ERCİYES ÜNİVERSİTESt GEVHER NESİBE TIP TARİHİ ENST-İTÜSÜ YAYINNO : 7. EBU HAMiD MUHAMMED EL- GAZALİ ( ). 14. MART.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ERCİYES ÜNİVERSİTESt GEVHER NESİBE TIP TARİHİ ENST-İTÜSÜ YAYINNO : 7. EBU HAMiD MUHAMMED EL- GAZALİ ( ). 14. MART."

Transkript

1 ERCİYES ÜNİVERSİTESt GEVHER NESİBE TIP TARİHİ ENST-İTÜSÜ \ YAYINNO : 7 EBU HAMiD MUHAMMED EL- GAZALİ ( ). ' 14. MART ~YSERt

2 _., GAZALİ'NİN TEFSİR METODU D~ç. J)r. Zeld DUMAN* Kur'an'ın Tefsiri konusunda Gazali, (v: 505/1111) nin müstakil bit eser yazdığl bazı tabakat kitaplarında sözkonusu edilmişse -de böyle bir tefsirin mevcudiyeti kesin olarak bilinmediği gibi, kendisine isnad edilen eserin d~ Gazali'ye ait. olmadığı kanaati bizde hakimdir. Bu nedenle piz, Gazali'nin tefbir anlayış ve metodunu tesbit edebilmek için O'nun diğer eserlerini ineeledik ve bu konuda değerli fikirleri ve Kur'anı manalandn;ma konuslında, halen uygulanabilecek nitelikte metodlarının olduğunu tesbit ettik. Bu tesbitleri.m.j,ze geçmedem _önce, _Gazali'nin tefsir a~ayış ve met?4larını daha iyi biı: ~ekilde değarlendirebilmemiz için O'nun yaşadığı ~ra gelinceye kadarki tafsir faaliyetlerini ve tefsirin önemli mes'elelerini tarihi seyri içerisinde, özet halinde gözden geçirmenin faydalı olacağı kanaatindeyiz: Biliyoruz ki Kur'an-ı Kerim, yaklaşık olarak 23 senede, ayet. _ ayet, sfue sfue nazil olmuştur. Peygamber Efendimiz başlangıçtan itibaren gelen ayetleri vahiy katipierine yazdırıyor, sahabeden bir çokları 'da bu ayetieri ezberliyorlardı. Kur'an, günügünu. ne bu ekilde tesbit edilirken, açıklama ve izaha muhtaç görülen kısımları de :gasulüllah (ıs.l:3,.v.) in kavli ve fiili sünnetleriyle açık..laiuyorau. Bazen, kastedilen mananın.yetin lafzından anlaşıl :- mildığı olmuyor değildi ancak bunlar d a Hz. ;p~ygamber (s.a.v.) 'e sahabenin müracatiyie derhal hallediliyor, ashab arasında ihti- ~ iafa, hemen hemen hiç sebep kalmıyordu. Allah'ın Rasulü. (s.a.v.) - henüz hayatta olduğu için istinbat ve istidlal yoluyl~ ayetlerden hüküm çıkarmaya ihtiyaç duyulmuyordu. Daha saniaları büyük. t<l:i'tışmalara konu olacak Ruh, Ka:der, Allah Azze ve Celle'nin zat ve sıfatları ~-e, Gayb'la ilgili ayetler ha_kkında sahabe-i kirarn (r) ("') Erciyes Üniversitesi İ lahiyat. Fakültesi Öğr~tim Üyesi 183

3 ın detaylı bilgi edinme istekleri Hz. Rasul'ün tavsiyesi ile terk ediliyor, müteşabih ayetler le ilgili indi yorumlar. yapılmıyordu. RaGulüllah (s.a.v.) in irtihalinden sonra, Kur'an-ı Kerim karşısında Sahabe-i E;iram'ın bu tutumunun bu şekilde sükunet içerisinqe dı:vam ettiğini söylememiz mümkün değildir. Zira Hz. Peygamber, sağlığında Kur'anın tamamını tefsir etmediği _ için, bazı ayetıerin anlaşılmasında, sahabenin güzide müfessirleri. arasında yer yer ihtilaflar başgöstermeye başladı. Asr-ı Saadetten uzaklaştıkça bu 1htilafların dozu ve boyutları daha bir hızla ~rttı. Hz. Osman (r) döneminde ortaya çıkan bazı içtiınai ve siyasi olaylar ve bunlara bağlı olarak gittikçe artan ye yaygınlaşan görüş ayrılıkları Hz. Ali (~ v.) döneminde daha da şiddetlenerek Gahabe arasında kanlı savaşlara neden oldu. Bu. savaşların sonucu olarak müslümanların çeşitli kamplara bölünmeleri, İslam Diriinin anakaynağı olan Kur'an ve hadislerin asıllarından farklı şekillerde yortimlanmaları neticesini doğurdu. Öyle ki, bir takım mezhep salikieri kendi görüş ve davranışlarının doğru olduğunu isbat edebilmek için çoğunlukla :Kur'ana başvuruyor, ilgili bulduğu ayetleri kendi fikirleri. doğrultusunda te'vil ediyorlardı. Hatta bazen öyle durumlar oluyord~ ki, ayet-i celilenin lafzı ya da manası )!endi düşünce ve kanaatlerine uygun düşmeyenler, bu ayeti istedikleri şe~erde yorumlamaktan çekinıniyorlardı. Böylece mezhebin görüş ve kanati asıl, Kur'an-ı Kerim ise onu açıklamak için kullanılan araç durumuna düşürülüyordu... Ehl-i Sünnetten olan alimler, müteş~bihattan olan ayetleri başlangıçta te'vile yanaşmıyorlardı. Bilhassa Allah ( c.c.) ın zat ~.. ve Gıfatıarı ile ilgili olanlara, «olduğu gibi inanıp keyfiyetinden - ~ sual edilmemeliıı ' düşüncesini taşıyorlardı. Fakat batıl.mezhep. salikierinin müteşabih ayetleri islam inanç ve prensiplerine ters..! düşebilecek mahiyette te'vil etmeieri karş~ında bigane kalama~ yan _ulema, nasslarda yapılan tahrifatı önlemek amacıyla _ ehl-i bidatın yaptığı yanlış yorumları islam itikadına uygun, lafızdan muhtemel v.e metnin siyak ve sibakınca doğru kabul edilebilecek manlarda.te'vil etmek zorunluluğunu hissediyorlardı. İslam Pininin yayıldığı ülkelerde yaşayan.insanların bu dine girerken beraberinqe getirdikleri milli ya da ~halli kültürle-' ~ ri ile, Batı'dan Arapçaya tercüme edilen felsefi ~serlerden kaynaklanan düşünce ve fikirler de Kur'ana müracaa1lı artıran önemli :Seb_eplerdendir. Binaaenaleyh, İmam Gazali/ye gelinceye ka- 184

4 dar rivayet ve dirayet yoluyla pekçok tefsir yazılmış ancak bu tefsirlerin ekserisi Kui 'anın tam olarak anlaşılınasını sağlayamadığı gibi, ilmin ve teknolojinin inkişa.fına katkıda bulunabilecek mahiyette de değildi.. Bu tefsirlerin bir kısım islamın ilkeleriyle bağdaşmayan mantık dışı rivayetler, mevzu hadisler ve mezhebi taassubun etkisiyle belirtilmiş, hakikatıerin anla~ılınasına engel teşkil edebilecek mahiyetteki fikirlerle doldurulurken; bir-. kısmı da genelde İslam itikad ve prensiplerini korumaya 'Yönelik olup, sadece na:sslara bağımlı ve kendi içine kapalı bir özellik ar-. zetmekteydi. Rasulüllah (s.a.v.) den va:rid olan bazı hadisler akli tefsire engel kabul ediliyor, akıldan yeteri kadar yararlamlımyoı' du. Dolayı.Sıyl~ henüz o dönemlerde Kur'ana bilim açısmd.an yaklaşılmıyor ilmi gerçekiere işaret eden ayetler, amaçlan doğrultusunda anlaşılmıyordu. - İşte böyle bir tefsir anlayış ve ortaınıyla karşılaşan Gazali, kendinden pncekilerin tefsir metodlarını körü körüne taklid etmek istemedi. Hak ya da batı! demeden, her fikri şüpheci bir gözle incele111eyi tercih etti. Söyleyene değil, söylediği söze itibarla hakikatleri araştırdı. Hakkında fazla bilgiye sahip olmadığı fikir ve düşüncelere hemen karşı çıkıp reddetmedi.. Böylelikle her mezhep ye düşüncenni yanlışlanm, ayetleri delil olarak kullanırken yaptıkları hataları, nassları değerlendirirken göremedikleri gerçekleri tesbit ettikteri sonra yapılmmı gereken tefsir ve te'vili yapmıştır. Gazali, ayet ve l).adisleri değerlendirip ınana verirken mzhebi ta~ssuba asla kapılmamıştır. Şafii mezhebinden Qffiı.ası : na rağmen ehl-i sünnetten diğer mezheplerin görüşlerine de eserlerinde, yer yer önem vererek değerlendirmiştir. İmam Gazftli'nin tefsir mes'eleleıine bakışı : Gazali'nin yaşadığı asra gelipceye kadar İslam uleması Kur'anın tefsiri hususunda birçok konuda ihtilaf etmiştir. Bu ihtilaflı konul.arın en önemlilerinden biri, <<Rasulullah (G.a.v.) ve Sahabe (r) den nakledilenden başka Kur'an tefsir edilemez.>) '(1) düşüncesi; diğeri de Peygamber Efendimizin «kim kur'anı kendi re'yi ile. tefsir ederse, cehennemdeki yerine hazırlansı.ıı Hadis-i Şeriiidir (2). Bilh~sa dirayet tefsiri konusuı:ıda mes'ele edilip «böyle bir tefsir yapılimıazıı fikrine karşı çıkan. Gazali; mes'eleleri rastyonel biçimde ele alııup onlara bilimsel açıdan yaklaşmıştıı. Şöyle ki: Gazali, <<nakledilenden başka tefsir yapılamazıı fikrini Allah'ın. :.. 1B5

5 .- ' Kelamını anlamaya engel kabu1 etmiş ve demiştiı ki, «eğer bu görüş doğru kabu1 ediliyorsa, bunu kab'!ll eden kiı:nse, tefsirl~ sadece ccnakledilen tefsirleri korumakıı manasını anlaımş olur ki, bu anlayışıyla ;kendi kabasitesini ortaya koymuştur. Fakat }Jaş- kalarını kendi derecesine düşürmeye hakkı yokt:ur. Dolayısıyla bu fikrinde yanlıştır. Çünkü Rasu1ullah (s.a.v.) ve sahabeden nakledilen rivayetıere bak~rsak bu anlayışın tamamen yanlış olduğunu tesbit etmemiz 'mümkündür: Hz. Peygamber,.«hiç şüphe yok ki Kur'anın bir anlaşılabilen zahiri manası (zahran) vardır, bir kapalı olan gizli (batnan) manası, bir hadqi, ve biı de matla'ıvardır (3} hadisiyle Kur' anın tefekkür edilip anlaşılması gereken batıni manalarının olduğunu beliı tirken; «K tu ' anı okuyun ve onun size yabancı gelen garip lafızlannı anlamaya çalışın (iltemisı1) ll ( 4) hadis-i şetifiyle de lıerkei3i, nakledilen tefsirlerin dışında da ayetleri aiılamaya teşvik et~~ii. ı Ebu'd-Derda'nın,' cekişi Kur'ana biı kaç. yönden mana vermecllkçe ondan kastedilen manayı anlayamazlı' (5); İbn Mes'ud - (r) ın, cckim evvelkilerin ve sonradan gelecek olanların ilmini öğreiım.ek isterse, Kur'am d~şünsün,._anlamaya çalışsın» (6)i_ Hz. Ali (k.v) 'nin, cek ur' am anlayan, ilimierin tamamını açıklayabilitll gibi sözleri (7) Kur'an-ı Kerimin sahabeden başkalan tarafından da aniaşılıp tefsir edilebileceği imkan ve sala:piyetini ifade etmektedirler (8). şeklindeki görüş ve açıklamalarıyla İmam Gazali Kqr'anm, her asırda, buna el?il olan kimseler tarafından tefsir edilebileceğini vurguluyot, «Ra.su1ullah ve sahabeden sonra:, tefsir yapılamazll fikrin kabu1 etmiyor. Gazali'iıin devrine kadar tefsiı konusunda süregelen mes'elelerden biı i de Hz. Peygamber (s.a.v.) in «Kim Kur'anı kenqi re'yi ile tefsir ederse cehennemdeki yerin~ hazırlansınıı H. Şeriii ile Hz. Epu Beklı 'den nakledilen, cckur'anı kendi görüşüm ile tefsir edersem, hangi yer beni üzerinde taşır ve hangi sema altında barındırır» sözü ve bun.a benzer sözlerdir (9). İmam Gazali der ki, Rasulu1lah ve sahabenin bu sözlerinden maksad, ya nakil ve işitilenle yetinilecek, kendi hür ve İnüstakil anlayışıyla hiçbir kiıru;e Kur'ana mana veretniyecekll anlamı ka.st edllmiştir, ya da, bu hadis ve sözlerin kast ettiği başka bir mana. olmalıdır <(10). Bu H~dis-i Şeri.fte, «hiçbir ırun:se işittiğ'indej başkasıyla. K~ 'ana mana veremezıl anlamın~. kastedilmiş tınası biı kaç

