KONYA SU POTANSİYELİ VE KURAKLIĞIN SUYA ETKİLERİNİN ANALİZİ PROJESİ RAPORU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KONYA SU POTANSİYELİ VE KURAKLIĞIN SUYA ETKİLERİNİN ANALİZİ PROJESİ RAPORU"

Transkript

1 KONYA SU POTANSİYELİ VE KURAKLIĞIN SUYA ETKİLERİNİN ANALİZİ PROJESİ RAPORU 30/08/2012 Bu rapor T.C. Mevlana Kalkınma Ajansı nın desteklediği Konya Su Potansiyeli ve Kuraklığın Suya Etkilerinin Analizi projesi kapsamında hazırlanmıştır. İçerik ile ilgili tek sorumluluk İPED Danışmanlık Eğitim ve Bilişim Ltd. Şti. ye aittir ve T.C. Mevlana Kalkınma Ajansı nın görüşlerini yansıtmaz.

2 İÇİNDEKİLER SAYFA Giriş 1. Su Potansiyeli Dünya Su Potansiyeli 1.2. Türkiye Su Potansiyeli 1.3. Konya İli Su Potansiyeli Akarsular Göller, Barajlar ve Göletler Yeraltı Suları 2. Kuraklık Analizi Konya İli Konumu ve İklimsel Özellikleri Konya İli Yağış Durumu Konya İli Sıcaklık Durumu Konya İli Kuraklık Analizi Kuraklığın Suya Etkisi Önlemler ve Öneriler 31 Kaynakça ŞEKİLLER Şekil 1. Hidrolik Çevrim Şekil 2. Dünya Su Varlığı Şekil 3. Dünya Kullanılabilir Su Potansiyelinin Kişi Başına Dağılımı Şekil 4. Türkiye nin Toplam Su Varlığı Şekil 5. DSİ ye Göre Türkiye nin Su Havzaları Şekil 6. Havzalara Göre Kişi Başına Düşen Yıllık Su Miktarı Şekil 7. Konya İline Bağlı Gözlem İstasyonları Şekil Yılları Arası Erinç Kuraklık İndeksleri SAYFA Giriş TABLOLAR Tablo 1. Konya İli Yerüstü Su Potansiyeli Tablo 2. Konya İli Su Yüzeyi Alanı Tablo 3. Konya İli Yeraltı Suyu Potansiyeli Tablo 4. Konya İli Toplam Yağış Miktarları (mm/yıl) Tablo 5. Konya İli Ortalama Maksimum Sıcaklıklar ( 0 C/yıl) Tablo 6. Erinç Sınıflandırması SAYFA

3 GRAFİKLER Grafik 1. Konya İli Yerüstü Su Potansiyeli Dağılımı Grafik 2. Konya İli Su Yüzeyi Alanı Dağılımı Grafik 3. Konya İli Yeraltı Su Potansiyeli Dağılımı Grafik 4. Konya Su Potansiyeli Dağılımı Grafik 5. Toplam Yağış Miktarları (mm/10 yıl) Grafik 6. Yıllık Ortalama Yağış Miktarları (mm) Grafik 7. Ölçüm Noktalarındaki Yıllık Yağış Miktarları (mm) Grafik 8. Ortalama Maksimum Sıcaklık Miktarları ( 0 C) Grafik 9. Yıllık Ortalama Maksimum Sıcaklık Miktarları ( 0 C) Grafik 10. Ölçüm Nokt. Yıllık Ort. Maksimum Sıcaklık Miktarları ( 0 C) SAYFA

4 GİRİŞ Hayat SU ile başladı. İlk canlılar da SU da hayat buldu hatta medeniyetlerin şekillenmesi bile SU kenarında yerleşmeleri ile başladı. SU, her yudumda insanın canına can kattı adı gibi aziz oldu ancak maalesef ki insanlar SU gibi aziz olmayı beceremedi. Mavi gezegenin rengini değiştirmek istedi, hayat bulduğu SU ya, hayat hakkı tanımadı. SU ise azizliğini her fırsatta gösterdi ve insanoğlunun tüm gücüyle kirlettiği bünyesini tekrar tekrar temizleyip insanoğlunun hizmetine yeniden sundu. Bu azizlik hürmetine bir kürek mahkûmunun ayaklarını yıkadığı SU, yıllar sonra altın kaplar içerisinde hükümdar sofralarında yer buldu. Suyun atmosferden yeryüzüne ve yeryüzünden yeniden atmosfere hareketinden oluşan sürece Hidrolik Çevrim denmektedir (Şekil 1). Bu sürecin kaynağı güneş radyasyonunun tetiklediği sudaki faz değişimidir. Güneş enerjisi sayesinde kara ve denizlerde ki sular havadan daha hafif olan su buharı haline gelmektedir. Havadan daha hafif olmasından dolayı da bu sular atmosfere yükselmektedir. Atmosferin en alt katmanı olan troposferin ısınması aşağıdan yukarıya doğru olduğu için, troposfer içerisinde yükseldikçe sıcaklık düşer. Yükselen su buharı havanın soğumasına bağlı olarak yoğunlaşmaya başlar. Bu yoğunlaşma atmosferdeki toz zerreleri etrafında vuku bulur ve yoğunlaşmış su buharından müteşekkil bulutlar ortaya çıkar. Soğuma ve bunun sonucu olan yoğunlaşma devam ederse yeryüzünden su buharı şeklinde yükselen su; yağmur, kar ve dolu gibi yağış türlerinden birisi olarak tekrar yeryüzüne iner. Bu yağışların da yaklaşık 2/3 ü toprak ve su yüzeylerinden buharlaşma, bitkilerden de terleme yoluyla atmosfere geri döner. Geri kalan 1/3 lük kısmın bir bölümü bitkiler tarafından tutulur, bir kısmı ise zemindeki çatlak ve gözeneklerden sızarak yeraltına geçer. Bütün bunların dışında kalan bir miktar yağış yer çekiminin etkisiyle yüzeysel akışa geçer. Buna yüzey akımı denir. Yeraltına sızan suyun bir kısmı ise suya doygun olmayan bölgede hareketine devam ederek yeraltı akımını oluşturur. Yüzeysel akım okyanuslarda, denizlerde, göllerde, yüzey suyunun yeraltına girdiği su yutanlarda veya kurak bölgelerde şiddetli buharlaşmanın görüldüğü kara içlerinde; yeraltı akımı ise ya bir kaynak vasıtasıyla yüzeysel akışa geçmek suretiyle ya da yeraltı su tablası diye tabir edilen suya doygun zonun başladığı yere ulaşınca sona erer.

5 Şekil 1: Hidrolik Çevrim (Kaynak: DSİ Resmi Web Sitesi) Yukarıda anlatıldığı şekilde cereyan eden su döngüsü sayesinde dünyanın mevcut su potansiyeli sürekli olarak kendi kendini yenilemektedir. Ancak tüketim veya kirlenme hızının kaynakların kendilerini yenileme hızından fazla olduğu durumlarda sınırlı miktardaki su kaynaklarının ortadan kalktığı veya kullanılamaz hale geldiği görülür. Bu durum ise su ile ilgili sıkıntıları beraberinde getirir. Günümüzde dünyanın birçok yerinde su kıtlığı veya kirliliği insan yaşamını olumsuz etkilemektedir. Milyonlarca insan temiz su kaynağına ulaşamamakta, bazı bölgelerdeki bitki ve hayvan türleri yok olmakta, geniş tarım alanları ise verimsizleşmekte veya tamamen çölleşmektedir. Temiz suyun olmayışı sebebiyle kimi yerlerde salgın hastalıklar insan yaşamını tehdit eder boyutlara ulaşmıştır. Dünya üzerinde 1,2 milyar insan güvenilir, 2,4 milyar insan da sağlıklı suya erişememektedir. Her yıl 3 milyondan daha fazla insan sağlıksız suların neden olduğu hastalıklar sebebiyle ölmektedir yılına gelindiğinde dünya nüfusunun üçte ikisinin ciddi su sıkıntısı yaşayacağı tahmin edilmektedir. Dolayısıyla ne onsuz olabildiğimiz ne de yerine başka bir şey koyabildiğimiz bu hayati maddenin önemi, özellikle içinde bulunduğumuz dönemde daha fazla hissedilmektedir. Kuraklık; su kaynaklarını besleyen yağışlardaki önemli düşmelerin olduğu dönemler olarak tanımlanmaktadır. Kuraklık, ekosisteme müdahalenin bir sonucu olarak günümüzde kendini en ciddi hissettiren ve hissettirmeye de devam edecek gözüken problemlerin başında gelmektedir. Su kaynaklarının kısıtlı oluşuna karşın, hızlı nüfus artışı ve bunun bir sonucu

6 olarak da suya olan talepteki artış, kuraklığın etkisini daha da artırmaktadır. Son zamanlarda dünya gündemini oldukça meşgul eden küresel ısınmanın ülkemizi de kuraklık anlamında önemli oranda etkileyeceği ön görülmektedir. Kuraklık; tarımsal, hidrolojik ve meteorolojik kuraklık olarak sınıflandırılmaktadır. Tarımsal kuraklık; topraktaki nem eksikliğinin sonucu olarak tarımsal üretimde önemli düşmelerin olduğu süreler olarak tarif edilmiştir. Hidrolojik kuraklık; yüzey ve yeraltı sularında meydana gelen seviye düşüşleri olarak belirtilmektedir. Meteorolojik kuraklık ise belirli bir zaman periyodunda ortalamanın altında gözlenen yağışlı süreler olarak belirtilmektedir. Her üç tanıma göre de kuraklığın ana nedeninin yağışın ortalamanın altında olması durumunda meydana geldiği anlaşılmaktadır. Ancak tarımsal kuraklıkta diğerlerinden farklı olarak, yağışın yetersiz olduğu dönemde bitki yetiştirilen alanda sulama ile yeterli toprak nemini sağlandığı durumda kuraklıktan söz edilmemektedir. Kurak zamanlarda tarımsal üretim önemli derecede azalmakta ve çok kısa süreli yağışsız periyotlar bile çiftçiler için ciddi problemler doğurmaktadır. Kurak ve yarı kurak bölgelerde bitkiler üzerinde kuraklığın etkisini azaltmak için mevcut kaynaklardan yeterli suyun depolanması gereklidir. Bu bakımdan, sulama zamanı ile birlikte bitki yetiştirme periyodundaki kurak sürenin bilinmesi oldukça önem taşımaktadır. Tarımsal, meteorolojik ve hidrolojik kuraklığı belirtmek için pek çok indeks geliştirilmiştir. Bu indeksler, kurak bir bölgeden kısa ve yeterli bilgilerin çıkarılmasında fayda sağlamaktadır. Aynı zamanda bu indeksler kuraklık etkisini en aza indirmede, su kaynaklarının yönetimi acısından karar vermede önemli bulunmaktadır. Konya Çevre Koruma Eğitim ve Araştırma Derneği (KONÇED) tarafından Konya Su Potansiyeli ve Kuraklığın Suya Etkilerinin Analizi projesi kapsamında hazırlanan ve T.C. Mevlana Kalkınma Ajansı tarafından desteklenen bu rapor; Konya nın su potansiyelini ve kuraklık analizini ve kuraklığa karşı alınan ve alınması gereken önlemleri içermektedir.

7 1. SU POTANSĠYELĠ 1.1. Dünya Su Potansiyeli Bilindiği gibi mavi gezegen olarak ta tabir edilen dünyamızın ¾ ü sularla kaplıdır. Toplamda 1,4 milyar km³ olan dünya su potansiyelinin % 97,5 ini okyanus ve denizlerdeki tuzlu sular oluşturur. Geriye kalan % 2,5 oranındaki tatlı suların ise % 69,5 i kutuplardaki buzullarda ve kutup altı bölgelerdeki donmuş toprak tabakalarında tutulmuş durumdadır. Diğer % 30,5 lik bölümün % 30,1 lik kısmı yer altı suyu olarak yeraltında, kalan % 0,4 ü ise yüzey suyu olarak yer yüzeyinde ve su buharı olarak ta atmosferde yer alır (Şekil 2). Bu % 0,4 e karşılık gelen yüzey sularının toplam miktarı km³ tür. Günümüz teknik imkânları bu miktarın ancak km³ lük kısmını kullanılabilir kılmaktadır. Yaklaşık km³ suya denk gelen % 30,1 oranındaki yeraltı sularının ise sadece km³ lük kısmı kullanıma uygundur. Yani dünya kullanılabilir su potansiyeli toplamda km³ tür. Elbette bu miktarın tamamı yenilenebilir vasıfta değildir. Özellikle yeraltı su kaynaklarının kendilerini yenilemeleri çok uzun zaman alabilmektedir. Ayrıca tatlı su kaynaklarının büyük bir kısmı yerleşme alanlarından uzakta ve kullanılmaz durumdadırlar. Barajlarda depolanan sular ve yerleşim bölgeleri dışından getirilen sularla birlikte dünyanın yıllık toplam yenilenebilir su miktarı km³ olarak tahmin edilmektedir. 1. ġekil 2: Dünya Su Varlığı Kullanılabilir su kaynaklarının dünya üzerindeki dağılışı yere ve zamana göre farklılıklar arz eder. Yani, mevsimler ve bölgeler arasında dengesiz bir dağılım söz konusudur. Bazı bölgelerde ihtiyaca göre çok fazla olan su kaynakları boşa akarken bazılarında insanlar ve hatta hayvanlar susuzlukla pençeleşmektedir. 1 Korkmaz H., 21. Yüzyılda Su ve Yönetimi 1

