Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Karınca Koloni Optimizasyonu Kullanılarak Yapılan Optimum Yönlendirme İşlemi

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Karınca Koloni Optimizasyonu Kullanılarak Yapılan Optimum Yönlendirme İşlemi"

Transkript

1 Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Karınca Koloni Optimizasyonu Kullanılara Yapılan Optimum Yönlendirme İşlemi Derviş Karaboğa 1 Selçu Ödem 2 1,2 Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Mühendisli Faültesi, Erciyes Üniversitesi, Kayseri 1 e-posta: 2 e-posta: Özetçe Kablosuz haberleşme ve sayısal eletroni tenolojilerindei yenililerle birlite ço üçü boyutlarda, düşü güç tüetimli, eonomi yapılarda algılayıcı elemanların üretimi mümün hale gelmiştir. Bu tür algılayıcı elemanların meydana getirdiği ağ yapılarının endüstride ço çeşitli alanlarda uygulama imanı bulunmatadır. Diğer bilişim ağ yapılarından farlılı arz eden ablosuz algılayıcı ağlar üzerinde etin ve verimli haberleşmenin gerçeleştirilebilmesi için algılayıcı ağ yapılarına özgü yönlendirme protoollerinin gerçeleştirilmesi geremetedir. Bu bildiride, ablosuz ağ algılayıcı yapıları için geliştirilen EEABR ve EARACO algoritmalarının farlı senaryolarda simülasyon sonuçları alınmış ve performans analizleri yapılmıştır. 1. Giriş Kablosuz algılayıcı ağlar (KAA) ço sayıda üçü boyutlarda algılayıcı elemanın oluşturduğu ağ yapılarıdır. Kablosuz haberleşme ve sayısal eletroni tenolojilerindei güncel gelişmelerle birlite, düşü güç tüetimli, olduça üçü boyutlarda ve ısa mesafeli iletişim becerilerine sahip algılayıcı ünitelerin tasarımı mümün hale gelmiştir. Algılama, veri işleme ve haberleşme işlemleri gerçeleştirebilen bu türde, ço sayıda algılayıcı elemanların bir araya gelmesiyle oluşturulan KAA yapıları lasi algılayıcı sistemlerine önemli üstünlüler sağlamatadır. Ço sayıda algılayıcı ünitenin oluşturduğu bu ağlar, ölçüm yapılaca bölgenin yaınına veya içine yerleştirilebilmetedir. Her bir ünitenin yeri daha önceden belirlenebilmete ve birço uygulamada yerleştirme rastgele bir şeilde yapılmatadır. Rastgele yerleştirme yöntemi ile oluşturulan ağ yapısında, endi endine organize olma ve adaptif yapıda bir işbirliği içine girme önem azanmatadır[1]. KAA lar birço aseri ve sivil uygulama alanlarında ullanılabilmetedir. Bunlar arasında hedef bölge gözetleme, izinsiz giriş saptama, meteoroloji gözleme, sismi hareet ölçüm sistemi, orman yangın gözlemi, habitat gözlemi vb. gibi çeşitli uygulamalar yer almatadır. Örneğin aseri amaçlı bir hedef gözetleme uygulaması için hedeflenen alana uçatan binlerce sayıda üçü algılayıcı elemanlar atılır. Bu elemanlar ablosuz haberleşme üniteleri aracılığıyla birbirleriyle organize olara saptadıları verileri birbirleri üzerinden merezlere iletilebilmetedir[2]. Tipi olara bir KAA yüzlerce veya binlerce algılayıcı eleman içermetedir. Her bir eleman birbirleri aracılığıyla mereze(baz istasyonuna) veri iletme yeteneğine sahiptir. Bu elemanlarının her birinin ablosuz iletim mesafesi düşütür. Anca ço sayıda elemanın oluşturduğu bir yapıyla ço geniş coğrafi bir alan ölçüm yapılabilece bir duruma gelmetedir. Şeil 1 de bir algılayıcı eleman içeriğinin şemati gösterimi yer almatadır. Temel olara bir algılayıcı, algılayıcı birim, işlemci birim, haberleşme ünitesi ve enerji aynağı içermetedir. Baz istasyonu, bu algılayıcı elemanlardan biri olabileceği gibi internet ortamında bir PC de olabilmetedir. Algılayıcılar ve baz istasyonu sabit veya hareetli olabilmetedir. Şeil 1: Algılayıcı Eleman İçeriği.

2 Klasi bilişim ağ yapılarından farlılı arz eden KAA yapıları için etin haberleşmenin sağlanabilmesi amacıyla yönlendirme algoritmalarının geliştirilmesi, uygulama alanlarının artmasıyla birlite önem azanmatadır. Klasi ağ yapılarında yönlendirme algoritmalarına alternatif olara güzel sonuçlar sunan arınca oloni optimizasyonu, KAA yapıları için de uyarlanabilmetedir. Anca KAA yapılarının sahip olduğu bazı özelliler, diğer lasi bilişim ağlardan olduça farlı yapıda yönlendirme algoritmalarının geliştirilmesini geretirmetedir. Bildiride, 2. bölümde KAA lar için geliştirilen temel yönlendirme algoritmaları, bunların getirdiği avantaj ve dezavantajlar ana hatlarıyla verilmiştir. 3. bölümde KAA lara özgü nitelileri diate alara geliştirilen arınca oloni optimizasyonunu ullanan yeni bir yalaşım olan Energy Aare Routing using Ant Colony Algorithm for WSNs, EARACO (Kablosuz algılayıcı Ağlar için Enerji Durumlarını Değerlendiren Yönlendirme Algoritması)[3] açılanmıştır. 4. bölümde ise bu algoritmanın başarısı simülasyonlarla test edilmiş ve bilinen bir diğer arınca tabanlı algoritma olan Energy Efficient Ant Based Routing Algorithm for WSNs, EEABR (Kablosuz Algılayıcı Ağlar için Karınca Tabanlı Yönlendirme Algoritması)[4] ile performans arşılaştırması yapılmıştır. Bu algoritmaların farlı yapılardai KAA lar üzerindei simülasyon sonuçları tartışılmıştır. Son bölümde ise bildiri sonuçlanmıştır. 2. Kablosuz Algılayıcı Ağlar için Yönlendirme Protoolleri Birço uygulamada, KAA lar güzel çözümler sunabilmelerine rağmen bu yapılara özgü bazı sııntılar da söz onusudur. Bunlardan bazıları sınırlı enerji aynağı, düşü işlemci güçleri ve olduça ısıtlı haberleşme yetenelerine sahip olmalarıdır. İletişim veri hızları ve veri gönderim/alım mesafeleri lasi ağ haberleşme sistemlerine nazaran olduça düşü almatadır. Bu sınırlamalardan dolayı literatürde mevcut birço ağ haberleşme(manet, adhoc[5] vb.) yapılarının ullandığı yönlendirme algoritmaları KAA lar için uygun olamamatadır. Algılayıcı ağlarında enerji tüetimi ağ ömrünün süresini belirleyen en önemli performans riteridir. Yönlendirme algoritmaları enerji tüetimini minimize ederen aynı zamanda hata toleransını da sağlamalıdır. Bununla birlite algılayıcıların bant genişliğinin düşü olmasından dolayı, yönlendirme algoritmasının algılayıcılar üzerindei işbirliği ve işlevi gerçeleşiren ihtiyaç duyulan bant genişliği düşü seviyelerde olmalıdır. Bir algılayıcıdan baz istasyonuna veri gönderiren ullanılan en temel teni flooding olara adlandırılmatadır. Bu metotta bilgi bütün algılayıcılar üzerinden baz istasyonuna ulaşıncaya adar yayımlanmatadır. Bu şeilde bir yayımlama büyü ölçüde enerji ve bant genişliği tüetmetedir. Heinzelman ve aradaşları veri yayımlamada SPIN ailesini önermişlerdir[6]. Anca SPIN protoollerinin relam (advertisement) operasyonları veri iletiminin hedefe ulaşmasını garanti etmemetedir. Bu onuda çolu yollu yönlendirme protoolleri avantaj sağlamatadır. Veri gönderiminde çolu yol ullanılması KAA ların güvenli bir şeilde veri iletimi için faydalı bir yöntem olmatadır. Güdümlü yayım (directed diffusion)[7] çolu-yollu yönlendirme algoritmalarına bir örnetir. Anca, güdümlü yayım periyodi veri transferi geretiren gözlem uygulamalarında uygun olamamatadır. Masimum ağ ömrünü sağlama üzere KAA parametrelerinin optimizasyonu bir ombinasyonel optimizasyon problemi olara düşünülebilir. Kombinasyonel optimizasyon problemlerinin çözümü, arıncalar gibi işbirliği ile çalışan biyoloji canlı türlerinin davranışlarını referans alara geliştirilen algoritmalar ile yapılabilmetedir[8]. Karınca oloni davranışlarını simüle eden Karınca Koloni Optimizasyonu (KKO) algoritması asimetri gezgin satıcı, araç yönlendirme ve KAA yönlendirme[9, 10, 11] gibi bir ço optimizasyon problemine başarılı bir şeilde uygulanmatadır. Singh ve aradaşları[12] KAA yapıları için arınca algoritması tabanlı bir yalaşım önermişlerdir. Anca, bu yalaşımda enerji ile ilgili sınırlamalar dahil olma üzere KAA lara özgü temel özellilere yöneli unsurlara diat edilmemiştir. Zhang ve aradaşları[13] yine arınca algoritması tabanlı bir yalaşım geliştirmişlerdir. Çalışmaları SC, FF ve FP olma üzere üç yönlendirme algoritmasını ihtiva etmetedir. Algoritmalar sistem çalışması başlangıcında arınca algoritmasına özgü bir parametre olan il feromon değerlerini güzel sonuçlar verece şeilde üretmetedir. Anca sistemin çalışmasının ileri aşamalarında SC ve FF algoritmaları için gecimeler(latency) artmatadır. Diğer ii algoritmaya nazaran FP algoritması hızlı veri iletimi yapabilmesine rağmen, SC ve FF algoritmalarından daha fazla enerji tüetiminde bulunmatadır. Literatür de yer alan bir diğer algoritma EEABR[4] arınca oloni optimizasyonu sezgiselliğini referans almatadır. Algoritma, algılayıcıların enerji seviyelerini ve yönlendirilmiş yolların uzunlularını diate alan etili bir strateji ullanmatadır. Enerji durumlarını ve yol uzunlularını diate alara arınca oloni optimizasyonunu ullanan ve EEABR e ıyasla güzel performans sonuçları üreten bir diğer algoritma ise EARACO algoritmasıdır. 3. EARACO Yönlendirme Algoritması KAA lar ço sayıda sabit veya hareetli algılayıcılarla, bu algılayıcılardan gelen verileri değerlendirme üzere toplayan bir baz istasyonundan meydana gelmetedir. Verilerin mereze hangi yollardan ne şeilde gideceğini yönlendirme algoritmaları belirlemetedir. Etin ve güvenli bir veri iletişimi sağlama amacıyla KAA lara özgü başlıca sınırlamalar bu yönlendirme algoritmaları tarafından diate alınmalıdır. KAA lar üzerinde diğer ağlara göre daha fazla hatalarla arşılaşma olasılığı söz onusudur. Çünü algılayıcılar bir daha baım veya tamir yapılamayaca şartlarda genelde rastgele olara coğrafi bölge üzerine yerleştirilmetedir. Enerji aynaları sınırlı olduğu için ve çevresel şartlar(sıcalı, nem manyeti alan girişimleri vb.) sağlılı haberleşmeyi daha fazla zorladığı için lasi ağ haberleşme protoollerinin ullandığı stratejiden daha farlı bir yalaşım geliştirilmelidir. Zamanla farlı algılayıcı elemanlar hatalarından ağ işlevinin etilememesi ve sağlılı yönlendirme işlevlerinin gerçeleştirilebilmesi için ağ adaptif yapıda olmalıdır.