6 yönden doğru kabul edilemez: 1- Tefsirin de Rasulullah (s.a.v.) den nakledilmiş olması şart koşulacak olursa; Kur'anın çok az kısmı Hz. Peygamber tarafından "tefsir edildiği için diğer kısımlarının tefsir eclilmemesi gerekecektir. Aynca İbn Mes'ud ve İbn Abbas (r) gibi sahabenin yaptıklan tefsirlerin tamamı ;Rasulul ~ahtan olmadığı için onlarınkinin de re'y ile tefsir k~hgl edilmesi. gerekecek ve reddedilecektir. 2- Sahabe, bazı ayetterin tefsi- ri konusunda birbirlerinden farklı. görüşler ileıi sürmli lerdir. Bu görüşleri tek bir görüşte bir~eştirmek mümkün olmayacağı, Rasulullah'ın da bu kadar farklı görüşler belirtmesinin de. imkan-. sızlığı, IJirtadadır. Ü ' halde s.ahabe-i kiram kendi görüş ve düşün-. eelerine göre ayetleri tefsir etmiştir ve b~da da bir sakınca görmemişlerdir. 3- Rasulullah (s.a.v.) İbn Abbas için ccallah'ıriı, onu dinde fakih kıl ve ona te'viliöğretn şeklinde du'a etmiştir. Eğer tefsir de tenzil gibi işitmekle olma~ı gerelmeydi Hz. Peygamberin böyle bir du'a etmesinin ne anlamı kalırdı? 4-- «... halbu ki o haberi peygambere veya kendilerinden buyruk sahibi olanlara götürselerdi, onlardan ~üküm çıkarmaya kacur -olanlar onu bilirlerdi... (ll) ayet-i celile~inde Allah Azza ve Celle bir takım ~.liın-. lerin kendi kanaatleriyle hüküm çıkarabileceklerini ifade etmiştir.» İşte bu naklettiklerimizin hepsi re'y ile tefsir hususndaki menfi düşünceleri nakzetmektedir, (12) sözleriyle Gazali, ınezkur hadisin re'y ile tefsiri mutlal{. olarak yasaklamadığını; sadece şu iki ma~ad ve benzerleriyle yapılacak olan tefsirleri yasakladığını belirtmektedir:.uonı.ardan birincisi, Me:Sela, şahsın gönlünün arzu etiği ve bu sebeple de doğru olarak kabul edilmesini isteeliği bir.görü ü vardır. O, bu. görüşünde haklı olduğunu isbat edebilmek içi.ri Kur'ana müracat etmiş ve ayetleri delil olarak k"tiılanmı.ştır. Ancak delii olarak kullan,dığı ayetlerin bunun fikriyle, ne yakından ne de uzaktan hiçblr ilgisi bul~adığı halde ayetten muhtemel olmayan mana.lar vermiştir. Böylece ayeti tahrif. etmiştir. Mesela: katı kalpllleri yumuşatabilmek maksadıyla : ccfiravuiıa git; Çünkü o azıtmı tırıı (13) ayetini. okuyup, ccbu ayette Fir~vun'd~n maksat katı kalptir, o halde Allap Teala kalplerinize yönelmenizi ve onları düzeltmenizi emrediyorıı. şeklinde te'vil etmeleıri kesiniikle yanlış bir te'vildir, merduddur. İkincisi de, Kur'anda garip (aslı arapça o~ayan) ve mübhem '(birkaç manaya gelen) lafızlar vardır. Ayrıca birçok aye'tte ibdal,.hasr, iztnar, tekgim, te'hir... gibi sanatlar mevcuttur. Bazı ayetler de vardır ki, ınanaları ancak ya Rasulullah (s.a.v.) den yapılan tefsirle ya da sah~benin nüzul sebebini ve görüşünü belirtınesi ile anla~ılabilir. Salt gramer bilgisiyle. o ayetlere ınana vermekle

7 Allah (c.c.) ın muradııiı anlamak mümkün değildir. Böylesi durumlarda nakle hiç önem vermeden kişi kendi görüşü ile ayete mana verıneye kalkarsa, işte Rasulullah bu nevi tefsirleri yasak- larmştır (14); diyen Gazali bu konuda İhya aq.iı eserinde pekçok misaller vermiştir. O misalerden ikisini nakletmekle yetiniyoruz: (15) Bu ayetin zahirine bakarak «ınubsıi:atenıı kelimesine <<gözleri gören bir deveıı manası verilebilir. Halbuki bu- lafızla kastedilen «gören» manası değil, «açık bir mucize...» anlam.idır. İmam Gazali'nin ayetin nüzul sebebini bilmek gerektiği konusundaki misali de Enfal Gfıresinden. Şöyle ki, cıattığın zaman sen atmadın, Allah attı.» (16). Gazali _diyor ki, anlayabilmek için nakliı1 çok onemli olduğu bu ayette hem peygamberin attığ1, hem de ccsen atmadınıı sözüyle, Hz. Peygamberin atmadığı ifade edilmek- tedir. Görülen bu çelişkiy aklın çözınesi mümkün değildir. Buna rağmen miliesir nakle önem vermeyip aklıyle bu ayete mana vermeye kaij{arsa hatadan kurtulamaz. Halbu ki ayetin nüzul sebebi biline-cek olursa, mana kendiliğinden ortaya çıkmış olur. Nak-= ledildiğine göre; Bedir Muharebesi 'bütün. şiddetiyle devam ederken Cebrail (a.s.) Peygamber (s.a.v.)e gelir, bd: a'i{uç kum alarak düşmanıann üzerine doğru atmasını söyler. Rasulüllah da yerd~n aldığı bir avuç kumu ınüşrik ordusunun üzerine doğru fırlatır. Atılan kuı;n, biiznillah düşman ordusunun gözlerine dolması sonucu hezimete u~ratılırlar (17). Gazali sözlerine devamla diyor ki, Allah Teala mezkfır ayette bu hususa işaret ederek, <<insanın atmagıyla bir avuç kumun, bin kişilik bir orduya isabet edip bozguna uğı atması mümkün değildir. Anca~ atılan kumu müşriklerin her iki gözüne de isabet ettiren yüce Allah büyük bir mucizeyi gerçekl~ştirmiştir.ıı (18) o ~u ayette kastedilen mana işte, budur. Y~arıd~ki naklettiğimiz ve diğer misalleriyle Gazali, tefekküre ihtiyaç olan, yahut, nüzul sebebiyle tefsiri yapılması gere- ken ayetleri, hiç tefekkür etmeden, Arap şöz vecihlerini bilmeden, nüzul sebeplerini' araştırmadan; doğrudan doğruya kendi önyar-. gısını esas alıp ayeti celileyi ona tabi kılarak keyfi malialar vermeyi doğru bulmuyor. Rasulüllah'ın hadisinin ancak bu.nevi te. viileri yagakladığını söylüyor.,. ~a~ali'nin müteşabih ayetler karşısındaki tutumu : Gazali, kıyamet, Allah (c.c.) ın zat ve s\fatları ve gaypla il ayetlerin te'vili konusunda selefip: «inanılması va gö- gili ınüte-sabih elp olup keyfiyetind~ri sual etmemek gerekirıı \{19) şeklindeki 1R8....

8 ri,işünü beni.rn.sell'!-ektedir. Zaman zaman müteşabih ayetler hak Innda fikrini belirtmekle b.eraber genelde susmayı tavsiye eder. o,.zat ve sıfatıara müteallik müteşabih ayet ve hadisler karşısında bilgi sahibi olmayanlara şu yedi hususa uymalannı öne. rir : 1- Takdis, 2 - Tastik, 3- Aczini itiraf, 4- Sükut, 5- im. sak, 6-:- Keff, 7- Manayı bilenle~e havale etmek (20). İmam Gazali, Cevahiru'l-Kur'an adlı egerinin beşinci faslında Kur'anda tıb, nücum, astronomi, hayvanat, sihir gibi ilimierin ınevcudiyetinden bahseder. Bunları ancak ehli olan kimse lerin anlayabileceklerini; güneş ve ayın hareketlerinin bir ölçü dahilinde olduğunu, hesap ve astronomi bilmeyen kimselerin bunları bilemeyeceğini söyler (21). Yine Cevahiru'l-Kur'an adlı eserinin dördüncü f~lında O, «ey insan, seni yaratan, düzelten, tamamlayan, v~ dilediği şekilde senin organlannı yerli yerince terkib, eden keremi bol olan Rabbına ~arşı aldatan şey nedir?n (2~) ayet-i celilesi hakkında şöyle de.ıniştir: <<Bu ayeti ancak insan organlarını, <Onla"I"ın içte ve dıştak{ durumiarını, şerhini, sayısını, cinsini, hikmet ve fonj;csiyonlarını bilen ~eler anlayabilirler. O halde sen Kur'anda evvelkiler ve sonrakilerin ilimlerinin vaı olduğunu düşün (23). İmam Gazali bu açıklamalarıyla Kur~a.na mana verecek kimselerin ya müsbet ve dini ilimierin hepsini biliyor olmalarını, ya da sadece mütehassısı oldukları hususlarla ilgili ayetlere mana ' v~rmeye çalışıp uzmam olmadıkları. ~onularla ilgil~ ayetlerin tefsir ve te'vilini, o sahada rüsuh sahibi olanlara bırakm~ları gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca GazaU, Kur'andaki tıb, hendese, a6tronomi, anatom.i... gibi ilimleriiı. yarlığına. değinip, bu ilimlerle ilgili ayetleri uzmanlarına havale etmekle ilmi tefsir hareketinin öncülerinden olduğunu da_ ortaya koymuştur. Batıni'leıin tefsirleriyle ilgili görüşü : Gazaıi, mezhebi taassubu, ayetlerde kast edilen hakiki ınanaları anlamaya engel teşkil eden bin perde olarak kabul ettiği için, hayatı boyunca mezhep taassubuna.asla kapılmamıştır. O, bu k-onuda şöyle demiştir: Kur'an:okuyan ve op.u tefsir edene, şekil ve süretleri ne olursa olsun, mezhep bağıarinın baskısından kurtulup serbest olması yaraşır. Kur'an-ı Kerimi, onun nassına tahakküm edip ona yön verecek ma.nçlardan :Sıyrılmış sade bir fikir ve temiz bir ruhla tedkik etmek icabeder. > (24) Bu meyanda Batıni'leri ve onların metodlarını eleştiren Gazali, ((ayetlerin 189

