BALIKLARDA BİYOTEKNOLOJİK UYGULAMALAR VE HİBRİDASYON

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BALIKLARDA BİYOTEKNOLOJİK UYGULAMALAR VE HİBRİDASYON"

Transkript

1 Doğal Alabalık Çalıştayı Ekim 2009 BALIKLARDA BİYOTEKOLOJİK UYGULAMALAR VE HİBRİDASYO Yrd.Doç.Dr.adir Başçınar 1, *, Fatma Delihasan Sonay 2 1 Karadeniz Teknik Üniversitesi, Deniz Bilimleri Fak., Balıkçılık Tekn. Müh. Bölümü, Çamburnu, Trabzon. 2 Rize Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi, Fener, Rize. * Özet Diğer sektörlerde olduğu gibi su ürünlerinde de temel amaç kısa sürede, verimli ve sağlıklı ürünler elde etmektir. Günümüzde kaliteli bireyler için üreme teknolojisi ve genetik mühendislik uygulamalarından yararlanılır. Bunlar biyoteknolojik uygulamalar ve hibridasyondur. Biyoteknoloji; su ürünlerinde birkaç farklı şekilde kullanılır. Bunlar cinsiyet kontrolü, kromozom manipulasyonu ve gen transferidir. Hibridasyon ise, farklı cins ve türlerin eşleştirilmesi ile yeni bireyler elde edilmesidir. Balık yetiştiricileri tarafından bu tekniğin uygulanmasındaki ana amaç, üstün özelliklerin (çevresel şartlara uygunluk, büyüme, yem değerlendirme, hastalıklara direnç, yüksek et verimi, vb) ön plana çıkarıldığı bireylerin üretilmesidir. Biyoteknolojik uygulamalar ve hibridasyonla elde edilen yavrular, yaygın olarak ebeveynlerine göre daha iyi karakterler göstermektedir. Bu bildiride adı geçen uygulamalara ait bilgilere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Balık yetiştiriciliği, biyoteknoloji, cinsiyet kontrolü, hibridasyon. Giriş Biyoteknoloji; hücre, doku ve organ kültürü, moleküler biyoloji, fizyoloji, biyokimya, mikrobiyoloji, moleküler genetik gibi doğa bilimleri ile temel mühendislik ve bilgisayar bilimlerinden yararlanarak, genetik ve moleküler DA teknikleriyle, canlıların genetik haritalarını çıkartmak, çoğaltmak, ıslah etmek, değiştirmek, geliştirmek, yeni ve az bulunan ürünleri yine canlılara (organizma, hücre ve dokulara) ürettirmek veya bunların daha fazla elde etmek için kullanılan teknolojilerin tümüdür (www.biyoteknoloji.gen.tr/ biyoteknoloji.htm). Birçok sektörde olduğu gibi su ürünlerinde de amaç; mümkün olan kısa sürede verimli ve sağlıklı ürün elde etmektir. Bu verimliliği elde etmek için ise daha iyi yem, büyüme hormonları, sağlık koşullarına özen gösterme, üreme teknolojisi ve genetik mühendislik uygulamalarından yararlanılır. Su ürünleri yetiştiriciliğinde biyoteknoloji birçok farklı noktada daha fazla ürün elde etmeye katkı sağlar; eşeysel olgunlaşma yaşını düşürür, organizmaların büyüme hızını, yumurta verimini ve larval safhadaki yaşama oranını artırır (Özdemir vd., 2007). Genetik mühendislik; kültürü yapılan canlının hastalıklara direncini, yemin ete dönüşüm etkinliğini ve etin kalitesini yükseltebilir ve bu nedenle su ürünlerinde biyoteknolojinin kullanılması gerekli olmaktadır (Şahin, 2003). Modern biyoteknoloji çalışmaları 1973 yılında Cohen ve arkadaşları tarafından (Diaz ve eira, 2005), su ürünleri yetiştiriciliğinde ise, 1980 li yılların ortasında, sentetik büyüme hormonları kullanılması ile başlamıştır (Şahin, 2003). Biyoteknolojik kullanımının yaygın şekli, hibridizasyon, tekcins ve steril (triploid) balık üretmede kullanılan genetik manipulasyonlardır. Tekcins populasyonun yetiştiricilikte tercih edilen bazı avantajları vardır: Kültürü yapılan bir çok türde dişi bireyler erkeklerden daha hızlı büyür ve daha az saldırgandır, bu nedenle dişi populasyon daha az stresli, dolayısıyla daha sağlıklı ve hastalıklara karşı daha dirençli olurlar. Bu özelliklerinden ötürü birçok türün yetiştiriciliğinde tüm dişi populasyonlar tercih edilir. Ancak tüm dişi 67

2 Balıklarda Biyoteknolojik Uygulamalar ve Hibridasyon populasyonların eşeysel olgunlaşma sürecinde aldıkları enerjinin büyük bölümünü gonad gelişimine harcaması et veriminde azalmaya yol açar. Bireyler steril hale getirilerek enerjinin üreme faaliyetlerine harcanması önlenebilir. Balık kültüründe uygulanan biyoteknolojik yöntemler üç başlığa ayırabilir (Özden vd., 2003): Cinsiyet kontrolü Kromozom manipulasyonu Gen manipulasyonu Cinsiyet Kontrolü Cinsiyetlerden birinin veya her ikisinin erken cinsi olgunluğa ulaşması ve bunun sonucu; büyüme, yem değerlendirme oranı, davranış, sağlık, vücut ve et renginde meydana gelen olumsuz değişikler nedeniyle cinsiyet kontrolü uygulamaları yapılır (Okumuş, 2008). Yetiştiricilikte tekcins veya steril populasyonlar üretmek için çeşitli teknikler kullanılabilir. Tek cinsiyetlilik, sterilizasyon, hibridizasyon, gynogenesis, androgenesis, poliploidi, cinsiyet dönüşümü bunlara örnek verilebilir (Dunham, 2004). Balıklarda embriyonik gelişme dış ortamda meydana geldiğinden yetiştiriciler suya veya yeme anabolik steroidler ilave ederek fenotipik cinsiyet elde edebilirler. Erken embriyolojik dönemde bir embriyo fenotipik olarak ovaryumlara, testislere veya her iki karakteri de ihtiva eden üreme sistemlerine sahip değildir ve bundan dolayı ne dişi ne de erkektir. Bu dönemde embriyo, testislerin ve ovaryumların embriyonal yapı taşlarını ihtiva eder. Bu aşamada embriyo totipotent olarak adlandırılır. Çünkü bu dönemde embriyo hem erkeğe hem de dişiye dönüşebilir. Embriyolojik gelişme esnasındaki belli bir dönem (bu dönem türler için farklılık gösterebilmektedir) bir veya birkaç gen serilerinden kimyasal bir işaret gelir ve bu işaret totiponent dokuyu hangi cinsiyete dönüştüreceğini bildirir. Bu meydana geldiğinde balık fenotipik dişi veya fenotipik erkek olur. Bundan sonra cerrahi müdahale gibi radikal teknikler dışında fenotipik cinsiyeti değiştirmek imkansızdır. Eğer balık bu periyot esnasında anabolik steroidleri absorbe eder veya yutarsa totiponent hücrelerin gelişimi sağlanmış olur (Mısıroğlu vd., 2000). Balıklarda cinsiyet kontolü üç farklı metotla yapılır. Bunlar; Dişileştirme Erkekleştirme Kısırlaştırma 1. Dişileştirme : Dişileştirme, yavruların ilk beslenmesinde 17β Estradiol uygulanması ile gerçekleştirilmektedir. Dişileştirme için diğer oestrojenler (ethyl-oesradiol) de kullanılmaktadır, ancak oestradiol ve oestron doğal olarak balıklarda bulunduğu için tercih edilen bir steroid değildir. Cinsiyet değişiminde oestradiol, genellikle oestrondan daha etkilidir. Çeşitli oestradiol seviyeleri ve uygulama periyotları kullanılmaktadır. Bir kg yem içindeki 20 mg lık hormon düzeyi birçok salmonid yavrusunun dişileştirilmesini temin etmektedir. Bütün uygulamalardaki en önemli nokta yavrunun yeterli düzeydeki hormonu ilk yemlemeden başlayarak eşeysel farklılaşma periyodu boyunca almasıdır. Bu period salmonidlerde muhtemelen 10 C de ilk beslenmeden sonraki 50 gündür (Emre ve Kürüm, 1998). Örneğin, Johnsone vd. (1978) gökkuşağı alabalıklarında yeme estrodiol katarak yaptıkları besleme sonucu %89 dişi, %9 erkek ve %2 hermafrodit birey elde etmişlerdir. Yine Johstone vd. (1979) kaynak alabalıklarında yapmış oldukları çalışmada ise yeme 20 mg kg -1 oranında 17-β Estradiol katarak yapmış oldukları çalışmada %99 dişi ve %1 hermafrodit birey 68