3 Algılayıcı elemanlarda meydana gelebilece enerji tüenmesi hatalı işlem, arıza vb. sııntıların elimine edilmesi için yönlendirme işleminde farlı alternatif yolların canlı tutulması çözüm olmatadır. EARACO algoritması enerji durumlarına ve hatalara baara veriyi farlı yollardan iletme yeteneğine sahiptir. Algoritmada, veri parçalara bölünere uygun yollardan gönderilme işlemi yapılmatadır. Her bir parça baz istasyonuna ulaştığında veriyi gönderen aynağa onay mesajı iletilmetedir. Bu sayede hatalı yollarda aybolan veri terar gönderilebilmetedir ve garantili veri iletimi gerçeleştirilebilmetedir. Bu şeilde yönlendirme işleminde farlı yolları canlı tutara ve onay mesajlarını ullanara veri iletimi daha güvenli hale gelmetedir. Şeil 2 de görüleceği üzere ayna algılayıcı elemandan hedef baz istasyonuna giden bazı yollar diğer yollardan daha ısa olabilmetedir. Bu yollardan ısa olanları, veri iletimde toplam harcanan enerjiyi azaltacağından tercih edilmelidir. Anca bu yollar üzerinde bulunan algılayıcılarda enerji azaldığında veya hatalar olduğunda diğer yollardan veri gönderilmelidir. Başa bir ifadeyle enerjisi bol olan, ısa güzergahlı ve hatasız yollara gönderilen paet sayısı diğer yollara nazaran daha fazla olmalıdır. Önerilen EARACO algoritmasıyla bu yönde bir yol seçim yalaşımı mümün olmatadır. Yalaşımda enerji seviyeleri değerlendirilmete ve fazla enerjiye sahip algılayıcılar üzerinden veri atarımı ağırlılı olara tercih edilmetedir. Yalaşımda, ayrıca yol uzunluları da değerlendirilmete ve ısa olan yollara veri gönderiminde önceli verilmetedir. Şeil 2. KAA larda Çolu Yollu Veri İletim Örneği. KAA larda haberleşme bant genişliği olduça düşütür. Dolayısıyla geliştirilen yönlendirme algoritmasının haberleşmede ullandığı ontrol parametre sayısı ve boyutu mümün olduğunca az olmalıdır. Önerilen EARACO algoritmasıyla az sayıda ontrol parametresi ullanılmış ve ihtiyaç duyulan bant genişliği geresinimi düşürülmüştür. Çevresinde gerçeleşen bir olayla ilgili veri gönderme isteyen bir algılayıcı öncelile bu veriyi parçalara böler (her bir parça boyutu daha önceden sisteme paet boyutu olara belirtilmiştir). Şeil 3 de gönderilen veri paetinde bulunan algoritma tarafından ullanılan ontrol parametreleri yer almatadır. Şeil 3. Veri Paeti İçeriği. Paet içeriğinde P_T, paet tanımlayıcı; K_A, ayna algılayıcı eleman adresi; S_N, paet sıra numarası; J,. yol uzunluğunu gösteren parametre ve son olara, gönderilen. veri parçası yer almatadır. EERACO algoritması arınca oloni optimizasyonunu[14] ullanmatadır. Algoritma çalışıren her bir yapay arınca ajanı ağ üzerinde uygun bir yol bulmaya çalışmatadır. Karınca ajanlar, uyru algılayıcı eleman s den hareet etmete ve omşu r i algılayıcılar üzerinden hedef eleman d ye ulaşmatadırlar. Hareet edilen her bir omşu eleman r seçimi, Eşitli 1 den elde edilen P (r, değerine göre yapılmatadır. P r 0 Rs r, tabu durumunda farlı durumlarda Eşitlite feromon değerini, enerji durumunu diate alan sezgisel değeri, R s muhtemel omşu alıcı elemanları ifade etmetedir. Gönderici eleman r için tabu r daha önce alınan paet numaralarını işaret etmetedir. tabu r listesinde olan bir paet daha önceden iletildiği anlamına gelmete ve terardan iletilmemetedir. İletilen her bir paet numarası bu listeye elenmetedir. ve parametreleri ise feromon izi ve sezgisel değerin formülde etisini belirleyen bağıl ağırlılandırma değerleridir. Feromon izleri, her bir eleman arası bağlantılara arc(r, iliştirilmiştir. EARACO algoritmasında baz istasyonu sabit olara ele alındığı için her bir arınca ajanının son ulaşacağı hedef eleman her turda aynıdır. Enerji durumlarını diate alan sezgisel ifade Eşitli 2 de verilmiştir. (1)

4 n R s 1 ( I er ) (2) 1 ( I e ) n Eşitlite I başlangıç enerjisini, e r ise r elemanının alan enerjisini ifade etmetedir. Bu eşitli sayesinde verinin gidebileceği alternatif omşu elemanların enerjilerine göre bağıl bir değerlendirme yapılabilmetedir. Değerlendirmede yol uzunluları da diate alınan bir riterdir. Uzun yollarda daha az feromon maddesi bulunmatadır. Çünü arıncalar turlarını tamamladıtan sonra yollara Eşitli 3 ve 4 dei ifadeye göre feromon bıramatadır. Eşitlite ( t) 1/ J ( t) ( t) ( r, ( t) ( t), 1,..., m (4),. arınca için. turda yola bıraılan feromon mitarı; J, ise turun tamamlanması süresince toplam ziyaret edilen algılayıcı eleman sayısıdır. Bu değer yolun toplam uzunluğunu eleman sayısı olara vermetedir. Feromon değerleri algılayıcı elemanlar üzerindei hafızada tutulmatadır. Her bir algılayıcı eleman omşularına olan bağlantılarına ait feromon bilgilerini salamatadır. Her bir tur sonrasında arıncası tarafından ullanılan bu bağlantılara Eşitli 3 de hesaplanan adar feromon ilave edilmetedir. Bu işlem baz istasyonundan aynağa onay mesajı iletiliren gerçeleştirilmete ve yol boyunca bütün bağlantılar için aynı olmatadır. Bağlantılarda zamanla artan feromon mitarları süreli bir pozitif geri beslemeye neden olmatadır. Sisteme ontrollü bir negatif geri beslemenin ilave edilmesi amacıyla Eşitli 5 ullanılara yollardai feromon maddesinin buharlaşması sağlanmatadır. Eşitlite buharlaşma mitarını ontrol etme amacıyla (0, 1) parametresi ullanılmatadır[14]. ( t) (1 ) ( t) (5) ij EARACO algoritmasının ullandığı parametrelerden, e r (enerji durumları) ve (feromon iz değerleri) algılayıcı eleman hafızalarında tutulmata, J (yol uzunluğu) ve arınca ajanını tanımlayan indis değeri S_N (sıra numarası olara) iletim halinde olan veri paeti üzerinde bulunmatadır. Performans sonuçlarının alınması için yapılan simülasyonlarda,, ve parametreleri için Dorigo tarafından önerilen 1, 5 ve 0.5 değerleri ullanılmıştır[14]. 4. Simülasyon Sonuçları Bu bölümde EARACO algoritmasının performans sonuçları çeşitli KAA yapıları üzerinde test edilmiş ve EEABR algoritmasının sonuçları ile arşılaştırılmıştır. Performans sonuçlarının alınmasında MATLAB ortamında ayrı tabanlı ve paralel yapıda çalışan bir simülasyon programı geliştirilmiştir. OSI ağ atmanı protoolleri olan EARACO ve EEABR yönlendirme algoritmalarının performans analizinde aynı alt atman (fizisel ve veri bağlantı) parametre değerleri ullanılmıştır. Parametre değerleri MICAz donanımına[15] aittir ve Tablo 1 de verilmiştir. Tablo 1. MICAz Modül Parametre Değerleri ij (3) Parametre Adı Freans Veri İletim RF Gücü Alıcı Hassasiyeti İletim Modunda Aım Çeimi Alıcı Moda Aım Çeimi Enerji Kaynağı Paet Büyülüğü Değeri 2.4GHz 250 Kbps -10 dbm -94 dbm 11mA 19.7mA 2 x (1250mAH, 1,5V) 1Mb Geliştirilen simülasyon programında paet düzeyde veri transferi ve analizi yapılabilmetedir. Ayrıca ağ üzerindei algılayıcıların enerji durumları ayrıntılı olara alınabilmetedir. Sonuçlar farlı yoğunluta rastgele yerleştirilmiş algılayıcılara sahip KAA lar üzerinde alınmıştır. 200x200 m 2 li alanda 50, 100 ve 150 adet algılayıcının oluşturduğu KAA yapılarında EARACO ve EEABR algoritmaları ayrı ayrı oşturulmuş ve sonuçlar

