ÜRETİM FAALİYETİNDE BULUNAN İŞLETMELER İÇİN CNC TORNA TEZGAHI ALTERNATİFLERİNİN VIKOR VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÜRETİM FAALİYETİNDE BULUNAN İŞLETMELER İÇİN CNC TORNA TEZGAHI ALTERNATİFLERİNİN VIKOR VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI"

Transkript

1 AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2014, Cilt:14, Yıl:14, Sayı:2, 14: ÜRETİM FAALİYETİNDE BULUNAN İŞLETMELER İÇİN CNC TORNA TEZGAHI ALTERNATİFLERİNİN VIKOR VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI Aşkın ÖZDAĞOĞLU * COMPARISON OF THE CNC LATHE MACHINE ALTERNATIVES WITH VIKOR AND TOPSIS METHODS FOR PRODUCTION COMPANIES Öz İşletmeler üretim faaliyetlerini gerçekleştirmek için farklı makine ve teçhizatlara ihtiyaç duymaktadırlar. Bu makinelerin seçiminde ise pek çok teknik özellik bir arada incelenmelidir. Farklı teknik özelliklerin birlikte incelenmesini sağlayacak çeşitli çok ölçütlü karar verme yöntemleri bulunmaktadır. Bu çalışmada, üretim faaliyetleri için gereken CNC torna tezgahının seçiminde VIKOR (Vise Kriterijumska Optimizacija I Kopmromisno Resenje) ve TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solutions) yöntemleri kullanılarak karar verilmiş ve sonuçların değişip değişmediği karşılaştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Üretim Yönetimi, Çok ölçütlü karar verme, VIKOR yöntemi, TOPSIS yöntemi. Abstract Companies need many different machines and equipments for making the production activities. Many technical specifications have been analyzed together for the selection of these machines. There are many multi criteri decision making methods that can analyze these technical specifications together. In this study, a decision has been made for selecting the CNC lathe machine in the production activities by using VIKOR and TOPSIS methods. Then, VIKOR and TOPSIS results have been compared. Keywords: Production Management, multi criteria decision making, VIKOR method, TOPSIS method * Doç. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi, İşletme Fakültesi, İşletme Bölümü, e- posta: 37

2 AIBU Journal of Social Sciences, 2014, Vol:14, Year:14, Issue:2, 14: Giriş İşletmelerin faaliyetlerini aksatmadan sürdürebilmeleri üç temel fonksiyonun yerine getirilmesine bağlıdır. Bu üç temel fonksiyon; üretim, pazarlama ve muhasebe/finansman fonksiyonlarıdır. Bu üç temel fonksiyondan herhangi birinde meydana gelecek bir problem bütün işletmenin hayatını tehlikeye atacaktır. Örnek vermek gerekirse, işletmenin finansal olanakları düşünülmeden yeni bir ürün geliştirmeye çalışmak, parasal kaynaklar tükendiğinde projenin yarıda kalmasına ve hiçbir getiri olmaksızın ciddi maliyetlere katlanılmasına yol açacaktır. Yine çok yoğun bir pazarlama çabası gerçekleştirilip müşteri farkındalığı yaratılmasına rağmen ürünün piyasaya sürülememesi de boşa giden reklam ve satış geliştirme çabaları anlamına gelecektir. Dolayısıyla, işletmeler varlıklarını sürdürmek istiyorlarsa, bu üç fonksiyona da aynı derecede önem vermelidirler. Yeni veya mevcut bir ürün için gelecekteki talep düzeyine bağlı olarak yeni bir makine alımı ile makine parkının geliştirilmesi de üretim yönetimi faaliyetleri içerisindeki önemli kararlardan birisidir. Yüzbinlerce lira ödenmesi gereken bir makinenin seçiminde bir çok teknik özelliğin birarada incelenmesi hayati bir öneme haizdir. Birbirinden farklı ölçüm birimlerine sahip olan teknik özelliklerin birlikte incelenebilmesi çok ölçütlü karar verme yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilebilir. VIKOR ve TOPSIS yöntemleri birden fazla ölçütü aynı anda değerlendirmeye imkan veren çok ölçütlü karar verme yöntemleri arasında yer almaktadır. Bu çalışma kapsamında, ilk olarak VIKOR ve TOPSIS yöntemleri kullanılarak verilen kararlara ilişkin çalışmalar aktarılacak ve bu yöntemlerin işleyişi matematiksel gösterimlerle ayrıntılı olarak açıklanacaktır. Daha sonra, uygulama örneği olarak seçilen üç farklı CNC torna tezgahı; maksimum tornalama çapı, maksimum tornalama boyu, iş mili devri ve iş mili motor gücü teknik özellikleri açısından hem VIKOR hem de TOPSIS yöntemleri ile incelenerek sonuçlar karşılaştırılacaktır. 2. Literatür İncelemesi Literatürde VIKOR ve TOPSIS yöntemleri kullanılarak karar vermenin gerçekleştirildiği ayrıca bulanık mantıkla ve diğer çok ölçütlü karar verme yöntemleri ile bütünleştirilmeye çalışıldığı pek çok çalışma bulunmaktadır. Bulanık sayılar ve bir başka çok ölçütlü karar verme yöntemi olan TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solutions) yöntemi yardımıyla bir model geliştirilmiştir (Sayadi vd., 38

3 AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2014, Cilt:14, Yıl:14, Sayı:2, 14: ). Bulanık ortamda proje seçim faaliyetlerinde kullanılmak üzere Analitik Ağ Süreci (ANP: Analytic Network Process) ve VIKOR yöntemlerinin kullanıldığı iki aşamalı bir grup karar verme modeli önerilmiştir (Ebrahimnejad vd., 2012). Değerlendirme ölçütü değerleri ve ölçüt ağırlıklarının sözel ifadelerden bulanık değerlere dönüştürüldüğü bir yapı ile VIKOR un kullanıldığı bir yöntem önerilmiştir (Ju ve Wang, 2013). Kararsız bir bulanık sete dayalı karar verme probleminde kullanılmak üzere TOPSIS ve VIKOR yöntemlerinin modifiye edildiği bir model kullanılmıştır (Zhang ve Wei, 2013). Bulanık ortamda grup karar verme süreci ile ilgili olarak bulanık VIKOR kullanılmıştır. Bu değerlendirmeyi yapan grup 3 karar vericiden oluşmaktadır. Değerlendirme ölçütleri ürün kalitesi, zamanında teslimat, fiyat maliyet oranı, tedarikçinin teknoloji seviyesi ve esnekliği olarak belirlenmiştir (Sanayei vd., 2010). Tayvan da coğrafi ve iklime dayalı 5 değerlendirme ölçütü gözönüne alınarak rezerv su kalitesini azaltacak olumsuz etkileri minimize edecek bir strateji belirlenmesinde VIKOR yöntemi kullanılmıştır (Chang ve Hsu, 2009). İstanbul da yenilenebilir enerji kaynağı teknolojisi seçimi yapabilmek amacıyla Bulanık VIKOR ve Bulanık AHP (Analytic Hierarchy Process) yöntemleri kullanılmıştır. Jeotermal, güneş, rüzgar, biyoyakıt ve su gücü alternatifleri teknik, ekonomik, çevresel ve sosyal boyutta incelenmiş ve Çatalca da rüzgar türbini inşa etmenin en uygun alternatif olduğu belirlenmiştir (Kaya ve Kahraman, 2010). İspanya da rüzgar, su, güneş, biyoyakıt türü yenilenebilir enerji kaynaklarına dayanan 13 farklı elektrik üretim alternatifinin karşılaştırılması için AHP ve VIKOR yöntemlerinden yararlanılmıştır (Cristobal, 2011). İstanbul da ağaçlandırma alanı seçimi için ekolojik, ekonomik ve sosyo-politik ana faktörler açısından Terkos, Büyükçekmece, Sazlıdere, Pabuçdere, Ömerli ve Darlık alternatiflerini karşılaştırmada Bulanık AHP ve VIKOR yöntemleri birlikte kullanılmıştır (Kaya ve Kahraman, 2011). Sırbistan da su kaynaklarının planlanması sürecinde bulanık VIKOR yönteminden yararlanılarak 6 alternatif karşılaştırılmıştır (Opricovic, 2011). Fransa da temiz su dağıtım şebekesinin etkinliğini arttırmak amacıyla farklı stratejilerin değerlendirilmesinde TOPSIS yönteminden yararlanılmıştır (Boix vd., 2011). Enerji sektöründe hızla artan talebe cevap verebilmek amacıyla oluşturulan 12 alternatif program teknik bazı verilere göre TOPSIS yöntemi ile değerlendirilmiştir (Aalami vd., 2010). Fosil yakıtların meydana getirdiği çevre kirliliğinin önüne geçebilmek amacıyla kullanılan alternatif yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olan rüzgar enerjisinden yararlanabilmek için üç farklı rüzgar türbini TOPSIS yöntemi ile değerlendirilmiştir (Lozano-Mingues vd., 2011). 39

4 AIBU Journal of Social Sciences, 2014, Vol:14, Year:14, Issue:2, 14: Marka pazarlaması ile ilgili olarak ölçütler arası ilişkileri ortaya çıkarmak amacıyla DEMATEL, ölçüt ağırlıklarını hesaplamak için ANP ve alternatiflerin bu ölçütler açısından performans değerlerini bulmak amacıyla VIKOR yöntemlerinden yararlanılmıştır (Wang ve Tzeng, 2012). Havacılık endüstrisinde pazarlama karmasını (4P: mal, fiyat, tutundurma, dağıtım) en iyi şekilde oluşturacak bir web sayfası için alternatif web tasarımlarının karşılaştırılmasında DEMATEL, ANP ve VIKOR yöntemlerini içeren bir model kullanılmıştır. Bu modelde ölçütler arasındaki ilişkileri analiz etmede DEMATEL kullanılmış, ardından karşılıklı etkileşim içinde bulunan bu ölçütlerin ağırlıklarını belirlemek için ANP yönteminden yararlanılmış ve alternatiflerin performansını değerlendirmede VIKOR yöntemine başvurulmuştur (Tsai vd., 2011). Müşteri memnuniyetini sağlamaya yönelik pazarlama stratejilerini belirlemede e-mağaza yöneticilerine destek sağlamak amacıyla DEMATEL, ANP ve VIKOR yöntemlerini içeren bir model kullanılmıştır (Chiu vd., 2013). Tayvan da havaalanları iç hatlar servis kalitesini arttırmak amacıyla 4 havayolu firması VIKOR yöntemiyle karşılaştırılmıştır. Bu çalışmada hizmet kalitesini belirleyen her bir ölçüt için havayolu firmalarının beklenen ve algılanan kalitelerini terspit etmede Parasuramann ın geliştirdiği SERVQUAL yöntemi temel alınarak bir anket hazırlanmıştır. Beklenen ve algılanan hizmet kalitesi arasındaki farkların sıralanmasında da VIKOR yöntemi kullanılmıştır (Liou vd., 2011). Tayvan da havaalanlarının hizmet kalitesini değerlendirmek için GRA (Grey Relational Analysis) ve VIKOR yöntemleri birlikte kullanılmıştır (Kuo ve Liang, 2011). Tedarikçi seçimi için grup karar vermeye dayalı olarak bulanık VIKOR kullanılmıştır. Değerlendirmede gözönüne alınan ölçütler ürün kalitesi, işbirliği tesis etmek için gösterilen çaba, tedarikçinin teknik seviyesi, tedarikçinin teslimat gecikmeleri ve fiyat maliyet oranıdır (Shemshadi vd., 2011). Malzeme alımı için satıcı seçiminde ürün kalitesi, teslimat çizelgesi, tedarik riski, ürün maliyeti, hizmet ve çevresel etkiler ana boyutlarında yer alan toplam 17 değerlendirme ölçütüne göre 3 farklı satıcı karşılaştırılırken DEMATEL, ANP ve VIKOR yöntemlerini içeren bir model kullanılmıştır (Hsu vd., 2012). Paslanmaz çelik, kobalt-krom, titanyum, epoksi karbon içerikli 11 farklı malzeme korozyon direnci, çekme mukavemeti, yorulma mukavemeti, aşınma dayanımı, maliyet gibi ölçütler açısından VIKOR yöntemi ile karşılaştırılmıştır. Yine aynı çalışma içerisinde 15 farklı malzeme korozyon, maliyet, güç, özgül katsayı ölçütleri açısından incelenmiştir (Jahan vd., 2011). 40