3 Doğal Alabalık Çalıştayı Ekim 2009 bulduklarını bildirmişlerdir. Salmon yetiştiriciliğinde, olgunlaştıktan sonra ölen erkekleri elemine etmek için tümü dişi olan populasyonlar üretilmektedir (Turan, 2000). 2. Erkekleştirme: Endirekt cinsiyet değiştirme yönteminde tamamı dişi bireyleri elde etmek için fonksiyonel erkek (XX) bireylere ihtiyaç olduğundan, yumurtadan çıkmış ve besin kesesini tüketmiş olan balıkların kan dolaşımına 17α-metiltestosteron vermek gerekmektedir ve larvanın yediği ilk yeme karıştırılması ile sağlanmaktadır (Özden vd., 2003). Cinsiyet değişimi uygulanmış gökkuşağı alabalıklarında döl testi gereksizdir. Cinsiyet dönüşümü yapılmış erkek bireyler (XX erkekler) sperm kanalına sahip olmasına rağmen, bu balıklardan sperm alımı testis kesilerek yapılmalıdır. Cinsiyeti değişmiş ergin balığın rengi diğerlerinden daha koyudur. Yine cinsiyeti değişmiş balıkta genellikle bir tek testis bulunur ve normal erkeğin testisinden daha büyük yapıdadır ve normal erkeğin testisi kadar sperm üretecek durumdadır (Mısıroğlu, 2000). 3. Kısırlaştırma : Kısır balık üretimi kromozom sayılarının değiştirilmesi ile gerçekleştirilir. Döllenmeden kısa bir süre sonra yumurtalara çevresel şoklardan birinin uygulanmasıyla meydana getirilir. Triploidizasyon ve radyasyon uygulamaları içinde geçerli kısırlaştırma metodu triploidizasyon işlemidir. Kısırlaştırmada amaç metabolik enerjinin gamet gelişimi yerine büyümeye harcanmasını sağlamaktır. Bunun sonucunda balıklarda üreme aktivitesinin büyüme, yaşama ve et kalitesi üzerindeki olumsuz etkilerinin önlenebilmektedir (Yeşilayer vd., 2008). Kromozom Manipulasyonu Balıklarda dış döllenme meydana geldiğinden kromozom setlerinin manipulasyonuyla kromozom sayısını kısmen değiştirmek kolaydır (Turan, 2000). Balık hücrelerinin çoğu ebeveynlerinden gelen 2 kromozom setine sahiptir. Gametlerde bu sayı yarıya düşer, ebeveynlerden gelen setlerden sadece biri döllere geçer. Bu indirgeme işlemi, kromozom manipulasyonlarının anlaşılmasında temel noktadır. ormal fertilizasyonda haploid sperm yumurtayı döllerken maternal setlerden birisi ikinci mayotik bölünmenin tamamlanmasıyla kaybolur ve böylece başlangıçtaki embriyonik hücre 1 anneden ve 1 babadan olmak üzere 2 kromozom seti içerir (Özden vd., 2003). Kromozomlara bölünme esnasındaki mayotik ve mitotik olaylara farklı amaçlar doğrultusunda yapılan çeşitli manipulasyon işlemleri vardır. Bu manipulasyon işlemleri; ginogenez (mayoginogenez ve mitoginogenez), androgenez, triploidizasyon ve tetraploidizasyon teknikleridir (Şekil 1). Kromozom sayılarını değiştirmek için kullanılan çeşitli çevresel şoklar vardır. Bunlar; sıcaklık şoku (soğuk veya sıcak), hidrostatik basınç, kimyasallar (kolşisin (Colchicine), Sitokalasin B (Cytochalasin B), 2 O (Diazot Monoksit)) dır. Bu yöntemlerden en verimlisi basınç şokudur (Okumuş, 2008). 1. Ginogenez : Ginogenez, balıkların kromozomlarını sadece anneden almasının sağlanmasıdır ve yumurtalarda embriyonik gelişimin sperm tarafından tetiklenip hiçbir şekilde sperm kalıtım materyalinin katkısı olmadan sürdürmesidir (Şekil 2). Ginogenezdeki amaç, akraba hatların ve tek cinsiyetli populasyonların üretimidir. Ginogenezde yumurtaların döllenmesinde genetik materyali yok edilmiş spermatozoitler kullanılır. Spermatozoitlerin genetik materyalinin nötralize edilmesinde, γ-ışınları, X-ışınları ve Ultraviyole (UV) kullanılır. Bunlardan en çok, ucuz ve kullanışlı olması nedeniyle ultraviyole tercih edilmektedir (Chourrout 1982; Özden, vd., 2003). 69

4 Balıklarda Biyoteknolojik Uygulamalar ve Hibridasyon Spermlerin kalıtım materyali yok edildiğinden farklı balık türlerinden alınan spermler de yumurtaların döllenmesinde kullanılabilir. Yumurtaların aktive edilmesi için UV radyasyonlu sperm kullanımıyla yapay bir üreme gereklidir ve ardından embriyonun diploidlik durumunu tekrar sağlamak için fiziksel veya kimyasal şok uygulamaları gerekmektedir. Bu şoklar, mikrotübülleri tahrip ederek çekirdeksel bölünmeyi engeller. Çevresel şokun uygulanmadığı durumlarda haploit embriyolar deforme özellikte olur (Özden vd., 2003). Şekil 1. Balıklarda kromozom set manipulasyonu (Bromage ve Roberts, 1995). Sperm Şok: Sıcaklık, basınç veya kimyasal Yumurta 2 Şekil 2. Mayotik ginogenez üretimi (Lutz, 2001). Bu tür çalışmalarda mayoginogenez ve mitoginogenez olmak üzere iki farklı yöntem uygulanmaktadır. Mayoginogenez, ikinci kutup hücresinin çıkışının önlenmesiyle gerçekleşir. Yumurta, kromozom materyali elimine edilmiş olan spermatozoa tarafından döllenir. Bir müddet sonra 70

5 Doğal Alabalık Çalıştayı Ekim 2009 ikinci kutup hücresinin çıkışının önlenmesi amacıyla şoka tabi tutulur ve böylece iki kromozom setli mayotik ginogenot embriyolar meydana gelir (Şekil 2) (Galbusera vd., 2000). Mitoginogenez tamamıyla homozigot döller üretir, çünkü genomun dublikasyonundan sonra ilk mitotik bölünmenin engellenmesiyle gerçekleştirilir (Şekil 3). Bu üreme metodu kullanılarak iki nesil sonrasında genetiksel olarak benzer balıkların homozigot akrabalı hatları sağlanabilmektedir (Özden vd., 2003). 2. Androgenez : Androgenez, ginogenesden farklı olarak yumurtanın genetik materyalinin elimine edilmesinin ardından, döllenip embriyo gelişiminin spermatozoanın kromozom setinden devam etmesidir (Purdom, 1993). Androgenetik zigot ilk bölünmeyi geçireceği zaman şok uygulanır ve hücre bölünmesi engellenir (Şekil 4). Böylece bireylerde babadan gelen kromozom setlerine sahip olmuş olur (Lutz, 2001). Döllenmiş yumurtada anneden gelen nükleer DA iyonize veya ultraviyole radyosyonla başarıyla yok edilir (Devlin ve agahama, 2002). Örneğin; alabalık (Thorgaard, 1992), mersin balığı (Grunina ve ejfakh, 1991), sazan (Bongers vd., 1994). 2 Polar cisimcik Mitotik Ginogenez 2 Şok: Sıcaklık, basınç veya kimyasal. Mitos bölünme Şekil 3. Mitotik Ginogenez üretimi (Lutz, 2001). 2 Polar cisimcik 2 Şok: Sıcaklık, basınç veya kimyasal. Mitos bölünme Şekil 4. Androgenetik üretim (Lutz, 2001). 71

6 Balıklarda Biyoteknolojik Uygulamalar ve Hibridasyon Kendi kendini eşleyen kromozomlar tek bir kromozom takımından geldiğinden yüksek derecede akrabadır ve %100 homozigottur. Böyle balıklarda ölüm oranı yüksektir, çünkü herhangi bir mutant çekinik allel mevcut ise açığa çıkmaktadır (Özden, vd., 2003). 3. Triploidizasyon : Triploidizasyon tekniğinde ana hedef normal spermatozoalar kullanılarak steril balığı üretmektir. Döllenmeden hemen sonra çevresel şok ile triploid üretilerek kısırlık sağlanabilir (Dunham, 2004). Triploidliğin sağlanması, ikinci mayoz bölünme bloke edilip, ikinci kutup hücresinin döllenmeden sonra tutulması ile sağlanabilmektedir (Şekil 5) (Yeşilayer vd., 2008). Sperm Şok: Sıcaklık, basınç veya kimyasal Yumurta 3 Şekil 5. Triploid üretimi (Lutz, 2001). Triploid uygulaması esnasında yapılan şoklamada, sıcak veya soğuk şok, hidrostatik basınç ve kolşisin, sitokalasin B, 2 O gibi kimyasallar kullanılır. Triploidler ayrıca tetraploid ve diploid çiftleşmesinden de üretilebilir (Okumuş, 2008). Yetiştiricilikte triploid balıkların diploidlere kıyasla bazen önemli derecede daha iyi yaşama oranı, büyüme oranı ve yem dönüşüm oranı sergiler. Ayrıca gonad gelişimi olmadığı için gonad gelişimi için harcanacak olan enerji büyümeye harcanır (Thorgaard, 1986), ancak bu özellikler eşeysel olgunlaşmanın başlangıcına dek kendini göstermemektedir. Arai ve Wilkins (1987), Salmo trutta da farklı sıcaklıklarda, döllenmeden sonra farklı dakikalarda ve faklı sürelerde şok uygulamışlar ve farklı triploid oranları elde edilmişlerdir. Döllenmeden 10 dakika sonra 32 C de 6 dakika şok uygulamasında %100; 29 C de 5, 15 ve 30. dakikalarda 10 dakika şok uygulamasında ise sırasıyla %88.2, 90.9 ve 81.8 başarı bildirilmiştir (Tablo 1) (Arai ve Wilkins, 1987). Triploidizasyon uygulamaları yetiştiriciliği yaygın olan salmonlarda steril birey üretimi için kullanılmaktadır ve akuakültür endüstrisi açısından birçok pratik avantajlar sunmaktadır. Aynı zamanda kısır balıklar parlak gümüşi renklerini korurlar ve tüketici tarafından daha yüksek bir kalite olarak kabul görür. Triploidizasyon ayrıca, eşeysel olgunluğa ulaşan salmonlarda üreme sonrası görülen ölümleri ve düşük et kalitesini engelleyebilir. Ayrıca, triploidizasyon yoluyla üretilen steril salmonlar, ergin boya geldiklerinde morfolojik olarak diploid balıklarla aynıdır ve entansif kültür şartları altında fonksiyonları normaldir. Yapılan araştırmalar göstermiştir ki, erkek triploid balıklar olgunlaşmakta ve gamet üretmektedir, ancak bu spermler anöploid kromozom komplementleri taşıdığından yaşayabilir döl verme yeteneğinden uzaktır. Triploid dişiler 72