8 Örneğin, Amazon Havzası dünya tatlı su potansiyelinin % 15 ine sahip iken dünya nüfusunun sadece % 1 i burada yerleşmiştir. Öte yandan dünya nüfusunun % 20 sinin yaşadığı Çin de mevcut su kaynakları ancak % 7,5 oranındadır. Kişi başına düşen su miktarı göz önüne alındığında Amerika kıtası, Asya'nın kuzeyi, Avustralya ve Orta Afrika bol suya sahip bölgeler olarak ön plana çıkarken, Kuzey Afrika, Ortadoğu ve Güneydoğu Asya da su sıkıntısının ciddi boyutlara ulaştığı görülür (Şekil 3). ġekil 3: Dünya Kullanılabilir Su Potansiyelinin Kişi Başına Dağılımı (Kaynak: United Nations Environment Programme UNEP Resmi Web Sitesi) Su sıkıntısının şiddeti, yıllık kişi başına düşen su miktarı ile belirlenir. Yıllık kişi başına m³ ten fazla su düşen ülkeler su zengini sayılırken, ila m³ değerleri arasında suyu bulunanlar yeterli suya sahip ülkeler olarak ele alınırlar. Öte yandan, m³ ile m³ arasında suya sahip ülkeler su eksiği bulunan ülkeler olmakla beraber nadiren ve bölgesel ölçekte su problemi yaşarlar. Yine m³ ile m³ arasında su varlığı bulunan ülkeler su sıkıntısı çeken ülkeler olup, periyodik olarak susuz devrelerle yüzleşmek zorunda kalırlar. Su varlığı m³/kişi/yıl değerinin altına düşmüş durumdaki ülkeler sürekli susuzluğa bağlı problemlerle karşılaşan, su fakiri ülkeler sınıfına girer. Bundan dolayı ekonomik gelişmeler gibi insan sağlığı da olumsuz etkiye maruz kalır. Kişi başına düşen su miktarının 500 m³ ün altında olduğu ülkeler ise sürekli ve kesin bir su kıtlığı içerisinde bulunmaktadırlar. Bu gruba giren ülkelerde hayatın her alanında suyun olmayışından 2

9 kaynaklanan sorunların direkt veya dolaylı etkileri sancılı bir şekilde hissedilmektedir. Yeterli suya sahip olmayan ülkelerde su kıtlığı, sulamalı tarım yapılan alanlardaki ürünlerin heba olması ve enerji üretimine dönük sektörlerde enerji açığının ortaya çıkması gibi sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Dünya tatlı su tüketiminin sektörlere göre dağılımına baktığımızda genel itibariyle ülkelerin gelişmişlik düzeylerine ve iklim başta olmak üzere birçok doğal unsura göre değişiklik arz ettiğini görürüz. Mesela Avrupa da tüketilen suyun yarıdan fazlası sanayide ve hidroelektrik enerji üretiminde kullanılırken, Afrika'da toplam su tüketiminin % 88 i tarımsal sulamadan kaynaklanmaktadır. Bunda büyük ölçüde iklim şartlarının ve gelişmişlik düzeylerinin etkili olduğu söylenebilir. Çünkü Avrupa'nın Afrika ile kıyaslanamayacak kadar sanayileşmiş olmasının yanında Afrika'da 1 hektar alanı sulamak için gereken m³ suya karşılık Avrupa'da aynı büyüklükteki alanın sulaması için m³ su yeterli olmaktadır. Dünya'da su tüketiminin ortalama dağılımı ise % 68 tarım, % 23 sanayi ve % 9 gündelik kullanım şeklindedir ancak burada önemli bir gerçeği de vurgulamakta fayda vardır. Bugün dünyada tüketilen suyun % 85 ini büyük çoğunluğu sanayileşmiş ve gelişmiş bölgelerde yaşamakta olan % 12 lik nüfus kullanmaktadır. Dolayısıyla her geçen gün artan su sıkıntısının baş müsebbibi de aslında bu nüfustur Türkiye Su Potansiyeli Ülkemiz coğrafi konumu itibariyle kuzey yarımkürenin orta kuşağında, genel olarak doğu Akdeniz havzasında ve tropikal, karasal ve okyanussal iklimlerin arasında kalan bir klimatik geçiş zonunda bulunur. Ana hatlarıyla yarımada görünümüne sahip olan Türkiye toprakları, baskın karakterdeki Akdeniz ikliminin etkisiyle yaz kuraklığından önemli ölçüde etkilenir. Yağışlar çoğunlukla kış mevsiminde olmak üzere yüksek kesimlerde kar, alçak kesimlerde yağmur şeklinde düşer. Yağışın yurt genelindeki dağılımı ise yer şekillerinin engebeli oluşu sebebiyle düzensizdir. Doğu Karadeniz de mm yi aşan (Rize mm) yağış değerleri İç Anadolu da 300 mm nin altına (Karapınar 287 mm) düşmektedir. 3 2 Kartal F., Suyun Metalaşması Suya Erişim Hakkı ve Sosyal Adalet 3 Meteoroloji Genel Müdürlüğü, 2012, 3

10 Ülkemizde m² ye düşen yıllık ortalama yağış miktarı 643 mm dir. İzdüşümü yüzölçümünün km² olduğu göz önüne alınırsa; yurdumuza yılda 501 milyar m³ suyun yağış olarak düştüğünü söyleyebiliriz. Bu suyun yaklaşık 274 milyar m³ ü toprak ve bitki yüzeylerinden buharlaşarak atmosfere geri dönmektedir. Kalan 227 milyar m³ ün 158 milyar m³ ü yüzeysel akışa geçmekte, 69 milyar m³ ü ise yeraltına sızarak yeraltı sularını oluşturmaktadır. Bu miktarın da 28 milyar m³ ü muhtelif türdeki kaynaklar vasıtasıyla yerüstüne çıkarak yüzeysel akışa katılır. Sonuçta yeraltında 41 milyar m³ su kalır. Ayrıca Asi ve Meriç gibi kaynağını komşu ülkelerden alan akarsuların ülkemize dâhil ettiği 7 milyar m³ su da toplam su varlığımızın bir kısmını teşkil eden kaynaklardandır. Genel bir miktar beyan etmek adına, 193 milyar m³ yüzey ve 41 milyar m³ yeraltı suyu olmak üzere Türkiye'nin 234 milyar m³ yenilenebilir tatlı su potansiyeline sahip olduğunu söyleyebiliriz. Bu potansiyelin kullanılabilirlik arz eden kısmı ise; ülkemiz içindeki yüzey sularından 95 milyar m³, ülkemiz dışından gelen akarsulardan 3 milyar m³ ve yeraltı sularından 14 milyar m³ olmak üzere toplam 112 milyar m³ tür (Şekil 4). Aralık itibariyle kişi olan nüfusumuza oranladığımızda Türkiye'de kişi başına düşen yıllık su miktarının m³ olduğu görülür. 4 Bu ise Türkiye'nin sanılanın aksine su zengini olmayıp, esasında su sıkıntısı çeken bir ülke olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. ġekil 4: Türkiye nin Toplam Su Varlığı (Kaynak: 21. Yüzyılda Su ve Yönetimi, Hüseyin Korkmaz, ) 4 Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK), 2012, 4

11 Ülkemiz, su kaynakları kullanımının planlanması ve kullanımdaki verimin artırılması amacıyla Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından yıllık toplam ortalama akış miktarı 186,86 milyar m³ olan 25 su havzasına ayrılmıştır (Şekil 5). Ancak bu miktarın havzalara dağılımında eşitlik söz konusu değildir. Toplam yıllık su akışının yaklaşık yarısı Dicle-Fırat, Doğu Karadeniz, Doğu Akdeniz ve Antalya olmak üzere 25 havzanın dördünde gerçekleşir. Geri kalan yarısını ise bu dört havzanın dışındaki 21 havza oluşturur. Sadece Dicle-Fırat havzası tek başına toplam akışın yaklaşık % 28,4 üne sahiptir. Yine havzalardaki akım değerleri ile buralarda yerleşmiş olan nüfus miktarı kıyasında da dengesizlik göze çarpar. Mesela toplam nüfusun % 28 lik bölümünün yaşadığı Marmara Havzası, toplam akışın sadece % 4 lük kısmına sahiptir. Ayrıca başta Sakarya, Küçük Menderes, Büyük Menderes, Kızılırmak, Asi, Konya Kapalı Havzası olmak üzere bazı havzalarımızda akış miktarları ile bu akıştan faydalanan nüfus arasında oransal olarak önemli farklar görülmektedir. Bu durum bahsedilen havzalarda zaten ihtiyaca cevap verebilecek seviyede olmayan suyun kullanımını önemli ölçüde etkilemekte, su sıkıntısının oluşmasına ve bunun önemli seviyelerde hissedilmesine neden olmaktadır. ġekil 5: DSİ ye Göre Türkiye nin Su Havzaları (Kaynak: Kişi başına düşen kullanılabilir su miktarı bakımından havzalarımızı sınıflandırdığımızda, Küçük Menderes havzası su kıtlığının yaşandığı tek havzamızdır. Marmara, Akarçay, Sakarya ve Asi havzaları su fakiri bölgeler olarak karşımıza çıkarken; Meriç-Ergene, Gediz, Büyük Menderes, Burdur Göller, Kızılırmak ve Konya Kapalı havzalarında su sıkıntısı yaşanmaktadır. Yine Susurluk, Yeşilırmak, Kuzey Ege, Van kapalı ve Ceyhan havzaları su eksiği bulunan bölgelerimizdir. Seyhan, Dicle-Fırat, Batı Akdeniz, Antalya, Batı Karadeniz, Doğu Akdeniz, Doğu Karadeniz ve Aras havzaları ise yeterli suya sahiptir. Ülkemizde sadece 5

12 Çoruh havzası kişi başına yıllık m³ su varlığı ile m³ ün, yani su zengini sayılabilme eşik değerinin üzerine çıkar (Şekil 6). Ancak bu havzadaki nüfus miktarı civarındadır. Yani nüfusumuzun sadece % 0,6 sı su zenginidir. Buna karşılık % 63 ü yeterli suya sahip olma sınırının altındadır. Toplam nüfusumuzun ancak % 37 si su ile ilgili sorunlardan uzakta bir hayat sürebilmektedir. Bunun da ne kadar daha devam edeceği tartışma konusudur. ġekil 6: Havzalara Göre Kişi Başına Düşen Yıllık Su Miktarı (Kaynak: Türkiye Sanayici ve ĠĢadamları Derneği Verileri, ) Türkiye'de suya olan ihtiyaç her geçen gün artan nüfus ve kurak geçen yaz mevsimi sebebiyle oldukça yüksektir. Su tüketimimizde ilk sırayı 34 milyar m³ (% 74) ile tarım sektörü almaktadır. Gündelik kullanım 7 milyar m³ (% 15) ile ikinci sırada yer alırken, 5 milyar m³ (% 11) tüketime sahip sanayi sektörü son sıradadır. Bu tabloya göre yıllık toplam tüketimimiz 46 milyar m³ tür. Ancak tahminler 2023 yılına gelindiğinde toplam kullanılabilir su miktarımız olan 112 milyar m³ suyun tamamını (sanayi sektörünün bugün % 11 olan payı % 20 lere ulaşmakla birlikte) tüketeceğimiz yönündedir. 5 Dolayısıyla su kaynakları ile bunların kullanımı konusunda iyi bir yönetim ve planlamanın gerekliliği bir kez daha ortaya çıkmaktadır. 5 Devlet Su İşleri (DSİ), 2012, 6

13 1.3. Konya Ġli Su Potansiyeli Akarsular Konya ilindeki akarsuların Çarşamba Çayı hariç, akış uzunlukları kısadır. Tümünün de rejimleri düzensizdir. Çarşamba Çayı, Bozkır'ın batısındaki Hacımer Dağı ndan, Sırıstad adı altında 2200 m kotundan çıkmaktadır. Çarşamba Çayı'na ait su toplama havzası alanı (yağış alanı) 271,2 km 2 olup, akım debisi 32,5 m 3 /sn ile 0,24 m 3 /sn arasında değişmekte ve ortalama debi saniyede 4,5 m 3 olmaktadır. Çarşamba Çayı'nın fazla suları Çumra'dan itibaren tali kanallarla DSİ ana tahliye kanalına taşınır. Buradan da Tuz Gölü'ne ulaşır. Meram Çayı, Konya'nın kuzeybatısında Başarakavak Köyü civarında bulunan Akdağ yamaçlarındaki kaynaklardan boşalmaktadır. Altınapa Köprüsü'nden sonra Meram Deresi ile birleşerek, Meram Çayı adı altında Konya Meram mevkiinde ovaya ulaşır. Meram Çayı nın yağış alanı 454,4 km 2 olup ortalama akım debisi 1,07 m 3 /sn dir. May Deresi, Hatunsaray Deresi olarak da isimlendirilir. Konya'nın güneybatısındaki dağlarda bulunan kaynaklardan boşalmaktadır. May Deresi'nin yağış alanı 724 km 2 olup ortalama akım debisi 0,714 m 3 /sn dir. Sille Deresi ise Güvenlik Dağları'ndan çıkarak Meram Çayı'nın kuzeyinden akar, uzunluğu 11 km dir. Diğer akarsular, İvriz Çayı, Zanapa Çayı, Gümüşler Deresi dir. İvriz Çayı ortalama debisi 5.64 m 3 /sn olup yağış alanı 41 km 2 dir. Zanapa Çayı drenaj alanı 233 km 2 olup yıllık ortalama debisi 1,159 m 3 /sn dir. Gümüşler Deresi'ne Tabakhane Deresi de denir. Drenaj alanı 620 km 2 dir. Yaz aylarında tamamen kurur. Cihanbeyli - Kulu yöresindeki en önemli akarsu İnsuyu Deresi dir. Akım debisi 295 lt/sn olup yağışlı dönemlerde Tuz Gölü ne kadar ulaşır. 6 Tablo 1: Konya İli Yerüstü Su Potansiyeli Adı Ortalama Akış (hm 3 /yıl) Uludere 143,2 BeyĢehir Gölü 446 ÇavuĢ Deresi 37,4 Süberte Çayı 117,9 ÇarĢamba Çayı 164,8 Zanapa Deresi 233,6 6 Konya İl Çevre Durum Raporu, 7

