ORGAN NAKLLER VE ORGAN BAIININ ÖNEM ÖZET

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ORGAN NAKLLER VE ORGAN BAIININ ÖNEM ÖZET"

Transkript

1 ORGAN NAKLLER VE ORGAN BAIININ ÖNEM Elif YETER, Sava DEMRTA Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca E!itim Fakültesi, Fen Bilgisi Ö!retmenli!i ÖZET Organ yetmezli!i insidans1 (toplumdaki hastal1k say1s1 oran1) tüm dünyada artmakta olup, organ nakli olmay1 bekleyen hastalar da uygun organ beklerken yaamlar1n1 yitirmektedirler. Baz1 hastalara (anslar1 varsa) di!erlerine göre daha k1sa zamanda organ nakledilmekte, baz1lar1 ise y1llarca beklemek zorunda kalmaktad1r. Organ naklinin amac1, organ yetmezli!i nedeniyle yaam1n1n sonuna gelmi bir hastan1n hayat1n1 kurtarmak, yaam süresini ve kalitesini artt1rmakt1r. Bu yaz1da, ilk bölümde organ naklinin (transplantasyon) ne oldu!u, amac1, nakledilen doku ve organlar1n kullan1lma yerlerini, ülkemizde nakledilen doku ve organlar1, ülkemizde doku ve organ naklinin yasal dayana!1 olan 1979 y1l1nda ç1kar1l1p 1982 y1l1nda de!iikli!e u!rayan 2238 say1l1 Organ ve Doku Al1nmas1, Saklanmas1, A1lanmas1 ve Nakli yasas1n1n maddeleri anlat1ld1. kinci bölümde ise organ ba!11n1n ne oldu!u, organ ba!11 yapmak isteyen kiilerin neler yapmas1 gerekti!i ve nerelere bavurmalar1 gerekti!i, Organ Ba!11 Kart1 ve Belgesi nin düzenlenme amac1, toplumun ve dinin organ ba!11na bak1 aç1s1 anlat1ld1. Toplumun sosyal, ahlaki, kültürel, dini yap1s1n1n, inan1lar1n1n k1sa sürede de!imesinin mümkün olmad1!1, ancak gelien t1p teknolojisindeki yeni uygulamalar ile modern t1bb1n insan yaam1nda yaratt1!1 mucizelerin topluma yans1t1labilece!i dile getirilmektedir. Bu deneyimleri geçirmi, bugün sa!l1klar1na, yaamlar1na, ailelerine, ikinci bir yaama kavuan kiilerin mutluluklar1n1n topluma gösterilmesi önerilmektedir. Organ ba!11 programlar1nda çal1anlar (t1psa!l1k personeli ve gönüllüler) toplumdaki bireylere bir gün kendileri veya çok sevdikleri kiilerin de organ nakline gereksinimleri olabilece!i gerçe!i duyumsat1ld1!1nda, toplumun organ ba!11 ve nakli konusundaki endie ve korkular1n1n giderilebilece!i, bak1 aç1lar1n1n de!itirilebilece!i görüünde birlemektedirler. Yaz1da ayr1ca doku ve organ nakli, ba!11 konusunda en s1k sorulan sorulara da yer verildi. Organ Nakli ile istatistikî veriler de de!erlendirildi y1l1 sonuna kadar Sa!l1k Bakanl1!1 verilerine göre ülkemizde yap1lan toplam organ nakli (transplantasyon) say1s1na bakt1!1m1zda en fazla yap1lan naklin böbrek nakli oldu!unu ve yap1lan böbrek naklinin de ço!unun canl1 donörlerden özellikle de yak1n akrabalardan al1nan böbreklerle gerçekletirildi!ini görüldü. Ülkemizde gerçekletirilen organ nakillerinde böbrek naklinden sonra karaci!er ve kalp naklinin en fazla yap1ld1!1 görüldü. Ayr1ca y1llara göre organ nakli bekleyen hasta say1s1n1n giderek artt1!1 görüldü y1l1nda oluturulan Ulusal Koordinasyon Sistemi (UKS) verilerine göre ülkemizdeki kadavra donörlerin

2 Organ Nakilleri ve Organ Bann Önemi 2 bölgesel da!1l1m1na bakt1!1m1zda en fazla donör bildiriminin zmir ilinde oldu!u görülmektedir. Organ ba!1lar1, bir milyon nüfusa düen kadavra donörlerle de!erlendirilmektedir. Gelimi ülkelerde bir milyonda olan kadavradan organ ba!11 spanya da 34.6, talya da 21.1, Fransa da 20.9, ABD de 20, Almanya da 13.8, ngiltere de 12.3, Yunanistan da 6.2, Romanya da 0.4, Türkiye genelinde 2.0 iken zmir ilinde 16.0 oldu!u görülmektedir. Organ ba!11 konusunda zmir ve Antalya n1n ilk s1rada yer ald1!1n1, di!er illerin ise organ nakli konusunda yetersiz oldu!u görülmektedir. stanbul ve di!er illerde de organ ba!11n1 artt1rmaya yönelik etkinlikleri gerçekletirilmektedir. Özetle Türkiye de ve Dünya da organ ba!11n1n yetersiz oldu!unu, toplumun bu konuda bilgilendirilmesi gerekti!ini ve organ ba!11na tevik edilmesi gerekti!i görülmektedir. Bu konuda sa!l1k çal1anlar1na büyük görevler dümektedir. Ülkemizde 3 9 Kas1m aras1nda kutlanan Organ Ba!11 Haftas1 ve Organ Ba!1 kampanyalar1 bu amac1 ta1maktad1r. Anahtar Kelimeler: Doku ve organ nakli (Transplantasyon), Ulusal Koordinasyon Sistemi (UKS), Donör, Doku ve Organ Ba!11, Organ Ba!1 Kart1, 2238 say1l1 Doku ve Organ Nakli Yasas1, Organ yetmezli!i, Dinin ve toplumun bak11, Organ Ba!11 Haftas1. GR Hasta insan1 iyiletirme, yaama süresini uzatabilme, nitelikli bir yaam sa!layabilme, insanl1!1n çok eski zamanlardan beri sürekli üstünde durdu!u, daha iyisini amaçlad1!1 bir konudur. Teknolojik gelimeler her alanda oldu!u gibi, t1pta da üretilen sa!l1k hizmetinin bir önceki aamadan daha nitelikli olmas1na imkân sa!lamaktad1r. (Arda 1994, Dalg1ç 1999). Doku ve organ nakli bu konuda bir örnek oluturmaktad1r. (Demirhan 1996, Elçio!lu 1996). Doku ve Organ Nakli, son elli y1lda t1bb1n en h1zl1 ilerleyen güncel dallar1ndan birisi olmutur. Birçok kronik organ hastal1klar1nda uygulanan rutin, geçerli ve ileri bir tedavi yöntemi olarak kabul edilmektedir. 1.DOKU VE ORGAN NAKL (TRANSPLANTASYON) NEDR? Organ nakli, vücutta görevini yapamayan bir organ1n yerine canl1 bir vericiden veya ölüden al1nan sa!lam bir doku veya organ1n nakledilmesidir. Bu ilem, günümüzde birçok kronik organ hastal1klar1nda uygulanan rutin, geçerli ve ileri bir tedavi yöntemi olarak kabul görmektedir. (Demirhan 1996, Elçio!lu 1996). Greft (A1)-(Transplant): Transplante (nakledilen) doku veya organd1r. Yerine göre allogref, otogref, senogref ve izogref olarak kullan1l1r. Kronik, Süreen,uzun süredir bir çözüm getirilememi.

