Beyin görüntüleme teknolojisindeki geliþmeler

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Beyin görüntüleme teknolojisindeki geliþmeler"

Transkript

1 Þizofrenide Beyin Görüntüleme Yöntemleri Doç. Dr. Alp ÜÇOK* Beyin görüntüleme teknolojisindeki geliþmeler þizofreninin daha iyi anlaþýlmasýna önemli katkýlarda bulunmuþtur. Yaþayan hastada beyin görüntüleme yöntemlerinin ilk örneði, bugün ancak tarihi bir deðer taþýyan pnömoensefae lografidir. Bu inceleme, lumbal ponksiyon yoluyla verilen havanýn ventriküllere ulaþmasý beklendikten sonra radyolojik yöntemlerle görüntülenmesi esasýna dayanmaktadýr. Zaman içinde görüntüleme teknolojisinin geliþmesiyle yeni olanaklar doðmuþtur. Manyetik rezonans spektroskopisi (MRS) manyetik rezonans incelemelerinin gücünü doku kimyasý ve metabolik iþlevlerin tetkik edilmesine olanak verecek düzeye getirmiþtir. Tek foton emisyon tomografisi (SPECT) ve pozitron emisyon tomografisi (PET) manyetik rezonans (MR) incelemelerini tamamlayan iki fonksiyonel görüntüleme tekniði olarak dikkat çekmektedir. SPECT'de çözünürlük daha zayýf olmakla beraber, bu teknik PET'e göre daha basit ve ucuzdur, ayrýca beyin kan akýmýnýn incelenmesine olanak vermektedir. PET çok az sayýda merkezde kullanýlmakla birlikte hem kognitif iþlevlerin haritalanmasýnda hem de ilaç etkileri ve reseptör aktivitesi hakkýnda bilgi toplamakta oldukça geçerli bir inceleme yöntemidir. * Ýstanbul Üniversitesi Týp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalý, ÝSTANBUL Her ne kadar yukarýda sözü edilen inceleme yöntemleriyle beyne ait net görüntüler elde edilebiliyorsa da beyin görüntüleme incelemelerinin "beynin fotoðrafýný çekmek"ten ibaret olmadýðýný vurgulamakta yarar vardýr (Andreasen ve ark. 1993). Bu teknikler hekim ve araþtýrmacýlara beynin metabolizmasýný ve fizyolojisini inceleme olanaðý veren, beyin fizyolojisiyle ruhsal aktiviteler arasýndaki etkileþimi anlamamýza yardýmcý olan yöntemler grubu olarak deðerlendirilmelidir. Teknolojideki baþdöndürücü geliþmeye karþýn bu yöntemlerle saðlanan verilerin ancak araþtýrmacýlar tarafýndan deðerlendirileceði unutulmamalýdýr. Örneðin, görüntü üzerinde beynin bir lobunun ya da hipokampus, talamus gibi daha sýnýrlý bir bölümün, bir ventrikülün geniþliðinin hangi noktalar arasýnda ölçüleceði araþtýrmacýnýn kendi kabulüne baðlýdýr. Hesaplama yöntemlerindeki farklýlýklar ayný verilerin farklý þekilde yorumlanmasýna yol açabilmektedir. Bu yöntemler üzerinde fikir birliðine varýlmasý daha saðlýklý sonuçlara ulaþýlmasýný saðlayacaktýr. Þizofren hastalarda beyin görüntüleme yöntemleriyle yapýlan pek çok çalýþmanýn sonuçlarýnýn birbirini desteklemediði bilinmektedir. Bu durumun baþlýca nedenlerinden biri araþtýrma örnekleminin seçiminde yapýlan hatalardýr. Gerek saðlýklý kiþilerde gerekse þizofren hastalarda 86

2 ÞÝZOFRENÝDE BEYÝN GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERÝ beyin yapýsýnýn ileri derecede farklýlýklar gösterebilmesi ve çalýþmalarýn her birinin genellikle az sayýda denek üzerinde yapýlmýþ olmasý da bir baþka etkendir. Kesit kalýnlýðýnda ve manyetik alanýn gücündeki farklýlýklar, hipokampus gibi belirli bir alanýn sýnýrlarýnýn tanýmlanmasýndaki farklar, hemisfer ya da toplam kafa içi hacminin hesaplanmasýndaki yöntem farklýlýklarý da ayný konuyla ilgili çalýþmalarýn farklý sonuçlar vermesine neden olmaktadýr. Bazý çalýþmalarda sadece alan hesaplanmýþ, hacim hesabý yapýlmamýþtýr. Belirli bir alandaki çalýþmalarýn tümünün bir anlamda ortalamasýný alarak yapýlan meta-analitik incelemeler yöntem farklýlýklarýnýn etkisini azaltmaktadýr. Bu yolla çok sayýda hastadan elde edilen ortalama verilere ulaþmak mümkün olmaktadýr. Beyin görüntüleme çalýþmalarýnýn sonuçlarýný deðerlendirirken dikkate alýnmasý gereken bir diðer nokta da bu araþtýrmalarýn yayýnlanmasý konusundaki tercihlerdir. Þizofren hastalarla kontrol gruplarý arasýnda anlamlý bir fark bildirmeyen çalýþmalarýn yayýnlanma þansýnýn daha düþük olacaðýný varsayarsak, konuyla ilgili yayýnlarýn þizofren hastalarla diðerleri arasýndaki morfoloji farklýlýðýný gerçekte olduðundan daha fazla gösterdiði de düþünülebilir. Bu bölümde þizofren hastalarda bilgisayarlý beyin tomografisi (BT), MR, PET, SPECT ve MRS yöntemleriyle yapýlan araþtýrmalarýn verileri gözden geçirilecektir. BT ye kýyasla daha ayrýntýlý ve kapsamlý bilgiler verdiði için, MR yöntemine daha geniþ yer verilmiþtir. BEYÝN TOMOGRAFÝSÝ BULGULARI 70'li yýllarýn baþýnda bilgisayarlý tomografinin hizmete girmesiyle birlikte psikiyatrik bozukluklarda görülen yapýsal beyin anomalilerinin incelenmesinde bir çýðýr açýlmýþtýr. BT çalýþmalarýnda en çok araþtýrýlan konu ventrikül geniþliðidir. Bu seçimde ventriküllerin belirgin yapýlar olmasý nedeniyle sýnýrlarýnýn kolay saptanabilmesi ve ölçüm hatalarýnýn çok az olmasýnýn rolü vardýr. Þizofren hastalarda lateral ventrikül geniþlemesi ilk kez Johnstone ve arkadaþlarý (1976) tarafýndan bildirilmiþtir. Araþtýrma grubunun gerek küçük olmasý (13 hasta) gerekse kronik hastalardan oluþmasý nedeniyle baþlangýçta tereddütle karþýlanan bu bulgu daha sonraki bilgisayarlý tomografi incelemelerinde de saptanmýþ en tutarlý bulgudur. Bununla birlikte bu bulgunun þizofreniye özgü olmadýðýný, Alzheimer hastalýðý, Huntington koresi, Parkinson hastalýðý, alkol baðýmlýlýðý, bipolar bozukluk, psikotik depresyon ve anoreksia nervoza gibi durumlarda da saptandýðýný (Pfefferbaum ve ark. 1988) hatýrlamakta yarar vardýr. Bazý araþtýrmalarda þizofren hastalarýn ventriküllerinin geniþlemiþ bulunmasýnýn kontrol grubunun seçim yönteminden kaynaklandýðý da bildirilmiþtir. Örneðin, Smith ve arkadaþlarý (1988) kontrol grubu olarak kullanýlan týbbi hastalarýn ventriküllerinin saðlam kiþilerden daha küçük olduðunu bildirmiþtir. Benzer þekilde Andreasen ve arkadaþlarý (1990) ile Nopoulos ve arkadaþlarý (1997) saptadýklarý ventrikül geniþlemesinin büyük oranda erkek hasta kullanýlmasýndan kaynaklandýðýný bildirmiþtir. Erkek hastalarýn çoðunlukta olduðu bir araþtýrma grubunda farkýn istatistiksel olarak daha anlamlý çýkmasý beklenebilir. Ventriküllerdeki geniþlemenin oraný normal kontrol grubuna göre %5-35 arasýnda deðiþmekle birlikte (Jernigan 1986) bu bulgu þizofren hastalarýn tümünde saptanmamaktadýr. Ventrikül geniþlemesinin negatif belirtilerin aðýrlýklý olduðu (Pearlson ve ark. 1984) ya da kronik hastalarda (Luchins ve Meltzer 1986) daha belirgin olduðuna iliþkin yaygýn bir kaný bulunmakla beraber bu görüþü desteklemeyen çalýþmalar da mevcuttur. Örneðin Pfefferbaum ve arkadaþlarý (1988) 45 hastayý inceledikleri bir çalýþmada ventrikül ve sulkuslardaki geniþlemenin negatif belirtiler ya da nöropsikolojik testlerde bozulmayla iliþkili olmadýðýný bildirmiþlerdir. Ayný çalýþmada hastalýk süresi ve yýkýmýn da BT belirtilerinde farklýlýk yaratmadýðý sonucuna varýlmýþtýr. Ýlk epizod þizofren hastalarda da özellikle erkeklerde ventrikül geniþlemesi saptanmýþtýr (Andreasen ve ark. 1990). Buna dayanarak ventrikül geniþlemesinin hastalýðýn belirtileri çýkmadan da var olduðunu söylemek mümkündür. Yukarýda sözü edilen araþtýrmalarýn çoðunda lateral ventrikül geniþlemesinden söz edilmektedir. Bunun yaný sýra Raz ve Raz (1990) 23 araþtýrmayý deðerlendirdikleri yazýlarýnda üçüncü ventrikül geniþlemesinin de araþtýrmalarýn çoðunda saptanan bir bulgu olduðunu bildirmiþlerdir. 87