5 AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2014, Cilt:14, Yıl:14, Sayı:2, 14: Cerrahi operasyonlarda diz eklemi yerine kullanılan implantlarda kullanılacak en uygun malzemenin seçimi için VIKOR yöntemi kullanılmıştır. Diz eklemi yerine kullanılacak implant için 10 farklı malzeme karşılaştırılmıştır. Malzeme çeşitlerinde karşılaşılan hammaddeler paslanmaz çelik, kobalt-krom alaşımlar ve titanyum alaşımlardır. Bu 10 farklı malzemeyi karşılaştırmada kullanılan değerlendirme ölçütleri; malzemenin öz ağırlığı, gerilme dayanımı, esneklik katsayısı, korozyon direnci, aşınma mukavemeti, uzama oranı, kemikle bütünleşebilmesidir (Bahraminasab ve Jahan, 2011). Genel anestezi sürecinin risklerini belirlemek amacıyla hata modu ve etkileri analizi ile VIKOR yöntemleri birlikte kullanılmıştır (Liu vd., 2012). Bilişim sistemleri ve bilişim teknolojileri altyapısını dış kaynak kullanarak kurmak isteyen bir firmanın tedarikçileri değerlendirme sürecinde bulanık VIKOR yöntemi kullanılmıştır. Bu değerlendirme süreci içerisinde 5 farklı tedarikçi teknik yeterlilik, finansal performans, geçmiş dönem performansı, kalite, fiyat, esneklik, tanınmışlık, teslimat zamanı, uzmanlık ve pazar payı değerlendirme ölçütlerine göre karşılaştırılmıştır (Chen ve Wang, 2009). İnsan-makine etkileşimi, programlama esnekliği, satıcıyla yapılan hizmet sözleşmesi, satın alma maliyeti, kapasite ve konumlandırmadaki başarı ölçülerine göre robot seçimi için bulanık mantık ile VIKOR birleştirilmiştir (Devi, 2011). Tayvan da üniversitelerin eğitim merkezlerinin performanslarını değerlendirmede DEMATEL, ANP ve VIKOR yöntemlerini içeren bir model kullanılmıştır (Wu vd., 2011). Tayvan da temel amacı sınavlarda yüksek not almak yerine öğrencinin yeteneğini göstermesine imkan sağlamak olarak tanımlanan 9 yıllık temel eğitim ile ilgili eğitim materyalleri için değerlendirme sistemi yaratmada DEMATEL, ANP ve VIKOR yöntemlerini içeren bir model kullanılmıştır (Chen ve Tzeng, 2011). Otomotiv sektöründe araç kullanımı sırasında kullanıcının çoğunlukla bulunduğu alan olmasından dolayı ön kısımda yer alan gösterge panelinin tasarlanması hayati öneme haiz olduğundan dolayı 5 farklı karar vericinin gösterge paneli ile ilgili olarak belirlenen ısı geçirgenliği, ağırlık, maliyet, geri kazanılabilirlik, maksimum sıcaklık limiti gibi 8 farklı değerlendirme ölçütünün ağırlığını belirlemede bulanık sayılarla VIKOR yöntemi kullanılmıştır (Girubha ve Vinodh, 2012). Otomobil koltuklarının konforu müşterilerin tatmini açısından gün geçtikçe önem kazandığından bir otomobil seçim ölçütü olarak düşünülmektedir. Antropometrik yapıya uygun ergonomik bir tasarım gerçekleştirilmesi sürecinde AHP ve TOPSIS birlikte kullanılmıştır (Fazlollahtabar, 2010). 41

6 AIBU Journal of Social Sciences, 2014, Vol:14, Year:14, Issue:2, 14: Maden ocağı için yükleme-taşıma sisteminin seçiminde bulanık mantık, VIKOR ve AHP yöntemlerinden yararlanılmıştır. Çalışmada taşıma sistemleri; yatırım maliyeti, işletme maliyeti, çalışma koşulları, taşıma mesafesi, güvenilirlik, verimlilik ve faydalı yaşam ömrü değerlendirme ölçütlerine göre karşılaştırılmıştır (Bazzazi vd., 2011). Sigortacılığın bazı yasal düzenlemeler nedeniyle Türkiye de hızla yaygınlaşması uluslararası sigorta şirketlerinin yeni gelişen Türkiye pazarına ilgisinin artmasına neden olmuştur. Uluslararası sigorta şirketlerinin bu yeni pazara girmede başvurduğu yöntem yerli bir sigorta şirketinin satın alınmasıdır. Buna yönelik olarak 5 farklı Türk sigorta şirketi fiyat, karlılık, portföy yapısı, portföy hacmi, satış kanalı yapısı, marka değeri, organizasyon kalitesi ve ödeme gücü oranı ölçütlerine göre VIKOR yöntemi ile incelenmiştir (Yücenur ve Demirel, 2012). Risk kontrolünün etkinliğini arttırmak amacına yönelik olarak çok ölçütlü karar verme yöntemleri olan DEMATEL (Decision making trial and evaluation laboratory), ANP ve VIKOR yöntemlerini içeren bir model önerilmiştir (Yang vd., 2011). Bir işletmenin değerini belirleyen faktörlerin arasındaki etkileşimi tespit etmek amacıyla DEMATEL, ANP ve VIKOR yöntemlerini içeren bir model kullanılmıştır (Lee ve Tu, 2011). Vektör normalizasyonu kullanan TOPSIS yöntemi ile doğrusal normalizasyondan yararlanan VIKOR yöntemleri sayısal bir örnek veri seti üzerinde karşılaştırılarak benzerlikler ve farklılıklar değerlendirilmiştir (Opricovic ve Tzeng, 2004). Sayısal bir veri seti üzerinde VIKOR yöntemi sonuçları, çok ölçütlü karar verme yöntemlerinden ELECTRE (Elimination Et Choix Traduisant la REalite), TOPSIS ve PROMETHEE (The Preference Ranking Organization Method For Enrichment Evaluation) sonuçları ile karşılaştırılmıştır (Opricovic ve Tzeng, 2007). Verilen örneklerden de görüldüğü üzere VIKOR ve TOPSIS yöntemleri pek çok farklı alanda başarıyla kullanılmaktadır. Literatür incelemesinin ardından VIKOR yönteminin işleyişi açıklanacaktır. 3. VIKOR Yöntemi VIKOR, aynı ölçekle ölçülemeyen ve birbirleriyle çelişen ölçütler olduğunda karar problemini çözmek için geliştirilmiş bir çok ölçütlü karar verme yöntemidir. VIKOR yöntemi aşağıdaki adımlar izlenerek uygulanmaktadır (Opricovic ve Tzeng, 2007: ; Opricovic ve 42

7 AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2014, Cilt:14, Yıl:14, Sayı:2, 14: Tzeng, 2004: ; Zhang ve Wei, 2013: 3-4; Sayadi vd., 2009: ; Ju ve Wang, 2013: 4-5; Wu vd., 2011: 43; Chang ve Hsu, 2009: 3228; Bazzazi vd., 2011: 2551; Shemshadi vd., 2011, 12164; Liu vd., 2012: 12930): Adım 1. ölçüt sayısını ve alternatif sayılarını göstersin. Her ölçüt için en iyi ( ) ve en kötü ( ) değerleri belirlenir. Eğer ölçüt Fayda ölçütü ise değeri 1 numaralı denklem ile bulunur. Eğer ölçüt Fayda ölçütü ise değeri 2 numaralı denklem ile bulunur. Adım 2. Her bir alternatif için ve değerleri hesaplanır. Burada, alternatif için ortalama grup değerini gösterir. değerinin hesaplanışı 3 numaralı denklemde verilmiştir. (1) (2) (3) Buradaki değeri her bir ölçütün ağırlığını göstermektedir. Ağırlıklar toplamının 1 e eşit olması gerekmektedir., alternatif için en kötü grup değerini gösterir. değerinin hesaplanışı 4 numaralı denklemde verilmiştir. (4) Adım 3. Her bir alternatif için ölçütler bazında maksimum grup faydasını gösteren değerleri 5 numaralı denklem kullanılarak hesaplanır. 5 numaralı denklem içerisinde yer alan ifadeler aşağıdaki denklemlerde gösterilmiştir. (5) (6) 43

8 AIBU Journal of Social Sciences, 2014, Vol:14, Year:14, Issue:2, 14: Burada 44 değeri ölçütlerin çoğunluğunun ağırlılığını (maksimum grup faydasını) göstermektedir. Başka bir deyişle (7) (8) (9) değeri maksimum grup faydasını sağlayan strateji için ağırlığı ifade ederken, karşıt görüştekilerin minimum pişmanlığının ağırlığını ifade etmektedir. Uzlaşma, çoğunluk oyu ile, konsensus ile veya veto belirlenmektedir. ile sağlanabilir. Bu oran grup kararı ile Adım 4. ve değerleri küçükten büyüğe doğru sıralanarak alternatifler arasındaki sıralama belirlenir. Sonuçlar, üç sıralama listesi oluşturur. Adım 5. Eğer aşağıdaki iki koşul sağlanırsa, en iyiyi (minimum) değerlerine göre sıralayan alternatif a uzlaştırıcı çözüm olarak önerilir. Bu koşulların değerlendirilmesi için kabul edilebilir avantaj ve karar vermede kabul edilebilir kararlılık kümesi elemanı olan alternatifler belirlenir. Bir alternatifin kabul edilebilir avantaj kümesi elemanı olması için küçükten büyüğe sıralanmış durumdaki konumu olmak üzere 10 numaralı denklemdeki koşulu sağlaması gerekmektedir. (10) Buradaki değeri 11 numaralı denklem ile hesaplanmaktadır. değeri ise toplam alternatif sayısını göstermektedir. karar vermede kabul edilebilir kararlılık: Bir alternatif sıralamalarının tümünde aynı sırada bulunuyor ise kararlılık kümesinin elemanıdır. Hem (11) ve kabul edilebilir kabul edilebilir avantaj hem de karar vermede kabul edilebilir kararlılık kümesi elemanı olan

9 AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2014, Cilt:14, Yıl:14, Sayı:2, 14: alternatif uygun alternatiftir. Eğer bu iki durumdan bir tanesi sağlanmazsa, değerlerine göre sıralanan en iyi alternatif, minimum değerine sahip alternatiflerden biridir. 4. TOPSIS Yöntemi TOPSIS ilk olarak Hwang ve Yoon tarafından geliştirilmiştir. Ölçütlerin tüm en iyi değerlerinin bileşiminden oluşan pozitif ideal çözümlerle, en kötü değerlerinin bileşiminden oluşan negatif ideal çözümlerin olduğu bir çok ölçütlü karar verme problemini çözerken seçilen alternatifin pozitif ideal çözümden en kısa mesafede ve negatif ideal çözümden en uzak mesafede bulunması kavramına dayanmaktadır (Hwang ve Yoon, 1981; Chen ve Tzeng, 2004). Aşağıda TOPSIS yönteminin adımları tanımlanmıştır (Shih vd., 2007). Adım 1. Karar Matrisi oluşturulur. Karar matrisinin satırlarında alternatifler, sütunlarında ise ölçütler yer almaktadır. matrisi karar verici tarafından oluşturulan veri matrisidir. Karar matrisi 12 numaralı denklemdeki gibi gösterilir: Adım 2. Normalize karar matrisi oluşturulur. (12) Normalizasyon işleminin gerçekleştirilmesinde farklı yöntemler mevcuttur. En sık kullanılanlar vektör normalizasyonu, doğrusal normalizasyon ve monoton olmayan normalizasyondur. Doğrusal normalizasyon için de farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. Normalize edilmiş karar matrisi için vektör normalizasyonu sıklıkla kullanılan bir yöntem olarak ortaya çıkmaktadır. Burada normalize edilmiş karar matrisi belirtilmiştir. için vektör normalizasyonu 13 numaralı denklemde (13) 45

10 AIBU Journal of Social Sciences, 2014, Vol:14, Year:14, Issue:2, 14: matrisi denklem 14 gibi elde edilir: (14) Adım 3. Ağırlıklı Normalize Karar Matrisi oluşturulur. Öncelikle değerlendirme faktörlerine ilişkin ağırlık değerleri belirlenir ( ). Daha sonra matrisinin her bir sütunundaki elemanlar ilgili değeri ile çarpılarak matrisi oluşturulur. matrisi denklem 15 te gösterilmiştir: (15) Adım 4. Pozitif İdeal ve Negatif İdeal çözümler oluşturulur. İdeal çözüm setinin oluşturulabilmesi için matrisindeki ağırlıklandırılmış ölçütlerin yani sütun değerlerinin en büyükleri (ilgili ölçüt minimizasyon yönlü ise en küçüğü) seçilir. Pozitif ideal çözüm setinin bulunması 16 numaralı denklemde gösterilmiştir. (16) 16 numaralı denklem yardımıyla hesaplanacak olan set 17 numaralı denklemde gösterildiği gibi oluşur. (17) Negatif ideal çözüm seti ise, matrisindeki ağırlıklandırılmış ölçütlerin, bir başka deyişle, sütun değerlerinin en küçükleri (ilgili değerlendirme faktörü maksimizasyon yönlü ise en büyüğü) seçilerek oluşturulur. Negatif ideal çözüm setinin bulunması 18 numaralı denklem ile sağlanmaktadır. (18) 46

