AVRUPA ÜROLOJİ DERNEĞİ PROSTAT KANSERİ KILAVUZU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AVRUPA ÜROLOJİ DERNEĞİ PROSTAT KANSERİ KILAVUZU"

Transkript

1 AVRUPA ÜROLOJİ DERNEĞİ PROSTAT KANSERİ KILAVUZU G. Aus, C.C. Abbou, M. Bolla, A. Heidenreich, H. van Poppel, H-P. Schmid, J.M. Wolff, F. Zattoni

2 İÇİNDEKİLER SAYFA 1 GENEL BİLGİ Kaynaklar 6 2 SINIFLAMA Gleason skoru Kaynaklar 7 3 RİSK FAKTÖRLERİ Kaynaklar 8 4 TARAMA VE ERKEN TANI Kaynaklar 10 5 TANI Parmakla rektal muayene (PRM) Prostat Spesifik Antijen (PSA) Transrektal Ultrasonografi (TRUS) PRM, PSA, TRUS ve Prostat kanseri (PKa) arasındaki ilişki Prostat biyopsileri Kaynaklar 13 6 EVRELEME T-Evrelemesi N-Evrelemesi M-Evrelemesi PKa nın tanısı ve evrelemesi için guideline Kaynaklar 21 7 TEDAVİ: GEÇ TEDAVİ (Gözleyerek İzlem) Giriş Tanım Lokalize PKa nın ertelenmiş tedavisi (Evre T1-T2, Nx-N0, M0) Lokal İleri PKa nın ertelenmiş tedavisi (Evre T3-T4, Nx-N0, M0) Metastatik PKa nın ertelenmiş tedavisi (Evre M1) Ertelenmiş tedavinin özeti Endikasyonlar Seçenekler Kaynaklar 27 8 TEDAVİ: RADİKAL PROSTATEKTOMİ Giriş Evre T1a-T1b PKa Evre T1c PKa 30

3 8.4 Evre T2 PKa Evre T3 PKa Nodal Hastalık Radikal Prostatektomi sonuçları Neoadjuvan hormon tedavisi ve radikal prostatektomi Komplikasyonlar ve fonksiyonel neticeler Radikal Prostatektominin özeti Endikasyonlar Opsiyonel BURAYA NE YAZILABİLİR? Yorumlar Kaynaklar 34 9 TEDAVİ: TEDAVİ EDİCİ veya KALICI RADYOTERAPİ Giriş Teknik yönler Lokalize PKa T1-2c, N0, M T1a-T2a, N0, M0 ve Gleason skoru 6 ve PSA < 10 ng/ml (düşük risk grubu) T2b veya PSA ng/ml, veya Gleason skoru 7 (orta risk grubu) T2c, veya Gleason skoru > 7 veya PSA > 20 ng/ml (Yüksek risk grubu) Orta veya yüksek risk lokalize PKa da lenf nodlarının profilaktik ışınlanması Yenilikçi teknikler Yoğunlaştırılmış radyoterapi (IMRT) Transperineal brakiterapi Geç toksisite T3 N0 M0 patolojik tümör evresinde erken postoperatif eksternal ışınlama Lokal ileri PKa: T3-T4 N0 M0, T1-4 N1 M Neoadjuvan hormonal tedavi Eşlik eden ve adjuvan hormonal tedavi Adjuvan hormonal tedavi Neoadjuvan, eşlik eden ve adjuvan hormonal tedavi Tedavi Edici veya Kalıcı radyoterapinin özeti Kaynaklar PROSTAT KANSERİNİN DENEYSEL LOKAL TEDAVİSİ Genel bilgi Prostatın Kriyocerrahisi (CSAP=Mutlaka kısaltmak zorunda mıyız?) CSAP=Mutlaka kısaltmak zorunda mıyız? endikasyonları PKa da modern kriyocerrahisinin sonuçları Birincil PKa tedavisinde CSAP=?? komplikasyonları CSAP=?? ın özeti Prostatın yüksek yoğunlukta odaklanmış ultrasonu (HIFU) PKa da HIFU nun sonuçları HIFU nun komplikasyonları 51

4 10.4 Radyofrekans interstisyel tümör ablasyonu (RITA) Klinik lokalize PKa da deneysel tedavi seçeneklerinin özeti Kaynaklar HORMONAL TEDAVİ Giriş Prostat ta hormonal kontrolün temelleri Hormonal tedavinin farklı tipleri Testosteron düşürücü tedavi (kastrasyon) Bilateral Orşiektomi Östrojenler Luteinizan hormon salgılatıcı hormon (LHRH) agonistleri LHRH antagonisleri Antiandrojenler Steroidal antiandrojenler 55 Siproteron asetat 55 Megestrol asetat ve medroksiprogesteron asetat Steroid olmayan antiandrojenler 56 Nilutamid 56 Flutamid 56 Bikalutamid Kombinasyon tedaviler Maksimal androjen blokajı (MAB) Minimal androjen blokajı (veya periferal androjen blokajı) Devamlı androjen baskılama tedavisine (ABT) karşı aralıklı tedavi Ertenlenmiş ABT ye karşı erken tedavi Hormonal tedavi endikasyonları Çeşitli tedaviler için kontrendikasyonlar Sonuç Yan etkileri- Hayat Kalitesi ve hormon tedavisinin maliyeti Yan etkileri Hayat kalitesi (QoL=Mutlaka kısaltmak gerekiyor mu?) Hormonal tedavi seçeneklerinin maliyet-etkinliği Hormon tedavisinin özeti Kaynaklar PROSTAT KANSERİNİN BİRİNCİL TEDAVİSİNDE KLAVUZ ÖZETİ İZLEM: SAĞITIM AMAÇLI BİRİNCİL TEDAVİ SONRASI Tanım Neden izlem? Nasıl izlenmeli? PSA izlemi PSA ilerlemesinin tanımı Radikal prostatektomi sonrası PSA izlemi 72

5 Radyoterapi sonrası PSA izlemi Parmakla rektal muayene Transrektal ultrasonografi (TRUS) ve biyopsi Kemik sintigrafisi Bilgisayarlı tomografi (BT) ve Magnetik rezonans görüntüleme (MRG) Ne zaman izlem? Sağıtım amaçlı tedavi sonrası izlem klavuzu Kaynaklar İZLEM: HORMONAL TEDAVİ SONRASI Giriş Neden izlem? Nasıl izlenmeli? PSA izlemi Kreatinin, hemoglobin ve karaciğer fonksiyonlarının izlemi Prostatik asit fosfataz (PAP) izlemi, kemik taraması, ultrason 76 ve göğüs röntgeni 14.4 Ne zaman izlem? Evre M0 hastalar Evre M1 hastalar Hormona cevapsız hastalar Hormonal tedavi sonrası izlem klavuzu Kaynaklar SAĞITIM AMAÇLI TEDAVİ SONRASI BİYOKİMYASAL BAŞARISIZLIK TEDAVİSİ Genel bilgi Tanım Başarısız tedavi tanımı Nüksün tanımı Lokal veya sistemik nüks Lokal veya sistemik nüksün tanımı PSA yükselmesinin değerlendirilmesi PSA relapsı olan hastalarda tanısal işlemler Sadece PSA nüksü olanlarda tedavi Radikal prostatektomi sonrası tek başına PSA nüksünde radyoterapi Hormonal tedavi Gözlem Radikal prostatektomi sonrası PSA nüksünde yaklaşım Radyoterapi sonrası PSA başarısızlığına yaklaşım Radyasyon başarısızlıklarında kurtarıcı kriyoablasyon cerrahisi (CSAP) Radyasyon başarısızlıklarında kurtarıcı brakiterapi Gözlem Radyoterapi tedavisi sonrası PSA relapsına yaklaşım Birincil tedavi sonrası ikincil tedavi klavuzu Kaynaklar 85

6 16 HORMONA CEVAPSIZ PROSTAT KANSERİ (HRPKa) Arka plan HRPKa nın tanımı Androjen bağımsız PKa tedavisinde sonucun değerlendirilmesi Tedaviye yanıtın değerlendirilmesinde öneriler Androjen bağımsız PKa da androjen yoksunluğu İkincil hormonal tedavi Androjen çekilme sendromu Birincil hormonal tedavi sonrası tedavi seçenekleri Hormon dışı tedavi (Sitotoksik ajanlar) Palyatif tedavi seçenekleri Hormonal sağaltım sonrası tedavinin özeti HRPKa da Sitotoksik tedavi guideline ı ve öneriler HRPKa da palyatif yaklaşım guideline ı HRPKa da palyatif yaklaşım için öneriler Kaynaklar METİNDE KULLANILMIŞ KISALTMALAR 105

7 1 GENEL BİLGİ Prostat kanseri (PKa) günümüzde erkek toplumunu ilgilendiren başlıca sağlık problemlerinden birisi olarak tanınmaktadır. Avrupa da her yıl tahmini 2,6 milyon yeni kanser olgusuna tanı konulmaktadır. Avrupa daki tüm erkek kanserlerinin %11 ini PKa oluşturmaktadır (1) ve bu değer Avrupa Birliği ndeki (AB) kanser ölümlerinin % 9 unu oluşturmaktadır (2). Hastalığın görülmesinde bir dereceye kadar önemli farklılıklar bulunması dikkat çekicidir; örneğin, ortalama ömrün uzun olduğu ve sigaraya bağlı hastalıklarda ılımlı bir mortalitenin izlenildiği İsveç te, PKa erkeklerdeki en sık malignitedir ve 1999 yılında tüm yeni kanser olgularının % 31,5 kadarını oluşturmaktadır (3). Organize tarama programı kullanılmadığında sadece %55 tümör olgusu tanı anında, lokalize evrede bulunacaktır (4). Benzer modern serilerde klinik olarak lokalize olan olguların %30-45 inde, patolojik evrelemede ekstrakapsüler uzanım gösterdiği saptanacaktır (5,6) 1.1 KAYNAKLAR 1. Bray F, Sankila R, Ferlay J, Parkin DM. Estimates of cancer incidence and mortality in Europe in Eur J Cancer 2002;38: Black RJ, Bray F, Ferlay J, Parkin DM. Cancer incidence and mortality in the European Union: cancer registry data and estimates of national incidence for Eur J Cancer 1997;33: Cancer incidence in Sweden The National Board of Health and Welfare: Stockholm, Sandblom G, Dufmats M, Nordenskjold K, Varenhorst E. Prostate carcinoma trends in three counties in Sweden : results from a population based national cancer register. South-East Region Prostate Cancer Group. Cancer 2000;88: Noldus J, Graefen M, Haese A, Henke RP, Hammerer P, Huland H. Stage migration in clinically localized prostate cancer. Eur Urol 2000;38: Amling CL, Blute ML, Bergstrahl EJ, Seay TM, Slezak J, Zincke H. Long-term hazard of progression Derneği after radical prostatectomy for clinically localized prostate cancer: continued risk of biochemical failure after 5 years. J Urol 2000;164: Uroonkoloji

8 2 SINIFLAMA Tablo 1 de PKa nın 2002 TNM (Tümör, Nod, Metastaz) sınıflaması gösterilmiştir. Tablo 1: PKa nın Tümör, Lenf Nodu ve Metastaz (TNM) sınıflaması T Primer Tümör TX Primer tümör değerlendirilemez T0 Primer tümörün kanıtı yok T1 Klinik olarak saptanamayan, palpe edilemeyen veya görüntülenemeyen tümör T2 T3 T1a T1b T1c Re rezeke edilen dokunun % 5 veya daha azında raslantısal olarak histolojik tümör saptanması Rezeke edilen dokunun % 5 inden fazlasında rastlantısal olarak histolojik tümör saptanması İğne biyopsisinde tümör saptanması (örn., yükselmiş prostat spesifik antijen (PSA) seviyesi nedeniyle) Prostat ta sınırlı tümör¹ T2a T2b T2c Bir lobun yarısını veya daha azını kapsayan tümör İki lobu birden kapsamayan yalnız bir lobun yarısından fazlasını kapsayan tümör Her iki lobu kapsayan tümör Prostat kapsülünü aşmış tümör² T3a T3b Ekstrakapsüler yayılım (tek veya çift taraflı) Tümör seminal vezikülü(leri) tutmuş T4 Tümör fikse veya seminal vezikülün dışındaki komşu yapılara yayılmış: Mesane boynu, eksternal sfinkter, rektum, levator kaslar, veya pelvik duvar N Bölgesel lenf nodları³ NX N0 N1 M Uzak Metastaz 4 MX M0 M1 Bölgesel lenf nodları değerlendirilemez Bölgesel lenf nodu metastazı yok Bölgesel lenf nodu metastazı mevcut Uzak metastaz değerlendirilemez Uzak metastaz yok Uzak Metastaz M1a Bölgesel olmayan lenf nod(ları) M1b Kemik (lere) M1c Diğer alan (lar) Tümör iğne biyopsisi ile tek veya her iki lobta saptanmış, ama palpasyon veya görüntüleme ile saptanamamış ise T1c olarak sınıflandırılır. Prostatik apekse veya kapsüle invazyon (daha öteye değil) T3 olarak değil T2 olarak sınıflandırılır. 0,2 cm den büyük olmayan metastaz pn1mi olarak gösterilebilir Tek taraftan fazla metastaz varlığında en ileri kategori kullanılmalıdır