3 ÜÇOK A. MANYETÝK REZONANS GÖRÜNTÜLE- MESÝ 1984 den bu yana þizofrenide manyetik rezonans görüntüleme (MRI) ile yapýlmýþ yüzlerce araþtýrma yayýnlanmýþtýr. Bu araþtýrmalar temelde daha önceden yapýlmýþ BT çalýþmalarýna dayanmaktadýr. MRI biyolojik risk bakýmýndan daha güvenli olmasýnýn yaný sýra, posterior fossa gibi özel beyin bölgelerinin incelenebilmesi, beyaz ve gri maddenin daha iyi ayýrt edilebilmesi gibi avantajlar da sunmaktadýr. Þizofren hastalarda MRI ile yapýlan incelemelerde bildirilen yapýsal bozukluklar baþlýca þu baþlýklar altýnda özetlenebilir: 1. Beyin hacminin genel olarak azalmasý ya da gri madde hacminde bölgesel azalmalar, 2. Ýnferomedial gri madde azalmasý nedeniyle üst bölgelerdeki hacim azalmasýnýn alt serebral bölgelere göre daha fazla olmasý, 3. Frontal, temporal loblar, süperior temporal girus gibi belirli bazý lob ve giruslarda, amigdala ve/veya hipokampus gibi bazý özel meziotemporal bölgelerde küçülme, 4. Kaudat-putamen gibi bazý subkortikal nükleuslarýn hacminde büyüme, 5. Korpus kallozumun þeklinde ya da büyüklüðünde deðiþmeler (Bilder ve ark. 1994). Ventriküller Þizofren hastalarda BT incelemeleriyle saptanan ventrikül geniþlemesi, MRI yöntemleriyle de gösterilmiþtir (Pearlson ve Marsh 1993). Ayrýca, çocukluk döneminde þizofreni tanýsý konmuþ adolesanlarda yapýlan bir araþtýrma lateral ventriküllerdeki geniþlemenin daha bu yaþlardayken baþladýðýný, fakat medial temporal yapýlarda normal kontrol grubuna göre fark bulunmadýðýný göstermiþtir (Frazier ve ark. 1996). Lateral ve üçüncü ventrikül geniþlemesi üzerinde fikir birliði saðlanmakla birlikte, þizofreniye özgü olmamasý bu bulgunun önemini azaltmaktadýr. Nitekim geniþleme her hastada saptanmadýðý gibi tanýsal bir deðeri olmadýðý da bilinmektedir. Ventrikül geniþlemesi beyindeki yaygýn bir doku kaybýna baðlý olabileceði gibi hipokampus ya da amigdala gibi bazý bölümlerdeki küçülmenin sonucunda da ortaya çýkabilir. Nedeni ne olursa olsun bu bulgu, þizofrenide beyinde yapýsal bir anormallik olduðunun iþareti olarak dikkat çekmektedir. Temporal lob ve limbik sistem Þizofren hastalarda sýk görülen halüsinasyon, hezeyan ve düþünce bozukluklarý bu hastalýkta temporolimbik yapýlarýn rol oynadýðýný düþündürmektedir. MRI ile yapýlan araþtýrmalarda temporal lob ve alt bölümlerindeki yapýsal deðiþiklikler, bunlarýn hastalýk süresi ve þizofrenide görülen belirtilerle iliþkisi incelenmiþtir. Yapýsal deðiþiklikler özellikle erkeklerde olmak üzere sol temporalde daha sýk görülmektedir (Pearlson ve Marsh 1993). Superior temporal girusun (STG) hacmindeki deðiþiklikleri inceleyen çok sayýda MRI çalýþmasý bulunmaktadýr. Özellikle STG hacmindeki azalmayla þizofrenideki bazý iþlev bozukluklarýnýn iliþkisine iþaret eden çalýþmalar dikkat çekicidir. Barta ve arkadaþlarý (1990) iþitsel halüsinasyonlarýn þiddetiyle sol hemisfer STG hacmindeki azalma arasýnda iliþki olduðunu bildirmiþtir. Shenton ve arkadaþlarý da (1992) benzer bulgularý bildirmiþ, bunun yaný sýra sol STG hacmindeki azalmanýn düþünce bozukluðu ve nöropsikolojik bozulmanýn þiddetiyle de orantýlý olduðu sonucuna varmýþtýr. Pearlson ve arkadaþlarý (1997) 46 þizofren, 27 bipolar bozukluk hastasý ve 60 kiþilik normal kontrol grubuyla yapýlan çalýþmada þizofrenlerdeki STG hacim azalmasýnýn diðer hasta grubunda görülmediðini saptayarak bu bulgunun þizofreniye özgü olma olasýlýðýndan söz etmiþtir. Tüm bunlar, þizofreninin etiyolojisinde sol temporal lobdaki morfolojik bozukluklarýn rolü olduðu hipotezini desteklemektedir. Bununla birlikte, bu yönde bir veri saptanmayan çalýþmalar da bulunmaktadýr. Örneðin, Zipursky ve arkadaþlarý (1994) STG hacminde iki yanlý olarak saptanan azalmanýn kortekste gri maddenin genel olarak azalmasýný yansýttýðý sonucuna varmýþtýr. Daha yakýn tarihli bir diðer çalýþmada ise Kulynich ve arkadaþlarý (1996) þizofren (erkek) hastalarýn STG hacminde saðlýklý kontrol grubuna göre fark saptamamýþtýr. Farklý yöndeki bulgularý þizofreninin heterojen bir bozukluk olmasýna baðlamak ilk bakýþta cazip bir çözüm gibi görünmektedir. Ancak yazýnýn baþýnda da söz edildiði gibi araþtýrmalar arasýndaki yöntem farklarýnýn rolü de 88

4 ÞÝZOFRENÝDE BEYÝN GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERÝ görmezden gelinemez. Örneðin, hastanýn cinsiyeti ve hangi elini kullandýðý supratemporal lateralizasyonu etkilemektedir. Hastalarýn yaþý da kortikal hacim kaybýyla yakýndan ilintili bir diðer etkendir. Saðlýklý kiþilerde ilerleyen yaþla birlikte temporal lob yapýlarýnda hacim kaybý olduðu bilinmektedir. Bu anlamda, genç (40 yaþýn altýndaki) hastalarda yapýlan çalýþmalarda doku kaybý olmamasý beklenebilir. Ancak Hirayasu (1998) ilk epizod þizofrenlerle yapýlan bir araþtýrmada sol STG gri madde hacmini duygudurum bozukluðu hastalarý ve normal kontrollere göre daha düþük bulmuþtur. Bu araþtýrmanýn dikkat çeken bir diðer yönü de yinelenen MRI incelemelerinde diðer gruplardan farklý olarak, þizofren hastalarda hacim küçülmesinin ilerleyici nitelikte olduðunun saptanmasýdýr. Þizofren hastalarda yapýlan postmortem çalýþmalarda hipokampus ve parahipokampal girusda genel bir hacim azalmasý saptanmýþtýr (Bogerts ve ark. 1985). MRI incelemeleri de çoðunlukla bu bulguyu desteklemektedir. Burada sadece Nelson ve arkadaþlarýnýn (1998) toplam 18 araþtýrmanýn meta-analizine dayanan sonuçlarýna deðinilecektir. Toplam 522 hastaya ait verilerin deðerlendirildiði bu çalýþmada, þizofren hastalarda hipokampus hacminin saðlýklý kontrollere göre her iki tarafta da azalmýþ olduðu bildirilmiþtir. Bu araþtýrmada ayrýca amigdala hacminde de azalma saptanmýþtýr. Þizofren hastalardaki bazý temporal lob bozukluklarýnýn cinsiyete özgü olduðu da bildirilmiþtir. Örneðin Rojas ve arkadaþlarý (1997) 21 paranoid þizofren hastada iþitsel korteks yapýlarýndan Heschl girusunun hacmini incelemiþ, sadece erkek hastalarda hacim azalmasý saptamýþtýr. Korpus kallozum Hemisferler arasýndaki baðlantýdaki bir bozukluðun þizofrenide rol oynayabileceðine iliþkin görüþler araþtýrmacýlarý korpus kallozumun yapýsýndaki deðiþiklikleri incelemeye yöneltmiþtir. Bu araþtýrmalarýn çoðunda korpus kallozumun uzunluk ya da kalýnlýðýnda bir deðiþiklik saptanmamýþtýr (Pearlson ve Marsh 1993). Yakýn tarihli bir çalýþmada yaþ ortalamasý 13.9 olan 25 hastada korpus kallozumun hacmi ölçülmüþ; total, anterior ve posterior korpus kallozum hacminin çocuklukta baþlayan þizofreni hastalarýnda da artmýþ olduðu bulunmuþtur (Jacobsen ve ark. 1997). Frontal loblar Motivasyon eksikliði, karmaþýk problem çözme, plan yapma ve sosyal iþlevsellikteki bozukluklar frontal lob ve bazal gangliyonlarla olan baðlantýlarda bir bozukluða iþaret etmektedir. Özellikle dorsolateral prefrontal korteksteki iþlev bozukluðunun þizofrenideki negatif belirtilerin oluþmasýnda rol oynadýðý bilinmektedir. Andreasen ve arkadaþlarý (1986) frontal alanda küçülme saptamýþlarsa da bu yöndeki yazýlar sonraki araþtýrmalarca desteklenmemiþtir. Örneðin, DeLisi ve arkadaþlarý (1991) gerek kronik gerekse ilk epizod þizofren hastalarýn frontal lob hacminde normal kontrol grubuna göre deðiþiklik saptamamýþtýr. Bu bulgular frontal lobdaki bozukluðun yapýsal deðil iþlevsel düzeyde olduðunu düþündürmektedir. Serebellum Þizofren hastalarda hareket ve konuþma bozukluklarýnýn görülmesinin yaný sýra serebellar vermisden limbik sisteme uzanan baðlantýlarýn varlýðý bu hastalýkta serebellar düzeyde bir bozukluk olabileceðini de düþündürmektedir. Levitt (1988) posterior fossadaki oluþumlarý inceleyen çalýþmasýnda sadece total beyin sapý hacminin deðil, ayný zamanda vermis hacminin de þizofrenlerde daha büyük olduðunu bildirmiþtir. Çocuklukta baþlayan þizofreni grubunda yapýlan bir araþtýrmada ise vermis ve inferior posterior lob hacimlerinde belirgin küçülme saptanýrken, serebellumun toplam hacmi ve dördüncü ventrikül hacminde farklýlýk saptanmamýþtýr (Jacobsen ve ark. 1997). Buna karþýn Aylward ve arkadaþlarý (1994) 36 hastalýk grupta posterior fossa yapýlarýnda kontrol grubundan farklýlýk saptamamýþ, ancak intrakraniyal alanla oranlandýðýnda dördüncü ventrikülün þizofren hastalarda geniþlemiþ olduðunu bildirmiþlerdir. Bu bulguyla hastalýk belirtileri arasýnda bir iliþki saptanmamýþtýr. Bazal gangliyonlar Dikkat, çalýþma belleði ve amaca yönelik davranýþlar gibi yüksek kortikal iþlevlerde önemli bir rol oynamaktadýr. Jernigan ve arkadaþlarý (1991) ilk kez þizofren hastalarda lentiküler nükleus hacminde artýþ bildirmiþlerdir. Bundan sonra 1998 yýlýna kadar, bazal gangliyon yapýlarýndan bir ya da birkaçýnda hacim artýþý bildiren yedi çalýþmaya karþýn farklýlýk bildirmeyen beþ çalýþma 89