11 AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2014, Cilt:14, Yıl:14, Sayı:2, 14: numaralı denklem yardımıyla hesaplanacak olan set 19 numaralı denklemde gösterilmiştir. (19) Her iki formülde de fayda (maksimizasyon), ise kayıp (minimizasyon) değerini göstermektedir. Gerek pozitif ideal gerekse negatif ideal çözüm seti, ölçüt sayısı yani elemandan oluşmaktadır. Adım 5. Her alternatifin pozitif ideal çözüm ve negatif ideal çözüme uzaklıkları hesaplanır. TOPSIS yönteminde her bir alternatife ilişkin ölçüt değerinin pozitif ideal ve negatif ideal çözüm setinden uzaklıklarının belirlenmesinde Euclidian Uzaklık Yaklaşımından yararlanılmaktadır. Buradan elde edilen alternatiflere ilişkin uzaklık değerleri ise Pozitif İdeal çözüme uzaklık ( ) ve Negatif İdeal çözüme uzaklık ( ) olarak adlandırılmaktadır. Pozitif ideal çözüme uzaklık ( denklemde sunulmuştur. ) değerinin hesaplanması 20 numaralı (20) Negatif ideal çözüme ( denklemdeki gibidir. ) uzaklığın hesaplanması ise 21 numaralı (21) Burada hesaplanacak ve sayısı karşılaştırılan alternatif sayısı kadardır. Adım 6. İdeal çözüme göreceli yakınlık değerleri hesaplanır. Her bir alternatifin ideal çözüme göreceli yakınlığının ( ) hesaplanmasında pozitif idealden ve negatif idealden uzaklık ölçüleri kullanılmaktadır. Burada kullanılan ölçüt, negatif ideal çözüme uzaklık değerinin pozitif ideal çözüme uzaklık değeri ile negatif ideal çözüme uzaklık değerinin toplamına oranıdır. İdeal çözüme göreceli yakınlık değerinin hesaplanması 22 numaralı denklemde sunulmuştur. (22) 47

12 AIBU Journal of Social Sciences, 2014, Vol:14, Year:14, Issue:2, 14: Burada değeri aralığında değer alır ve ilgili alternatifin pozitif ideal çözüm noktasında bulunduğunu, ilgili alternatifin negatif ideal çözüm noktasında bulunduğunu gösterir. Pozitif ideal çözüm noktasına en yakın değer en iyi alternatif olmaktadır. İzleyen bölümde uygulama örneği olarak seçilen üç farklı CNC torna tezgahı; maksimum tornalama çapı, maksimum tornalama boyu, iş mili devri ve iş mili motor gücü teknik özellikleri açısından hem VIKOR hem de TOPSIS yöntemleri ile incelenerek sonuçlar karşılaştırılacaktır. 5. Uygulama Çalışma kapsamında üç farklı CNC torna tezgahı; maksimum tornalama çapı, maksimum tornalama boyu, iş mili devri ve iş mili motor gücü teknik özellikleri açısından ilk olarak VIKOR yöntemi ile incelenerek sonuçlar karşılaştırılacaktır. Uygulamanın gerçekçi olması amacıyla veriler rassal olarak türetilmemiş ve CNC torna tezgahlarına ilişkin gerçek değerler kullanılmıştır. Bu amaçla değerlendirme ölçütleri olarak CNC torna tezgahlarının temel teknik özellikleri ele alınmıştır. Bu değerlendirme ölçütlerinin birlikte gözönüne alınarak alternatif CNC torna tezgahlarının sıralanması gerekmektedir. Verilen değerlendirme ölçütlerinin ölçüm birimleri ise birbirinden farklıdır. VIKOR yöntemi bu ölçüm birimleri birbirinden farklı olan değerlendirme ölçütlerini birarada incelemeye imkan veren bir yapıya sahiptir. Değerlendirme ölçütleri ve ölçüm birimleri Tablo 1 de gösterildiği gibidir. Tablo 1. Değerlendirme Ölçütleri ve Ölçüm Birimleri Değerlendirme Ölçütü Değerlendirme Ölçütü Ölçüm Birimi Numarası Değerlendirme Ölçütü 1 Maksimum Tornalama Çapı Milimetre Değerlendirme Ölçütü 2 Maksimum Tornalama Boyu Milimetre Değerlendirme Ölçütü 3 İş Mili Devri Devir/Dakika Değerlendirme Ölçütü 4 İş Mili Motor Gücü Kilowatt 3 farklı CNC torna tezgahının sahip oldukları teknik özellikler Tablo 2 de sunulmuştur. 48

13 AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2014, Cilt:14, Yıl:14, Sayı:2, 14: Tablo 2. CNC Torna Tezgahı Alternatiflerinin Teknik Özellikleri Maksimum Tornalama Çapı Maksimum Tornalama Boyu İş Mili Devri İş Mili Motor Gücü Milimetre Milimetre Devir/Dakika Kilowatt Alternatif Alternatif Alternatif Kaynaklar: mid=89, (ET: ); emid=96, (ET: ); (ET: ). Makine seçiminde etkili olan bu değerlendirme ölçütlerinin hepsi için en büyük değer en iyi durumu göstermektedir. Bölüm 2 de açıklanan VIKOR yönteminin işleyişi bu verilere adım adım uygulanarak sonuçlara ulaşılacaktır. 1 ve 2 numaralı denklemlerde belirtilen işlemler tüm değerlendirme ölçütlerine uygulanarak elde edilen ve değerleri Tablo 3 te sunulmuştur. Tablo 3. Değerlendirme Ölçütleri için ve Değerleri Maksimum Tornalama Çapı Maksimum Tornalama Boyu İş Mili Devri İş Mili Motor Gücü Milimetre Milimetre Devir/Dakika Kilowatt Her bir değerlendirme ölçütünün eşit öneme sahip olduğu dikkate alınarak 3 numaralı denklem ile her alternatif içn değerleri bulunur. Her alternatif için değerlerinin hesaplanışı 4 numaralı denklem, değerlerinin hesaplanışı da 5 numaralı denklem ile yapılır. Burada değerlerinin hesaplanması için 6, 7, 8 ve 9 numaralı denklemlerde gösterilen değerlere ihtiyaç bulunmaktadır. Ayrıca, değerlerinin hesaplanması için değeri olarak konsensus durumu kullanılmıştır. Her alternatif için elde edilen ve değerleri Tablo 4 te verilmiştir. 49

14 AIBU Journal of Social Sciences, 2014, Vol:14, Year:14, Issue:2, 14: Tablo 4. Her Alternatif İçin ve Değerleri Alternatif 1 0, , , Alternatif 2 0, , , Alternatif 3 0, , , ve değerleri küçükten büyüğe doğru sıralanarak alternatifler arasındaki sıralama belirlenir. Değerlerin sıralanmış hali Tablo 5 te sunulmuştur. Alternatif Tablo 5. ve Değerlerinin Sıralanışı Alternatif Alternatif Alternatif 2 0, Alternatif 2 0, Alternatif 2 0, Alternatif 3 0, Alternatif 1 0, Alternatif 3 0, Alternatif 1 0, Alternatif 3 0, Alternatif 1 1, Her üç sıralamada da aynı sırada bulunan Alternatif 2, kabul edilebilir kararlılık kümesinin elemanıdır. 10 numaralı denklemin sonuçlarına göre Alternatif 2 aynı zamanda kabul edilebilir avantaj kümesinin de elemanıdır. Buna göre hem kabul edilebilir avantaj hem de karar vermede kabul edilebilir kararlılık kümesi elemanı olan Alternatif 2 en uygun alternatiftir. Burada elde edilen sonuçların farklı gruplarda değişim gösterip göstermeyeceğini incelemek için grup kararı ile belirlenen ve ölçütlerin çoğunluğunun ağırlılığını (maksimum grup faydasını) gösteren değeri ile ilgili farklı kombinasyonlar denenmiştir. Bu amaçla daha önce hesaplanan konsensus, durumu dışında çoğunluk oyu ile, veto durumları için hesaplamalar gerçekleştirilmiştir. Yapılan işlem maksimum grup faydasını gösteren değerlerini değiştirecek, ve değerleri ise sabit kalacaktır. Maksimum grup faydasını gösteren değerlerini değişimine bağlı olarak da kabul edilebilir avantaj elemanı olma koşulunu belirleyen 10 numaralı denklem sonuçları değişecektir. Farklı veto değerleri için elde edilen değerleri Tablo 6 da, farklı çoğunluk oyu değerleri için elde edilen değerleri ise Tablo 7 de verilmiştir. 50

15 AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2014, Cilt:14, Yıl:14, Sayı:2, 14: Tablo 6. Farklı Veto Değerleri İçin Elde Edilen Değerleri Veto Veto Veto Veto Veto Veto Alternatif Alternatif 2 0, , , , , , Alternatif 3 1, , , , , , Alternatif 1 1, , , , , , Tablo 7. Farklı Çoğunluk Oyu Değerleri İçin Elde Edilen Değerleri Veto Veto Veto Veto Veto Veto Alternatif Alternatif 2 0, , , , , , Alternatif 3 0, , , , , , Alternatif 1 1, , , , , , Elde edilen değerleri incelendiğinde alternatif CNC torna tezgahlarının sırası hiç değişmediğinden karar vermede kabul edilebilir kararlılık kümesi elemanı her durumda sadece Alternatif 2 olmaktadır. kabul edilebilir avantaj kümesi elemanı olma durumu ile ilgili olarak her durumda 10 numaralı denklemin sol kısmı değişmekte, ancak hiçbir durumda, sadece 3 alternatif olmasından dolayı değerinin üstünde çıkmadığından, sadece Alternatif 2, kabul edilebilir avantaj kümesinin elemanı olmaktadır. Bu durum, uygulama örneğindeki CNC torna tezgahları olan Alternatif 3 ün Alternatif 1 e göre yeterli üstünlüğe sahip olamamasından ileri gelmektedir. Teknik özelliklerin farklı olması durumunda Alternatif 3 ün de kabul edilebilir avantaj kümesine girmesi mümkün olabilecektir. Farklı veto değerlerine göre sıralama Alternatif 2 > Alternatif 3 > Alternatif 1 şeklinde bulunmuştur. VIKOR yöntemine göre yapılan incelemelerin ardından benzer çok ölçütlü karar verme problemlerine çözüm getirmek amacıyla kullanılan diğer bir yöntem olan TOPSIS yöntemi de değerlendirilecektir. Bu amaçla, Tablo 2 de sunulan verilere Bölüm 4 te adımları belirtilen TOPSIS yöntemi uygulanarak sıralamanın değişip değişmediği incelenecektir. Tablo 2, TOPSIS yönteminin ilk adımında yer alan karar matrisidir. Bu karar matrisine vektör 51

16 AIBU Journal of Social Sciences, 2014, Vol:14, Year:14, Issue:2, 14: normalizasyonu uygulanarak elde edilen normalize karar matrisi Tablo 8 de gösterilmiştir. 52 Tablo 8. TOPSIS Yöntemine Göre Normalize Karar Matrisi Maksimum Tornalama Çapı Maksimum Tornalama Boyu İş Mili Devri İş Mili Motor Gücü Alternatif 1 0, , , , Alternatif 2 0, , , , Alternatif 3 0, , , , Tablo 8 de bulunan matris, ölçüt ağırlıkları kullanılarak ağırlıklı normalize karar matrisine dönüştürülür. Ağırlıklı normalize karar matrisi Tablo 9 da sunulmuştur. Tablo 9. TOPSIS Yöntemine Göre Ağırlıklı Normalize Karar Matrisi Maksimum Tornalama Çapı Maksimum Tornalama Boyu İş Mili Devri İş Mili Motor Gücü Alternatif 1 0, , , , Alternatif 2 0, , , , Alternatif 3 0, , , , Ağırlıklı normalize karar matrisinden elde edilen pozitif ve negatif ideal çözümler Tablo 10 da verilmiştir. Tablo 10. TOPSIS Yöntemine Göre Pozitif ve Negatif İdeal Çözümler Maksimum Tornalama Çapı Maksimum Tornalama Boyu İş Mili Devri İş Mili Motor Gücü Pozitif ideal çözümler 0, , , , Negatif ideal çözümler 0, , , , Her alternatifin pozitif ve negatif ideal çözüme uzaklıkları ile bu değerlerden yararlanılarak bulunan ideal çözüme göreceli yakınlık değerleri Tablo 11 de sunulmuştur. Tablo 11. TOPSIS Yöntemine Göre Pozitif ve Negatif İdeal Çözümlere Uzaklık Değerleri ile İdeal Çözüme Göreceli Yakınlık Değerleri Pozitif İdeal Çözüme Uzaklık Negatif İdeal Çözüme Uzaklık İdeal Çözüme Göreceli Yakınlık Alternatif 1 0, , , Alternatif 2 0, , , Alternatif 3 0, , , İdeal çözüme göreceli yakınlık değerleri incelendiğinde sıralamanın VIKOR yönteminde olduğu gibi Alternatif 2 > Alternatif 3 > Alternatif 1 şeklinde olduğu görülmektedir.