14 May Deresi 53,6 Meram Çayı 51,0 Sille Deresi 2,0 Ġnsuyu Deresi 14,7 Göksu Nehri 818,7 Yunak Gökpınar Deresi 223,2 Ilgın Deresi 124,0 Bakırpınarı, Zengi, BeĢgöz Kaynakları 36,4 Diğerleri 472,5 TOPLAM 2.939,0 (Kaynak: Konya Ġl Çevre Durum Raporu, ) Konya İli yerüstü su potansiyeli yıllık 2.939,0 hm 3 tür. Bu potansiyelin artışına neden olan 2 önemli kaynak sırası ile Göksu Nehri ve Beyşehir Gölü dür (Grafik 1). Konya İli su potansiyelinin %43,1 ini bu 2 önemli kaynak oluşturmaktadır. Grafik 1: Konya İli Yerüstü Su Potansiyeli Dağılımı % Göller, Barajlar ve Göletler Sille Barajı; Selçuklu İlçesi nde Konya nın 15 km kuzeybatısında Sille Deresi üzerindedir. DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup giriş akımı 2 hm 3 tür. Yıllık çekilen su 1,4 hm 3 tür. 8

15 May Barajı; May Deresi üzerinde Konya nın 59 km güneybatısında Alibeyhüyüğü Kasabası nda DSİ tarafından taşkın koruma amaçlı inşa edilmiş olup giriş akımı 53,6 hm 3 tür. Barajda su tutulamamaktadır. Apa Barajı; Çumra İlçesi, merkezinin 35 km güneybatısında, Apa Kasabası nda merkeze 500 m uzaklıkta Apa Barajı Göleti bulunmaktadır. Çarşamba Çayı üzerinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup giriş akımı 240 hm 3 tür. Yıllık ortalama çekilen su miktarı yıllara göre değişkendir. Altınapa Barajı; Konya nın Meram İlçesi nde bulunan ve Meram Deresi tarafından beslenen bu baraj, DSİ tarafından sulama, içme suyu ve taşkın koruma amaçlı inşa edilmiş olup içme suyu hacmi 37,8 hm 3 tür. Yüzey alanı ise 298 ha dır. Ġvriz Barajı; Ereğli İlçesi nin 12 km güneydoğusunda, İvriz Çayı üzerinde DSİ tarafından sulama ve taşkın koruma amaçlı inşa edilmiş olup giriş akımı 233,6 hm 3 tür. Yıllık ortalama regüle edilen su 188,5 hm 3 tür. Derebucak Barajı; Derebucak Kasabası na 4 km uzaklıkta Kocaçay üzerindedir. DSİ tarafından sulama, amaçlı inşa edilmiş olup giriş akımı 97,8 hm 3, yılık ortama çekilen su 9,9 hm 3 tür. ÇavuĢçu Depolaması; Ilgın İlçesi nin 4,5 km kuzeybatısında, DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sedde uzunluğu m dir. Bolasan, Çiğil, Çebişli derivasyonu ve Yorazlar pompa istasyonu ile dolmakta, Atlantı, Ilgın sulama kanalları ile boşalmaktadır. Toplam sulama alanı ha dır. Suğla Depolaması; Seydişehir Ovası nda eski Suğla göl yatağındadır. DSİ tarafından Beyşehir Gölü ve Apa Barajı regülâsyonlarına destek sağlamak ve Konya-Çumra Projeleri için su depolamak amacı ile inşa edilmiş olup giriş akımı 150,2 hm 3 tür, yıllık ortalama çekilen su 124 hm 3 tür. BeyĢehir Gölü; Türkiye'nin üçüncü büyük gölü, kullanılabilir tatlı su rezervi bakımından en büyük tabii gölü olan Beyşehir Gölü 656 km² genişliğinde bir tektonik çöküntü gölü olup Beyşehir, Seydişehir ve Bozkır çöküntü teknesinin kuzey kesiminde oluşmuştur. Toros Sıradağları'nın iki fay kırıklığı arasında oluşmuş olan göl üçüncü jeolojik zamandaki yerkabuğunun çöküntü alanında yer almaktadır. Ortalama denizden yüksekliği m dir. Bu yükseklik periyodik zaman dilimi içinde maksimum m ye çıkmakta minimum m ye düşerek gölde 5 m ye yaklaşan seviye farkı meydana gelmektedir. Türkiye'nin hala içilebilir nitelikte en büyük su deposu olan bu göl, gölden çeşitli amaçlarla gelişi güzel su çekilmesi nedeniyle yavaş yavaş yok olma, kirlenme ve bozulma tehlikesi ile karşı karşıyadır. 9

16 Göl; 27 adet yazın kuruyan dere ile beslenmektedir. Göl üzerinde irili ufaklı 33 ada bulunmaktadır. Eni km boyu ise 45 km olan gölün en derin yeri 10 m dir. Tuz Gölü; Yurdumuzun ikinci büyük gölü olan Tuz Gölü, kuzeyde Paşadağ eteğinde oldukça dar olan, güneye gidildikçe genişleyen bir ovanın zeminini kaplar. Denizden yüksekliği 940 m, uzunluğu km, eni km, kapladığı alan ise km² dir. Çok tuzlu olan suyu yaz aylarında kurur. Bundan sonra gölün yüzeyinde 5-10 cm den 5-10 m ye kadar ulaşan tuz tabakası belirir. Buradan yılda ortalama ton tuz elde edilir. HotamıĢ Gölü: Karapınar ve Çumra arasında yer alan göl; çok geniş ve sık sazlıklarla kaplıdır. Bölgeye gelen su kanallarının, Tuz Gölü ne yönlendirilmesiyle, bu alan beslenemeyerek kurumaya başlamıştır. Bölgede kuluçkaya yatan kuş türleri; balaban, ak kutan, tepeli kutan, gece balıkçılı, alacabalıkçıl, küçük akbalıkçıl, erguvan balıkçıl, çeltikçi, kaşıkçı, boz kaz, dik kuyruk, turna, uzun bacak, vb. gibidir. Hotamış Bataklığı'nın ortasında olup çevresi sazlık, kamışlık halindedir. Hotamış Bataklığı 120 km 2 lik bir alanda Çarşamba Çayı nın taşıdığı sularla meydana gelmiştir. Ereğli-Akgöl: Ereğli Ovası nın çukur kesimlerinde toroslardan inen suların oluşturduğu, batıda Akgöl, göl çevresinde bulunan sazlık ve kamışlık alanlar, irili ufaklı çok sayıda kum ve çamur adacıklarından, geniş çayırlardan oluşmuş bir ekosistemdir. Ereğli İlçesi nden 38 km kadar batıda geniş bir alanda yer alır. 59 km 2 lik bir alanı kaplar. Suları tatlı olan Akgöl, Kızılçay ve İvriz Çayı ile beslenmektedir. İvriz Barajı nın yapılması ile artık göl beslenememektedir. Yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Çukurçimen Göleti; Meram İlçesi, İnlice Beldesi, Çukurçimen Köyü nde, DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 44 ha dır. Hacmi 0,3 hm 3 dür. Yıllık ortalama akımı 0,4 hm 3, yıllık regüle edilen su ise 0,27 hm 3 dür. Bostandere Göleti; Bostandere Köyü nde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 85 ha dır. Toplam depolama hacmi 0,72 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 0,70 hm 3, regüle edilen su 0,42 hm 3 tür. Mecidiye Göleti; Ilgın İlçesi nde, Mecidiye Köyü yakınında Havuçlu Pınarları mevkiinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 463 ha dır. Depolama hacmi 2,01 hm 3 tür. Yıllık ortalama hacmi 3,84 hm 3, regüle edilen su ise 2,72 hm 3 tür. Alanı 0,46 km 2 dir. AydoğmuĢ Dorla Göleti; Güneysınır İlçesi nin Aydoğmuş Köyü nün 2 km güneyinde Kuruçay üzerinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 530 ha dır. 10

17 Depolama hacmi 3,87 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 4,50 hm 3, regüle edilen su ise 2,97 hm 3 tür. Alanı 0,65 km 2 dir. Güneydere Göleti; Meram İlçesi, Güneydere Köyü nde Gâvur Gölü ayağında DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 15 ha dır. Depolama hacmi 0, 08 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 0,5 hm 3, regüle edilen su 0,12 hm 3 tür. May Göleti; Kayasu Beldesi nde, May Köyü nde May Deresi üzerinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 220 ha dır. Depolama hacmi 1,7 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 1,6 hm 3, regüle edilen su 1,44 hm 3 tür. Maksimum gölalanı 0,29 km 2 dir. Hadim Hocalar Göleti; Hadim İlçesi nde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 35 ha dır. Depolama hacmi 0,3 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 0,3 hm 3, regüle edilen su 0,2 hm 3 tür. Osmancık Göleti; Kadınhanı İlçesi nde, Osmancık Kasabası nda, Üçpınar Deresi üzerinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 186 ha dır. Depolama hacmi 1,46 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 1,25 hm 3, regüle edilen su 1,14 hm 3 tür. Maksimum gölalanı 0,19 km 2 dir. Cihanbeyli Göleti; Cihanbeyli İlçesi nin 1 km güneyinde Sığırcık Deresi üzerinde, DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 1024 ha dır. Depolama hacmi 8,50 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 11,2 hm 3, regüle edilen su 7,0 hm 3 tür. Gölalanı 1,73 km 2 dir. Bulcuk Göleti; Ilgın İlçesi, Bulcuk Mevkii nde Bulcuk Akarsuyu beslemesinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 364 ha dır. Evliyatekke Göleti; Meram İlçesi, Evliyatekke Köyü nün 4 km batısında Bağçukuru Deresi üzerinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 110 ha dır. Depolama hacmi 0,91 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 1,5 hm 3, regüle edilen su 0,84 hm 3 tür. Maksimum gölalanı 0,14 km 2 dir. Doğanhisar Göleti; Doğanhisar İlçesi 13 km güneybatısında, Davras Deresi üzerinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 244 ha dır. Depolama hacmi 1,96 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 1,75 hm 3, regüle edilen su 1,59 hm 3 tür. BaĢhüyük Göleti; Sarayönü İlçesi, Başhüyük Kasabası nın 2 km kuzeydoğusunda, DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 420 ha dır. Depolama hacmi 0,55 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 0,48 hm 3, regüle edilen su 0,27 hm 3 tür. Gölalanı 0,32 km 2 dir. Çayhan Göleti; Ereğli İlçesi nde, Mollalar Akarsuyu beslemesinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 721 ha dır. 11

18 Lâdik Göleti; Sarayönü İlçesi nde, Ladik Kasabası nın 15 km güneydoğusunda Değirmen Çayı üzerinde, Ladik Göleti, DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 228 ha dır. Depolama hacmi 1,57 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 1,29 hm 3, regüle edilen su 1,04 hm 3 tür. Gölalanı 0,31 km 2 dir. DeĢtiğin Göleti; Deştiğin Kasabası nın 2 km güneybatısında Belyaka Deresi üzerinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 177 ha dır. Depolama hacmi 1,52 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 1,33 hm 3, regüle edilen su 1,06 hm 3 tür. Gölalanı 0,16 km 2 dir. Derbent Göleti; Derbent İlçesi civarı, Belbaşı Deresi üzerinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 208 ha dır. Depolama hacmi 1,6 hm 3 tür. Yıllık ortalama 1,3 hm 3, regüle edilen su 1,3 hm 3 tür. Gölalanı 0,18 km 2 dir. Karaağa Göleti; Doğanhisar İlçesi, Karaağa Kasabası nın 9 km güneybatısında, Ketenli Deresi üzerinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 532 ha dır. Depolama hacmi 2 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 10,62 hm 3, regüle edilen su 2,32 hm 3 tür. Gölalanı 0,27 km 2 dir. Çiftliközü Göleti; Çiftliközü Kasabası nın 4 km güneydoğusunda, Karakaya Deresi üzerinde, DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 475 ha dır. Depolama hacmi 2,99 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 2,5 hm 3, regüle edilen su 2,15 hm 3 tür. Gölalanı 0,25 km 2 dir. AĢağıçiğil Göleti; Ilgın İlçesi, Aşağıçiğil Kasabası doğusunda Uluyol Deresi, DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup depolama hacmi 1,89 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 5,5 hm 3, regüle edilen su 1,63 hm 3 tür. Gölalanı 0,25 km 2 dir. Beykavağı Göleti; Kadınhanı İlçesi, Beykavağı Köyü civarında Beykavağı Deresi üzerinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 364 ha dır. Depolama hacmi 1,79 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 1,88 hm 3, regüle edilen su 1,79 hm 3 tür. Gölalanı 0,16 km 2 dir. ÇavuĢ Göleti; Hüyük İlçesi, Çavuş Kasabası nın 1 km kuzeyinde İlmen Deresi üzerinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 138 ha dır. Depolama hacmi 1,04 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 2,18 hm 3, regüle edilen su 0,64 hm 3 tür. Maksimum gölalanı 0,17 km 2 dir. Ayaslar Göleti; Doğanhisar İlçesi nin 8 km kuzeydoğusunda, Ayaslar Kasabası nda Yukarıöz Deresi üzerinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 280 ha 12