3 Yeter, Demirta 3 Doku ve Organ Nakli (Transplantasyon) Yöntemleri: 1) Otogreft: Bir doku veya organ1n ayn1 canl1n1n bir yerinden al1n1p baka bir yerine tak1lmas1d1r. Örne!in; deri otogreftleri, bypass için toplardamar ç1kar1lmas1, kök hücre otogrefti ve kan al1p ameliyat için saklamak gibi. 2) zogreft: Genetik yap1lar1 birbirlerinin ayn1s1 olan tek yumurta ikizleri aras1ndaki transplantasyondur. 3) Allogreft: Ayn1 türden iki canl1 aras1ndaki doku ve organ naklidir. Örne!in; ölen bir hastadan al1nan böbre!in baka bir insana transplantasyonu gibi. Ço!u insan dokusu ve organ nakilleri allogrefttir. 4) Senogreft: ki ayr1 tür aras1nda yap1lan doku ve organ naklidir. Örne!in; gayet baar1l1 bir nakil olan, domuzdan insana kalp kapakç1!1 nakli gibi. 5) Bölerek Transplantasyonlar: Bazen kadavradan al1nan bir organ (özellikle karaci!er) iki al1c1ya paylat1r1l1r; bu da genellikle bir yetikin ve bir çocuktur. Tüm organ1n nakledilmesine göre al1c1lar için daha az faydal1 oldu!u için bu ekil pek tercih edilmez. 6) Domino Transplantasyonlar: Bu operasyon her iki akci!erin de de!imesi gereken (genellikle sistik fibroz durumunda) hallerde uygulan1r ve akci!erler ile kalbin blok halinde de!itirilmesinin teknik olarak daha kolay oldu!u için tercih edilir. Bu arada al1c1n1n kendi kalbi genellikle sa!lam oldu!u için bu da baka bir al1c1ya tak1l1r. (Prof.Dr. Mukadder Çay1rl1/Cerrahi sf ) Greft (a)- Transplant: Transplante (nakledilen) doku veya organdr. Sistik Fibroz Sistik fibroz (mukovisidoz) kal)t)msal bir hastal)kt)r. Bu hastal)kta salg) üreten bezler pankreas, bron/lar ve nefes borusundaki salg) bezleri gibi hatal) çal)/)r: Salg)lad)klar) s)v) olmas) gerekti1i gibi ince de1il, koyu, yap)/kan ve bezlerin salg) ç)k)/lar)n) t)kayan bir k)vamdad)r. 2. TRANSPLANTASYON ÇETLER A) KADAVRADAN YAPILAN NAKL: Trafik kazas1, kurunlanma, beyin kanamas1 gibi nedenlerle yo!un bak1mda tedavisi devam ederken beyin ölümü geçiren hastalar1n organlar1 ba!1land1!1 takdirde bu transfer ilemine kadavradan nakil bu hastalara da kadavra donör denmektedir. Beyin ölümü: Beyin ölümü kesin olarak tam bir ölümü ifade eder. Kesin tan1m1n1 kazanmadan önce ölümün tan1m1, kalbin durmas1 eklinde tan1mlanm1t1. Ama kalp durmas1n1n art1k ölüme delalet etmedi!ini sadece doktorlar de!il pek çok insan bugün biliyor. Bilinmesi gereken udur ki; nsan1n ölümü tamam1yla beyinde vuku bulan bir olayd1r. Koordinasyon, Belli bir amaca ulamak için çeitli iler arasnda balant, uyum, düzen 3

4 Organ Nakilleri ve Organ Bann Önemi 4 nsan1 tan1mlayan ve insan yapan her ey; akl1, zekâs1, duygular1, kiili!i hepsi beyninde sakl1d1r ve di!er tüm organlar bir bütün halinde onu var etmek için çal11rlar. te beyin ölümü s1ras1nda koordinasyon ortadan kalkt1!1ndan ortakl1k bozulur ve hepsi belli bir süre içinde biyolojik canl1l1!1n1 yitirir. Bu süre maksimum 72 saattir. Yani 72 saat içinde beyin ölümü tam anlam1yla ölümü ifade eder. Bu 72 saatlik süre içinde organlar1n canl1l1!1n1 koruyabilmesi için çok yo!un bir t1bbi bak1m1n yan1nda bedenin solunum cihaz1na da ba!l1 olmas1 gerekir. Hasta kaybedilmitir. Bu bak1mdan amaçlanan organ ba!11nda bulunulursa organlar1n bir süre daha yaat1lmas1d1r. (72 saat). Böylece kadavradan organ nakli ilemine balan1r, organ ba!11nda bulunulmad1!1nda ise beden solunum cihaz1ndan ayr1l1r. Dünyan1n her yerinde hukuki uygulama bu Solunum cihaz, solunum problemi ya/ayan hastalar)n solunumunu kolayla/t)rmak amac)yla kullan)lan cihaz. Bitkisel Hayatta; Beyin Ölümünde; - Hastan1n solunumu devam eder. - Solunum cihaz1na ba!l1d1r. - Bu hastalar aylarca, y1llarca - Ortalama saat içinde yaayabilirler. hayat1n1 kaybederler. - Baz1 durumlarda iyileme anslar1 - Hayata dönmesi mümkün vard1r. de!ildir. ekildedir.(op.dr smail Ça!atay Topçu/Doku ve Organ Nakli Haftas1/2008) BEYN ÖLÜMÜ BTKSEL HAYAT DEPLDR. Kimler Beyin Ölümüne Karar Verir? Beyin ölümü karar1n1 ancak dört kiiden oluan bir uzman doktor ekibi karar verir. Bir uzman ekip, kardiyolog, anestezi ve reanimasyon uzman1, nörolog ve nöroirurjiye den oluur. Bu ekip, fiziksel muayene ile ve o ülkede o merkezde t1bb1n en ileri olanaklar1 içerisinde laboratuar tetkikleri yaparak beyin ölümü oldu!una karar verir ve bunu bir resmi belge ile resmiletirir. Bu resmi belge haz1rlanmad1kça beyin ölümü kesinlik kazanmam1 say1l1r ve kiinin organlar1 asla al1namaz. Dört kiilik ekipten hiçbiri, hastay1 yat1ran, durumunu takip eden doktorlardan de!ildir. Organ naklini yapan ekibin içinden bir doktorda bu dört kiilik ekipte yer alamaz. Beyin Ölümü karar1n1 t1bb1n olanaklar1 ölçüsünde, yukar1da say1lan uzmanlar ba!1ms1z olarak verir.(tond Derne!i) Baz1 insanlar beyin ölümünün tespitine kuku ile bakmaktad1rlar. Bunlar organlar1n al1nmas1 u!runa, beyin ölümünün erken tespit edilmi olabilece!i endiesini ta1yorlar Mart ay1nda Amerika da 21 ya1ndaki bir genç, yapt1!1 bisiklet kazas1 sonucunda komaya girdi ve bir süre sonra beyin Beyin Ölümüne Karar Veren Uzman Kurul Ekibi Kardiyolog Anestezi -Reanimasyon uzman) Nörolog Nöro/irurjiye

5 Yeter, Demirta 5 ölümü tespiti yap1ld1. Ailesi organ ba!11 için izin verdi. Fakat organ al1m1 ileminden çok k1sa bir süre önce bir uyar1c1ya tepki gösterdi ve 2 ay sonra taburcu edildi. (Wikipedia ansiklopedisi) B) CANLIDAN YAPILAN NAKL Nakil bekleyen hastan1n ei veya yak1n akrabalar1 doku, kan grubu vb. uyum mevcut ise organ ba!11nda bulunabilmektedir. Böbrek ve karaci!er canl1dan nakil yap1lmas1 mümkün olan organlard1r. 3) NAKLEDLEN DOKU VE ORGANLAR Günümüzde ülkemizde kalp, akci!er, karaci!er, böbrek, pankreas, ince barsak, kemik ili!i, kan, deri, kornea gibi yaamsal önemi olan pek çok organ1n nakli gerçekletirilebilmektedir. Organ nakillerinde kaynak (verici, donör) canl1 veya ölü (kadavra) olabilir. (TOND Derne!i) Kornea, Gözün ön ksmndaki saydam t b k d 4) ORGAN NAKL KMLERE YAPILIR? 4 lerlemi karaci!er, böbrek, kalp ve akci!er hastal1klar1nda, T nce barsaklar1 önemli ölçüde al1nm1 veya ilev kayb1 gelimi hastalarda, TKornea hastal1klar1na ba!l1 olarak görme kayb1 gelimi hastalarda, TBöbrek yetmezli!i gelimi diyabet hastalar1nda, TBaz1 kan, kalp ve akci!er hastal1klar1nda, TCildinin önemli bir bölümünü kaybetmi hastalarda, TYüzünün ço!unu kozmetik ve fonksiyonel olarak kaybetmi hastalarda, TKemik dokuda ve tendonlar1nda önemli hasar gelimi hastalarda ilgili doku ve organ nakli uygulanabilir. Amerika Birleik Devletleri (ABD), Kanada, ngiltere, sveç gibi ülkelerde organ al1m1 ve da!1t1m1 Ulusal Organ Payla1m A!1 merkezi taraf1ndan, nakil kriterlerine göre ve listedeki en hasta kiiye öncelik verilerek gerçekletirilmektedir. ngiltere de organ nakli bekleyen hastalar ve vericilere ait klinik bilgilerin bulundu!u, organ da!1t1m1nda temel ilkenin; eskiden oldu!u gibi ilk bavurana öncelik verme yerine, hastan1n durumu, aciliyeti gibi t1bbi Tendon, kaslar), kemiklere ba1layan ba1lard)r. Kriter; Ölçüt, kstas 5