17 AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2014, Cilt:14, Yıl:14, Sayı:2, 14: Sonuç İşletmeler üretim faaliyetlerini sürdürebilmek için çeşitli makine ve teçhizata ihtiyaç duymaktadırlar. Birim değişken maliyetleri düşük tutarak piyasada rekabet edebilmenin yolu da ileri teknolojik özelliklere sahip makinelere yatırım yapmaktan geçmektedir. Tabii ki, bu tür makinelerin ilk yatırım maliyetleri de oldukça fazladır. Dolayısıyla, işletmeler bu yüksek ilk yatırım maliyeti gerektiren makine teçhizatı satın alırken bir çok ölçütü birarada düşünmek zorundadırlar. Bu tür karar problemlerini çözmek için çeşitli çok ölçütlü karar verme yöntemleri geliştirilmiştir. VIKOR ve TOPSIS yöntemleri de bu çok ölçütlü karar verme yöntemleri arasında yer almakta ve literatür incelemesi bölümünden de görüleceği üzere sıklıkla kullanılmaktadırlar. Birbirinden farklı ölçüm birimlerine sahip çok sayıda değerlendirme ölçütünün incelenmesine olanak tanıyan bu yöntemler, aynı zamanda bu ölçütlerden bazıları için değerin en büyük olmasının en iyi durumu gösterdiği, bazıları için ise zaman, maliyet gibi değerin en küçük olmasının en iyi durumu gösterdiği problemlerin çözülmesine de olanak tanımaktadır. Bu çalışmada, yüksek ilk yatırım maliyeti gerektiren üç farklı CNC torna tezgahının maksimum tornalama çapı, maksimum tornalama boyu, iş mili devri ve iş mili motor gücü teknik özellikleri açısından karşılaştırılması için VIKOR yöntemi kullanılmış ve bir seçim yapılmıştır. Hem kabul edilebilir avantaj hem de karar vermede kabul edilebilir kararlılık kümesi elemanı olan Alternatif 2 en uygun alternatif olarak belirlenmiştir. Ayrıca yöntemin işleyişinde yer alan, grup kararı ile belirlenen ve ölçütlerin çoğunluğunun ağırlılığını (maksimum grup faydasını) gösteren değeri ile ilgili farklı kombinasyonlar denenenerek değişim gösteren değerler incelenmiştir. Sonuçları karşılaştırmak amacıyla bir başka çok ölçütlü karar verme yöntemi olan TOPSIS yöntemi aynı veri setine uygulandığında da sıralamanın değişmediği tespit edilmiştir. Kaynaklar AALAMI Habiballah Allah, MOGHADDAM, Mohsen Parsa ve YOUSEFI Gholam Reza, Modeling and prioritizing demand response programs in power markets, Electric Power Systems Research, 2010, 80, s BAHRAMINASAB Marjan ve JAHAN Ali, Material selection for femoral component of total knee replacement using 53

18 AIBU Journal of Social Sciences, 2014, Vol:14, Year:14, Issue:2, 14: comprehensive VIKOR, Materials and Design, 2011, 32, s BAZZAZI Abbas Aghajani, OSANLOO Morteza ve KARİMİ Behrooz, Deriving preference order of open pit mines equipment through MADM methods: Application of modified VIKOR method, Expert Systems with Applications, 2011, 38, s BOIX Marianne, MONTASTRUC Ludovic, PİBOULEAU Luc, AZZARO-PANTEL Catherine ve DOMENECH Serge, A multiobjective optimization framework for multicontaminant industrial water network design, Journal of Environmental Management, 2011, 92, s CHANG C-L ve HSU C-H, Multi-criteria analysis via the VIKOR method for prioritizing land-use restraint strategies in the Tseng- Wen reservoir watershed, Journal of Environmental Management, 2009, 90, s CHEN Mei-Fang ve TZENG Gwo-Hshiung, Combining grey relation and TOPSIS concepts for selecting an expatriate host country. Mathematical And Computer Modelling, 2004, 40. CHEN Cheng-Hsiung ve TZENG Gwo-Hshiung, Creating the aspired intelligent assessment systems for teaching materials. Expert Systems with Applications, 2011, 38, s CHEN Lisa Y ve WANG TienChin, Optimizing partners choice in IS/IT outsourcing projects: The strategic decision of fuzzy VIKOR, Int. J. Production Economics, 2009, 120, s CHIU Wan Yu, TZENG Gwo Hshiung ve Lİ, Han Lin, A new hybrid MCDM model combining DANP with VIKOR to improve e- store business, Knowledge-Based Systems, 2013, 37, s CRISTOBAL J R San, Multi-criteria decision-making in the selection of a renewable energy Project in spain: The Vikor method, Renewable Energy, 2011, 36, s DEVI K, Extension of VIKOR method in intuitionistic fuzzy environment for robot selection, Expert Systems with Applications, 2011, 38, s EBRAHIMNEJAD, S. MOUSAVİ, S.M. TAVAKKOLİ- MOGHADDAM, R. HASHEMİ, H. VAHDANİ, B. (2012), A novel two-phase group decision making approach for construction project selection in a fuzzy environment, Applied Mathematical Modelling, 36,

19 AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2014, Cilt:14, Yıl:14, Sayı:2, 14: FAZLOLLAHTABAR Hamed, A subjective framework for seat comfort based on a heuristic multi criteria decision making technique and anthropometry, Applied Ergonomics, 2010, 42, s GIRUBHA R J ve VINODH S, Application of fuzzy VIKOR and environmental impact analysis for material selection of an automotive component, Materials and Design, 2012, 37, s HSU C-H, WANG Fu-Kwun ve TZENG Gwo-Hshiung, The best vendor selection for conducting the recycled material based on a hybrid MCDM model combining DANP with VIKOR, Resources, Conservation and Recycling, 2012, 66, s &Itemid=89, ET: &Itemid=96, ET: ET: HWANG Ching-Lai ve YOON Kwangsun, Multiple Attribute Decision Making, Springer-Verlag, 1981, Berlin. JAHAN Ali, MUSTAPHA Faizal, ISMAİL Md Yusof, SAPUAN S M ve BAHRAMİNASAB Marjan, A comprehensive VIKOR method for material selection, Materials and Design, 2011, 32, s JU Yanbing ve WANG Aihua, Extension of VIKOR method for multicriteria group decision making problem with linguistic information, Applied Mathematical Modelling, 2013, 37/5, s KAYA Tolga ve KAHRAMAN Cengiz, Multicriteria renewable energy planning using an integrated fuzzy VIKOR & AHP methodology: The case of Istanbul, Energy, 2010, 35, s KAYA Tolga ve KAHRAMAN Cengiz, Fuzzy multiple criteria forestry decision making based on an integrated VIKOR and AHP approach, Expert Systems with Applications, 2011, 38, s KUO Ming-Shin ve LİANG Gin-Shuh, Combining VIKOR with GRA techniques to evaluate service quality of airports under fuzzy environment, Expert Systems with Applications, 2011, 38, s

20 AIBU Journal of Social Sciences, 2014, Vol:14, Year:14, Issue:2, 14: LEE Wen-Shiung ve TU Wei-Shan, Combined MCDM techniques for exploring company value based on Modigliani Miller theorem. Expert Systems with Applications, 2011, 38, s LIOU James J H, TSAİ Chieh-Yuan, LİN Rong-Ho ve TZENG, Gwo- Hshiung, A modified VIKOR multiple-criteria decision method for improving domestic airlines service quality, Journal of Air Transport Management, 2011, 17, LİU Hu-Chen, LİU Long, LİU Nan ve MAO, Ling-Xiang, Risk evaluation in failure mode and effects analysis with extended VIKOR method under fuzzy environment, Expert Systems with Applications, 2012, 39, s LOZANO-MINGUEZ, E. KOLIOS, A.J. BRENNAN, F.P. (2011), Multi-criteria assessment of offshore wind turbine support structures, Renewable Energy, 36, OPRICOVIC Serafim, Fuzzy VIKOR with an application to water resources planning. Expert Systems with Applications, 2011, 38, s OPRICOVIC Serafim ve TZENG Gwo-Hshiung, Compromise solution by MCDM methods: A comparative analysis of VIKOR and TOPSIS, European Journal of Operational Research, 2004, 156, s OPRICOVIC Serafim ve TZENG Gwo-Hshiung, Extended VIKOR method in comparison with outranking methods, European Journal of Operational Research, 2007, 178, s SANAYEI Amir, MOUSAVİ S Farid ve YAZDANKHAH A, Group decision making process for supplier selection with VIKOR under fuzzy environment, Expert Systems with Applications, 2010, 37, s SAYADI Mohammad Kazem, HEYDARİ Majeed ve SHAHANAGHİ Kamran, Extension of VIKOR method for decision making problem with interval numbers, Applied Mathematical Modelling, 2009, 33, s SHEMSHADI Ali, SHİRAZİ Hossein, TOREİHİ Mehran ve TAROKH M J, A fuzzy VIKOR method for supplier selection based on entropy measure for objective weighting, Expert Systems with Applications, 2011, 38, s SHIH Hsu-Shih, SHYUR, Huan-Jyh ve LEE E Stanley, An extension of TOPSIS for group decision making, Mathematical And Computer Modelling, 2007, 45, s

21 AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2014, Cilt:14, Yıl:14, Sayı:2, 14: TSAI Wen-Hsien, CHOU Wen-Chin ve LEU Jun-Der, An effectiveness evaluation model for the web-based marketing of the airline industry, Expert Systems with Applications, 2011, 38, s WANG Yung-Lan ve TZENG Gwo-Hshiung, Brand marketing for creating brand value based on a MCDM model combining DEMATEL with ANP and VIKOR methods, Expert Systems with Applications, 2012, 39, s WU Hung-Yi, LİN Yi-Kuei ve CHANG Chi-Hsiang, Performance evaluation of extension education centers in universities based on the balanced scorecard, Evaluation and Program Planning, 2011, 34, s YANG Yu-Ping Ou, SHİEH How-Ming ve TZENG Gwo-Hshiung, A VIKOR technique based on DEMATEL and ANP for information security risk control assessment, Information Sciences, 2011, (Baskıda makale). YÜCENUR G Nilay ve DEMİREL Nihan Çetin, Group decision making process for insurance company selection problem with extended VIKOR method under fuzzy environment, Expert Systems with Applications, 2012, 39, s ZHANG Nian ve WEİ Guiwu, Extension of VIKOR method for decision making problem based on hesitant fuzzy set, Applied Mathematical Modelling, 2013, 37(7), s

22 58 AIBU Journal of Social Sciences, 2014, Vol:14, Year:14, Issue:2, 14: 37-57

Üretim Yapan İşletmeler için Hidrolik Giyotin Alternatiflerinin TOPSIS Yöntemi ile İncelenmesi

Üretim Yapan İşletmeler için Hidrolik Giyotin Alternatiflerinin TOPSIS Yöntemi ile İncelenmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cilt: 12 Sayı: 4 Ekim 2012 ss. 549-562 Üretim Yapan İşletmeler için Hidrolik Giyotin Alternatiflerinin TOPSIS Yöntemi ile İncelenmesi Evaluation of Hydraulic Guillotine

Detaylı

BULANIK TOPSİS YÖNTEMİYLE TELEFON OPERATÖRLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

BULANIK TOPSİS YÖNTEMİYLE TELEFON OPERATÖRLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ BULANIK TOPSİS YÖNTEMİYLE TELEFON OPERATÖRLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 1 İpek Nur Erkmen ve 2 Özer Uygun 1 Karabük-Sakarya Ortak Program, Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği ABD, 2 Sakarya Üniversitesi

Detaylı

BİR AKARYAKIT İSTASYONU SEÇİMİNDE ELECTRE YÖNTEMİNİN KULLANILMASI

BİR AKARYAKIT İSTASYONU SEÇİMİNDE ELECTRE YÖNTEMİNİN KULLANILMASI BİR AKARYAKIT İSTASYONU SEÇİMİNDE ELECTRE YÖNTEMİNİN KULLANILMASI Pınar KILIÇOĞULLARI Burcu ÖZCAN Büşra ERTUĞ Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü, Veziroğlu Yerleşkesi,

Detaylı

Öncelikli Sektörlerin Belirlenmesinde AHS-TOPSIS ve AHS-VIKOR Yaklaşımlarının Kullanımı: Rize Organize Sanayi Bölgesi Örneği

Öncelikli Sektörlerin Belirlenmesinde AHS-TOPSIS ve AHS-VIKOR Yaklaşımlarının Kullanımı: Rize Organize Sanayi Bölgesi Örneği Journal of Yasar University, 2014 9(35) 6099-60xx Öncelikli Sektörlerin Belirlenmesinde AHS-TOPSIS ve AHS-VIKOR Yaklaşımlarının Kullanımı: Rize Organize Sanayi Bölgesi Örneği Using AHP-TOPSIS and AHP-VIKOR