9 Gleason Skoru Prostat adenokarsinomunun derecelendirmesinde en sık kullanılan sistem Gleason skorlamasıdır (2). İki en az agresif 10 en fazla agresif olmak üzere sistem 2 ile 10 arasında bir değer vererek skoru belirtir. Bu skor tümörde en çok bulunan iki desenin toplamıdır (derece 1-5). Tümör örneğinin skorlanabilmesi çin bir desenin (derece) biyopsi spesimeninin %5 inden fazlasını kapsaması gerekmektedir. Biyopsi materyali (İğne biyopsisi veya cerrahi materyal) Gleason skorunu değerlendirebilmek için gereklidir; sitolojik örnekler kullanılamamalıdır.. Kanıta dayalı tıp (EBM) prensiplerine uygun olarak bu güncel kılavuzda önermelerin düzey ve dereceleri mümkün oldukça belirtilmiştir (3). (tüm açıklamalar için 17 inci bölüme bakınız) 2.2 KAYNAKLAR 1. Sobin LH and Wittekind Ch (eds). TNM Classification of Malignant Tumours. 6th edn. Wiley-Liss: New York, Gleason DF, Mellinger GT. Prediction of prognosis for prostatic adenocarcinoma by combined histological grading and clinical staging. J Urol 1974;111: US Department of Health and Human services. Public Health Service, Agency for Health Care Policy and Research 1992, pp RİSK FAKTÖRLERİ Klinik PKa gelişmesindeki riski belirleyen faktörler kesin olarak bilinmemektedir ve çok az tanımlanmıştır. Kalıtım önemli bir risk faktörü olarak gözükmektedir. Birinci derece akrabada hastalık varsa, hastalık riski en az iki katına çıkmaktadır. İki veya daha fazla akrabada hastalığın görüldüğü durumlarda risk 5 ile 11 kat artmakatdır (1,2). Üç veya daha fazla akrabada tanı konulmuş veya en az iki akrabada erken yaşta kanser gelişmiş (örneğin 55 yaşından önce) olan küçük bir alt gruptaki bireyler (yaklaşık %9) gerçek kalıtımsal PKa olarak tanımlanmışlardır. (3). Dünyanın farklı bölgelerinde otopsi ile saptanan prostat kanseri sıklığı yaklaşık aynıdır (4). Bu bulgu. çeşitli coğrafik bölgelerde farklılıklar gösteren klinik PKa görülme sıklığıyla belirgin zıtlıklar oluşturur.. Hastalığın görülme sıklığı ABD ve Kuzey Avrupa da yüksek iken Güney-Doğu Asya da düşüktür (5, 6). Eğer Japon ırkından bir kişi Japonya dan ayrılarak Hawaii ye yerleşirse PKa gelişme riski artmaktadır, eğer Kaliforniya ya yerleşirse risk daha da artarak Amerikan erkeklerinin riskine erişmektedir (7). Bu bulgular, dış faktörlerin sözde latent olan PKa nın klinik PKa ya ilerleme (progresyon) riskini etkilediğini göstermektedir. Bu faktörlerin neler olduğu halen tartışmalıdır, ama diyette yüksek oranda hayvansal yağların bulunması prostat kanseri gelişmesindeki riskin artmasında önemli olabilir (8). Diğer faktörler; düşük E vitamini, selenyum, lignanlar ve izoflavenoidlerin alınmasıdır. (9). Yine güneş ışınlarına maruz kalma ile klinik PKa gelişme riskinin ters ilişkili olduğu belirtilmektedir. Güneş ışınının D vitamininde yükselmeye neden olması, PKa dan koruyucu etkiye sahip olabileceğini göstermektedir (10). Özet olarak, klinik PKa gelişmesinde risk faktörlerinin belirlenmesinde kalıtımsal etkenler önemlidir ve bu risk artışında dış faktörlerin önemli bir etkisi vardır. Anahtar soru ise riski azaltmak için acaba yaşam biçimini (hayvansal yağ alımını azaltmak, meyve, tahıl ve sebzelerin alımını artırmak) değiştirilmesini önerecek kadar verinin olup olmadığıdır (11). Bu konuda bazı veriler bulunmaktadır ve bu bilgiler akrabalarında prostat kanseri bulunupta alması gereken diyeti sorgulayanlara verilmelidir (kanıt seviyesi: 3-4).

10 3.1 KAYNAKLAR 1. Steinberg GD, Carter BS, Beaty TH, Childs B, Walsh PC. Family history and the risk of prostate cancer. Prostate 1990;17: Gronberg H, Damber L, Damber JE. Familial prostate cancer in Sweden. A nationwide register cohort study. Cancer 1996;77: Carter BS, Beaty TH, Steinberg GD, Childs B, Walsh PC. Mendelian inheritance of familial prostate cancer. Proc Natl Acad Sci USA 1992;89: Breslow N, Chan CW, Dhom G, Drury RAB, Franks LM, Gellei B, Lee YS, Lundberg S, Sparke B, Sternby NH, Tulinius H. Latent carcinoma of prostate at autopsy in seven areas. The International Agency for Research on Cancer, Lyons, France. Int J Cancer 1977;20: Zaridze DG, Boyle P. Cancer of the prostate: epidemiology and aetiology. Br J Urol 1987;59: Carter HB, Piantadosi S, Isaacs JT. Clinical evidence for and implications of the multistep development of prostate cancer. J Urol 1990;143: Zaridze DG, Boyle P, Smans M. International trends in prostatic cancer. Int J Cancer 1984;33: Meyer F, Bairati I, Shadmani R, Fradet Y, Moore L. Dietary fat and prostate cancer survival. Cancer Causes Control 1999;10: Denis L, Morton MS, Griffiths K. Diet and its preventive role in prostatic disease. Eur Urol 1999;35: Hanchette CL, Schwartz GG. Geographic patterns of prostate cancer mortality. Evidence for a protective effect of ultraviolet radiation. Cancer 1992;70: Schulman CC, Zlotta AR, Dennis L, Schroder FH, Sakr WA. Prevention of prostate cancer. Scand J Urol Nephrol 2000;205(Suppl):

11 4 TARAMA VE ERKEN TANI Toplum veya kitle taraması ile asemptomatik erkeklerin (riskli) incelenmesi tanımlanmaktadır. Tarama sıklıkla araştırma çalışmalarının desteği ile bir araştırmacı tarafından başlatılır. Buna karşı, erken tanı veya fırsatcı tarama bireysel olguların bulunmasını sağlar.taranan (hasta) ve/ veya hekimi tarafından başlatılır. Her iki araştırmanında son noktası iki kazanımlıdır.:birincisi, PKa-Spesifik mortalitenin azaltılması. Daha fazla kanseri saptamak amaç olmadığı gibi, sağkalım da son nokta değildir, çünkü sağkalım ağrılıklı olarak tanı zamandan etkilenmektedir. İkinci olarak, yaşam süresi içerisinde yaşam kalitesine belirlenmiş kazanç olarak önemlidir. (QUALYs). Sanayileşmiş tüm ülkelerde PKa ya bağlı ölüm sıklığı ülkeden ülkeye geniş bir farklılık göstermektedir (1). Günümüzde ABD ve Avusturya da PKa dan ölüm oranlarında düşme görülmektedir, bunun dışında İngiltere ve Fransa da da benzer düşüşler izlenmektedir (1). Benzeri şekilde, İsveç te tanı koymaya yönelik çabaların artmasıyla öldürücü olmayan tümörlerin tanı alması sonucunda göreceli 5 yıllık yaşam oranı 1960 tan 1988 e artış göstermiştir (2). Bununla beraber, bu bulgu Hollanda da gerçekleştirilen benzeri bir çalışmada desteklenmemiştir (3). ABD de son zamanlarda mortalitenin azalması geniş agresif tarama programlarının benimsenmesine bağlanmaktadır. Bununla birlikte, prostat spesifik antijen (PSA) taramasının bu azalmaya neden olduğu konusunda kesin bir kanıt yoktur (4, 5). Tyrol deki (Avusturya) randomize olmayan bir tarama projesi, taramanın PKa mortalitesindeki azalmada etkin olduğu hipotezini desteklemektedir. Tyrol de erken tanı programı ile kombine edilen tedavinin Avusturya nın geriye kalan diğer bölümlerine göre PKa mortalitesinde %33 azalmaya neden olduğu bilinmektedir (6) (kanıt seviyesi :2b). Ek olarak,sonuçları tartışılmakla beraber Quebec ten (Kanada) Labrie ve arkadaşları aktif prostat kanseri taramasına randomize olanlarda daha düşük mortalite oranları olduğunu balirtmektedir. (8). Diğer çalışmalar ise taramaya bağlı pozitif bulguların aksini göstermektedir. Lu-Yao ve arkadaşları (9) tarafından Seattle (yüksek oranda taranmış nüfus) ile Connecticut (Az oranda taranmış nüfus) verileri karşılaştırıldığında PSA testindeki farklılıklara ve sağıtıcı tedavilerin kullanımına rağmen PKa mortalitesindeki azalmada fark oluşmamaktadır (kanıt seviyesi:2b). PKa taramasının etkinliğini doğru bir şekilde değerlendirmek için prospektif, tercihen toplum tabanlı, randomize çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu alanda iki çalışma devam etmektedir; ABD de PLCO (Prostate, Lung, Colorectal ve Ovary) çalışması ve Avrupa da ERSPC (European Randomized Screenin for Prostate Cancer) çalışması (10). Bu çalışmaların PKa mortalitesindeki farklılıklar ile ilgili ilk analiz sonuçlarının 2008 yılında elde edilmesi planlanmıştır (kanıt seviyesi:1b) Bugün için, toplumdaki tüm erkeklerde PKa erken tanısı için toplum tabanlı tarama programlarının gerekliliğini açığa kavuşturacak lehte ya da alehteki kanıtlar yetersizdir (kanıt seviyesi:3). Daha az tartışmalı, ve çoğu kılavuzda tavsiye edilen, erken tanıda yardımcı olması amacıyla PSA nın parmakla rektal muayene (PRM) ile birlikte kullanılmasıdır (11) (bölüm 5 e bakınız)( kanıt seviyesi:3) 4.1 KAYNAKLAR 1. Oliver SE, May MT, Gunnell D. International trends in prostate-cancer mortality in the PSA-ERA. Int J Cancer 2001;92: Helgesen F, Holmberg L, Johansson JE, Bergstrom R, Adami HO. Trends in prostate cancer survival in Sweden, 1960 through 1988, evidence of increasing diagnosis of non-lethal tumours. J Natl Cancer Inst 1996; 88: Post PN, Kil PJ, Coebergh JW. Trends in survival of prostate cancer in southeastern Netherlands Int J Cancer 1999;81:

12 Mettlin C. Impact of screening on prostate cancer rates and trends. Microsc Res Tech 2000;51: Potosky AL, Feuer EJ, Levin DL. Impact of screening on incidence and mortality of prostate cancer in the United States. Epidemiol Rev. 2001;23: Bartsch G, Horninger W, Klocker H, et al. Prostate cancer mortality after introduction of prostatespecific antigen mass screening in the Federal State of Tyrol, Austria. Urology 2001;58: Labrie F, Candas B, Dupont A, et al. Screening decreases prostate cancer death: first analysis of the 1988 Quebec prospective randomized controlled trial. Prostate 1999;38: Boer R, Schroeder FH. Quebec randomized controlled trial on prostate cancer screening shows no evidence of mortality reduction. Prostate. 1999;40: Lu-Yao G, Albertsen PC, Stamford JL, Stukel TA, Walker-Corkery ES, Barry MJ. Natural experiment examining impact of aggressive screening and treatment on prostate cancer mortality in two fixed cohorts from Seattle area and Connecticut. BMJ 2002;325: De Koning HJ, Liem MK, Baan CA, Boer R, Schroder FH, Alexander FE. Prostate cancer mortality reduction by screening: power and time frame with complete enrolment in the European Randomized Screening for Prostate Cancer (ERSPC) trial. Int J Cancer. 2002;98: Schmid H-P, Riesen W, Prikler L. Update on screening for prostate cancer with prostate-specific antigen. Crit Rev Oncol Hematol 2004;50:

13 5 TANI Prostat kanseri tanısında PRM, serum PSA ölçümü ve transrektal ultrasonografi (TRUS) kullanılan yöntemlerdir. Tanı cerrahi örneklerde, prostat biyopsi parçalarında veya ince iğne aspirasyonlarında adenokarsinomun görülmesiyle konulur. Histopatolojik değerlendirme tümörü derecelendirmeye olanak sağlar. Ultrason klavuzluğunda sistematik olarak çok sayıda biyopsi alınması, parmakla veya ultrasonik değerlendirmede şüpheli bulunan alanlardan biyopsi alınmasından çok daha fazla kanser tanısı koydurmaktadır. 5.1 Parmakla rektal muayene (PRM) Prostatın periferal zonunda yerleşmiş olan tümörler 0,2ml veya daha büyük olduğunda PRM ile tespit edilebilmektedir. Pozitif PRM nin kansere dönüşme riski büyük oranda PSA ya bağlıdır. Tablo 2: PSA değeri ve PKa riski PSAng/mL PPV (Kanser için) 0-1 % % % % % 69 PPV = pozitif prediktif değer; PSA = prostat-spesifik antijen. 5.2 Prostat Spesifik Antijen (PSA) PSA ölçümü PKa tanısında değişimlere yol açmıştır. PSA yalnızca prostatın epitelyal hücreleri tarafından salınan kallikrein benzeri serin proteazdır. Pratik kullanımda organa özgü olmasına rağmen kansere özgü değildir ve benign prostat hiperplazisi, prostatit ve benzeri malign olmayan durumlarda da yükselebilir. PSA seviyesi şüpheli PKa durumlarında bağımsız bir değişken olarak PRM ve TRUS dan daha iyi bir öngörücüdür. Günümüzde birçok ticari PSA ölçüm kiti kullanılmasına karşın uluslararası yaygın bir standart bulunmamaktadır. PKa tanısında Prostatik Asit Fosfataz (PAP) gibi diğer tümör belirleyicilerinin PSA ile birlikte kullanıldıklarında hiçbir ek katkıları yoktur. Yüksek PKa riskini gösteren PSA eşiğinin belirlenmesi gerekmektedir. PSA değerleri 3-6 ng/ml olan erkeklerin 7 yıllık kümülatif takiplerinde % 34 oranında PKa tanısı konulurken, 6-10 ng/ml olanlarda bu oran %44 ve 10ng/ml üzerinde olanlarda ise %71 düzeyindedir. Palpabl olmayan PKa ların tanısı serum PSA seviyelerine bağlıdır. Uluslararası kabul edilmiş bir eşik değer olmamakla birlikte 4ng/ml üzerindeki PSA değeri birçok çalışmada kullanılmıştır. Yaşları arasında olan erkeklerde, PSA 3-4ng/ml arasında iken PKa tanısı %13,2 oranında konulur ve bunların büyük çoğunluğu klinik olarak anlamlı tümörlerdir. Daha yüksek kanser yakalama oranları nedeniyle daha düşük eşik değerleri bazı yazarlar tarafından önerilmektedir. Amerikan koruma çalışmaları düşük PSA seviyelerinde de erkeklerde PKa bulunma riski olduğunu göstermiştir. Plasebo bacağındaki 2950 erkekteki PSA seviyesine göre PKa gelişme riski tablo-3 te gösterilmiştir. Biyopsi sırasındaki yaş aralığı dir.

14 Tablo 3: Düşük PSA değerlerindeki PKa riski PSA (ng/ml) PKa riski % % % % % 26.9 PSA = prostat-spesifik antijen. PSA eşiğinin düşürülmesi, doğası gereği hayatı tehdit etmeyecek olan önemsiz kanserlerin yakalamasından kaçınma gibi önemli bir durumla yüzleştirmiştir. Klinik olarak önemli fakat palpe edilemeyen PKa ları yakalayacak PSA eşik değeri için henüz yeterli veri bulunmamaktadır. PSA değerinin aşağıda belirtilen modifikasyonları erken evre prostat kanseri tanısı koymada PSA nın özgünlüğünü artırmak için tanımlanmıştır; PSA yoğunluğu Transizyonel bölge (zon) PSA yoğunluğu Yaşa-özgün referans aralıkları Moleküler PSA formları PSA hızı PSA katlanma zamanı Tüm bu modifikasyonlar ara PSA değerlerinde (4-10ng/ml) PKa ile prostatın benign hastalıklarını ayırmada yardımcıdır. Fikir birliğine ulaşılmamış olmakla beraber bu uygulamalar günlük kullanımda yer almaktadır. Evre T1c normal PRM ve TRUS bulguları olduğu halde sadece PSA yüksekliği nedeniyle biyopsi yapılan hastaları tanımlamaktadır. Bu tümör evresinin Avrupalı hastalarda klinik durumu ve patolojik uyumu değerlendirildiğinde %11-26 oranında önemsiz kanser görülmekte buna karşın %18-49 oranında lokal hastalık saptanmaktadır. 5.3 Transrektal Ultrasonografi (TRUS) PKa ların TRUS da görünüm özellikleri farklılık gösterebilir. Prostatın periferal bölgesinde hipoekoik alan gibi klasik bir resim her zaman görülmeyebilir. Birçok kanserin izoekoik ve sadece sistematik biyopsi ile tanınabilir olduğu vurgulanmalıdır. Ellis ve arkadaşları yakaladıkları PKa larda %37,6 oranında izoekoik prostat alanlarından olduğunu belirtmişlerdir. Birkaç erken tarama çalışmasında da benzer sonuçlar bildirilmiştir. TRUS un PKa tanısında iki potansiyel önemi vardır; 1. Malignite şüpheli odakları belirlemek 2. Prostat biyopsinin doğruluğunu arttırmak Kontrol amacıyla başvuran kişilerde TRUS fizik muayeneye göre %50 daha fazla PKa yakalamaktadır. Buna karşın PKa nın ultrasonografik görüntüsü değişkendir ve oldukça küçük oranda PSA ve PRM normal iken PKa tanısı koydurmaktadır. Bu yüzden, gri skala TRUS un esas rolü sistematik örnekleme yapmak için biyopsiye rehberlik etmektir.

15 5.4 PRM, PSA, TRUS ve PKa arasındaki ilişki Toplum taramalarında tanı araçlarının çeşitli kombinasyonlarının pozitif öngörü değeri %20-80 arasında değişmektedir. Bu üç tanı aracından herhangi birisinde anormal bulgu elde edildiğinde pozitif biyopsi oranı %6-25, ikisinde anormallik olduğunda %18-60 ve üçünde anormallik saptandığında pozitif sonuç elde edilmesi %56-72 düzeyine ulaşmaktadır Prostat Biyopsileri Parmak klavuzluğunda yapılan ince iğne aspirasyonu, tanı ve tümörün sitolojik derecelendirilmesine minimal komplikasyon riski ile olanak sağlamaktadır. Buna karşın, bu yöntemle elde edilen sonuçların tutarlı olabilmesi için deneyimli sitolog gereksinimi vardır ve yöntem İskandinav ülkeleri dışında yaygın kullanılmamaktadır. Ultrason eşliğinde transrektal 18G iğne ile alınan biyopsi örneklerinin histopatolojik değerlendirmesi standart metot haline gelmiştir. Antibiyotik profilaksisi kullanıldığında çok sayıda doku örnekleri düşük komplikasyon riski ile alınabilmektedir. Lezyon yönelik biyopsiler palpabl bir lezyon ve yüksek PSA varlığında kullanılabilinir. Doppler ultrason kontrastına göre hedeflenmiş biyopsilerde sistematik biyopsilere benzer oranda kanser yakalama sonuçları elde edilmiştir, fakat bu metot henüz yaygın kabul görmüş değildir (kanıt seviyesi 2b). Erken çalışmalar örnek alınan odak sayısı azaldığında kanser yakalama oranlarının da azaldığını göstermektedir. Sadece PSA>10ng/ml ile birlikte palpabl bir lezyonu olanlarda direkt lezyona yönelik yapılan birkaç biyopsi ile kabul edilebilir bir tanı koyma yüzdesine erişilmektedir. Diğer hastalar için daha fazla örnekleme (daha fazla kor) önerilmektedir. Hodge tarafından tarif edilen sekstant biyopsiler bu durum için kullanılmıştır. Daha sonra standart sekstant biyopsilerin yerine daha iyi PKa yakalama oranları nedeniyle yanlamasına sekstant biyopsiler almıştır. Bu biyopsi tarzında erken PKa nın daha sık bulunduğu periferal zonun posterolateral yüzü de korlar arasına dahil edilmiştir. PKa yakalamak için gerekli ideal biyopsi örneği sayısı tartışmalıdır. Birkaç çalışmada ilk biyopside artan doku örneği sayısı ile kanser yakalama oranları değerlendirildi. Neredeyse tamamında Hodge tarafından tanımlanan standart 6 odak biyopsiye nazaran daha yüksek oranda kanser yakalandı. Örnek olarak Eskew ve arkadaşları, 13 ila 18 odak biyopsi alınan beş bölge yöntermi ile standart orta-lob 6 odak biyopsilerine kıyasla %35 daha fazla kanser tanısı koydular (36). Kanser bulunma olasılığının %2 veya daha az sıklıkta olduğu bilinen transizyonel zonun ilk biyopside yer almaması gerektiğini çalışmalarda açık olarak görülmektedir (37, 38). Ayrıca kanserlerin büyük bir çoğunluğu da yanlamasına 6 odak biyopsilerde yer alan prostatın uzak-yan orta lob bölgesinde saptanmıştır. Bu da biyopsilerin yönünün de en az örneklenen odak sayısı kadar önemli olduğunu göstermektedir. Eğer ilk biyopsi negatif is tekrar biyopsiler önerilebilir. İlk biyopsisi negatif olanlarda ikinci biyopsilerinde %10-35 oranında kanser yakalanabilir (39-41). Yüksek dereceli intraepiteliyal neoplazi (PIN) veya atipik küçük asiner proliferasyon (ASAP) varlığında prostatta aynı anda kanser bulunma olasılığı % olduğu için tekrar biyopsi şarttır (42-43). Djavan ve arkadaşları iki kez yapılan biyopsilerin klinik önemli birçok kanseri tespit ettiğini bildirmişlerdir (41). Hastalarda tekrarlanan biyopsilerle kanser saptanmasına devam edilmektir. Bugün, elimizde tekrar biyopsi yapılması gerektiği durumlarda kullanılacak ispatlanmış bir biyopsi şeması yoktur (kanıt seviyesi 3). İderek artan sayıda erkeğin iki veya daha fazla tekrarlanan sayıda tekrarlayan yaygın biyopsi örneklemesine maruz kalması klinik uygulamada daha fazla analjezi ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Birçok çeşit yöntem değerlendirildiğinde, kolay uygulanması ve en iyi komplikasyon oranları ile periprostatik lokal anestezik enjeksiyonu en etkili yöntem olarak