5 grafi üzerinde gösterilmiştir. Şeil 4, EEABR algoritmasının farlı sayılarda algılayıcılar içeren KAA yapıları için veri transferinden sonra ağın sahip olduğu ortalama enerjiyi göstermetedir. Şeil üzerinde görüleceği üzere EEABR algoritması ile az yoğunlulu(birim sayıda az sayıda algılayıcı içeren) KAA larda enerji tüetimi daha hızlı olmatadır. Şeil 5 de az yoğunlulu (200x200 m 2 de 50 algılayıcı) KAA ile daha fazla yoğun (200x200m 2 de 150 algılayıcı) olan KAA arasında, alan enerji durumlarının yüzde olara farları yer almatadır. Şeilden, gönderilen paet sayısı arttıça aradai farın üstel olara arttığı görülmetedir. Şeil 4 ve 5 de EEABR için sonuçları verilen bu simülasyon oşturmalarının aynı şartlar dahilinde EARACO algoritması için alınan sonuçları Şeil 6 ve 7 de verilmiştir. Şeiller üzerinden görüleceği üzere EARACO algoritması EEABR algoritmasına göre daha fazla enerji tasarrufunda bulunmatadır. Bu ii algoritmanın farlı ağlarda enerji ullanımını gösteren arşılaştırmalı grafi Şeil 8 de yer almatadır. Şeil 4. Farlı Algılayıcı Ağlar için İletim Sonrası Ağda Kalan Ortalama Enerji Seviyeleri. Şeil 5. EEABR Algoritması ullanan Farlı Yoğunlutai KAA ların İletim Sonrası Kalan Ortalama Enerji Seviyelerinin Farları.

6 Şeil 6. Farlı Algılayıcı Ağlar için İletim Sonrası Ağda Kalan Ortalama Enerji Seviyeleri. Şeil 7. EARACO Algoritması ullanan Farlı Yoğunlutai KAA ların İletim Sonrası Kalan Ortalama Enerji Seviyelerinin Farları. Şeil 8. EEABR ve EARACO Yönlendirme Algoritmaları İçin İletim Sonrası Kalan Ortalama Enerji Seviyeleri.

7 5. Sonuç Birço alanda uygulama imanına sahip olan ablosuz algılayıcı ağlar üzerinde enerji tasarruflu etin yönlendirme algoritmalarının çözümü, bu türdei ağ yapılarının daha uzun ömürlü olara ullanılabilmesini sağlamatadır. Klasi bilişim ağ haberleşmesinde güzel alternatif çözümler sunan arınca optimizasyonunu baz alan yönlendirme tenilerinin, KAA lar üzerinde uygulanması etili sonuçlar vermetedir. Bildiride, KAA lara özgü nitelileri(sınırlı enerji aynağı, düşü haberleşme bandı) diate alan arınca oloni optimizasyonu ullanan yeni bir strateji olan EARACO algoritmasının yapısı açılanmış, performans sonuçları alınmış ve bilinen bir başa arınca oloni optimizasyonu tabanlı algoritma olan EEABR ile arşılaştırılmaları yapılmıştır. Farlı türlerde KAA lar için yapılan simülasyonlardan, EARACO nun, ağ ömrünü artıraca şeilde performanslı sonuçlar ürettiği görülmetedir. 6. Kaynaça [1] Al-Karai, J.N.; Kamal, A.E. Routing Techniques in Wireless Sensor Netors: a Survey. Wireless Communications, IEEE, 2004; Volume 11, pp [2] Mohammad, I.; Imad, M. Handboo of Sensor Netors ; CRC Press: London, 2005; pp [3] Odem, S.; Karaboga, D. Routing in Wireless Sensor Netors Using an Ant Colony Optimization (ACO) Router Chip, Sensors 2009, 9, [4] Camilo, T.; Carreto, C.; Silva, J.; Boavida, F.; An Energy-Efficient Ant Base Routing Algorithm for Wireless Sensor Netors. ANTS Fifth International Worshop on Ant Colony Optimization and Sarm Intelligence, Springer LCNS series, 2006; Volume 4150, pp [5] Sun, J.-Z. Mobile Ad Hoc Netoring: An Essential Technology for Pervasive Computing. In International Conference on Info-Tech and Info-Net, 2001; pp [6] Al-Karai, J.N.; Kamal, A.E. Routing Techniques in Wireless Sensor Netors: a Survey. Wireless Communications, IEEE, 2004; Volume 11, pp [7] Intanagoniat, C.; Govindan R.; Estrin, D. Directed Diffusion: a Salable and Robust Communication Paradigm for Sensor Netors. Mobile Computing and Netoring, 2000; pp [8] White, T.; Pagure, B. Toard Multi-Sarm Problem Solving in Netors. 3rd Int. Conf. Multi-Agent Syst., 1998; pp [9] Liu, Z.; Kiatosa, M.Z; Constantinou, C. A Biologically Inspired QOS Routing Algorithm for Mobile Ad Hoc Netors. Int. Conf. Adv. Inf. Net. Appl., 2005; pp [10] Schoonderoerd, R.; Holland, O.; Bruten, J.; Rothrantz, L. Ant-based Load Balancing in Telecommunications Netors. Adapt. Behavior, 1996; Volume 5(2), pp [11] Niannian D.; Liu, P.X.; Chao H. Data Gathering Communication in Wireless Sensor Netors Using Ant Colony Optimization. Int. Conf. on Intelligent Robots and Systems, 2005; pp [12] Singh, G., Das, S. Gosavi, S., Pujar, S.; Ant Colony Algorithms for Steiner Trees: An Application to Routing in Sensor Netors. Recent Developments in Biologically Inspired Computing, Eds., Idea Group Publishing, 2004; pp [13] Zhang, Y.; Kuhn, L.; Fromherz, M.; Improvements on Ant Routing for Sensor Netors. In: Ants 2004, Int. Worshop on Ant Colony Optimization and Sarm Intelligence, 2004; pp [14] Dorigo, M.; Optimization, Learning and Natural Algorithms. Ph.D. thesis, Dipartimento di Elettronica, Politecnico di Milano, Italy, [15] Crossbo Technology, Inc. MICAz module datasheet, Wireless_pdf/MICAz_Datasheet.pdf, 2009.

Malzeme Bağıyla Konstrüksiyon

Malzeme Bağıyla Konstrüksiyon Shigley s Mechanical Engineering Design Richard G. Budynas and J. Keith Nisbett Malzeme Bağıyla Konstrüsiyon Hazırlayan Prof. Dr. Mehmet Fırat Maine Mühendisliği Bölümü Saarya Üniversitesi Çözülemeyen

Detaylı

Kablosuz Algılayıcı Ağlarında Yönlendirme Teknikleri

Kablosuz Algılayıcı Ağlarında Yönlendirme Teknikleri Akademik Bilişim 07 - IX. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri Kablosuz Algılayıcı Ağlarında Yönlendirme Teknikleri Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, 38039,

Detaylı

OCAK HAVALANDIRMA ŞEBEKE ANALİZİ İÇİN KOMBİNE BİR YÖNTEM (A COMBINED METHOD FOR THE ANALYSIS OF MINE VENTILATION NETWORKS)

OCAK HAVALANDIRMA ŞEBEKE ANALİZİ İÇİN KOMBİNE BİR YÖNTEM (A COMBINED METHOD FOR THE ANALYSIS OF MINE VENTILATION NETWORKS) ÖZET/ABSTRACT DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 2 Sayı: 2 sh. 49-54 Mayıs 2000 OCAK HAVALANDIRMA ŞEBEKE ANALİZİ İÇİN KOMBİNE BİR YÖNTEM (A COMBINED METHOD FOR THE ANALYSIS OF MINE

Detaylı

MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ OPTİMİZASYONU. Ercan ŞENYİĞİT 1, *

MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ OPTİMİZASYONU. Ercan ŞENYİĞİT 1, * Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 (1-2) 168-182 (2009) http://fbe.erciyes.edu.tr/ ISSN 1012-2354 MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ

Detaylı

KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES

KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES Mehmet YÜCEER, İlnur ATASOY, Rıdvan BERBER Anara Üniversitesi Mühendisli Faültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Tandoğan- 0600 Anara (berber@eng.anara.edu.tr)

Detaylı

Dinamik Programlama Tekniğindeki Gelişmeler

Dinamik Programlama Tekniğindeki Gelişmeler MADENCİLİK Aralı December 1991 Cilt Volume XXX Sayı No 4 Dinami Programlama Teniğindei Gelişmeler Developments in Dynamic Programming Technique Ercüment YALÇIN (*) ÖZET Bu yazıda, optimum nihai açı işletme

Detaylı

DOĞRUSAL ANTEN DİZİLERİNDE OPTİMUM DEMET ŞEKİLLENDİRME AMACIYLA KARINCA KOLONİ OPTİMİZASYON ALGORİTMASININ KULLANILMASI ÖZET

DOĞRUSAL ANTEN DİZİLERİNDE OPTİMUM DEMET ŞEKİLLENDİRME AMACIYLA KARINCA KOLONİ OPTİMİZASYON ALGORİTMASININ KULLANILMASI ÖZET Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 22(1-2) 66-74 (26) http://fbe.erciyes.edu.tr/ ISSN 112-2354 DOĞRUSAL ANTEN DİZİLERİNDE OPTİMUM DEMET ŞEKİLLENDİRME AMACIYLA KARINCA KOLONİ OPTİMİZASYON

Detaylı

(b) ATILIM Üniversitesi, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Böl.