9 .. zahiri manalaı:ını bir tar~fa bırakıp da sadece kendi n;ıeslek ve meşrepleri icabı batıni manalar verenlerin, (25) ayetinre Firavunda maksad insana saldıran kalptir demeleri; ccasaru yere bırak» (26) ayetindeki asadan maksad da Allahtan ba~ka itiınad -edilip d yanılan şeydiı'» şe~indeki te'villerlıii kesinlikle reddetmiş. ve şöyle izah etmiştir: Firavun ve onun asası elletutulan, gözle görülen. ve tarihte mevcudiyetleri bilinen şeylerdir. Böyle olduğu halde bu ayetleri böyle te'vil etmek Kur'anı tahrif etmek demek olacağl içiıl haramdır, dalalettir, Allah'ın kela~ı halk tabakası nezdlıide ifsad etmektir.>> (27). Gazali'nin t~fsir şekli. ve metodu Eb:U Hamid'in tefsir anlayış ve tefsir ilminin problemlerine ba~ını tesbitten sonra, şimdi de O'nun tefsir şeklfui ve tefsir metodunu birkaç llıisalle aç~amaya çalışalım..,.. Gazali, Kur'anın tefsiri yapılırken herşeyden önce iktisad yoluiıun tutulmas~ pren'sip olarak benimsemiş \{e şöyle demiş _tir: <<Tefs~ Timinde iktisad mertebesi Kur'anın üç misline baüğ olan tefsirdir. Bundan daha fazlası hem ihtiyaç değildir, hem de. ömrü onunia geçirl!leğe değmez. Zira _kendi bitmeden ömür bi-. ter.» (28) Bu 'prensipten hareket eden Çl-azali, ayetleri yerine göre nak~erle, yerine göre ke:r_ıdi ilmi ve tefekküri _görüşleriyle tefsir etmiş, bazen.de. susma yı, ayet hakkında görüş beyan- etmemeyi tercih ve tavsiye etmiştir. Nakle dı;tyalı tefsirine misal olarak Allah Teaala'nın: <<Allah kimi hidayete iletmek isterse, onun gönlünü İslam'a açar» (29) ayetini gösterebiliriz: İmam Gazali bu ayet-i cellleyi tefsir ederken şöyle demiştir: _«BU ayette geçen kalbin. erhinfu n~ demek.. olduğunu sordular. Rasulülla.h (s.a.v.): o, Allah Teala'nın kalbe bıraktığı bir riurdm, buyurdu. Sahabe-i kiram, bunun aleir?-eti nedir? ya Rastilulla,h! qedi. O d_a, ecdar-ı gurur denilen düıiya yur-. dundan uzaklaşıp ebediyyet yurdu olan ahirete yönelmektir.» (30).'dedi. Gazali ayetin tefsiri sadedinde bu hadisi haklettikten. ve ~. Peygamberin' «Allah (c.c.) mahltlkatı karanlıklar içerisinde yarattı. Sonra onlarıri üzerine _kendi nurundan serpti» (31) hadisini de naklettikten sonra, «işte, ayet-i kerimede ba.mecmen nur bu nurdur. Hakikatıerin keşfini bu nurdan beklemek.gerekir. (32 SÖzleriyle ayet hakkındaki aniayışim ortaya oymuştur. ' , -~ ""'-

10 Gazali, hakkında naklin bulunmadığı, ancak a~l yolu~la idrak edebilecek ayetlerin manası konusunda da mantık!~ düşünce sis~emiyle f~krini belirtmeye çalışmıştır. Mesela ~lah Teılla'nın: «Onu tesviye ettikten sonra, ona ruhumdan üfledim.ıı (33) ayeti hakkındaki açıklamasını, O'nun güzel bir tefsir örpeği olarak burada nakledebiliriz. «eş-şeyh el-imam... Muhamıned b. Muhammed el-gazalidem. Allah, Tealanın: «ve iza serveytühu ve.netahtü fihi min ruhiıı ayeti hakkında _soruldu ve denildi ki: TES VİYE, NEFJI ve RUH nedir? Gazali şöyle dedi: «TESFİYE, ruhu kabul etmeye müsait yerdeki bir fiildir. O yer, Adem (AS) için çamur, O'nun neslinden gelen çocukla~ı için de, yaratılışının belli bir düzene sokulması süretiyle nutfedir. Çürikü, mizacı gerekli ta' dil ve tmfiyeden geçmemiş olan nutfe bu fiili kabul etmez. Tıpkı taş ve toprak gibi sırf kurunun, su gibi sırf yaşın, yalnız J:)aşlarına ateşi kabul etmedikleri gibi. Zira ateş, ancak yaş ve kurudan mürekkep olanda ı:neydana gelir (taalluk). Hatt'a her mürekkepte de. ateş meydana gelmez. Mesela çamur,.su ve topraktan mürekkeptir. ama onda da ateş meydana gelme~. Belki de kesif çamurun, latif bir bitki.oluncaya kadar halden hale çevrilmesiyle (tereddüd) meydana gelen terkibden sonra ateş.meydana gelir ve yanma olayı da ınuhakkaktır. Çamur da aynen şöyledir: Allah Teala onu, birbirini takip eden halden hale çevirerek bir durumdan (halk) başka bir duruma sokniası neticesinde bitki olur. A.dem oğlunun onu yemesi sonucu o bitki kan olur. Her c~n Iıdaki mürekkep kuvvet i'tidale en yakın olan kanın özünü çıkartır ve öz nutfe olur. Rahim o nutfeyi kabul ed~r. Nutfe rahimde kadının menisi ile karışır.(imtizaç) ve bu karışımda düzelme i'tictal) artar. Sonra rahim kendi hararetiyle o kanş~ iyice olgunla tırır (nadc) da son duruma -dek cüzlerin oranının düzelip e it seviyeye gelmesi (istiva) ve saflıkta nihayet buluncaya kadar birbirine uygunluk (tenasüb) bakımından artma olur.. İşte. bu (lurumda nutfe, aynen yagı içtiği (emdlği)nde ateşi kabul edip tutmaya (yanma olayını gerçekleştirmeye) hazır hale getirilmiş fitil gibi, verildiği zaman ruhu,kabul ~dip tutmaya hazırdır. İstiva ve saafiyetin tamamıanınası durumunda nutfe hazır hale gelmiş.olması sebebiyle -(istidad) ruhun verilmesine uygun, onu yönetip ( tedbir), onda ta_ı;arrufta bulunmaya m üstehak olınuştw;. Hal böyle olunca, her hazır olaria şekli ve kabulü ölçüsünde kablıl edeceği şeyi ve her hak sahibine de ha.kkıni', hiçbir cimrilik ve yasak sözkonusu olmadan bağışlayan Allah. (c.c.) dan nutfeye ruh fezeyan eder. İşte tesviye, tamamlanarak ruhu kabıile uygun dü~ zeye ulaşıp aşıncaya kadar (istiva ve i'tida), bu hale gelmeden. : 191

11 ~ önceki hall~rde nutfenin özünde tekrarlanan (müreddide) füllerin meydana gelmesinden ibarettir.ıı «Üfleme (nefh) nedir? diye soruldu, ona da Gazali şu cevabı.verdi: ccnefh (üflem), nutfenin fitilinde ruhun nurunun yakılmasından ibarettir. Üfleınenin bir şekli ve bir de neticesi vardır. jjflemenin şekli: üfleyenin içinden (cevf) havanın, çıkartılıp üflenilen şeyin içine boşaltılma-sıdır ki,. ateşi kabul eden odun tutuşsun. Buı ada üfleme, tutuşmanın sebebi olmuş oluyor. Alevlenme-. ye sebep olan üflemenin şekli Allah Teala için muhal, tutuşan şey içinse mümkündür. Her nekadar müstearunleh mü.&tearunminh'iri şeklinde olmasa da mecazi olarak bazen, kendisi sebebiy- le meydana gelen fiil sebebin yerine kinaye olarak kullanıldığı olur. Mesela Allah T.eala'nın: «ve ğadıbe ale:y:himıı ve <cventekamna minhümıı ayetlerinde olduğu gibi: öfke, kızan kimsede (hareketleri ve durumunda) değişiklikten ibarettir. Kişi öfkesiyle sıkı-. lır ve neticesi de, öfkelenile kimsenin helak götürülüp acıya sevk edilmesidi,r. Gazabın neticesi gazabla, intikanun neticesi de intikaınla tabir edilir. Aynı şekilde üfleınenin neticesinde doğan şey de, üflemenin aynı 9lmasa da yine üflemeyle tabir edilir ~ Denildi ki, nutfenin fitilinde ruhun nmunun yanmasının sebebi nedir? Gazali, sebep: fail ve yanınayı kabul eden mahallin. sıfatıdır, dedi. Fallin sıfatına gelince, o, vücudu kabille uygun. olan varlığın kaynağı durumundaki ilahi cömertliktir. O ( c.cj, var ettiği her hakikatin bizzat feyiz kaynağıdır. Bu sıfat cıkudretıı sözüy~e tabir olunur. Bunun misali: aradan engel kalktığı zaman aydınlanmaya kabiliyetli olana şeyde güneş ışınlarının vurup aydınlarimasıdır. Ayd~anmaya müsait olan şey, renksiz olan hav.anın dışındaki renkli şeylerdir. Ruhu kabul edenin sıfatına gelince, o da Allah TeaJaıun ccsevveytühwı dediği tesviyenin neticesinde meydana gelen i'tidal ve iıstivadır. Buna da demirin cilalanması misali verilebilir. Çünkü yüzünü oksidin {pas) kapladığı cam, suretin karşısında olsa da onu göstermez. Tıpkı sırlandığı - zaman cam (ayna), karşısındaki şekli gösterdiği gibi nutfe de ist iva hasıl olduğu zaman onda yaratıcının ruhundan ruh meydana gelir. Ancak yaratıcıda hiçbir değişiklik olmaz. İstivanın meydana: gelmesi durumunda akseden ruh, mahallin değişmesi &ebe- biyle ön~eki ruh olmayıp sonradan meydana gelmiştir. Aynen aynaya akseden şekil sahibinin kendisi olmadığı gibi.nutfeye geçen ruh da yaratıemın ruhu değildir. 192 ~

12 «FEYZıı (boşalma, taşma, akma) nedir? diye soruldu. Gazali, burada cıfeyzııden anlaşılması gereken, kabdan ele suyun boşaıtılması _ şeklinde bir akina sözkonusu değildir. Zira kabdan suyun akması, bir parça suyun kabdan ayrılarak elimizle bitişınesi demektir:... belki de buradaki feyz'den, güneşin ziyasının duvara ulaşması şeklinde bir feyz anlaşılabilir. Hatta bu konuda birçokları hataya düşerek ~annetmişler ki, güneşin ışınlarından bir kısmı güneşten kopup duvara vasıl. olmuşlardır. Hayır, öyle değil, Güneş, sadece ış~arının aksetmesi için bir sebeptir. Ayrianın - karşısındaki insan da öyle... Güneş te, aynanın karşısındaki insan da ışık _ve görüntijnün sadece sebebidirler, kendileri değil. Her ikisinden de bir kısım parçalann kopup karşıdakine ulaşması asla sözkonusu edilemez.: İşte bu misallerde olduğu gibi ilahi cömertlik de, vücuda ka. biliyetli Ôlan her mahiyette varlık nurunun meydana gelmesinin sebebidir. İşte FEYZ buna depir... ıı.(34). ' Gazali, ciahasonra cıruh nedir?» sorl.l:3unu ele alarak genişçe izaha çalışmıştır. Biz, sözü fazla uzatmamak için bu-kadarıyla ye.tinip arzu edenlere devamını okuinaiarını tavsiye ediyoruz. Irpam Gazali,_ hakkında nak14'1 bulunmadığı, mücerred aklın- - da mahiyetine-karar veremeyeceği hususlarda ehl-i sünnetin ka- naatini muhafaza etmiş, o konuda mantık dışı ve çelişkili ifadel~re tersirinde yer vermemiştir. Mesela Alak Suresindeki ccalleme bi'l-kalemn ccallah, kalem ile yazinayı öğretti». (~5) ayetiıii tefsir ederken Gazali; kendinden önceki mi.ifessirlerin düştükleri ha 'ta:ya düşmeyip cckalemıı hakkında şöyle demiştir: ccallah'.ın vasfı mai:ııükat1?ın vasfina beniem~diği gibi kalemi de mahlukatının kalemine benzemez. Binaenaleyh Cenab-ı Hakkın kalemi ne ağaçtan ne de kainıştandır.... Konuşınası da bizim konuşmarmza benzemez. Çünkü bizim. konuşmamız ve yazmamız alet ve ed~vatladır. O'ysa, b':l!ldan münezz~h~ir.ıı (36). Gazali, ccherkesin malfunu olmadığı bir şeyin tatsilatını ancak ilirnde ihtisas sahipleri ve evliya-i kiranıdan arifler bilirler. Bilmeyenler, ya susmalıdırlar.ya da ebli olana sormalıdırlar.ıı (37) dü.üncesi ile de insanın, Kur'anı tamamen ihata edemeyeceğini; özellikle de nakil ile aklın tenakuza düştüğ"u. veya kafi g~lmedikleri yerde hiç bir fikir beyfi.n etmeyip susmayı tercih ve tavsiye etmiştir. 193