7 Doğal Alabalık Çalıştayı Ekim 2009 kısırdır ve çoğunlukla bağ dokudan ibaret olan ovaryumlarında birkaç olgunlaşmamış yumurta hücresi bulunur (Özden, 2003). Tablo 1. Salmo trutta da sıcaklık şoku ile triploid yumurta üretimi (Arai ve Wilkins, 1987). Deney Sıcaklık ( C) Süre (dakika) Yumurta sayısı Döllenme oranı (%) Ploidi düzeyi Döllenme sonrası süre (dakika) n 2n 3n Toplam Triploid oranı (%) 1 Kontrol Kontrol Kontrol Kontrol Kontrol Triploidlerin tanımlanmasında birkaç metot vardır: Triploitlerin kromozom sayısının belirlenmesi. Hücrelerin ve nukleuslarının boyutları (en yaygın kullanılan kırmızı kan hücresi yani eritrositlerin büyüklüğüdür). Eritrosit çekirdek hacminin incelenmesi ve hücre yoğunluğunun analizi (Coulter sayıcı kullanılması). Eritrosit çekirdeğindeki DA içeriğinin flow sitometri yoluyla belirlenmesi. Elektroforez kullanılması. Gonad dokusunun histolojik olarak analiz edilmesi. 4. Tetraploidizasyon : Tetraploidizasyonda amaç dört kromozoma sahip balık üretim işlemidir. Ayrıca tetraploid balıklar diploid balıklarla çaprazlandığına triploid bireylerin elde edilebilir. ormal bir yumurtanın aktif bir spermatozoa tarafından döllendikten sonra ilk mitotoik bölünme esnasında şok uygulanması ile 4 kromozomlu bireyler elde edilir (Şekil 6). Diploid dişilerin tetraploid erkekler tarafından döllenme oranı normal erkeklere kıyasla daha düşüktür. Bu, spermatozoitin çapıyla ilgili bir durumdur. Dolayısıyla tetraploid dişilerin diploid erkekler tarafından döllenmesi daha mantıklıdır. Bununla birlikte, tetraploid üretimi kolay değildir, ancak gökkuşağı alabalıklarında tetraploid üretimi gerçekleştirilebilmiştir (Dunham, 2004). 73

8 Balıklarda Biyoteknolojik Uygulamalar ve Hibridasyon Gen Manipulasyonu Gen manipulasyonu, bir veya birkaç genin bir hayvandan diğerine transfer edilmesiyle yapılan moleküler bir tekniktir. Transgenik organizma oluşturmak için bir türden başka bir türe gen transferi yapılır. Amaç; daha büyük ve daha iyi büyüyen, yemi ete daha iyi dönüştüren, hastalıklara dirençli, düşük oksijen seviyesine dayanıklı bireyler elde etmektir. Örneğin; bazı balık türleri kutuplarda hayatta kalmalarına olanak sağlayan bir protein bulundururlar. Bu gen diğer balıklara transfer edildiğinde soğuk sulara dayanıklı olurlar (Ag- West Biotech Inc., 1998). Balık genetik materyalinin transferi için iki temel teknik vardır. Birincisi mikroenjeksiyondur; genetik materyal yeni döllenmiş yumurta içerisine enjekte edilir. Ancak bu yöntem oldukça zaman alıcıdır. Bu yüzden araştırmacılar elektroporasyon yöntemini kullanmaktadır. Bu yöntemde ise genetik materyal veya DA aktarılması balık embriyoları içerine bir elektrik akımının kullanılması ile yapılmaktadır (Ag-West Biotech Inc., 1998; Assem ve El-Zaeem, 2005). Balıklar, transgenik hayvan çalışılmasına oldukça uygun canlı materyallerdir, çünkü tek bir dişi balık türe göre değişmekle birlikte binlerce farksız yumurta üretir, yumurtalarda dış döllenme olur, makroskobik elle müdahaleye toleranslıdır, mikroenjeksiyonda standart mikromanipulatörler kullanılır ve inkübe edilmesi kolay olduğundan enjekte edilen embriyolar, memelilerde gerektiği gibi kompleks manipulasyonlar gerektirmez. Ayrıca, DA sitoplazma içine enjekte edilmesine karşın transgenik balıklarda DA entegrasyon oranı (%10-70) oldukça yüksektir (Özden vd., 2003). 2 Polar cisimcik 2 Tetraploid 4 Yumurta Şok: Sıcaklık, basınç veya kimyasal. Mitos bölünme 2 2 Şekil 6. Tetraploid üretimi (Lutz, 2001). Hibridasyon Hibridasyon, farklı cins ve türlerin eşleştirilmesi ile yeni bireyler elde edilmesidir. Balık yetiştiricileri tarafından bu tekniğin uygulanmasındaki ana amaç, üstün özelliklerin (çevresel şartlara uygunluk, büyüme, yem değerlendirme, hastalıklara direnç, yüksek et verimi, vb) ön plana çıkarıldığı bireylerin üretilmesidir. Yaygın olarak yavrular, ebeveynlerine göre daha iyi karakterler göstermektedir (Bartley vd., 2001). Hibridasyon üzerine ilk yapılan çalışmalar çoğunlukla Salmonidler üzerinedir, ancak bu türler yatiştiricilik açısından ticari avantaj sağlayamamıştır. Ancak ilerleyen biyoteknolojik teknikler sayesinde bu türlerin öne çıkan özellikleri üzerine çalışmalar sürmektedir (Bartley vd., 2001). 74

9 Doğal Alabalık Çalıştayı Ekim 2009 Alabalıklarda uygulanan hibridasyonlar aşağıdaki tabloda verilmiştir (Tablo 2). Ancak yetiştiricilikte kullanılan hibrid bireylere yaygın olarak rastlanmamaktadır. Ülkemizde Salmonidler üzerine yapılan türler arası hibridasyon çalışmaları, Alp alası (Salvelinus alpinus) ile dere alabalığının (Salmo trutta fario) (Hisar vd., 2003) ve Karadeniz alabalığı (Salmo trutta labrax) ile kaynak alabalığının (Salvelinus fontinalis) eşleştirilmesi (Şekil 7) (Başçınar vd., 2010a) olarak görülmektedir. Karadeniz alabalığı ile kaynak alabalığı eşleştirmesi ile elde edilen hibrid yumurtaların yaşama oranının düşük olduğu, yumurtadan çıkış süresinin kaynak alabalığı ile benzer olduğu (Başçınar vd., 2010b), net et veriminin ise kaynak alabalığına oranla yüksek olduğu belirlenmiştir (Başçınar vd., 2010a). Tablo 2. Hibrid salmonidler (Bartley vd., 2001). Türler Açıklama Salmo trutta x Salvelinus fontinalis Kaplan alabalığı olarak bilinir. Doğal ortamda da gerçekleşebilmektedir. Kısırdır. Kuluçkada yaşama oranı düşüktür. İyi büyüyebilmektedir. Et verimi yüksektir. Balıklandırma amaçlı kullanılmaktadır. Salmo salar x Salmo trutta Triploid yumurtanın yaşama oranı yüksektir. Kısırdır. Salvelinus namaychus x Salvelinus fontinalis Yaygın adı Splake. Hızlı büyüyebilmektedir. Asidik sulara toleranslıdır. Oncorhynchus mykiss x Salvelinus sp Hastalıklara karşı dirençlidir. Oncorhynchus mykiss x Salmo trutta - a b c Şekil 7. Dişi Karadeniz alabalığı (a), erkek kaynak alabalığı (b) ve hibrid balık (c) (Başçınar vd., 2010a). Kaynaklar Ag-West Biotech Inc., Biotechnology in Aquaculture: The Future of Fish Farming. The Agbiotech Infosourse. Issue: 33, February Arai, K. ve Wikins,.P., Triplodization brown trout (Salmo trutta) by Heat Shocks. Aquaculture 64 (2) Assem, S.S., El-Zaeem, S.Y., Application of biotechnology in fish breeding. II: production of highly immune genetically modified redbelly tilapia, Tilapia zilli. African Journal of Biotechnology, 4 (5)