5 ÜÇOK A. görülmektedir (Keshavan ve ark. 1998). Ayrýca tardiv diskinezili (Mion ve ark. 1991, Dalgalarrondo ve Gattaz 1994), negatif belirtili (Young ve ark. 1991) ve ilaca baðlý parkinsonizmi olan (Brown ve ark. 1996) þizofren hastalarda kaudat nükleus hacminde azalma bildiren dört çalýþma bulunmaktadýr. Þizofreninin erken döneminde bazal gangliyon hacmini inceleyen üç çalýþma dikkat çekmektedir. DeLisi ve arkadaþlarý (1991) kronik þizofrenler ve saðlýklý kontrol grubuyla karþýlaþtýrýldýðýnda ilk epizod þizofrenlerde kaudat hacminde azalma bildirirken, Chakos ve arkadaþlarý (1994) saðlýklý kontrol grubuyla ilk epizod þizofrenler arasýnda fark saptamamýþtýr. Son olarak, Keshavan ve arkadaþlarý (1998) saðlýklý kontrol grubuna göre gerek ilk epizod þizofrenlerde gerekse þizofreni dýþý psikotik hastalarda putamen hacminde fark görülmemesine karþýn iki yanlý olarak kaudatta küçülme bildirmiþtir. Bu araþtýrmacýlar kaudat küçülmesinin tanýya özgü olmamakla beraber doðrudan hastalýkla ilgili olduðu, daha önceki araþtýrmalarda saptanan hacim artýþýnýn ise antipsikotik tedaviye baðlý olabileceði yorumunu getirmektedir. Fonksiyonel Manyetik Görüntüleme Fonksiyonel manyetik görüntüleme (fmri) nöronal aktiviteye baðlý olarak beyin kan akýmýndaki oksijen düzeyi deðiþikliklerine duyarlý bir yöntemdir. Ýncelemenin kiþiye radyoaktif izotop verilmeden yapýlmasý yöntemin bir diðer avantajýdýr. Srinivasan (1998) þizofren hastalarda sözel akýcýlýk testleri sýrasýnda fmri ile dorsolateral prefrontal korteks aktivasyonunda belirgin azalmayla beraber anterior singulat girus aktivitesinde artýþ saptandýðýný bildirmiþtir. Sonuçlar þizofren hastalarda frontal aktivitede saðlýklý kontrollere göre farklý bir patern görüldüðünü düþündürmektedir. TEK FOTON EMÝSYON TOMOGRAFÝSÝ Þizofrenide fonksiyonel incelemelerin ilki Ingvar ve Franzen'in (1974) kronik þizofren hastalarda frontal bölgedeki kan akýmýnda azalmayý bildiren araþtýrmasýdýr. Hipofrontalitenin tanýmý yýllar içinde "kalýcý bir perfüzyon bozukluðu"ndan çok problem çözme gibi belirli iþlevler sýrasýnda görülmesi beklenen "aktivasyon"da bozukluk olmasý þeklinde deðiþmiþtir. Bu nedenle hastadan belirli bir iþlevi yerine getirmesi beklenen durumlarda, örneðin Wisconsin Kart Eþleme Testi (WKET) sýrasýnda prefrontal perfüzyonda beklenen artýþýn olmamasý "aktivasyon hipofrontalitesi" olarak da tanýmlanmaktadýr (Prohovnik 1993). WKET sýrasýnda hipofrontalite ilk kez Weinberger ve arkadaþlarý (1991) tarafýndan bildirilmiþtir. Andreasen ve arkadaþlarý (1992) "Londra kulesi" testi sýrasýnda ayný bulguyu elde etmiþlerdir. Dolayýsýyla hipofrontalitenin sadece belirli bir iþlev sýrasýnda görülmeyip prefrontal devrelerdeki genel bir bozukluða iþaret ettiði düþünülmüþtür. Bu ikinci çalýþma antipsikotik kullanan ve kullanmayan hastalarda yapýldýðý için aktivasyon bozukluðunun ilaca baðlý geliþmediði sonucuna da varýlmýþtýr. Ravizza ve arkadaþlarý (1995) ilk epizod þizofrenlerde hipofrontalite saptamazken, ayný grup üzerinde 2 yýl sonra yapýlan SPECT incelemesi bu hastalarda zaman içinde hipofrontalite geliþtiðini göstermiþtir. Russel ve arkadaþlarý (1997) hastanýn ilaç alýp almamasýndan ya da hangi elini kullandýðýndan baðýmsýz olarak sol temporal lobda perfüzyonun azalmýþ olduðunu bildirmiþlerdir. Öte yandan antipsikotik kullanýmýnýn beyin kan akýmýný etkilediðine iliþkin çalýþmalar da dikkat çekmektedir. Vita ve arkadaþlarý (1995) hiç antipsikotik kullanmamýþ hastalarda hipofrontalite saptarken önceden ilaç kullanýp kesmiþ hastalarýn beyin kan akýmýnda bu tür bir azalma olmadýðýný bildirmiþtir. Benzer þekilde Miller ve arkadaþlarý (1997) SPECT incelemesinde antipsikotik kullanmakta olan hastalarý 3 haftalýk ilaç kesiminden sonra tekrar incelemiþler, antipsikotiklerin sol bazal gangliyonlarda perfüzyonu arttýrdýðý sonucuna varmýþtýr. POZÝTRON EMÝSYON TOMOGRAFÝSÝ Þizofren hastalarda yapýlmýþ PET çalýþmalarýnýn sonuçlarý arasýnda fikir birliðine varýlmýþ birkaç konu bulunmaktadýr. Çalýþmalarýn çoðu beyin kan akýmý ya da glukoz kullanýmý üzerinde odaklanmýþtýr. Bu araþtýrmalarýn eleþtirilebilecek ortak noktalarýndan biri deðerlendirilen vaka sayýsýnýn azlýðýdýr. Bir diðer eksiklik de çalýþmalarýn çoðunda ilaç etkisi ve kognitif aktivite kontrol edilmemiþtir. Kayýtlar sýrasýnda hastaya verilen 90

6 ÞÝZOFRENÝDE BEYÝN GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERÝ ödevler/testler de beynin bir yarýsýyla ilgili olabildiði için lateralizasyon gösteren deðiþikliklerin ne kadarýnýn hastanýn beyninden ne kadarýnýn verilen testin özelliðinden kaynaklandýðýný yorumlamak güçtür (Buchsbaum 1993). Þizofrenide görülen belirtilerle iliþkisi nedeniyle PET çalýþmalarý baþlangýçta frontal loblara odaklanmýþtýr. Buschbaum (1993) þizofren hastalarda yapýlmýþ 18 PET çalýþmasýnýn çoðunda oksipital aktiviteyle karþýlaþtýrýldýðýnda frontal aktivitede azalma olduðundan söz etmektedir. Burada hem frontal aktivasyonun azalmasý, hem de oksipital aktivitenin artmasý söz konusudur. Monozigot ikizler üzerinde yapýlan bir çalýþmada, hasta olmayan ikizde de hipofrontalite saptanmýþtýr (Berman ve ark. 1992). PET çalýþmalarýyla nörotransmitter ve reseptör sistemlerinin görüntülenmesi de mümkün olmaktadýr. Örneðin, PET ile þizofren hastalarda dopamin reseptörlerinin yoðunluðunu invivo olarak incelemek mümkündür. Ancak farklý merkezlerde farklý dopamin reseptör ligandlarý kullanýlarak yapýlan çalýþmalar birbirine zýt sonuçlar verebilmektedir. Bazý çalýþmalarda dopamin hipotezini destekleyecek þekilde reseptör yoðunluðu artýþý saptanýrken diðerlerinde böyle bir sonuca varýlmamýþtýr. Örneðin, 11C-N- Spiperon kullanýlan bir çalýþmada reseptör artýþý (Wong ve ark. 1986) bildirilirken, 11C-Rakloprid kullanýlarak yapýlan bir baþka çalýþmada kontrol grubuna göre farklýlýk saptanmamýþtýr (Farde ve ark. 1988). Ayrýca bu iki grubun kullandýðý ligandlar kadar incelenen hastalarýn klinik özellikleri arasýnda da önemli farklar olduðu belirtilmektedir. Sonuçlardaki farklýlýðý þizofreninin heterojen bir hastalýk grubu olmasýna baðlamak da mümkündür (Taminga ve ark. 1993). Gur ve arkadaþlarý ( 1995) ilk epizod þizofrenlerle daha önceden tedavi görmüþ þizofren hastalarý kapsayan çalýþmalarýnda PET ve MRI bulgularýný kombine ederek beyin metabolizmasýný incelemiþ, sonuç olarak þizofrenideki temporolimbik bozukluðun hastalýðýn baþlangýcýndan beri bulunduðunu bildirmiþlerdir. Þizofren hastalarda yapýlan PET çalýþmalarý talamus metabolizmasýnýn artmýþ, azalmýþ ya da deðiþmemiþ olduðuna iliþkin farklý sonuçlar vermiþtir. Yakýn tarihli bir çalýþmada normal kontrol grubuna göre azalmýþ bulunan talamus aktivitesi þizofrenideki filtreleme bozukluðunu destekler görünmektedir (Buchsbaum ve ark. 1996). MANYETÝK REZONANS SPEKTROS- KOPÝSÝ Manyetik rezonans spektroskopisi (MRS) incelemesiyle beyinde bazý özel moleküllerin yoðunluðunun ölçülmesi mümkün olmaktadýr. Bu teknik yukarýda söz edilen diðer yöntemlerden daha sonra geliþtirildiði için MRS ile ilgili bilgi birikimi daha sýnýrlýdýr. Bu yöntemin bir diðer farký da MRI ya da PET'deki gibi bir "fotoðraf" deðil incelenen moleküllerin konsantrasyonuyla ilgili bir trase elde edilmesidir. Þizofrenide membran fosfolipidlerinde deðiþme olduðu þeklindeki görüþlerden hareketle yapýlan MRS incelemelerinde; dorsolateral prefrontal kortekste fosfomonoesteraz düzeylerinde azalma, fosfodiesteraz düzeylerinde artma bulunmuþtur (Pettegrew ve ark. 1991, Stanley ve ark. 1991). Bu sonuçlar ilgili beyin bölgesinde membran fosfolipidlerinin sentezinin azaldýðýný, yýkýmýn arttýðýný göstermektedir ki bu da önceden söz ettiðimiz hipoaktiviteyi destekleyen bir bulgudur (Klunk ve ark. 1993). KAYNAKLAR Andreasen NC, Nasrallah HA, Dunn V ve ark. (1986) Structurel abnormalities in the frontal system in schizophrenia. Arch Gen Psychiatry, 43: Andreasen NC, O'Leary DS, Arndt S (1993) Neuroimaging and clinical neuroscience: Basic issues and principles. American Psychiatric Press Review of Psychiatry, Cilt 12, JM Oldham, MB Riba, A Tasman (Ed), Washington DC, American Psychiatric Press, Andreasen NC, Rezai K, Alliger R ve ark. (1992) Hypofrontality in neuroleptic naive patients and with schizophrenia. Arch Gen Psychiatry, 49: Andreasen NC, Swayze VW, Flaum M ve ark. (1990) Ventriculer enlargement in schizophrenia evaluated with computed tomography scanning; effects of gender, age and stage of illness. Arch Gen Psychiatry, 47: Aylward EH, Reiss A, Barta PE ( 1994) Magnetic resonance imaging measurement of posterior fossa structures in schizophrenia. Am J Psychiatry, 151: Barta PE, Pearlson GD, Powers RE ve ark. (1990) Auditory hallucinations and smaller superior gyrus volumes in schizophrenia. Am J Psychiatry, 147:

7 ÜÇOK A. Bilder RM, Wu H, Bogerts B ve ark. (1994) Absence of regional hemispheric volume assimetries in first episode schizophrenia. Am J Psychiatry, 151: Bogerts B, Meertz E, Bausch-Schonfeldt R (1985) Basal ganglia and limbic system pathology in schizophrenia: a morphometric study of brain volume and shrinkage. Arch Gen Psychiatry, 42: Brown KW, Wardlaw JM, White T ve ark. (1996) Caudate nucleus area in drug induced parkinsonism. Acta Psychiatr Scand, 94: Buchsbaum MS (1993) Positron-Emission tomography and brain activitiy psychiatry. Buchsbaum MS, Someya T, Teng CY ve ark. (1996) PET and MRI of the thalamus in never-medicated patients with schizophrenia. Am J Psychiatry, 153: Chakos MH, Lieberman JA, Bilder RM ve ark. (1994) Increase in caudate nucleus volumes of first-episode schizophrenic patients taking antipsychotic drugs. Am J Psychiatry, 151: Dalgalarrondo P, Gattaz WF (1994) Basal ganglia abnormalities in tardive dyskinesia: possible relationship with duration of neuroleptic treatment. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci, 244: DeLisi LE, Hoff Al, Schwartz JE ve ark. ( 1991) Brain morphology in first-episode schizophrenic-like psychotic patients : a quantitative magnetic resonance imaging study. Biol Psychiatry, 29: Farde L, Wiesel FA, Halldin C ve ark. (1988) Central D2 receptor occupancy in schizophrenic patients treated with antipsychotic drugs. Arch Gen Psychiatry, 45: Gur RE, Mozley PD, Resnick SM (1995) Resting cerebral glucose metabolism in first episode and previously treated patients with schizophrenia relates to clinical features. Arch Gen Psychiatry, 52: Hirayasu Y (1998) MRI Change in first-episode schizophrenia. American Psychiatric Association Annual Meeting, May 30-June Toronto, Canada, New Research Program &Abstracts, Abstract no:656, s.245. Ingvar DH, Franzen G (1974) Abnormalities of cerebral blood flow distribution in patients with chronic schizophrenia. Acta Psychiatr Scand, 50: Jacobsen LK, Giedd JN, Berquin PC ve ark. (1997) Quantitative morphology of the cerebellum and fourth ventricle in childhood-onset schizophrenia. Am J Psychiatry, 154: Jacobsen LK, Giedd JN, Rajapakse JC ve ark. (1997) Quantitative magnetic imaging of the corpus callosum in childhood onset schizophrenia. Psychiatry Res Neuroimaging, 68: Jernigan TL (1986) Anatomical and CT scan studies of psychiatric disorders. American Handbook of Psychiatry, P Berger, HKH Brodie (Ed), New York, Basic Books Inc Publishers, s Jernigan TL, Zisook S, Heaton RK ve ark. (1991) Magnetic resonance imaging abnormalities in lenticuler nuclei and cerebral cortex in schizophrenia. Arch Gen Psychiatry, 48: Johnstone E, Crow T, Frith C ve ark. (1976) Cerebral ventriculer size and cognitive impairment in chronic schizophrenia. Lancet, 2: Keshavan M, Rosenberg D, Sweeney JA ve ark. (1998) Decreased caudate volume in neuroleptic-naive psychotic patients. Am J Psychiatry, 155: Klunk WE, Keshavan M, Panchalingam K ve ark. (1993) Magnetic Resonance Spectroscopy: Applications to Neuropsychiatric Research. American Psychiatric Press Review of Psychiatry, JM Oldham, MB Riba, A Tasman (Ed), Washington DC, American Psychiatric Press, s Kulynich JJ, Vladar K, Jones DW ve ark. (1996) Superior temporale gyrus volume in schizophrenia: A study using MRI morphometry assisted by surface rendering. Am J Psychiatry, 153: Levitt JJ (1998) An MRI study of posterior fossa structures in schizophrenia. American Psychiatric Association, Annual Meeting. May 30-June 4,1998 Toronto, Canada. New Research Program and Abstracts, Abstract no: 488, s Luchins D, Meltzer H (1986) A comparison of CT findings in acute and chronic ward schizophrenics. Psychiatry Res, 17:7-14. Miller DD, Rezai K, Alliger R ve ark. (1997) The effect of antipsychotic medication on relative cerebral blood perfusion in schizophrenia. Biol Psychiatry, 41: Mion CC, Andreasen NC, Arndt S ve ark. (1991) MRI abnormalities in tardive dyskinesia. Psychiatry Res, 40: Nelson MD, Saykin AJ, Flashman LA, Riordan HJ (1998) Hippocampal volume reduction in schizophrenia as assessed by magnetic resonance imaging. Arch Gen Psychiatry, 55: Nopoulos P, Flaum M, Andreasen NC (1997) Sex differences in brain morphology in schizophrenia. Am J Psychiatry, 154: Pearlson G, Gabbacz D, Breakey W ve ark. (1984) Lateral ventriculer enlargement associated with persistent unimloyment and negative symptoms in both schizophrenia and bipolar disorders. Psychiatry Res, 12:1-9. Pearlson GD, Marsh L (1993) Magnetic resonance imaging in psychiatry. American Psychiatric Press Review of Psychiatry, JM Oldham, MB Riba, A Tasman (Ed), Washington DC, American Psychiatric Press, s Pearlson GD, Barta PE, Powers RE (1997) Medial and superior temporal gyrus volumes and cerebral assimetry in schizophrenia versus bipolar disorder. Biol Psychiatry, 41:1-14. Pettegrew JW, Keshavan MS, Panchalingam K ve ark. (1991) Alterations in brain high energy phosphate and membrane 92

8 ÞÝZOFRENÝDE BEYÝN GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERÝ phospholipid metabolism in first episode drug-naive schizophrenics. Arch Gen Psychiatry, 48: Pfefferbaum A, Zipursky RB, Lim K ve ark. (1988) Computed tomographic evidence for generalized sulcal and ventrical enlargement in schizophrenia. Arch Gen Psychiatry, 45: Prohovnik I (1993) SPECT imaging of cerebral physiology. American Psychiatric Press Review of Psychiatry, JM Oldham, MB Riba, A Tasman (Ed), Washington DC, American Psychiatric Press, s Ravizza L, Zanalda E, Bogetto F ve ark. (1995) Changes in rcbf HMPAO SPECT studies according to the course of schizophrenic illness. Basel, Karger Press, s Raz S, Raz N (1990) Structurel brain abnormalities in the major psychoses: a quantitative review of evidence from computerized imaging. Psychol Bull, 108: Rojas DC, Teale P, Sheeder J ve ark. (1997) Sex-specific expression of Heschl's Gyrus functional and structural abnormalities in paranoid schizophrenia. Am J Psychiatry, 154: Russel JM, Early TS, Patterson JC (1997) Temporal lobe perfusion assimetries in schizophrenia. J Nucl Med, 38: Shenton ME, Kikinis R, Jolezs FA ve ark. (1992) Abnormalities of the left temporal lobe and thought disorder in schizophrenia. N Engl J Med, 327: Smith GN, Iacono WG, Moreau M ve ark. (1988) Choise of comparison group and findings of computerised tomography in schizophrenia. Br J Psychiatry, 153: Srinivasan SP (1998) Frontal activation on fmri in schizophrenia patients. American Psychiatric Association, Annual Meeting. May 30-June 4,1998 Toronto, Canada. New Research Program and Abstracts, Abstract no:130, s.103. Stanley JA, Williamson P, Drost DJ ve ark. (1991) Membrane phospholipid metabolism abnormalities in left prefrontal cortex in drug-naive chronic schizphrenics via 31 P NMR spectroscopy (abstract) in book of abstracts: 10th annual meeting of society of magnetic resonance in medicine, San Francisco,CA. Tamminga CA, Dannals RF, Frost JJ ve ark. (1993) Nuroreceptor and neurochemistry studies with positronemission tomography in psychiatric illness: promise and progres. American Psychiatric Press Review of Psychiatry, JM Oldham, MB Riba, A Tasman (Ed), Washington DC, American Psychiatric Press, s Vita A, Bressi S, Perani D ve ark. (1995) High-resolution SPECT study of regional cerebral blood flow in drug-free and drug-naive schizophrenic patients. Am J Psychiatry, 152: Weinberger DR, Gibson R, Coppola R ve ark. (1991) The distribution of cerebral muscarinic acetylcoline receptors in vivo in patients with dementia. Arch Neurol, 48: Wong DF, Wagner HN, Tobe LE ve ark. (1986) Positron emission tomography reveals elevated D 2 dopamine receptors in drug naive schizophrenics. Science, 234: Young AH, Blackwood DH, Roxborough H (1991) A magnetic resonance imaging study of schizophrenia: brain structure and clinical symptoms. Br J Psychiatry, 158: Zipursky RB, Marsh L, Lim KO ve ark. (1994) Volumetric MRI assessment of temporal lobe structures in schizophrenia. Biol Psychiatry, 35:

Duygudur um bozuklarında bilişsel işlevler ve yapısal beyin görüntüleme bulguları. Dr. Emre Bora

Duygudur um bozuklarında bilişsel işlevler ve yapısal beyin görüntüleme bulguları. Dr. Emre Bora Duygudur um bozuklarında bilişsel işlevler ve yapısal beyin görüntüleme bulguları Dr. Emre Bora Duygudurum bozukluğu geniş bir kavram Bir uçta normal mutsuzluğun ve yaşam kaygısının medikalize edilmiş

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya

Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya Þizofrenide Prodromal Belirtiler Prof. Dr. Ýsmet KIRPINAR* Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya da yazýlarýn çoðu; þizofreninin heterojen bir sendrom olduðunu, bu hastalýk için hiçbir patognomonik

Detaylı

Tardiv diskinezi (TD), şizofrenik hastalarda fenotiazin grubu nöroleptik

Tardiv diskinezi (TD), şizofrenik hastalarda fenotiazin grubu nöroleptik Tan sal ve Giriflimsel Radyoloji (2002) 8:463-467 NÖRORADYOLOJ ARAfiTIRMA YAZISI fiizofrenide kullan lan nöroleptik ilaçlar n serebral bazal gangliyonlar üzerindeki etkisinin MRG ile kantitatif de erlendirilmesi

Detaylı

Psikoz için Risk Altýndaki Bireyler: Tanýma, Önleme ve Tedavi Konusunda Neredeyiz?

Psikoz için Risk Altýndaki Bireyler: Tanýma, Önleme ve Tedavi Konusunda Neredeyiz? Psikoz için Risk Altýndaki Bireyler: Tanýma, Önleme ve Tedavi Konusunda Neredeyiz? Alp Üçok 1 1 Prof.Dr., Ýstanbul Üniversitesi, Ýstanbul Týp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalý, Ýstanbul GÝRÝÞ Psikoz ve

Detaylı

Şizofreni olgularında sol temporal lob proton manyetik rezonans spektroskopi bulguları

Şizofreni olgularında sol temporal lob proton manyetik rezonans spektroskopi bulguları ARAŞTIRMA Gülhane Tıp Dergisi 2009; 51: 152-157 Gülhane Askeri Tıp Akademisi 2009 Şizofreni olgularında sol temporal lob proton manyetik rezonans spektroskopi bulguları Barbaros Özdemir (*), Cemil Çelik

Detaylı

Yard. Doç. Dr. Kaan Yücel

Yard. Doç. Dr. Kaan Yücel Yard. Doç. Dr. Kaan Yücel Lisans: Tıpta Uzmanlık Alanı: Yan Dal Uzmanlık Alanı: Yüksek Lisans: Doktora: Email: Site: Özgeçmiş Adı Soyadı: Şefik Kaan Yücel Doğum Tarihi: 22 Şubat 1970 Öğrenim Durumu: Derece

Detaylı

SUNUM PLANI. Genel değerlendirme EKT TMU tdcs

SUNUM PLANI. Genel değerlendirme EKT TMU tdcs KISSADAN HİSSE SUNUM PLANI Genel değerlendirme EKT TMU tdcs ŞİZOFRENİ TEDAVİSİNDE PSIKOFARMAKOLOJİ DIŞI YAKLAŞIMLAR Biyopsikososyal Yaklaşım Etyoloji ve Patofizyoloji Psikolojik Faktörler B i r e y s e