16 görünmektedir. Plasebo veya intrarektal lokal anestezik jel ile karşılaştırıldığı23 çalışmanın yirmisinde periprostatik injeksiyonun daha iyi sonuçlar verdiği bulunmuştur (45-67) (kanıt seviyesi 1a). 5.6 KAYNAKLAR 1. Gerber GS, Chodak GW. Routine screening for cancer of the prostate. J Natl Cancer Inst 1991;83: Hodge KK, McNeal JE, Terris MK, Stamey TA. Random systematic versus directed ultrasound guided transrectal core biopsies of the prostate. J Urol 1989;142:71-74, discussion Ellis WJ, Chetner MP, Preston SD, Brawer MK. Diagnosis of prostatic carcinoma: the yield of serum prostate specific antigen, digital rectal examination and transrectal ultrasonography. J Urol 1994;152: Carvalhal GF, Smith DS, Mager DE, Catalona WJ. Digital rectal examination for detecting prostate cancer at prostate specific antigen levels of 4 ng/ml or less. J Urol 1999;161: Eastham JA, May R, Robertson JL, Sartor O, Kattan MW. Development of a nomogram that predicts the probability of a positive prostate biopsy in men with an abnormal digital rectal examination and a prostate-specific antigen between 0 and 4 ng/ml. Urology 1999;54: Catalona WJ, Richie JP, Ahmann FR, Hudson MA, Scardino PT, Flanigan RC, dekernion JB, Ratliff TL, Kavoussi LR, Dalkin BL, Waters WB, MacFarlane MT, Southwick PC. Comparison of digital rectal examination and serum prostate specific antigen (PSA) in the early detection of prostate cancer: results of a multicentre clinical trial of 6,630 men. J Urol 1994;151: Polascik TJ, Oesterling JE, Partin AW. Prostate specific antigen: a decade of discovery what we have learned and where are we going. J Urol 1999;162: Semjonow A, Brandt B, Oberpenning F, Roth S, Hertle L. Discordance of assay methods creates pitfalls for the interpretation of prostate-specific antigen values. Prostate Suppl 1996;7: Wirth MP, Frohmuller HG. Prostate-specific antigen and prostatic acid phosphatase in the detection of early prostate cancer and the prediction of regional lymph node metastases. Eur Urol 1992;22:27-32.

17 Catalona WJ, Smith DS, Ratliff TL, Dodds KM, Coplen DE, Yuan JJ, Petros JA, Andriole GL. Measurement of prostate-specific antigen in serum as a screening test for prostate cancer. N Engl J Med 1991;324: Aus G, Becker C, Franzén S, Lilja H, Lodding P, Hugosson J. Cumulative prostate cancer risk assessment with the aid of the free-to-total prostate specific antigen ratio. Eur Urol 2004;45: Lodding P, Aus G, Bergdahl S, Frosing R, Lilja H, Pihl CG, Hugosson J. Characteristics of screening detected prostate cancer in men 50 to 66 years old with 3 to 4 ng/ml. Prostate specific antigen. J Urol 1998;159: Horninger W, Reissigl A, Rogatsch H, Volgger H, Studen M, Klocker H, Bartsch G. Prostate cancer screening in the Tyrol, Austria: experience and results. Eur J Cancer 2000;36: Thompson IM, Pauler DK, Goodman PJ, Tangen CM, Lucia MS, Parnes HL, Minasian LM, Ford LG, Lippman SM, Crawford ED, Crowley JJ, Coltman CA Jr. Prevalence of prostate cancer among men with a prostate-specific antigen level < or =4.0 ng per milliliter. N Engl J Med 2004;350: Stamey TA, Freiha FS, McNeal JE, Redwine EA, Whittemore AS, Schmid H-P. Localized prostate cancer. Relationship of tumour volume to clinical significance for treatment of prostate cancer. Cancer 1993;71(3 Suppl): Benson MC, Whang IS, Pantuck A, Ring K, Kaplan SA, Olsson CA, Cooner WH. Prostate specific antigen density: a means of distinguishing benign prostatic hypertrophy and prostate cancer. J Urol 1992;147: Zlotta AR, Djavan B, Marberger M, Schulman CC. Prostate specific antigen of the transition zone: a new parameter for prostate cancer prediction. J Urol 1997;157: Oesterling JE, Jacobsen SJ, Chute CG, Guess HA, Girman CJ, Panser LA, Lieber MM. Serum prostate specific antigen in a community-based population of healthy men. Establishment of age-specific reference ranges. JAMA 1993;270: Catalona WC, Smith DS, Wolfert RL, Wang TJ, Rittenhouse HG, Ratliff TL, Nadler RB. Evaluation of percentage of free serum prostate-specific antigen to improve specificity of prostate cancer screening.

18 JAMA 1995;274: Okihara K, Cheli CD, Partin AW, Fritche HA, Chan DW, Sokoll LJ, Brawer MK, Schwartz MK, Vessella RL, Loughlin KR, Johnston DA, Babaian RJ. Comparative analysis of complexed prostate specific antigen, free prostate specific antigen and their ratio in detecting prostate cancer. J Urol 2002;167: , discussion Huber PR, Schmid H-P, Mattarelli G, Strittmatter B, van Steenbrugge GJ, Maurer A. Serum free prostate specific antigen: isoenzymes in benign hyperplasia and cancer of the prostate. Prostate 1995;27: Carter HB, Pearson JD, Metter EJ, Brant LJ, Chan DW, Andres R, Fozard JL, Walsh PC. Longitudinal evaluation of prostate-specific antigen levels in men with and without prostate disease. JAMA 1992;267: Schmid H-P, McNeal JE, Stamey TA. Observations on the doubling time of prostate cancer. The use of serial prostate-specific antigen in patients with untreated disease as a measure of increasing cancer volume. Cancer 1993;71: Elgamal AA, Van Poppel HP, Van de Voorde WM, Van Dorpe JA, Oyen RH, Baert LV. Impalpable, invisible stage T1c prostate cancer: characteristics and clinical relevance in 100 radical prostatectomy specimens a different view. J Urol 1997;157: Lee F, Torp-Pedersen ST, Siders DB, Littrup PJ, McLeary RD. Transrectal ultrasound in the diagnosis and staging of prostate cancer. Radiology 1989;170: Gustavsson O, Norming U, Almgard LE, Fredriksson A, Gustavsson G, Harvig B, Nyman CR. Diagnostic methods in the detection of prostate cancer: a study of a randomly selected population of 2,400 men. J Urol 1992;148: Mettlin C, Murphy GP, Babaian RJ, Chesley A, Kane RA, Littrup PJ, Mostofi FK, Ray PS, Shanberg AM, Toi A. The results of a five-year early prostate cancer detection intervention. Investigators of the American Cancer Society National Prostate Cancer Detection Project. Cancer 1996;77: Jones WT, Resnick Ml. Prostate ultrasound in screening, diagnosis and staging of prostate cancer.

19 Probl Urol 1990;4: Esposti PL, Elman A, Norlen H. Complications of transrectal aspiration biopsy of the prostate. Scand J Urol Nephrol 1975;9: Aus G, Ahlgren G, Bergdahl S, Hugosson J. Infection after transrectal core biopsies of the prostate - risk factors and antibiotic prophylaxis. Br J Urol 1996;77: Collins GN, Lloyd SN, Hehir M, McKelvie GB. Multiple transrectal ultrasound-guided biopsies - true morbidity and patient acceptance. Br J Urol 1993;71: Frauscher F, Klauser A, Volgger H, Halpern EJ, Pallwein L, Steiner H, Schuster A, Horninger W, Rogatsch H, Bartsch G. Comparison of contrast enhanced color Doppler targeted biopsy with conventional systematic biopsy: impact on prostate cancer detection. J Urol 2002;167: Aus G, Ahlgren G, Hugosson J, Pedersen KV, Rensfeldt K, Soderberg R. Diagnosis of prostate cancer: optimal number of prostate biopsies related to serum prostate-specific antigen and findings on digital rectal examination. Scand J Urol Nephrol 1997;31: Stamey TA. Making the most out of six systemic sextant biopsies. Urology 1995;45: Aus G, Bergdahl S, Hugosson J, Lodding P, Pihl CG, Pileblad E. Outcome of laterally directed sextant biopsies of the prostate in screened males aged years. Implications for sampling order. Eur Urol 2001;139: , discussion Eskew LA, Bare RL, McCullough DL. Systemic 5 region prostate biopsy is superior to sextant method for diagnosing carcinoma of the prostate. J Urol 1997;157: , discussion Morote J, Lopez M, Encabo G, de Torres I. Value of routine transition zone biopsies in patients undergoing ultrasound-guided sextant biopsies for the first time. Eur Urol 1999;35: Terris MK, Pham TQ, Issa MM, Kabalin JN. Routine transition zone and seminal vesicle biopsies in all patients undergoing transrectal ultrasound guided prostate biopsies are not indicated. J Urol 1997;157: Applewhite JC, Matlaga BR, McCullough DL. Results of the 5 region prostate biopsy method:

20 the repeat biopsy population. J Urol 2002;168: Roehrborn CG, Pickers GJ, Sanders JS. Diagnostic yield of repeated transrectal ultrasound-guided biopsies stratified by specific histopathologic diagnosis and prostate specific antigen levels. Urology 1996;47: Djavan B, Ravery V, Zlotta A, Dobronski P, Dobrovits M, Fakhari M, Seitz C, Susani M, Borkowski A, Boccon-Gibod L, Schulman CC, Marberger M. Prospective evaluation of prostate cancer detected on biopsies 1,2,3 and 4; when should we stop? J Urol 2001;166: Zlotta AR, Raviv G, Schulman CC. Clinical prognostic criteria for later diagnosis of prostate carcinoma patients with initial isolated prostatic intraepithelial neoplasia. Eur Urol 1996;30: Haggman MJ, Macoska JA, Wojno KJ, Oesterling JE. The relationship between prostatic intraepithelial neoplasia and prostate cancer: critical issues. J Urol 1997;158: Hong YM, Lai FC, Chon CH, McNeal JE, Presti JC Jr. Impact of prior biopsy scheme on pathologic features of cancers detected on repeat biopsies. Urol Oncol 2004;22: Alavi AS, Soloway MS, Vaidya A, Lynne CM, Gheiler EL. Local anesthesia for ultrasound guided prostate biopsy: a prospective randomized trial comparing 2 methods. J Urol 2001;166: Stirling BN, Shockley KF, Carothers GG, Maatman TJ. Pain perception during transrectal ultrasound guided prostate needle biopsy: an objective analysis of local anesthesia use. Prostate Cancer Prostatic Dis 2002;5: Lynn NN, Collins GN, Brown SC, O Reilly PH. Periprostatic nerve block gives better analgesia for prostatic biopsy. BJU Int 2002;90: Rodriguez A, Kyriakou G, Leray E, Lobel B, Guille F. Prospective study comparing two methods of anesthesia for prostate biopsies: apex periprostatic nerve block versus intrarectal lidocaine gel: review of the literature. Eur Urol 2003;44: Adamakis I, Mitropoulos D, Haritopoulos K, Alamanis C, Stravodimos K, Giannopoulos A. Pain during transrectal ultrasonography guided prostate biopsy: a randomized prospective trial comparing

KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D.

KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D. KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D. PSA nın tanımı Prostate Specific Antigen PSA yı hasta nasıl

Detaylı

OLGU SUNUMU. Dr. Furkan DURSUN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi TÜD KUZEY MARMARA ŞUBESİ AYLIK BİLİMSEL TOPLANTISI 19.01.2011

OLGU SUNUMU. Dr. Furkan DURSUN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi TÜD KUZEY MARMARA ŞUBESİ AYLIK BİLİMSEL TOPLANTISI 19.01.2011 OLGU SUNUMU Dr. Furkan DURSUN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi 62 yaşında Erkek Yakınması yok 1999 yılında PSA:11.6 ng/ml TRUS-Bx Gleason 3+4=7/10 prostat adenokarsinomu Perinöral invazyon + Pelvik MR

Detaylı

Üroonkoloji Derneği. Prostat Spesifik Antijen. Günümüzdeki Gelişmeler. 2 Nisan 2005,Mudanya

Üroonkoloji Derneği. Prostat Spesifik Antijen. Günümüzdeki Gelişmeler. 2 Nisan 2005,Mudanya Prostat Spesifik Antijen ve Günümüzdeki Gelişmeler Prostat Kanseri 2004 yılı öngörüleri Yeni tanı 230.110 Ölüm 29.900 Jemal A, CA Cancer J Clin 2004 Kanserler arasında görülme sıklığı #1 Tümöre bağlı ölüm

Detaylı

Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi

Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Gleason Derecelendirme Sistemi 1960 lar Dr Gleason 1920-2008 40 yılda Prostat kanserinde neler değişti? serum PSA (tarama programları) Tümörler lokal

Detaylı

Güncel Verilerle Prostat Kanseri Taranmalı mı? Dr. Bülent Akdoğan Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı

Güncel Verilerle Prostat Kanseri Taranmalı mı? Dr. Bülent Akdoğan Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Güncel Verilerle Prostat Kanseri Taranmalı mı? Dr. Bülent Akdoğan Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı 4 Nisan 2014 TESTOSTERON ETKĠSĠ PCa erken tanısı Şüpheli rektal muayene ve/veya

Detaylı

Prostat Kanseri Tarama ve PSA Dr. Cemil Uygur 30 Mayıs 2009 Eskişehir

Prostat Kanseri Tarama ve PSA Dr. Cemil Uygur 30 Mayıs 2009 Eskişehir Prostat Kanseri Tarama ve PSA Dr. Cemil Uygur 30 Mayıs 2009 Eskişehir PSA nın tarihsel süreci ve klinik kullanımı 1. Tarama / Erken Tanı 2. Gelecekteki Kanseri öngörme 3. Evreleme T evresi N evresi M evresi

Detaylı

ÜRO-ONKOLOJİ/URO-ONCOLOGY

ÜRO-ONKOLOJİ/URO-ONCOLOGY ÜRO-ONKOLOJİ/URO-ONCOLOGY TRANSREKTAL ULTRASONOGRAFİ EŞLİĞİNDE PROSTAT BİYOPSİSİ ÖNCESİ 2 ML VE 6 ML PERİPROSTATİK %1 LİDOKAİN ENJEKSİYONUNUN KARŞILAŞTIRILMASI COMPARISON OF 2 ML AND 6 ML OF PERIPROSTATIC

Detaylı

Prostat Kanseri Tanısında PSA yı Nasıl Kullanalım

Prostat Kanseri Tanısında PSA yı Nasıl Kullanalım Prostat Kanseri Tanısında PSA yı Nasıl Kullanalım Dr. Ö. Levent ÖZDAL Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi Üroloji Kliniği, Ankara Tarihçe 1979 da Wang ve ark. Prostat dokusunda PSA yı pürifiye ettiler Serumda

Detaylı

EAU kılavuzu NCCN Dr. Şeref Başal GATA Üroloji AD

EAU kılavuzu NCCN Dr. Şeref Başal GATA Üroloji AD KILAVUZLAR NE DİYOR D? EAU kılavuzu NCCN Dr. Şeref Başal GATA Üroloji AD EAU KılavuzuK Radikal prostatektomi (RP) Endikasyonları Düşük ve orta riskli lokalize prostat kanserli hastalar (ctb-t2 ve Gleason

Detaylı

Prostat kanseri tanısında prostat spesifik antijen ve parmakla rektal muayene bulgularının rolünün değerlendirilmesi

Prostat kanseri tanısında prostat spesifik antijen ve parmakla rektal muayene bulgularının rolünün değerlendirilmesi 66 JCEI / B. Altunoluk ve ark. Prostat kanseri tanısı 2012; 3 (1): 66-70 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2012.01.0113 RESEARCH ARTICLE Prostat kanseri tanısında

Detaylı

Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları

Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları Dr Haluk ONAT Anadolu Sağlık k Merkezi Hastansei Medikal Onkoloji Gebze, Kocaeli Prostat kanseri Hormonal tedavi Metastatik hastalıkta hormonal tedavi

Detaylı

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı Görüntüleme Birimi Meme Kanserinde Tanı Yöntemleri 1. Fizik muayene 2. Serolojik Testler 3. Görüntüleme 4. Biyopsi Patolojik

Detaylı

Radikal Prostatektomi Sonrası Yüksek Riskli Grupta RT: Erken mi Geç mi? Dr Şefik İğdem

Radikal Prostatektomi Sonrası Yüksek Riskli Grupta RT: Erken mi Geç mi? Dr Şefik İğdem Radikal Prostatektomi Sonrası Yüksek Riskli Grupta RT: Erken mi Geç mi? Dr Şefik İğdem Günün Menüsü 1. Adjuvan Radyoterapi Rasyonel/Kanıt Kimin için? Doz? Toksisite Androjen Deprivasyonu 2.Kurtarma Radyoterapisi

Detaylı

Prostat Kanseri Tanısı: Tekrar Biyopsi

Prostat Kanseri Tanısı: Tekrar Biyopsi Derleme Prostat Kanseri Tanısı: Tekrar Biyopsi Diagnosis of Prostatic Carcinoma: Re-biopsy Özkan Polat 1, Turgut Yapanoğlu 1 1 Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı, Erzurum Yazışma

Detaylı

DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ

DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ RİSK GRUPLARINA GÖRE TEDAVİ-TAKİP Dr.Nuri ÇAKIR Gazi Ü Tıp Fak Endokrinoloji ve Metabolizma B.D 35.Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıKongresi 15-19 Mayıs 2013-Antalya

Detaylı

TANISAL BİYOPSİ VE RADİKAL PROSTATEKTOMİ MATERYALLERİNDE BELİRLENEN GLEASON SKORLARININ UYUMU

TANISAL BİYOPSİ VE RADİKAL PROSTATEKTOMİ MATERYALLERİNDE BELİRLENEN GLEASON SKORLARININ UYUMU Ege Tıp Dergisi 39 (3): 03-07, 000 TANISAL BİYOPSİ VE RADİKAL PROSTATEKTOMİ MATERYALLERİNDE BELİRLENEN GLEASON SKORLARININ UYUMU CORRELATION BETWEEN THE GLEASON' S SCORES OF DİAGNOSTİC BIOPSY AND RADİCAL

Detaylı

YÜKSEK RİSKLİ VEYA LOKAL İLERİ EVRE PROSTAT KANSERİNDE TEDAVİ. Dr Ali Tekin Düzce Üniversitesi Tıp Fak. Üroloji AD

YÜKSEK RİSKLİ VEYA LOKAL İLERİ EVRE PROSTAT KANSERİNDE TEDAVİ. Dr Ali Tekin Düzce Üniversitesi Tıp Fak. Üroloji AD YÜKSEK RİSKLİ VEYA LOKAL İLERİ EVRE PROSTAT KANSERİNDE TEDAVİ Dr Ali Tekin Düzce Üniversitesi Tıp Fak. Üroloji AD Yüksek riskli-lokal ileri evre prostat kanseri 1989 da %41 1999-2002 de %15 Yüksek riskli-lokal

Detaylı

Eğitim Kursu: Prostat Kanseri. Dr. Hakan GEMALMAZ Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı

Eğitim Kursu: Prostat Kanseri. Dr. Hakan GEMALMAZ Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Eğitim Kursu: Prostat Kanseri Dr. Hakan GEMALMAZ Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı TANI Anamnez Fizik muayene Parmakla rektal muayene (PRM) Prostat Spesifik Antijen (PSA)

Detaylı

Lokalize Prostat Kanserinin Tedavisinde İzlem Politikaları

Lokalize Prostat Kanserinin Tedavisinde İzlem Politikaları Lokalize Prostat Kanserinin Tedavisinde İzlem Politikaları Dr.Cengiz Miroğlu Şişli Etfal Eğitim E ve Araştırma rma Hastanesi 2.Üroloji Klinik Şefi Masum T1 tanısı Kökten tedavi Zarar > Yarar mı? m Acaba,

Detaylı

Dr. Gökhan Özyiğit Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı

Dr. Gökhan Özyiğit Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı Dr. Gökhan Özyiğit Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı SBRT Endikasyonları Tedavi öncesi endikasyon değerlendirilmesi Cerrahi, Brakiterapi ve eksternal RT seçenekleri

Detaylı

Dr. Necmettin PENBEGÜL

Dr. Necmettin PENBEGÜL Dr. Necmettin PENBEGÜL Prostat Kanserinin Doğal Süreci Prostat kanserinin insidansı yaşla birlikte artmaktadır. Latent prostat kanseri sıklıkla otopsi çalışmalarında tespit edilir Semptomatik hale gelen

Detaylı

Prostat kanseri nedeniyle radikal prostatektomi uygulanan hastalarda nüks ve sağkalımı etkileyen faktörler

Prostat kanseri nedeniyle radikal prostatektomi uygulanan hastalarda nüks ve sağkalımı etkileyen faktörler Türk Üroloji Dergisi - Turkish Journal of Urology 2011;37(1):1-8 1 Üroonkoloji Urooncology Prostat kanseri nedeniyle radikal prostatektomi uygulanan hastalarda nüks ve sağkalımı etkileyen faktörler Factors

Detaylı

PRM, BİYOPSİ VE PROSTATEKTOMİ TÜMÖR LOKALİZASYONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

PRM, BİYOPSİ VE PROSTATEKTOMİ TÜMÖR LOKALİZASYONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI PRM, BİYOPSİ VE PROSTATEKTOMİ TÜMÖR LOKALİZASYONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI PARMAKLA REKTAL MUAYENE, SİSTEMATİK BİOPSİ VE RADİKAL PROSTATEKTOMİDE SAPTANAN TÜMÖR LOKALİZASYONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI COMPARISION

Detaylı

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi okült (gizli, saklı, bilinmeyen, anlaşılmaz) okült + kanser primeri bilinmeyen

Detaylı

İnvaziv Mesane Kanserinde Radikal Sistektomi + Lenfadenektomi, Neoadjuvan ve Adjuvan Kemoterapi. Dr. Öztuğ Adsan

İnvaziv Mesane Kanserinde Radikal Sistektomi + Lenfadenektomi, Neoadjuvan ve Adjuvan Kemoterapi. Dr. Öztuğ Adsan İnvaziv Mesane Kanserinde Radikal Sistektomi + Lenfadenektomi, Neoadjuvan ve Adjuvan Kemoterapi Dr. Öztuğ Adsan Radikal Sistektomi Radikal sistektomi pelvik lenfadenektomi ile birlikte kasa invaze ve

Detaylı

Genitoüriner Sistem Tümörlerinde Radyoloji Dr.Oğuz Dicle

Genitoüriner Sistem Tümörlerinde Radyoloji Dr.Oğuz Dicle Genitoüriner Sistem Tümörlerinde Radyoloji Dr.Oğuz Dicle III.Tıbbi Onkoloji Kongresi Onkolojik Görüntüleme Kursu 24 Mart 2010,Antalya Böbrek Mesane Prostat Böbrek Mesane Testis Radyolojiye Sorular Tümör

Detaylı

BPH KOMBİNASYON TEDAVİLERİ. Prof. Dr. Murat BOZLU Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı 20 Aralık 2009 - GAZĠANTEP

BPH KOMBİNASYON TEDAVİLERİ. Prof. Dr. Murat BOZLU Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı 20 Aralık 2009 - GAZĠANTEP BPH KOMBİNASYON TEDAVİLERİ Prof. Dr. Murat BOZLU Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı 20 Aralık 2009 - GAZĠANTEP Soru: Lutz PFANNENSTIEL kimdir? A. Jinekolog B. Ürolog C. Genel Cerrah

Detaylı

Prostat spesifik antijen (PSA) 19. kromozomun kısa kolunda. Prostat kanseri tanısında PSA 4ng/ml sınırı geçerli midir? DERLEME. Dr.