19 dır. Depolama hacmi 2,13 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 5,48 hm 3, regüle edilen su 1,53 hm 3 tür. Gölalanı 0,22 km 2 dir. TaraĢçı Göleti; Seydişehir İlçesi, Taraşçı Kasabası nın 1 km güneyinde, Sarpyar Deresi üzerinde, DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 140 ha dır. Depolama hacmi 0,81 hm 3 tür. Yıllık ortalama 10,2 hm 3, regüle edilen su 0,84 hm 3 tür. Gölalanı 0,18 km 2 dir. Malas Göleti; Selçuklu İlçesi, Malas Köyü yakınında Uludere üzerinde DSİ tarafından sulama, kullanma ve taşkın koruma amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 115 ha dır. Depolama hacmi 2,91 hm 3 tür. Yıllık ortalama 2,5 hm 3 regüle edilen su 2,1 hm 3 tür. Gölalanı 0,33 km 2 dir. Hadim Ġnönü Göleti; Hadim İlçesi Yılanlıca mevkiinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 155 ha dır. Diğerleri; Meke Krater Gölü (Acıgöl); Karapınar-Ereğli karayolu yakınında Karacadağ bölgesinde 3 km 2 lik bir alanda yer alır. Suları tuzlu volkanik göllerdir. Tipik bir krater gölüdür. Hiçbir canlının gölde yaşamadığı tespit edilmiştir. Kulu Düden Gölü; Kulu İlçesi nin 5 km doğusundadır. Ortalama alanı 860 hektardır. Barındırdığı yaban hayatından dolayı kuş gözlem alanıdır. Kozanlı Gölü (Gökgöl); Kulu İlçesi nin 20 km batısındadır. Ortalama alanı 65 hektardır. Gölde balıkçılık, sazcılık, avcılık ve kuş gözlemi yapılmaktadır. Sulama suyu olarak da kullanılmaktadır. Samsam Gölü; Kulu İlçesi nin 25 km güney batısındadır. DSİ kanalları sebebiyle kurumaya yüz tutmuştur. Maksimum alanı 400 hektardır. Tersakan Gölü; Cihanbeyli İlçesi nin 34 km güneydoğusundadır. Ortalama alanı hektardır. 1. Dereceden Doğal Sit Alanı dır. Suları tuzludur. Gölden Na 2 SO 4 üretimi yapılmaktadır. Sarıot Gölü; Bozkır İlçesi, Dereköy Kasabası, Sarıot Yaylası ndadır. Aygır Mevkii nden doğan Çarşamba Çayı na 4 adet düdenle bağlantısı vardır. Yaz aylarında kurumaktadır. Alanı yaklaşık 100 hektardır. Angıt, dağ ördeği, balıkçıl kuşları görülmektedir. Derinliği 1-2 m arasındadır. Alanı 1 km 2 dir. Dipsiz Göl; Bozkır İlçesi, Sülek Yaylası mevkiinde bulunan gölün çevresi yaklaşık 500 m, derinliği 33 m olup alanı yaklaşık 2 ha dır. Gölün dibinde volkanik bir akıntı vardır. Gölde sazan, yağ balığı, yaban ördeği yaşamaktadır. Kuşça Gölü; Cihanbeyli İlçesi, Kuşça Kasabası yakınlarında yazları kuruyan kışları yağışlarla oluşan Kuşça Gölü vardır. Kenarları sazlıktır. Kara Göl; Taşpınar Kasabası nın 8 km doğusundadır. Taşpınar Kasabası nda Karagöz mevkiinde dipten beslenen sazlıklar vardır. Obruk Gölü; Çumra İlçesi nde bulunan Obruk Gölü, tektonik bir göldür. Canlı yaşamamaktadır. Çevresi 150 m dir. Derinliği 60 m dir. Suları sulama suyu olarak kullanılır. Meyil Gölü; Karapınar 13

20 İlçesi nin kuzeybatısında, ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Çapı m, derinliği m arasındadır. Meke, Acı, Çıralı Gölleri gibi volkanik göldür. Suyu tatlı olan göl, balık üretimine elverişlidir. Çıralı Göl; Karapınar İlçesi ne 31 km uzaklıkta olup ilçenin kuzeybatısındadır. Alanı m 2 dir. Derinliği yaklaşık 35 m, çapı yaklaşık 350 m dir. Çöküntü gölü olup etrafında gözenekli kalkerler bulunmaktadır. Gölün doğusundaki Tığrızlık adındaki mağaradan dehlizlerle diğer mağaralara geçit olduğu rivayet edilir. Tatlı su gölü olup doğa harikası bir göldür. Beşgöz Gölü; Sarayönü İlçesi ndedir. Beşgöz Çayı ile boşalan gölün suları sulamada kullanılmaktadır. Beşgöz Çayı nın membasında alabalık üretim tesisi bulunmaktadır. Barındırdığı yaban hayatı ile ilgi merkezidir. Tarım İşletmeleri Konuklar Şubesi Alabalık Tesisi atık suları, Beşgöz çayına verilmektedir. Beşgöz Çayı, Beşgöz Gölü ne ulaşır. Hatunsaray Göleti; Meram İlçesi nin Hatunsaray Beldesi nde bulunmaktadır. Erenkaya Göleti; Meram İlçesi, Erenkaya Köyü nün 2,5 km güneybatısında Çarşak Deresi üzerinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 121 ha dır. Depolama hacmi 0,6 hm 3 tür. Yıllık ortalama 1,98 hm 3, regüle edilen su 0,6 hm 3 tür. Gölalanı 0,06 km 2 dir. Sefaköy Göleti; Meram İlçesi, Sefaköy Kasabası nın 5 km batısında Kavakdere üzerinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 272 ha dır. Depolama hacmi 1,4 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 2,3 hm 3, regüle edilen su 0,89 hm 3 tür. Gölalanı 0,16 km 2 dir. Kızılören Göleti; Meram İlçesi, Kızılören Kasabası nın 4 km güneybatısında Yayla Deresi üzerinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 254 ha dır. Depolama hacmi 1,13 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 1,05 hm 3, regüle edilen su 0,90 hm 3 tür. Gölalanı 0,13 km 2 dir. Hacılar, Darı ve Han Göletleri; Ahırlı İlçesi nin, Akkise Beldesi nde bulunmaktadırlar. Akören Göleti; Akören İlçesi Bayındır mevkiinde, DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 420 ha dır. Depolama hacmi 2,6 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 3,6 hm 3, regüle edilen su 2,5 hm 3 tür. Üzümlü Göleti; Beyşehir İlçesi, Üzümlü Kasabası nda bulunmaktadır. Bozkır Göleti; Bozkır İlçesi nin 12 km güneybatısında, Yayla Deresi üzerinde DSİ tarafından sulama amaçlı inşa edilmiş olup sulama alanı 713 ha dır. Depolama hacmi 3,85 hm 3 tür. Yıllık ortalama akım 3,02 hm 3, regüle edilen su 3,53 hm 3 tür. Gölalanı 0,4 km 2 dir. Hüyük Göletleri; Mutlu Kasabası nda 1 adet, Burunsuz Kasabası nda 3 adet küçük gölet vardır. İlmen Kasabası nda İlmen Göleti vardır. İmrenler Kasabası nda İmrenler Göleti vardır. 14

21 Tablo 2: Konya İli Su Yüzeyi Alanı Adı Yüzey Alanı (ha) Sille Barajı 34 May Barajı 677 Apa Barajı Altınapa Barajı 298 Ġvriz Barajı 483 Derebucak Barajı 78 ÇavuĢçu Depolaması Suğla Depolaması BeyĢehir Gölü Tuz Gölü HotamıĢ Gölü Ereğli Akgöl Çukurçimen Göleti 8 Bostandere Göleti 40 Mecidiye Göleti 46 AydoğmuĢ Göleti 65 Güneydere Göleti 10 May Göleti 28 Hadim Göleti 8 Osmancık Göleti 18 Cihanbeyli Göleti 173 Bulcuk Göleti 14 Evliyatekke Göleti 14 Doğanhisar Göleti 23 BaĢhüyük Göleti 32 Çayhan Göleti 48 Ladik Göleti 31 DeĢtiğin Göleti 16 Derbent Göleti 18 Karaağa Göleti 25 Çiftliközü Göleti 25 AĢağıçiğil Göleti 25 Beykavağı Göleti 17 ÇavuĢ Göleti 16 Ayaslar Göleti 23 Akviran Göleti 40 TaraĢçı Göleti 11 Malas Göleti 33 Hadim Ġnönü Göleti 12 Göksu Nehri 37 ÇarĢamba Çayı 14 Süberte Çayı 3 Diğerleri 17 TOPLAM (Kaynak: Devlet Su ĠĢleri 4. Bölge Müdürlüğü - KONYA, ) 15

22 Konya İli toplam su yüzeyi alanı ha dır. Bu alanın % 94,1 lik kısmını göller (Tuz Gölü % 44,1 Beyşehir Gölü % 32,5 Hotamış Gölü 12,7 Ereğli Akgöl % 4,8) % 3,9 luk kısmını depolamalar (Suğla Depolaması % 2,3 Çavuşçu Depolaması % 1,6) ve % 2 lik kısmını da baraj ve göletler oluşturmaktadır (Grafik 2). Grafik 2: Konya İli Su Yüzeyi Alanı Dağılımı Yeraltı Suları Konya ili sınırları içerisinde yer alan yeraltı su kaynaklarının bulunduğu ve Konya Havzası nı teşkil eden havzalar aşağıda sıralanmıştır; Konya-Çumra-Karapınar Havzası Sarayönü-Kadınhanı-Ilgın-Yunak Havzası Beyşehir-Seydişehir Havzası Akşehir Havzası Cihanbeyli-Yeniceoba Havzası Altınekin Ovası Konya ilinde en yaygın akifer formasyon neojen yaşlı göl kalkerleridir. Neojende bir iç göl konumunda Konya Kapalı Havzası neojen sonralarında epirojenik hareketlerle yükselmiş ve karasal ortama geçmiştir. Bu nedenle havza tabanındaki en yaygın formasyonlar neojene ait kireçtaşı, kiltaşı, marn gibi birimlerdir. Pliosende karasal ortamda yer alan Konya Havzası karasal çökellerle örtülmüştür. Daha çok kumtaşı konglomera litolojisinde olan bu birimler düşük permiabilitelidir. Genel olarak havza kenarlarında yer alırlar. Akifer özelliği gösteren 16

23 göl çökelleri genellikle ova tabanındaki düşük kotlarda yer almaktadır. Konya ili çevresindeki diğer akifer formasyon ise Mezozoik kalkerlerdir. Bu kalkerlerin boşluk ve çatlaklarından yeraltı suyu temini mümkün olmaktadır. Konya Ovası nın drenaj alanındaki sular Orta tuzlu, az sodyumlu C 2 S 1 sular sınıfındandır. Ova kesiminin ortalarında ise tuz oranı artar. Sular genellikle Yüksek tuzlu, az sodyumlu C 3 S 1 sınıfındandır. Neojen esnasında içi göl tabanını oluşturan Ereğli çevresinde yaygın jips çökelimi görülmektedir. Bu çevredeki sular Çok yüksek tuzlu çok yüksek sodyumlu su C 4 S 4 sınıfındandır. Konya Ovası nın kuzeydoğusunda yer alan Tuz Gölü havzasında ise yaygın olarak tuz çökelimi gözlenmektedir. Tuz Gölü çevresindeki sular Çok yüksek tuzlu çok yüksek sodyumlu C 4 S 4 sınıfından sulardır. Tablo 3: Konya İli Yeraltı Suyu Potansiyeli Adı Ortalama Akış (hm 3 /yıl) Konya-Çumra-Karapınar Havzası 441 Sarayönü-Kadınhanı-Ilgın-Yunak Havzası 300 BeyĢehir-SeydiĢehir Havzası 112,6 AkĢehir Havzası 31 Cihanbeyli-Yeniceoba Havzası 62 Altınekin Ovası 74 Diğerleri 487,4 TOPLAM 1508,0 (Kaynak: Konya Ġl Çevre Durum Raporu, ) Konya İli toplam yeraltı su potansiyeli yıllık 1.508,0 hm 3 dür. Yer altı su potansiyelini teşkil eden toplam kaynakların % 29 unu Konya Çumra Karapınar Havzası, % 20 sini Sarayönü Kadınhanı Ilgın Yunak Havzası, % 7,5 ini Beyşehir Seydişehir Havzası, % 5 ini Altınekin Ovası, % 4 ünü Cihanbeyli Yeniceoba Havzası, % 2 sini Akşehir Havzası ve geri kalan % 32,5 ini de diğer kaynaklar oluşturmaktadır (Grafik 3). 17

24 Grafik 3: Konya İli Yeraltı Su Potansiyeli Dağılımı % Toplam su yüzeyi alanı ha olan Konya ilinin su potansiyeli yer altı ve yer üstü su kaynaklarından oluşmaktadır hm 3 /yıl yer üstü su potansiyeli, hm 3 /yıl yer altı su potansiyeli ile Konya ili toplam hm 3 /yıl su potansiyeline sahiptir. Diğer bir değişle toplam su potansiyelinin % 66 sını yer üstü su kaynakları, % 34 ünü ise yer altı su kaynakları oluşturmaktadır (Grafik 4). Grafik 4: Konya Su Potansiyeli Dağılımı Yer Altı Su Kaynakları 34% Yer Üstü Su Kaynakları 66% 18