Detaylı

MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN

MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN YAPISI ve İŞLEVLERİ Dr. Sinan Canan scanan@baskent.edu.tr www.baskent.edu.tr/~scanan www.sinancanan.net Sinir Sistemi

Detaylı

Bipolar Bozuklukta Yap sal Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) Çal şmalar

Bipolar Bozuklukta Yap sal Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) Çal şmalar Türk Psikiyatri Dergisi 2003; 14(3):225-232 Bipolar Bozuklukta Yap sal Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) Çal şmalar Dr. E. Serap MONKUL 1, Dr. Ayşegül ÖZERDEM 2 ÖZET Bu yaz n n amac bipolar bozuklukta

Detaylı

Demansta görüntülemenin rolü. Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi

Demansta görüntülemenin rolü. Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi Demansta görüntülemenin rolü Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi Konular Demansta görüntülemenin rolü Dejeneratif hastalıklarda atrofi paterni ve klinik pratikte ölçüm yöntemleri Dejeneratif hastalıklarda

Detaylı

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Kurum ve kuruluşla ilişki bildirimi Bulunmamaktadır. Şiddet ve Suç Saldırganlık Şiddet Bireyin

Detaylı

Þizofrenik bozukluðun patogenezi ile ilgili

Þizofrenik bozukluðun patogenezi ile ilgili Þizofrenide Beynin Geliþimsel Yetersizliði Doç. Dr. Köksal ALPTEKÝN* Þizofrenik bozukluðun patogenezi ile ilgili düþünceler son yýllarda oldukça deðiþmiþtir. Toplumu ve aileleri sorumlu tutan sosyal ve

Detaylı

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Genel Bilgiler Çoğu intrakranyal lezyon kolayca ayırt edilebilen BT bulguları ortaya koyar. Temel bir yaklaşım olarak BT yorumlama simetriye odaklı olarak sol ve sağ yarıların karşılaştırılmasına

Detaylı

Eksiklik Sendromu Olan ve Olmayan Şizofreni Hastalarında Gri Madde Değişiklikleri

Eksiklik Sendromu Olan ve Olmayan Şizofreni Hastalarında Gri Madde Değişiklikleri Türk Psikiyatri Dergisi 2012;23(4):237-47 Eksiklik Sendromu Olan ve Olmayan Şizofreni Hastalarında Gri Madde Değişiklikleri Dr. Halil İbrahim ÖZDEMİR 1, Dr. Mehmet Çağdaş EKER 2, Dr. Burçak ZENGİN 3, Dr.

Detaylı

Varsanıların Nörobiyolojisi

Varsanıların Nörobiyolojisi Türk Psikiyatri Dergisi 2005; 16(4):268-275 Varsanıların Nörobiyolojisi Dr. Aygün ERTUĞRUL 1, Dr. Murat REZAKİ 2 ÖZET Amaç: Varsanılar şizofreninin temel belirtilerinden birisi olmakla birlikte, ortaya

Detaylı

Eksiklik Sendromu Olan ve Olmayan Şizofreni Tan l Hastalarda Bölgesel Beyin Kan Ak mlar n n Karş laşt r lmas

Eksiklik Sendromu Olan ve Olmayan Şizofreni Tan l Hastalarda Bölgesel Beyin Kan Ak mlar n n Karş laşt r lmas Türk Psikiyatri Dergisi 2003; 14(4):255-262 Eksiklik Sendromu Olan ve Olmayan Şizofreni Tan l Hastalarda Bölgesel Beyin Kan Ak mlar n n Karş laşt r lmas Dr. Yakup YÜREKLİ 1, Dr. Zeynep BODUR 2, Dr. Leyla

Detaylı

DDisosiyatif kimlik bozukluğu (DKB) her geçen

DDisosiyatif kimlik bozukluğu (DKB) her geçen Disosiyatif Kimlik Bozuklu u Hastalar nda 99mTc HMPAO SPECT ncelemesinde Bölgesel Beyin Kan Ak m De ifliklikleri Disosiyatif Kimlik Bozukluğu Hastalarında 99mTc HMPAO SPECT İncelemesinde Bölgesel Beyin

Detaylı

Türk Psikiyatri Dergisi 2006; 17(2):85-92

Türk Psikiyatri Dergisi 2006; 17(2):85-92 Türk Psikiyatri Dergisi 2006; 17(2):85-92 İlaç Kullanmamış İlk Psikotik Atak Hastaları ile Kronik Şizofreni Hastalarında Sağ Talamus ve Temporal Korteks Metabolit Seviyelerinin MRS ile Karşılaştırılması

Detaylı

O zmde Beyin Görüntüleme Bulguları: Bir Gözden Geçirme

O zmde Beyin Görüntüleme Bulguları: Bir Gözden Geçirme Türk Psikiyatri Dergisi 2009; 20(2):164-174 O zmde Beyin Görüntüleme Bulguları: Bir Gözden Geçirme Dr. Halime Tuna ULAY 1, Dr. Aygün ERTUĞRUL 2 Özet / Abstract Amaç: Otizmin tanımlanmasından günümüze kadar

Detaylı

T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI

T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI İLK PSİKOTİK ATAK VE KRONİK ŞİZOFRENİ HASTALARININ MANYETİK REZONANS SPEKTROSKOPİ BULGULARININ KARŞILAŞTIRILMASI UZMANLIK TEZİ DR. DUYGU

Detaylı

B POLAR BOZUKLUKTA BEY N KAN AKIMININ NCELENMES : SPECT LE YAPILAN KARfiILAfiTIRMALI B R ÇALIfiMA*

B POLAR BOZUKLUKTA BEY N KAN AKIMININ NCELENMES : SPECT LE YAPILAN KARfiILAfiTIRMALI B R ÇALIfiMA* Kriz Dergisi 15 (2): 37-48 B POLAR BOZUKLUKTA BEY N KAN AKIMININ NCELENMES : SPECT LE YAPILAN KARfiILAfiTIRMALI B R ÇALIfiMA* D. Gündo ar**, H. Özsan***, Ö. Küçük****, G. Aras***** ÖZET Amaç: Bu çal flma

Detaylı

Obsesif Kompulsif Bozuklukta. Beyin görüntüleme çal flmalar ndan. (OKB) un toplumdaki yayg nl n n. çal flmalar h zland rm flt r (1).

Obsesif Kompulsif Bozuklukta. Beyin görüntüleme çal flmalar ndan. (OKB) un toplumdaki yayg nl n n. çal flmalar h zland rm flt r (1). Araflt rmalar/researches V. Topçuo lu, A. Aksoy, B. Cömert Obsesif Kompulsif Bozuklukta Beyin Görüntüleme Çal flmalar Volkan Topçuo lu 1, Aylin Aksoy 2, Bahar Cömert 3 ÖZET: Obsesif kompulsif bozuklukta

Detaylı

Majör Depresyon Hastalarında Klinik Değişkenlerin Oküler Koherans Tomografi ile İlişkisi

Majör Depresyon Hastalarında Klinik Değişkenlerin Oküler Koherans Tomografi ile İlişkisi Majör Depresyon Hastalarında Klinik Değişkenlerin Oküler Koherans Tomografi ile İlişkisi Mesut YILDIZ, Sait ALİM, Sedat BATMAZ, Selim DEMİR, Emrah SONGUR Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı

Detaylı

Demans kabaca, günlük etkinliklerde iþlevsel

Demans kabaca, günlük etkinliklerde iþlevsel Alzheimer ve Vasküler Demanslý Hastalarda Kognitif Kayýp Fonksiyonel Kapasitenin Göstergesi midir? Yrd. Doç. Dr. Aynur ÖZGE*, Yrd. Doç. Dr. Þenel TOT**, Yrd. Doç. Dr. Kemal YAZICI**, Yrd. Doç. Dr. Cengiz

Detaylı

28.02.2015. Alzheimer YAŞLANAN BEYİN NORMAL VE PATOLOJİK DURUMLAR. 2030; 5 amerikalıdan 1 >65. 2030; >85 9 milyon. 2050; yaklaşık 1 milyon >100

28.02.2015. Alzheimer YAŞLANAN BEYİN NORMAL VE PATOLOJİK DURUMLAR. 2030; 5 amerikalıdan 1 >65. 2030; >85 9 milyon. 2050; yaklaşık 1 milyon >100 YAŞLANAN BEYİN NORMAL VE PATOLOJİK DURUMLAR BEKLENEN YAŞAM SÜRESİ Dr. Gazanfer Ekinci Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi ŞUBAT 1015 Hayflick L. How and Why We Age. 1994 BEKLENEN YAŞAM SÜRESİ 90 80 70 60

Detaylı

Genel tıbbi bir duruma bağlı psikotik bozukluk: Araknoid kist ve şizofreni benzeri psikoz - vaka sunumu

Genel tıbbi bir duruma bağlı psikotik bozukluk: Araknoid kist ve şizofreni benzeri psikoz - vaka sunumu 246 Genel tıbbi duruma bağlı psikotik bozukluk... Genel tıbbi bir duruma bağlı psikotik bozukluk: Araknoid kist ve şizofreni benzeri psikoz - vaka sunumu Erdal Vardar, 1 Cengiz Tuğlu, 1 Seyfullah Tekin

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi Trakya Üniversitesi 1999 Tıpta Uzmanlık Psikiyatri Anabilim Dalı Kocaeli Üniversitesi 2006

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi Trakya Üniversitesi 1999 Tıpta Uzmanlık Psikiyatri Anabilim Dalı Kocaeli Üniversitesi 2006 ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Eylem Özten Doğum Tarihi: 22 KASIM 1975 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi Trakya Üniversitesi 1999 Tıpta Uzmanlık

Detaylı

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Genel Bilgiler Çoğu intrakranyal lezyon kolayca ayırt edilebilen BT bulguları ortaya koyar. Temel bir yaklaşım olarak BT yorumlama simetriye odaklı olarak sol ve sağ yarıların karşılaştırılmasına

Detaylı

EPİLEPSİ: GÖRÜNTÜLEME

EPİLEPSİ: GÖRÜNTÜLEME EPİLEPSİ: GÖRÜNTÜLEME Dr. Cem ÇALLI Ege University Medical Faculty Dept. of Radiology Neuroradiology Section Nöbet Tanımı: Geçici ve istemsiz: motor aktivite, bilinç kaybı, his değişiklikleri, otonomik

Detaylı

Gökay AKSARAY *, Süleyman OFLU *, Cem KAPTANO ĞLU * ÖZET. pecya SUMMARY (3).

Gökay AKSARAY *, Süleyman OFLU *, Cem KAPTANO ĞLU * ÖZET. pecya SUMMARY (3). Şizofrenide Bili şsel İşlevlerde Bozulma Gökay AKSARAY *, Süleyman OFLU *, Cem KAPTANO ĞLU * ÖZET Bili şsel işlevlerde bozulma şizofreninin temel özelliklerinden biridir. Bu hastalar-da özellikle dikkat,

Detaylı

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ* İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 25 TÜRKİYE DE SIK KARŞILAŞILAN PSİKİYATRİK HASTALIKLAR Sempozyum Dizisi No:62 Mart 2008 S:25-30 PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ ÖĞR. GÖR. DR. ARZU ÖZKAN CEYLAN. ozkana@hacettepe.edu.tr.