Prostat spesifik antijen (PSA) 19. kromozomun kısa kolunda. Prostat kanseri tanısında PSA 4ng/ml sınırı geçerli midir? DERLEME. Dr. Prostat kanseri tanısında PSA 4ng/ml sınırı geçerli midir? DERLEME Dr. Çağatay Göğüş Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı, Ankara Summary Prostate specific antigen (PSA) is an androgen

Detaylı

Adrenokortikal Karsinom Tek merkezin 10 yıllık deneyimi

Adrenokortikal Karsinom Tek merkezin 10 yıllık deneyimi Adrenokortikal Karsinom Tek merkezin 10 yıllık deneyimi Erman Alçı, Özer Makay, Adnan Şimşir*, Yeşim Ertan**, Ayşegül Aktaş, Timur Köse***, Gökhan İçöz, Mahir Akyıldız Ege Üniversitesi Hastanesi, Genel

Detaylı

Prostatın Cerrahi Hastalıkları

Prostatın Cerrahi Hastalıkları Prostatın Cerrahi Hastalıkları Editör Adem Altunkol NİSAN 2015 Copyright 2014 ISBN : 978-605-5121-20-4 Eser Editör : Prostatın Cerrahi Hastalıkları : Adem Altunkol Editör İletişim Bilgileri : Üroloji Kliniği,

Detaylı

Benign Prostat Hiperplazisi Olan Hastalarda Yaşın PSA, PSAD ve Prostat Volümüne Etkisi

Benign Prostat Hiperplazisi Olan Hastalarda Yaşın PSA, PSAD ve Prostat Volümüne Etkisi İstanbul Tıp Dergisi 1999; 2: 20-24 Benign Prostat Hiperplazisi Olan Hastalarda Yaşın PSA, PSAD ve Prostat Volümüne Etkisi Dr. Erdoğan AGLAMIŞ (1), Dr. Gökhan TOKTAŞ (2), Dr. Şaban MİMAROGLU (1), Dr. Cabbar

Detaylı

AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert

AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert AMELİYAT SONRASI TAKİP n Ameliyat sonrası evreleme; - TNM sınıflaması kullanılmakla beraber eksiklikleri var; post-op kalsitonin- CEA ölçümü, CEA

Detaylı

MESANE KORUYUCU YAKLAŞIM. Dr. Deniz Yalman Ege Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi A.D.

MESANE KORUYUCU YAKLAŞIM. Dr. Deniz Yalman Ege Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi A.D. MESANE KORUYUCU YAKLAŞIM Dr. Deniz Yalman Ege Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi A.D. Kanser tedavisinde multidisipliner organ koruyucu yaklaşım: Meme kanseri Anal kanal kanseri Larinks kanseri Prostat kanseri

Detaylı

Prostat Biyopsisi Öncesi Prostat Kanser Riskini Hesaplayan ki Farkl Öngörü Sisteminin Karfl laflt r lmas

Prostat Biyopsisi Öncesi Prostat Kanser Riskini Hesaplayan ki Farkl Öngörü Sisteminin Karfl laflt r lmas ULUSLARARASı HEMATOLOJI-ONKOLOJI DERGISI MAKALE / ARTICLE International Journal of Hematology and Oncology Prostat Biyopsisi Öncesi Prostat Kanser Riskini Hesaplayan ki Farkl Öngörü Sisteminin Karfl laflt

Detaylı

Evre III KHDAK nde Radyoterapi

Evre III KHDAK nde Radyoterapi Evre III KHDAK nde Radyoterapi Dr. Deniz Yalman Ege Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi A.D. 20. UKK, 2013, Antalya Evre III Alt Grupları IIIA 0 : N2 tutulumu yok (T3N1, T4N0-1) IIIA 1 : Rezeksiyon spesimeninde

Detaylı

TRUSG Eşliğindeki Prostat Rebiyopsisinde Kanser Öngörmede Etkili Klinik Parametreler

TRUSG Eşliğindeki Prostat Rebiyopsisinde Kanser Öngörmede Etkili Klinik Parametreler 77 Kocatepe Tıp Dergisi The Medical Journal of Kocatepe 12: 77-85 / Mayıs 2011 Afyon Kocatepe Üniversitesi TRUSG Eşliğindeki Prostat Rebiyopsisinde Kanser Öngörmede Etkili Klinik Parametreler Clinical

Detaylı

Mide Kanseri Tanısı Olan Hastalarda Lenf Nodu Tutulum Oranı ve Sağkalım İlişkisi

Mide Kanseri Tanısı Olan Hastalarda Lenf Nodu Tutulum Oranı ve Sağkalım İlişkisi Mide Kanseri Tanısı Olan Hastalarda Lenf Nodu Tutulum Oranı ve Sağkalım İlişkisi Deniz Eda Orhan, Ayşenur Şahin, Irmak Üstündağ, Cenk Anıl Olşen, Aziz Mert İpekçi Danışmanlar: Doç. Dr. Ömer Dizdar Dr.

Detaylı

KASA İNVAZİF OLMAYAN MESANE KANSERİNDE (KIOMK) İNTRAKAVİTER TEDAVİLER VE AUA VE EAU GUİDELİNELARINA GÖRE TEDAVİ ALGORİTMALARI, ERKEN SİSTEKTOMİ

KASA İNVAZİF OLMAYAN MESANE KANSERİNDE (KIOMK) İNTRAKAVİTER TEDAVİLER VE AUA VE EAU GUİDELİNELARINA GÖRE TEDAVİ ALGORİTMALARI, ERKEN SİSTEKTOMİ KASA İNVAZİF OLMAYAN MESANE KANSERİNDE (KIOMK) İNTRAKAVİTER TEDAVİLER VE AUA VE EAU GUİDELİNELARINA GÖRE TEDAVİ ALGORİTMALARI, ERKEN SİSTEKTOMİ Doç. Dr. Güven Aslan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

Transrektal Prostat ne Biyopsi ve Radikal Prostatektomi Spesmenlerinde Gleason Skorlar n n Karfl laflt r lmas

Transrektal Prostat ne Biyopsi ve Radikal Prostatektomi Spesmenlerinde Gleason Skorlar n n Karfl laflt r lmas ULUSLARARASı HEMATOLOJI-ONKOLOJI DERGISI MAKALE / ARTICLE International Journal of Hematology and Oncology Transrektal Prostat ne Biyopsi ve Radikal Prostatektomi Spesmenlerinde Gleason Skorlar n n Karfl

Detaylı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Meme kanserli hastalarda ana prognostik faktörler: Primer tümörün büyüklüğü

Detaylı

Prostat İğne Biyopsisi Öncesi Hormonal Değerlendirme ile Lokal İleri Prostat Kanseri Arasındaki İlişki

Prostat İğne Biyopsisi Öncesi Hormonal Değerlendirme ile Lokal İleri Prostat Kanseri Arasındaki İlişki Orijinal Makale / Original Article DO I: 10.4274/uob.638 Bulletin of Urooncology 2016;15:52-56 Prostat İğne Biyopsisi Öncesi Hormonal Değerlendirme ile Lokal İleri Prostat Kanseri Arasındaki İlişki Association

Detaylı

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD Multipl Myeloma da PET/BT Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD İskelet sisteminin en sık görülen primer neoplazmı Radyolojik olarak iskelette çok sayıda destrüktif lezyon ve yaygın

Detaylı

Araştırma. Güven ASLAN 1, Elnur MAMMADOV 1, Onur KİZER 1, BurçinTUNA 2, Kutsal YÖRÜKOĞLU 2

Araştırma. Güven ASLAN 1, Elnur MAMMADOV 1, Onur KİZER 1, BurçinTUNA 2, Kutsal YÖRÜKOĞLU 2 113 Araştırma Biyopside Yüksek Dereceli Prostatik İntraepitelyal Neoplazi Veya Malignite Kuşkulu Odak Varlığında Tur-P Sonuçları * THE HISTOPATOLOGIC RESULTS OF TURP IN PATIENTS WITH HPIN OR SUSPICIOUS

Detaylı

Radikal Prostatektomi. Üroonkoloji Derneği. Prof.Dr.Bülent Soyupak. 2005 Diyarbakır

Radikal Prostatektomi. Üroonkoloji Derneği. Prof.Dr.Bülent Soyupak. 2005 Diyarbakır Radikal Prostatektomi Prof.Dr.Bülent Soyupak 2005 Diyarbakır Tarihçe İlk perineal radikal prostatektomi: 1867, Theodore Billroth Standardize perineal yaklaşım: 1900-1904, Hugh Hampton Young Retropubik

Detaylı

Erken Evre Akciğer Kanserinde

Erken Evre Akciğer Kanserinde Erken Evre Akciğer Kanserinde Görüntüleme Dr. Figen Başaran aran Demirkazık Hacettepe Universitesi Radyoloji Anabilim Dalı Kasım 2005 Mayıs 2006 Müsinöz ve nonmüsinöz tipte bronkioloalveoler komponenti

Detaylı

Prostat spesifik antijen değeri 4-10 ng/ml arasında olan hastaların 6- ve 12-kor ilk biyopsi sonuçlarının karşılaştırılması

Prostat spesifik antijen değeri 4-10 ng/ml arasında olan hastaların 6- ve 12-kor ilk biyopsi sonuçlarının karşılaştırılması 274 Türk Üroloji Dergisi - Turkish Journal of Urology 2009;35(4):274-280 Üroonkoloji Urooncology Prostat spesifik antijen değeri 4-10 ng/ml arasında olan hastaların 6- ve 12-kor ilk biyopsi sonuçlarının

Detaylı

Adneksial kitlelerde malignite araştırması

Adneksial kitlelerde malignite araştırması Adneksial kitlelerde malignite araştırması Dr. Tevfik Yoldemir Marmara Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. tevfik@yoldemir.com Kistin iç duvarı kistin içeriği Uniloküler kist / uniloküler solid

Detaylı

Radyasyon onkologları ne diyor?

Radyasyon onkologları ne diyor? Radyasyon onkologları ne diyor? Bu çalışmalar eski Yeni aletlerimiz var (IMRT, IGRT, Robotik RT) En sevdiğim robotik radyocerrahi Yakında Proton tedavisi ve MİRT gelecek Dozlar çok arttırıldı Bizim hasta

Detaylı

PROSTAT KANSERİ TANISINDA TRANSREKTAL ULTRASONOGRAFİ BULGULARININ GÖZDEN GEÇİRİLMESİ: RADYOLOJİK VE PATOLOJİK BULGULARIN KARŞILAŞTIRILMASI

PROSTAT KANSERİ TANISINDA TRANSREKTAL ULTRASONOGRAFİ BULGULARININ GÖZDEN GEÇİRİLMESİ: RADYOLOJİK VE PATOLOJİK BULGULARIN KARŞILAŞTIRILMASI ADÜ Tıp Fakültesi Dergisi 2006; 7(2) : 31-35 Klinik Araştırma PROSTAT KANSERİ TANISINDA TRANSREKTAL ULTRASONOGRAFİ BULGULARININ GÖZDEN GEÇİRİLMESİ: RADYOLOJİK VE PATOLOJİK BULGULARIN KARŞILAŞTIRILMASI

Detaylı

KANSERİ TANISINDA TOTAL PROSTAT SPESİFİK ANTİJEN, KOMPLEKS PROSTAT SPESİFİK ANTİJEN VE BUNLARIN VOLÜM İLİŞKİLİ FORMLARININ DEĞERİ

KANSERİ TANISINDA TOTAL PROSTAT SPESİFİK ANTİJEN, KOMPLEKS PROSTAT SPESİFİK ANTİJEN VE BUNLARIN VOLÜM İLİŞKİLİ FORMLARININ DEĞERİ ÜROONKOLOJİ/Urooncology PROSTAT KANSERİ TANISINDA TOTAL PROSTAT SPESİFİK ANTİJEN, KOMPLEKS PROSTAT SPESİFİK ANTİJEN VE BUNLARIN VOLÜM İLİŞKİLİ FORMLARININ DEĞERİ VALUE OF TOTAL PROSTATE SPECIFIC ANTIGEN,

Detaylı

Hormona Dirençli Prostat Kanserinin Tedavisi. Dr.Talha MÜEZZİNOĞLU Celal Bayar Üniversitesi Üroloji AD. MANİSA

Hormona Dirençli Prostat Kanserinin Tedavisi. Dr.Talha MÜEZZİNOĞLU Celal Bayar Üniversitesi Üroloji AD. MANİSA Hormona Dirençli Prostat Kanserinin Tedavisi Dr.Talha MÜEZZİNOĞLU Celal Bayar Üniversitesi Üroloji AD. MANİSA Tanı PCa Metastatik hastalık Lokal İleri hastalık Lokalize hastalık RRP RT Hormona terapi Antiandrojen

Detaylı

Prostat nedir? Prostat kanseri kimlerde görülür? Prostat kanserinin nedenleri nelerdir? Yaş: 2. Genetik yatkınlık: 3. Irk:

Prostat nedir? Prostat kanseri kimlerde görülür? Prostat kanserinin nedenleri nelerdir? Yaş: 2. Genetik yatkınlık: 3. Irk: Prostat nedir? Prostat erkeklerde mesanenin (idrar torbası) altında rektumun önünde yer alan ve yardımcı üreme organı olarak görev yapan, normalde ceviz büyüklüğünde bir salgı bezidir. Mesaneden idrarı

Detaylı

Transrektal Ultrasonografi Eşliğinde Prostat Biyopsilerinde İşlem Sonrası Dıclofenac Supozituarın Ağrı Ve Rahatsızlık Kontrolündeki Etkinliği

Transrektal Ultrasonografi Eşliğinde Prostat Biyopsilerinde İşlem Sonrası Dıclofenac Supozituarın Ağrı Ve Rahatsızlık Kontrolündeki Etkinliği 69 Araştırma Transrektal Ultrasonografi Eşliğinde Prostat Biyopsilerinde İşlem Sonrası Dıclofenac Supozituarın Ağrı Ve Rahatsızlık Kontrolündeki Etkinliği THE EFFICACY OF DICLOFENAC SUPPOSITORY ADMINISTRATED

Detaylı

Metastatik Prostat Kanseri Tedavisinde Tartışmalı konular (Erken ve geç tedaviler, kombinasyon tedavileri ve optimal ne olmalı?)