6 Organ Nakilleri ve Organ Bann Önemi 6 zorunluluklar1na, bakmakla yükümlü oldu!u kiiler veya bizzat bakas1n1n bak1m1ndan sorumlu olma gibi ölçütlere dayal1 olarak belirtilmektedir. (Monaca 1998, Odell ve ark.1998) Ulusal Doku ve Organ Nakli Koordinasyon Sistemi (UKS) Ülke genelinde bir hastanede organ ba!11 gerçekletirildi!inde, bu merkez vericinin organ ve dokular1n1n ülke genelinde nakil bekleyen hastalardan aciliyet ve organ uyumu kriterlerine göre en uygun hastan1n bulundu!u doku ve organ merkezine gönderilmesini sa!lamaktad1r.(t.c Sa!l1k Bakanl1!1/ tarih say1l1 karar1) Hasta kendine organ nakli yap1lmas1n1 talep edemez. Organ nakli ameliyatlar1 hasta iste!i ile de!il t1bbi gerekliliklere göre yap1l1r. Hasta kendini takip eden veya hastal1!1n1 tehis eden doktorlar taraf1ndan organ nakil kliniklerine sevk edilmelidir. Nakil gerekip gerekmedi!ine, nakil uygulaman1n mümkün olup olmad1!1na nakil ekipleri karar verir. Klinik, Hasta bak)lan yer. 5) ORGAN NAKL NEDEN ÖNEMLDR? Organ ba!11 ve nakli konusunda çal1an uzmanlar, organ nakli ameliyat1 olmak için uygun organ bulunmas1n1 bekleyen ve normal yaamlar1ndan, üretkenlikten uzak, yaamlar1n1 diyaliz makinelerine ba!l1 sürdürmek zorunda kalan hastalar1n sa!l1klar1na kavuturulmalar1n1n önemimi vurgulamaktad1rlar. Konunun uzmanlar1, diyaliz makinelerine ba!l1 olarak yaamlar1n1 sürdürmeye çal1an ya da organ nakli olmay1 bekleyen hastalar1n, ülke ekonomisine getirdi!i trilyonlar1 bulan sa!l1k giderlerinin de azalt1lmas1 için, yap1lacak en önemli çal1malar1n organ ba!11n1n artt1r1lmas1, kamuoyunun bu konu hakk1nda bilinçlendirilmesi oldu!unu dile getirmektedir.(dalg1ç 1999, Gabel ve ark.1994, Prottas 1994, Odell ve ark. 1998, Siminoff ve leonard 1999). Gençlerde ve çocuklarda diyalize ba!1ml1l1k, büyüme ve gelimeyi engelledi!inden organ nakli daha önemlidir.

7 Yeter, Demirta 7 6) DÜNYA DA VE TÜRKYE DE ORGAN NAKL NN GELD NOKTA DÜNYA DA ORGAN NAKL Doku ve organ nakli dünyam1zda beklenenin çok alt1nda seyretmektedir. Her geçen y1l bu aç1k gittikçe artmaktad1r. Rakamlara göre bugüne kadar dünya genelinde yakla1k böbrek, karaci!er ve kalp nakli yap1lm1t1r. Bekleyen ise 1 milyara yak1nd1r. Bugün Almanya da böbrek nakli için bekleme süresi 2005 y1l1 verilerine göre yakla1k 6 ila 8 y1ld1r. Kalp, karaci!er ve akci!er organ bekleme listelerindeki birçok hasta, zaman1nda bir organ bulunamad1!1 için ölmektedir. ( Wikipedia ansiklopedisi /Organ Ba!11) Neden art1 bu kadar h1zl1? T Ölümcül trafik kazalar1n1n azalmas1, fakat buna kar1l1k kazalar1n sadece organ nakli ile iyiletirilebilecek hastalar1 ise ço!altmas1d1r. T Teknolojinin gelimesi sonucu, t1bb1n giderek daha çok hastal1!a organ nakli yap1labilir gözüyle bakmas1 etkendir. T Baz1 devletlerdeki yasal düzenlemelerin ba!1lar1n yap1lmas1na engel olmalar1 insanlar için itici etki yapmaktad1r. T Baz1 ülkeler ise organ ba!11n1 tevik için vatandalar1na vergi indirimi, i kayb1n1 kar1lama vb yöntemlerle bu durumun önüne geçmek istemektedir. (Avrupa daki ortalama verilerdir/ Dr.Jürgen Groth taraf1ndan bilgilere göre çizilmitir.) 7

8 Organ Nakilleri ve Organ Bann Önemi 8 A) TÜRKYE DE ORGAN NAKL TÜRKYE ORGAN NAKL DERNE (TOND) VERLERNE GÖRE TÜRKYE DE ORGAN NAKL T Türkiye de organ nakli 1969 y1l1nda stanbul ve Ankara da gerçekletirilen iki kalp nakli ile balar. T Organ nakli ile ilgili deneysel çal1malar 1970 lerin ba1nda Hacettepe Üniversite sinde balar. T lk böbrek nakli 3 Kas1m 1975 de gerçekleir. (Prof. Dr. Mehmet Haberal anneden çocu!una bu nakli yapar.) T 10 Ekim 1978 de ilk kadavradan böbrek nakli gerçekletirilir. T Daha sonra geliimi için öncelikle baar1l1 örnekler parlamento üyelerine gösterilerek önce onlar1n deste!i daha sonra da Diyanet leri Bakanl1!1 ndan destek al1nm1t1r. T O dönemde tüm gazete bal1klar1nda doku ve organ nakline yer verilir. T Ve 3 Haziran 1979 da 2238 say1l1 yasa yürürlü!e girer. T 1980 de Türkiye Organ Nakli ve Yan1k Tedavi Vakf1 kurulur ve gün geçtikçe vak1f say1s1 artar. T lk baar1l1 karaci!er naklinin yap1ld1!1 1967(Starlz) den 21 y1l sonra Dr.Haberal ülkemizde ilk karaci!er naklini gerçekletirir. T Daha sonra 1990 da arkadalar1yla TOND u kuracakt1r. T 1990 larda dünyada ilk kez canl1 donörden k1smi karaci!er nakli yapan ekip de bu ekipti. T Türkiye de bugün 11 karaci!er, 21 böbrek ve 10 kalp nakil merkezi bulunmaktad1r. T Dr.Haberal in katk1s1yla bugün en önemli organ nakli merkezi Bakent Üniversitesi dir. T 2001 de Türkiye Böbrek Nakillerinde 25.Y1l adl1 uluslar aras1 kongresini de düzenlemitir.(türkiye de Transplantasyonun Geliimi/TOND Derne!i verileri/

9 Yeter, Demirta 9 7) ORGAN BAII NEDR? Organ ba!11, kiinin sa!l1!1nda, kendisi öldükten sonra organlar1n1n kronik organ hastas1 olan kiilere nakledilmesi için ba!1lamas1d1r. (TOND Derne!i) Organ Ba!11 Yöntemleri Organ ba!11 ile ilgili 4 yöntem vard1r. Bu yöntemler, ba!1 yapan kendi iste!i ile ba!1 yapmaya haz1r olmad1!1 zamanlar devreye girer. Bu yasal düzenlemeler imdilik her yerde ayn1 ekilde kullan1lm1yor. Her ülke kendi kararlar1n1 kendisi veriyor. 1)tiraz Yöntemi: En geni kapsaml1 yöntemdir. Bu yöntemde sa!l1!1nda kesin itiraz1 olmayan herkesin organ1 ba!1 olarak kabul edilir. 2)Geniletilmi tiraz Yöntemi: Ayr1ca öyle bir hakk1 da içerir. Ba!1ç1n1n ölümünden sonra, potansiyel ba!1ç1n1n akrabalar1 organ ba!11n1, ölen kiinin, yaarken yapt1!1 vasiyet olarak kabul ederler. 3)Gönüllülük Yöntemi: Ba!1ç1n1n yaarken organlar1n1 ba!1layaca!1n1 kabul etmesi zorunlulu!unu getirir. Kesin bir organ ba!11 yapmay1 kabul etme prosedürü gerektirir. Bu nedenle çok dar kapsaml1d1r. 4)Geniletilmi Gönüllük Yöntemi: Ba!1ç1n1n ölümünden sonra, ailesi de ba!1 için onay verebilir. Bu uygulama Gönüllülük Yöntemi ni geniletmektedir. Bu 4 yöntemin yan1 s1ra iki istisna yöntem daha vard1r: Bilgilendirme ve Acil Durum Yöntemi Bilgilendirme Yöntemi nde ba!1ç1n1n izni artt1r. E!er potansiyel ba!1ç1n1n yan1nda, organ ba!11 yapmak istemesi ile ilgili herhangi bir yaz1l1 belge yoksa ba!1ç1 olmak istemiyordur. Bu durumda ailesine bilgi verilmesi gerekir. Ailenin itiraz etme hakk1 vard1r. Acil Durum Yöntemi nde, ba!1ç1n1n kendisinden veya ailesinden itiraz olsa bile, her durumda organ al1n1r.(wikipedia ansiklopedisi) Prosedür; Bir amaca ulamak için tutulan yol ve yöntem. 9