ÖZGEÇMİŞ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ ÖĞR. GÖR. DR. ARZU ÖZKAN CEYLAN. ozkana@hacettepe.edu.tr. ÖĞR. GÖR. DR. ARZU ÖZKAN CEYLAN ÖZGEÇMİŞ E-Posta: ozkana@hacettepe.edu.tr Telefon: Adres: Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü 06800 Beytepe Yerleşkesi Çankaya / ANKARA Eğitim Mezuniyet

Detaylı

Demansta görüntülemenin rolü Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi

Demansta görüntülemenin rolü Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi Demansta görüntülemenin rolü Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi Ana başlıklar Demans nedenleri Normal yaşlanma bulguları Radyolojik görüntüleme yöntemleri Demansta radyolojik belirleyici bulgular

Detaylı

Dr.ERHAN AKINCI 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ

Dr.ERHAN AKINCI 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ Dr.ERHAN AKINCI Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ Ekim 2010, İZMİR Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: yok Danışman: yok Konuşmacı: yok GREGOR MENDEL

Detaylı

Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok*

Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok* Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok* *İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri A.B.D. **İstanbul Üniversitesi DETAE Sinirbilim A.B.D. Şizofreni

Detaylı

Psikiyatride dil, hem taný (inceleme) hem de

Psikiyatride dil, hem taný (inceleme) hem de Þizofrenide Dil Yrd. Doç. Dr. Atila EROL* * Osmangazi Üniversitesi Týp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalý, ESKÝÞEHÝR Psikiyatride dil, hem taný (inceleme) hem de tedavi aracýdýr. Dil, insan davranýþýnýn

Detaylı

Türk Psikiyatri Dergisi 2011;22(4):222-29

Türk Psikiyatri Dergisi 2011;22(4):222-29 Türk Psikiyatri Dergisi 2011;22(4):222-29 Tedavi Almayan Pediatrik Obsesif-Kompülsif Bozukluk Hastalarının Beyin Magnetik Rezonans Spektroskopi Bulgularının Sağlıklı Kontrollerle Karşılaştırılması 2 Dr.

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

BİLİŞSEL NÖROBİLİM. E.Timuçin Oral 8 Kasım 2012. 8 Kasım 12 Perşembe

BİLİŞSEL NÖROBİLİM. E.Timuçin Oral 8 Kasım 2012. 8 Kasım 12 Perşembe BİLİŞSEL NÖROBİLİM E.Timuçin Oral 8 Kasım 2012 Bilişsel Nörobilim Nörobilim ve Bilişsel Psikolojinin birleşmesi 1970 li yılların sonunda Gazzaniga & Miller Soru: Beyin zihnin varlığını nasıl mümkün kılar?

Detaylı

Şiddetin Psikolojisi 2015-2016 Bahar Dönemi Adli Psikoloji Doktora Programı. Şiddetin nöropsikolojik, biyolojik ve genetik kökenleri

Şiddetin Psikolojisi 2015-2016 Bahar Dönemi Adli Psikoloji Doktora Programı. Şiddetin nöropsikolojik, biyolojik ve genetik kökenleri Şiddetin Psikolojisi 2015-2016 Bahar Dönemi Adli Psikoloji Doktora Programı Şiddetin nöropsikolojik, biyolojik ve genetik kökenleri Doğum Öncesi Faktörler Nöral gelişimdeki anomalilere ilişkin biyomarker

Detaylı

NÖROMETABOLİK BEYİN HASTALIKLARINDA GENEL RADYOLOJİK YAKLAŞIM

NÖROMETABOLİK BEYİN HASTALIKLARINDA GENEL RADYOLOJİK YAKLAŞIM NÖROMETABOLİK BEYİN HASTALIKLARINDA GENEL RADYOLOJİK YAKLAŞIM Prof.Dr. Handan Güleryüz DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK RADYOLOJİSİ BİLİM DALI İZMİR Metabolik beyin hastalıklarında çeşitli

Detaylı

BASKIDA. Kavum Vergae ve Şizofreni: 25 Yıl Boyunca Tedavisiz Kalmış Bir Olguda Beyin Görüntüleme Bulguları ve Klinik İzlem

BASKIDA. Kavum Vergae ve Şizofreni: 25 Yıl Boyunca Tedavisiz Kalmış Bir Olguda Beyin Görüntüleme Bulguları ve Klinik İzlem Türk Psikiyatri Dergisi 2014;25( ): Kavum Vergae ve Şizofreni: 25 Yıl Boyunca Tedavisiz Kalmış Bir Olguda Beyin Görüntüleme Bulguları ve Klinik İzlem BASKIDA Dr. Berkant SAĞIR 1, Dr. Tolga BİNBAY 2, Dr.

Detaylı

Beyin Korteksi. Prof. Dr. Y. Ziya Ziylan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı

Beyin Korteksi. Prof. Dr. Y. Ziya Ziylan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı Beyin Korteksi Prof. Dr. Y. Ziya Ziylan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı Serebrum, Gri ve ak maddeden oluşan alanlar içerir. Longitudinal fissur ile sağ ve sol olmak üzereiki hemisfere

Detaylı

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunun Fizyolojik Temelleri

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunun Fizyolojik Temelleri ARŞİV 2010; 19: 1 Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunun Fizyolojik Temelleri Dr. Nurcihan KİRİŞ Yrd. Doç. Dr. Seçil BİNOKAY Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), dikkat eksikliği, aşırı

Detaylı

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım 1961 yılında Malatya da doğdum. İlk-orta ve lise öğrenimimi Malatya da tamamladım.1978 yılında girdiğim Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni 1984 yılında bitirdim. 1984-1987 yılları arasında Çanakkale ve

Detaylı

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ Ahmet Zihni SOYATA Selin AKIŞIK Damla İNHANLI Alp ÜÇOK İ.T.F. Psikiyatri

Detaylı

FONKSİYONEL MRG (fmri) Volkan Kutlu

FONKSİYONEL MRG (fmri) Volkan Kutlu FONKSİYONEL MRG (fmri) Volkan Kutlu Teknoloji ve tıp alanında 20.yy ortalarından itibaren büyük gelişmeler oluşması;özellikle 19.yy sonlarında ortaya çıkan radyoloji bilimini de doğrudan etkilemiştir.

Detaylı

İndüklenmiş Hipotiroidizmli Hastalarda Serebral Kan Akımı Değişikliklerinin Değerlendirilmesi

İndüklenmiş Hipotiroidizmli Hastalarda Serebral Kan Akımı Değişikliklerinin Değerlendirilmesi ARAŞTIRMALAR (Research Reports) İndüklenmiş Hipotiroidizmli Hastalarda Serebral Kan Akımı Değişikliklerinin Değerlendirilmesi Evaluation of Cerebral Blood Flow Alterations in Patients with Induced Hypothyroidism

Detaylı

Ayşe Devrim Başterzi. Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur.

Ayşe Devrim Başterzi. Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur. Ayşe Devrim Başterzi Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur. Epidemiyoloji ve eğitim mi? Eğitim ve epidemiyoloji mi?

Detaylı

Obsesif Kompulsif Bozukluk ve Dikkat Eksikliği Hiperak vite Bozukluğu Olan Çocukların Serebral Kan Akımlarının Karşılaş rılması

Obsesif Kompulsif Bozukluk ve Dikkat Eksikliği Hiperak vite Bozukluğu Olan Çocukların Serebral Kan Akımlarının Karşılaş rılması Türk Psikiyatri Dergisi 2008; 19(1):13-18 Obsesif Kompulsif Bozukluk ve Dikkat Eksikliği Hiperak vite Bozukluğu Olan Çocukların Serebral Kan Akımlarının Karşılaş rılması Dr. Pınar ÖNER 1, Dr. Özgür ÖNER

Detaylı

Panik Bozukluğunda Bölgesel Beyin Kan Ak m Değişikliklerinin Tc99m-HMPAO SPECT ile Değerlendirilmesi

Panik Bozukluğunda Bölgesel Beyin Kan Ak m Değişikliklerinin Tc99m-HMPAO SPECT ile Değerlendirilmesi Türk Psikiyatri Dergisi 2002; 13(2):89-97 Panik Bozukluğunda Bölgesel Beyin Kan Ak m Değişikliklerinin Tc99m-HMPAO SPECT ile Değerlendirilmesi Dr. İbrahim EREN 1, Dr. Raşit TÜKEL 2, Dr. Asl han POLAT 1,

Detaylı

ncü Bilgi İşleyen Makine Olarak Beyin Beyin 2005 Albert Long Hall, Boğazi

ncü Bilgi İşleyen Makine Olarak Beyin Beyin 2005 Albert Long Hall, Boğazi ALGININ İNŞA BİÇİMLERİ VE DIŞ GERÇEKLİKLE İLİŞKİSİ Dr. Lütfü Hanoğlu Bir algıdan bahsettiğimizde, kasdedilen, dışsal bir nesnenin zihnimizde yani beynimizin nöronal yapıları içerisinde bir temsilinin oluşması

Detaylı

BASKIDA. İlk Atak Depresyon Hastalarında Azalmış Frontal Korteks Hacimleri. Türk Psikiyatri Dergisi 2010; 21( )

BASKIDA. İlk Atak Depresyon Hastalarında Azalmış Frontal Korteks Hacimleri. Türk Psikiyatri Dergisi 2010; 21( ) Türk Psikiyatri Dergisi 2010; 21( ) İlk Atak Depresyon Hastalarında Azalmış Frontal Korteks Hacimleri BASKIDA Mustafa Melih BİLGİ 1, Özgün ÖZALAY 2, Dr. Mehmet ÇAĞDAŞ EKER 3, Dr. Ömer KİTİŞ 4, Dr. Erol

Detaylı

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M.

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. DEPRESYON-ANKSİYETE BOZUKLUKLARI İLE ALKOL BAĞIMLILIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. ÖZET Alkol bağımlılığı ve diğer psikiyatrik

Detaylı

Şizofrenide difüzyon tensör görüntüleme (DTG) bulguları: Eleştirel bir gözden geçirme

Şizofrenide difüzyon tensör görüntüleme (DTG) bulguları: Eleştirel bir gözden geçirme 48 Şizofrenide difüzyon tensör görüntüleme (DTG) bulguları: Eleştirel bir gözden geçirme Şizofrenide difüzyon tensör görüntüleme (DTG) bulguları: Eleştirel bir gözden geçirme Ali Evren TUFAN, 1 İrem YALUĞ

Detaylı

Şizofreni ve Bipolar Duygudurum Bozukluğu Olan Hastalara Bakım Verenin Yükünün Karşılaştırılması

Şizofreni ve Bipolar Duygudurum Bozukluğu Olan Hastalara Bakım Verenin Yükünün Karşılaştırılması Şizofreni ve Bipolar Duygudurum Bozukluğu Olan Hastalara Bakım Verenin Yükünün Karşılaştırılması Suat Yalçın, Sevda Bağ SBÜ Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları EAH, 3.psikiyatri Kliniği,

Detaylı

Serebral Vasküler Alanlar Anatomi, Varyasyon, Kollateral Dolaşım

Serebral Vasküler Alanlar Anatomi, Varyasyon, Kollateral Dolaşım Öğrenim hedefleri Arterial sulama alanları ve varyasyonlarını öğrenmek Serebral Vasküler Alanlar,, Kollateral Dolaşım Kollateral dolaşımı öğrenmek Arterial sulama bölgelerindeki infarktları tanımak Sınır