25 2. KURAKLIK ANALĠZĠ 2.1. Konya Ġli Konumu ve Ġklimsel Özellikleri Konya ili 36º 22 ve 39º 08 kuzey enlemleri ile ve doğu boylamları arasında yer alır. İl merkezinin denizden yüksekliği 1027 metredir. Orta Anadolu yaylasında ve Türkiye nin en geniş toprağa sahip ili Konya dır. İç Anadolu bölgesinde bir hububat ambarı olan Konya; doğuda Niğde ve Aksaray kuzeyde Ankara ve Eskişehir batıda Afyon ve Isparta, güneyde Antalya, Karaman ve İçel illeriyle komşudur. Konya nın merkezde Meram, Selçuklu ve Karatay olmak üzere üç, bunların dışında 28 ilçesi bulunmaktadır. İlçeleri; Akşehir, Beyşehir, Seydişehir, Karapınar, Kulu, Cihanbeyli, Bozkır, Hadim, Ilgın, Kadınhanı, Doğanhisar, Ereğli, Çumra, Yunak, Sarayönü, Hüyük, Emirgazi, Tuzlukçu, Yalıhüyük, Derbent, Çeltik, Halkapınar, Ahırlı, Altınekin, Güneysınır, Akören, Derebucak ve Taşkent dir. Konya nın güneybatısı, güneyi ve güneydoğusu Toros dağları ve kollarıyla diğer yönlerde İç ve İç Batı Anadolu platoları ile çevrilmiştir. Konya nın orta ve doğu toros dağlarının kavuşma noktasında yer alan Taşeli Platosu üzerinde kalan Bozkır ve Hadim ilçeleri ise Doğu Akdeniz Havzası na girer. Konya il alanında tüm yeryüzü şekillerine rastlanmakla birlikte, genelde ovalık alanlar egemen durumdadır. Alan bakımından daha sonra dağlar, platolar gelmektedir. Karasal iklim ile Akdeniz iklimi arasında bir geçiş oluşturan Taşeli Platosu nda doğal bitki örtüsü hayli zengindir. Ovalık kesimlerde yağışların azlığı, dağlık kesimlerde kireç taşı gibi suyu geçiren yamaçların çok yer tutması yüzünden Konya ilinde akarsu ağı genellikle seyrektir. En büyük akarsuyu Doğu Akdeniz Havzası na giren Hadim ilçesi sınırlarındaki Göksu dur. Kapalı havzada yer alan akarsuların en önemlileri ise Çarşamba ve İvriz Suyu, Tekke, Uluçay ve Argıthanı Deresi ile Adıyan Çayı dır. Konya ili dâhilinde Türkiye nin ikinci büyük gölü olan Tuz Gölü ile Akşehir, Beyşehir ve Suğla Gölleri ile Ilgın-Çavuşçu gölü bulunur. İlin güney doğusunda uzanan km 2 ye yaklaşan alanıyla Konya Ovası, ülkenin tahıl ambarı durumundadır. Konya bölgesine az yağmur düştüğünden Bozkır manzarası arz etmektedir. Tabii bitki örtüsü düzlük kesimlerde kurakçıl, otsu ve dağlık kesimlerde ormanlıktır. Düzlüklerin çok yerinde nadasa dayalı tahıl ekimi, buralarda stepin ilkel görünüşünü bozar. Ağaçlar daha çok 19

26 su kenarlarında görülmektedir. Konya ilinde ormanlık alanlar batı ve güneydeki ilçelerde görülür. En çok Hadim, Bozkır, Seydişehir, Beyşehir, Ilgın ve Doğanhisar ilçelerinde orman alanları vardır. Konya'da meteorolojik hizmet 1929 yılında açılan Klimatoloji istasyonu ile başlamıştır. Konya merkezde ve 11 farklı ilçede Konya Meteoroloji Bölge Müdürlüğü'ne veriler ileten istasyonlar bulunmaktadır. 7 Konya merkez, Yunak, Kulu, Cihanbeyli, Akşehir, Ilgın, Beyşehir, Karapınar, Çumra, Seydişehir, Ereğli ve Hadim de Otomatik ve Klimatolojik (İklimsel) Gözlem İstasyonları; Konya merkez, Cihanbeyli, Akşehir, Beyşehir ve Ereğli de Sinoptik Gözlem İstasyonu; Konya merkez de Havacılık Amaçlı Gözlem İstasyonu bulunmaktadır (Şekil 7). ġekil 7: Konya İline Bağlı Gözlem İstasyonları (Kaynak: Konya Meteoroloji Genel Müdürlüğü, 2012, 7 Konya Meteoroloji Bölge Müdürlüğü,2012, 20

27 2.2. Konya Ġli YağıĢ Durumu Konya iline bağlı gözlem istasyonlarından son 10 yılda alınan toplam yağış miktarları Tablo 4 te verilmiştir. Yağış analizinde kullanılan bu verilerin tamamı Konya Meteoroloji Genel Müdürlüğü nden temin edilmiştir. Tabloya göre bir yılda en fazla yağışın düştüğü yer yılında 1.202,00 mm ile Seydişehir ilçesidir. En az yağışın düştüğü yer ise yılında 171,6 mm lik yağış ile Karapınar ilçesidir. Tablo 4: Konya İli Toplam Yağış Miktarı (mm/yıl) 2002 Konya 362,6 317,6 262,5 250,5 283,0 261,7 293,9 410,2 351,2 414,2 AkĢehir 519,4 625,4 392,3 485,3 588,5 486,5 394,2 637,3 530,8 451,8 BeyĢehir 502,1 554,5 454,1 477,5 526,3 542,6 379,3 601,1 584,5 450,2 Cihanbeyli 283,6 337,1 242,9 336,0 288,4 290,0 290,2 411,6 340,4 407,6 Çumra 386,1 386,4 252,4 268,1 242,7 314,3 265,2 379,0 391,9 368,1 Ereğli 324,4 339,2 192,7 235,9 251,4 375,2 312,0 379,3 338,8 390,8 Hadim 610,9 730,5 608,5 421,3 577,5 566,7 410,4 813,0 760,3 783,6 Ilgın 463,9 463,3 376,1 408,9 448,3 423,1 323,7 480,7 441,1 421,7 Karapınar 279,0 297,6 171,6 267,2 230,7 274,5 232,1 394,9 340,4 314,5 Kulu 313,3 359,4 254,5 392,0 342,8 378,5 282,9 372,9 420,1 357,1 SeydiĢehir 768,3 870,6 616,2 660,4 735,1 765,6 518, ,0 913,8 844,4 Yunak 433,8 478,5 344,6 474,9 481,0 464,5 321,4 496,6 536,4 445,6 (Kaynak: Konya Meteoroloji Genel Müdürlüğü, 2012) Son 10 yılda toplam 7.894,8 mm yağış ile Seydişehir, en fazla yağış alan ilçe konumundadır. Seydişehir i sırası ile Hadim, Akşehir ve Beyşehir izlemektedir. Son 10 yılda toplam da en az yağış alan ilçe ise 2.802,5 mm lik yağış ile Karapınar dır. Karapınar ı sırası ile Ereğli, Konya merkez ve Cihanbeyli izlemektedir (Grafik 5). 21

28 Grafik 5: Toplam Yağış Miktarları (mm/10 yıl) Ölçüm yapılan 12 merkeze düşen yıllık ortalama yağış miktarı incelendiğinde 548,2 mm ile en çok yağışın yılında düştüğü, en az yağışın ise 335,3 mm ile yılında düştüğü görülmektedir (Grafik 6). Grafik 6: Yıllık Ortalama Yağış Miktarları (mm) Son 10 yılda Yunak en yüksek yağış miktarına 536,4 mm ile yılında ulaşmış, en düşük yağış oranını ise 321,4 mm ile yılında görmüştür. Yıllar itibari ile düzenli bir yağış rejimi yakalayan Seydişehir, yılında aldığı mm yağış ile Konya sınırları içerisinde ki en yüksek yağış oranına ulaşmış, bir önceki yıl olan de ise en az yağışını almıştır. Konya merkezde yapılan ölçümlerde son 3 yılda yağış miktarında artış olduğu gözlemlenmektedir. yılında alınan 414,2 mm lik yağış ölçülen en yüksek yağış oranıdır (Grafik 7). Tüm ölçüm noktalarında ki yağış miktarları Grafik 7 de ayrıntılandırılmıştır. 22

29 Grafik 7: Ölçüm Noktalarındaki Yıllık Yağış Miktarları (mm) Yunak Seydişehir Kulu Karapınar Ilgın Hadim Ereğli Çumra

30 Cihanbeyli Beyşehir Akşehir Konya 2.3. Konya Ġli Sıcaklık Durumu Konya iline bağlı gözlem istasyonlarından son 10 yılda alınan ortalama maksimum sıcaklık miktarları Tablo 5 te verilmiştir. 8 yılı kasım ve aralık ayı net verilerine ulaşılamadığından yılının ilk 10 ayı baz alınmıştır. Tabloya göre ortalama maksimum sıcaklığın en yüksek olduğu yer yılında C ile Karapınar dır. Yine aynı tabloya göre en düşük olan yer ise yılında 21,77 0 C ile Hadim dir. Tablo 5: Konya İli Ortalama Maksimum Sıcaklıklar ( 0 C/yıl) 2002 Konya 25,65 25,83 26,63 26,09 25,13 27,34 25,66 25,73 27,32 26,22 AkĢehir 24,65 24,48 25,35 25,21 24,68 25,70 25,50 24,44 26,95 25,33 BeyĢehir 23,76 23,74 23,89 23,91 23,18 24,43 24,26 23,83 25,93 23,88 Cihanbeyli 26,68 26,38 27,12 26,57 25,56 26,78 26,53 25,14 26,05 26,15 Çumra 26,21 26,03 26,88 26,98 26,08 27,08 27,10 25,86 28,39 26,45 8 T.C. Mevlana Kalkınma Ajansı, TR52 Bölgesi (Konya Karaman) Kuraklık İndeksi,

31 Ereğli 26,92 27,43 27,33 27,17 26,59 27,04 27,37 26,56 28,83 26,73 Hadim 22,31 22,10 23,17 22,65 23,18 22,78 23,92 21,77 24,26 22,70 Ilgın 25,43 25,44 26,27 25,88 25,18 26,16 26,10 25,12 27,08 26,36 Karapınar 26,41 26,46 27,00 27,63 26,37 27,79 27,51 26,24 29,07 26,65 Kulu 24,56 24,97 25,73 24,68 24,83 25,44 25,43 23,97 26,50 24,90 SeydiĢehir 24,36 24,78 25,32 24,73 24,33 25,14 24,88 24,14 26,70 25,39 Yunak 24,69 24,76 25,21 24,97 24,70 25,66 25,43 24,23 26,49 24,13 (Kaynak: T.C. Mevlana Kalkınma Ajansı, TR52 Bölgesi (Konya Karaman) Kuraklık Ġndeksi, 2012) Son 10 yıl baz alındığında maksimum sıcaklık ortalamasının en yüksek olduğu yer 27,20 0 C ile Ereğli dir. Ereğli yi 27,11 0 C ile Karapınar takip etmektedir. Maksimum sıcaklık ortalamasının en düşük olduğu yer ise 22,88 0 C ile Hadim dir. Hadim i 24,08 0 C ile Beyşehir izlemektedir (Grafik 8). Grafik 5 te yer alan yağış miktarları ile kıyasladığımızda yağışı fazla alan bölgelerden olan Hadim ve Beyşehir in sıcaklık değerlerinin küçük olduğu; yağışı az alan bölgelerden olan Karapınar ve Ereğli nin ise sıcaklık değerlerinin yüksek olduğu görülmektedir. Grafik 8: Ortalama Maksimum Sıcaklık Miktarları ( 0 C) Ölçüm yapılan 12 merkezde görülen ortalama maksimum sıcaklık miktarları incelendiğinde 26,96 0 C sıcaklık ile yılının en sıcak yıl olduğu; yılının ise 24,75 0 C ile en düşük sıcaklık ortalamasına sahip yıl olduğu görülmektedir (Grafik 9). Yıllık ortalama yağış miktarlarının yer aldığı Grafik 6 incelendiğinde yağışı fazla alan yerlerin sıcaklık değerlerinin düşük olduğu, sıcaklığı yüksek olan yerlerinde yağış miktarlarının az olduğu, dolayısı ile aralarında bir ters orantının mevcudiyeti görülmektedir. 25

32 Grafik 9: Yıllık Ortalama Maksimum Sıcaklık Miktarları ( 0 C) 27 26, , , , Yunak ilçesinin 10 yıllık ortalama maksimum sıcaklık miktarı 25,08 0 C dir. Ortalama sıcaklığa en yakın sıcaklık değerlerine ve yıllarında ulaşılmıştır. En düşük sıcaklık yılında, en yüksek sıcaklık ise yılında ölçülmüştür. Ortalama sıcaklığı 24,98 0 C olan Seydişehir de ise ortalamaya en yakın maksimum sıcaklık değerlerine ve yıllarında ulaşılmıştır (Grafik 10). Diğer yıllara ait değerleri grafik 10 da bulabilirsiniz. Grafik 10: Ölçüm Noktalarındaki Yıllık Ortalama Maksimum Sıcaklık Miktarları ( 0 C) Yunak Seydişehir 26