(b) ATILIM Üniversitesi, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Böl. ED Sistemleri için Etin Darbe Ayrıştırma ve Tehdit Kimlilendirme Algoritması Geliştirilmesi Development of Effective Pulse Deinterleaving and Threat Identification Algorithm for ESM Systems Ortaovalı H.

Detaylı

Farklı Madde Puanlama Yöntemlerinin ve Farklı Test Puanlama Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Farklı Madde Puanlama Yöntemlerinin ve Farklı Test Puanlama Yöntemlerinin Karşılaştırılması Eğitimde ve Psiolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, Yaz 200, (), -8 Farlı Madde Puanlama Yöntemlerinin ve Farlı Test Puanlama Yöntemlerinin Karşılaştırılması Halil YURDUGÜL * Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

OPTİMUM GÜÇ AKIŞININ YAPAY ARI KOLONİSİ İLE SAĞLANMASI

OPTİMUM GÜÇ AKIŞININ YAPAY ARI KOLONİSİ İLE SAĞLANMASI OPTİMUM GÜÇ AKIŞININ YAPAY ARI KOLONİSİ İLE SAĞLANMASI A. Doğan 1 M. Alçı 2 Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü 1 ahmetdogan@erciyes.edu.tr 2 malci@erciyes.edu.tr

Detaylı

Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi

Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 4 (2016) 655-660 Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi Araştırma Makalesi Kablosuz Heterojen Algılayıcı Ağlarda Bulanık Mantık Tabanlı Ağ Geçidi Seçimi

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 405 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI - 3

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 405 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI - 3 ONOKUZ MAYIS ÜNİVERSİESİ MÜHENİSLİK FAKÜLESİ KİMYA MÜHENİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 405 KİMYA MÜHENİSLİĞİ LABORAUVARI - 3 ENEY 5: KABUK ÜP ISI EĞİŞİRİCİ ENEYİ (SHALL AN UBE HEA EXCHANGER) EORİ ISI RANSFERİ Isı,

Detaylı

KONTEYNER YÜKLEME PROBLEMLERİ İÇİN KARINCA KOLONİSİ OPTİMİZASYONU YAKLAŞIMI

KONTEYNER YÜKLEME PROBLEMLERİ İÇİN KARINCA KOLONİSİ OPTİMİZASYONU YAKLAŞIMI Gazi Üniv. Müh. Mim. Fa. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ. Cilt 5, No 4, 881-894, 010 Vol 5, No 4, 881-894, 010 KONTEYNER YÜKLEME PROBLEMLERİ İÇİN KARINCA KOLONİSİ OPTİMİZASYONU YAKLAŞIMI Türay DERELİ

Detaylı

SÖZDE SPOT ELEKTRİK FİYATINI KULLANAN KISA DÖNEM HİDROTERMAL KOORDİNASYON PROBLEMİ İÇİN DELPHİ DİLİNDE YAZILMIŞ GÖRSEL BİR PROGRAM

SÖZDE SPOT ELEKTRİK FİYATINI KULLANAN KISA DÖNEM HİDROTERMAL KOORDİNASYON PROBLEMİ İÇİN DELPHİ DİLİNDE YAZILMIŞ GÖRSEL BİR PROGRAM SÖZDE SPOT ELEKTRİK FİYATINI KULLANAN KISA DÖNEM HİDROTERMAL KOORDİNASYON PROBLEMİ İÇİN DELPHİ DİLİNDE YAZILMIŞ GÖRSEL BİR PROGRAM Celal YAŞAR 1 Salih FADIL 2 M.Ali TAŞ 3 13 Dumlupınar Üniversitesi Mühendisli

Detaylı

İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI İÇİN RADAR KAPLAMA ALANLARINDAN KAÇINACAK EN KISA ROTANIN HESAPLANMASI

İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI İÇİN RADAR KAPLAMA ALANLARINDAN KAÇINACAK EN KISA ROTANIN HESAPLANMASI İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI İÇİN RADAR KAPLAMA ALANLARINDAN KAÇINACAK EN KISA ROTANIN HESAPLANMASI Hamdi DEMİREL (a), Halil SAVURAN (b), Murat KARAKAYA (c) (a) Mühendisli Faültesi, Yazılım Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

Aşınmadan aynalanan hasar, gelişmiş ülelerde gayri safi milli hasılanın % 1-4 ü arasında maliyete sebep olmata ve bu maliyetin % 36 sını abrasiv aşınm

Aşınmadan aynalanan hasar, gelişmiş ülelerde gayri safi milli hasılanın % 1-4 ü arasında maliyete sebep olmata ve bu maliyetin % 36 sını abrasiv aşınm TİMAK-Tasarım İmalat Analiz Kongresi 6-8 Nisan 006 - BALIKESİR RSM TEKNİĞİ UYGULANARAK DERLİN MALZEMESİNİN OPTİMUM AŞINMA DEĞERİNİN TAHMİN EDİLMESİ Aysun SAĞBAŞ 1, F.Bülent YILMAZ ve Fatih ALTINIŞIK 3

Detaylı

IEEE 802.11g Standardının İncelenmesi

IEEE 802.11g Standardının İncelenmesi EHB 481 Temel Haberleşme Sistemleri Tasarım ve Uygulamaları 2014-2015 Güz Yarıyılı Proje Aşama Raporu: 2. Aşama Standardizasyon Çalışmalarını İncelemesi Aşama 2: Standartlaşma aktivitesinin getirileri

Detaylı

KARINCA KOLONİSİ ALGORİTMASI İLE GEZEN SATICI PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ

KARINCA KOLONİSİ ALGORİTMASI İLE GEZEN SATICI PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ 8. Türiye Eonometri ve İstatisti Kongresi 24-25 Mayıs 2007 İnönü Üniversitesi Malatya KARINCA KOLONİSİ ALGORİTMASI İLE GEZEN SATICI PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ Hasan SÖYLER 1 Timur KESKİNTÜRK 2 Özet: Karınca olonisi

Detaylı

Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Düğüm Sayılarının Mobil Baz İstasyonu İyileştirmesi Üzerine Etkisi

Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Düğüm Sayılarının Mobil Baz İstasyonu İyileştirmesi Üzerine Etkisi Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Düğüm Sayılarının Mobil Baz İstasyonu İyileştirmesi Üzerine Etkisi Kadir Tohma 1, Yakup Kutlu 2 1 İskenderun Teknik Üniversitesi, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Bilgisayar

Detaylı

Çok Taşıyıcılı Gerçek Zaman WiMAX Radyoda Zaman Bölgesi ve Frekans Bölgesi Kanal Denkleştiricilerin Teorik ve Deneysel BER Başarım Analizleri

Çok Taşıyıcılı Gerçek Zaman WiMAX Radyoda Zaman Bölgesi ve Frekans Bölgesi Kanal Denkleştiricilerin Teorik ve Deneysel BER Başarım Analizleri Ço Taşıyıcılı Gerçe Zaman WiMA adyoda Zaman Bölgesi ve Freans Bölgesi Kanal Denleştiricilerin Teori ve Deneysel Başarım Analizleri E. Tuğcu, O. Çaır, A. Güner, A. Özen, B. Soysal, İ. Kaya Eletri-Eletroni

Detaylı

KARINCA KOLONİ ALGORİTMASI BMÜ-579 Meta Sezgisel Yöntemler. Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN Fırat Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

KARINCA KOLONİ ALGORİTMASI BMÜ-579 Meta Sezgisel Yöntemler. Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN Fırat Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü KARINCA KOLONİ ALGORİTMASI BMÜ-579 Meta Sezgisel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN Fırat Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Karınca Koloni Algoritması Bilim adamları, böcek davranışlarını inceleyerek

Detaylı

Açık işletme Dizaynı için Uç Boyutlu Dinamik Programlama Tekniği

Açık işletme Dizaynı için Uç Boyutlu Dinamik Programlama Tekniği MADENCİLİK Haziran June 1991 Cilt Volume XXX Sayı No 2 Açı işletme Dizaynı için Uç Boyutlu Dinami Programlama Teniği A Three Dimensional Dynamic Programming Technique for Open Pit Design Ercüment YALÇE\(*)

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNDE KANATÇIK YÜZEYİNDEKİ SICAKLIK DAĞILIMININ SONLU FARKLAR METODU İLE ANALİZİ

GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNDE KANATÇIK YÜZEYİNDEKİ SICAKLIK DAĞILIMININ SONLU FARKLAR METODU İLE ANALİZİ TEKNOLOJİ, Cilt 7, (2004), Sayı 3, 407-414 TEKNOLOJİ GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNDE KANATÇIK YÜZEYİNDEKİ SICAKLIK DAĞILIMININ SONLU FARKLAR METODU İLE ANALİZİ ÖZET Himet DOĞAN Mustafa AKTAŞ Tayfun MENLİK

Detaylı

Hülya Özdağ (YTÜ Matematik Bölümü Ö.Ü.) Nilgün Aygör (YTÜ Matematik Bölümü Ö.Ü.) Aykut Parlak (YTÜ Matematik Mühendisliği)