Detaylı

Psikiyatrik bozukluklarýn kaynaðý tartýþýlýrken

Psikiyatrik bozukluklarýn kaynaðý tartýþýlýrken Depresyonla Ýlgili Nöroanatomik Çalýþmalar Doç. Dr. Emel ÖZTÜRK*, Prof. Dr. Hamdullah AYDIN** Psikiyatrik bozukluklarýn kaynaðý tartýþýlýrken son yýllara kadar biyolojik ve psikolojik faktörler tek tek

Detaylı

Olaya Ġlişkin Potansiyel Kayıt Yöntemleri Kognitif Paradigmalar

Olaya Ġlişkin Potansiyel Kayıt Yöntemleri Kognitif Paradigmalar Olaya Ġlişkin Potansiyel Kayıt Yöntemleri Kognitif Paradigmalar Prof. Dr. Sacit Karamürsel İstanbul Tıp Fakültesi, Fizyoloji Anabilim Dalı sacit@istanbul.edu.tr Elektroansefalogram (EEG), merkezi sinir

Detaylı

Dyke-Davidoff-Masson sendromu (serebral hemiatrofi): Radyolojik bulgular

Dyke-Davidoff-Masson sendromu (serebral hemiatrofi): Radyolojik bulgular Dicle Tıp Dergisi / 2014; 41 (2): 375-379 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2014.02.0434 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Dyke-Davidoff-Masson sendromu (serebral hemiatrofi): Radyolojik

Detaylı

Çekirdek belirtileri açýsýndan duygulaným alanýnda. Birinci Basamakta Depresyon: Tanýma, Ele Alma, Yönlendirme. Özet

Çekirdek belirtileri açýsýndan duygulaným alanýnda. Birinci Basamakta Depresyon: Tanýma, Ele Alma, Yönlendirme. Özet Birinci Basamakta Depresyon: Tanýma, Ele Alma, Yönlendirme Doç. Dr. Levent KÜEY* Özet Depresyon psikiyatrik bozukluklar arasýnda en sýk karþýlaþýlan hastalýklardan biridir. Depresif hastalarýn önemli bir

Detaylı

KLİNİK PSİKİYATRİDE ORGANİSİTE/PSİKOJENİTE AYIRIMININ ÖNEMİ : DEMONSTRATİF İKİ OLGU

KLİNİK PSİKİYATRİDE ORGANİSİTE/PSİKOJENİTE AYIRIMININ ÖNEMİ : DEMONSTRATİF İKİ OLGU ANKARA TIP MECMUASI (THE JOURNAL OF THE FACULTY OF MEDICINE) Vol. 48 : 545-552, 1995 KLİNİK PSİKİYATRİDE ORGANİSİTE/PSİKOJENİTE AYIRIMININ ÖNEMİ : DEMONSTRATİF İKİ OLGU Engin Turan - Tuncer* Mutluhan İzmir**

Detaylı

Limbik Dizgenin Bir Üyesi Olarak Temporal Lob ve Psikiyatrideki Önemi: Davranýþsal Sendromlar

Limbik Dizgenin Bir Üyesi Olarak Temporal Lob ve Psikiyatrideki Önemi: Davranýþsal Sendromlar DERLEME Limbik Dizgenin Bir Üyesi Olarak Temporal Lob ve Psikiyatrideki Önemi: Davranýþsal Sendromlar Ýrem Yaluð 1, Eylem Özten 2, Öyküm Bilge 3, A. Evren Tufan 4 1 Yrd.Doç.Dr., 2 Dr., Kocaeli Üniversitesi

Detaylı

Major Depresif Bozukluklu Hastalarda Geç Parsiyel Uyku Deprivasyonu ve Antidepresif laç Tedavisinin Bölgesel Serebral Kan Ak m na Etkileri:

Major Depresif Bozukluklu Hastalarda Geç Parsiyel Uyku Deprivasyonu ve Antidepresif laç Tedavisinin Bölgesel Serebral Kan Ak m na Etkileri: Araflt rmalar/researches Major Depresif Bozukluklu Hastalarda Geç Parsiyel Uyku Deprivasyonu ve Antidepresif laç Tedavisinin Bölgesel Serebral Kan Ak m na Etkileri: Major Depresif Bozukluklu Hastalarda

Detaylı

Ýnsanlýk tarihi kadar eski olan depresif bozukluðun. Depresyon Etiyolojisi. Özet

Ýnsanlýk tarihi kadar eski olan depresif bozukluðun. Depresyon Etiyolojisi. Özet Depresyon Etiyolojisi Yard. Doç. Dr. Beyazýt YEMEZ*, Doç. Dr. Köksal ALPTEKÝN* Özet Toplumda en yaygýn rastlanan ruhsal bozukluklardan biri olan depresyonun önemli bir bölümünün pratisyen hekimlerce görülmesi

Detaylı

İşlevsel Beyin Görüntüleme Yöntemleri

İşlevsel Beyin Görüntüleme Yöntemleri İşlevsel Beyin Görüntüleme Yöntemleri Doç.Dr. Metehan Çiçek Ankara Üniversitesi, Tıp Fak. Fizyoloji AbD ve Sağ. Bil. Enst. Sinir Bilimleri AbD Dikkat, bellek, dil gibi bilişsel işlevlerin beyindeki nöral

Detaylı

Psikiyatrik Hastalıklarda Radyolojik Görüntüleme: Yeni Gelişmeler Radiologic Imaging in Psychiatric Disorders: Recent Developments

Psikiyatrik Hastalıklarda Radyolojik Görüntüleme: Yeni Gelişmeler Radiologic Imaging in Psychiatric Disorders: Recent Developments PSİKİYATRİDE GÜNCEL YAKLAŞIMLAR CURRENT APPROACHES IN PSYCHIATRY 2010;2(3):333 361 2010, eissn:1309 0674 pissn:1309 0658 Psikiyatrik Hastalıklarda Radyolojik Görüntüleme: Yeni Gelişmeler Radiologic Imaging

Detaylı

Uzman Psikolog T.C. İstanbul Kültür Üniversitesi, Beyin Dinamiği, Kognisyon ve Karmaşık Sistemler Araştırma Merkezi

Uzman Psikolog T.C. İstanbul Kültür Üniversitesi, Beyin Dinamiği, Kognisyon ve Karmaşık Sistemler Araştırma Merkezi Özgeçmiş İsim: Soyisim: Doğum Yeri: Derya Durusu Emek Savaş İzmir, Türkiye Doğum Tarihi: 19.05.1985 E-mail: derya.emek@deu.edu.tr Tarih Eğitim 1996-2003 60.Yıl Anadolu Lisesi, İzmir 2003-2004 American

Detaylı

Şizofreni, etiyolojisi tam olarak aydınlatılamamış bir. Şizofreni ile Kavum Septum Pellusidum Arasındaki İlişki: Bir Olgu Sunumu

Şizofreni, etiyolojisi tam olarak aydınlatılamamış bir. Şizofreni ile Kavum Septum Pellusidum Arasındaki İlişki: Bir Olgu Sunumu Düşünen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 2014;27:261-265 DOI: 10.5350/DAJPN2014270311 Şizofreni ile Kavum Septum Pellusidum Arasındaki İlişki: Bir Olgu Sunumu Olgu Sunumu / Case

Detaylı

NF 1 li Hastalarda Mental Gelişim ve İlişkili Sorunlar

NF 1 li Hastalarda Mental Gelişim ve İlişkili Sorunlar NF 1 li Hastalarda Mental Gelişim ve İlişkili Sorunlar Dr. Gülşen Köse Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi NF1 Genetik hastalıklarda sinyal yolundaki değişikliklerin

Detaylı

Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabında. Anksiyete Bozukluklarında PET ve SPECT Bulguları. Dr. Nesim Kuğu 1, Dr. Ertuğrul Bolayır 2

Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabında. Anksiyete Bozukluklarında PET ve SPECT Bulguları. Dr. Nesim Kuğu 1, Dr. Ertuğrul Bolayır 2 Anksiyete Bozukluklarında PET ve SPECT Bulguları Dr. Nesim Kuğu 1, Dr. Ertuğrul Bolayır 2 ÖZET: ANKS YETE BOZUKLUKLARINDA PET VE SPECT BULGULARI Psikiyatrik bozukluklarda beyinde ço u kez yap sal de ifliklikler

Detaylı

Sosyal Beyin, Zihin Kuramı ve Evrim

Sosyal Beyin, Zihin Kuramı ve Evrim İçerik Sosyal Beyin, Zihin Kuramı ve Evrim Dr. Muzaffer Kaşar Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi BARİLEM Deneysel ve Evrimsel Psikiyatri Grubu Evrim sürecinde insan beyni Ayna nöronlar, dil ve

Detaylı

KRANİAL BT YORUMLAMA. Uzm. Dr. Mehtap KAYNAKCI BAYRAM

KRANİAL BT YORUMLAMA. Uzm. Dr. Mehtap KAYNAKCI BAYRAM KRANİAL BT YORUMLAMA Uzm. Dr. Mehtap KAYNAKCI BAYRAM 15.12.2017 SUNUM PLANI BBT temelleri BBT de normal anatomi Acil hekimi BBT de neleri değerlendirmelidir? Blood Can Be Very Bad Patolojik BBT ornekleri

Detaylı

Otizmin Nöroanatomisi

Otizmin Nöroanatomisi Otizmin Nöroanatomisi David G. Amaral, Cynthia Mills Schumann ve Christine Wu Nordah The M.I.N.D. Enstütüsü, Psikiyatri ve Davranış Bilimleri Departmanı, University of California Sinirbilim Departmanı,

Detaylı

SİNİR SİSTEMİ. Duyusal olarak elde edilen bilgiler beyne (yada tam tersi) nasıl gider?

SİNİR SİSTEMİ. Duyusal olarak elde edilen bilgiler beyne (yada tam tersi) nasıl gider? SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ Descartes- İnsan vücudu bilimsel olarak (doğal yasalarla) açıklanabilecek bir hayvan makinesidir Bu makineyi araştıran, beyin ve davranış arasındaki ilişkiyi inceleyen bilim

Detaylı

ÇOCUK VE ERGEN PS K YATR S NDE BEY N GÖRÜNTÜLEME

ÇOCUK VE ERGEN PS K YATR S NDE BEY N GÖRÜNTÜLEME ÇOCUK VE ERGEN PS K YATR S NDE BEY N GÖRÜNTÜLEME Devrim Akdemir* ÖZET Amaç: Son y llarda psikiyatrik hastal klarda hem yap sal hem de ifllevsel beyin görüntüleme çal flmalar giderek yayg nlaflmaktad r.