Detaylı

ÇOK ÖLÇÜTLÜ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE BURSİYER SEÇİMİ: BİR ÖĞRETİM KURUMUNDA UYGULAMA

ÇOK ÖLÇÜTLÜ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE BURSİYER SEÇİMİ: BİR ÖĞRETİM KURUMUNDA UYGULAMA Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 26, Sayı: 3-4, 2012 259 ÇOK ÖLÇÜTLÜ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE BURSİYER SEÇİMİ: BİR ÖĞRETİM KURUMUNDA UYGULAMA Yusuf Alper ABALI (*) Batuhan

Detaylı

Sayı 8 Haziran 2013 ÖZET

Sayı 8 Haziran 2013 ÖZET Gümüşhane Üniversitesi Sayı 8 Haziran 2013 Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi İMALAT İŞLETMELERİ İÇİN EKSANTRİK PRES ALTERNATİFLERİNİN COPRAS YÖNTEMİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1 ÖZET İşletmelerin üretim faaliyetlerini

Detaylı

Farklı Normalizasyon Yöntemlerinin TOPSIS te Karar Verme Sürecine Etkisi

Farklı Normalizasyon Yöntemlerinin TOPSIS te Karar Verme Sürecine Etkisi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cilt: 13 Sayı: 2 Nisan 2013 ss. 245-257 Farklı Yöntemlerinin TOPSIS te Karar Verme Sürecine Etkisi The Effects of Different Normalization Methods to Decision Making

Detaylı

NETWORK MODELİ İLE AĞ ANALİZİ İÇİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİYLE KARŞILAŞTIRMALI ÇÖZÜM

NETWORK MODELİ İLE AĞ ANALİZİ İÇİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİYLE KARŞILAŞTIRMALI ÇÖZÜM NETWORK MODELİ İLE AĞ ANALİZİ İÇİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİYLE KARŞILAŞTIRMALI ÇÖZÜM Deniz Koçak Gazi Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler, Ekonometri Bölümü, Ankara denizkocak36@gmail.com

Detaylı

Normalizasyon Yöntemlerinin Çok Ölçütlü Karar Verme Sürecine Etkisi Moora Yöntemi İncelemesi

Normalizasyon Yöntemlerinin Çok Ölçütlü Karar Verme Sürecine Etkisi Moora Yöntemi İncelemesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cilt: 4 Sayı: Nisan 04 ss. 83-94 Normalizasyon Yöntemlerinin Çok lü Karar Verme Sürecine Etkisi Moora Yöntemi İncelemesi The Effects of The Normalization Methods

Detaylı

SESSION 6B: Bölgesel Ekonomiler II 321

SESSION 6B: Bölgesel Ekonomiler II 321 SESSION 6B: Bölgesel Ekonomiler II 321 Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinin Ekonomik Performanslarının TOPSIS Metodu ile Karşılaştırılması Comparison of the Economic Performance of Turkish Republics in Central

Detaylı

BULANIK AHP İLE TEDARİKÇİ SEÇİM PROBLEMİ VE BİR UYGULAMA

BULANIK AHP İLE TEDARİKÇİ SEÇİM PROBLEMİ VE BİR UYGULAMA BULANIK AHP İLE TEDARİKÇİ SEÇİM PROBLEMİ VE BİR UYGULAMA Hacer GÜNER Pamukkale Üniversitesi Özcan MUTLU Pamukkale Üniversitesi Özet Günümüzün yok edici rekabet ortamında işletmeler, ayakta kalabilmek için

Detaylı

TCDD İLTİSAK HATLARI PROJELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE UZLAŞIK ÇOK ÖLÇÜTLÜ KARAR VERME YÖNTEMLERİ UYGULAMASI

TCDD İLTİSAK HATLARI PROJELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE UZLAŞIK ÇOK ÖLÇÜTLÜ KARAR VERME YÖNTEMLERİ UYGULAMASI Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University Cilt 31, No 1, 11-0, 016 Vol 31, No 1, 11-0, 016 TCDD İLTİSAK HATLARI PROJELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE

Detaylı

ÇOK ÖLÇÜTLÜ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE SEÇMELİ DERS SEÇİMİ

ÇOK ÖLÇÜTLÜ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE SEÇMELİ DERS SEÇİMİ ÇOK ÖLÇÜTLÜ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE SEÇMELİ DERS SEÇİMİ Batuhan Safa Kutlu* Yusuf Alper Abalı** Tamer Eren*** Özet Bu çalışmada amaç çok ölçütlü karar verme yöntemleri kullanılarak öğrencilerin seçmeli

Detaylı

Analitik Hiyerarşi Süreci Temelli TOPSIS ve VIKOR Yöntemleri İle Futbolcu Performanslarının Değerlendirilmesi

Analitik Hiyerarşi Süreci Temelli TOPSIS ve VIKOR Yöntemleri İle Futbolcu Performanslarının Değerlendirilmesi Yayın Geliş Tarihi : 9.12.213 Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Kabul Tarihi : 17.2.214 İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Online Yayın Tarihi: 8.7.214 Cilt:29, Sayı:1, Yıl:214, ss. 25-61 Analitik

Detaylı

AHP (ANALYTIC HIERARCHY PROCESS) YÖNTEMİ VE HAZIR BETON TESİSİ ARAZİ SEÇİMİNDE UYGULAMASI

AHP (ANALYTIC HIERARCHY PROCESS) YÖNTEMİ VE HAZIR BETON TESİSİ ARAZİ SEÇİMİNDE UYGULAMASI AHP (ANALYTIC HIERARCHY PROCESS) YÖNTEMİ VE HAZIR BETON TESİSİ ARAZİ SEÇİMİNDE UYGULAMASI ANALYTIC HIERARCHY PROCESS METHOD AND APPLICATION IN AREA SELECTION OF READY MIXED CONCRETE PLANT ÖZET Ömür TEZCAN*

Detaylı

PET ŞİŞE TEDARİKÇİSİ SEÇİMİNDE BULANIK AHP VE BULANIK TOPSIS YAKLAŞIMI * FUZZY AHP AND FUZZY TOPSIS APPROACH TO PET BOTTLE SUPPLIER SELECTION

PET ŞİŞE TEDARİKÇİSİ SEÇİMİNDE BULANIK AHP VE BULANIK TOPSIS YAKLAŞIMI * FUZZY AHP AND FUZZY TOPSIS APPROACH TO PET BOTTLE SUPPLIER SELECTION Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.202, C.7, S.3, s.35-37. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.202, Vol.7,

Detaylı

Kaynak: A. İŞLİER, TESİS PLANLAMASI, 1997

Kaynak: A. İŞLİER, TESİS PLANLAMASI, 1997 Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Doç. Dr. Nil ARAS ENM411 Tesis Planlaması 2016-2017 Güz Dönemi Kaynak: A. İŞLİER, TESİS PLANLAMASI, 1997 2 Tesis Yer Seçimi Problemi (TYSP) TEK AMAÇLI

Detaylı

BULANIK TOPSIS ALGORİTMASINDA ÜÇGEN BULANIK SAYILAR İLE SATIŞ ELEMANLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

BULANIK TOPSIS ALGORİTMASINDA ÜÇGEN BULANIK SAYILAR İLE SATIŞ ELEMANLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET BULANIK TOPSIS ALGORİTMASINDA ÜÇGEN BULANIK SAYILAR İLE SATIŞ ELEMANLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Arş Gör. Burcu AVCI ÖZTÜRK 1 Doç. Dr. Zehra BAŞKAYA 2 ÖZET İşletmelerde satış elemanı seçim süreci bir çok

Detaylı

ANALİTİK HİYERARŞİ PROSES YÖNTEMİ İLE RÜZGAR TÜRBİN SEÇİMİ. Selçuk Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Endüstri Mühendisliği Bölümü, KONYA

ANALİTİK HİYERARŞİ PROSES YÖNTEMİ İLE RÜZGAR TÜRBİN SEÇİMİ. Selçuk Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Endüstri Mühendisliği Bölümü, KONYA S.Ü. Müh. Mim. Fak. Derg., c.25, s.1, 2010 J. Fac.Eng.Arch. Selcuk Univ., v.25, n.1, 2010 ANALİTİK HİYERARŞİ PROSES YÖNTEMİ İLE RÜZGAR TÜRBİN SEÇİMİ Ahmet SARUCAN 1, Mehmet Cabir AKKOYUNLU 2, Aydoğan BAŞ

Detaylı

BANKA ŞUBE PERFORMANSLARININ VIKOR YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

BANKA ŞUBE PERFORMANSLARININ VIKOR YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Endüstri Mühendisliði Dergisi Cilt: 20 Sayý: 1 Sayfa: (19-28) YA/EM 2008 Özel Sayısı BANKA ŞUBE PERFORMANSLARININ VIKOR YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ İrfan ERTUĞRUL, Nilsen KARAKAŞOĞLU Pamukkale Üniversitesi,

Detaylı

VİKOR-MAUT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK ÇUKUROVA BÖLGESEL HAVAALANI YERİ SEÇİMİ

VİKOR-MAUT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK ÇUKUROVA BÖLGESEL HAVAALANI YERİ SEÇİMİ VİKOR-MAUT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK ÇUKUROVA BÖLGESEL HAVAALANI YERİ SEÇİMİ Medine Nur Türkoğlu ve * 2 Yrd. Doç. Dr. Özer Uygun Karabük Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Detaylı

AHP-VIKOR VE MOORA YÖNTEMLERİNİN DEPO YERİ SEÇİM PROBLEMİNDE UYGULANMASI

AHP-VIKOR VE MOORA YÖNTEMLERİNİN DEPO YERİ SEÇİM PROBLEMİNDE UYGULANMASI Endüstri Mühendisliði Dergisi Cilt: 25 Sayý: -2 Sayfa: (2-5) Makale AHP-VIKOR VE MOORA YÖNTEMLERİNİN DEPO YERİ SEÇİM PROBLEMİNDE UYGULANMASI Adnan AKTEPE, Süleyman ERSÖZ Kırıkkale Üniversitesi, Endüstri

Detaylı

Gri ilişkisel analiz ile çok kriterli tedarikçi seçimi: Otomotiv sektöründe bir uygulama

Gri ilişkisel analiz ile çok kriterli tedarikçi seçimi: Otomotiv sektöründe bir uygulama İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi Istanbul University Journal of the School of Business Administration Cilt/Vol:38, Sayı/No:2, 2009, 147-156 ISSN: 1303-1732 - www.ifdergisi.org 2009 Gri ilişkisel

Detaylı

YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI

YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI YÖK Tezleri Proje Kelimesi Taraması Sonuçları Toplam Çalışma Sayısı 1833 İncelenen 1673 İlgisiz 372 Toplam İncelenen 1301 X Projesi 720 Proje Yönetimi 123 Yatırım Projeleri

Detaylı

ERP Yazılımı Seçiminde İki Aşamalı AAS-TOPSIS Yaklaşımı 1

ERP Yazılımı Seçiminde İki Aşamalı AAS-TOPSIS Yaklaşımı 1 ERP Yazılımı Seçiminde İki Aşamalı AAS-TOPSIS Yaklaşımı 1 Selçuk PERÇİN Doç. Dr., KTÜ, İİBF, İşletme Bölümü, selcukpercin@yahoo.com A. Cansu GÖK Arş. Gör., KTÜ, İİBF, İşletme Bölümü cansu_gok@hotmail.com

Detaylı

Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri ile Alt Yüklenici Seçimi: İnşaat Sektöründe Bir Uygulama

Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri ile Alt Yüklenici Seçimi: İnşaat Sektöründe Bir Uygulama Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri ile Alt Yüklenici Hilal AYDIN hilalaydin07@gmail.com betulokul@hotmail.com Yrd. Doç. Dr. Berk AYVAZ İstanbul Ticaret Üniversitesi, Mühendislik ve Tasarım Fakültesi bayvaz@ticaret.edu.tr

Detaylı

TOPSIS YÖNTEMİNİ KULLANARAK FİNANSAL VE FİNANSAL OLMAYAN ORANLARA GÖRE PERFORMANS DEĞERLENDİRİLMESİ, ŞEHİRLERARASI OTOBÜS SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

TOPSIS YÖNTEMİNİ KULLANARAK FİNANSAL VE FİNANSAL OLMAYAN ORANLARA GÖRE PERFORMANS DEĞERLENDİRİLMESİ, ŞEHİRLERARASI OTOBÜS SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA TOPSIS YÖNTEMİNİ KULLANARAK FİNANSAL VE FİNANSAL OLMAYAN ORANLARA GÖRE PERFORMANS DEĞERLENDİRİLMESİ, ŞEHİRLERARASI OTOBÜS SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA Mustafa SOBA * Kudret EREN ** ÖZET Her geçen gün artan

Detaylı

Research Article / Araştırma Makalesi SUPPLIER SELECTION WITH TOPSIS METHOD IN FUZZY ENVIRONMENT: AN APPLICATION IN BANKING SECTOR