Hülya Özdağ (YTÜ Matematik Bölümü Ö.Ü.) Nilgün Aygör (YTÜ Matematik Bölümü Ö.Ü.) Aykut Parlak (YTÜ Matematik Mühendisliği) Karınca Kolonisi Algoritmasının Zaman Çizelgelemesi Üzerine: Bir Modellemesi ve Uygulaması Hülya Özdağ (YTÜ Matematik Bölümü Ö.Ü.) Nilgün Aygör (YTÜ Matematik Bölümü Ö.Ü.) Aykut Parlak (YTÜ Matematik Mühendisliği)

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Tolga YÜKSEL Ünvanı Birimi Doğum Tarihi Yrd. Doç. Dr. Mühendislik Fakültesi/ Elektrik Elektronik Mühendisliği 23.10.1980

Detaylı

Kablosuz Sensör Ağlar ve Eniyileme. Tahir Emre KALAYCI. 21 Mart 2008

Kablosuz Sensör Ağlar ve Eniyileme. Tahir Emre KALAYCI. 21 Mart 2008 Kablosuz Sensör Ağlar ve Eniyileme Tahir Emre KALAYCI 21 Mart 2008 Gündem Genel Bilgi Alınan Dersler Üretilen Yayınlar Yapılması Planlanan Doktora Çalışması Kablosuz Sensör Ağlar Yapay Zeka Teknikleri

Detaylı

Ufuk Ekim Accepted: January 2011. ISSN : 1308-7231 yunal@selcuk.edu.tr 2010 www.newwsa.com Konya-Turkey

Ufuk Ekim Accepted: January 2011. ISSN : 1308-7231 yunal@selcuk.edu.tr 2010 www.newwsa.com Konya-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 011, Volume: 6, Number: 1, Article Number: 1A0156 ENGINEERING SCIENCES Yavuz Ünal Received: October 010 Ufu Eim Accepted: January 011 Murat Kölü Series

Detaylı

Genetik Algoritma ile Mikrofon Dizilerinde Ses Kaynağının Yerinin Bulunması. Sound Source Localization in Microphone Arrays Using Genetic Algorithm

Genetik Algoritma ile Mikrofon Dizilerinde Ses Kaynağının Yerinin Bulunması. Sound Source Localization in Microphone Arrays Using Genetic Algorithm BİLİŞİM TEKOLOJİLERİ DERGİSİ, CİLT: 1, SAYI: 1, OCAK 2008 23 Geneti Algoritma ile Mirofon Dizilerinde Ses Kaynağının Yerinin Bulunması Erem Çontar, Hasan Şair Bilge Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Gazi

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt: 13 Sayı: 1 sh. 55-74 Ocak 2011

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt: 13 Sayı: 1 sh. 55-74 Ocak 2011 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt: 13 Sayı: 1 sh. 55-74 Oca 2011 STOKASTİK KULLANICI DENGESİ TRAFİK ATAMA PROBLEMİNİN SEZGİSEL METOTLAR KULLANILARAK ÇÖZÜLMESİ (HEURISTIC METHODS

Detaylı

Sigma 27, 190-196, 2009 Research Article / Araştırma Makalesi EFFECT OF INSULATION MATERIAL THICKNESS ON THERMAL INSULATION

Sigma 27, 190-196, 2009 Research Article / Araştırma Makalesi EFFECT OF INSULATION MATERIAL THICKNESS ON THERMAL INSULATION Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendisli ve Fen Bilimleri Dergisi Sigma 7, 19-19, 9 Research Article / Araştırma Maalesi EFFECT OF INSULATION MATERIAL THICKNESS ON THERMAL INSULATION Derya

Detaylı

RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ

RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ Fevzi Zengin f_zengin@hotmail.com Musa Şanlı musanli@msn.com Oğuzhan Urhan urhano@kou.edu.tr M.Kemal Güllü kemalg@kou.edu.tr Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği

Detaylı

Gezgin Satıcı Probleminin Karınca Kolonisi ve Genetik Algoritmalarla Eniyilemesi ve Karşılaştırılması

Gezgin Satıcı Probleminin Karınca Kolonisi ve Genetik Algoritmalarla Eniyilemesi ve Karşılaştırılması Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Suleyman Demirel University Journal of Natural andappliedscience 18(1), 8-13, 2014 Gezgin Satıcı Probleminin Karınca Kolonisi ve Genetik Algoritmalarla

Detaylı

ULUSLARARASI SCI / SCI-Expanded KAPSAMINDAKİ DERGİLERDEKİ MAKALELER. Yayın NO. Yazarlar Başlık Dergi Adı Yıl

ULUSLARARASI SCI / SCI-Expanded KAPSAMINDAKİ DERGİLERDEKİ MAKALELER. Yayın NO. Yazarlar Başlık Dergi Adı Yıl ULUSLARARASI SCI / SCI-Expanded KAPSAMINDAKİ DERGİLERDEKİ MAKALELER Yazarlar Başlık Dergi Adı Yıl Barbaros Preveze, Aysel Şafak 2 Barbaros Preveze Effects of Routing Algorithms on Novel Throughput Improvement

Detaylı

VERİ MADENCİLİĞİ VE SOSYAL AĞ ANALİZİ ARAŞTIRMA LABORATUVARI

VERİ MADENCİLİĞİ VE SOSYAL AĞ ANALİZİ ARAŞTIRMA LABORATUVARI BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ VERİ MADENCİLİĞİ VE SOSYAL AĞ ANALİZİ ARAŞTIRMA LABORATUVARI 10 Aralık 2011, Cumartesi Fen ve Mühendislik Alanlarındaki Çeşitli Araştırma Projelerinden Örneklemeler İçerik

Detaylı

Bu deneyin amacı Ayrık Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır.

Bu deneyin amacı Ayrık Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır. Deney : Ayrı Fourier Dönüşümü (DFT) & Hızlı Fourier Dönüşümü (FFT) Amaç Bu deneyin amacı Ayrı Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır. Giriş Bir öncei deneyde ayrı-zamanlı

Detaylı

DB MARS Bilişim Teknolojileri ve Savunma Sanayi Ticaret Limited Şirketi

DB MARS Bilişim Teknolojileri ve Savunma Sanayi Ticaret Limited Şirketi DB MARS Bilişim Teknolojileri ve Savunma Sanayi Ticaret Limited Şirketi GERÇEK ZAMANLI VERİ TOPLAMA, VERİ KAYIT, KONTROL VE İLETİŞİM SİSTEMİ Gerçek zamanlı veri toplama, veri kayıt ve iletişim sistemi;

Detaylı

ELECO '2012 Elektrik - Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 Aralık 2012, Bursa

ELECO '2012 Elektrik - Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 Aralık 2012, Bursa ELECO '2012 Eletri - Eletroni ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 ralı 2012, Bursa Lineer Olmayan Dinami Sistemlerin Yapay Sinir ğları ile Modellenmesinde MLP ve RBF Yapılarının Karşılaştırılması

Detaylı

Kablosuz Sistemlerde İnternet

Kablosuz Sistemlerde İnternet Kablosuz Sistemlerde İnternet Cenk ATLIĞ 4-Ocak-2006 Trakya Üniversitesi Kırklareli Meslek Yüksek Okulu Teknoloji Hücresel Kablosuz Yerel Alan Ağı (WLAN) Küresel Konumlandırma Sistemi (GPS) Uydu-Tabanlı

Detaylı

Ders 2 : MATLAB ile Matris İşlemleri

Ders 2 : MATLAB ile Matris İşlemleri Ders : MATLAB ile Matris İşlemleri Kapsam Vetörlerin ve matrislerin tanıtılması Vetör ve matris operasyonları Lineer denlem taımlarının çözümü Vetörler Vetörler te boyutlu sayı dizileridir. Elemanlarının

Detaylı

28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR.

28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR. 28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: ELEKTRĠK PĠYASASI DENGELEME VE UZLAġTIRMA YÖNETMELĠĞĠ

Detaylı

Kadir Tohma 1, İpek Abasıkeleş-Turgut 2, Yakup Kutlu 3 1,2,3

Kadir Tohma 1, İpek Abasıkeleş-Turgut 2, Yakup Kutlu 3 1,2,3 Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Dinamik Baz İstasyonu Konumlandırmasında Kullanılan Ağırlıklı Katsayıların Belirlenmesi Determining the Weighted Coefficients Used for Dynamic Base Station Positioning in Wireless

Detaylı

Yavaş Değişen Kritik-Altı Açık Kanal Akımının k-ε Türbülans Kapatma Modelleri ile Sayısal Hesabı

Yavaş Değişen Kritik-Altı Açık Kanal Akımının k-ε Türbülans Kapatma Modelleri ile Sayısal Hesabı Çuurova Üniversitesi Mühendisli Mimarlı Faültesi Dergisi, 9(1), ss. 145-155, Haziran 014 Çuurova University Journal of the Faculty of Engineering and Architecture, 9(1), pp. 145-155, June 014 Yavaş Değişen

Detaylı

BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI

BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 1, s. 96-115. 96 BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI ÖZ Arzu ORGAN* İrfan ERTUĞRUL**

Detaylı

SERVOVALF VE HİDROLİK SİSTEMDEN OLUŞAN ELEKTROHİDROLİK BİR DÜMEN SİSTEMİNİN KONUM KONTROLÜ

SERVOVALF VE HİDROLİK SİSTEMDEN OLUŞAN ELEKTROHİDROLİK BİR DÜMEN SİSTEMİNİN KONUM KONTROLÜ GEMİ İNŞAATI VE DENİZ TEKNOLOJİSİ TEKNİK KONGRESİ 08 BİLDİRİLER KİTABI SERVOVALF VE HİDROLİK SİSTEMDEN OLUŞAN ELEKTROHİDROLİK BİR DÜMEN SİSTEMİNİN KONUM KONTROLÜ Fevzi ŞENLİTÜRK, Fuat ALARÇİN ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

IR (İNFRARED) Absorpsiyon Spektroskopisi

IR (İNFRARED) Absorpsiyon Spektroskopisi IR (İNFRARED) Absorpsiyon Spetrosopisi Spetrosopi Yöntemler Spetrofotometri (UV-Visible, IR) Kolorimetri Atomi Absorbsiyon Spetrosopisi NMR Spetrosopisi ESR (Eletron Spin Rezonans) Spetrosopisi (Kütle