10 Organ Nakilleri ve Organ Bann Önemi 10 Hangi ülke hangi organ ba=>?> yöntemini kullan>yor? 8) DNN ORGAN BAIINA BAKI AÇISI Organ ba!11na dini aç1dan bir sak1nca görülmemektedir. slam dininin yayg1n oldu!u ülkemizde dinin organ ba!11na bak11 Diyanet leri Bakanl1!1 n1n yapt1!1 aç1klamaya dayand1r1l1r. ( ) Karara göre; T Zaruret (nsan1n elinde olmayarak hâs1l olan sebep) halinin bulunmas1, T Hastal1!1n bu yolla tedavi edilece!inin doktor taraf1ndan onaylanmas1, T Doku ve organ veren kiinin bu ilem s1ras1nda ölmü olmas1, T Verilen doku ve organ kar1l1!1nda hiçbir ücret al1nmam1 olmas1, T Tedavi edilen hastan1n da yap1lacak nakle raz1 olmas1 durumunda caizdir, denmitir.(diyanet leri Bakanl1! karar1/

11 Yeter, Demirta 11 9) ORGAN NAKL NN YASAL DAYANAI Ülkemizde 1979 tarihine kadar organ nakli konusundaki kurallar, meslek örgütlerince belirlenerek uygulan1rken, günümüzde 1979 y1l1nda ç1kar1lan Organ ve Doku Al>nmas>, Saklanmas>, A?>lanmas> ve Nakli ne ilikin 2238 say>l> yasaya göre uygulamalar yap1lmaktad1r. Bu yasaya göre; oto-greftler, saç ve deri al1nmas1, a1lanmas1 ve nakli ile kan transfüzyonu bu kanun hükümlerine tabi olmay1p, yürürlükte bulanan sa!l1k yasalar1, tüzükleri, yönetmelikleri ve t1bbi deontoloji kurallar1 çerçevesini gerçekletirilir. Bir bedel veya bakaca ç1kar kar1l1!1 organ ve doku al1nmas1 ve sat1lmas1n1n, bilimsel, istatistikî ve haber niteli!indeki bilgi da!1t1m1 halleri ayr1k olmak üzere, organ ve doku al1nmas1 ve verilmesine ilikin her türlü reklam1n, vericinin yaam1n1 mutlak surette sona erdirecek veya tehlikeye sokacak organ ve dokular1n al1nmas1 yasakt1r. (Madde 3, 4, 8). Yaayan kiilerden organ ve doku al1nmas1 ile ölüden organ ve doku al1nmas1 ile ilgili hükümler yasan1n 5. ve 11. maddelerinde yer almaktad1r. Buna göre; On sekiz ya1n1 doldurmam1 ve mümeyyiz olmayan kiilerden organ ve doku al1nmas1 yasakt1r. Ölünden organ ve doku al1nabilmesi için ise t1bbi ölüm halinin (beyin ölümü tan1s1), kardiyolog, nörolog, nöroirürjiyen ve anestezi reanimasyon uzman1ndan oluan dört kiilik hekimler kurulunca oy birli!i ile saptanmas1 gerekmektedir. Yasan1n 12.maddesi ile; al1c1n1n müdavi hekimi ile organ ve doku al1nmas1, saklanmas1, a1lanmas1 ve naklini gerçekletirecek olan hekimlerin, ölüm halini saptayacak olan hekimler kurulunca yer almalar1 yasaklanm1t1r y>l>nda yasan>n 14. maddesinin içeri!i de!itirilmi, yeni bir f1kra eklenerek yeniden yap1land1r1lm1t1r tarihli 2594 say>l> yeni organ nakli yasas1ndaki de!iikli!e göre; Kaza, do!al afet sonucu vücudun u!rad1!1 a!1r harabiyet sonucu yaam1 sona eren kiinin ei, reit çocuklar1, anne-babas1, kardelerinden biri yoksa sa!lam doku ve organlar1n1n hekimler kurulu raporu ile belgelenmesi koulu ile ivedilik ve t1bbi zorunluluk bulunduran durumlarda vasiyet ve r1za aranmaks1z1n Vasiyet Bir kimsenin ölümünden sonra yaplmasn istedii ey. 11

12 Organ Nakilleri ve Organ Bann Önemi 12 organ ve doku nakli yap1labilir. (Organ Nakli Yasas1 1979,1982) 10) NASIL ORGAN BAILAYABLRM? 2238 say1l1 Organ ve Doku Al1nmas1, Saklanmas1 ve Nakli hakk1ndaki kanunda; 18 ya1ndan büyük ve akli dengesi yerinde olan herkes organlar1n1n tamam1n1 veya bir bölümünü ba!1layabilir. denmektedir. Organ Ba=>?> Nas>l ve Nerelere Yap>l>r? 1) T.C. Sa!l1k Bakanl1!1 Organ Ba!11 Senedini doldurun. Y l Sa!l1k Müdürlü!ünde, Y Hastanelerde, Y Emniyet Müdürlüklerinde (Ehliyet al1m1 s1ras1nda), Y Organ nakli yapan merkezlerde, Y Organ nakli ile ilgilenen Vak1f, Dernek vb. kurulularda bu yap1labilir. Organ ba!11nda bulunabilmek için; Organ Ba!1 Senedini iki tan1k huzurunda doldurup imzalamak yeterlidir. Senedinizde sizinle beraber 2 ahit kiinin de imzalar1 yer almaktad1r. Ayr1ca bu belgede naklini istedi!iniz organlar1n1z1 da seçebilmektesiniz. 2)Organ Ba!1 Kart1n1z1 al1n. Organ ba!1 senedini imzalad1ktan sonra organ ba!1 kart1 doldurulur ve ba!1 yapan kiiye verilir.

13 Yeter, Demirta 13 Doku ve Organ Ba=>?> Kart> ne amaçla düzenleniyor? Son evre organ hastalar1 için hayatta kalman1n tek yolu organ naklidir. Canl1dan organ nakli belirli organlar için uygulanabilen bir tekniktir ve her hastan1n uygun vericisi bulunmamaktad1r. Bu nedenle tüm dünyada oldu!u gibi ülkemizde de yeterli say1da organ yoktur. En büyük organ kayna!1 uygun koullarda hayat1n1 kaybetmi kiilerin organlar1d1r. Bu durumdaki kiilerin vücut fonksiyonlar1 tamamen t1bbi destekle devam etmektedir ve bu durumu uzun sürede dengede tutmak imkâns1zd1r. Dolay1s1yla kadavradan organ al1nabilmesi için zaman çok önemli bir faktördür. Di!er yandan hiç beklenmedik bir anda yak1n1n1 kaybetti!ini ö!renen bir kiinin organ ba!11 için karar vermesini beklemek çok zordur. Yak1nlar ancak hayatta iken organlar1n1 ba!1lad1!1n1 belirten yak1nlar1 için h1zl1 karar verebilmektedir. Ayr1ca bu konuyu kaybetti!i yak1n1 ile özel olarak konumam1, ancak kendisi organ ba!11 yapm1 kiiler, o zor ve ac1l1 anda kendisine organ ba!11nda bulunup bulunmayaca!1n1 soran hekimin neden böyle bir teklifte bulundu!unu idrak edebilir. Özetle Organ Ba!11 Kartlar1, Organ Ba!1 Kampanyalar1, Transplantasyon Haftas1 ve Transplantasyon Oyunlar1 gibi çeitli faaliyetlerin tek bir amac1 vard1r; Bir yak1n1m1z1 kaybetti!imiz anda onun organlar1 ile kurtulabilecek hayatlar1n var oldu!unu daha önceden ö!renmemizi ve gerekti!inde bu karar1 daha h1zl1 alabilmemizi sa!lamakt1r. Doku ve Organ Nakli ve Ba=>?>nda S>kça Sorulan Sorular 1) Sadece manevi yapt>r>m gücü olan, hiçbir hukuki fonksiyon ta?>mayan sembolik organ ba=>?> kart>m, organ ba=>?> için do=rudan yeterli bir kart m>d>r? Hay1r. Kiinin organlar1n1n al1nabilmesi için mutlaka ailesinin de onay1n1n al1nmas1 gerekmektedir kart1 olsa da yak1nlar1ndan habersiz organlar1 al1namaz. Bu yüzden yak1n1 yan1nda olmadan ölmü birinin cebinden organ ba!1 kart1 ç1ksa bile organlar1 al1nmamaktad1r. 13