13 ı Gazrufye atf~dil~n tefsir ('fakutu't-te'.vil) 'e gelince ~: Tabakatu'l-Müfessirih sahibi Ömer Nasıilii Bilmen (mer~ h t.m),. <<Gazali'nin Tefsirdeki Mesleğiıı başlığı altında bize şu bilgileri verme~edirıı : «İmam Gazali, her ilimde olduğu gibi Tefsir ilminde de bir üstaddır. Bu ilme dair eserler yazmıştır. Hatta YAKUTU'T-TE'VİL narnındaki tefsiri 40 cüz veya 10 cilttir. Bu tefsiri İstanbul Kütüphap.elerinde çok aradım, nihayet Eyüp Sultan'da Bahriye Nazırı Hasan Paşa Kütüphanesinde 54 -numarada mukayyet bir cildini buldum. Bu cilt Süre-i Mülk'ten ahir-i Kur'ana kadar olup ~30 sahileden müteşekkil bul~uştur. 811 tarihinde yazılmış, Gazali'nin olduğu üzerinde yazılı ustabundan da anlaşılıyor...» (38). Prof. Dr. Süleyman Ateş'de, İşari Tefsir Okulu adlı eserinin <<Gazali'ye Atfedilen Tefsir.» başlığı_ altında ömer Nasühl Bilmen Merhumun verdiği bilgileri naklettikten sonra, «bu eseri SiUeymaniye Kütüphanesi Hasan Paşa kısmı 57 nurnarada bulduk. Bu eser 'Mülk Süresinden N as Süresinin sonuna kadar olan bir tefsir- dir. Fakat bu tefsirin Gazali'ye ait olduğu çok şüphelidir... ıı (39) diyor ve tefsir hakkında yaptığı kritikler le bu tefsirin Gazali'ye ait olamayacağını isbata çalışıyor. Prof. Mul1ammed b. Tavid et-tanci (merhum) de, Ankara. Üniversitesi ilahiyat Fakültesi Dergisinde yazdığı «Gazali'ye.Göre Kur'an Tefsiriıı konulu makalesinde İmam Gazali'nin müstakil bir tefsir yazmadığını... fakat muhtelif vesilelerle.birçok ayeti tefısir ettiğinden bahsetmektedir ( 40)... Birbirinden değerli bu ilim adamlanrnızın, Gazali'nin Tefsiri ve ona isnad edilen tefsir konusununda birbirleriyle tezad teşkil edecek derecede farkli bilgileı; ileri sürmüş olmalan karşısında biz. kesin biı neticeye varahilrnek için eser! yerinde görüp' tetldk etmeyi zorunlu bir vazife addettik. Bu maksatl!l İstanbul Süley Jl:?.aniye Kütüphanesinde eser üzerinde yoğun bir çalışma yaptık. İmam Gazali'ye atfedilen Yakutu't-Te 1 vil adlı tefsir., ö. Na-. { stihi Bilmen Hoca'nın dediği gibi, daha önceleri Eyüp Sultm'da.' Bahı iye Nazırı Hasan Paşa Kütüphanesinde, 54 nurnarada kayıtlı imiş. Fak.at daha soru-aları bu kütüphan-enin etrafı türbelerle çevrili olduğu için, 30 yıl kadar önce, buradaki eserlerin ta.mamı Süleymaniye Kütüphanesine taşınmış. ~olayıbıyle adıgeçen 194

14 tef~ir Prof. Dr. Süleyman At~ş beyin dediği" gibi; elan Şüleymaniya Kütüpham: slniıi Hasan Hüsnü Paşa Bölümü, 57 nurnarada kayıtlıctır.. \ İncelemeınize, Süleyman Ateş'in incelediği nüsha~ Eyüp Sultan'dan gelen nüsha olup olmadığını araştırınakla başladık. Çünkü eserin 'üzerinde Eyüp Kütüphanesi mührü yoktu. Eyüp Kütüphanesi fihristin tarayarak verdiği bilgilerle Süleymaniyenin fihristini' karşılaştırdık. Neticede Ateş'le Bilmen Hocaların aynı nüshayı tetkik ettikleri kanaatine vardık.,!.'7_~~~~fi'.:.v.,.,_~..,.,.~- :~~;;:::!ı'-1:"'m':'~-~'i'3!'-"'-{fl):"'"f.\v""., i\;' :-Ç-:* -~~ : ~...--~.:.'<~"ı.;;;-~~- ~~~ #... ~~~~~~.:...; ' ' :. Bizim tedkikimize göre eser yeşil renkli mukavva kapaklar arasında, büyük boy ve ciltlidir 272xl 75, 210x130 mm. ebadında, nesih yazıyla yazılmış, 215 yaprak, 430 varak, her varak (arasında değişken) satırclır. Eserin ilk 6alıifesinde, baş tarafında: «Tefsiru'l-Gazali el-müsemma Yakuutu't-Te'vil Tarihu't-Te;lif senetu 81l.ıı ibaresi yazılı, -kalan kısmı tamamen boş. Eserin son samfesinde de: <<Temıne'l-Ititabu bihamdillah... ala yedi Kıvamuddin b. Süleyman... ve vaka'a'l-fei agu min ta'likıhi fi ahiri şehri'l-mübareki Safer tarihe seneti ihda aşara. ve semaniınj.ati.ıı ibaresi yazılı olup eserin Kıvamud-din b. Sül~yman tarafından H. 811 yılında, Safer ayında tamamlandığı ifade edilmiştir. Bu ibarenin hemen altında üzeri okunmayacak derecede karalanmış bir yazıda~ sadece 870 tarihini okuyabildik.. Eserin baştan ikinci sahifesi, «Bismillahirrahmanirrahim. _ Rabbi temıniın bi'l-hayr. TEBAREKE : dame, ve kıyle, bedihe ve sebete hayruhu... ibaresiyle doğrudan doğruya 'Mülk Sftresinin tefsirine başlanılmış 2,5 yaprak 5 varakla sure meal şeklinde bitirilmiştir. ~ilik Sılresi'nden sonra gelen NÜN (Kalem) Sılresi 16, Dehr Sılı esi 20 varak civarında olup İsrailiyyata dair acaip kıssalarla. uzatılmış vaziyettedir: Mesela sılrenin başında.;ki NUN'nun Yalımuk olduğunu, ~aıi Teala dünyayı yarattığı zaman altına bir mele~ gönderildiğini, yedi arzı üzerinde taşıyan bu meleğin bir eli doğuda, biı eli batıda olup ellerini açıp kapayarak yedi arzı avuçları içinde tuttuğunu; bu meleğin ayaklarını koyması için kırk bacağı. olan b~ öküz gönderildiğini, öküzün boynuzlarının arzın derinliklerinin dışına taşdığını, her gün bir nefes alıp veren bu ôküzün nefes alırken denizi çektiğini, verdiği zaman denizi bı-. raktığını, dolayısıyla med ve cezir olaylannın meydana geldiği- 195

15 ni, ö~zün ayaklarıru.n bir yeşil taş üzerinde olduğunu; ta in sabit olarak durabilmesi için Allah azza ve Celle'nin NUN denen meleği yaratt~nı ve taşı. onun üzel'ine yerleştirdiğini... ya?makta. dır (41). Yine tefsiıin b~ yerinde Arştan J?ahsederken, Allah (c.c.).onu yeşil biı.cevherden yarattı. Arş'ın bir milyon başı, her başta bir milyon yliz vardır... şekline açıklainalarda bulunmuştur. Dünyadan ba.;hsederkeiı de, Fe dünya daru'l-maraz, iz leyse fi batni'larzı illa meyyittm vela ala zahriha illa sakimuri..: ifadeleriyle yeryüzündekiler'in tama~ hasta kabul etmektedir. Sahabenin ileri gelenlerinden olan İbn. Abbas, Mücahid, İkrime, Ata ve Katade... den nakillerde bulunmuş fakat bu nakillerm sonunda müellif, kendi kanaatine hemen hiç yer vermemiştir. Aynı şekilde Buhari, Müslim, Ebu Davud, Nesai, İbn Mace, Tirmizi, A.b. Hanbel... gibi hadis rfwileri isimleriyle zikredilerek miklettikleri hadisler geçen ayetin tef'siri olarak sıral~ş. yine bu rivayetlerin sonunda da müellifin kendi kanaatine rastlanılmamıştır (42). Eserin. bir çok yerinde 'Ka'b el-ahbar, Vehb: b. Münebbih den nakillerde bulunulmuş, bunlar vasıtasıyla aslı asdarı olmayan rivayetıere yer verilmiştir. Sehl et-tüsteri, Cüiıeyd el Bağdadi gibi mutasavvıflardan ye1\ yer mikillerde bulunulmuştur. Pek çok tesbitierinlizi de gözönünde bulundurarak burada nakl ettiklerimizin kr~tiguu yapaca koliırsak :: 1) Eserin birinci sahifesinde Gazali'nin tefsiıi, tarihu't-te' lif 811 d~nilmiştiı. Te'lif, bir eseri ilk defa kaleme almak demektir. 811 tarihinde yazıldığına göre bu eserin iniam Gazalai'ye ait olması mümkün değildir, Çünkü Gazali'nin vefat tarihi h. 505 Binaenaleyh, bu eser ya adı Gazali olan başka biririe aittir, yahut;" da, bu ibareyi yazan yanlış bir kanaatle bu yazıyı yazmıştır. Hem de bu yazı ile tefsir kısmındaki yazı aynı kalemden çıktığı. biraz şüpheli... 2) Mülk Suresi 5 varakt~ bitirip. de sadece NUN'un izahjna.., 5-6 varak ayırmak, dünyayı öküzün boynuzunda dondurup, med ve cezfr olayınt öküzün nefes alıp vermesine bağlamak... bup.ların hiçbirisi, biı az yukarıda tefsir anlayışını tesbit ettiğimiz İmam Gazali'nin anlayış ve uslubuyla bağdaştınlamaz; şayet ona atfedilecek olursa büyük iftiı~a sayılabilir

16 3) Arş ve Allah'ın <caı ş'a istiva etmesi» konusunda çok ihtiyatlı ~avranıp, «ar"alarındald ilgiyi bilmeden bir şey söylemek. caiz de~dinı diyen Gazali'nin bu şekildeki bir izafı da insanı hayrete düşüı ebilir?... 4) Gerek sahabeden, gerekse sahih hadis kaynaklanndan hadisier naklederken Gazali'nin bu kadar açık. bir şekilçle kaynak göstermc:si, eserlerinde gördüğümüz kadarıyla pe~ adeti değildir. Hele hele nakillerden sonra hiç fikir beyan etmemesi <;le Gazali'.. nin yapaınayacağ~ şeylerdendir. 5) Akla, hayale sığmayan, İslam Dini'nin.prensipleriyle bağdaşmayan israiliyyat~ tefsirinde yer vermek (!) aklı ve tefek~ kürü çok yerinde değerlendirebilen, ilmi.tefsirin öncülüğünü yapan. İmam Gazali'den beklenilmesi imkansız bir şeydir... 6) Son iki cüzü 430 sahife o_lup tamamınıp 10 cilt olduğu tahmin edilen bu tefsirin, «tefsirde iktisad şarttır. Kur'an'ın üç mislini geçen tefsir, hem _ihtiyaç değildir, hem de ömrü onunla geçinneyi değmez... ıı ( 43) diyen Gazali'ye ait olması da mümkün değildir. 7) «Yakutu't-Te'vil, Gazali'nin Cevahiru'l-Kur'an adlı eserinin aynıdır, iki.gi - aynı eserdir>> ( 44) denilmektedir. B~ münasebetle bu iki eseri.karşılaştırdık. Aynı olması kesinlikle mümkün. değildir. Biris Mülk -Süresinden N as Süresinin sonuna kadar, Kur'anı ay~t ayet tefsir ederken, diğeıi yer yer ayetlen, konula. rına göı:e ele alıp lengu-istik mahiyette diyebileceğimiz açıklamalarda bulunmaktadır. Daha birçok sebepten dolayı bu iki eserin aynı eser olduğu ya~ş bir kanaattir. _' Bu açıkla:malarımız doğrultusunda k~aatimiz odur ki, Sü- leymaniye Kütüphanesi 57 nurnarada kayıtlı olan Yakutu't-Tevll adlı eser~ İmam Gazali'ye ait olmayıp; ya Gazali adında b3.şka bir müfessire ait olıtp, isim benzerliğinden dolayı meşhur olan İmam Gazali'ye isnad edilmiştir; yahut ta tasavvufi özellikleri ve bazı uslup benzerlikleri nazaıi. itibara alınarak zan il~ hareket edilmiştir.. Bu tefsirin Mülk ve Arnine cüzlerme ~it ınüstaıpı bir tefsir olması da ınümkündüı:. Yazan da Gazali nisbeli biri -olabilir.