Detaylı

Serebral Palsi li Olgularda Kranyal Manyetik Rezonans Görüntüleme Bulguları. Magnetic Resonance Imaging Findings in Patients with Cerebral Palsy

Serebral Palsi li Olgularda Kranyal Manyetik Rezonans Görüntüleme Bulguları. Magnetic Resonance Imaging Findings in Patients with Cerebral Palsy Serebral Palsi li Olgularda Kranyal Manyetik Rezonans Görüntüleme Bulguları Nuri TASALI 1, Rahmi ÇUBUK 1, Kemal ŞAHİN 2, Mümtaz ÖZARAR 2, Ayşegül ÇUBUK 3, Bülent SAYDAM 2, Abdulkadir KOÇER 4 1 Maltepe

Detaylı

Klozapin ve Þizofreni Saðaltýmýndaki Yeri

Klozapin ve Þizofreni Saðaltýmýndaki Yeri Klozapin ve Þizofreni Saðaltýmýndaki Yeri F. Mükerrem GÜVEN*, Sunar BÝRSÖZ** ÖZET Antipsikotik ilaçlarýn þizofreni tedavisinde kullanýmý sayesinde, 20. yüzyýlýn ikinci yarýsýnda þizofreni hastalarýnýn

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Tıpta Doktora Farmakoloji Marmara Üniversitesi 1989

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Tıpta Doktora Farmakoloji Marmara Üniversitesi 1989 Adı Soyadı: Mehmet Emin Ceylan Doğum Tarihi: 25 08 1956 Unvanı: Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Diploması Lisans Eğitimi Sivas Tıp Fakültesi Hacettepe Tıp Fakültesi Cumhuriyet

Detaylı

Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL.

Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL. Dr Ali Bozkurt Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL. The bereavement of the widowed. Dis Nerv Syst 1971;32:597

Detaylı

Kapalı sistem beyin biyopsi yöntemleri; histopatolojik değerlendirmede algoritma

Kapalı sistem beyin biyopsi yöntemleri; histopatolojik değerlendirmede algoritma Kapalı sistem beyin biyopsi yöntemleri; histopatolojik değerlendirmede algoritma Dr Büge Öz İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı Konuşma akışı; Sterotaksik yöntem nedir?

Detaylı

Santral (merkezi) sinir sistemi

Santral (merkezi) sinir sistemi Santral (merkezi) sinir sistemi 1 2 Beyin birçok dokunun kontrollerini üstlenmiştir. Çalışması hakkında hala yeterli veri edinemediğimiz beyin, hafıza ve karar verme organı olarak kabul edilir. Sadece

Detaylı

Otizm ve serebellar mutizm: Nöroanatomik bulguların bir derlemesi. Autism and cerebellar mutism: A review of the neuroanatomical findings

Otizm ve serebellar mutizm: Nöroanatomik bulguların bir derlemesi. Autism and cerebellar mutism: A review of the neuroanatomical findings Maltepe Tıp Dergisi / Maltepe Medical journal Otizm ve serebellar mutizm: Nöroanatomik bulguların bir derlemesi Autism and cerebellar mutism: A review of the neuroanatomical findings Dr. Hakan Erdoğan

Detaylı

Negatif Geri Beslemeli Kontrol

Negatif Geri Beslemeli Kontrol Negatif Geri Beslemeli Kontrol Beyin Anatomisi ve EEG nin Biyofizik Temelleri Dr. Bülent Yılmaz 1 Giriş İnsan sinir sistemi (nervous system) Merkezi sinir sistemi (Central Nervous System (CNS)) Çevresel

Detaylı

Bipolar bozuklukta bilişsel işlevler. Deniz Ceylan 22. KES Psikiyatride Güncel Oturumu Nisan 2017

Bipolar bozuklukta bilişsel işlevler. Deniz Ceylan 22. KES Psikiyatride Güncel Oturumu Nisan 2017 Bipolar bozuklukta bilişsel işlevler Deniz Ceylan 22. KES Psikiyatride Güncel Oturumu Nisan 2017 AÇIKLAMA 2012-2017 Araştırmacı: yok Danışman: yok Konuşmacı: yok Olgu 60 yaşında kadın, evli, 2 çocuğu var,

Detaylı

AÇIKLAMA Araştırmacı:Abdi İbrahim Otsuka. Konuşmacı: - Danışman: -

AÇIKLAMA Araştırmacı:Abdi İbrahim Otsuka. Konuşmacı: - Danışman: - AÇIKLAMA 2014-2017 Araştırmacı:Abdi İbrahim Otsuka Konuşmacı: - Danışman: - Şizofreni ve Bilişsel İşlev Bozuklukları Prof. Dr. Berna Binnur Akdede Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD OLGU

Detaylı

İLAÇ KULLANMAYAN DEPRESYON HASTALARINDA KORPUS KALLOSUM BOYUTU BİTİRME TEZİ. Stj. Dişhekimi: Özgün ÖZALAY

İLAÇ KULLANMAYAN DEPRESYON HASTALARINDA KORPUS KALLOSUM BOYUTU BİTİRME TEZİ. Stj. Dişhekimi: Özgün ÖZALAY T.C. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı İLAÇ KULLANMAYAN DEPRESYON HASTALARINDA KORPUS KALLOSUM BOYUTU BİTİRME TEZİ Stj. Dişhekimi: Özgün ÖZALAY Danışman Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Ali

Detaylı

OBEZ ÇOCUKLARDA BEYNİN DİFÜZYON AĞIRLIKLI MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEME BULGULARI

OBEZ ÇOCUKLARDA BEYNİN DİFÜZYON AĞIRLIKLI MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEME BULGULARI Özgün Makale / Original Article Burakgazi ve Ark. 1 OBEZ ÇOCUKLARDA BEYNİN DİFÜZYON AĞIRLIKLI MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEME BULGULARI Diffusion weighted magnetic resonance imaging findings of the brain

Detaylı

pecya Şizofrenik Süreçte ve Mizaç Bozuklu ğunda Nöropsikolojik Değerlendirme ve Beyin Görüntüleme (MRI ve SPECT) Bulgular ın ın Karşılaştırılmas ı

pecya Şizofrenik Süreçte ve Mizaç Bozuklu ğunda Nöropsikolojik Değerlendirme ve Beyin Görüntüleme (MRI ve SPECT) Bulgular ın ın Karşılaştırılmas ı Şizofrenik Süreçte ve Mizaç Bozuklu ğunda Nöropsikolojik Değerlendirme ve Beyin Görüntüleme (MRI ve SPECT) Bulgular ın ın Karşılaştırılmas ı Serhat ÇITAK *, Ebru TANSEL *, Mehmet ÇAKICI *, Şahap ERKOÇ

Detaylı

Bipolar Bozuklukta Nörogörüntüleme Neuroimaging in Bipolar Disorder

Bipolar Bozuklukta Nörogörüntüleme Neuroimaging in Bipolar Disorder Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches in Psychiatry 2013; 5(1):1-14 doi:10.5455/cap.20130501 Bipolar Bozuklukta Nörogörüntüleme Neuroimaging in Bipolar Disorder Kemal Kara, Samet Verim, Süleyman

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ DİL ADI SINAV ADI PUAN SEVİYE YIL DÖNEM. İngilizce KPDS 81.75 İYİ 2011 Güz

ÖZGEÇMİŞ DİL ADI SINAV ADI PUAN SEVİYE YIL DÖNEM. İngilizce KPDS 81.75 İYİ 2011 Güz ÖZGEÇMİŞ TC KİMLİK NO: PERSONEL AD: SOYAD: DOĞUM TARİHİ: SİCİL NO: UYRUK: EHLİYET: 21376047864 MUSTAFA AKTEKİN 3/8/67 12:00 AM A55498 TÜRKİYE B DİL ADI SINAV ADI PUAN SEVİYE YIL DÖNEM İngilizce KPDS 81.75

Detaylı

(1) FRONTAL LOB KORTEKSİ (2) PARİETEL LOB KORTEKSİ (3) TEMPORAL LOB KORTEKSİ (4) OKSİPİTAL LOB KORTEKSİ (5) LİMBİK LOB KORTEKSİ

(1) FRONTAL LOB KORTEKSİ (2) PARİETEL LOB KORTEKSİ (3) TEMPORAL LOB KORTEKSİ (4) OKSİPİTAL LOB KORTEKSİ (5) LİMBİK LOB KORTEKSİ Bu dersimizde amacımız, serebral korteksin temel yapısı ve fonksiyonel lokalizasyonunu tanımlamaktır. Bu bilgiler, klinik semptomlar ve belirtilerde esas teşkil eden hemisferik lokalizasyonda kullanılır.

Detaylı

Risperidonun Şizofreninin Pozitif ve Negatif Belirtileri ve Bellek İşlevi Üzerine Etkisi

Risperidonun Şizofreninin Pozitif ve Negatif Belirtileri ve Bellek İşlevi Üzerine Etkisi Risperidonun Şizofreninin Pozitif ve Negatif Belirtileri ve Bellek İşlevi Üzerine Etkisi Dr. Yarkın Özcan 1, Dr. R Işın Özışık 2, Dr. Süheyla Ünal 1, Dr. M. Erkan Özcan 1 ÖZET: RİSPERIDONUN ŞİZOFRENİNİN

Detaylı

Yönetici Ýþlevler ve Dikkat Süreçlerine Ýliþkin Kuramsal Modeller ve Nöroanatomi

Yönetici Ýþlevler ve Dikkat Süreçlerine Ýliþkin Kuramsal Modeller ve Nöroanatomi Yönetici Ýþlevler ve Dikkat Süreçlerine Ýliþkin Kuramsal Modeller ve Nöroanatomi Birim Günay KILIÇ* ÖZET Beyinde bilgi iþleniþinin dinamik ve karmaþýk doðasý yüksek düzeyli biliþsel iþlevleri tanýmlamada

Detaylı

O s k Bozukluğu Olan Çocuklarda Risperidon Tedavisinin Beyin Kan Akımı ile Değerlendirilmesi

O s k Bozukluğu Olan Çocuklarda Risperidon Tedavisinin Beyin Kan Akımı ile Değerlendirilmesi Türk Psikiyatri Dergisi 2009; 20(4): 346-356 O s k Bozukluğu Olan Çocuklarda Risperidon Tedavisinin Beyin Kan Akımı ile Değerlendirilmesi Dr. Dilşad Foto ÖZDEMİR 1, Dr. Neşe Ilgın KARABACAK 2, Dr. Burcu

Detaylı

Oksipital Loblar ve Görme. Dr. Timuçin Oral

Oksipital Loblar ve Görme. Dr. Timuçin Oral Oksipital Loblar ve Görme Dr. Timuçin Oral İTİCÜ 16 Aralık 2008 1 frontal lob santral (rolandik) sulkus pariyetal lob oksipital lob temporal lob silviyan (lateral) sulkus Limbik Lob Frontal Lob Parietal

Detaylı

DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ

DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ GİRİŞ Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB); hiperaktivite, dikkatsizlik,

Detaylı

anosognozi birincil sıra belirtiler görsel varsanılar

anosognozi birincil sıra belirtiler görsel varsanılar genel tıbbi duruma bağlı psikotik bozukluklar dr. almıla erol izmir atatürk eğitim ve araştırma hastanesi psikoz: varsanılar sanrılar gerçeği değerlendirme yetisinin bozulması dopamin varsayımı III: striatal

Detaylı

ORİJİNAL ARAŞTIRMA. Şehnaz BAŞARAN, a Ayşe KUTLU, b Yonca ANIK, c Hüsnü EFENDİ, b Sezer Şener KOMSUOĞLU b

ORİJİNAL ARAŞTIRMA. Şehnaz BAŞARAN, a Ayşe KUTLU, b Yonca ANIK, c Hüsnü EFENDİ, b Sezer Şener KOMSUOĞLU b ORİJİNAL ARAŞTIRMA Hipokampal Skleroza Bağlı Mesial Temporal Lob Epilepsili Hastalarda Hipokampus ve Ekstrahipokampal Alanlardaki Volumetrik Değişikliklerin Etiyolojik ve Klinik Faktörler ile İlişkisi

Detaylı