14 Organ Nakilleri ve Organ Bann Önemi 14 2) Organ ba=>? kart>m> nas>l iptal edebilirim? Art1k organ ba!1lar1n1n kayd1n1n tutulma zorunlulu!u yoktur. Kii istedi!i zaman kart1n1 y1rtarak organ ba!11n1 geçersiz k1labilir. 3) Herkes organ ba=>?> için ba?vurabilir mi? Hepatit (A-B-C) A!1r iltihabi hastal1klar eker hastal1!1 Kanser hastalar1 bavuramaz. 4) Ba=>?lad>=>m organlar para ile ba?kas>na sat>labilir mi?ba?ka insanlar>n eline geçme tehlikesi ne boyutta mevcuttur? Hay1r, sat1lamaz. Bir insan öldükten sonra organlar1 ba!1land1!1nda, Organ Nakli Koordinasyon Sistemi devreye girer. Bu sistem gere!ince ba!1lanan organlar Sa!l1k Bakanl1!1 n1n Bölge Koordinasyon Merkezine(BKM) ve oradan da Ulusal Koordinasyon Merkezine(UKM) bildirilirler. Organlar1n merkezlere da!1t1m1 bu bildirimler sonucunda belirlenir. 5) Organ Nakli ameliyat>nda cenazemin bütünlü=ü bozulur mu?gereken sayg> vücuduma uygulan>r m>? Kadavradan organ ç1karma ilemi herhangi bir canl1 ameliyat1 kadar büyük bir özenle yap1l1r. Organlar ç1kar1ld1ktan sonra mümkün oldu!unca estetik dikilerle dikilerek, bedenin hiçbir ekilde zarar görmemesine büyük özen gösterilir. O bedenler organlar1n k1ymetini çok iyi bilen hekimler için kutsald1r ve çok büyük bir sayg1y1 hak etmektedirler. 6) Herhangi bir sa=l>k sorunum oldu=unda üzerimde organ nakli kart> bulunursa bir sorun ç>kar m> diye tedirgin oluyorum. Sizce bu endi?emde hakl> m>y>m? Hekimlik ilkelerine göre hiç kimsenin hayat1 hiç kimse için feda edilmez. Evrensel insan haklar1na göre bir kiinin hayat1 de!il bir insan için bütün insanl1k u!runa bile feda edilemez. O nedenle hiçbir endieye gerek yok. Suiistimal olabilir mi? diye düünenler var ise; organ nakli zaten kalabal1k bir ekip iidir. Ayr1ca organlar1n al1nabilmesi için kiinin hayattayken ba!1 yapt1!1 halde bunun yeterli olmad1!1 ve yine de ailenin izninin al1nmas1 gerekti!i unutulmamal1d1r.

15 Yeter, Demirta 15 7) Beni endi?elendiren organ ba=>?> bilgilerimin organ mafyas>n>n eline geçmesi,bu mümkün mü? Organ ba!11 s1ras1nda al1nan bilgiler hiçbir zaman bir nakil için yeterli bilgiler de!ildir. Kiinin sa!l1k durumunun de!il, niyetini belirten bir iki kimlik bilgisi d11nda bir özellik ta1mazlar.bu yüzden bu endie yersizdir. 8) Nakil i?lemlerinin ülkemizdeki ba?ar> oran> nedir? Ülkemizde organ nakilleri dünya standard1nda yap1lmakta ve bakt1!1m1zda dünya standard1n1n üzerine sonuçlanmaktad1r. Karaci!er ve böbrek gibi en çok nakli gerçekletirilen organlar1n nakillerinde baar1 oranlar1 ise yap1lan çal1malara göre %90 n1n üzerindedir. 9) Hayattayken organlar>n> ba=>?layan bir ki?i daha sonra bu iste=inden vazgeçebilir mi? Tabi ki evet. Yak1nlar1n1za söylemeniz yeterli. Çünkü günü geldi!inde buna son karar1 verecek olan, ba!11n1z1 de!erlendirecek olanlar yak1nlar1n1zd1r. Bu yüzden karta sahip olsan1z bile ailenize vazgeçti!inizi iletmeniz bu konudaki endieniz için tek ba1na yeterli olabilecektir. 10) Ben sadece karaci=erimi ba=>?lamak istiyorum. diyebilir miyim? Böyle bir seçim hakk>m var m>? Evet böyle bir seçim hakk1n1z var. Organ ba!1 kart1n1zda bunu belirtecek seçenekler zaten bulunmaktad1r. Yine yak1nlar1n1za da söylemeniz de yeterli olabilir. 11) TÜRKYE DE VE DÜNYA DA ORGAN BAII Organ ba!1lar1, bir milyon nüfusa düen kadavra donörle de!erlendirilmektedir. Gelimi ülkelerde bir milyonda olan kadavradan organ ba!11 spanya da 33,6, Belçika da 25,2, Kanada da 14,1, Fransa da 16,2, Yunanistan da 4,5, ülkemizde ise 0,9 dur.(arda 1994, Dalg1ç 1999, Gabel ve ark.1994). Ülkemizde nakillerin ço!u canl1 donörlerden özellikle de yak1n akrabalardan al1nan organlarda gerçekletirilmektedir. Yine ülkemizde nakil için gerekli olan böbre!in %85 inin insandan, %15 inin kadavradan al1nabildi!i, oysa gelimi bat1 ülkelerinde bu durumun tersine oldu!u bildirilmektedir.(türk Nefroloji Derne!i 1999) 15

16 Organ Nakilleri ve Organ Bann Önemi 16

17 Yeter, Demirta 17 (T.C Sa=l>k Bakanl>=> Verileri/2005 y>l> sonuna kadar.) 12) TÜRKYE ORGAN BAII HAFTASI VE UZMAN GÖRÜÜYLE TRANSPLANTASYON Organ ve doku ba!11n1 tevik etmek amac1yla her y1l kutlanan Organ ve Doku Ba!11 Haftas1 3 Kas1m da bal1yor. TC Sa!l1k Bakanl1!1 tüm illere dilekçe yollayarak doku ve organ nakli etkinliklerine bu süreçte yer vermelerini istiyor. OP.DR.ATA BOZOKLAR IN GÖRÜLER Organ ba!11 sorununun, kadavra organ1 konusunda çekilen s1k1nt1n1n sadece bir boyutu oldu!una iaret eden Bozoklar, konunun as1l önemli boyutunun ölümlerin zaman1nda tespit edilememesi ve gerekenlerin zaman1nda yap1lamas1 oldu!unu bildirdi. Zamanla yar1may1 gerektiren organ naklinde organizasyon sorunu yaand1!1n1 anlatan Bozoklar, burada en büyük rolün devlete, daha sonra da hekimlere dütü!ünü iaret etti. levsel kurumlara dikkate çeken Bozoklar bu manzaran1n Türkiye de de farkl1 olmad1!1n1; E!er bir bölgede koordinatörlük sistemine ilerlik kazand1rabilmiseniz, o bölgede baar1 kazan1ld1!1n1 görüyorsunuz. Ege ve Akdeniz bölgelerinin en önemli ayr1cal1!1 da burada yat1yor belirtti. Gönüllü!e vurgu yapan Bozoklar Organ ve Doku Ba!11 konusunda gelimi Bat1 ülkelerindeki kadavra donörden ba!1 17