10 Balıklarda Biyoteknolojik Uygulamalar ve Hibridasyon Bartley, D.M., Rana, K., Immink, A.J., The use of inter-specific hybrids in aquaculture and fisheries. Reviews in Fish Biology and Fisheries, 10, Başçınar,., Okumuş, İ., Öğüt, H., Kocabaş, M., Şahin, Ş.A, 2010a. Kaynak Alabalığı (Salvelinus fontinalis) ve Doğal Alabalık (Salmo trutta) Hibridlerinin Yetiştiricilik Potansiyelinin İrdelenmesi, KTÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi, Proje no: , Trabzon (Basılmamış). Başçınar,., Kocabaş, M., Şahin, Ş.A., Okumuş, İ., 2010b. Comparison of hatching performances and yolk sac absorptions of Black Sea trout (Salmo trutta labrax Pallas, 1811), brook trout (Salvelinus fontinalis Mitchill, 1814) and their hybrids, Kafkas Univ. Vet. Fak. Derg. (Baskıda). Bromage,.R., Roberts, R.J., Broodstock Management and Egg and Larval Quality. Blackwell Science, Oxford, UK, pp Bongers, A.B.J., Veld, E.P.C., Abo-Hashema, K., Bremmer, I.M., Eding, E.H., Komen, J., Richter, C.J.J., Androgenesis in common carp (Cyprinus carpio L.) using UV irradiation in a synthetic ovarian fluid and heat shocks. Aquaculture, 122, 2 3. Bye, V.J., Lincoln, R.F. (1986) Commercial methods for the control of sexual maturation in rainbow trout (Salmo gairdneri R.). Aquaculture, 57, Chourrout, D., Gynogenesis caused by ultraviolet irradiation of salmonid sperm. J. Exp. Zool. 223, Devlin, R. H., agahama, Y., Sex determination and sex differentiation in fish: an overview of genetic, physiological and environmental influences. Aquaculture, 208, Díaz,.F., eira, R., Biotechnology Applied to Aquaculture I. Classic Biotechnologies Applied to the Reproduction of Cultivated Species, Cien. Inv. Agr. 32 (1) Dunham, R.A Aquaculture and Fisheries Biotechnology. Genetic approach. CABI Publishing. USA. Emre, Y., Kürüm, V., Havuz ve Kafeslerde Alabalık Yetiştiriciliği Teknikleri. MİPA Matbaacılık, Ankara. Galbusera, P., Volckaert, F.A.M., Ollevier, F., Gynogenesis in the African catfish Claris gariepinus (Burchell, 1822) III. Induction of endomitosis and the presence of residual genetic variation. Aquaculture, 185, Grunina, A.S., ejfakh, A.A., Induction of androgenetic diploid in Siberian sturgeon Acipenser baeri Brandt. Ontogenez, 1, Hisar, S. A., Yanik, T., Hisar, O., Hatchery and growth performance of two trout pure breeds, Salvelinus alpinus and Salmo trutta fario, and their hybrid. The Israeli Journal of Aquaculture- Bamidgeh, 55 (3), Johnstone, R., Simpson, T.H., Youngson, A.F., Sex reversal in salmonid culture. Aquaculture, 13: Johnstone, R., Simpson, T.H., Walker, A.F., Sex reversal in salmonid culture. Part III. The production and performance of all female populations of brook trout. Aquaculture, 18, Lutz, C. G Practical genetics for aquaculture. Blackwell Science, 235 p. Marengoni,.G., Onoue, Y., Ultraviolet-induced androgenesis in ile tilapia, Oreochromis niloticus (L.), and hybrid ile_blue tilapia, O. aureus (Steindachner). Aquacult. Res., 29, Mısıroğlu, F., Akyurt, İ. ve Yılmaz, E Damızlık balık yönetiminde biyoteknoloji. Su Ürünleri Sempozyumu Eylül, Sinop, Okumuş, İ., Deniz Balıkları Yetiştiriciliği Ders otları, KTÜ Deniz Bilimleri Fakültesi, Trabzon. Özden, O., Güner, Y., Kızak, V., Tatlısu balık kültüründe uygulanan bazı biyoteknolojik yöntemler. Ege Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi, 20 (3-4) Özdemir,., Alak, G., Çiltaş, A Rotifer Kültüründe Biyoteknolojik Çalışmalar. Ulusal Su Günleri, Rothbard, S., Rubinshtein, I., David, L., Shelton, W.L., Ploidy manipulations aimed to produce androgenetic Japanese ornamental (koi) carp, Cyprinus carpio L. The Israeli Journal of Aquaculture- Bamidgeh, 51, Şahin, T., Su ürünleri yetiştiriciliğinde biyoteknoloji. SUMAE Yunus Bülteni, 3,1, 2-5. Thorgaard, G.H., Ploidy manipulation and performance. Aquaculture, 57, Thorgaard, G.H., Application of genetic technologies to rainbow trout. Aquaculture, 100, Turan, C., Su ürünlerinde biyoteknoloji ve kullanım alanları. IV. Su Ürünleri Sempozyumu Haziran, Erzurum. Yeşilayer,., Doğan, G., Karslı, Z., Aral, O., Triploid alabalık üretimi. I. Ulusal Alabalık Sempozyumu Ekim, Isparta. 76

Tatlısu Balık Kültüründe Uygulanan Bazı Biyoteknolojik Yöntemler

Tatlısu Balık Kültüründe Uygulanan Bazı Biyoteknolojik Yöntemler E.Ü. Su Ürünleri Dergisi 2003 E.U. Journal of Fisheries & Aquatic Sciences 2003 Cilt/Volume 20, Sayı/Issue (3-4): 563 574 Ege University Press ISSN 1300-1590 http://jfas.ege.edu.tr/ Derleme / Review Tatlısu

Detaylı

Gökkuşağı Alabalığı, Dere Alabalığı ve Kaynak Alabalığı Yumurtalarının Kuluçka Performansı, Yumurta Çapı ve Lipit Miktarı Arasındaki İlişki

Gökkuşağı Alabalığı, Dere Alabalığı ve Kaynak Alabalığı Yumurtalarının Kuluçka Performansı, Yumurta Çapı ve Lipit Miktarı Arasındaki İlişki Alabalığı Yumurtalarının Kuluçka Performansı, Yumurta Çapı ve Lipit Miktarı Arasındaki İlişki A. Necdet SİRKECİOĞLU Abdulkadir BAYIR H. İbrahim HALİLOĞLU N. Mevlüt ARAS Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi,

Detaylı

ÜNİTE I HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1.1 HÜCRE BÖLÜNMESİ Hücre bölünmesi canlılar aleminde görülen en önemli biyolojik olaylardan biridir.

ÜNİTE I HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1.1 HÜCRE BÖLÜNMESİ Hücre bölünmesi canlılar aleminde görülen en önemli biyolojik olaylardan biridir. ÜNİTE I HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1.1 HÜCRE BÖLÜNMESİ Hücre bölünmesi canlılar aleminde görülen en önemli biyolojik olaylardan biridir. Hücre büyürken, hücre zan genişler, hacmi artar. Ancak hücrenin

Detaylı

2 Ders Kodu: VET Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Lisans

2 Ders Kodu: VET Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Lisans SU ÜRÜNLERİ ÜRETİMİ ve BİYOTEKNOLOJİSİ 1 Ders Adi: SU ÜRÜNLERİ ÜRETİMİ ve BİYOTEKNOLOJİSİ 2 Ders Kodu: VET3512 3 Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 3 6 Dersin Verildiği Yarıyıl

Detaylı

Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792) Yavrularının İlk Dönemlerde Büyüme Performansı ve Ölüm Oranı Üzerine Tuzluluğun Etkisi

Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792) Yavrularının İlk Dönemlerde Büyüme Performansı ve Ölüm Oranı Üzerine Tuzluluğun Etkisi Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792) Yavrularının İlk Dönemlerde Büyüme Performansı ve Ölüm Oranı Üzerine Tuzluluğun Etkisi Halim İbrahim ERBAŞ Nadir BAŞÇINAR Mehmet KOCABAŞ Şebnem ATASARAL

Detaylı

Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi

Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi Türk Tarım Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 3(7): 550-555, 2015 Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi www.agrifoodscience.com Türk Bilim ve Teknolojisi III. Nesil (F3) Karadeniz Alabalığı (Salmo

Detaylı

EĞİTİM BİLGİLERİ YABANCI DİL BİLGİSİ. Yabancı Dil/Derecesi KPDS ÜDS TOFL IELTS. GÖREV YERLERİ (Tarih/Unvan/Kurum) YAYINLARI MAKALELER/BİLDİRİLER

EĞİTİM BİLGİLERİ YABANCI DİL BİLGİSİ. Yabancı Dil/Derecesi KPDS ÜDS TOFL IELTS. GÖREV YERLERİ (Tarih/Unvan/Kurum) YAYINLARI MAKALELER/BİLDİRİLER KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Nilgün AKSUNGUR Ünvan Mühendis Telefon 0312 3157623/1351 E-mail Doğum Yeri- Tarihi naksungur@tagem.gov.tr Afşin Yüksek Lisans Üniversite Adı EĞİTİM BİLGİLERİ Akademik Birim/

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

CANLILARDA ÜREME. Üreme canlıların ortak özelliğidir. Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir

CANLILARDA ÜREME. Üreme canlıların ortak özelliğidir. Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir CANLILARDA ÜREME EYLÜL 3.HAFTA MİTOZ VE EŞEYSİZ ÜREME Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir Üreme canlıların ortak özelliğidir 3 4 Canlılar hücrelerden meydana gelir

Detaylı

Şekil 1. Mitoz bölünmenin profaz evresi.

Şekil 1. Mitoz bölünmenin profaz evresi. KONU 9. HÜCRE BÖLÜNMESİ MİTOZ BÖLÜNME Mitoz bölünme tek hücreli canlılardan, çok hücreli canlılara ve insana kadar birçok canlı grubu tarafından gerçekleştirilebilir. Mitoz bölünme sonunda bölünen hücrelerden

Detaylı

ÇALIŞTAY III. OTURUM Oturum Başkanı: Prof.Dr.Ertuğ DÜZGÜNEŞ-KTÜ, Sürmene Deniz Bilimleri Fak., Trabzon.

ÇALIŞTAY III. OTURUM Oturum Başkanı: Prof.Dr.Ertuğ DÜZGÜNEŞ-KTÜ, Sürmene Deniz Bilimleri Fak., Trabzon. Doğal Alabalık Çalıştayı 22-23 Ekim 2009 ÇALIŞTAY III. OTURUM Oturum Başkanı: Prof.Dr.Ertuğ DÜZGÜNEŞ-KTÜ, Sürmene Deniz Bilimleri Fak., Trabzon. KARADENİZ ALABALIĞI (Salmo trutta labrax) NIN KÜLTÜRE ALMA

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2

ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2 ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2 4) Partenogenez Döllenmemiş yumurtadan mitoz bölünmeler ile canlı gelişimine PARTENOGENEZ denir. Arı, karınca, su piresi ve bazı kertenkele gibi canlılarda görülür.