17 .-,_ - 198

18 DiPNOTLAR ı. Gazali, İhyau Uluınid'-Din, 1/290; Bkz. ez-zehebi, Huseyn, et-tefsir ve'l- Müfessirun, 1/ Qaziili, İhya, 1/290; Bkz. et-tirmizi, es-sünen, K. Tefsir, I/ Gazili, İhya, I/290; Bkz, Suyuti, el-ltkan, 4. Gazali, İhya, 1/ Gazaıı, lhya, I/ Gazili, ihya, I/ Gazii.li, ihya, I/ Gazali, ihya, I/29L 9. Gazali, İhya, I/291. ıo. Gazili, ihya, I/291. ı ı. Gazali, İhya, I/ Gazili, ihya, I/ et-tabii, 20/ Gaz~li, İhya 1/ el-isra, 17/ el-enfal, 8/ Gazali, İhya, I/294; Bkz. İbn Kesir, Tefsir, II/ Gazili, İhya, I/ Suyuti, el-itjcan, II/6; Gazali, llcamu'l-avam. (Halk İçin Hakikatler) Çev. Yusuf Kurtiş, İstanbul, 1978, s. 3.; İ s. Ansk. Gaz.ali, mad. s Gazali, İlcam, s ~. Gazali, CevMı.iru'l-Kur'an,. Mısır, 1329, s el-infitar, 82/ Gazalt, Cevahiru'l-Kw:'an, s. 34.' 24. Bkz. el-erba'iyn, Kahire, 1328, (Ankaı:a Üniversitesi İlahiyat :fak. Dergisi, 1957, Cilt; 6, Sayİ: 1-4, s. 17 den naklen). 25. Tabii, 20/ el-kasas, 28/ Gaziili, ihya, I/ Gazali, İhya, 1/ el-en'am, 6/ Gazali, el-munlgzu mine'd-dalal, Tre. Hilal Matbaası, 1970, s Gaziili, a.g.e.;.bkz. İbn Kesir, Tefsir,. IU/327 vd. 32. Gazali, a.g.e... s el-hıcr, 15/ Gazım, el-madniı.nu's-sağir, s. 89 vd. (Abdulkerim el-geylam'nin el-i;ısan el-kamil Fi Ma'rifeti'l-Eviihiri ve'l-eviiil, Mısır, 1328 adlı eserin bamişinde.) 35. el-alak, 96/ Ç1aziili, İlcam, s Gazali, İlcam, s. 26. ~S. Bilmen, Ömer Nnsuhi, Bi.iyük Tefsir Tnrihi Tabakatu'l-Müfessirin, İst. 1973, I/ Ateş, 'Prof. Dr. Süleyman, İşari Tefsir Okulu, s. 118 vd. 40. Tanci, Prof. Muhammed b.tavid; Ank. Ü. ilahiyat Fak.Der. 1957, s

19 . 41. Krş. Takut et-te\;tt Süleymaniye Kütüphanesi, Hasan Hüsnü Paşa Bl. No: 57,- Va. 4a vd. 42. Krş. Aynı eser, Va 40b49a. 43. Kaziili, İhya, I/ Krş. Abdurrahman Bedevi, Müellefatu'l Gazali, Kuveyt, 1977, I/~99 vd ~

Buyruldu ki; Aklın kemali Allah u Teâlâ nın rızasına tabi olmak ve gazabından sakınmakladır.

Buyruldu ki; Aklın kemali Allah u Teâlâ nın rızasına tabi olmak ve gazabından sakınmakladır. BÜYÜKLERİN HİKMETLİDEN SÖZLERİ Buyruldu ki; Aklın kemali Allah u Teâlâ nın rızasına tabi olmak ve gazabından sakınmakladır. Buyruldu ki; Faziletli kimseler için (hiçbir yer) gurbet sayılmaz. Cahilin ise

Detaylı

İLİM ÖĞRETMENİN FAZİLETİ. Bu Beldede İlim Ölmüştür

İLİM ÖĞRETMENİN FAZİLETİ. Bu Beldede İlim Ölmüştür İLİM ÖĞRETMENİN FAZİLETİ Bu Beldede İlim Ölmüştür Rivayet edildiğine göre Süfyan es-sevrî (k.s) Askalan şehrine gelir, orada üç gün ikamet ettiği halde, kendisine hiç kimse gelip de ilmî bir mesele hakkında

Detaylı

Kur'an-ı Kerimde tevafuk mucizesi Kainatta tesadüf yok, tevafuk vardır

Kur'an-ı Kerimde tevafuk mucizesi Kainatta tesadüf yok, tevafuk vardır Kur'an-ı Kerimde tevafuk mucizesi Kainatta tesadüf yok, tevafuk vardır Tevafuk birbirine denk gelmek, birbiriyle uygun vaziyet almak demektir. Tevafuklu Kur anda tam 2806 Allah lafzı pek az müstesnalar

Detaylı

Kur an Kerim ayetlerinde ve masumlardan nakledilen hadislerde arş ve kürsî kavramlarıyla çok

Kur an Kerim ayetlerinde ve masumlardan nakledilen hadislerde arş ve kürsî kavramlarıyla çok Question Kur an Kerim ayetlerinde ve masumlardan nakledilen hadislerde arş ve kürsî kavramlarıyla çok kez karşılaşmaktayız, bu iki kavramdan maksat nedir? Answer: Kuran müfessirleri ayet ve rivayetlere

Detaylı

LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI)

LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI) Livata Haddi 71 LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI) Livatanın cezası zina cezasından farklıdır. Her ikisinin vakıası birbirinden ayrıdır, birbirinden daha farklı durumları vardır. Livata,

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Maide Suresi 116 Ve 117. Ayetlerinin Manası Nedir? Teveffi Kelimesi Ve Arap Dili. Teveffinin Manasıyla İlgili Hodri Meydan

İÇİNDEKİLER. Maide Suresi 116 Ve 117. Ayetlerinin Manası Nedir? Teveffi Kelimesi Ve Arap Dili. Teveffinin Manasıyla İlgili Hodri Meydan İÇİNDEKİLER Maide Suresi 116 Ve 117. Ayetlerinin Manası Nedir? Teveffi Kelimesi Ve Arap Dili Teveffinin Manasıyla İlgili Hodri Meydan Teveffi Kelimesi Ve Resulüllah ın Açıklaması İmam Buhari Ve Teveffi

Detaylı

İçindekiler. Giriş Konu ve Kaynaklar 13 I. Konu 15 II. Kaynaklar 19

İçindekiler. Giriş Konu ve Kaynaklar 13 I. Konu 15 II. Kaynaklar 19 Önsöz Kur an tefsirleri üzerine yapılan araştırmalar bir hayli zenginleşmesine karşın, yüzlerce örneğiyle sekiz-dokuz asırlık bir gelenek olan tefsir hâşiyeciliği, çok az incelenmiştir. Tefsir hâşiye literatürü;

Detaylı

HÜCCETİN İKAMESİ VE ANLAŞILMASI

HÜCCETİN İKAMESİ VE ANLAŞILMASI HÜCCETİN İKAMESİ VE ANLAŞILMASI ŞEYH MUHAMMED NASIRUDDİN EL-ELBANİ 1 KİTAB VE SÜNNETE DAVET YAYINLARI 1435 HÜCCETİN İKAMESİ VE ANLAŞILMASI ŞEYH MUHAMMED NASIRUDDİN EL-ELBANİ irtibat kitabvesunnet@gmail.com

Detaylı

TEFSİR TARİHİ VE USULÜ

TEFSİR TARİHİ VE USULÜ TEFSİR TRİHİ VE USULÜ DİKKT Bu testte 25 soru bulunmaktadır. Cevaplarınızı, cevap kâğıdınızın Tefsir Tarihi ve Usulü testi için ayrılan kısmına işaretleyiniz. 1. yet sayısı yüzden az olan surelere verilen

Detaylı

O, hiçbir sözü kendi arzularına göre söylememektedir. Aksine onun bütün dedikleri Allah ın vahyine dayanmaktadır.

O, hiçbir sözü kendi arzularına göre söylememektedir. Aksine onun bütün dedikleri Allah ın vahyine dayanmaktadır. İslam çok yüce bir dindir. Onun yüceliği ve büyüklüğü Kur an-ı Kerim in tam ve mükemmel talimatları ile Hazret-i Resûlüllah (S.A.V.) in bu talimatları kendi yaşamında bizzat uygulamasından kaynaklanmaktadır.

Detaylı

Birinci İtiraz: Cevap:

Birinci İtiraz: Cevap: Bazı din bilginleri tutulmalarla ilgili bazı itirazlarda bulunarak bu konuda şüpheler uyandırmaya çalışmışlardır. Ulemaların itirazlarından bazıları cevaplarıyla birlikte aşağıya sıralanmıştır. Birinci

Detaylı

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ Kur an-ı Kerim : Allah tarafından vahiy meleği Cebrail aracılığıyla, son Peygamber Hz. Muhammed e indirilen ilahi bir mesajdır. Kur an kelime olarak okumak, toplamak, bir araya

Detaylı

MÂTÜRÎDÎ KELÂMINDA TEVİL

MÂTÜRÎDÎ KELÂMINDA TEVİL Önsöz Klasik ilimler geleneğimizin temel problemlerinden birine işaret eden tevil kavramını en geniş anlamıyla inanan insanın, kendisine hitap eden vahyin sesine kulak vermesi ve kendi idraki ile ilâhî

Detaylı

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen Muâz b. Cebel'in Hz. Peygamber in (s.a.v.) sorduğu

Detaylı

Ebû Dâvûd un Sünen i (Kaynakları ve Tasnif Metodu) Mehmet Dinçoğlu

Ebû Dâvûd un Sünen i (Kaynakları ve Tasnif Metodu) Mehmet Dinçoğlu Ebû Dâvûd un Sünen i (Kaynakları ve Tasnif Metodu) Mehmet Dinçoğlu Cilt/Volume: II Sayı/Number: 1 Yıl/Year 2016 Meridyen Derneği hadisvesiyer.info Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları 2012, 472 sayfa.

Detaylı

İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler

İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler Hani, Rabbin meleklere, Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım demişti. Onlar, Orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birini mi yaratacaksın? Oysa biz sana hamd

Detaylı

Acaba İslam dini Kadın ın sünnet olması doğrultusunda bir destur vermiş midir?

Acaba İslam dini Kadın ın sünnet olması doğrultusunda bir destur vermiş midir? Acaba İslam dini Kadın ın sünnet olması doğrultusunda bir destur vermiş midir? Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla Acaba İslam dini Kadın ın sünnet olması doğrultusunda bir destur vermiş midir? Kısacası

Detaylı

EHL-İ SÜNNET'İN ÜSTÜNLÜĞÜ.

EHL-İ SÜNNET'İN ÜSTÜNLÜĞÜ. EHL-İ SÜNNET'İN ÜSTÜNLÜĞÜ www.almuwahhid.com 1 Müellif: Şeyhu'l-İslam İbni Teymiyye (661/728) Eser: Mecmua el-feteva, cilt 4 بسم هللا الرحمن الرحيم Selefin, kendilerinden sonra gelenlerden daha alim, daha

Detaylı

Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu

Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu Question Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu belirtir misiniz? Kur an ın lafızdan soyut olduğu bir merhale var mıdır? Answer: Her şeyin lâfzî

Detaylı

İçindekiler. Önsöz 11 Kısaltmalar 15

İçindekiler. Önsöz 11 Kısaltmalar 15 İçindekiler Önsöz 11 Kısaltmalar 15 EBÛ MANSÛR EL-MÂTÜRÎDÎ 17 Hayatı 17 Siyasî ve İlmî Çevresi 20 İlmî Şahsiyeti 22 Eserleri 25 a. Kelâm ve Mezhepler Tarihi 25 b. Usûl-i Fıkıh 29 c. Tefsir ve Kur an İlimleri

Detaylı

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız 4. SINIFLAR (PROJE ÖDEVLERİ) Öğrenci No 1- Dinimize göre Helal, Haram, Sevap ve Günah kavramlarını açıklayarak ilgili Ayet ve Hadis meallerinden örnekler veriniz. 2- Günlük yaşamda dini ifadeler nelerdir

Detaylı

KURAN YOLU- DERS 3. (Prof.Dr. Mehmet OKUYAN ın Envarul Kuran isimli 3 no lu dersinin ilk 50 dakikasının özeti)

KURAN YOLU- DERS 3. (Prof.Dr. Mehmet OKUYAN ın Envarul Kuran isimli 3 no lu dersinin ilk 50 dakikasının özeti) KURAN YOLU- DERS 3 (Prof.Dr. Mehmet OKUYAN ın Envarul Kuran isimli 3 no lu dersinin ilk 50 dakikasının özeti) DERSTE GEÇEN KAVRAMLAR 1) Mübin : Açık ve Açıklayan. Kur an ın sıfatlarındandır. Kur an sadece

Detaylı

İçindekiler. Kısaltmalar 11 Yeni Baskı Vesilesiyle 13 Önsöz 15

İçindekiler. Kısaltmalar 11 Yeni Baskı Vesilesiyle 13 Önsöz 15 İçindekiler Kısaltmalar 11 Yeni Baskı Vesilesiyle 13 Önsöz 15 Ebû Mansûr el-mâtürîdî 1. Hayatı 21 2. Siyasî ve İlmî Çevresi 25 3. İlmî Şahsiyeti 28 4. Eserleri 31 4.1. Kelâm ve Mezhepler Tarihi 31 4.2.