Metastatik Prostat Kanseri Tedavisinde Tartışmalı konular (Erken ve geç tedaviler, kombinasyon tedavileri ve optimal ne olmalı?) Metastatik Prostat Kanseri Tedavisinde Tartışmalı konular (Erken ve geç tedaviler, kombinasyon tedavileri ve optimal ne olmalı?) Dr. Deniz Tural Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi

Detaylı

KOLONOSKOPİ VE REKTOSKOPİNİN ERKEN DÖNEMDE SERUM TOTAL, SERBEST VE SERBEST/TOTAL PROSTAT SPESİFİK ANTİJEN DEĞERLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ

KOLONOSKOPİ VE REKTOSKOPİNİN ERKEN DÖNEMDE SERUM TOTAL, SERBEST VE SERBEST/TOTAL PROSTAT SPESİFİK ANTİJEN DEĞERLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ KOLONOSKOPİ VE REKTOSKOPİNİN ERKEN DÖNEMDE SERUM TOTAL, SERBEST VE SERBEST/TOTAL PROSTAT SPESİFİK ANTİJEN DEĞERLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ THE EARLY EFFECTS OF FLEXIBLE COLONOSCOPY AND RECTOSCOPY ON SERUM TOTAL,

Detaylı

Lokalize Prostat Kanserlerinde Radyoterapi için i in İdeal Adaylar Kimlerdir? Prof Dr Serdar Özkök E.Ü.T.F..T.F. Radyasyon Onkolojisi

Lokalize Prostat Kanserlerinde Radyoterapi için i in İdeal Adaylar Kimlerdir? Prof Dr Serdar Özkök E.Ü.T.F..T.F. Radyasyon Onkolojisi Lokalize Prostat Kanserlerinde Radyoterapi için i in İdeal Adaylar Kimlerdir? Prof Dr Serdar Özkök E.Ü.T.F..T.F. Radyasyon Onkolojisi Radyoterapi Lokalize prostat kanserinde Lokal ileri evre prostat kanserinde

Detaylı

Hakan fiirin, Orhan Tanr verdi, Muammer Kendirci, Cengiz Miro lu

Hakan fiirin, Orhan Tanr verdi, Muammer Kendirci, Cengiz Miro lu Hakan fiirin, Orhan Tanr verdi, Muammer Kendirci, Cengiz Miro lu Derlemeler / Reviews fiiflli Etfal E itim ve Araflt rma Hastanesi, 2. Üroloji Klini i ÖZET: Prostat kanseri tan s nda satürasyon biyopsileri

Detaylı

LOKAL ILERI REKTUM TÜMÖRLERINDE

LOKAL ILERI REKTUM TÜMÖRLERINDE LOKAL ILERI REKTUM TÜMÖRLERINDE NEOADJUVAN KıSA DÖNEM VE UZUN DÖNEM KEMORADYOTERAPI SONRASı HAYAT KALITESI DEĞERLENDIRILMESI SORUMLU ARAŞTIRMACI: Prof.Dr.ESRA SAĞLAM YARDIMCI ARAŞTIRMACI: Dr. ŞÜKRAN ŞENYÜREK

Detaylı

Tanı: Metastatik hastalık için patognomonik bir radyolojik. Tek veya muitipl nodüller iyi sınırlı veya difüz. Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak

Tanı: Metastatik hastalık için patognomonik bir radyolojik. Tek veya muitipl nodüller iyi sınırlı veya difüz. Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak Göğüs Cerrahisi Metastatik Akciğer Tümörleri Giriş İzole akciğer metastazlarına tedavi edilemez gözüyle bakılmamalıdır Tümör tipine

Detaylı

Vaka Çalışması Prostat Kanseri. Kılavuzu

Vaka Çalışması Prostat Kanseri. Kılavuzu Vaka Çalışması Prostat Kanseri Şubat 2008 te basılmıştır Kılavuzu Teşhis ve tedaviyi kapsar Kılavuzu geliştirenler, yeni maliyet etkinlik analizi için hangi başlıkların uygun olduğunu göz önünde bulundurmak

Detaylı

Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi

Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi Dr. Handan Onur XXI. Düzen Klinik Laboratuvar Günleri, Ankara, 23 Ekim 2011 MEME KANSERİ Meme Kanseri Sıklıkla meme başına

Detaylı

Total Prostat Spesifik Antijen <10 ng/ml Olan Hastalarda Prostat Kanseri Teşhisinde Prostat Spesifik Antijen Dansitesi Daha mı Önemlidir?

Total Prostat Spesifik Antijen <10 ng/ml Olan Hastalarda Prostat Kanseri Teşhisinde Prostat Spesifik Antijen Dansitesi Daha mı Önemlidir? Orijinal Makale / Original Article DO I: 10.4274/uob.268 Üroonkoloji Bülteni 2015;14:83-87 Bulletin of Urooncology 2015;14:83-87 Total Prostat Spesifik Antijen

Detaylı

Prostat kanserinin gerçek sebebi bilinmemektedir. Yapılan çalışmalar aşağıdaki faktörlerin prostat kanseri gelişiminde önemli olduğunu göstermiştir:

Prostat kanserinin gerçek sebebi bilinmemektedir. Yapılan çalışmalar aşağıdaki faktörlerin prostat kanseri gelişiminde önemli olduğunu göstermiştir: PROPSTAT KANSERİ Prostatik kasrisnom; Prostat karsinomu; Prostat kanseri erkeklerde kansere bağlı ölümlerin en büyük sebebidir. Erken teşhis prostat kanserinde hayat kurtarır. Prostat ceviz büyüklüğünde,

Detaylı

ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU

ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU Op.Dr.Hakan YETİMALAR Doç.Dr.İncim BEZİRCİOĞLU Dr. Gonca Gül GÜLBAŞ TANRISEVER İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştıma Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

Lokalize prostat kanserinde Radikal Prostatektomi mi? yoksa Radyoterapi mi? Dr. Haluk Özen, Hacettepe Üniv. Üroloji AD

Lokalize prostat kanserinde Radikal Prostatektomi mi? yoksa Radyoterapi mi? Dr. Haluk Özen, Hacettepe Üniv. Üroloji AD Lokalize prostat kanserinde Radikal Prostatektomi mi? yoksa Radyoterapi mi? Dr. Haluk Özen, Hacettepe Üniv. Üroloji AD RP mi? Yoksa RT mi? Retrospektif çalışma Erken prostat kanserinde 2600 hastada RP

Detaylı

Böbrek Tümörlerinin Prognostik Kategorizasyonu

Böbrek Tümörlerinin Prognostik Kategorizasyonu Böbrek Tümörlerinin Prognostik Kategorizasyonu Dr. Özgür Yaycıoğlu Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D Adana Uygulama ve Araştırma Merkezi Ürolojik Cerrahi Derneği Böbrek Tümörü ve BPH Toplantısı,

Detaylı

Lokal Hastalıkta Küratif Tedavi Sonrası Hangi Hastalar Adjuvan Tedaviye Adaydır? Dr.Feyyaz ÖZDEMİR K.T.Ü Tıbbi Onkoloji B.D.

Lokal Hastalıkta Küratif Tedavi Sonrası Hangi Hastalar Adjuvan Tedaviye Adaydır? Dr.Feyyaz ÖZDEMİR K.T.Ü Tıbbi Onkoloji B.D. Lokal Hastalıkta Küratif Tedavi Sonrası Hangi Hastalar Adjuvan Tedaviye Adaydır? Dr.Feyyaz ÖZDEMİR K.T.Ü Tıbbi Onkoloji B.D. EHOK-2015 Kanser Olguları: 2013 Kanserden Ölüm Olguları: 2013 Hayat Boyu Görülme

Detaylı

ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU

ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU Dr. Mustafa ERMAN Hacettepe Kanser Enstitüsü İzmir, Kasım 2014 36 y, E Aralık 2009 da sol orşiektomi Markerlar ve CT normal Patoloji: Klasik seminom, tm 2,5 cm. Tm testis içine

Detaylı

Lokalize prostat kanseri küratif tedavi seçenekleri sonrası yükselen PSA ya algoritmik yaklaşım

Lokalize prostat kanseri küratif tedavi seçenekleri sonrası yükselen PSA ya algoritmik yaklaşım Lokalize prostat kanseri küratif tedavi seçenekleri sonrası yükselen PSA ya algoritmik yaklaşım Algorithmic approach to rising PSA after curative prostate cancer treatment DERLEME / REVIEW Dr. Levent Mert

Detaylı

Lokal Hastalıkta Hangi Hasta Opere Edilmeli? Doç. Dr. Serdar Akyıldız E ge Ü n i v e r sitesi Tı p Fakültesi K B B Hastalıkları Anabilim D a l ı

Lokal Hastalıkta Hangi Hasta Opere Edilmeli? Doç. Dr. Serdar Akyıldız E ge Ü n i v e r sitesi Tı p Fakültesi K B B Hastalıkları Anabilim D a l ı Lokal Hastalıkta Hangi Hasta Opere Edilmeli? Doç. Dr. Serdar Akyıldız E ge Ü n i v e r sitesi Tı p Fakültesi K B B Hastalıkları Anabilim D a l ı Genel olarak; Tümör hacmi arttıkça Evre ilerledikçe Kombine

Detaylı

Küçük Hücreli Akciğer Kanserlerinde Radyoterapi. Dr. Meltem Serin

Küçük Hücreli Akciğer Kanserlerinde Radyoterapi. Dr. Meltem Serin Küçük Hücreli Akciğer Kanserlerinde Radyoterapi Dr. Meltem Serin Sınırlı hastalıkta radyoterapi Yaygın hastalıkta radyoterapi Sınırlı hastalıkta radyoterapi Torakal radyoterapide tartışmalı konular Proflaktik

Detaylı

Talha MÜEZZİNOĞLU. Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD MANİSA

Talha MÜEZZİNOĞLU. Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD MANİSA Talha MÜEZZİNOĞLU Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD MANİSA Radikal prostatektomi sonrası düşük saptanabilir PSA da Tedavi mi? İzlem mi? Koulikov D, Mohler MC, Mehedint DC, Attwood K, Wilding

Detaylı

GÜNCEL PROSTAT OLMALI? Dr.Haluk Özen. Kasım 2007

GÜNCEL PROSTAT OLMALI? Dr.Haluk Özen. Kasım 2007 GÜNCEL PROSTAT BİYOPSİSİ NASIL OLMALI? Dr.Haluk Özen Kasım 2007 GÜNCEL PROSTAT BİYOPSB YOPSİSİ Biyopsi öncesi antibiyotik kullanımı Biyopsi öncesi barsak temizliği Biyopsi öncesi aspirin vb kesilmeli mi?

Detaylı

Başvuru: 15.01.2014 Intraepithelial Neoplasia by Prostate Biopsy Orjinal Arastirma. 1 Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Üroloji Kliniği

Başvuru: 15.01.2014 Intraepithelial Neoplasia by Prostate Biopsy Orjinal Arastirma. 1 Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Üroloji Kliniği Prostat Biopsisinde Yüksek Dereceli Prostat İntraepitelyal Neoplazi Saptanan Hastalarda TUR-P nin Yeri Applicability of TUR-P in Patients with High-grade Prostatic Başvuru: 15.01.2014 Intraepithelial Neoplasia

Detaylı

GERM HÜCRELİ OVER TÜMÖRLERİNDE CERRAHİ EVRELEME GEREKLİ MİDİR?