33 Kulu Karapınar Ilgın Hadim Ereğli Çumra Cihanbeyli Beyşehir

34 Akşehir Konya Konya Ġli Kuraklık Analizi Bir bölgedeki kuraklık olaylarının incelenmesinde, kuraklık tipine göre farklı birçok yöntem kullanılır. Meteorolojik kuraklık analizinde de, kuraklık indeksinin hesaplanması için çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Konya ilinin kuraklık analizinde Erinç Metodu kullanılmıştır. Erinç metodu, bir yerin yağış miktarı ile kaybedilen su miktarı arasındaki ilişkileri ortaya koymaktadır. Buharlaşmanın neden olduğu su kaybına yol açan esas etmen olarak sıcaklığı da dikkate almıştır. Yağış miktarlarının doğrudan ortalama sıcaklıklara oranlanması ile elde edilen indis; Karasal bölgelerde gerçekte olduğundan daha nemli bir durumun ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Bu nedenle Erinç, indisin hesaplanmasında ortalama sıcaklık yerine ortalama maksimum sıcaklığı almıştır. I m : Yağış etkinliği P: Yıllık toplam yağış miktarı T om : Yıllık ortalama maksimum sıcaklık I m nin hesaplanmasında evapotranspirasyon ile kaybın çok az olması nedeniyle, aylık ortalama maksimum sıcaklığın 0 0 C den düşük olduğu aylar göz önüne alınmaz. Böylece evapotranspirasyonun etkili olmadığı donlu ayların sıcaklık ortalamasını düşürücü ve bu nedenle de yağış etkinliği bakımından aldatıcı etkileri ortadan kaldırılmış olur. Buna karşılık aynı aylarda düşen ve bir bölümü sonraki aylarda evapotranspirasyona uğrayan kar ve buz olarak tutulmuş yağışların olumlu etkisini göstermek mümkün olmaktadır. Erinç indisi herhangi bir süre ya da mevsim için uygulanabilmektedir. Bu durumda elde edilecek indis değerlerinin yağış etkinliği sınıflarından hangisine girdiğini saptamak için süreye göre değişen katsayılarla çarpılır. 9 9 T.C. Mevlana Kalkınma Ajansı, TR52 Bölgesi (Konya Karaman) Kuraklık İndeksi,

35 Tablo 6: Erinç Sınıflandırması I m Sınıf Vejetasyon < 8 Tam kurak Çöl 8-15 Kurak Çölümsü step Yarı kurak Step Yarı nemli Park görünümlü kuru orman Nemli Nemli orman 55 < Çok nemli Çok nemli orman 2012 yılında T.C. Mevlana Kalkınma Ajansı tarafından TR52 Bölgesi (Konya Karaman) Kuraklık İndeksi çalışması yapılmıştır yılları arasını kapsayan bu çalışmada bazı yıllarda bazı ilçelerde aşırı kuraklıklar yaşanmış olduğu ve bölgede ki kuraklık değerlerinin giderek arttığı görülmektedir. Bölgenin en nemli ilçeleri Hadim ve Seydişehir ilçeleri olup bu ilçeler de son 30 yıldır yarı nemli bir özellik göstermektedirler. Bölgenin en kurak ilçeleri ise; Konya merkez, Ereğli, Karapınar, Çumra, Cihanbeyli ve Kulu ilçeleri olup kuraklık riskinin de en yüksek olduğu yerleşmelerdir. Bunların dışında kalan Akşehir ve Beyşehir ilçeleri geçmiş yıllarda yarı nemli bir özellik göstermelerine rağmen son 10 yıllık süreçte genellikle yarı kurak bir özellik göstermişlerdir. Ilgın ve Yunak ilçeleri ise; bazı yıllarda kurak olmakla birlikte genellikle yarı kurak bir eğilim sergileyen ilçelerdir T.C. Mevlana Kalkınma Ajansı, TR52 Bölgesi (Konya Karaman) Kuraklık İndeksi,

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

İl Milli Eğitim Müdürlüğü ne bağlı resmi okullar

İl Milli Eğitim Müdürlüğü ne bağlı resmi okullar KONYA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ İl Milli Eğitim Müdürlüğü ne bağlı resmi okullar 200 Kişi (150 Bayan, 50 Erkek) Konya Lisesi Toplantı Salonu 09.10.2013 Çarşamba Saat : 10.00 09.10.2013 Çarşamba Saat :

Detaylı

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Su, tüm canlılar için bir ihtiyaçtır. Su Kaynaklarının

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE. Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri

MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE. Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri Türkiye de Sıcaklık Türkiye de Yıllık Ortalama Sıcaklık Dağılışı Türkiye haritası incelendiğinde Yükseltiye bağlı olarak

Detaylı

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN 1-1 YARDIMCI DERS KİTAPLARI VE KAYNAKLAR Kitap Adı Yazarı Yayınevi ve Yılı 1 Hidroloji Mehmetçik Bayazıt İTÜ Matbaası, 1995 2 Hidroloji Uygulamaları Mehmetçik Bayazıt Zekai

Detaylı

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Ülkemizin güney doğusunda yer alan bölge nüfus ve yüzölçümü en küçük bölgemizdir. Akdeniz, Doğu Anadolu Bölgeleriyle, Suriye ve Irak Devletleriyle

Detaylı

Konya 42 Adet Tesisin Açılış ve Temel Atma Merasimi 01.06.2013 Saat:11:00

Konya 42 Adet Tesisin Açılış ve Temel Atma Merasimi 01.06.2013 Saat:11:00 Konya 42 Adet Tesisin Açılış ve Temel Atma Merasimi 01.06.2013 Saat:11:00 Sayın Bakanım, Sayın Valim, Sayın Milletvekillerim, Sayın Müsteşarım, Değerli Genel Müdürlerim, Sayın Belediye Başkanlarım, Saygıdeğer

Detaylı

İl Milli Eğitim Müdürlüğü ne bağlı resmi okullar

İl Milli Eğitim Müdürlüğü ne bağlı resmi okullar KONYA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ İl Milli Eğitim Müdürlüğü ne bağlı resmi okullar 190 Kişi Konya Lisesi Toplantı Salonu Seçim Başlangıç Tarihi ve Saati 14.10.2014 Salı Saat : 10.00 Seçim Bitiş Tarihi ve

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir?

1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir? 1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir? a. Ova b. Vadi c. Plato d. Delta 2- Coğrafi bölgelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? a. Coğrafi özellikleri

Detaylı

MATERYAL VE YÖNTEM...

MATERYAL VE YÖNTEM... 2 İÇİNDEKİLER 1 GİRİŞ...6 2 MATERYAL VE YÖNTEM...8 2.1 MATERYAL...8 2.1.1 KURAKLIK VE ÇEŞİTLERİ...8 2.1.2 ÇALIŞMA ALANI VE ÇALIŞMADA KULLANILAN VERİLER...10 2.2 YÖNTEM...12 2.2.1 STANDART YAĞIŞ İNDEKSİ

Detaylı

TÜRKİYE NİN İKLİMİ. Türkiye nin İklimini Etkileyen Faktörler :

TÜRKİYE NİN İKLİMİ. Türkiye nin İklimini Etkileyen Faktörler : TÜRKİYE NİN İKLİMİ İklim nedir? Geniş bir bölgede uzun yıllar boyunca görülen atmosfer olaylarının ortalaması olarak ifade edilir. Bir yerde meydana gelen meteorolojik olayların toplamının ortalamasıdır.

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

KONYA İLİ YATIRIM TEŞVİK BELGELERİ 4 YILLIK ANALİZİ

KONYA İLİ YATIRIM TEŞVİK BELGELERİ 4 YILLIK ANALİZİ KONYA İLİ YATIRIM TEŞVİK BELGELERİ 4 YILLIK ANALİZİ www.mevka.org.tr Yatırım Teşvik Sistemi olarak bilinen ve yatırımcıların yaptıkları yatırımlarda devlet yardımlarını düzenleyen Yatırımlarda Devlet Yardımları

Detaylı

Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler

Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler Nüfusun Dağılışında Etkili Faktörler Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler 1-Doğal Faktörler: 1.İklim : Çok sıcak ve çok soğuk iklimler seyrek nüfusludur.

Detaylı

Horzumalayaka-ALAŞEHİR (MANİSA) 156 ADA 17 PARSEL DOĞAL MİNERALLİ SU ŞİŞELEME TESİSİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

Horzumalayaka-ALAŞEHİR (MANİSA) 156 ADA 17 PARSEL DOĞAL MİNERALLİ SU ŞİŞELEME TESİSİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU Horzumalayaka-ALAŞEHİR (MANİSA) 156 ADA 17 PARSEL DOĞAL MİNERALLİ SU ŞİŞELEME TESİSİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU Yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde uygun jeolojik şartlarda doğal olarak oluşan,

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

SU HALDEN HALE G İ RER

SU HALDEN HALE G İ RER SU HALDEN HALE GİRER Doğada Su Döngüsü Enerji Kaynağı Güneş Suyun yeryüzünde, buharlaşma, yağış, yeraltına süzülme, kaynak ve akarsu olarak tekrar çıkma, bir göl veya denize akma vs gibi hareketlerine

Detaylı

Suyun yeryüzünde, buharlaşma, yağış, yeraltına süzülme, kaynak ve akarsu olarak tekrar çıkma, bir göl veya denize akma vs gibi hareketlerine su

Suyun yeryüzünde, buharlaşma, yağış, yeraltına süzülme, kaynak ve akarsu olarak tekrar çıkma, bir göl veya denize akma vs gibi hareketlerine su Suyun yeryüzünde, buharlaşma, yağış, yeraltına süzülme, kaynak ve akarsu olarak tekrar çıkma, bir göl veya denize akma vs gibi hareketlerine su döngüsü denir. Su döngüsünü harekete geçiren güneş, okyanuslardaki

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM Rehber Öğretmen : Şule Yıldız Hazırlayanlar : Bartu Çetin Burak Demiral Nilüfer İduğ Esra Tuncer Ege Uludağ Meriç Tekin 2000-2001 İZMİR TEŞEKKÜR Bize bu projede yardımda bulunan başta

Detaylı

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 Türkiye de Arazi Kullanımı Türkiye yüzey şekilleri bakımından çok farklı özelliklere sahiptir. Ülkemizde oluşum özellikleri birbirinden farklı

Detaylı

22.03.2012. Tuzlu Sular (% 97,2) Tatlı Sular (% 2,7) Buzullar (% 77) Yer altı Suları (% 22) Nehirler, Göller (% 1)

22.03.2012. Tuzlu Sular (% 97,2) Tatlı Sular (% 2,7) Buzullar (% 77) Yer altı Suları (% 22) Nehirler, Göller (% 1) Yer altı Suyu Yeraltı Suyu Hidrolojisi Giriş Hidrolojik Çevrim Enerji Denklemleri Darcy Kanunu Akifer Karakteristikleri Akım Denklemleri Akım Ağları Kuyular Yeraltısuyu Modellemesi 1 Su, tüm canlılar için

Detaylı

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi KİMLİK KARTI Başkent: Roma Yüz Ölçümü: 301.225 km 2 Nüfusu: 60.300.000 (2010) Resmi Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500 $ Şehir Nüfus Oranı: %79 Ekonomik Faal Nüfus

Detaylı

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir.

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir. 2012 LYS4 / COĞ-2 COĞRAFYA-2 TESTİ 2. M 1. Yukarıdaki Dünya haritasında K, L, M ve N merkezleriyle bu merkezlerden geçen meridyen değerleri verilmiştir. Yukarıda volkanik bir alana ait topoğrafya haritası

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA CEVAP 1: (TOPLAM 10 PUAN) 1.1: 165 150 = 15 meridyen fark vardır. (1 puan) 15 x 4 = 60 dakika = 1 saat fark vardır. (1 puan) 12 + 1 = 13 saat 13:00 olur. (1 puan) 1.2:

Detaylı

Su, yaşam kaynağıdır. Bütün canlıların ağırlıklarının önemli bir kısmını su oluşturur.yeryüzündeki su miktarının yaklaşık % 5 i tatlı sulardır.

Su, yaşam kaynağıdır. Bütün canlıların ağırlıklarının önemli bir kısmını su oluşturur.yeryüzündeki su miktarının yaklaşık % 5 i tatlı sulardır. DOĞADA SU DÖNGÜSÜ Yaşama birliklerinde ve onun büyütülmüşü olan tabiatta canlılığın aksamadan devam edebilmesi için bazı önemli maddelerin kullanılan kadar da üretilmesi gerekmektedir.doğada ekolojik önemi

Detaylı

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail.

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail. ÇANAKKALE İli, AYVACIK İLÇESİ, KÜÇÜKKUYU BELDESİ,TEPE MAHALLESİ MEVKİİ I17-D-23-A PAFTA, 210 ADA-16 PARSELE AİT REVİZYON+İLAVE NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU Ö:1/5000 25/02/2015 Küçüksu Mah.Tekçam

Detaylı

Konya TEOG boş kontenjanlar Teog taban puanları

Konya TEOG boş kontenjanlar Teog taban puanları On5yirmi5.com Konya TEOG boş kontenjanlar Teog taban puanları 2015-2016 yılı Konya Teog hangi liselerde boş kontenjan var, e-okul için taban puanları, toplam kontenjları ve TEOG okul türleri işte bu listede.

Detaylı

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale (*)Türkeş, M. ve Koç, T. 2007. Kazdağı Yöresi ve dağlık alan (dağ sistemi) kavramları üzerine düşünceler. Troy Çanakkale 29:18-19. KAZ DAĞI YÖRESİ VE DAĞLIK ALAN (DAĞ SİSTEMİ) KAVRAMLARI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Detaylı

BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 26 ŞUBAT 2014

BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 26 ŞUBAT 2014 BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM DOÇ. DR. YASEMEN SAY ÖZER 26 ŞUBAT 2014 1 19.02.2014 TANIŞMA, DERSLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER, DERSTEN BEKLENTİLER 2 26.02.2014 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 3 05.03.2014 DOĞAL

Detaylı

Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları

Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları Türkiye Su Bütçesinin Belirlenmesi Çalıştayı 16 20 Mart 2015 / İstanbul A.Deniz

Detaylı

TÜRKİYE'DE HİDROELEKTRİK POTANSİYELİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

TÜRKİYE'DE HİDROELEKTRİK POTANSİYELİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME TMMOB 1. ENERJI SEMPOZYUMU1214 KASIM 1996 ANKARA TÜRKİYE'DE HİDROELEKTRİK POTANSİYELİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME İSMAİL KÜÇÜK* Ülkelerin ekonomilerindeki en önemli girdilerden birini enerji oluşturmaktadır.