Detaylı

Mitoz. - Mitozda 2 yavru hücre oluşur ve bunların genetik yapısı birbirinin ve ana hücrenin aynıdır.

Mitoz. - Mitozda 2 yavru hücre oluşur ve bunların genetik yapısı birbirinin ve ana hücrenin aynıdır. Mitoz - Mitozda 2 yavru hücre oluşur ve bunların genetik yapısı birbirinin ve ana hücrenin aynıdır. - 2n --- 4n (anafaz) ------2n - İdentik kardeş kromatidler ayrılarak yavru hücrelere giderler. - Somatik

Detaylı

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1. Bir canlının mitoza hazırlanan hücresinde

Detaylı

KALITIMIN GENEL İLKELERI. Modern Genetik Eşeye Bağlı Kalıtım-1

KALITIMIN GENEL İLKELERI. Modern Genetik Eşeye Bağlı Kalıtım-1 KALITIMIN GENEL İLKELERI Modern Genetik Eşeye Bağlı Kalıtım-1 Eşey Tayini Kromozoma dayalı eşey saptanması çok hücreli canlılarda gerçekleştirilebilir. Otozomal kromozomlar üzerinde her iki eşeye ait özellikleri

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu:

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu: MAYOZ BÖLÜNME Mayoz-1 evreleri: Mayoz bölünme homolog kromozomların ve kardeş kromatidlerin ayrılmasını sağlayan ardışık iki bölünme bütünüdür. Homolog kromozomların ayrılmasına neden olan birinci evreye

Detaylı

Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Dergisi CFilt: 4 Sayı: 1-2 (2008)

Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Dergisi CFilt: 4 Sayı: 1-2 (2008) Süleyman Demirel Üniversitesi, Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Dergisi CFilt: 4 Sayı: 1-2 (2008) Üç Farklı Su Sıcaklığı Rejiminde, Karadeniz Alabalığı (Salmo trutta labrax PALLAS 1811) Alevinlerinin Boy

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI. 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü

10. SINIF KONU ANLATIMI. 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü 10. SINIF KONU ANLATIMI 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü DÖLLENME Dişi üreme sistemine giren sperm hücreleri yumurta hücresinin salgıladığı FERTİLİZİN sayesinde yumurta hücresini

Detaylı

GÖKKUŞAĞI ALABALIĞI VE ALABALIKGİLLERİN MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ ARAZİ ÇALIŞMALARI. Prof. Dr. Telat YANIK 1

GÖKKUŞAĞI ALABALIĞI VE ALABALIKGİLLERİN MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ ARAZİ ÇALIŞMALARI. Prof. Dr. Telat YANIK 1 GÖKKUŞAĞI ALABALIĞI VE ALABALIKGİLLERİN MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ ARAZİ ÇALIŞMALARI Prof. Dr. Telat YANIK 1 1 Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Mühendisliği Bölümü 25240-Erzurum. Atlantik

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ

10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ 10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ Eşeysiz Üreme ile ilgili, I. Canlının yararlı özelliklerinin korunmasını sağlar. II. Canlının değişen ortam koşullarına uyumunu artırır. III.

Detaylı

CİNSİYETE BAĞLI KALITIM

CİNSİYETE BAĞLI KALITIM CİNSİYETE BAĞLI KALITIM *Cinsiyetin belirlenmesi: Eşeyli üreyen hayvanlarda cinsiyetin belirlenmesi farklı şekillerde olabilmektedir. Bazı hayvanlarda cinsiyetin belirlenmesi, çevre koşulları tarafından

Detaylı

Doğal Alabalık Çalıştayı Ekim 2009 KARADENİZ ALABALIĞI ÜRETİMİ, SAĞIM, YUMURTA VERİMLİLİĞİ ÇALIŞMALARI

Doğal Alabalık Çalıştayı Ekim 2009 KARADENİZ ALABALIĞI ÜRETİMİ, SAĞIM, YUMURTA VERİMLİLİĞİ ÇALIŞMALARI Doğal Alabalık Çalıştayı 22-23 Ekim 2009 KARADENİZ ALABALIĞI ÜRETİMİ, SAĞIM, YUMURTA VERİMLİLİĞİ ÇALIŞMALARI Şirin FİRİDİN 1,*, Eyüp ÇAKMAK 1, İlker Zeki KURTOĞLU 1, Yahya ÇAVDAR 1, Nilgün AKSUNGUR 1,

Detaylı

Kültür Şartlarında Yetiştirilen Karadeniz Alabalığının (Salmo trutta labrax PALLAS, 1811) Yaş ve Cinsiyete Bağlı Bazı Vücut İndekslerinin Belirlenmesi

Kültür Şartlarında Yetiştirilen Karadeniz Alabalığının (Salmo trutta labrax PALLAS, 1811) Yaş ve Cinsiyete Bağlı Bazı Vücut İndekslerinin Belirlenmesi Süleyman Demirel Üniversitesi Eğirdir Su Ürünleri Fakültes Dergisi Cilt: 4 Sayı: 1-2 (2008) Kültür Şartlarında Yetiştirilen Eyüp ÇAKMAK 1, Nadir BAŞÇINAR 2, Yahya ÇAVDAR 1, Nilgün AKSUNGUR 1, Şirin FİRİDİN

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ 1. GENEL 2. EĞİTİM. Adı Soyadı: Emre TURGAY. Doğum Tarihi/Yeri: İstanbul. Yazışma Adresi: İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi

ÖZGEÇMİŞ 1. GENEL 2. EĞİTİM. Adı Soyadı: Emre TURGAY. Doğum Tarihi/Yeri: İstanbul. Yazışma Adresi: İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi ÖZGEÇMİŞ 1. GENEL Adı Soyadı: Emre TURGAY Doğum Tarihi/Yeri: Yazışma Adresi: Su Ürünleri Fakültesi Yetiştiricilik Bölümü Hastalıklar Anabilim Dalı Ordu Cad. No:200 34470 Laleli / Telefon: +90 212 455 57

Detaylı

ÇALIŞTAY V. OTURUM Oturum başkanı: Prof. Dr. Recep BİRCAN - Sinop Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi

ÇALIŞTAY V. OTURUM Oturum başkanı: Prof. Dr. Recep BİRCAN - Sinop Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi ÇALIŞTAY V. OTURUM Oturum başkanı: Prof. Dr. Recep BİRCAN - Sinop Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi SİBİRYA MERSİN BALIĞI (Acipenser baeri) YETİŞTİRİCİLİĞİNDE KULUÇKA VE YAVRU ÜRETİM TEKNİKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMI 7 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI

12. SINIF KONU ANLATIMI 7 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI 12. SINIF KONU ANLATIMI 7 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI GENETİK MÜHENDİSLİĞİ Belirli bir amaca yönelik olarak genetik madde üzerinde yapılan çalışmaları içerir. Canlıların genlerine

Detaylı

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Modern Genetik Biyoloji Ders Notları A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Bazı omurgasız hayvanlarda ve tam çiçek bulunduran bitkilerin büyük çoğunluğunda hem dişi hem de erkek organ birlikte bulunur. Bazı canlılarda

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #12

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #12 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #12 1) İnsanda döllenme sırasında, I. Spermdeki çekirdek, sentrozomun yumurtaya geçmesi II. Spermdeki akrozomun patlayarak zona pellusidayı eritmesi III. Yumurtadaki salgı maddelerinin

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME. Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME. Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1 HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1 Hücrenin bölünmeye başlamasından itibaren onu takip eden diğer hücre bölünmesine kadar geçen zaman aralığına hücre döngüsü denir. Hücreler belli

Detaylı

ÇOK HÜCRELİ ORGANİZMALARIN GELİŞİMİ

ÇOK HÜCRELİ ORGANİZMALARIN GELİŞİMİ ÇOK HÜCRELİ ORGANİZMALARIN GELİŞİMİ Seçici gen ifadesi embriyonun gelişmesini sağlayan 4 temel işlevi denetler: 1. Hücre çoğalması 2. Hücre farklılaşması 3. Hücre etkileşimleri 4. Hücre hareketi HÜCRE

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ 1 Genetik mühendisliği canlıların kalıtsal özelliklerinin değiştirilerek onlara yeni işlevler kazandırılmasına yönelik araştırmalar yapan bilim dalıdır. Genetik mühendisleri

Detaylı

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji MİTOZ -. Ünite 6. Deniz yıldızının kopan parçasının yenilenmesi (onarım), ağaç gövdesinin büyümesi (büyüme) ve zigotun embriyoya dönüşmesi mitoz bölünme ile gerçekleşirken insanlarda yumurta hücresinin

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU DOÇENT 17.12.2014 : SİNOP ÜNİVERSİTESİ SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ 57000 SİNOP

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU DOÇENT 17.12.2014 : SİNOP ÜNİVERSİTESİ SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ 57000 SİNOP SERAP USTAOĞLU TIRIL ÖZGEÇMİŞ YÜKSEKÖĞRETİM KURULU DOÇENT 17.12.2014 Adres : SİNOP ÜNİVERSİTESİ SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ 57000 SİNOP Telefon : 3682876265-3116 E-posta : serapt@sinop.edu.tr Doğum Tarihi :

Detaylı

1- Aşağıda verilen mayoz bölünme geçirmekte olan hücrelerin evrelerini ve her birinin kromozom sayısını yazınız. (6*1,5=9 ) 5- Mayoz bölünmede kalıtsal çeşitliliği sağlayan olaylar nelerdir? (2*4=8 ) Profaz_I