Research Article / Araştırma Makalesi SUPPLIER SELECTION WITH TOPSIS METHOD IN FUZZY ENVIRONMENT: AN APPLICATION IN BANKING SECTOR Sigma J Eng & Nat Sci 33 (3), 2015, 351-362 Sigma Journal Engineering and Natural Sciences Sigma Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Research Article / Araştırma Makalesi SUPPLIER SELECTION WITH TOPSIS

Detaylı

COĞRAFİ PAZAR SEÇİMİNDE PROMETHEE VE ENTROPİ YÖNTEMLERİNE DAYALI ÇOK KRİTERLİ BİR ANALİZ: MOBİLYA SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

COĞRAFİ PAZAR SEÇİMİNDE PROMETHEE VE ENTROPİ YÖNTEMLERİNE DAYALI ÇOK KRİTERLİ BİR ANALİZ: MOBİLYA SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA COĞRAFİ PAZAR SEÇİMİNDE PROMETHEE VE ENTROPİ YÖNTEMLERİNE DAYALI ÇOK KRİTERLİ BİR ANALİZ: MOBİLYA SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA Özet V. Alpagut YAVUZ 1 Pazar seçimi işletmelerin temel amaçlarından biri olan

Detaylı

DEMATEL VE VIKOR YÖNTEMLERİYLE DIŞ KAYNAK SEÇİMİ: OTEL İŞLETMESİ ÖRNEĞİ

DEMATEL VE VIKOR YÖNTEMLERİYLE DIŞ KAYNAK SEÇİMİ: OTEL İŞLETMESİ ÖRNEĞİ DEMATEL VE VIKOR YÖNTEMLERİYLE DIŞ KAYNAK SEÇİMİ: OTEL İŞLETMESİ ÖRNEĞİ Serhat KARAOĞLAN * ÖZ Dış kaynak kullanımı (DKK), işletmeler için hem maliyetleri düşürmek hem de rekabet avantajı sağlamak adına

Detaylı

Çok Ölçütlü Karar Verme Modellerinde Normalizasyon Tekniklerinin Sonuçlara Etkisi: COPRAS Örneği

Çok Ölçütlü Karar Verme Modellerinde Normalizasyon Tekniklerinin Sonuçlara Etkisi: COPRAS Örneği Çok Ölçütlü Karar Verme Modellerinde Normalizasyon Tekniklerinin Sonuçlara Etkisi: COPRAS Örneği Aşkın Özdağoğlu Yrd.Doç.Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümü askin.ozdagoglu@deu.edu.tr.

Detaylı

BULANIK ORTAMDA TEDARİKÇİ SEÇİMİ: SAVUNMA SANAYİİ NE YÖNELİK BİR UYGULAMA

BULANIK ORTAMDA TEDARİKÇİ SEÇİMİ: SAVUNMA SANAYİİ NE YÖNELİK BİR UYGULAMA BULANIK ORTAMDA TEDARİKÇİ SEÇİMİ: SAVUNMA SANAYİİ NE YÖNELİK BİR UYGULAMA Özgür DEMİRTAŞ * A. Asuman AKDOĞAN ** Tedarikçi seçimi işletmeler açısından stratejik önem taşımaktadır. Özellikle de stratejik

Detaylı

Futbolcu Transferinin AHP ve VIKOR Yöntemlerine Dayalı Bütünleşik Yaklaşım ile Değerlendirilmesi

Futbolcu Transferinin AHP ve VIKOR Yöntemlerine Dayalı Bütünleşik Yaklaşım ile Değerlendirilmesi Yayın Geliş Tarihi : 06.03.2015 Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Kabul Tarihi : 10.06.2015 İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Online Yayın Tarihi: 25.12.2015 Cilt:30, Sayı:2, Yıl:2015, ss. 105-129

Detaylı

FLEXIBLE MANUFACTURING SYSTEMS SELECTION USING AHP AND FUZZY PROMETHEE APPROACH

FLEXIBLE MANUFACTURING SYSTEMS SELECTION USING AHP AND FUZZY PROMETHEE APPROACH Marmara Üniversitesi YIL 2010, SAYI II, S. 555-575 Özet teknolojileridir. Bu nedenle en uygun EÜS r. Bundan sonraki Anahtar Kelimeler: üreci, FLEXIBLE MANUFACTURING SYSTEMS SELECTION USING AHP AND FUZZY

Detaylı

Personel Seçimi için Gri Sistem Teori Tabanlı Bütünleşik Bir Yaklaşım

Personel Seçimi için Gri Sistem Teori Tabanlı Bütünleşik Bir Yaklaşım EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cilt: 13 Sayı: 4 Ekim 2013 ss. 461-471 Personel Seçimi için Gri Sistem Teori Tabanlı Bütünleşik Bir Yaklaşım An Integrated Approach Based on Grey System Theory

Detaylı

Adres : Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü C Blok No:216 06836 İncek Ankara

Adres : Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü C Blok No:216 06836 İncek Ankara UĞUR BAÇ YARDIMCI DOÇENT E-Posta Adresi : ugur.bac@atilim.edu.tr Telefon (İş) : 3125868759- Telefon (Cep) : Faks : 3125868091 Adres : Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü

Detaylı

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 441000000001101 Fizik I Physics I

Detaylı

Ö z Bu çalışmada, üretim yapan işletmeler için

Ö z Bu çalışmada, üretim yapan işletmeler için TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANP, TAGUCHI ve TOPSIS YÖNTEMLERİ ile OTOMOTİV SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA Makale Sunum Tarihi : 25.03.2015 Yayına Kabul Tarihi : 27.04.2015 Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler

Detaylı

: Manufacturing Engineering and Management (Link) Üretim Sistemleri/Endüstri Mühendislii Bölümü ne uygun bazı dersler

: Manufacturing Engineering and Management (Link) Üretim Sistemleri/Endüstri Mühendislii Bölümü ne uygun bazı dersler : Danimarka : Technical University of Denmark (Link) : Manufacturing Engineering and (Link) Informatics and Mathematical Programming (Link) Production Technology Project System Analysis Statistical Process

Detaylı

KURULUŞ YERİ SEÇİM PROBLEMLERİNDE ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİN KULLANILMASI VE BİR UYGULAMA *

KURULUŞ YERİ SEÇİM PROBLEMLERİNDE ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİN KULLANILMASI VE BİR UYGULAMA * AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Bahar 2013, Cilt:13, Yıl:13, Sayı:1, 13:257-287 KURULUŞ YERİ SEÇİM PROBLEMLERİNDE ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİN KULLANILMASI VE BİR UYGULAMA * Ahmet Serhat

Detaylı

BÜTÜNLEŞİK ANP-VIKOR YAKLAŞIMI İLE ERP YAZILIMI SEÇİMİ

BÜTÜNLEŞİK ANP-VIKOR YAKLAŞIMI İLE ERP YAZILIMI SEÇİMİ HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ OCAK 2011 CİLT 5 SAYI 1 (97-110) BÜTÜNLEŞİK ANP-VIKOR YAKLAŞIMI İLE ERP YAZILIMI SEÇİMİ Ali Beykent Üniversitesi Büyükçekmece, İstanbul aligorener@beykent.edu.tr

Detaylı

Forklift Alternatiflerinin KEMIRA-M Yöntemi ile Değerlendirilmesi

Forklift Alternatiflerinin KEMIRA-M Yöntemi ile Değerlendirilmesi Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2017, 4(1), 35-53 Optimum Journal of Economics and Management Sciences, 2017, 4(1), 35-53 Forklift Alternatiflerinin KEMIRA-M Yöntemi ile Değerlendirilmesi

Detaylı

DEPOLAMA FAALİYETLERİ İÇİN LOJİSTİK SERVİS SAĞLAYICI SEÇİMİNDE ÖNEMLİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİNİN BELİRLENMESİ

DEPOLAMA FAALİYETLERİ İÇİN LOJİSTİK SERVİS SAĞLAYICI SEÇİMİNDE ÖNEMLİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİNİN BELİRLENMESİ Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, Cilt 10, Sayı 22, 2014 Int. Journal of Management Economics and Business, Vol. 10, No. 22, 2014 DEPOLAMA FAALİYETLERİ İÇİN LOJİSTİK SERVİS SAĞLAYICI SEÇİMİNDE

Detaylı

KURULUŞ YERİ SEÇİMİNDE BULANIK AHS-VIKOR YAKLAŞIMININ KULLANIMI: OTEL SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

KURULUŞ YERİ SEÇİMİNDE BULANIK AHS-VIKOR YAKLAŞIMININ KULLANIMI: OTEL SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA KURULUŞ YERİ SEÇİMİNDE BULANIK AHS-VIKOR YAKLAŞIMININ KULLANIMI: OTEL SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA ÖZ İlker Murat AR 1 Birdoğan BAKİ 2 Fatih ÖZDEMİR 3 Kapasite kullanım oranı ve yatırımın geri dönüş performansı

Detaylı

DOI: /hsp Echocardiography Device Selection with Multicriteria Decision Making Methods

DOI: /hsp Echocardiography Device Selection with Multicriteria Decision Making Methods ARAŞTIRMA DOI: 10.17681/hsp.285651 Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemleri ile Ekokardiyografi Cihazı Seçiminin Yapılması Echocardiography Device Selection with Multicriteria Decision Making Methods Şeyma CİHAN,

Detaylı

Yard. Doç. Dr. İrfan DELİ. Matematik

Yard. Doç. Dr. İrfan DELİ. Matematik Unvanı Yard. Doç. Dr. Adı Soyadı İrfan DELİ Doğum Yeri ve Tarihi: Çivril/Denizli -- 06.04.1986 Bölüm: E-Posta Matematik irfandeli20@gmail.com, irfandeli@kilis.edu.tr AKADEMİK GELİŞİM ÜNİVERSİTE YIL Lisans

Detaylı

Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemleri İle Bir İçecek Firması İçin Tedarikçi Seçimi

Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemleri İle Bir İçecek Firması İçin Tedarikçi Seçimi 2016 Published in 4th International Symposium on Innovative Technologies in Engineering and Science 3-5 November 2016 (ISITES2016 Alanya/Antalya - Turkey) Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemleri İle Bir İçecek

Detaylı

TALEBİN BELİRSİZ OLDUĞU TEDARİK ZİNCİRİ TASARIMINDA BULANIK ENİYİLEME YAKLAŞIMI

TALEBİN BELİRSİZ OLDUĞU TEDARİK ZİNCİRİ TASARIMINDA BULANIK ENİYİLEME YAKLAŞIMI Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, Cilt 8, Sayı 17, 2012 Int. Journal of Management Economics and Business, Vol. 8, No. 17, 2012 TALEBİN BELİRSİZ OLDUĞU TEDARİK ZİNCİRİ TASARIMINDA BULANIK

Detaylı

Yusuf Tansel İç & Mustafa Yurdakul constructed. Using two different fuzzy number types (trapezoidal and triangular) and crisp (non-fuzzy) numbers sepa

Yusuf Tansel İç & Mustafa Yurdakul constructed. Using two different fuzzy number types (trapezoidal and triangular) and crisp (non-fuzzy) numbers sepa İşletme Fakültesi Dergisi, Cilt 9, Sayı 1, 2008, 125-140 ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİ KULLANAN MAKİNE-EKİPMAN SEÇİM ÇALIŞMALARINDA BULANIKLIĞIN SONUÇLARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ Yusuf Tansel İç

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALESİ /RESEARCH ARTICLE 3PL FİRMA SEÇİMİNDE BOCR ÖLÇÜTLERİNİ TEMEL ALAN ANP YÖNTEMİNİN KULLANIMI

ARAŞTIRMA MAKALESİ /RESEARCH ARTICLE 3PL FİRMA SEÇİMİNDE BOCR ÖLÇÜTLERİNİ TEMEL ALAN ANP YÖNTEMİNİN KULLANIMI ANADOLU ÜNİVERSİTESİ Bilim ve Teknoloji Dergisi B-Teorik Bilimler Cilt: 3 Sayı: 1 2014 Sayfa: 33-44 ARAŞTIRMA MAKALESİ /RESEARCH ARTICLE Nihal ERGİNEL 1, Sevil ŞENTÜRK 2, Yonca BİNİCİ 3 3PL FİRMA SEÇİMİNDE

Detaylı

Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Y.2008, C.13, S.1 s.133-144.

Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Y.2008, C.13, S.1 s.133-144. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Y.2008, C.13, S.1 s.133-144. ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİNİN TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE UYGULANMASI: OTOMOTİV SEKTÖRÜNDEN BİR ÖRNEK APPLICATION

Detaylı

Ö Z G E Ç M İ Ş. 1. Adı Soyadı: Mustafa GÖÇKEN. 2. Doğum Tarihi: 12 Haziran 1976. 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Ph.D.