Detaylı

İmam Humeyni'nin vasiyetini okurken güzel ve ince bir noktayı gördüm ve o, Hz. Fatıma

İmam Humeyni'nin vasiyetini okurken güzel ve ince bir noktayı gördüm ve o, Hz. Fatıma Question İmam Humeyni'nin vasiyetini okurken güzel ve ince bir noktayı gördüm ve o, Hz. Fatıma (s.a)'nın mushafı hakkındaki sözleri idi. Allah-u Teâlâ tarafından Hz. Fatıma Zehra (s.a)'ya ilham edilen

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KELAM VE İSLAM MEZHEPLERİ ILH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KELAM VE İSLAM MEZHEPLERİ ILH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KELAM VE İSLAM MEZHEPLERİ ILH 210 4 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin

Detaylı

Sabah akşam tevâzu içinde yalvararak, ürpererek ve sesini yükseltmeden Rabbini an. Sakın gâfillerden olma! (A râf sûresi,7/205)

Sabah akşam tevâzu içinde yalvararak, ürpererek ve sesini yükseltmeden Rabbini an. Sakın gâfillerden olma! (A râf sûresi,7/205) Zikir, hatırlayıp yâd etmek demektir. İbâdet olan zikir de Yüce Allah ı çok hatırlamaktan ibârettir. Kul, Rabbini diliyle, kalbiyle ve bedeniyle hatırlar ve zikreder. Diliyle Kur ân-ı Kerim okur, duâ eder,

Detaylı

Gıybet (Hadis, Tirmizi, Birr 23)

Gıybet (Hadis, Tirmizi, Birr 23) Dedikodu (Gıybet) Gıybet Dedikodu (gıybet), birisinin yüzüne söylenmesinden hoşlanmadığı şeyleri arkasından söylemektir. O kimse söylenen şeyi gerçekten yapmış ise bu gıybet, yapmamış ise iftira olur (Hadis,

Detaylı

İslamî bilimler : Kur'an-ı Kerim'in ve İslam dininin doğru biçimde anlaşılması için yapılan çalışmalar sonucunda İslami bilimler doğdu.

İslamî bilimler : Kur'an-ı Kerim'in ve İslam dininin doğru biçimde anlaşılması için yapılan çalışmalar sonucunda İslami bilimler doğdu. Türk İslam Bilginleri: İslam dini insanların sadece inanç dünyalarını etkilemekle kalmamış, siyaset, ekonomi, sanat, bilim ve düşünce gibi hayatın tüm alanlarını da etkilemiş ve geliştirmiştir Tabiatı

Detaylı

Kur'an ve Anlam. Yazarlar Mürsel Ethem Yusuf Topyay Mehmet Akın. Editörler İsmet Eşmeli Mehmet Akın ISBN:

Kur'an ve Anlam. Yazarlar Mürsel Ethem Yusuf Topyay Mehmet Akın. Editörler İsmet Eşmeli Mehmet Akın ISBN: Kur'an ve Anlam Yazarlar Mürsel Ethem Yusuf Topyay Mehmet Akın Editörler İsmet Eşmeli Mehmet Akın ISBN: 978-605-2233-19-1 1. Baskı Aralık, 2018 / Ankara 2000 Adet Yayınları Yayın No: 284 Web: grafikeryayin.com

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : KELAM TARİHİ Ders No : 0070040093 Teorik : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim

Detaylı

ALLAH TEÂLÂ'NIN ARŞA İSTİVÂ ETMESİ

ALLAH TEÂLÂ'NIN ARŞA İSTİVÂ ETMESİ ALLAH TEÂLÂ'NIN ARŞA İSTİVÂ ETMESİ استواء االله عرشه ] تر [ Türkçe Turkish Abdurrahman el-berrâk Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 00-43 استواء االله عرشه» باللغة ال ية «عبد الر ن ال اك

Detaylı

NOT : İMAM-I RABBANİ Hz. bundan önceki mektuplar gibi. bunu da büyük şeyhi Bakibillah'a yazmıştır.

NOT : İMAM-I RABBANİ Hz. bundan önceki mektuplar gibi. bunu da büyük şeyhi Bakibillah'a yazmıştır. 4.MEKTUP MEVZUU : a) Mübarek ramazan ayının faziletleri. b) Hakikat-ı Muhammediye'nin (kabiliyet-i ulâ) beyanı.. Ona ve âline salât, selâm ve saygılar.. c) Kutbiyet makamı, ferdiyet mertebesi.. NOT : İMAM-I

Detaylı

Yine onlar, sana indirilene ve senden önce indirilene iman ederler; ahiret gününe de kesin olarak inanırlar. Bakara suresi, 4. ayet.

Yine onlar, sana indirilene ve senden önce indirilene iman ederler; ahiret gününe de kesin olarak inanırlar. Bakara suresi, 4. ayet. BULUŞ YOLUYLA ÖĞRENME ETKİNLİK Ders: DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ Sınıf: 9.Sınıf Ünite: İslam da İman Esasları Konu: Kitaplara İman Etkinliğin adı: İlahi Mesaj Süre: 40 dak + 40 dak Yine onlar, sana indirilene

Detaylı

Gerçek şudur ki bu konu doğru dürüst anlaşılmamıştır; hakkında hiç derin derin düşünülmemiştir. Ali-İmran suresinde Allah (c.c.) şöyle buyurur; [3]

Gerçek şudur ki bu konu doğru dürüst anlaşılmamıştır; hakkında hiç derin derin düşünülmemiştir. Ali-İmran suresinde Allah (c.c.) şöyle buyurur; [3] Şimdi de hızlıca Müteşabihat hakkında bir iki şey söylemek istiyorum. Deniliyor ki Kur ân da hem Muhkemat hem Müteşabihatlar vardır. Bu durumda Kur ân a nasıl güvenebiliriz? Gerçek şudur ki bu konu doğru

Detaylı

KELAM DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

KELAM DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 7. KELAM DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ UYGULANMASI 7.1. KELAM DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ TEMEL FELSEFESİ VE GENEL AMAÇLARI Kelam; naslardan hareketle inanç esaslarını ve insanın düşünce yapısına ilişkin temel

Detaylı

Hilalin bir ülkede görülmesiyle oruca başlamak. Muhammed b. Salih el-useymîn. Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin

Hilalin bir ülkede görülmesiyle oruca başlamak. Muhammed b. Salih el-useymîn. Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin Hilalin bir ülkede görülmesiyle oruca başlamak ] ريك Turkish [ Türkçe Muhammed b. Salih el-useymîn Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 2011-1432 الصيام برؤ ة واحدة» اللغة الرت ية «بن صالح

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : DİNLER ARASI İLİŞKİLER Ders No : 0070040203 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TEFSİR DKB202 4 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TEFSİR DKB202 4 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TEFSİR DKB202 4 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Allah Kuran-ı Kerim'de bildirmiştir ki, O kadın ve erkeği eşit varlıklar olarak yaratmıştır.

Allah Kuran-ı Kerim'de bildirmiştir ki, O kadın ve erkeği eşit varlıklar olarak yaratmıştır. İslam a göre kadınlar erkeklerden daha değersiz kabul edilmez. Kadınlar ve erkekler benzer haklara sahiptirler ve doğrusu bazı hususlarda kadınlar, erkeklerin sahip olmadığı bazı belirli ayrıcalıklara

Detaylı

İSLÂM IN İNANÇ ESASLARI

İSLÂM IN İNANÇ ESASLARI İlyas Çelebi, Prof.Dr. 1951 yılında Erzurum da doğdu. Erzurum Yüksek İslâm Enstitüsü nü bitirdi (1974). Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Enstitüsü nde İslâm İtikadında Şeytan konulu

Detaylı

Tevrat ta Dabbe İncil de Dabbe İslam Kültüründe Dabbe Hadislerde Dabbetü l-arz Kur an da Dabbetü l-arz Kaynakça. Dabbetü l-arz

Tevrat ta Dabbe İncil de Dabbe İslam Kültüründe Dabbe Hadislerde Dabbetü l-arz Kur an da Dabbetü l-arz Kaynakça. Dabbetü l-arz Tevrat ta Dabbe İncil de Dabbe İslam Kültüründe Dabbe Hadislerde Dabbetü l-arz Kur an da Dabbetü l-arz Kaynakça Dabbetü l-arz Tevrat ta Dabbe Yahudi ve Hıristiyan Teolojisinde (Tanrı biliminde), İslam

Detaylı

Üstadımızın mezkûr beyanında, Kur'an ın her ayetinin üç hükmü içine aldığı belirtilmiştir. Bu hükümler şunlardır:

Üstadımızın mezkûr beyanında, Kur'an ın her ayetinin üç hükmü içine aldığı belirtilmiştir. Bu hükümler şunlardır: Sorularlarisale.com "Kur'an ın her kelamı üç kaziyeyi müştemildir. Birincisi, bu Allah ın kelamıdır. İkincisi, Allah ca murad olan mana budur. Üçüncüsü, mana-yı murad budur..." İzah eder misiniz? "Kur'an

Detaylı

Bir selam ile selamlandığınızda ondan daha iyisiyle veya aynısıyla selamı alın (Nisa 86)

Bir selam ile selamlandığınızda ondan daha iyisiyle veya aynısıyla selamı alın (Nisa 86) 1) Allah-u Teâlâ şöyle buyuruyor: Bir selam ile selamlandığınızda ondan daha iyisiyle veya aynısıyla selamı alın (Nisa 86) 2) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi: Müslüman ın Müslüman üzerindeki hakkı

Detaylı

IÇERIK ÖNSÖZ. Giriş. Birinci Bölüm ALLAH A İMAN

IÇERIK ÖNSÖZ. Giriş. Birinci Bölüm ALLAH A İMAN IÇERIK ÖNSÖZ 13 Giriş DİN VE AKAİT Günümüzde Din Algısı Sosyal Bilimcilere Göre Din İslam Açısından Din Dinin Anlam Çerçevesi İslam Dini İslam ın İnanç Boyutu Akait İman İman-İslam Farkı İman Bakımından

Detaylı

Kur an-ı Kerim i Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Başlıca Özellikleri

Kur an-ı Kerim i Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Başlıca Özellikleri Kur an-ı Kerim i Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Başlıca Özellikleri 1 ) İlahi kitapların sonuncusudur. 2 ) Allah tarafından koruma altına alınan değişikliğe uğramayan tek ilahi kitaptır. 3 ) Diğer ilahi

Detaylı

TİN SURESİ. Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla TİN SURESİ TİN SURESİ TİN SURESİ TİN SURESİ TİN SURESİ TİN SURESİ. 3 Bu güvenli belde şahittir;

TİN SURESİ. Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla TİN SURESİ TİN SURESİ TİN SURESİ TİN SURESİ TİN SURESİ TİN SURESİ. 3 Bu güvenli belde şahittir; Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla 3 Bu güvenli belde şahittir; 1 4 1 İNCİR AĞACI ve zeytin (diyarı) şahittir! 4 Doğrusu Biz insanı en güzel kıvamda yaratmış, 2 İncir ile Hz Nuh un tufan bölgesi olan

Detaylı

Muharrem ayı nasıl değerlendirilmelidir?

Muharrem ayı nasıl değerlendirilmelidir? On5yirmi5.com Muharrem ayı nasıl değerlendirilmelidir? Muharrem ayı nasıl değerlendirilmelidir? Muharrem orucunun önemi nedir? Yayın Tarihi : 6 Kasım 2013 Çarşamba (oluşturma : 1/22/2017) Hayatın bütün

Detaylı

SORU:Ahir zaman alametleri, Ahirzaman alametlerinden abbasi meliki horasana vardığı zaman doğu tarafından iki dişli parlak bir yıldız çıkar.