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KATALOĞU

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KATALOĞU T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ - EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KATALOĞU Ders Kodu Bim Kodu Ders Adı Türkçe Ders Adı İngilizce Dersin Dönemi T Snf Açıl.Dönem P

Detaylı

DÜŞÜK SICAKLIKTA ISI KAYNAĞI KULLANAN BİR ABSORBSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMİNİN TERMOEKONOMİK OPTİMİZASYONU

DÜŞÜK SICAKLIKTA ISI KAYNAĞI KULLANAN BİR ABSORBSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMİNİN TERMOEKONOMİK OPTİMİZASYONU Isı Bilimi ve eniği Dergisi, 33, 2, 111-117, 2013 J. of hermal Siene and ehnology 2013 IBD Printed in urey ISSN 1300-3615 DÜŞÜK SICAKLIKA ISI KAYNAĞI KULLANAN BİR ABSORBSİYONLU SOĞUMA SİSEMİNİN ERMOEKONOMİK

Detaylı

Wichita State University Libraries SOAR: Shocker Open Access Repository

Wichita State University Libraries SOAR: Shocker Open Access Repository Wichita State University Libraries SOAR: Shocker Open Access Repository Mehmet Bayram Yildirim Industrial Engineering Paralel makineli bir üretim sisteminin karinca koloni, Optimizasyonu ile çizelgelenmesi

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİYLE ÇALIŞAN ISI POMPASININ DENEYSEL İNCELENMESİ EXPERIMENTAL INVESTIGATION OF THE HEAT PUMP RUNNING WITH SOLAR ENERGY

GÜNEŞ ENERJİSİYLE ÇALIŞAN ISI POMPASININ DENEYSEL İNCELENMESİ EXPERIMENTAL INVESTIGATION OF THE HEAT PUMP RUNNING WITH SOLAR ENERGY Isı Bilimi ve Teniği Dergisi, 6,, 3-8, 6 J. of Thermal Science and Technology 6 TIBTD Printed in Turey ISSBN 3-365 GÜNEŞ ENERJİSİYLE ÇALIŞAN ISI POMPASININ DENEYSEL İNCELENMESİ adir BAIRCI* ve Bedri YÜSEL**

Detaylı

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir.

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir. 1.1.3. Scada Yazılımından Beklenenler Hızlı ve kolay uygulama tasarımı Dinamik grafik çizim araçları Çizim kütüphaneleri Alarm yönetimi Tarih bilgilerinin toplanması Rapor üretimi 1.1.4. Scada Sistemleri

Detaylı

Geriye Yayılım ve Levenberg Marquardt Algoritmalarının YSA Eğitimlerindeki Başarımlarının Dinamik Sistemler Üzerindeki Başarımı. Mehmet Ali Çavuşlu

Geriye Yayılım ve Levenberg Marquardt Algoritmalarının YSA Eğitimlerindeki Başarımlarının Dinamik Sistemler Üzerindeki Başarımı. Mehmet Ali Çavuşlu Geriye Yayılım ve Levenberg Marquardt Algoritmalarının YSA Eğitimlerindeki Başarımlarının Dinamik Sistemler Üzerindeki Başarımı Mehmet Ali Çavuşlu Özet Yapay sinir ağlarının eğitiminde genellikle geriye

Detaylı

OSPF PROTOKOLÜNÜ KULLANAN ROUTER LARIN MALİYET BİLGİSİNİN BULANIK MANTIKLA BELİRLENMESİ

OSPF PROTOKOLÜNÜ KULLANAN ROUTER LARIN MALİYET BİLGİSİNİN BULANIK MANTIKLA BELİRLENMESİ OSPF PROTOKOLÜNÜ KULLANAN ROUTER LARIN MALİYET BİLGİSİNİN BULANIK MANTIKLA BELİRLENMESİ Resul KARA Elektronik ve Bilgisayar Eğitimi Bölümü Teknik Eğitim Fakültesi Abant İzzet Baysal Üniversitesi, 81100,

Detaylı

Kablosuz Algılayıcı Ağları ile Yangın Tespit Sistemi

Kablosuz Algılayıcı Ağları ile Yangın Tespit Sistemi Kablosuz Algılayıcı Ağları ile Yangın Tespit Sistemi Çağdaş Döner Gömülü Sistemler ve Uygulamaları Sempozyumu Kasım,4-5,2010 İTÜ, İstanbul Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İzmir, Türkiye

Detaylı

Hızlı Ağırlık Belirleme İçin Yük Hücresi İşaretlerinin İşlenmesi

Hızlı Ağırlık Belirleme İçin Yük Hücresi İşaretlerinin İşlenmesi Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part:C, Tasarım Ve Tenoloji GU J Sci Part:C 4(3):97-102 (2016) Hızlı Ağırlı Belirleme İçin Yü Hücresi İşaretlerinin İşlenmesi Zehan KESİLMİŞ 1,, Tarı BARAN 2 1 Osmaniye

Detaylı

DCS DCS ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ & YAZILIM

DCS DCS ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ & YAZILIM DCS RF İLE UZAKTAN KONTROL SİSTEMLERİ UZAKTAN MOTOR KONTROL SİSTEMLERİ SU DEPOSU & KUYU OTOMASYONU VERİ AKTARIM ÜNİTELER ( DATA TRANSFER ) RF ISM 433 / 868 /915 Mhz Alıcı & Verici ünitesi ( Etki alanı

Detaylı

VERĠ HABERLEġMESĠ OSI REFERANS MODELĠ

VERĠ HABERLEġMESĠ OSI REFERANS MODELĠ VERĠ HABERLEġMESĠ OSI REFERANS MODELĠ Bölüm-2 Resul DAġ rdas@firat.edu.tr VERİ HABERLEŞMESİ TEMELLERİ Veri İletişimi İletişimin Genel Modeli OSI Referans Modeli OSI Modeli ile TCP/IP Modelinin Karşılaştırılması

Detaylı

Muhammet Fatih AKBAŞ, Enis KARAARSLAN, Cengiz GÜNGÖR

Muhammet Fatih AKBAŞ, Enis KARAARSLAN, Cengiz GÜNGÖR Yazılım Tanımlı Ağların Güvenliğinde Yapay Zeka Tabanlı Çözümler: Ön İnceleme Muhammet Fatih AKBAŞ, Enis KARAARSLAN, Cengiz GÜNGÖR İzmir Katip Çelebi Üniversitesi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Ege

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 89-101 Ocak 2003

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 89-101 Ocak 2003 DEÜ MÜENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 89-101 Oca 00 PERDE ÇERÇEVELİ YAPILARDA a m PERDE KATKI KATSAYISININ DİFERANSİYEL DENKLEM YÖNTEMİ İLE BULUNMASI VE GELİŞTİRİLEN BİLGİSAYAR

Detaylı

RASGELE SÜREÇLER. Bir X rasgele değişkenin, a ve b arasında tekdüze dağılımlı olabilmesi için olasılık yoğunluk fonksiyonu aşağıdaki gibi olmalıdır.

RASGELE SÜREÇLER. Bir X rasgele değişkenin, a ve b arasında tekdüze dağılımlı olabilmesi için olasılık yoğunluk fonksiyonu aşağıdaki gibi olmalıdır. RASGELE SÜREÇLER Eğer bir büyülüğün her t anında alacağı değeri te bir şeilde belirleyen matematisel bir ifade verilebilirse bu büyülüğün deterministi bir büyülü olduğu söylenebilir. Haberleşmeden habere

Detaylı

Kablosuz Ağlar (WLAN)

Kablosuz Ağlar (WLAN) Kablosuz Ağlar (WLAN) Kablosuz LAN Kablosuz iletişim teknolojisi, en basit tanımıyla, noktadan noktaya veya bir ağ yapısı şeklinde bağlantı sağlayan bir teknolojidir. Bu açıdan bakıldığında kablosuz iletişim

Detaylı

GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ MÜHENDİSLİK VE TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYELERİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN PROJELER (2008-2011)

GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ MÜHENDİSLİK VE TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYELERİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN PROJELER (2008-2011) 08.401.001 08.401.002 08.401.003 Dikkat Seviyesindeki Değişimlerin Elektrofizyolojik Ölçümler İle İzlenmesi PFO(Patent Foramen Ovale) Teşhisinin Bilgisayar Yardımı İle Otomatik Olarak Gerçeklenmesi ve

Detaylı

Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Kullanılan Güncel Çoklu Yönlendirme Algoritmaları

Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Kullanılan Güncel Çoklu Yönlendirme Algoritmaları BEÜ Fen Bilimleri Dergisi BEU Journal of Science 1(1), 50-58, 2012 1(1), 50-58, 2012 Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Kullanılan Güncel Çoklu Yönlendirme Algoritmaları Erhan AKBAL 1*, Arif GÜLTEN 2, Hasan H.