GERM HÜCRELİ OVER TÜMÖRLERİNDE CERRAHİ EVRELEME GEREKLİ MİDİR? P.O. Number Terms Rep Ship Via F.O.B. Project Quantity Item Code Description Price Each Amount GERM HÜCRELİ OVER TÜMÖRLERİNDE CERRAHİ EVRELEME GEREKLİ MİDİR? Dr.Aytekin Altıntaş Total GERM HÜCRELİ TÜMÖRLER

Detaylı

Kanser taramalarındaki amaç, asemptomatik popülasyonda. Türkiye verilerine göre prostat kanseri taranmalı mı?

Kanser taramalarındaki amaç, asemptomatik popülasyonda. Türkiye verilerine göre prostat kanseri taranmalı mı? Türkiye verilerine göre prostat kanseri taranmalı mı? Is prostate cancer be screened according to Turkey data? Dr. Rahmi Gökhan Ekin, Dr. Ferruh Zorlu Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İzmir DERLEME

Detaylı

TİROİD NODÜLLERİNE YAKLAŞIM

TİROİD NODÜLLERİNE YAKLAŞIM NE YAKLAŞIM Prof. Dr. Sibel Güldiken TÜTF, İç Hastalıkları AD, Endokrinoloji BD PREVALANSI Palpasyon ile %3-8 Otopsi serilerinde %50 US ile incelemelerde %30-70 Yaş ilerledikçe sıklık artmakta Kadınlarda

Detaylı

ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ

ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ DR GÜRHAN SAKMAN ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ ANABİLİM DALI ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ DR GÜRHAN

Detaylı

Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi

Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi Dr. E. Tuba CANPOLAT 1, Dr. Alper FINDIKÇIOĞLU 2, Dr. Neşe TORUN 3 1 Başkent Üniversitesi

Detaylı

Lokal ileri evre prostat kanserinde güncel tedavi yaklaşımları: ürolog yaklaşımı

Lokal ileri evre prostat kanserinde güncel tedavi yaklaşımları: ürolog yaklaşımı DERLEME / REVIEW güncel tedavi yaklaşımları: ürolog yaklaşımı Current surgical approaches in local invasive prostate cancer: urologist approach Dr. Zafer Kozacıoğlu, Dr. Bülent Günlüsoy İzmir Bozyaka Eğitim

Detaylı

DİRENÇLİ PROSTAT KANSERİNDE PSA NIN İKİYE KATLANMA SÜRESİNİN HASTALIĞA BAĞLI YAŞAM SÜRESİYLE İLİŞKİSİ

DİRENÇLİ PROSTAT KANSERİNDE PSA NIN İKİYE KATLANMA SÜRESİNİN HASTALIĞA BAĞLI YAŞAM SÜRESİYLE İLİŞKİSİ ÜROONKOLOJİ/Urooncology HORMONA DİRENÇLİ PROSTAT KANSERİNDE PSA NIN İKİYE KATLANMA SÜRESİNİN HASTALIĞA BAĞLI YAŞAM SÜRESİYLE İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN PSA DOUBLING TIME AND SURVIVAL IN HORMONE

Detaylı

Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi. Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD

Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi. Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD Kolon tümörlü olguların %40-50 sinde karaciğer metastazı gelişir ; % 15-25 senkron (primer tm ile /

Detaylı

Kastrasyon Masum Bir Tedavi midir? Dr. Kamil ÇAM Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD

Kastrasyon Masum Bir Tedavi midir? Dr. Kamil ÇAM Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD Kastrasyon Masum Bir Tedavi midir? Dr. Kamil ÇAM Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD İLERİ EVRE PROSTAT KANSERİ HORMONAL TEDAVİ STANDART %80-90 yanıt Hormonal Tedavi Testesteron düzeyini düşüren

Detaylı

Over Kanseri Taraması ve İngiliz Grubu Over Kanseri Tarama Çalışması

Over Kanseri Taraması ve İngiliz Grubu Over Kanseri Tarama Çalışması Over Kanseri Taraması ve İngiliz Grubu Over Kanseri Tarama Çalışması Ovarian cancer screening and mortality in the UK Collaborative Trial of Ovarian Cancer Screening (UKCTOCS): a randomised controlled

Detaylı

Active surveillance for localized prostate cancer

Active surveillance for localized prostate cancer DERLEME / REVIEW Lokalize prostat kanserinde aktif izlem seçeneği Active surveillance for localized prostate cancer Dr. İlker Tinay, Dr. Levent Türkeri Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim

Detaylı

Prostat Kanseri Olgu Sunusu. Dr. Hakan Gemalmaz Dr. Emre TüzelT Dr. Şeref

Prostat Kanseri Olgu Sunusu. Dr. Hakan Gemalmaz Dr. Emre TüzelT Dr. Şeref Prostat Kanseri Olgu Sunusu Dr. Çağatay atay Göğüş Dr. Bülent B Günlüsoy Dr. Hakan Gemalmaz Dr. Emre TüzelT Dr. Şeref Başal al Olgu 65 y erkek hasta PSA: 11.21.2 ng/ml Gleason Skoru: 3+4=7 3/12 odakta,

Detaylı

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır.

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır. Erkek üreme sisteminin önemli bir üyesi olan prostatta görülen malign (kötü huylu)değişikliklerdir.erkeklerde en sık görülen kanser tiplerindendir. Amerika'da her 5 erkekten birinde görüldüğü tespit edilmiştir.yine

Detaylı

MEME KANSERİ TARAMASI

MEME KANSERİ TARAMASI MEME KANSERİ TARAMASI Meme Kanseri Taramanızı Yaptırdınız Mı? MEME KANSERİ TARAMASI NE DEMEKTİR? Kadınlarda görülen kanserlerin %33 ü ve kansere bağlı ölümlerin de %20 si meme kanserine bağlıdır. Meme

Detaylı

Dr. Zeynep Özsaran. E.Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi AD

Dr. Zeynep Özsaran. E.Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi AD Dr. Zeynep Özsaran E.Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi AD Son cümle: Geçmiş yıllarda yapılan randomize çalışmalarda endometrium kanserinde RT nin rolü tanımlanmıştı Ancak eksternal RT nin yeri yüksek risk faktörlü

Detaylı

Prostat kanseri tüm dünyadaki erkekler için, özellikle de. Düşük riskli prostat kanserine yaklaşım ve aktif izlem DERLEME

Prostat kanseri tüm dünyadaki erkekler için, özellikle de. Düşük riskli prostat kanserine yaklaşım ve aktif izlem DERLEME Düşük riskli prostat kanserine yaklaşım ve aktif izlem Dr. Ahmet Soylu İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi,Üroloji Anabilim Dalı, Malatya DERLEME ABSTRACT When non-cutaneous tumor excluded, prostate cancer

Detaylı

Safra Yolları Kanserlerinde SistemikTedaviler. Dr.M.Oktay TARHAN İzmir K.Ç.Ü. Atatürk E.A.H. Tıbbi Onkoloji Kliniği 21.04.2013

Safra Yolları Kanserlerinde SistemikTedaviler. Dr.M.Oktay TARHAN İzmir K.Ç.Ü. Atatürk E.A.H. Tıbbi Onkoloji Kliniği 21.04.2013 Safra Yolları Kanserlerinde SistemikTedaviler Dr.M.Oktay TARHAN İzmir K.Ç.Ü. Atatürk E.A.H. Tıbbi Onkoloji Kliniği 21.04.2013 Kısa Kitaplar, Sunumlar.. Almanların yemek kitabı Amerikalıların tarihi Onkologların

Detaylı

METASTATİK MALİGN MELANOM. Dr Yüksel Küçükzeybek İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi 5.Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi

METASTATİK MALİGN MELANOM. Dr Yüksel Küçükzeybek İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi 5.Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi METASTATİK MALİGN MELANOM Dr Yüksel Küçükzeybek İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi 5.Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi 49 yaşında erkek hasta Özgeçmiş:özellik yok Soygeçmiş:özellik

Detaylı

T1c prostat kanserlerine genel bakış

T1c prostat kanserlerine genel bakış T1c prostat kanserlerine genel bakış Dr. Mesut Çetinkaya, Dr. Alp Özgür Akdemir Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, 2. Üroloji Kliniği, Ankara DERLEME ABSTRACT Aim: It is a known fact that a particular

Detaylı

AKCİĞERİN NÖROENDOKRİN TÜMÖRLERİ. Doç. Dr. Mutlu DEMİRAY Bursa Medical Park Hastanesi

AKCİĞERİN NÖROENDOKRİN TÜMÖRLERİ. Doç. Dr. Mutlu DEMİRAY Bursa Medical Park Hastanesi AKCİĞERİN NÖROENDOKRİN TÜMÖRLERİ Doç. Dr. Mutlu DEMİRAY Bursa Medical Park Hastanesi Nöroendokrin tümörlerde 2004 WHO sınıflaması Tümör Tipi Tipik Karsinoid Atipik Karsinoid Büyük Hücreli nöroendokrin

Detaylı

Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar

Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar Apandisit; Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar Dr. Selcan ENVER DİNÇ ACİL TIP ABD. 09.03.2010 Acil servise başvuran karın ağrılı hastalarda en sık konulan tanılardan bir tanesidir. Apandektomi dünya genelinde

Detaylı

PSA'ya Analitik Yaklaşım: Farklı Yaş Grupları ve Prostat Hacimlerinde Diğer Değişkenlerle spsa'nın Bağıntısının İncelenmesi

PSA'ya Analitik Yaklaşım: Farklı Yaş Grupları ve Prostat Hacimlerinde Diğer Değişkenlerle spsa'nın Bağıntısının İncelenmesi Van Tıp Dergisi: 7 (2): 46-50, 2000 Serbest PSA nın Diğer Değişkenlerle Bağıntısı PSA'ya Analitik Yaklaşım: Farklı Yaş Grupları ve Prostat Hacimlerinde Diğer Değişkenlerle spsa'nın Bağıntısının İncelenmesi

Detaylı

SERVİKS KANSERİ TARAMA KALİTE KONTROL SÜREÇLERİ. Dr. Serdar Altınay Istanbul B.Eğitim Araştırma Hastanesi

SERVİKS KANSERİ TARAMA KALİTE KONTROL SÜREÇLERİ. Dr. Serdar Altınay Istanbul B.Eğitim Araştırma Hastanesi SERVİKS KANSERİ TARAMA KALİTE KONTROL SÜREÇLERİ Dr. Serdar Altınay Istanbul B.Eğitim Araştırma Hastanesi Organized Program (IARC) Features Screenin guidelines Initiatives to increase screening participation

Detaylı

CURRICULUM VITAE. Hakan Özveri,MD. Urology Consultant. Education: 1. 1974-1979 Karacabey Cumhuriyet İlkokulu(Primary School)

CURRICULUM VITAE. Hakan Özveri,MD. Urology Consultant. Education: 1. 1974-1979 Karacabey Cumhuriyet İlkokulu(Primary School) CURRICULUM VITAE Hakan Özveri,MD Urology Consultant Birth Date : April, 19, 1968 Birth place : İnegöl, Bursa Work Address : Acıbadem Kozyatağı Hospital, İnönü cad. Okur Sok. No:20, Kozyatağı, İstanbul

Detaylı

HAMDİ ÖZŞAHİN,GÜRKAN YETKİN,BÜLENT ÇİTGEZ,AYHAN ÖZ, MEHMET MİHMANLI, MEHMET ULUDAĞ

HAMDİ ÖZŞAHİN,GÜRKAN YETKİN,BÜLENT ÇİTGEZ,AYHAN ÖZ, MEHMET MİHMANLI, MEHMET ULUDAĞ HAMDİ ÖZŞAHİN,GÜRKAN YETKİN,BÜLENT ÇİTGEZ,AYHAN ÖZ, MEHMET MİHMANLI, MEHMET ULUDAĞ ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ GENEL CERRAHİ KLİNİĞİ Tiroit nodülleri toplumda sık görülen patolojilerdir.

Detaylı