SORU:Ahir zaman alametleri, Ahirzaman alametlerinden abbasi meliki horasana vardığı zaman doğu tarafından iki dişli parlak bir yıldız çıkar. SORU:Ahir zaman alametleri, Ahirzaman alametlerinden abbasi meliki horasana vardığı zaman doğu tarafından iki dişli parlak bir yıldız çıkar. Hadisinde geçen Abbasi melik kimdir?iki dişli yıldızdan maksat

Detaylı

Fırka-i Naciyye. Burak tarafından yazıldı. Çarşamba, 09 Eylül 2009 22:27

Fırka-i Naciyye. Burak tarafından yazıldı. Çarşamba, 09 Eylül 2009 22:27 İslâmî akideyi en net ve sağlam şekliyle kabul eden topluluk. Bu deyim iki kelimeden meydana gelmiş bir isim tamlamasıdır. Terkibin birinci ismi olan fırka kelimesi için bk. "Fırak-ı Dalle". Naciye kelimesi

Detaylı

Ünite 1. Celâleyn Tefsiri. İlahiyat Lisans Tamamlama Programı TEFSİR METİNLERİ -I. Doç. Dr. Recep DEMİR

Ünite 1. Celâleyn Tefsiri. İlahiyat Lisans Tamamlama Programı TEFSİR METİNLERİ -I. Doç. Dr. Recep DEMİR Celâleyn Tefsiri Ünite 1 İlahiyat Lisans Tamamlama Programı TEFSİR METİNLERİ -I Doç. Dr. Recep DEMİR 1 Ünite 1 CELÂLEYN TEFSİRİ Doç. Dr. Recep DEMİR İçindekiler 1.1. CELÂLEYN TEFSİRİ... 3 1.2. CELALÜDDİN

Detaylı

Muhammed Salih el-muneccid

Muhammed Salih el-muneccid KABİRDEKİ HAYATIN TABİATI NASILDIR? [ Türkçe ] طبيعة الحياة في القبر [باللغة التركية [ Muhammed Salih el-muneccid محمد بن صالح المنجد Terceme eden : Muhammed Şahin ترجمة: محمد بن مسلم شاهين Tetkik eden

Detaylı

Tevrat ta Dabbe İncil de Dabbe İslam Kültüründe Dabbe Hadislerde Dabbetül-Arz Kur an da Dabbetül-Arz Kaynakça. Dabbetül-Arz دابة االرض

Tevrat ta Dabbe İncil de Dabbe İslam Kültüründe Dabbe Hadislerde Dabbetül-Arz Kur an da Dabbetül-Arz Kaynakça. Dabbetül-Arz دابة االرض Tevrat ta Dabbe İncil de Dabbe İslam Kültüründe Dabbe Hadislerde Dabbetül-Arz Kur an da Dabbetül-Arz Kaynakça Dabbetül-Arz دابة االرض Tevrat ta Dabbe Yahudi ve Hıristiyan Teolojisinde (Tanrı biliminde),

Detaylı

el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ

el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ Muhammed Hüseyin ez-zehebî, Mektebetü Vehbe, 3. Basım, 1406/1986, 112 s. Harun ABACI* Bu kitapta yazar, eski ve yeni yazılmış

Detaylı

Wessalatu wesselamu ala Rasuluna Muhammedin we ala alihi we sahbihi ecmain. Allahumme Rabbena ya Rabbena takabbel minna inneke entessemiul alim.

Wessalatu wesselamu ala Rasuluna Muhammedin we ala alihi we sahbihi ecmain. Allahumme Rabbena ya Rabbena takabbel minna inneke entessemiul alim. DUA Eudhu Billahi Minessaytanirracim. Bismillahirrahmanirrahim. Elhamdulillahi Rabil-alemin Wessalatu wesselamu ala Rasuluna Muhammedin we ala alihi we sahbihi ecmain. Allahumme Rabbena ya Rabbena takabbel

Detaylı

ŞİÎ-SÜNNÎ POLEMİĞİNDE EBÛ TÂLİB VE DİNÎ KONUMU. Habib KARTALOĞLU

ŞİÎ-SÜNNÎ POLEMİĞİNDE EBÛ TÂLİB VE DİNÎ KONUMU. Habib KARTALOĞLU e-makâlât Mezhep Araştırmaları, IV/2 (Güz 2011), ss. 179-183. ISSN 1309-5803 www.emakalat.com ŞİÎ-SÜNNÎ POLEMİĞİNDE EBÛ TÂLİB VE DİNÎ KONUMU Halil İbrahim Bulut, Araştırma Yayınları, Ankara, Nisan 2011,

Detaylı

Prof.Dr. Salahattin POLAT

Prof.Dr. Salahattin POLAT Prof.Dr. Salahattin POLAT Kişisel Bilgiler İş Telefonu: +90 352 207 6666 Dahili: 31056 E-posta: spolat@erciyes.edu.tr Web: http://ilahiyat.erciyes.edu.tr/44-prof-dr-selahattinpolat.html Eğitim Bilgileri

Detaylı

KUR AN TİLÂVETİNDE MÜKEMMELLİK/ HİLYETÜ T-TİLÂVE Fİ TECVÎDİ L-KUR ANİ L-KERÎM

KUR AN TİLÂVETİNDE MÜKEMMELLİK/ HİLYETÜ T-TİLÂVE Fİ TECVÎDİ L-KUR ANİ L-KERÎM KUR AN TİLÂVETİNDE MÜKEMMELLİK/ HİLYETÜ T-TİLÂVE Fİ TECVÎDİ L-KUR ANİ L-KERÎM (Rihâb Muhammed Müfid Şakakî, çev. F. Yasemin Mısırlı, Guraba Yayıncılık, 2012, 326 s.) Yaşar AKASLAN * Günümüz kırâat otoriteleri

Detaylı

TAKVA AYI RAMAZAN TAKVA AYI RAMAZAN. Rahman ve Rahim Allah ın Adıyla

TAKVA AYI RAMAZAN TAKVA AYI RAMAZAN. Rahman ve Rahim Allah ın Adıyla TAKVA AYI RAMAZAN TAKVA AYI RAMAZAN Rahman ve Rahim Allah ın Adıyla (Farz kılınan oruç) sayılı günlerdir. Sizden kim, (o günlerde) hasta veya seferde ise o, (tutamadığı) günler sayısınca başka günlerde

Detaylı

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz.

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz. Söylenen her söz, içinden çıktığı kalbin kılığını üzerinde taşır. Ataullah İskenderî Söz ilaç gibidir. Gereği kadar sarf edilirse fayda veriri; gerektiğinden fazlası ise zarara neden olur. Amr bin As Sadece

Detaylı

İçindekiler. Kısaltmalar 9 Önsöz 11. Giriş Metodolojik Çerçeve

İçindekiler. Kısaltmalar 9 Önsöz 11. Giriş Metodolojik Çerçeve İçindekiler Kısaltmalar 9 Önsöz 11 Giriş Metodolojik Çerçeve I. Araştırmanın Konusu ve Önemi 17 II. Araştırmanın Amacı ve Yöntemi 21 III. Araştırmanın Kaynakları 27 Birinci Bölüm EBÛ İSHAK es-saffâr IN

Detaylı

5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu aleyhi ve sellem) ümmetiyim. 6 Müslüman mısın? Elhamdülillah, Müslümanım.

5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu aleyhi ve sellem) ümmetiyim. 6 Müslüman mısın? Elhamdülillah, Müslümanım. TEMEL DİNİ BİLGİLER 1 Rabbin kim? Rabbim Allah. 2 Dinin ne? Dinim İslam. 3 Kitabın ne? Kitabım Kur ân-ı Kerim. 4 Kimin kulusun? Allah ın kuluyum. 5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu

Detaylı

BERAT KANDİLİ. Duhan, 44/1-5.

BERAT KANDİLİ. Duhan, 44/1-5. BERAT KANDİLİ Hâ. Mîm Apaçık olan Kitab'a and olsun ki, Biz onu (Kur'an'ı) mübarek bir gecede indirdik. Kuşkusuz biz uyarıcıyızdır. Her hikmetli işe o gecede hükmedilir. (Yani) katımızdan (verilen her)

Detaylı

M VE NAZARDAN KORUNMA VE KURTULMA YOLLARI. lar aha beteri. dir veya 7 2. Y. 4. a bakarak " " dersek h 6. olarak sadaka verme.

M VE NAZARDAN KORUNMA VE KURTULMA YOLLARI. lar aha beteri. dir veya 7 2. Y. 4. a bakarak   dersek h 6. olarak sadaka verme. M VE NAZARDAN KORUNMA VE KURTULMA YOLLARI lar aha beteri dir... 1. -3-5 veya 7 2. Y 3. : me sem. 1 (B bir olmaz) 4. a bakarak " " 5. sek, dersek h 6. olarak sadaka verme. 2 3 k, iyilik yapmak, anaya -

Detaylı

NOT : İMAM-I RABBANÎ Hz. bu mektubu muhterem şeyhi Muhammed Bakibillah'a yazmıştır.

NOT : İMAM-I RABBANÎ Hz. bu mektubu muhterem şeyhi Muhammed Bakibillah'a yazmıştır. 6.MEKTUP MEVZUU : a) Cezbe ve sülûk husulünün beyanı. b) Celâl ve cemal sıfatları ile terbiye almak. c) Fenanın ve bekanın beyanı. d) Nakşibendî tarikatına mensub olmanın üstünlüğü. Belâ ve musibet için

Detaylı

7.SINIF SEÇMELİ KUR AN-I KERİM DERSİ ETKİNLİK (ÇALIŞMA) KÂĞITLARI (1.ÜNİTE)

7.SINIF SEÇMELİ KUR AN-I KERİM DERSİ ETKİNLİK (ÇALIŞMA) KÂĞITLARI (1.ÜNİTE) 7.SINIF SEÇMELİ KUR AN-I KERİM DERSİ ETKİNLİK (ÇALIŞMA) KÂĞITLARI (1.ÜNİTE) ÖĞRENCİNİN ADI-SOYADI: SINIFI: NO: 1 1. ETKİNLİK: BOŞLUK DOLDURMA ETKİNLİĞİ AYET-İ KERİME SÜNNET KISSA CENNET TEŞVİK HAFIZ 6236

Detaylı

Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s.

Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s. T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ Cilt: 20, Sayı: 2, 2011 s. 209-213 Kitap Tanıtımı Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s. Hanifi ŞAHİN

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Tefsir II ILH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Tefsir II ILH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Tefsir II ILH 204 4 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Asr-ı Saadette İçtihat

Asr-ı Saadette İçtihat Mehmedkirkinci.com Asr-ı Saadette İçtihat Sual: Hazret-i Peygamber zamanında içtihat yapılmış mıdır? Her güzel şey, her hayır Nebi ler eliyle meydana geldiği gibi, küllî bir hayır olan içtihadı da ilk

Detaylı

ALLAH TEÂLÂ'YI BİLMEYE İLETEN İKİ YOL

ALLAH TEÂLÂ'YI BİLMEYE İLETEN İKİ YOL ب[ ALLAH TEÂLÂ'YI BİLMEYE İLETEN İKİ YOL [ Türkçe ] الطريقان الموصلان إلى معرفة االله تعالى اللغة التركية [ Muhammed Şahin محمد شاهين Tetkik eden: Ümmü Nebil مراجعة: أم نبيل Rabva Semti İslâmî Dâvet Bürosu

Detaylı

3 Her çocuk Müslüman do ar.

3 Her çocuk Müslüman do ar. TAHR C * 1 Sözlerin en güzeli Allah ın kitabı, yolların en güzeli Muhammed in yoludur. Buhari, Edeb, 70; tisam, 2. z Müslim, Cuma, 43. z Nesai, Iydeyn, 22. z bn Mace, Mukaddime, 7. z Darimî, Mukaddime,

Detaylı

لا حرج من قضاء رمضان ا صف ا اk من شعبان

لا حرج من قضاء رمضان ا صف ا اk من شعبان Ramazan ayından kalan kaza orucunu, Şaban ayının ikinci yarısında tutmakta bir sakınca yoktur لا حرج من قضاء رمضان ا صف ا اk من شعبان ] تر [ Türkçe Turkish Muhammed Salih el-muneccid Terceme : Muhammed

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : TÜRK DİLİ I Ders No : 00700400 : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim Tipi Ön Koşul

Detaylı

Teravih Namazı - Gizli ilimler Sitesi

Teravih Namazı - Gizli ilimler Sitesi Niçin Teravih Namazı denilmiştir? Ramazan ayında yatsı namazından sonra kılınan namaz. "Teravih" kelimesi Arapça, "Terviha"nın çoğuludur ve "oturmak, istirahat etmek'" anlamına gelmektedir. Teravih namazı

Detaylı

Orucun tutulacağı günler olduğu gibi tutulmayacağı günlerde vardır. Resûlüllah sav bizzat bunu yasak etmiştir.