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SANAL ARTIRILMIŞ VE AKILLI TEKNOLOJİLER (SAAT) LABORATUVARI SAAT Laboratuvarı Koordinatör: Yrd. Doç. Dr. Gazi Erkan BOSTANCI SAAT

Detaylı

YAVUZ BOĞAÇ TÜRKOĞULLARI

YAVUZ BOĞAÇ TÜRKOĞULLARI ÖZGEÇMİŞ YAVUZ BOĞAÇ TÜRKOĞULLARI A. KİŞİSEL Doğum tarihi : 02 / 05 / 1977 Telefon : + 90 212 359 6407, + 90 212 359 7076 Fax : + 90 212 265 1800 Cep Telefonu : 05333574923 E - mail Posta Adresi : turkogullari@ttmail.com

Detaylı

UYDU GÖRÜNTÜLERİNİN YAPAY ARI KOLONİSİ (ABC) ALGORİTMASI İLE BÖLÜTLENMESİ

UYDU GÖRÜNTÜLERİNİN YAPAY ARI KOLONİSİ (ABC) ALGORİTMASI İLE BÖLÜTLENMESİ UYDU GÖRÜNTÜLERİNİN YAPAY ARI KOLONİSİ (ABC) ALGORİTMASI İLE BÖLÜTLENMESİ T. Kurban 1, E. Beşdok 2, A.E. Karkınlı 3 Erciyes Üniversitesi, Harita Mühendisliği Bölümü, 38039, Melikgazi, Kayseri. 1 tubac@erciyes.edu.tr,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Ayşegül ALAYBEYOĞLU

Yrd. Doç. Dr. Ayşegül ALAYBEYOĞLU Yrd. Doç. Dr. Ayşegül ALAYBEYOĞLU ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Lisans Sakarya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği 00-00 Y. Lisans Doktora Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği 00-009

Detaylı

BURSA İLİNDEKİ BİR KONUTUN ISITILMASINDA KLİMA SİSTEMLERİNİN KULLANILMASININ İNCELENMESİ

BURSA İLİNDEKİ BİR KONUTUN ISITILMASINDA KLİMA SİSTEMLERİNİN KULLANILMASININ İNCELENMESİ TESKON 2017 / BİNALARDA ENERJİ PERFORMANSI SEMPOZYUMU Bu bir MMO yayınıdır MMO bu yayındai ifadelerden, fiirlerden, toplantıda çıan sonuçlardan, teni bilgi ve basım hatalarından sorumlu değildir. BURSA

Detaylı

Eğitim ve Bilim. Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41. Türkiye deki Vakıf Üniversitelerinin Etkinlik Çözümlemesi. Anahtar Kelimeler.

Eğitim ve Bilim. Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41. Türkiye deki Vakıf Üniversitelerinin Etkinlik Çözümlemesi. Anahtar Kelimeler. Eğitim ve Bilim Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41 Türiye dei Vaıf Üniversitelerinin Etinli Çözümlemesi Gamze Özel Kadılar 1 Öz Oran analizi ve parametri yöntemlerin eğitim urumlarını ıyaslaren yetersiz alması

Detaylı

HETEROJEN EŞ-ZAMANLI TOPLA-DAĞIT ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: MATEMATİKSEL MODELLER VE SEZGİSEL BİR ALGORİTMA

HETEROJEN EŞ-ZAMANLI TOPLA-DAĞIT ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: MATEMATİKSEL MODELLER VE SEZGİSEL BİR ALGORİTMA Gazi Üniv. Müh. Mim. Fa. Der. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University Cilt 30, No 2, 185-195, 2015 Vol 30, No 2, 185-195, 2015 HETEROJEN EŞ-ZAMANLI TOPLA-DAĞIT ARAÇ ROTALAMA

Detaylı

BBO Algoritmasının Optimizasyon Başarımının İncelenmesi Optimization Performance Investigation of BBO Algorithm

BBO Algoritmasının Optimizasyon Başarımının İncelenmesi Optimization Performance Investigation of BBO Algorithm BBO Algoritmasının Optimizasyon Başarımının İncelenmesi Optimization Performance Investigation of BBO Algorithm Tufan İNAÇ 1, Cihan KARAKUZU 2 1 Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇAPRAZLAMANIN SÖZDE RASSAL POPULASYONLARA ETKİSİ

GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇAPRAZLAMANIN SÖZDE RASSAL POPULASYONLARA ETKİSİ GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇARAZLAMANIN SÖZDE RASSAL OULASYONLARA ETKİSİ ınar SANAÇ Ali KARCI Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Mühendisli Faültesi Fırat Üniversitesi 239 Elazığ ÖZET Geneti

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTUSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİMDALI. I. GENEL BİLGİLER Ders Adı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTUSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİMDALI. I. GENEL BİLGİLER Ders Adı BİM618 Evrimsel Algoritmalar Öğretim Üyesi Prof. Dr. Derviş Karaboğa Görüşme Saatleri 8.00-17.00 E posta: karaboga@erciyes.edu.tr http://abis.erciyes.edu.tr/sorgu.aspx?sorgu=236 Erciyes Üniversitesi, Mühendislik

Detaylı

Karınca Kolonisi Algoritmasının Zaman Çizelgelemesi Üzerine: Bir Modellemesi ve Uygulaması

Karınca Kolonisi Algoritmasının Zaman Çizelgelemesi Üzerine: Bir Modellemesi ve Uygulaması Karınca Kolonisi Algoritmasının Zaman Çizelgelemesi Üzerine: Bir Modellemesi ve Uygulaması Hülya Özdağ 1, Nilgün Aygör 1, Aykut Parlak 2 1 Yıldız Teknik Üniversitesi Matematik Bölümü, İstanbul 2 Yıldız

Detaylı

Çözümleri ADAPTİF TRAFİK YÖNETİM SİSTEMİ (ATAK) İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir.

Çözümleri ADAPTİF TRAFİK YÖNETİM SİSTEMİ (ATAK) İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir. Çözümleri ADAPTİF TRAFİK YÖNETİM SİSTEMİ (ATAK) İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir. Adaptif Trafik Yönetim Sistemi (ATAK) Adaptif Trafik Yönetim Sistemi (ATAK); bir yol ağındaki ortalama

Detaylı

DÜŞÜK GÜÇLÜ RÜZGAR TÜRBİNLERİ İÇİN MAKSİMUM GÜÇ NOKTASINI İZLEYEN BİR AKÜ ŞARJ SİSTEMİ

DÜŞÜK GÜÇLÜ RÜZGAR TÜRBİNLERİ İÇİN MAKSİMUM GÜÇ NOKTASINI İZLEYEN BİR AKÜ ŞARJ SİSTEMİ DÜŞÜK GÜÇLÜ RÜZGAR TÜRBİNLERİ İÇİN MAKSİMUM GÜÇ NOKTASINI İZLEYEN BİR AKÜ ŞARJ SİSTEMİ ABSTRACT Şürü Ertie 1, Deniz Yıldırım 2, Efe Turhan 3, Taha Taner İnal 4 İstanbul Teni Üniversitesi, Eletri Mühendisliği

Detaylı

FARKLI YAPIM SİSTEMLERİ VE KONUT MALİYETLERİ

FARKLI YAPIM SİSTEMLERİ VE KONUT MALİYETLERİ FARKLI YAPIM SİSTEMLERİ VE KONUT MALİYETLERİ ESRA BOSTANCIOĞLU 1, EMEL DÜZGÜN BİRER 2 ÖZET Bir binanın fonsiyon ve performansının değerlendirilmesinde; diğerlerinin yanında maliyet önemli bir parametredir.

Detaylı

ŞARTNAME DİJİTAL PENS AMPERMETRE GARANTİ GÜVENLİK BİLGİLERİ. Uyarı ELEKTRİK SEMBOLLERİ

ŞARTNAME DİJİTAL PENS AMPERMETRE GARANTİ GÜVENLİK BİLGİLERİ. Uyarı ELEKTRİK SEMBOLLERİ DİJİTAL PENS AMPERMETRE Pil apağını açmadan veya AC aımı ölçmeden önce sayaçtan test uçlarını ve test edilen iletenden germe GARANTİ Bu cihazın bir yıl süreyle malzeme ve işçili hatası bulunmadığı garanti

Detaylı

Özetçe. Abstract. 1. Giriş. 2. Adaptif Gürültü Giderme. Nalân YĐĞĐT 1 Nurhan KARABOĞA 2 Burak GÜRER 3

Özetçe. Abstract. 1. Giriş. 2. Adaptif Gürültü Giderme. Nalân YĐĞĐT 1 Nurhan KARABOĞA 2 Burak GÜRER 3 Adaptif Süzgeçlerde Farksal Gelişim Algoritması Kullanılarak Gürültü Giderme Noise Cancellation Using Differential Evolution Algorithm For Adaptive Filters Nalân YĐĞĐT 1 Nurhan KARABOĞA 2 Burak GÜRER 3

Detaylı

Etmen Tabanlı Teknolojilerin Karınca Kolonisi Eniyileme Uygulamalarında Kullanımları

Etmen Tabanlı Teknolojilerin Karınca Kolonisi Eniyileme Uygulamalarında Kullanımları Etmen Tabanlı Teknolojilerin Karınca Kolonisi Eniyileme Uygulamalarında Kullanımları Musa ÜNSAL 1, Özgür Koray ŞAHİNGÖZ 2 1 Havacılık ve Uzay Teknolojileri Enstitüsü, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, İstanbul

Detaylı

T.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ AF VE DF TABANLI İŞBİRLİKLİ SİSTEMLERDE RÖLE SEÇİMİ AYŞE İPEK AKIN

T.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ AF VE DF TABANLI İŞBİRLİKLİ SİSTEMLERDE RÖLE SEÇİMİ AYŞE İPEK AKIN T.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ AF VE DF TABANLI İŞBİRLİKLİ SİSTEMLERDE RÖLE SEÇİMİ AYŞE İPEK AKIN YÜKSEK LİSANS TEZİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI HABERLEŞME

Detaylı

Dağıtılmış Etmen Tabanlı Karınca Kolonisi Optimizasyonu Sistem Tasarımı

Dağıtılmış Etmen Tabanlı Karınca Kolonisi Optimizasyonu Sistem Tasarımı Dağıtılmış Etmen Tabanlı Karınca Kolonisi Optimizasyonu Sistem Tasarımı Musa ÜNSAL 1, Özgür Koray ŞAHİNGÖZ 2 1 Havacılık ve Uzay Teknolojileri Enstitüsü, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, İstanbul 2 Hava