Detaylı

FERTİLİZASYON-Döllenme

FERTİLİZASYON-Döllenme FERTİLİZASYON-Döllenme Tanım Spermatozoon ile Oosit II nin birleşerek yeni bir canlı olan ZİGOT u şekillendirmesi Ovulasyonla yumurta yoluna atılan Oosit korona radiata hücreleri ile sarılıdır. - Oosit

Detaylı

İrfan Uysal 1, Atilla Alpbaz 2

İrfan Uysal 1, Atilla Alpbaz 2 E.Ü. Su Ürünleri Dergisi 2003 E.U. Journal of Fisheries & Aquatic Sciences 2003 Cilt/Volume 20, Sayı/Issue (1-2): 95 101 Ege University Press ISSN 1300-1590 http://jfas.ege.edu.tr/ Abant Alabalığı (Salmo

Detaylı

Yemleme Sıklığının Karadeniz Alabalığı (SalmotruttalabraxPallas, 1811) nın Sperm ve Yumurta Kalitesine Etkisinin Belirlenmesi

Yemleme Sıklığının Karadeniz Alabalığı (SalmotruttalabraxPallas, 1811) nın Sperm ve Yumurta Kalitesine Etkisinin Belirlenmesi Biyoloji Bilimleri Araştırma Dergisi 6 (1): 11-16, 2013 ISSN: 1308-3961, E-ISSN: 1308-0261, www.nobel.gen.tr Yemleme Sıklığının Karadeniz Alabalığı (SalmotruttalabraxPallas, 1811) nın Sperm ve Yumurta

Detaylı

Mutasyon: DNA dizisinde meydana gelen kalıcı değişiklik. Polimorfizm: iki veya daha fazla farklı fenotipin aynı tür popülasyonunda bulunmasıdır.

Mutasyon: DNA dizisinde meydana gelen kalıcı değişiklik. Polimorfizm: iki veya daha fazla farklı fenotipin aynı tür popülasyonunda bulunmasıdır. Allel: Bir genin seçenekli biçimi Wild Tip: Normal allel. Bireylerin çoğunda bulunan Mutasyon: DNA dizisinde meydana gelen kalıcı değişiklik Polimorfizm: iki veya daha fazla farklı fenotipin aynı tür popülasyonunda

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM Mitoz Bölünme Hücreler neden mitoz bölünme geçirir? 1 Büyüme ve gelişme için 2 Yıpranan doku ve organların onarılması için 3 Eşeysiz üreyen canlılarda üremenin sağlanması için.

Detaylı

Yazışma Adresi: İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Yetiştiricilik Bölümü

Yazışma Adresi: İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Yetiştiricilik Bölümü ÖZGEÇMİŞ 1. GENEL Adı Soyadı: Aygül EKİCİ Doğum Tarihi/Yeri: 1978 / İstanbul Yazışma Adresi: İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Yetiştiricilik Bölümü Yetiştiricilik Anabilim Dalı Ordu Cad. No:200

Detaylı

TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİYE GİRİŞ

TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİYE GİRİŞ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİYE GİRİŞ Bitki Doku Kültürü Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TB101 Çiğdem Yamaner (Yrd. Doç. Dr.) 4. Hafta (08.10.2013) ADÜ Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI DOKTORA PROGRAMI DERSLERİ

SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI DOKTORA PROGRAMI DERSLERİ SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI DOKTORA PROGRAMI DERSLERİ DERS KODU SM6002 SM6003 SM6006 SM6007 SM6008 SM6010 SM6011 SM6012 SM6013 SM6014 SM6015 SM6016 SM6017 SM6018 SM6019 SM6021 SM6023 SM6024 SM6025 SM6026

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

Prenatal devre insan ve memeli hayvanlarda uterus içerisinde geçer. Kanatlı hayvanlarda ise yumurta içinde kuluçkada geçen devredir.

Prenatal devre insan ve memeli hayvanlarda uterus içerisinde geçer. Kanatlı hayvanlarda ise yumurta içinde kuluçkada geçen devredir. Embriyoloji, genel anlamıyla canlıların oluşmasını ve gelişmesini inceleyen bir bilim dalıdır. İnsan ve memeli hayvanların doğumdan önceki, kanatlı hayvanların ise kuluçka dönemindeki hayatını inceler.

Detaylı

*Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir.

*Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir. Fen ve Teknoloji 1. Ünite Özeti Hücre Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme. *Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir. *Hücrenin temel kısımları: hücre zarı, sitoplâzma ve

Detaylı

*e-mail: bbaki@sinop.edu.tr. Geliş Tarihi: 25.11.2010 Kabul Tarihi: 15.09.2011

*e-mail: bbaki@sinop.edu.tr. Geliş Tarihi: 25.11.2010 Kabul Tarihi: 15.09.2011 Anadolu Tarım Bilim. Derg., 2011,26(3):258-264 Anadolu J Agr Sci, 2011,26(3): 258-264 Araştırma Research ĐKĐ FARKLI SU KAY AĞI DA GÖKKUŞAĞI ALABALIKLARI DA (Oncorhynchus mykiss, W., 1792) ELDE EDĐLE YUMURTALARI

Detaylı

1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar.

1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar. 1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar. 1.2. Mitozu, çekirdek bölünmesi ile başlayan ve birbirini takip eden evreler olarak tarif eder. 1.3. Mitozda kromozomların

Detaylı

Türkiye de Uygulanan Alabalık Yetiştirme Teknikleri. Trout Farming Technics Applied in Turkey

Türkiye de Uygulanan Alabalık Yetiştirme Teknikleri. Trout Farming Technics Applied in Turkey Süleyman Demirel Üniversitesi Eğirdir Su Ürünleri Fakültes Dergisi Cilt: 4 Sayı: 1-2 (2008) A.Ş.KORKMAZ, Ö.ZENCİR Türkiye de Uygulanan Alabalık Yetiştirme Teknikleri A.Şeref KORKMAZ, Özge ZENCİR, Tolga

Detaylı

T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ENSTİTÜ YÖNETİM KURULU TOPLANTI TUTANAĞI

T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ENSTİTÜ YÖNETİM KURULU TOPLANTI TUTANAĞI TOPLANTI TARİHİ : 15.01.2016 TOPLANTI NO : 02 KARAR NO : 2016/02 T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ENSTİTÜ YÖNETİM KURULU TOPLANTI TUTANAĞI TOPLANTIDA BULUNANLAR: Prof. Dr.

Detaylı

Model Organizmalar. Yusuf DOĞAN

Model Organizmalar. Yusuf DOĞAN Model Organizmalar Yusuf DOĞAN Model Organizma Nedir? Model organizmalar çeşitli biyolojik olayların anlaşılması için üzerinde çalışılan bir türdür. Bu organizmaları laboratuvar ortamında üretmek ve üretimlerini

Detaylı

LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler

LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler Biçimlenmiş ve yoğunlaşmış kromatin materyaline kromozom denir. Kromozomlar Mitoz ve/veya Mayoz bölünmenin Profaz safhasında görülmeye başlar ve Metafaz

Detaylı

8. Sınıf Fen ve Teknoloji

8. Sınıf Fen ve Teknoloji Canlı vücudunu oluşturan karakterleri üremeyle nesilden nesile aktarılmasını inceleyen kalıtım birimine genetik denir. Anne ve babadan gelen eşey hücreleri zigotu oluşturur. Bu hücrelerle birlikte gelen

Detaylı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ 1 CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ 1.Hücresel yapıdan oluşur 2.Beslenir 3.Solunum yapar 4.Boşaltım yapar 5.Canlılar hareket eder 6.Çevresel uyarılara tepki gösterir 7.Büyür ve gelişir (Organizasyon) 8.Üreme

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS. Hareket Sistemi TIP 107 1 107 7 10. Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam.

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS. Hareket Sistemi TIP 107 1 107 7 10. Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam. DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS Hareket Sistemi TIP 107 1 107 7 10 Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam Anatomi 22 18 40 Tıbbi Biyokimya 21 4 25 Tıbbi Biyoloji 16 2 18 Histoloji ve Embriyoloji

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ 1. KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı: İhsan AKYURT Doğum Yeri ve Tarihi: Ordu - 1947 Unvanı: Prof. Dr. e-mail: ihsan.akyurt@giresun.edu.tr 2. ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite

Detaylı

Alabalık Yetiştiriciliğinde Damızlık Stok Yönetimi. Broodstock Management in Trout Culture GİRİŞ

Alabalık Yetiştiriciliğinde Damızlık Stok Yönetimi. Broodstock Management in Trout Culture GİRİŞ Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi 4(1): 25-30, 2011 ISSN 1308-0040, E-ISSN 2146-0132, www.nobel.gen.tr Alabalık Yetiştiriciliğinde Damızlık Stok Yönetimi Mustafa ATASEVER 1 Yusuf BOZKURT 2* 1 Mer Su Ürünleri

Detaylı

Mayoz ve Eşeyli Üreme Biyoloji Ders Notları

Mayoz ve Eşeyli Üreme Biyoloji Ders Notları A. Mayoz Bölünme Mayoz ve Eşeyli Üreme Biyoloji Ders Notları Eşeyli üremenin temelidir. Eşey ana hücrelerinden (2n), eşey hücrelerini (n) oluşturan özelleşmiş bölünme şeklidir. Mayoz I ve II olarak birbirini

Detaylı

ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME

ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME HÜCRE: Canlıları oluşturan en küçük yapı birimine hücre denir.bütün canlılar hücrelerden oluşmuştur. * İnsanlar, hayvanlar, bitkiler, tek hücreli canlıların

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım. Bir hücreden, birbirinin aynısı iki hücre oluşur.