Ö Z G E Ç M İ Ş. 1. Adı Soyadı: Mustafa GÖÇKEN. 2. Doğum Tarihi: 12 Haziran 1976. 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Ph.D. Ö Z G E Ç M İ Ş 1. Adı Soyadı: Mustafa GÖÇKEN 2. Doğum Tarihi: 12 Haziran 1976 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Ph.D. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Endüstri Mühendisliği Çukurova Üniversitesi

Detaylı

LOJİSTİK SEKTÖRÜNDE AĞIR TİCARİ ARAÇ SEÇİMİ PROBLEMİNE ÇOK ÖLÇÜTLÜ BİR YAKLAŞIM

LOJİSTİK SEKTÖRÜNDE AĞIR TİCARİ ARAÇ SEÇİMİ PROBLEMİNE ÇOK ÖLÇÜTLÜ BİR YAKLAŞIM Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University Cilt 28, No 1, 115-125, 2013 Vol 28, No 1, 115-125, 2013 LOJİSTİK SEKTÖRÜNDE AĞIR TİCARİ ARAÇ SEÇİMİ

Detaylı

PERSONEL SEÇİM PROBLEMİ İÇİN DOĞRUSAL FİZİKİ PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI A LINEAR PYHSICAL PROGRAMMING APPROACH TO PERSONNEL SELECTION PROBLEM

PERSONEL SEÇİM PROBLEMİ İÇİN DOĞRUSAL FİZİKİ PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI A LINEAR PYHSICAL PROGRAMMING APPROACH TO PERSONNEL SELECTION PROBLEM İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Yıl: 14 Sayı: 28 Güz 2015 s. 15-28 Araştırma Makalesi PERSONEL SEÇİM PROBLEMİ İÇİN DOĞRUSAL FİZİKİ PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI Mehmet Ali ILGIN 1 Eda DEĞİRMENCİ

Detaylı

ANALĠTĠK HĠYERARġĠ SÜRECĠ VE VIKOR TEKNĠĞĠ ĠLE DĠNAMĠK PERFORMANS ANALĠZĠ: BANKACILIK SEKTÖRÜNDE BĠR UYGULAMA

ANALĠTĠK HĠYERARġĠ SÜRECĠ VE VIKOR TEKNĠĞĠ ĠLE DĠNAMĠK PERFORMANS ANALĠZĠ: BANKACILIK SEKTÖRÜNDE BĠR UYGULAMA Istanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl:10 Sayı:19 Bahar 2011 s.109-127 ANALĠTĠK HĠYERARġĠ SÜRECĠ VE VIKOR TEKNĠĞĠ ĠLE DĠNAMĠK PERFORMANS ANALĠZĠ: BANKACILIK SEKTÖRÜNDE BĠR UYGULAMA Hasan

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Adı Soyadı : Gül Tekin TEMUR Doğum Tarihi : Unvanı

ÖZGEÇMİŞ. Adı Soyadı : Gül Tekin TEMUR Doğum Tarihi : Unvanı ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı : Gül Tekin TEMUR Doğum Tarihi : 15.02.1983 Unvanı : Doç. Dr. Yabancı Dil : İngilizce (İyi), Almanca (Başlangıç) Bilgisayar Becerileri : MsOffice Araçları (+MsProject), NeuroSolutions,

Detaylı

3.2. DP Modellerinin Simpleks Yöntem ile Çözümü Primal Simpleks Yöntem

3.2. DP Modellerinin Simpleks Yöntem ile Çözümü Primal Simpleks Yöntem 3.2. DP Modellerinin Simpleks Yöntem ile Çözümü 3.2.1. Primal Simpleks Yöntem Grafik çözüm yönteminde gördüğümüz gibi optimal çözüm noktası, her zaman uygun çözüm alanının bir köşe noktası ya da uç noktası

Detaylı

ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ İLE PERSONEL SEÇİMİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA * Mehmet Selami YILDIZ * Selman AKSOY **

ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ İLE PERSONEL SEÇİMİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA * Mehmet Selami YILDIZ * Selman AKSOY ** AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2015, Cilt:15, Yıl:15, Sayı:1, 15: 59-83 Gönderim Tarihi: 07.11.2014 Kabul Tarihi: 22.04.2015 ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ İLE PERSONEL SEÇİMİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

Detaylı

ROBOTLU HÜCRELERDE YALIN ÜRETİM TEKNİKLERİ KULLANILARAK ROBOT ÇEVRİM ZAMANININ VE VERİMLİLİĞİNİN ARTTIRILMASI

ROBOTLU HÜCRELERDE YALIN ÜRETİM TEKNİKLERİ KULLANILARAK ROBOT ÇEVRİM ZAMANININ VE VERİMLİLİĞİNİN ARTTIRILMASI 3. Ulusal Talaşlı İmalat Sempozyumu, 04-05 Ekim 2012, Ankara, Türkiye Özet ROBOTLU HÜCRELERDE YALIN ÜRETİM TEKNİKLERİ KULLANILARAK ROBOT ÇEVRİM ZAMANININ VE VERİMLİLİĞİNİN ARTTIRILMASI Ardan KAYAALTI a,

Detaylı

Sayı 11 Eylül 2014 TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİN KULLANILMASI ÖZET

Sayı 11 Eylül 2014 TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİN KULLANILMASI ÖZET Gümüşhane Üniversitesi Sayı 11 Eylül 2014 Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİN KULLANILMASI 1 ÖZET Doğru tedarikçinin seçilmesi, işletmelerin rekabet

Detaylı

DOI: /isarder

DOI: /isarder DOI: 10.20491/isarder.2017.266 EDAS Yöntemi Kullanılarak Bir Tekstil Atölyesi İçin Dikiş Makinesi Seçimi Sewing Machine Selection for a Textile Workshop by Using EDAS Method Alptekin ULUTAŞ Cumhuriyet

Detaylı

BİST te İmalat Sektöründeki İşletmelerin Finansal Performansları Üzerine Bir Araştırma

BİST te İmalat Sektöründeki İşletmelerin Finansal Performansları Üzerine Bir Araştırma Muhasebe ve Finansman Dergisi Ocak/2015 BİST te İmalat Sektöründeki İşletmelerin Finansal Performansları Üzerine Bir Araştırma Ramazan AKBULUT Ömer Faruk RENÇBER ÖZET Bu çalışmada BIST te işlem gören İmalat

Detaylı

Kiralama Yoluyla Araba Temin Eden Bir İşletmede AHP Yöntemi Uygulaması (*)

Kiralama Yoluyla Araba Temin Eden Bir İşletmede AHP Yöntemi Uygulaması (*) Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2014 18 (2): 337-348 Kiralama Yoluyla Araba Temin Eden Bir İşletmede AHP Yöntemi Uygulaması (*) Ekin Öztoprak (**) Öz: Günümüzde, alternatif sayısının

Detaylı

ÇOK KRİTERLİ KARAR VERMEDE ORESTE YÖNTEMİ VE PERSONEL SEÇİMİNDE UYGULANMASI

ÇOK KRİTERLİ KARAR VERMEDE ORESTE YÖNTEMİ VE PERSONEL SEÇİMİNDE UYGULANMASI ÇOK KRİTERLİ KARAR VERMEDE ORESTE YÖNTEMİ VE PERSONEL SEÇİMİNDE UYGULANMASI Ergün EROĞLU İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi eroglu@istanbul.edu.tr Bahadır Fatih YILDIRIM İstanbul Üniversitesi, İşletme

Detaylı

Satış Reklam Dağıtım İkna etme İnsanları kandırma becerisi Satış kolaylaştırıcı faaliyetler 9/28/2015

Satış Reklam Dağıtım İkna etme İnsanları kandırma becerisi Satış kolaylaştırıcı faaliyetler 9/28/2015 Pazarlamanın Konusu ve Kapsamı Pazarlamanın Gelişimi, Pazarlama Anlayışı ve Toplumsal Pazarlama Anlayışı Pazarlama İle İlgili Son Gelişmeler Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri.

Detaylı

Stratejik Pazarlama 7. Hafta. Doç. Dr. Hayrettin Zengin

Stratejik Pazarlama 7. Hafta. Doç. Dr. Hayrettin Zengin Stratejik Pazarlama 7. Hafta Doç. Dr. Hayrettin Zengin Pazar Fırsatları Ölçümü ve Pazar Çekiciliği Analizi Pazar fırsatı Mevcut ve gelecekteki olası değişimler sonucunda tüketicilerde ortaya çıkabilecek

Detaylı

TEDARİKÇİ SEÇİM KARARINDA ANALİTİK AĞ SÜRECİ (ANP) VE ELECTRE YÖNTEMLERİNİN KULLANILMASI VE BİR UYGULAMA

TEDARİKÇİ SEÇİM KARARINDA ANALİTİK AĞ SÜRECİ (ANP) VE ELECTRE YÖNTEMLERİNİN KULLANILMASI VE BİR UYGULAMA T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI YÖNETİM BİLİMİ PROGRAMI YÜKSEK LİSANS TEZİ TEDARİKÇİ SEÇİM KARARINDA ANALİTİK AĞ SÜRECİ (ANP) VE ELECTRE YÖNTEMLERİNİN KULLANILMASI

Detaylı

Anahtar Kelimeler: GSM operatörleri, Numara taşınabilirliği sistemi, Bulanık TOPSIS.

Anahtar Kelimeler: GSM operatörleri, Numara taşınabilirliği sistemi, Bulanık TOPSIS. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ BİLİM VE TEKNOLOJİ DERGİSİ A Uygulamalı Bilimler ve Mühendislik ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY A Cilt/Vol.:11-Sayı/No: 2 : 81-93 (2010) NUMARA TAŞINABİLİRLİĞİ

Detaylı

A. SCI ve SCIE Kapsamındaki Yayınlar

A. SCI ve SCIE Kapsamındaki Yayınlar A. SCI ve SCIE Kapsamındaki Yayınlar A.1. Erilli N.A., Yolcu U., Egrioglu E., Aladag C.H., Öner Y., 2011 Determining the most proper number of cluster in fuzzy clustering by using artificial neural networks.

Detaylı

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ENSTİTÜSÜ / YÜKSEKOKULU BİLİŞİM SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ /ABD LİSANS PROGRAMI - 2 ( yılı öncesinde birinci

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ENSTİTÜSÜ / YÜKSEKOKULU BİLİŞİM SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ /ABD LİSANS PROGRAMI - 2 ( yılı öncesinde birinci MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ENSTİTÜSÜ / YÜKSEKOKULU BİLİŞİM SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ /ABD LİSANS PROGRAMI - 2 (2016-17 yılı öncesinde birinci sınıfa başlayan öğrenciler için) BİRİNCİ YIL 1. Dönem CMPE113

Detaylı

Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi Sayı 11 Eylül 2014

Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi Sayı 11 Eylül 2014 GÜVENİLİRLİĞİNİN ANALİZİ 1 Behice Meltem Kayhan 2 Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi Sayı 11 Eylül 2014 BULANIK ÇIKARIM TABANLI BİR MODEL YARDIMIYLA TEDARİKÇİ Selçuk Çebi 3 ÖZET

Detaylı

ENTROPİ-GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ YÖNTEMLERİ İLE BÜTÜNLEŞİK BİR YAKLAŞIM: TURİZM SEKTÖRÜNDE UYGULAMA

ENTROPİ-GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ YÖNTEMLERİ İLE BÜTÜNLEŞİK BİR YAKLAŞIM: TURİZM SEKTÖRÜNDE UYGULAMA Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2016, C.21, S.1, s.6377. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2016,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ 2003 MÜHENDİSLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ÜNİVERSİTESİ

ÖZGEÇMİŞ 2003 MÜHENDİSLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ÜNİVERSİTESİ ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: İPEK EKER 2. Doğum Tarihi: 31.01.1980 3. Ünvanı: ÖĞRETİM GÖREVLİSİ 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans ENDÜSTRİ İSTANBUL KÜLTÜR 2003 MÜHENDİSLİĞİ ÜNİVERSİTESİ Y.Lisans

Detaylı

AHP VE VIKOR YÖNTEMLERİ İLE AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYE ÜLKELER VE TÜRKİYE NİN EKONOMİK PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

AHP VE VIKOR YÖNTEMLERİ İLE AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYE ÜLKELER VE TÜRKİYE NİN EKONOMİK PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl: Özel Sayı: Bahar 0/ s.- AHP VE VIKOR YÖNTEMLERİ İLE AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYE ÜLKELER VE TÜRKİYE NİN EKONOMİK PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Detaylı

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME BÖLÜMÜ BÖLÜM KODU: 0207

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME BÖLÜMÜ BÖLÜM KODU: 0207 İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME BÖLÜMÜ BÖLÜM KODU: 0207 01.Yarıyıl Dersleri Ders Kodu Ders Adı İngilizce Ders Adı TE PR KR AKTS IKT105 İktisada Giriş Introduction to Economics 3 0 3 4 ISL101

Detaylı

Graduation Project Topics

Graduation Project Topics Graduation Project Topics Maintenance management Maintenance performance and measurement: o Efficiency, effectiveness, productivity; o Life Cycle Cost optimization; o Quality, risk and maintenance services;