Orucun tutulacağı günler olduğu gibi tutulmayacağı günlerde vardır. Resûlüllah sav bizzat bunu yasak etmiştir. Hastalık ve Yolculukta: Eğer bir insan hasta ise ve yolcu ise onun için oruç tutmak Kur an-ı Kerim de yasaktır. Bazı insanlar ben hastayım ama oruç tutabilirim diyor veya yolcuyum ama tutabilirim diyor.

Detaylı

Arap diliyle tesis edilen İslam a dair hakikatler diğer dillere tercüme edilirken zaman ve zeminin de etkisiyle gerçek anlamından koparılabiliyor.

Arap diliyle tesis edilen İslam a dair hakikatler diğer dillere tercüme edilirken zaman ve zeminin de etkisiyle gerçek anlamından koparılabiliyor. Arap diliyle tesis edilen İslam a dair hakikatler diğer dillere tercüme edilirken zaman ve zeminin de etkisiyle gerçek anlamından koparılabiliyor. Bugün her şeyi sorgulayan genç beyinlere ikna edici cevaplar

Detaylı

DOMUZ ETİNİN HARAM KILINMASININ HİKMETİ

DOMUZ ETİNİN HARAM KILINMASININ HİKMETİ DOMUZ ETİNİN HARAM KILINMASININ HİKMETİ حكمة ريم م ا ير ] تر [ Türkçe Turkish Muhammed Salih el-muneccid Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ümmü Nebil 2009-1430 1 حكمة ريم م ا ير» باللغة ال ية «مد صالح

Detaylı

بسم هللا الرحمن الرحيم DAR'UL HARP NEDİR VE DAR'UL HARP HALKINA NASIL MUAMELE EDİLİR?/HAMD BİN ATİK (RH.A) ed-durar us seniyye, 9/

بسم هللا الرحمن الرحيم DAR'UL HARP NEDİR VE DAR'UL HARP HALKINA NASIL MUAMELE EDİLİR?/HAMD BİN ATİK (RH.A) ed-durar us seniyye, 9/ بسم هللا الرحمن الرحيم DAR'UL HARP NEDİR VE DAR'UL HARP HALKINA NASIL MUAMELE EDİLİR?/HAMD BİN ATİK (RH.A) ed-durar us seniyye, 9/256-259 Şeyh Hamd bin Atik (V. 1301) kardeşlerinden birisine hitaben şöyle

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURÂN A ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR ILH333 5 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli

Detaylı

Question. Muhammed b. el-hasan el-saffar, müfevvizenin temsilcilerinden miydi?

Question. Muhammed b. el-hasan el-saffar, müfevvizenin temsilcilerinden miydi? Question Muhammed b. el-hasan el-saffar, müfevvizenin temsilcilerinden miydi? Answer: Muhammed b. el-hasan el-saffar ın gulat ve müfevvize olmadığını birkaç delil ve karineye dayanarak söyleyebiliriz:

Detaylı

14. BÖLÜMÜN DİPNOTLARI

14. BÖLÜMÜN DİPNOTLARI (1) En Nisa Sûresi: 11. (2) El Meydani-El Lübab fi Şerhi'l Kitab-Beyrut: 1400 C: 4, Sh: 186. Ayrıca El Mavsili-El İhtiyar fi Ta'lili'l Muhtar-İst: 1980 Çağrı Yay. C: 5, Sh: 84. (3) El Mavsili-A.g.e. C:

Detaylı

İÇİNDEKİLER KISALTMALAR...10 ÖNSÖZ...12 GİRİŞ...16 I- İSRÂ VE MİRAÇ KELİMELERİNİN MANALARI...16 II- TARİH BOYUNCA MİRAÇ TASAVVURLARI...18 A.

İÇİNDEKİLER KISALTMALAR...10 ÖNSÖZ...12 GİRİŞ...16 I- İSRÂ VE MİRAÇ KELİMELERİNİN MANALARI...16 II- TARİH BOYUNCA MİRAÇ TASAVVURLARI...18 A. İÇİNDEKİLER KISALTMALAR...10 ÖNSÖZ...12 GİRİŞ...16 I- İSRÂ VE MİRAÇ KELİMELERİNİN MANALARI...16 II- TARİH BOYUNCA MİRAÇ TASAVVURLARI...18 A. Eski Kavimlerde Miraç...18 1. Çeşitli Kabile Dinleri...19 2.

Detaylı

TEFSİR DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

TEFSİR DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 3. TEFSİR DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ UYGULANMASI 3.1. TEFSİR DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ TEMEL FELSEFESİ VE GENEL AMAÇLARI Allah ın (c.c.) muradını, beşerin idraki oranında ortaya koymaya çalışan tefsir;

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TEFSİR V İLH 403 7 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

االله م س ت و ع عرشه وهو قر ب ن ا بعلمه. şeyh Abdurrahman b. Nasır el-berrak

االله م س ت و ع عرشه وهو قر ب ن ا بعلمه. şeyh Abdurrahman b. Nasır el-berrak ALLAH TEÂLÂ ARŞ'ININ ÜZERİNE İSTİVÂ ETMİŞTİR VE İLMİ İLE BİZE YAKINDIR االله م س ت ع عرشه ه قر ب ن ا بعلمه ] ريك - Turkish [ Türkçe - şeyh Abdurrahman b. Nasır el-berrak الشيخ الرمحن بن نارص الرباك Terceme:

Detaylı

es-selâmü aleyküm diyerek onları selamlamış.

es-selâmü aleyküm diyerek onları selamlamış. Allah (c.c.) Hz. Âdemi yarattığında ona: Git şu meleklere selam ver ve senin selamına nasıl karşılık vereceklerini de güzelce dinle, çünkü senin ve neslinin selamı bu şekilde olacaktır. buyurmuştur. Bunun

Detaylı

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ 5 BÖÜ RENER 1 2 ODE SORU - 1 DEİ SORUARIN ÇÖÜERİ T aralığı yalnız, T aralığı ise yalnız kaynaktan ışık alabilir aralığı her iki kaynaktan ışık alabileceğinden, + ( + yeşil) = renkte görünür I II O IV III

Detaylı

Hafta Konu Ön Hazırlık Öğretme Metodu

Hafta Konu Ön Hazırlık Öğretme Metodu Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : TEFSİR II Ders No : 0070040090 Teorik : 4 Pratik : 0 Kredi : 4 ECTS : 4 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim Tipi

Detaylı

MUHAMMED BAKIR EL-MECLİSÎ NİN VE BAZI ŞİÎ ÂLİMLERİN HZ. AİŞE HAKKINDAKİ BAZI SÖZLERİ

MUHAMMED BAKIR EL-MECLİSÎ NİN VE BAZI ŞİÎ ÂLİMLERİN HZ. AİŞE HAKKINDAKİ BAZI SÖZLERİ MUHAMMED BAKIR EL-MECLİSÎ NİN VE BAZI ŞİÎ ÂLİMLERİN HZ. AİŞE HAKKINDAKİ BAZI SÖZLERİ BU KISA VESİKALAR BUNDAN BİR KAÇ GÜN ÖNCE, ŞİA NIN RASULULLAH IN ASHABINI ÖZELİKLE EBU BEKR VE ÖMERİ, SONRA OSMAN I

Detaylı

İçindekiler. Kısaltmalar 13 GİRİŞ I. ÇALIŞMANIN KONUSU VE AMACI 15 II. İÇERİK VE YÖNTEM 16 III. LİTERATÜR 17

İçindekiler. Kısaltmalar 13 GİRİŞ I. ÇALIŞMANIN KONUSU VE AMACI 15 II. İÇERİK VE YÖNTEM 16 III. LİTERATÜR 17 İçindekiler Kısaltmalar 13 GİRİŞ I. ÇALIŞMANIN KONUSU VE AMACI 15 II. İÇERİK VE YÖNTEM 16 III. LİTERATÜR 17 BİRİNCİ BÖLÜM MUHAMMED EBÛ ZEHRE NİN HAYATI, İLMÎ KİŞİLİĞİ VE ESERLERİ I. MUHAMMED EBÛ ZEHRE

Detaylı

Kadınların Dövülmesi. Konusuna Farklı Bir Bakış. (Nisa [4] 34)

Kadınların Dövülmesi. Konusuna Farklı Bir Bakış. (Nisa [4] 34) Nisa [4] 34 Nuşûz Darabe Boşanmadan Önceki İşler Hz. Muhammed Hiç Kimseyi Dövmemiştir Dövmek Yasaklanmış Eşini Döven Hayırsızdır Ayetin Mantığı Kaynakça Kadınların Dövülmesi (Nisa [4] 34) Konusuna Farklı

Detaylı

Evlenirken Nelere Dikkat Edilmeli?

Evlenirken Nelere Dikkat Edilmeli? Evlenirken Nelere Dikkat Edilmeli? EVLENİRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ? Peygamber (sav) Efendimiz den Abdullah ibn-i Ömer RA ın bir hadisini bu münasebetle hatırlayalım, duymuşsunuzdur: (Lâ tenkihun-nisâe

Detaylı

Kadın ve Yönetim Hakkı

Kadın ve Yönetim Hakkı Kadın ve Yönetim Hakkı İslam hukukunda kadının devlet başkanı, vali, kaymakam gibi yüksek düzey yönetici olmasının serbest olup olmaması tartışılmıştır. Fıkıhçılar bu konuda genellikle olumsuz görüş sahibi

Detaylı

Question. Kadir gecesi yalnız bir gece midir yoksa bir geceden fazla mıdır? Gündüz de kadir gecesinden. sayılır mı?

Question. Kadir gecesi yalnız bir gece midir yoksa bir geceden fazla mıdır? Gündüz de kadir gecesinden. sayılır mı? Question Kadir gecesi yalnız bir gece midir yoksa bir geceden fazla mıdır? Gündüz de kadir gecesinden sayılır mı? Answer: Kadir gecesi, mübarek ve önemli bir gecedir. Kur'an'ın nassıyla ramazan ayının

Detaylı

Aşağıdakilerden hangisi ayette yer alan salat ve selamın ifade ediliş şekillerinden biridir?

Aşağıdakilerden hangisi ayette yer alan salat ve selamın ifade ediliş şekillerinden biridir? Kur an-ı Kerim de Şüphesiz Allah ve melekleri Peygamber e salat ediyorlar. Ey iman edenler! Siz de ona salat edin, selam edin. (Ahzâb suresi 56. ayet) buyrulmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi ayette yer

Detaylı

Hak Teala (cc) itiraz edenlere Hud Suresinde şu kelimelerle cevap vermiştir:

Hak Teala (cc) itiraz edenlere Hud Suresinde şu kelimelerle cevap vermiştir: Yüce Allah (cc) seçip görevlendirdiği resullerine, diğer insanlara nasip olmayan bir bilgi ihsan eder. Hiçbir bilgin o resullerle baş edemez. Allah vergisi bilgiye sahip olan Allah ın resulleri, düşmanlarına

Detaylı

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6]

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6] K U R B A N Şartlarını hâiz olub,allah a yaklaşmak amacıyla kesilen kurban;hz. Âdem in çocuklarıyla başlayıp [1],Hz. İbrahim-in oğlu İsmail-in kurban edilmesinin emredilmesi[2],daha sonra onun yerine koç

Detaylı

Lisans Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 1994. Y. Lisans S. Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler /Temel İslam Bilimleri/Hadis 1998

Lisans Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 1994. Y. Lisans S. Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler /Temel İslam Bilimleri/Hadis 1998 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı ve Soyadı :Muammer BAYRAKTUTAR 2. Ünvanı : Yrd. Doç. Dr. 3. Görevi : Öğretim Üyesi/Dekan Yrd. 4. Görev Yeri : Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 5. İletişim : muammerbayraktutar@hotmail.com

Detaylı

İsra ve Miraç olayının, Mekke de artık çok yorulmuş olan Resulüllah için bir teselli ve ümitlendirme olduğunda da şüphe yoktur.

İsra ve Miraç olayının, Mekke de artık çok yorulmuş olan Resulüllah için bir teselli ve ümitlendirme olduğunda da şüphe yoktur. Alıntı; FarukBeşer İsra Suresi hicretten bir yıl önce indirilmiş. Yani Hicret yakındır ve artık Medine de Yahudilerle temas başlayacaktır. Sure sanki her iki tarafı da buna hazırlıyor gibidir. Mescid-i

Detaylı

İslam İtikadında Sünnet: Hamdi GÜNDOĞAR /

İslam İtikadında Sünnet: Hamdi GÜNDOĞAR / İslam İtikadında Sünnet: Hamdi GÜNDOĞAR / Çıra Yayınları, İstanbul, 2006/240 sayfa Tanıtan: Muzaffer BARLAK 1 İnsanların en hayırlısı, insanlara faydalı olandır. Yüce Allah, ilahi hitabının birçok yerinde

Detaylı