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım. Bir hücreden, birbirinin aynısı iki hücre oluşur. ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım Üreme: Canlıların kendilerine benzer bireyler oluşturarak nesillerini devam ettirmeleri olayı üreme olarak adlandırılır. Üreme olayı;

Detaylı

MAYOZ VE EŞEYLİ YAŞAM DÖNGÜLERİ

MAYOZ VE EŞEYLİ YAŞAM DÖNGÜLERİ MAYOZ VE EŞEYLİ YAŞAM DÖNGÜLERİ Kalıtıma giriş Ebeveynler yavrularına gen adı verilen kodlanmış bilgileri verirler. Genler DNA parçalarıdır. Çoğu gen, hücreyi özgün enzimler ve diğer proteinleri sentezlemesi

Detaylı

YABANCI DİL BİLGİSİ Yabancı Dil / Derecesi KPDS ÜDS TOEFL IELTS İngilizce GÖREV YERLERİ (Tarih/ Unvan/ Kurum)

YABANCI DİL BİLGİSİ Yabancı Dil / Derecesi KPDS ÜDS TOEFL IELTS İngilizce GÖREV YERLERİ (Tarih/ Unvan/ Kurum) Adı Soyadı Unvan KİŞİSEL BİLGİLER Ali Atilla USLU Su Ürünleri Mühendisi Telefon 0 505 708 92 24-0 (424) 241 10 86-125 E-mail Doğum Tarihi Yeri aatillauslu@mynet.com, aatillauslu@gmail.com 09.11.1967 /

Detaylı

Damızlık Stok Yönetimi

Damızlık Stok Yönetimi Damızlık Stok Yönetimi Tülin ARSLAN Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi, Su Ürünleri Yetiştiricilik Bölümü, 48000 Menteşe, MUĞLA-TÜRKİYE Damızlık stok yönetim stratejileri üretim amacına

Detaylı

BALIK POPÜLASYONLARI İÇİN GEN BANKALARI

BALIK POPÜLASYONLARI İÇİN GEN BANKALARI MAKALE BALIK POPÜLASYONLARI İÇİN GEN BANKALARI Dr. Yılmaz ÇİFTÇİ, SUMAE Giriş Dünya üzerinde türleri temsil eden balık popülasyonlarının bir çoğu her geçen gün küçülme göstermektedir. Aşırı avcılığın yanı

Detaylı

Çevresel Faktörlerin Balıklarda Cinsiyet Dönüşümüne Etkisi

Çevresel Faktörlerin Balıklarda Cinsiyet Dönüşümüne Etkisi E.Ü. Su Ürünleri Dergisi 2008 E.U. Journal of Fisheries & Aquatic Sciences 2008 Cilt/Volume 25, Sayı/Issue 3: 247 251 Ege University Press ISSN 1300-1590 http://jfas.ege.edu.tr/ Çevresel Faktörlerin Balıklarda

Detaylı

KARADENİZ ALABALIĞININ BİYO EKOLOJİK ÖZELLİKLERİ VE KÜLTÜRE ALINABİLİRLİĞİ

KARADENİZ ALABALIĞININ BİYO EKOLOJİK ÖZELLİKLERİ VE KÜLTÜRE ALINABİLİRLİĞİ KARADENİZ ALABALIĞININ BİYO EKOLOJİK ÖZELLİKLERİ VE KÜLTÜRE ALINABİLİRLİĞİ Muharrem AKSUNGUR SÜMAE, Mühendis Bu proje çalışması; Karadeniz alabalığı (Salmo trutta labrax PALLAS, 1811) nın biyoekolojik

Detaylı

KİŞİSEL BİLGİLER EĞİTİM BİLGİLERİ

KİŞİSEL BİLGİLER EĞİTİM BİLGİLERİ KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı: Unvanı: Eyüp ÇAKMAK Balıkçılık Teknolojisi Mühendisi Bölümü: Yetiştiricilik E-Posta: ecakmak@sumae.gov.tr esfcakmak@gmail.com Telefon: 0462 341 10 53 / 311 Doğum Tarihi ve

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. GÜNEŞ YAMANER

Yrd.Doç.Dr. GÜNEŞ YAMANER Yrd.Doç.Dr. GÜNEŞ YAMANER ÖZGEÇMİŞ DOSYASI KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yılı : Doğum Yeri : Sabit Telefon : Faks : E-Posta Adresi : Web Adresi : Posta Adresi : 1979 TEKİRDAĞ T: 212455570016470 F: gyamaner@istanbul.edu.tr

Detaylı

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Döllenmiş yumurta fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Yaşam boyu devam eden biyolojik, bilişsel, sosyal gelişim ve kişilik gelişiminin bilimsel incelemesi Gelişim psikolojisinin başlıca

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU PROFESÖR 18.12.2014 : SİNOP ÜNİVERSİTESİ SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ AKLİMAN SİNOP

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU PROFESÖR 18.12.2014 : SİNOP ÜNİVERSİTESİ SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ AKLİMAN SİNOP RECEP BİRCAN ÖZGEÇMİŞ YÜKSEKÖĞRETİM KURULU PROFESÖR 18.12.2014 Adres : SİNOP ÜNİVERSİTESİ SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ AKLİMAN SİNOP Telefon : 3682876265-3308 E-posta : rbircan@sinop.edu.tr Doğum Tarihi : 01.07.1950

Detaylı

LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler

LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler Biçimlenmiş ve yoğunlaşmış kromatin materyaline kromozom denir. Kromozomlar Mitoz ve/veya Mayoz bölünmenin Profaz safhasında görülmeye başlar ve Metafaz

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ

ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ Halkalı solucanlar çift cinsiyetli olmalarına rağmen döllenme kendi kendine değil, iki ayrı

Detaylı

MAYOZ BÖLÜNME ve EŞEYLİ ÜREME

MAYOZ BÖLÜNME ve EŞEYLİ ÜREME MAYOZ BÖLÜNME ve EŞEYLİ ÜREME MBG 111 BİYOLOJİ I Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER Türe ait genetik özelliklerin soylar arası aktarılmasına kalıtım adı verilir. Bu işleyişte türlerin genetik bilgisinin

Detaylı

Rotifer (Brachionus plicatilis Müller, 1786) Kültüründe Kış Yumurtası Oluşumu Üzerine Sıcaklığın Etkisi

Rotifer (Brachionus plicatilis Müller, 1786) Kültüründe Kış Yumurtası Oluşumu Üzerine Sıcaklığın Etkisi E.Ü. Su Ürünleri Dergisi 2002 E.U. Journal of Fisheries & Aquatic Sciences 2002 Cilt/Volume 19, Sayı/Issue (1-2): 13 17 Ege University Press ISSN 1300-1590 http://jfas.ege.edu.tr/ Rotifer (Brachionus plicatilis

Detaylı

Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi

Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi Bugün gelinen noktada genetik Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi «Genetik bilgiden hastaların ve ailelerin yararlanması için tüm sağlık çalışanları insan genetiğinin temelinde

Detaylı

TEOG1 DENEME SINAVI 1 ( DNA, Mitoz, Mayoz Kapsamlı)

TEOG1 DENEME SINAVI 1 ( DNA, Mitoz, Mayoz Kapsamlı) TEOG1 DENEME SINAVI 1 ( DNA, Mitoz, Mayoz Kapsamlı) 4. 1.Şekilde hayvan hücresinin mitoz bölünmede bir evresi gösterilmiştir. Bu evreden sonra aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez? A) Kalıtım maddesinin

Detaylı

Türkiye de Kalkan Balığı Yetiştiriciliğinin Gelişimi

Türkiye de Kalkan Balığı Yetiştiriciliğinin Gelişimi PROJE Türkiye de Kalkan Balığı Yetiştiriciliğinin Gelişimi Cennet ÜSTÜNDAĞ -SUMAE Birinci Dönem Ülkemiz, 6. beş yıllık kalkınma planında (1990-1994) balık üretiminin geliştirilmesi yolu ile iç tüketim

Detaylı

10. Sınıf II. Dönem Biyoloji Dersi 1. Yazılı Sınavı

10. Sınıf II. Dönem Biyoloji Dersi 1. Yazılı Sınavı Ad Soyadı: No: Tarih: 10. Sınıf II. Dönem Biyoloji Dersi 1. Yazılı Sınavı 1) Modern genetik veya biyoteknoloji çalışmalarına 4 örnek veriniz. İstediğiniz birini açıklayınız. (10p) 2) Diploit bir erkek

Detaylı

3) Aşağıda verilen ifadelerden hangisi mayoz bölünmenin sebep olduğu faydalardan değildir?