Detaylı

HİDROJEOLOJİ. Hidrolojik Çevrim Bileşenleri Buharlaşma-Yağış. 2.Hafta. Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT

HİDROJEOLOJİ. Hidrolojik Çevrim Bileşenleri Buharlaşma-Yağış. 2.Hafta. Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT HİDROJEOLOJİ 2.Hafta Hidrolojik Çevrim Bileşenleri Buharlaşma-Yağış Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Hidrolojik Çevrim Bileşenleri Buharlaşma-terleme Yağış Yüzeysel akış Yeraltına süzülme

Detaylı

KÜRESEL ISINMA NEDİR?

KÜRESEL ISINMA NEDİR? HAVA Hava, dışarıda kısa sürede meydana gelen olaylar bütünüdür. Soğur, yağmur yağar, ısınır. Basınç artar veya düşer, ısı yükselir veya düşer. Rüzgar oluşur. Meydana gelenler o güne ve kısa zamana aittir.

Detaylı

TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ

TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ İ İ İ İ Ğ TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ TÜRKİYE VE YAKIN ÇEVRESİ NEOTEKTONİK HARİTASI TÜRKİYE VE ÇEVRESİ LEVHA HARİTASI TÜRKİYE VE ÇEVRESİ LEVHA HARİTASI-2 TÜRKİYE PALEOZOİK ARAZİLER HARİTASI TÜRKİYE

Detaylı

Ders Kitabı. Doç. Dr. İrfan Yolcubal Kocaeli Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü htpp:/jeoloji.kocaeli.edu.tr/

Ders Kitabı. Doç. Dr. İrfan Yolcubal Kocaeli Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü htpp:/jeoloji.kocaeli.edu.tr/ HİDROLOJİ Doç. Dr. İrfan Yolcubal Kocaeli Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü htpp:/jeoloji.kocaeli.edu.tr/ Ders Kitabı Hidroloji Mehmetçik Bayazıt Birsen Yayınevi 224 sayfa, 3. Baskı, 2004 Yardımcı

Detaylı

COĞRAFYA YEREL COĞRAFYA GENEL COĞRAFYA

COĞRAFYA YEREL COĞRAFYA GENEL COĞRAFYA COĞRAFİ KONUM COĞRAFYA YEREL COĞRAFYA GENEL COĞRAFYA Yeryüzünün belli bir bölümünü FİZİKİ coğrafya BEŞERİ ve gösterir. EKONOMİK -Doğa olaylarını -Kıtalar coğrafya konu alır. -Ülkeler -İnsanlar ve -Klimatoloji

Detaylı

DynEd Şifre İşlemleri

DynEd Şifre İşlemleri DynEd Şifre İşlemleri adresinden giriş yapıyoruz, çıkan ekranda kurum girişi bölümüne tıklıyoruz. Her kurum şube Güncelleme ekranındaki Şube Öğrencilerini Güncelle bölümüne tıklayarak okula ait şubeleri

Detaylı

Diğer sayfaya geçiniz YGS / SOS

Diğer sayfaya geçiniz YGS / SOS 18. Doğal ve beşerî unsurlar birbirleriyle karşılıklı etkileşim içindedir. 19. Arazide yön ve hedef bulma sporlarında pusula ve büyük ölçekli haritalar sporcuların en önemli yardımcılarıdır. Sporcular

Detaylı

Türkiye nin Nüfus Özellikleri ve Dağılışı

Türkiye nin Nüfus Özellikleri ve Dağılışı Türkiye nin Nüfus Özellikleri ve Dağılışı 1 Nüfusun Yaş Gruplarına Göre Dağılımı Nüfus miktarı kadar önem taşıyan bir başka kriter de nüfusun yaş yapısıdır. Çünkü, yaş grupları nüfusun genel yapısı ve

Detaylı

Bilgi Raporu. Sayı : 2008/05/37 Konu : SON NÜFUS SAYIMI VE KONYA YA ETKİLERİ. KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi. Tarih:

Bilgi Raporu. Sayı : 2008/05/37 Konu : SON NÜFUS SAYIMI VE KONYA YA ETKİLERİ. KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi. Tarih: KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi Bilgi Raporu Tarih: 01.02.2008 Sayı : 2008/05/37 Konu : SON NÜFUS SAYIMI VE KONYA YA ETKİLERİ Hazırlayan: Seyida ERKEK SON NÜFUS SAYIMI VE KONYA YA ETKİLERİ Giriş

Detaylı

Büyük İklim Tipleri. Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi. Bu çalışma Bilgi ve İletişim Teknolojileri dersinde hazırlanmıştır.

Büyük İklim Tipleri. Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi. Bu çalışma Bilgi ve İletişim Teknolojileri dersinde hazırlanmıştır. Büyük İklim Tipleri Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi Hisar Okulları İçindekiler Büyük İklim Tipleri... 3 Ekvatoral İklim... 3 Görüldüğü Bölgeler... 3 Endonezya:... 4 Kongo:... 4 Tropikal İklim:...

Detaylı

İçerik. Türkiye de Su Yönetimi. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Çalışmaları

İçerik. Türkiye de Su Yönetimi. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Çalışmaları İçerik Türkiye de Su Yönetimi İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Çalışmaları 2 Türkiye nin Su Potansiyeli Yıllık Yağış : 501 milyar m 3 Yıllık Kullanılabilir Yerüstü Suyu : 98 milyar m 3 Yıllık

Detaylı

KOP BÖLGESİ SOSYO-EKONOMİK GÖSTERGELER

KOP BÖLGESİ SOSYO-EKONOMİK GÖSTERGELER MAYIS 2013 KONYA KOP BÖLGESİ SOSYO-EKONOMİK GÖSTERGELER T.C. KALKINMA BAKANLIĞI KOP BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 0 GİRİŞ Konya Ovası Projesi (KOP), İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS)

Detaylı

Bütüncül Havza Yönetimi: Konya Kapalı Havzası Uygulaması

Bütüncül Havza Yönetimi: Konya Kapalı Havzası Uygulaması Bütüncül Havza Yönetimi: Konya Kapalı Havzası Uygulaması İsmail Kaan Tunçok, PhD, PE, MBA, Yük. Müh. Okan Çağrı Bozkurt Köroğlu caddesi Kuleli sokak No. 77/8 Çankaya Ankara Tel: (312) 447 05 06 E-Posta:

Detaylı

ÖSYM. Diğer sayfaya geçiniz KPSS / GYGK-CS

ÖSYM. Diğer sayfaya geçiniz KPSS / GYGK-CS 31. 32. Televizyonda hava durumunu aktaran sunucu, Türkiye kıyılarında rüzgârın karayel ve poyrazdan saatte 50-60 kilometre hızla estiğini söylemiştir. Buna göre, haritada numaralanmış rüzgârlardan hangisinin

Detaylı

Doðal Unsurlar I - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar II - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý

Doðal Unsurlar I - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar II - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý Ödev Tarihi :... Ödev Kontrol Tarihi :... Kontrol Eden :... LYS COĞRAFYA Ödev Kitapçığı 1 (TM-TS) Doðal Unsurlar - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý Adý

Detaylı

COĞRAFİ YAPISI VE İKLİMİ:

COĞRAFİ YAPISI VE İKLİMİ: TARİHİ : Batı Toroslar ın zirvesinde 1288 yılında kurulan Akseki İlçesi nin tarihi, Roma İmparatorluğu dönemlerine kadar uzanmaktadır. O devirlerde Marla ( Marulya) gibi isimlerle adlandırılan İlçe, 1872

Detaylı

2-Maden bakımından zengin olduğu halde endütrisi yeterince gelişmemiş olan bölgemiz hangisidir?

2-Maden bakımından zengin olduğu halde endütrisi yeterince gelişmemiş olan bölgemiz hangisidir? KPSS Coğrafya Kısa Bilgiler 1-Bitki çeşitliğinin en fazla olduğu bölgemiz hangisidir? -Marmara Bölgesi 2-Maden bakımından zengin olduğu halde endütrisi yeterince gelişmemiş olan bölgemiz hangisidir? -Doğu

Detaylı

Yavuz KAYMAKÇIOĞLU- Keşan İlhami Ertem Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi.

Yavuz KAYMAKÇIOĞLU- Keşan İlhami Ertem Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi. Yavuz KAYMAKÇIOĞLU- Keşan İlhami Ertem Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yvzkymkc@gmail.com 2 Atmosferi hangi coğrafya dalı inceler? Klimatoloji 4 Asal Gazlar 0,96% Oksijen 20,95% Azot 78,07% ASAL GAZLAR

Detaylı

KOP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı

KOP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 0 GİRİŞ Konya Ovası Projesi (KOP), İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) Düzey 2'ye göre TR52 ve TR71 bölgelerinde yer alan Aksaray, Karaman, Konya ve Niğde illerini kapsamakta olup; sahip

Detaylı

TÜRKİYE'NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ VE COĞRAFİ KONUMU

TÜRKİYE'NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ VE COĞRAFİ KONUMU TÜRKİYE'NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ VE COĞRAFİ KONUMU Bölgelerimiz ve en kalabalık bölümlerinin eşleştirilmesi: İç Anadolu- Yukarı Sakarya Bölümü, Karadeniz - Doğu Karadeniz kıyıları, Ege-Kıyı ovaları, Marmara

Detaylı

BÖLÜMLERİ: - 1. Adana Bölümü - 2. Antalya Bölümü YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ: AKDENİZ BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Akdeniz Bölgesi

BÖLÜMLERİ: - 1. Adana Bölümü - 2. Antalya Bölümü YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ: AKDENİZ BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Akdeniz Bölgesi AKDENİZ BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Bölge yurdumuzun güneyinde, Akdeniz boyunca bir şerit halinde uzanır. Komşuları Ege, İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güney Doğu Anadolu Bölgeleri, Suriye, Kıbrıs

Detaylı

KONYA İLİ TARIMSAL YATIRIM ALANLARI ARAŞTIRMASI FEYZULLAH ALTAY

KONYA İLİ TARIMSAL YATIRIM ALANLARI ARAŞTIRMASI FEYZULLAH ALTAY Konya ili 40,814 km² (göller hariç 38,873 km2) yüzölçümü ile ülke yüzölçümünün %5.2 sini oluştururken, yüzölçümünün büyüklüğü açısından iller arası sıralamada birinci sırada yer almaktadır. Konya ili arazisinin

Detaylı

İKLİM TİPLERİ. Yıllık ortalama sıcaklık 25 C dolayındadır. Yıllık ve günlük sıcaklık farkı 2-3 C yi geçmez. Yıllık yağış miktarı 2000 mm den

İKLİM TİPLERİ. Yıllık ortalama sıcaklık 25 C dolayındadır. Yıllık ve günlük sıcaklık farkı 2-3 C yi geçmez. Yıllık yağış miktarı 2000 mm den İKLİM TİPLERİ Dünya'nın hemen her bölgesinin kendine özgü bir iklimi bulunmaktadır. Ancak, benzer iklim kuşaklarına sahip alanlar büyük iklim kuşakları oluştururlar. Yüzlerce km 2 lik sahaları etkileyen

Detaylı

SULAMADA YERALTISUYU KULLANIMI VE KONTROLU

SULAMADA YERALTISUYU KULLANIMI VE KONTROLU SULAMADA YERALTISUYU KULLANIMI VE KONTROLU İhsan BOZ, Nuriye AYDIN ve Yeşim KAYA Jeoloji Müh./Şube Müd. Jeoloji Müh.Jeoloji Müh. DSİ Gen.Müd./ANKARA ÖZET Ülkemizde en fazla su, tarımsal sulamalarda kullanılmakta

Detaylı

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Proje Alanının Genel Özellikleri: Iğdır ili Türkiye nin en kurak ili olup yıllık yağış miktarı 250 mm civarındadır (Meteoroloji kayıtları). Yağan yağış ya da

Detaylı

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDA İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere bağlı olarak bitki ve hayvan topluluklarını barındıran

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

Tahir AKYÜREK Konya Büyükşehir Belediye Başkanı. Tarım Şehri Konya...

Tahir AKYÜREK Konya Büyükşehir Belediye Başkanı. Tarım Şehri Konya... Tahir AKYÜREK Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Tarım Şehri Konya... Türkiye de şehirciliğin ilk uygulandığı kökenlerinde şehircilik olan Konya, tarihi bir şehir olması, medeniyetlere başkentlik etmesi,

Detaylı

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sosyoekonomik Etkiler Sağlık Etkileri 1. DOĞAL KAYNAKLAR ÜZERİNDEKİ

Detaylı

EGE BÖLGESİ BÖLGENİN YERİ VE SINIRLARI

EGE BÖLGESİ BÖLGENİN YERİ VE SINIRLARI 1/5 EGE BÖLGESİ BÖLGENİN YERİ VE SINIRLARI Türkiye nin 7 coğrafi bölgesinden biri olan Ege Bölgesi, 85.000 km2 lik yüzölçümüyle Türkiye topraklarının %11 ini kaplar. (Harita:1) Ege Bölgesi, Anadolu nun

Detaylı

Tarım, yeryüzündeki belli başlı üretim şekillerinden en gerekli ve yaygın olanıdır. Tarımın yapılış şekli ve yoğunluğu, ülkelerin gelişmişlik

Tarım, yeryüzündeki belli başlı üretim şekillerinden en gerekli ve yaygın olanıdır. Tarımın yapılış şekli ve yoğunluğu, ülkelerin gelişmişlik TARIM VE EKONOMİ Tarım, yeryüzündeki belli başlı üretim şekillerinden en gerekli ve yaygın olanıdır. Tarımın yapılış şekli ve yoğunluğu, ülkelerin gelişmişlik düzeyine bağlıdır. Bazı ülkelerde tarım tekniği

Detaylı

Su temini açısından en değerli sular atmosferden yağışla gelen, yer üstü ve yer altında bulunan tatlı sulardır.