18 Organ Nakilleri ve Organ Bann Önemi 18 oran1n1n her bir milyon nüfusta 20 oldu!una iaret ederken, bu oran1n Türkiye de ise bir milyon nüfusta 2,4 oldu!unu belirtti. Türkiye de 12 kalp, 18 karaci!er ve 30 böbrek nakli bulunmas1na ra!men. Op.Dr. Ata Bozoklar organ ba!11n1 en çok geliri 500 dolar1n alt1nda olan kiilerin yapt1!1n1, san1lan1n aksine entelektüellerin organ ba!1lamaya yanamad1!1n1 (sadece lafta kald1klar1n1) belirtti. Organ ba!11 konusunda insanlar1n yanl1 bilgilendirildiklerini ve güven eksikliklerinin bulundu!unu kaydeden Bozoklar, Kimileri, organlar1m1 ba!1l1yorum ama bu organlar1n ak1beti ne oluyor diye düünceye kap1l1yor. Oysa organlar bir ulusun mal1d1r. Her organ ba!11 Sa!l1k Bakanl1!1 na bildiriliyor. Dedi. Bozoklar, Türkiye de 40 bin diyaliz, 3bin karaci!er ve 1000 kalp hastas1n1n organ bekledi!ini belirtirken, insanlar1n en çok gözlerini ba!1lama konusunda tereddüt yaad1klar1n1 dile getirdi. Bozoklar, San1l1yor ki, göz tamamen al1nacak, bu görüntü tabiî ki insanlar1 korkutuyor. Oysa sadece kornea al1n1yor ve doktor olmayan biri gözlerdeki de!iikli!i kesinlikle anlayamaz. dedi. Organ Ba!11 konusunda zmir ve Antalya n1n ilk s1rada yer ald1!1n1, Akdeniz ve Ege nin lokomotif oldu!unu belirten Bozoklar di!er illerin ise organ ba!11 konusunda beklenileni vermedi!ini ifade ederken, stanbul ve di!er illerde sürekli gerçekleen etkinliklerin ba!11 artt1rma konusunda önemli art1lar getirece!ine dikkat çekti. Organ ve doku nakli için önümüzdeki y1llarda beklenen gönüllü say1s1na ulamada bu çal1malar1n önemini de vurgulad1. Özetle Ege Üniversitesi Organ Nakli Koordinatörü ve Organ Nakli Ulusal Koordinasyon Kurulu Üyesi Op.Dr.Ata Bozoklar, Türkiye de son y1llarda organ ba!11 aç1s1ndan ciddi gelimeler oldu!unu belirterek, Organ nakli konusunda ileri gelen ülkelerden bir fark1 olmayan ülkemizin sorunu her zaman organ1 bulamamak oldu diyerek imkan1m1z1n oldu!unu ancak gönüllü say1s1n1n istenilen seviyede olmad1!1na dikkat çekiyor.(op. Dr. Ata Bozoklar/Organ Nakli Koordinatörleri Derne!i Yönetim Kurulu Sekreteri/Ege Üniversitesi T1p Fakültesi Doku ve Organ Nakli Merkez Bakan1/iletiim adresleri :

19 Yeter, Demirta 19 13) SONUÇ VE ÖNERLER Tüm dünyada oldu!u gibi ülkemizde de önemli bir sa!l1k sorunu olan organ nakli için gerekli, ancak yetersiz say1daki organ ba!11n1 artt1rmak için halk1n bilgilendirilmesi ve kat1l1mlar1n1n sa!lanmas1n1n gereklili!i ortadad1r. Bu konuda sa!l1k çal1anlar1na büyük görev dümektedir. Bunun için, toplumun bu konudaki düünceleri, bilgisi varsa organ ba!11n1 olumsuz etkileyen faktörlerin belirlenmesi gerekmektedir. Ülkenin de!iik bölgelerindeki arat1rma birimleri ve/veya arat1rmac1lar1n1n ortak bir proje ile a)hastane acil servisleri, yo!un bak1m üniteleri ve organ nakil merkezlerinde hastalar ve hasta yak1nlar1n1n, b)sa!l1k ocaklar1 bölgelerinde de toplumun konuya ilikin görülerini belirlemek amac1yla kapsaml1 bir çal1ma yürütmelerinin yararl1 olabilece!i düünülmektedir. Organ ba!11n1 artt1rmaya yönelik her e!itim ve etkinli!in sürekli ve kesintisiz olmas1 halinde bir sonuç al1nabilece!ini, aksi takdirde baar1ya ulaman1n mümkün olamayaca!1 gerçe!i de göz ard1 edilmemelidir. Toplumun organ ba1)/) ve nakli konusunda ö1renmek istedi1i ve bu konuda çal)/an ara/t)rmac)lara en s)k sorduklar) sorular: Organ ba1)/) dinimizce uygun mu? Böbreklerimi satabilir miyim? Daha çabuk nakil imkân) var m)? Zengin ve etkili konumdaki ki/iler organ naklinden daha önce mi yararlan)yorlar? Vücuduna isteyerek zarar verenlere de organ nakli yap)lacak m)? Donör olmak için nereye ba/vurmal)y)m? Donör aileleri maddi bir kar/)l)k alabilir mi? Donör ailemle temasa geçebilir miyim? Organ nakli olursam AIDSe yakalan)r m)y)m? Bekleme listesindeki yerimi nas)l ö1renebilirim? Organlar )rklara göre mi da1)t)l)yor? Organlar)n çal)nd)1) do1ru mu? Organ Ba"#nn Arttrlmasna Yönelik Alnabilecek Önlemler 1) Yaan1lan bölgenin kültür, de!er, inanç ve geleneklerini dikkate alan, sorunun önemini ve kiilerin fark1ndal1klar1n1 artt1ran, konuya ilgi duymalar1n1 19

20 Organ Nakilleri ve Organ Bann Önemi 20 sa!layan sa!l1k e!itim programlar1n1n medya ile ibirli!i içinde haz1rlanmas1, 2) Bu amaçlarla do!rultusunda haz1rlanan e!itim programlar1n1n ilkokullardan balayarak tüm okullarda, hastanelerde, askeri kurumlarda düzenli ve sürekli olarak verilmesi ve yayg1nlat1r1lmas1, 3) Yap1lacak bu e!itimlerin, bilgilendirmenin belirli bir program çerçevesinde ve konunun uzman1 kiilerce yap1lmas1, 4) Özellikle TV de yerel-ulusal sanatç1 ve sevilen kiilerin, organ ba!11/nakline yönelik programlarda rol almas1 ve öncülük etmelerinin sa!lanmas1, 5) Halk1n istekleri do!rultusunda organ ba!11 ve nakli konusunda idari, hukuki, mali düzenlemelere gidilmesi (ödül, sertifika, vergide indirim, baz1 hizmetlerde öncelik verilmesi gibi), 6) Yapay organ çal1malar1na maddi imkan ve destek sa!lanmas1 önerilmektedir. (Osmangazi Üniversitesi, Yrd. Doç.Dr. Nurten Özda!)

3-9 KASIM ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ HAFTASI ARTVİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ

3-9 KASIM ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ HAFTASI ARTVİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ 3-9 KASIM ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ HAFTASI ARTVİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ORGAN NAKLİ NEDİR? Hastalıklar nedeniyle görev yapamayacak derecede hasar gören organ yada organlar yerine, sağlam organ yada organların

Detaylı

ORGAN VE DOKU BAĞIŞI-NAKLİ

ORGAN VE DOKU BAĞIŞI-NAKLİ ORGAN VE DOKU BAĞIŞI-NAKLİ. BEYİN ÖLÜMÜ NEDİR? Beyin ölümü, beyin fonksiyonlarının geri dönüşümsüz olarak kaybolmasıdır. Beyin ölümü gerçekleşen kişide solunum ve dolaşım ancak yoğun bakım koşullarında

Detaylı

ORGAN TRANSPLANTASYONU

ORGAN TRANSPLANTASYONU ORGAN TRANSPLANTASYONU LE LG MERAK ED LENLER *Nurcan Çiftçi **Yasemin Güven Cin nternat onal Hospital Hastanesi * Organ Nakil Koordinatörü **E itim ve Geli im Hem iresi Haz rlanma Tarihi: 25.06.2011 ÇER

Detaylı

ORGAN BAĞIŞI ve ORGAN/ DOKU NAKLİ

ORGAN BAĞIŞI ve ORGAN/ DOKU NAKLİ ORGAN BAĞIŞI ve ORGAN/ DOKU NAKLİ ORGAN BAĞIŞI Kişi hayatta iken, serbest iradesi ile tıbben yaşamı sona erdikten sonra doku ve organlarının başka hastaların tedavisi için kullanılmasının izin verilmesine

Detaylı

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET OKUL ÖNCES EM KURUMLARINDA ÇALIAN ANASINIFI RETMENLERLE MÜZK ÖRETMENLERN MÜZK ÇALIMALARINA N TUTUM VE YETERLKLERN KARILATIRILMASI ÖZET r. Gör. Dr. lknur ÖZAL GÖNCÜ GÜMEF. ÇGEB.Okul Öncesi EABD. Okul öncesi

Detaylı

T.C. İZMİR VALİLİĞİ ALİAĞA İLÇE MİLLÎ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI. Sıra Hizmet Standardı Olan Birimler Sayı

T.C. İZMİR VALİLİĞİ ALİAĞA İLÇE MİLLÎ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI. Sıra Hizmet Standardı Olan Birimler Sayı T.C. İZMİR VALİLİĞİ ALİAĞA İLÇE MİLLÎ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI Sıra Hizmet Standardı Olan Birimler Sayı 1 Özel Öğretim Kurumları Bölümü 92 2 Atama Bölümü 1 3 Basın Yayın Bölümü 4 4 Eğitim Öğretim

Detaylı

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir:

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: SORU 1: 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: (i) Ayla dönütürülebilir yllk nominal %7,8 faiz oran ile her ay eit taksitler halinde

Detaylı

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI)

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) I- SORUN Toprak ve su kaynaklarnn canllarn yaamalar yönünden tad önem bilinmektedir. Bu önemlerine karlk hem toprak hem de su kaynaklar

Detaylı

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r.