3) Aşağıda verilen ifadelerden hangisi mayoz bölünmenin sebep olduğu faydalardan değildir? 1) 3) Aşağıda verilen ifadelerden hangisi mayoz bölünmenin sebep olduğu faydalardan değildir? A) Genetik yapısı aynı hücreler oluşur. B) Tür içi çeşitliliğin ortaya çıkmasını sağlar. C) Eşeyli üreme için

Detaylı

Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme

Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme Doğumdan ergin çağa kadar olan büyümedir. Neonatal (yeni doğan) dönemi Infancy (yavru) dönemi Puberty (ergenlik) dönemi Adölesan (gençlik) dönemi Adult (erginlik) dönemi

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS. 93. Adım KALITIM -19 MODERN GENETİK UYGULAMALAR

ADIM ADIM YGS LYS. 93. Adım KALITIM -19 MODERN GENETİK UYGULAMALAR ADIM ADIM YGS LYS 93. Adım KALITIM -19 MODERN GENETİK UYGULAMALAR GEN KLONLAMA Seçilmiş bir genin plazmit ya da bir virüs içerisine yerleştirilerek bir bakteriye aktarılması ve bakteri aracılığı ile birçok

Detaylı

GÖKKUŞAĞI ALABALIĞI (Oncorhynchus mykiss) KROMOZOM SAYISININ LÖKOSİTLERİNDEN TESPİTİ Hasan YILDIRIM Yüksek Lisans Tezi Su Ürünleri Mühendisliği

GÖKKUŞAĞI ALABALIĞI (Oncorhynchus mykiss) KROMOZOM SAYISININ LÖKOSİTLERİNDEN TESPİTİ Hasan YILDIRIM Yüksek Lisans Tezi Su Ürünleri Mühendisliği GÖKKUŞAĞI ALABALIĞI (Oncorhynchus mykiss) KROMOZOM SAYISININ LÖKOSİTLERİNDEN TESPİTİ Hasan YILDIRIM Yüksek Lisans Tezi Su Ürünleri Mühendisliği Anabilim Dalı Prof. Dr. Halil İbrahim HALİLOĞLU 2015 Her

Detaylı

Dere Alabalığının (Salmo trutta fario Linnaeus, 1758) Deniz Suyunda Yetiştiriciliği

Dere Alabalığının (Salmo trutta fario Linnaeus, 1758) Deniz Suyunda Yetiştiriciliği E.Ü. Su Ürünleri Dergisi 2002 E.U. Journal of Fisheries & Aquatic Sciences 2002 Cilt/Volume 19, Sayı/Issue (3-4): 539 544 Ege University Press ISSN 1300-1590 http://jfas.ege.edu.tr/ Derleme / Review Dere

Detaylı

EĞİTİM BİLGİLERİ. Su Ürünleri Fakültesi 2006. Su Ürünleri Fakültesi 1995. Su Ürünleri Fakültesi 1992

EĞİTİM BİLGİLERİ. Su Ürünleri Fakültesi 2006. Su Ürünleri Fakültesi 1995. Su Ürünleri Fakültesi 1992 KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Dr.Songül YÜCE Ünvan Su Ürünleri Müh. Telefon 04242411085 E-mail songul.yuce@gthb.gov.tr smyuce@hotmail.com Doğum Tarihi - Yeri 1969-Elazığ Fotoğraf Doktora Yüksek Lisans Lisans

Detaylı

BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir

BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir Reprodüktif Biyoteknolojinin Amacı Canlılarda in vivo ve in vitro koşullarda gen kaynaklarının uzun süreli korunması ve daha fazla

Detaylı

KEMER BARAJ GÖLÜ'NDEKİ Cypr nus carpio L., 1758'NUN BAZI BİYOLOJİK ÖZELLİKLERİ

KEMER BARAJ GÖLÜ'NDEKİ Cypr nus carpio L., 1758'NUN BAZI BİYOLOJİK ÖZELLİKLERİ KEMER BARAJ GÖLÜ'NDEKİ Cypr nus carpio L., 1758'NUN BAZI BİYOLOJİK ÖZELLİKLERİ ÖZET Gülnaz ÖZCAN*, Süleyman BALIK EGE ÜNİVERSİTESİ SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ TEMEL BİLİMLER BÖLÜMÜ *gulnazozcan@yahoo.com Bu

Detaylı

BARAJ GÖLLERİNDE AĞ KAFESLERDE BALIK YETİŞTİRİCİLİĞİ Doç. Dr. Şükrü YILDIRIM. Ege Üniversitesi, Su ürünleri Fakültesi, Yetiştiricilik Bölümü LOGO

BARAJ GÖLLERİNDE AĞ KAFESLERDE BALIK YETİŞTİRİCİLİĞİ Doç. Dr. Şükrü YILDIRIM. Ege Üniversitesi, Su ürünleri Fakültesi, Yetiştiricilik Bölümü LOGO BARAJ GÖLLERİNDE AĞ KAFESLERDE BALIK YETİŞTİRİCİLİĞİ Doç. Dr. Şükrü YILDIRIM Ege Üniversitesi, Su ürünleri Fakültesi, Yetiştiricilik Bölümü İçerik 1 Üretim Sahasının Seçimi 2 Yetiştiricilik Yapılan Sistemler

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ A) MİTOZ BÖLÜNME a) Hazırlık evresi:

HÜCRE BÖLÜNMESİ A) MİTOZ BÖLÜNME a) Hazırlık evresi: HÜCRE BÖLÜNMESİ Hücre bölünmesi tüm canlılarda görülen ortak bir özelliktir. Hücre büyüyüp gelişirken madde ve enerji gereksinimleri artar. Sitoplâzma hücre zarına oranla daha hızlı büyümesinden dolayı,

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ DOĞRU YANLIŞ SORULARI Bilimsel problemlerde hipotezler her zaman bir sonuca ulaşır. Bir problemle ilgili gözlem

Detaylı

Doğal koşullarda poliploid bitkilerin ortaya çıkması mümkündür, ancak bunların oluşum frekansı düşüktür.

Doğal koşullarda poliploid bitkilerin ortaya çıkması mümkündür, ancak bunların oluşum frekansı düşüktür. POLİPLOİDİ ISLAHI Bir canlı türünde genom olarak bilenen temel kromozom sayısı x ile gösterilir. Gamet hücrelerinde kromozom sayısı n=x tir. Bu kromozom sayısı seviyesine haploid veya monoploid adı verilmektedir.

Detaylı

Doğum Tarihi: 10 Aralık Unvanı: Doçent. Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans SU ÜRÜNLERİ Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1990

Doğum Tarihi: 10 Aralık Unvanı: Doçent. Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans SU ÜRÜNLERİ Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1990 ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: ALİ TÜRKER Doğum Tarihi: 10 Aralık 1968 Unvanı: Doçent ÖĞRENİM DURUMU: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans SU ÜRÜNLERİ Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1990 Y. Lisans SU

Detaylı

8. SINIF KAZANIM TESTLERİ 2.SAYI. Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ DİZGİ & TASARIM İBRAHİM CANBEK

8. SINIF KAZANIM TESTLERİ 2.SAYI. Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ DİZGİ & TASARIM İBRAHİM CANBEK 8. SINIF ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ 2016-2017 KAZANIM TESTLERİ TÜRKÇE MATEMATİK T.C İNKİLAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK FEN VE TEKNOLOJİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ İNGİLİZCE Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #9

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #9 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #9 1) Hücre teknolojisi yöntemlerinin gelişmesi, kök hücrelerden faydalanmaya başlanmasına, ayrıca hücre ve doku kültürü ile ilgili çalışmalarda önemli gelişmeler kaydedilmesine

Detaylı

Böcekler. Tür sayısı: 8oo ooo Zararlı tür sayısı: Önemli hasar meydana getiren: 500

Böcekler. Tür sayısı: 8oo ooo Zararlı tür sayısı: Önemli hasar meydana getiren: 500 Böcekler Tür sayısı: 8oo ooo Zararlı tür sayısı: 10 000 Önemli hasar meydana getiren: 500 Üreme hızı Küçük hacim Uçabilme Dirençli türler Sıradışı bir örnek Bir domates bitkisinde 24 000 aphid Phyloloxera

Detaylı

MAVRUŞGİL (Sciaena umbra) VE KÖTEK (Umbrina cirrosa) BALIKLARININ BİYOEKOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ

MAVRUŞGİL (Sciaena umbra) VE KÖTEK (Umbrina cirrosa) BALIKLARININ BİYOEKOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ PROJE MAVRUŞGİL (Sciaena umbra) VE KÖTEK (Umbrina cirrosa) BALIKLARININ BİYOEKOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Adnan ERTEKEN, SUMAE Projenin temel amacı Scanidae familyasına ait balıklardan mavruşgil

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

Otozomal Baskın Kalıtım (Autosomal Dominant Inheritance) nedir?

Otozomal Baskın Kalıtım (Autosomal Dominant Inheritance) nedir? This information (1) on Autosomal Dominant genetic disorders is in Turkish Otozomal Baskın Genetik Hastalıklar (Kadınlar İçin) (İngilizce si Autosomal Dominant Genetic Disorders) Genetik (genetic) hastalığa,

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM KALITIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR

FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM KALITIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR KALITIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR 1 Kalıtım : Bir canlının sahip olduğu özelliklerin nesilden nesile aktarılması olayına kalıtım denir. Genetik: Canlı soyları arasındaki benzerlik ve farklılıkların ortaya çıkmasını

Detaylı

ORMAN AĞACI ISLAHI. Yrd. Doç. Dr. DENİZ GÜNEY ( GÜZ DÖNEMİ)

ORMAN AĞACI ISLAHI. Yrd. Doç. Dr. DENİZ GÜNEY ( GÜZ DÖNEMİ) ORMAN AĞACI ISLAHI Yrd. Doç. Dr. DENİZ GÜNEY (2015-2016 GÜZ DÖNEMİ) POPULASYON GENETİĞİ Genetik anlamda populasyon, doğal koşullar altında aralarında gen alışverişi olabilen bireyler topluluğudur. Bu gen

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4.

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4. 1. FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4. Çiftçi çok hızlı büyüyen ve bol ürün aldığı bir bitki türünü yukarıdaki gibi yetiştiriyor. Buna göre çiftçinin bunu yapmasındaki amacı aşağıdakilerden

Detaylı

Kromozom Biyolojisi. Tarihçe

Kromozom Biyolojisi. Tarihçe Kromozom Biyolojisi Tarihçe Kromozom Biyolojisi ve Sitogenetik -Son 300 yıldır önemli araştırma alanlarından -Moleküler biyolojideki gelişmeler de kromozomlar üzerindeki araştırmaları etkiledi -Kromozomlar

Detaylı