Detaylı

ANALİTİK AĞ SÜRECİ YÖNTEMİ ÜZERİNE BULANIK BİLGİ AKSİYOMU AÇILIMI

ANALİTİK AĞ SÜRECİ YÖNTEMİ ÜZERİNE BULANIK BİLGİ AKSİYOMU AÇILIMI Endüstri Mühendisliði Dergisi Cilt: 0 Sayý: 1 Sayfa: (5-18) YA/EM 008 Özel Sayısı ANALİTİK AĞ SÜRECİ YÖNTEMİ ÜZERİNE BULANIK BİLGİ AKSİYOMU AÇILIMI Selçuk ÇEBİ a*, Metin ÇELİK b, Cengiz KAHRAMAN a a İstanbul

Detaylı

Yıl:2013, C:5, S:2, s. 99-109 Year:2013, Vol:5, No:2, s. 99-109

Yıl:2013, C:5, S:2, s. 99-109 Year:2013, Vol:5, No:2, s. 99-109 Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi International Journal of Alanya Faculty of Business Yıl:2013, C:5, S:2, s. 99-109 Year:2013, Vol:5, No:2, s. 99-109 İMKB de İşlem Gören Mevduat Bankalarının

Detaylı

Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri İle Performans Değerlendirmesine İlişkin Bir Uygulama

Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri İle Performans Değerlendirmesine İlişkin Bir Uygulama Social Sciences Research Journal, Volume 4, Issue 2, 176-186 (June 2015), ISSN: 2147-5237 176 Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri İle Performans Değerlendirmesine İlişkin Bir Uygulama Meltem Karaatlı,

Detaylı

COURSES OFFERED FOR ERASMUS INCOMING STUDENTS

COURSES OFFERED FOR ERASMUS INCOMING STUDENTS COURSES OFFERED FOR ERASMUS INCOMING STUDENTS Department : Computer Engineering 152111001 CALCULUS I 3 2 4 5 152111005 PHYSICS I 3 0 3 3 152111006 PHYSICS I LAB 0 2 1 2 152111007 CHEMISTRY 3 0 3 3 152111008

Detaylı

BULANIK AMAÇ KATSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA. Ayşe KURUÜZÜM (*)

BULANIK AMAÇ KATSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA. Ayşe KURUÜZÜM (*) D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi Cilt:14, Sayı:1, Yıl:1999, ss:27-36 BULANIK AMAÇ KATSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA Ayşe KURUÜZÜM (*) ÖZET Çalışmada bulanık ( fuzzy ) katsayılı amaç fonksiyonuna sahip doğrusal programlama

Detaylı

BIST ULAŞTIRMA ENDEKSİNE KAYITLI ŞİRKETLERİN FİNANSAL PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

BIST ULAŞTIRMA ENDEKSİNE KAYITLI ŞİRKETLERİN FİNANSAL PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, ICAFR Özel Sayısı Int. Journal of Management Economics and Business, ICAFR Special Issue BIST ULAŞTIRMA ENDEKSİNE KAYITLI ŞİRKETLERİN FİNANSAL PERFORMANSLARININ

Detaylı

Bulanık TOPSIS Yöntemiyle Kurumsal Kaynak Planlaması Yazılım Seçimi

Bulanık TOPSIS Yöntemiyle Kurumsal Kaynak Planlaması Yazılım Seçimi Volume 5 Number 1 2014 pp 87-106 ISSN: 1309-2448 wwwberjournalcom Bulanık TOPSIS Yöntemiyle Kurumsal Kaynak Planlaması Yazılım Seçimi Ayşe Yıldız a Doğan Yıldız b Özet: Bir kurumsal kaynak planlama (Enterprice

Detaylı

TOPSIS YÖNTEMĠYLE FĠNANSAL PERFORMANSIN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ VE BĠR UYGULAMA

TOPSIS YÖNTEMĠYLE FĠNANSAL PERFORMANSIN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ VE BĠR UYGULAMA TOPSIS YÖNTEMĠYLE FĠNANSAL PERFORMANSIN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ VE BĠR UYGULAMA Yrd.Doç.Dr. Yılmaz AKYÜZ * Yrd.Doç.Dr.Tunga BOZDOĞAN ** Emin HANTEKĠN *** Özet GeçmiĢten günümüze değin insanoğlu en uygun kararı

Detaylı

Kamu Bankaları ve Halka Açık Özel Bankaların Promethee Yöntemi İle Kârlılıklarının Analizi

Kamu Bankaları ve Halka Açık Özel Bankaların Promethee Yöntemi İle Kârlılıklarının Analizi Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 6(1). 39-47 2014 Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi http://iibfdergi.aksaray.edu.tr Kamu Bankaları ve Halka Açık

Detaylı

ISSN : 1308-7231 iozdemir@ogu.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

ISSN : 1308-7231 iozdemir@ogu.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2012, Volume: 7, Number: 1, Article Number: 1A0294 Ömür Tezcan 1 Osman Aytekin 2 Hakan Kuşan 3 Ilker Özdemir 4 Oyak Construction 1 Eskisehir Osmangazi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Rıfat Gürcan Özdemir. 2. Doğum Tarihi : 07.01.1969. 3. Ünvanı : Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu :

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Rıfat Gürcan Özdemir. 2. Doğum Tarihi : 07.01.1969. 3. Ünvanı : Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu : ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Rıfat Gürcan Özdemir 2. Doğum Tarihi : 07.01.1969 3. Ünvanı : Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Endüstri Mühendisliği İstanbul Teknik Üniversitesi 1990

Detaylı

OYUN TEORİSİ. Özlem AYDIN. Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

OYUN TEORİSİ. Özlem AYDIN. Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü OYUN TEORİSİ Özlem AYDIN Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü TANIM ''Oyun Teorisi'', iki yada daha fazla rakibi belirli kurallar altında birleştirerek karşılıklı olarak çelişen olasılıklar

Detaylı

Toplam maliyete/gelire göre yer seçimi Faktör ağırlıklandırma Başabaş noktası analizi Oyun kuramı

Toplam maliyete/gelire göre yer seçimi Faktör ağırlıklandırma Başabaş noktası analizi Oyun kuramı Anadolu Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Doç. Dr. Nil ARAS ENM411 Tesis Planlaması 2013-2014 Güz Dönemi Toplam maliyete/gelire göre yer seçimi Faktör ağırlıklandırma Başabaş

Detaylı

BULANIK MANTIK VE SİSTEMLERİ 2014 2015 BAHAR DÖNEMİ ÖDEV 1. Müslüm ÖZTÜRK 148164001004 Bilişim Teknolojileri Mühendisliği ABD Doktora Programı

BULANIK MANTIK VE SİSTEMLERİ 2014 2015 BAHAR DÖNEMİ ÖDEV 1. Müslüm ÖZTÜRK 148164001004 Bilişim Teknolojileri Mühendisliği ABD Doktora Programı BULANIK MANTIK VE SİSTEMLERİ 2014 2015 BAHAR DÖNEMİ ÖDEV 1 Müslüm ÖZTÜRK 148164001004 Bilişim Teknolojileri Mühendisliği ABD Doktora Programı Mart 2015 0 SORU 1) Bulanık Küme nedir? Bulanık Kümenin (fuzzy

Detaylı

TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE BULANIK ÇIKARIM SİSTEMİ KURULMASINA YÖNELİK BİR UYGULAMA. V.Özlem AKGÜN 1

TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE BULANIK ÇIKARIM SİSTEMİ KURULMASINA YÖNELİK BİR UYGULAMA. V.Özlem AKGÜN 1 Sosyoteknik Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi Yıl: Sayı: Aralık TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE BULANIK ÇIKARIM SİSTEMİ KURULMASINA YÖNELİK BİR UYGULAMA V.Özlem AKGÜN Selçuk Üniversitesi, ozlemakgun@selcuk.edu.tr,

Detaylı

Serhat KARAOĞLAN Kırıkkale Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Yahşihan, Kırıkkale, Türkiye serhat@karaoglan.

Serhat KARAOĞLAN Kırıkkale Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Yahşihan, Kırıkkale, Türkiye serhat@karaoglan. DOI: 10.20491/isarder.2016.183 DEMATEL ve AHP Yöntemleri İle İşletmelerin Satın Alma Problemine Bütünleşik Bir Yaklaşım, DSLR Kamera Örneği 1 An Integrated Approach to the Purchase Problem of Businesses

Detaylı

T.C. KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI

T.C. KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI T.C. KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI BİST KİMYA PETROL PLASTİK ENDEKSİ NDEKİ (XKMYA) İŞLETMELERİN FİNANSAL PERFORMANSLARININ ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE

Detaylı

YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ BÖLÜMÜ YENİ DERS MÜFREDATI (1) FAKÜLTESİ: İŞLETME FAKÜLTESİ / BUSINESS SCHOOL

YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ BÖLÜMÜ YENİ DERS MÜFREDATI (1) FAKÜLTESİ: İŞLETME FAKÜLTESİ / BUSINESS SCHOOL (3) SINIFI: 1. Yıl Güz Dönemi MIS101 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA 1 COMPUTER PROGRAMMING 1 Z 3-0 4 BUS101 BİLİM VE TEKNOLOJİ TARİHİ HISTORY OF SCIENCE AND TECHNOLOGY Z 3-0 4 BUS103 İŞLETMECİLER İÇİN MATEMATİK

Detaylı

SATIN ALMA SÜRECİ İÇİN MOORA METODU İLE TEDARİKÇİ SEÇİMİ PROBLEMİ

SATIN ALMA SÜRECİ İÇİN MOORA METODU İLE TEDARİKÇİ SEÇİMİ PROBLEMİ SATIN ALMA SÜRECİ İÇİN MOORA METODU İLE TEDARİKÇİ SEÇİMİ PROBLEMİ Gökhan Özçelik 1, H. Ediz Atmaca 2 1 Arş. Gör., Gazi Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Endüstri Müh. Böl., gokhanozcelik@gazi.edu.tr

Detaylı

2013-2014 ACADEMIC YEAR CURRICULUM OF DEPARTMENT OF LOGISTICS MANAGEMENT FIRST SEMESTER

2013-2014 ACADEMIC YEAR CURRICULUM OF DEPARTMENT OF LOGISTICS MANAGEMENT FIRST SEMESTER 2013-2014 ACADEMIC YEAR CURRICULUM OF DEPARTMENT OF LOGISTICS MANAGEMENT FIRST SEMESTER ENG 102 Akademik Sunum Becerileri Academic Presentation Skills 2 2 3 6 HVI 101 Sivil Havacılığa Giriş Introduction

Detaylı

GENÇLERİN İNTERNET KULLANIM ALIŞKANLIKLARI VE KULLANILABİLİRLİK ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA: KÜTÜPHANE WEB SAYFALARININ KULLANILABİLİRLİĞİ

GENÇLERİN İNTERNET KULLANIM ALIŞKANLIKLARI VE KULLANILABİLİRLİK ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA: KÜTÜPHANE WEB SAYFALARININ KULLANILABİLİRLİĞİ GENÇLERİN İNTERNET KULLANIM ALIŞKANLIKLARI VE KULLANILABİLİRLİK ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA: KÜTÜPHANE WEB SAYFALARININ KULLANILABİLİRLİĞİ Selçuk ÇEBİ 1, Murat DURUCU 2, Behice Meltem KAYHAN 3 1 Yrd.Doç.Dr., Karadeniz

Detaylı

PROMETHEE SIRALAMA YÖNTEMİNİN KONUT PROJELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE KULLANILMASI

PROMETHEE SIRALAMA YÖNTEMİNİN KONUT PROJELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE KULLANILMASI Aytuğ ONAN; Promethee Sıralama Yönteminin Konut Projelerinin Değerlendirilmesinde Kullanılması PROMETHEE SIRALAMA YÖNTEMİNİN KONUT PROJELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE KULLANILMASI DOI NO: 10.5578/jeas.6470

Detaylı

ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ VE MOORA YÖNTEMLERİNİN PERSONEL SEÇİMİNDE UYGULANMASI

ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ VE MOORA YÖNTEMLERİNİN PERSONEL SEÇİMİNDE UYGULANMASI İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Yıl: 13 Sayı: 25 Bahar 2014 s. 1-14 ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ VE MOORA YÖNTEMLERİNİN PERSONEL SEÇİMİNDE UYGULANMASI Serap TEPE *, Ali GÖRENER Geliş:

Detaylı

EK-3 ÖZGEÇMİŞ (ÖRNEK FORMAT) Derece Alan Üniversite Yıl

EK-3 ÖZGEÇMİŞ (ÖRNEK FORMAT) Derece Alan Üniversite Yıl EK-3 ÖZGEÇMİŞ (ÖRNEK FORMAT) 1. Adı Soyadı : İsmail Erol 2. Doğum Tarihi : 24.05.1968 3. Unvanı : Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Doktora 5. Çalıştığı Kurum : Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Derece Alan Üniversite

Detaylı