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r. HURDAYA AYRILAN VARLIKLARIN MUHASEBELELMELER VE YAPILAN YANLILIKLAR Ömer DA Devlet Muhasebe Uzman info@omerdag.net 1.G Kamu idarelerinin kaytlarnda bulunan tarlar ile maddi duran varlklar doalar gerei

Detaylı

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Bilindii gibi, taknlar doal bir olay olmakla beraber ekonomi ve toplum yaam üzerinde olumsuz etkileri fazla olan doal bir

Detaylı

Organ bağışında bulunan herkesin organları kullanılabilir mi?

Organ bağışında bulunan herkesin organları kullanılabilir mi? Organ Doku Birimi ve Bağış Organ Bağışı Başka Hayatlara Can Katmaktır Organ bağışı nedir? Organ bağışı kişinin hayatta iken kendi özgür iradesiyle, organlarının bir kısmını veya tamamını ölümünden sonra

Detaylı

BASIN YAYIN VE HALKLA L K LER UBE MÜDÜRLÜ Ü

BASIN YAYIN VE HALKLA L K LER UBE MÜDÜRLÜ Ü BASINYAYINVEHALKLALKLERUBEMÜDÜRLÜÜ ÝLÝÞKÝLER ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ Yetki,GörevveSorumluluklar YasalDayanak Büyükehirbelediyesininçalmalarnnbasn,yaynaraçlaryardmyla kamuoyunaetkilibirekildeduyuruluptantlmasnsalamakvehalkla

Detaylı

ORGAN NAKLİ. Uzm Hem. NURŞEN ALTUĞ ORGAN NAKLİ UYGULAMA ve ARAŞTIRMA MERKEZİ

ORGAN NAKLİ. Uzm Hem. NURŞEN ALTUĞ ORGAN NAKLİ UYGULAMA ve ARAŞTIRMA MERKEZİ ORGAN NAKLİ Uzm Hem. NURŞEN ALTUĞ ORGAN NAKLİ UYGULAMA ve ARAŞTIRMA MERKEZİ RENAL PRELASMAN TEDAVİSİ UYGULANAN HASTA SAYILARI 80000 70000 60000 50000 40000 30000 20000 10000 0 Turk Neph Dial Transpl 2015;24(1):10-16

Detaylı

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ Rev. No : 01 Rev.Tarihi : 13 Haziran 2012 1/ 1. Amaç: UÜ-SK da organ ve doku nakli hizmetlerinden yararlanacak hastaların ve/veya canlı vericilerinin başvuru kriterlerinin ve organ bekleme listelerine

Detaylı

ENSTTÜ PROGRAMLARINA BAVURABLMEK ÇN GEREKL GENEL KOULLAR

ENSTTÜ PROGRAMLARINA BAVURABLMEK ÇN GEREKL GENEL KOULLAR ENSTTÜ PROGRAMLARINA BAVURABLMEK ÇN GEREKL GENEL KOULLAR 1. Salk Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans ve Doktora programlarna bavuracak adaylarn, bavuracaklar programa girebilme önkouluna sahip olmalar gerekir.

Detaylı

TR YAJ (SEÇMEK/AYIRMAK)

TR YAJ (SEÇMEK/AYIRMAK) TRYAJ (SEÇMEK/AYIRMAK) Triyaj hasta ya da yaraln, tedavi ve bakm gereksinimlerini karlamak amacyla, sak bakm kurumlarndaki kaynaklarn doru yerde ve doru zamanda kullanlmas salayan sflandrma sistemidir.

Detaylı

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ KURUMUN AMACI ve GÖREVLER' Sosyal sigortalar ile genel salk sigortas bakmndan kiileri güvence

Detaylı

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek.

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek. ABVEDILKLERUBEMÜDÜRLÜÜ DIÞ ÝLÝÞKÝLER ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ Yetki,GörevveSorumluluklar zmirbüyükehirbelediyesi'ninuluslararaslikilerinidüzenlemek. zmirbüyükehirbelediyesibünyesindeyeralanbirimlereavrupabirliiveçeitli

Detaylı

TIBB BEYAN. mza Tarih Ebeveyn ya da Velinin mzas Tarih

TIBB BEYAN. mza Tarih Ebeveyn ya da Velinin mzas Tarih Lütfen imzalamadan önce dikkatle okuyunuz. Bu, sizin tüplü daln içerdii potansiyel riskler ve scuba eitim program srasnda sizden istenilenler konusunda bilgilendirildiiniz bir beyandr. Bu beyan imzalamanz

Detaylı

Türkiye de özel sa l k kurulu lar nda bir tutundurma faaliyeti olarak reklam n hukuki boyutu üzerine bir ara t rma

Türkiye de özel sa l k kurulu lar nda bir tutundurma faaliyeti olarak reklam n hukuki boyutu üzerine bir ara t rma ABMYO Dergisi. 23, (2011) (99-108) Türkiye de özel salk kurulularnda bir tutundurma faaliyeti olarak reklamn hukuki boyutu üzerine bir aratrma Özet 1 stanbul Aydn Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü,

Detaylı

Geçmişten Günümüze Türkiye de Böbrek Transplantasyonu

Geçmişten Günümüze Türkiye de Böbrek Transplantasyonu Geçmişten Günümüze Türkiye de Böbrek Transplantasyonu Prof. Dr. Mehmet HABERAL, MD, FACS (Hon), FICS (Hon), FASA (Hon) Genel Cerrahi Profesörü Başkent Üniversitesi Kurucusu ve Kurucu Rektörü 22-26 Ekim

Detaylı

Yavuz HEKM. Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve. Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan.

Yavuz HEKM. Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve. Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan. Yavuz HEKM Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan. 8. Mükemmelli+i Aray$ Sempozyumu Ana Tema, Yerellikten Küresellie EGE Oturum

Detaylı

GENEL DURUM. GERÇEKLE T R LEN FAAL YETLER ve PROJELER 1. SOSYAL YARDIMLAR

GENEL DURUM. GERÇEKLE T R LEN FAAL YETLER ve PROJELER 1. SOSYAL YARDIMLAR GENELDURUM Türk Kzlay Sosyal Hizmetler Müdürlüü; olaan ve olaanüstü durumlarda, yerel, ulusal ve uluslararas düzeyde insan onurunu korumak amac ile toplumdaki savunmasz ve incinebilir nüfus gruplarnn sorunlarn

Detaylı

Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmelii (89/336/AT)

Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmelii (89/336/AT) Sanayi ve Ticaret Bakanlndan: Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmelii (89/336/AT) BRNC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tan+mlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliin amac; radyokomünikasyon ile telekomünikasyon ve elektrikli

Detaylı

2012 2013 E T M ve Ö RET M YILI ÖRGÜN ve YAYGIN E T M KURUMLARI ÇALI MA TAKV M

2012 2013 E T M ve Ö RET M YILI ÖRGÜN ve YAYGIN E T M KURUMLARI ÇALI MA TAKV M 2012 2013 ETM ve ÖRETM YILI ÖRGÜN ve YAYGIN ETM KURUMLARI ÇALIMA TAKVM SIRA NO ÇALIMA KONULARI TARH 1. Okul Öncesi Ve lköretim Okullar 1. Snf Örencilerinin Eitim- Öretime Hazrlanmalar ( Bamsz Anaokullar