Detaylı

Doç. Dr. Cüneyt BAYILMIŞ

Doç. Dr. Cüneyt BAYILMIŞ BSM 460 KABLOSUZ ALGILAYICI AĞLAR Doç. Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Nesnelerin İnterneti 1 BSM 460 KABLOSUZ ALGILAYICI AĞLAR 5. Hafta KABLOSUZ ALGILAYICI AĞLAR Nesnelerin İnterneti 2 Kablosuz Algılayıcı Ağlar (Wireless

Detaylı

İsimler : Köksal İçöz, Çağdaş Yürekli, Emre Uzun, Mustafa Ünsal Numaralar : 040090295, 040080459, 040090275, 040090282 Grup No : E-1

İsimler : Köksal İçöz, Çağdaş Yürekli, Emre Uzun, Mustafa Ünsal Numaralar : 040090295, 040080459, 040090275, 040090282 Grup No : E-1 EHB 481 Temel Haberleşme Sistemleri Tasarım ve Uygulamaları 2014-2015 Güz Yarıyılı Proje Aşama Raporu:. Aşama Standardizasyon Çalışmalarını İncelemesi Aşama : Aktivitenin Çıktıları İsimler : Köksal İçöz,

Detaylı

: ahabes@nny.edu.tr, asuman83@gmail.com. 2006 2013 Gazi Üniversitesi Araş. Gör. 4. Eğitim Derece Alan Üniversite Yıl

: ahabes@nny.edu.tr, asuman83@gmail.com. 2006 2013 Gazi Üniversitesi Araş. Gör. 4. Eğitim Derece Alan Üniversite Yıl Özgeçmiş - CV Yrd. Doç. Dr. Asuman SAVAŞCIHABEŞ 1. Kişisel Bilgiler Adı Soyadı Unvanı Adres :Asuman SAVAŞCIHABEŞ :Yrd.Doç.Dr. :Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

ATC-3200 ZigBee to RS232/422/485 Çevirici Kullanıcı Kılavuzu

ATC-3200 ZigBee to RS232/422/485 Çevirici Kullanıcı Kılavuzu ATC-3200 ZigBee to RS232/422/485 Çevirici Kullanıcı Kılavuzu 1.0 Giriş AC-3200 cihazı, maliyet odaklı tasarlanmış yüksek entegreli Seri den ZigBee ye kablosuz çevirici adaptördür. Dahili ZigBee teknolojisi

Detaylı

KABLOSUZ İLETİŞİM

KABLOSUZ İLETİŞİM KABLOSUZ İLETİŞİM 805540 DENKLEŞTİRME, ÇEŞİTLEME VE KANAL KODLAMASI İçerik 3 Denkleştirme Çeşitleme Kanal kodlaması Giriş 4 Denkleştirme Semboller arası girişim etkilerini azaltmak için Çeşitleme Sönümleme

Detaylı

Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi

Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 3 (2015) 88-99 Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi Araştırma Makalesi Bilişsel Radyo Kullanıcıları için Bulanık Mantık Yardımıyla Kanal Kullanım

Detaylı

Electronic Letters on Science & Engineering 6(1) (2010) Available online at www.e-lse.org

Electronic Letters on Science & Engineering 6(1) (2010) Available online at www.e-lse.org Electronic Letters on Science & Engineering 6(1) (2010) Available online at www.e-lse.org FUZZY Control Strategy Adapting to ISPM-15 Standarts Aydın Mühürcü 1, Gülçin Mühürcü 2 1 Saarya University, Electrical-Electronical

Detaylı

Kablosuz Algılayıcı Ağlar Kullanılarak Bal Arıları İçin Nektar Akış Periyodunun İzlenmesi

Kablosuz Algılayıcı Ağlar Kullanılarak Bal Arıları İçin Nektar Akış Periyodunun İzlenmesi Kablosuz Algılayıcı Ağlar Kullanılarak Bal Arıları İçin Nektar Akış Periyodunun İzlenmesi Öğr. Gör. Ahmet ALBAYRAK, Trabzon Meslek Yüksekokulu, Karadeniz Teknik Üniversitesi ahmetalbayrak@ktu.edu.tr Prof.

Detaylı

ile plakalarda biriken yük Q arasındaki ilişkiyi bulmak, bu ilişkiyi kullanarak boşluğun elektrik geçirgenlik sabiti ε

ile plakalarda biriken yük Q arasındaki ilişkiyi bulmak, bu ilişkiyi kullanarak boşluğun elektrik geçirgenlik sabiti ε Farlı Malzemelerin Dieletri Sabiti maç Bu deneyde, ondansatörün plaalarına uygulanan gerilim U ile plaalarda birien yü Q arasındai ilişiyi bulma, bu ilişiyi ullanara luğun eletri geçirgenli sabiti ı belirleme,

Detaylı

Gezgin Etmen Sistemlerinin Başarım Ölçümü: Benzetim Tekniği

Gezgin Etmen Sistemlerinin Başarım Ölçümü: Benzetim Tekniği Gezgin Etmen Sistemlerinin Başarım Ölçümü: Benzetim Tekniği Gürol Erdoğan 1, Mustafa Yıldız 1, Mehmet Erdem Türsem 2, Selahattin Kuru 1 1 Enformatik Uygulama ve Araştırma Merkezi, Işık Üniversitesi, İstanbul

Detaylı

Menemen Bölgesinde Rüzgar Türbinleri için Rayleigh ve Weibull Dağılımlarının Kullanılması

Menemen Bölgesinde Rüzgar Türbinleri için Rayleigh ve Weibull Dağılımlarının Kullanılması Politeni Dergisi Cilt:3 Sayı: 3 s. 09-3, 00 Journal of Polytechnic Vol: 3 No: 3 pp. 09-3, 00 Menemen Bölgesinde Rüzgar Türbinleri için Rayleigh ve Weibull Dağılımlarının Kullanılması Tevfi GÜLERSOY, Numan

Detaylı

Çok Yüksek Mobiliteli Sönümlemeli Kanallardaki OFDM Sistemleri için Kanal Kestirimi

Çok Yüksek Mobiliteli Sönümlemeli Kanallardaki OFDM Sistemleri için Kanal Kestirimi 9-11 Aralı 2009 Ço Yüse Mobiliteli Sönümlemeli Kanallardai OFDM Sistemleri için Kanal Kestirimi İstanbul Üniversitesi Eletri-Eletroni Mühendisliği Bölümü {myalcin, aan}@istanbul.edu.tr Sunum İçeriği Giriş

Detaylı

Modifiye Yapay Arı Koloni Algoritması ile Nümerik Fonksiyon Optimizasyonu Modified Artificial Bee Colony Algorithm for Numerical Function Optimization

Modifiye Yapay Arı Koloni Algoritması ile Nümerik Fonksiyon Optimizasyonu Modified Artificial Bee Colony Algorithm for Numerical Function Optimization Modifiye Yapay Arı Koloni Algoritması ile Nümerik Fonksiyon Optimizasyonu Modified Artificial Bee Colony Algorithm for Numerical Function Optimization Bilal Babayiğit 1, Resul Özdemir 2 1 Bilgisayar Mühendisliği

Detaylı

BİRDEN FAZLA GEZGİN ROBOTLA NESNE TAŞIMA İÇİN HAREKET PLANLAMA VE KONTROL

BİRDEN FAZLA GEZGİN ROBOTLA NESNE TAŞIMA İÇİN HAREKET PLANLAMA VE KONTROL BİRDEN FAZLA GEZGİN ROBOTLA NESNE TAŞIMA İÇİN HAREKET PLANLAMA VE KONTROL ALPAAN YUFKA Y.LİSANS EEM ÖĞRENCİSİ HAZİRAN, 21 DANIŞMAN : DR. METİN ÖZKAN Yansı i/v ESOGU YAPAY ZEKA & ROBOK ARAŞTIRMA LAB. İÇERİK

Detaylı

İLERİ ALGORİTMA ANALİZİ KARINCA KOLONİ ALGORİTMASI

İLERİ ALGORİTMA ANALİZİ KARINCA KOLONİ ALGORİTMASI İLERİ ALGORİTMA ANALİZİ 1. Gerçek Karıncaların Davranışları KARINCA KOLONİ ALGORİTMASI Gerçek karıncalar, yuvaları ile yiyecek kaynağı arasındaki en kısa yolu bulma kabiliyetine sahiptirler ve ayrıca çevredeki

Detaylı

Bilgisayar Programcılığı

Bilgisayar Programcılığı Bilgisayar Programcılığı Uzaktan Eğitim Programı e-bġlg 121 AĞ TEKNOLOJĠLERĠNĠN TEMELLERĠ Öğr. Gör. Bekir Güler E-mail: bguler@fatih.edu.tr Hafta 5: Ağ (Network) katmanı I 4. 1 Giriş 4.2 Sanal devre (virtual

Detaylı

AĞ SĠSTEMLERĠ. Öğr. Gör. Durmuş KOÇ

AĞ SĠSTEMLERĠ. Öğr. Gör. Durmuş KOÇ AĞ SĠSTEMLERĠ Öğr. Gör. Durmuş KOÇ Ağ Ġletişimi Bilgi ve iletişim, bilgi paylaşımının giderek önem kazandığı dijital dünyanın önemli kavramları arasındadır. Bilginin farklı kaynaklar arasında transferi,

Detaylı

Yazılım Destek Hizmeti

Yazılım Destek Hizmeti Veri sayfası Yazılım Destek Hizmeti HP Care Hizmetleri kapsamında Care Pack ve Sözleşmeli Hizmetler Hizmetin sağladığı avantajlar Sorun çözme amacıyla HP teknik kaynaklarına Yazılım güncellemelerini ayrı

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI. Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ

YAPAY SİNİR AĞLARI. Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ YAPAY SİNİR AĞLARI Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ İÇERİK Sinir Hücreleri Yapay Sinir Ağları Yapısı Elemanları Çalışması Modelleri Yapılarına Göre Öğrenme Algoritmalarına Göre Avantaj ve

Detaylı