Su temini açısından en değerli sular atmosferden yağışla gelen, yer üstü ve yer altında bulunan tatlı sulardır. Yer küresindeki su rezervi= yaklaşık 1.36 10 9 km 2. %97 si okyanuslarda %3 ü de göller, nehirler ve yer altı su yataklarında Su temini açısından en değerli sular atmosferden yağışla gelen, yer üstü ve

Detaylı

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158 412 5. Ünite ÇEVRE ve TOPLUM 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154 2. Çevre Sorunları... 156 Konu Değerlendirme Testi... 158 153 Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz? 413 414 İNSANLARIN DOĞAL ÇEVREYİ KULLANMA

Detaylı

İnce Burun Fener Fener İnce Burun BATI KARADENİZ BÖLGESİ KIYI GERİSİ DAĞLARI ÇAM DAĞI Batıdan Sakarya Irmağı, doğudan ise Melen Suyu tarafından sınırlanan ÇAM DAĞI, kuzeyde Kocaali; güneyde

Detaylı

METEOROLOJİ. VI. Hafta: Nem

METEOROLOJİ. VI. Hafta: Nem METEOROLOJİ VI. Hafta: Nem NEM Havada bulunan su buharı nem olarak tanımlanır. Yeryüzündeki okyanuslardan, denizlerden, göllerden, akarsulardan, buz ve toprak yüzeylerinden buharlaşma ve bitkilerden terleme

Detaylı

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan...

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan... YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM EDİTÖR Turgut MEŞE Bütün hakları Editör Yayınevine aittir. Yayıncının izni olmaksızın kitabın tümünün veya bir kısmının elektronik, mekanik ya da fotokopi yoluyla basımı, çoğaltılması

Detaylı

Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi

Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi Hayreddin BACANLI Araştırma Dairesi Başkanı 1/44 İçindekiler Karadeniz ve Ortadoğu Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi. Gayesi. Model Genel Yapısı.

Detaylı

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31 İçerik Dünyadaki su potansiyeline bakış Türkiye deki su potansiyeline bakış Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Görevleri Mevzuat Çalışmaları Yapılan Faaliyetler Su Tasarrufu Eylem Planı Su Ayakizi Çalışmaları

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI. 48 EKOLOJİ 10 BİYOMLAR Sucul Biyomlar

10. SINIF KONU ANLATIMI. 48 EKOLOJİ 10 BİYOMLAR Sucul Biyomlar 10. SINIF KONU ANLATIMI 48 EKOLOJİ 10 BİYOMLAR Sucul Biyomlar SUCUL BİYOMLAR Sucul biyomlar, biyosferin en büyük kısmını oluşturur. Fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre tatlı su ve tuzlu su biyomları

Detaylı

Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları

Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları Yrd. Doç. Dr. Yiğit H. Erbil, Hacettepe Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı

Detaylı

Türkiye'de Tarım. İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir.

Türkiye'de Tarım. İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. Türkiye de Tarım Türkiye'de Tarım İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. Türkiye Topraklarından Yaralanma Oranları Topraklarımızdan faydalanma

Detaylı

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir.

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Mart 30, 2013 Yerel Saat Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Yerel saat doğuda ileri, badda geridir.

Detaylı

EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI

EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI Hydrau-Tech Inc. 33 W. Drake Road, Suite 40 Fort Collins, CO, 80526 tarafından hazırlanmıştır

Detaylı

Konu: Bölgeler Coğrafyası Özet-2

Konu: Bölgeler Coğrafyası Özet-2 AKDENİZ BÖLGESİ Tarımsal ürün çeşitliliği fazladır. Yüksek sıcaklık isteyen ürünler yetiştirilebilir. Yıl içinde aynı yerden birden fazla ürün alınabilir. Tarım ürünlerinin en erken olgunlaştığı Yer şekilleri:

Detaylı

KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ

KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ Konya İl Koordinasyon Kurulu 26-27 Kasım 2011 KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ Yrd.Doç.Dr.Güler GÖÇMEZ. Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. gulergocmez@selcuk.edu.tr 1.GĐRĐŞ Jeotermal

Detaylı

16-20 Mart 2015-İstanbul 1/28

16-20 Mart 2015-İstanbul 1/28 16-20 Mart 2015-İstanbul 1/28 2/28 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 167 Sayılı Yeraltısuları Hakkında Kanun 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 1053 sayılı

Detaylı

BİYOMLAR SUCUL BİYOMLAR SELİN HOCA

BİYOMLAR SUCUL BİYOMLAR SELİN HOCA BİYOMLAR SUCUL BİYOMLAR SELİN HOCA SUCUL BİYOMLAR Sucul biyomlar, biyosferin en büyük kısmını oluşturur. Fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre tuzlu su ve tatlı su biyomları olmak üzere iki kısımda incelenir.

Detaylı

IĞDIR ARALIK RÜZGÂR EROZYONU ÖNLEME PROJESİ İZLEME RAPORU

IĞDIR ARALIK RÜZGÂR EROZYONU ÖNLEME PROJESİ İZLEME RAPORU Rapor No. :1 Tarihi: 04/12/2012 IĞDIR ARALIK RÜZGÂR EROZYONU ÖNLEME PROJESİ İZLEME RAPORU Projenin Adı: Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Proje Alanının Genel Özellikleri: Iğdır İli Aralık İlçesinde

Detaylı

Yüzeysel Akış. Giriş 21.04.2012

Yüzeysel Akış. Giriş 21.04.2012 Yüzeysel Akış Giriş Bir akarsu kesitinde belirli bir zaman dilimi içerisinde geçen su parçacıklarının hareket doğrultusunda birçok kesitten geçerek, yol alarak ilerlemesi ve bir noktaya ulaşması süresince

Detaylı

508 HİDROLOJİ ÖDEV #1

508 HİDROLOJİ ÖDEV #1 508 HİDROLOJİ ÖDEV #1 Teslim tarihi: 30 Mart 2009 16:30 1. Yüzey alanı 40 km 2 olan bir gölde Haziran ayında göle giren akarsuyun ortalama debisi 0.56 m 3 /s, gölden çıkan suyun ortalama debisi 0.48 m

Detaylı

RÜZGARLAR. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır.

RÜZGARLAR. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır. RÜZGARLAR Yüksek basınçtan alçak basınca doğru olan hava hareketidir. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır. Rüzgarın Hızında Etkili

Detaylı

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ Bilim adamlarınca, geçtiğimiz yıllarda insan faaliyetlerindeki artışa paralel olarak, küresel ölçekte çevre değişiminde ve problemlerde artış olduğu ifade edilmiştir. En belirgin

Detaylı

DÜNYAMIZIN KATMANLARI FEN BİLİMLERİ

DÜNYAMIZIN KATMANLARI FEN BİLİMLERİ DÜNYAMIZIN KATMANLARI FEN BİLİMLERİ DÜNYAMIZIN KATMANLARI Uzaydan çekilen fotoğraflara baktığımızda Dünya yı mavi bir küreye benzetebiliriz. Bu durum, Dünya yüzeyinin çoğunluğunun su ile kaplı olmasının

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 20142012 YILI ALANSAL YILI YAĞIŞ YAĞIŞ DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2014

Detaylı

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Ülkemizin doğusunda yer alan bölge kabaca üçgene benzer. Marmara ve Ege Bölgeleri hariç her bölge ile komşudur. Suriye hariç bütün doğu komşularımızla

Detaylı

KÜRESEL ĞİŞİKLİĞİ SU KAYNAKLARI VE KONYA HAVZASI NDA SOMUT ADIMLAR. Dr. Filiz Demirayak Genel Müdür fdemirayak@wwf.org.tr

KÜRESEL ĞİŞİKLİĞİ SU KAYNAKLARI VE KONYA HAVZASI NDA SOMUT ADIMLAR. Dr. Filiz Demirayak Genel Müdür fdemirayak@wwf.org.tr KÜRESEL İKLİM M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ SU KAYNAKLARI VE KONYA HAVZASI NDA SOMUT ADIMLAR Dr. Filiz Demirayak Genel Müdür fdemirayak@wwf.org.tr WWF (Dünya Doğayı Koruma Vakfı) Dünyanın en büyük ve saygın doğa

Detaylı

BİTKİ SU TÜKETİMİ 1. Bitkinin Su İhtiyacı

BİTKİ SU TÜKETİMİ 1. Bitkinin Su İhtiyacı BİTKİ SU TÜKETİMİ 1. Bitkinin Su İhtiyacı Bitki, yapraklarından sürekli su kaybeder; bünyesindeki su oranını belirli seviyede tutabilmesi için kaybettiği kadar suyu kökleri vasıtasıyıla topraktan almak

Detaylı

Çaldıran daha önceleri Muradiye İlçesinin bir kazası konumundayken 1987 yılında çıkarılan kanunla ilçe statüsüne yükselmiştir.

Çaldıran daha önceleri Muradiye İlçesinin bir kazası konumundayken 1987 yılında çıkarılan kanunla ilçe statüsüne yükselmiştir. Çaldıran Tarihçesi: İlçe birçok tarihi medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Medler, Bizanslılar, Urartular, İranlılar ve son olarak Osmanlı devleti bu ilçede hâkimiyet sürmüşlerdir. İlçenin tarih içerisindeki

Detaylı

KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA

KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA GÜNÜMÜZDE ve GAP KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA Türkiye nüfusunun yaklaşık %48.4

Detaylı

Düden Suyu ve Köprü Çayı da kaynaklarla beslenen akarsulara örnektir.

Düden Suyu ve Köprü Çayı da kaynaklarla beslenen akarsulara örnektir. Akarsu, belirli bir yatak içinde sürekli veya en az bir mevsim boyunca akan sudur. Akarsuyun doğduğu yere kaynak, döküldüğü yere ağız denir. Bir akarsuyu komşu akarsu havzasından ayıran sınıra su bölümü

Detaylı

Test. Coğrafi Konum BÖLÜM 3

Test. Coğrafi Konum BÖLÜM 3 BÖLÜM 3 Coğrafi Konum 1. Coğrafi konum aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır? A) Bir ülkenin askeri açıdan ve savunma amaçlı konumu demektir. B) Yeryüzünde herhangi bir noktanın coğrafi

Detaylı

AKARSULAR

AKARSULAR AKARSULAR Dünya yüzeyinin şekillenmesi açısından en önemli pay hiç şüphesiz akarsulara aittir. Yüzeydeki sularının bir yatak içinde toplanıp akmasıyla oluşurlar. Akarsuyun doğduğu yere akarsu kaynağı,

Detaylı

T.C. KONYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ALTYAPI KOORDİNASYON MERKEZİ " AYKOME " GENEL KURUL KARARI KARAR NO: 1 Kurul Başkanı B.Ş.Bld.Fen İşl.Dai.Bşk.

T.C. KONYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ALTYAPI KOORDİNASYON MERKEZİ  AYKOME  GENEL KURUL KARARI KARAR NO: 1 Kurul Başkanı B.Ş.Bld.Fen İşl.Dai.Bşk. LERi I NO: 1 NO: 2015 / 1 A.Nevzat Sönmez Oğuz Yılmaz Ahmet Okutan Osman Acar Erhan Acı Hasan Çelik S. Elif Tuncez M.Akif Yaman Abdullah Mermerkaya 1.Bölge Şefi Fatih Halıcı Mehmet Üçler 2015-2016 kış

Detaylı

Akifer Özellikleri

Akifer Özellikleri Akifer Özellikleri Doygun olmayan bölge Doygun bölge Bütün boşluklar su+hava ile dolu Yer altı su seviyesi Bütün boşluklar su ile dolu Doygun olmayan (doymamış bölgede) zemin daneleri arasında su ve hava

Detaylı

Fatih TOSUNOĞLU Su Kaynakları Ders Notları Su Kaynakları Ders Notları, Su Kaynakları Ders Notları

Fatih TOSUNOĞLU Su Kaynakları Ders Notları Su Kaynakları Ders Notları, Su Kaynakları Ders Notları Fatih TOSUNOĞLU Su Kaynakları Ders Notları, Prof.Dr. Ercan KAHYA, İTÜ Su Kaynakları Ders Notları, Prof. Dr. Recep YURTAL, Çukurova Üniversitesi Su Kaynakları Ders Notları, Yrd.Doç.Dr. Selim ŞENGÜL, Atatürk

Detaylı

III.BÖLÜM A - KARADENİZ BÖLGESİ HAKKINDA

III.BÖLÜM A - KARADENİZ BÖLGESİ HAKKINDA III.BÖLÜM Bu bölümde ağırlıklı olarak Kızılırmak deltasının batı kenarından başlayıp Adapazarı ve Bilecik'in doğusuna kadar uzanan ve Kastamonu yu içine alan Batı Karadeniz Bölümü, Kastamonu ili, Araç

Detaylı

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Ağustos 2014 2013-2014 kış döneminde ülke genelinde etkisi hissedilen meteorolojik kuraklık, 2014 ün ilk yarısında bölgesel olarak devam etti. Türkiye

Detaylı