Detaylı

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL Amaç Madde 1: Bu Yönetmeliin amacı; meslekteki bilimsel, teknolojik gelimelerle ve uygulama alanları ile ilgili olarak Üye Mühendislere verilecek

Detaylı

Proje Döngüsünde Bilgi ve. Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1

Proje Döngüsünde Bilgi ve. Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1 Proje Döngüsünde Bilgi ve letiim Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1 Proje Döngüsünde Bilgi ve letiim B: Ana proje yönetimi bilgi alan B: Tüm paydalara ulamak ve iletiim kurmak için

Detaylı

BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES. M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD Ç.Ü., naat Mühendislii Bölümü, Adana / Türkiye

BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES. M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD Ç.Ü., naat Mühendislii Bölümü, Adana / Türkiye ISSN 1019-1011 Ç.Ü.MÜH.MM.FAK.DERGS CLT.19 SAYI.2 Aral,k December 2004 Ç.Ü.J.FAC.ENG.ARCH. VOL.19 NO.2 BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD

Detaylı

Beyin Ölümü ve Organ Bağışı Sürecinde E7k İkilemler

Beyin Ölümü ve Organ Bağışı Sürecinde E7k İkilemler Beyin Ölümü ve Organ Bağışı Sürecinde E7k İkilemler Mesleki yaşantımız sırasında karşılaştığımız soru ve sorunları irdelerken her zaman belirlenmiş kurallar yoktur. Burada ahlak ve vicdan ışığında sorun

Detaylı

DOKU ORGAN BAĞIŞI. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

DOKU ORGAN BAĞIŞI. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı DOKU ORGAN BAĞIŞI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Can Keskin ve Arş. Gör. Dr. Güven Gökgöz tarafından Prof.

Detaylı

SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A..

SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A.. SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A.. Deerli Tedarikçilerimiz, Türk Vergi Usul Kanunu ve ana ortamz olan Siemens AG nin kurallar gerei, firmamza gelen faturalarn muhasebeletirilmesi, takibi ve vadesinde

Detaylı

novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan

novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan novasyon Ekonomik ve toplumsal fayda yaratmak için ürünlerde,

Detaylı

ÖZELL?KLER? Sosyal etkile?imde yetersizlik. Göz konta??nda s?n?rl?l?k. Ortak ilgide s?n?rl?l?k. Ba?kalar?n?n yapt???na ilgisizlik

ÖZELL?KLER? Sosyal etkile?imde yetersizlik. Göz konta??nda s?n?rl?l?k. Ortak ilgide s?n?rl?l?k. Ba?kalar?n?n yapt???na ilgisizlik Otistik birey sosyal etkile?im, sözel ve sözel olmayan ileti?im, ilgi ve etkinliklerdeki s?n?rl?l??? erken çocukluk döneminde ortaya ç?kan ve bu özellikleri nedeniyle özel e?itim ile destek e?itim hizmetine

Detaylı

Online Bilimsel Program Yönetici K lavuzu

Online Bilimsel Program Yönetici K lavuzu Online Bilimsel Program Yönetici Klavuzu Bu belgedeki bilgiler, ekiller ve program ilevi önceden haber verilmeksizin deitirilebilir. Tersi belirtilmedikçe, burada örnek olarak ad geçen kiiler, adresler,

Detaylı

www.malieksen.com GENEL SA LIK S GORTASI UYGULAMASINA L K N SORU VE CEVAPLAR

www.malieksen.com GENEL SA LIK S GORTASI UYGULAMASINA L K N SORU VE CEVAPLAR GENEL SALIK SGORTASI UYGULAMASINA LKN SORU VE CEVAPLAR 1-1 Ocak 2012 tarihinden itibaren genel salk sigortas uygulamasndaki deiiklikler nelerdir? Genel salk sigortasndan yararlanlmasnda temel artlardan

Detaylı

Gaziantep-Nizip Ekip Ba kanl kurulumu devam etmekte olup, 03.10.2012 tarihi itibariyle misafir kabulüne ve malzeme da t m na ba lanm t r.

Gaziantep-Nizip Ekip Ba kanl kurulumu devam etmekte olup, 03.10.2012 tarihi itibariyle misafir kabulüne ve malzeme da t m na ba lanm t r. GENELDURUM Suriye de yaanan iç karklk neticesinde, 29 Nisan 2011 tarihinden itibaren, Hatay dan snr geçerek ülkemize giri yapan Suriye vatandalarnn acil ihtiyaçlarnn karlanmas amacyla Türk Kzlay tarafndan

Detaylı

Askere gidecek memurun ücretsiz izne ayr l i lemi. Bakmakla yükümlü oldu u sa l k karnesi verilmesi

Askere gidecek memurun ücretsiz izne ayr l i lemi. Bakmakla yükümlü oldu u sa l k karnesi verilmesi nsankaynaklarveeitimdairesibakanl ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI MEMURPERSONELUBEMÜDÜRLÜÜ Yetki,GörevveSorumluluklar Bakakurumdaçalanmemurunkurumumuzaatanmas. Memurunbakabirbirimekurumiçiatanmailemi

Detaylı

8. MÜKEMMELL!"! ARAYI& SEMPOZYUMU

8. MÜKEMMELL!! ARAYI& SEMPOZYUMU 8. MÜKEMMELL!"! ARAYI& SEMPOZYUMU Salkta Kalite Uygulamalar 16:30 18:00!zmir ÖZLEM YILDIRIM Vehbi Koç Vakf Salk Kurulu8lar Sürekli Kalite Geli8tirme Müdürü Ö. Yldrm, D. V. Yiit, Ö. Ouz 1 KAPSAM Vehbi Koç

Detaylı

ASMOLEN UYGULAMALARI

ASMOLEN UYGULAMALARI TURGUTLU TULA VE KREMT SANAYCLER DERNE ASMOLEN UYGULAMALARI Asmolen Ölçü ve Standartlar Mart 2008 Yayn No.2 1 ASMOLEN UYGULAMALARINDA DKKAT EDLMES GEREKL HUSUSLAR Döeme dolgu tulas, kil veya killi topran

Detaylı

PLAN. Organ nakli hizmetlerinde mevcut durum ve projeksiyonu. Sağlık Bakanlığı çalışmaları. Planlanan çalışmalar

PLAN. Organ nakli hizmetlerinde mevcut durum ve projeksiyonu. Sağlık Bakanlığı çalışmaları. Planlanan çalışmalar SAĞLIK BAKANLIĞI TEDAVİ HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK BAKANLIĞI ORGAN NAKLİ ÇALIŞMALARI VE MEVCUT DURUM Uz. Dr. Altay KÖKEN PLAN Organ nakli hizmetlerinde mevcut durum ve projeksiyonu Sağlık Bakanlığı

Detaylı

Danman-Ö renci letiiminde Önemli Ö eler:yetikinlerin Ö renme Özellikleri ve Temel letiim Becerileri

Danman-Ö renci letiiminde Önemli Ö eler:yetikinlerin Ö renme Özellikleri ve Temel letiim Becerileri Danman-Ö renci letiiminde Önemli Ö eler:yetikinlerin Ö renme Özellikleri ve Temel letiim Becerileri Prof.Dr.Berna Musal Yard.Doç.Dr.Sema Özan DEÜ Tp Fakültesi Tp E itimi Anabilim Dal Sunum Çerçevesi Yetikinlerin

Detaylı

ORGAN VE DOKU ALINMASI, SAKLANMASI VE NAKLİ HAKKINDA KANUN

ORGAN VE DOKU ALINMASI, SAKLANMASI VE NAKLİ HAKKINDA KANUN KANUN ORGAN VE DOKU ALINMASI, SAKLANMASI VE NAKLİ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 2238 Kabul Tarihi : 29.05.1979 Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi : 03.06.1979 Yayımlandığı Resmi Gazete Sayısı : 16655 I.

Detaylı

TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) EVOLUTION OF FOREIGN TRADE IN TURKEY (2000-2007)

TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) EVOLUTION OF FOREIGN TRADE IN TURKEY (2000-2007) TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) Yrd.Doç.Dr.Sevim AKDEMR * Ar.Gör.Fatih KONUR ** ÖZET Türkiye ekonomisinde 2001 y(l(ndan itibaren yüksek oranlarda büyüme gerçeklemitir. Ancak ekonomide yüksek büyüme

Detaylı

Hastalığın bu yolla tedavi edileceğine ilişkin doktor kararının olması,

Hastalığın bu yolla tedavi edileceğine ilişkin doktor kararının olması, ORGAN NAKLİ VE ETİK ORGAN NAKLİ NEDİR? Vücutta görevini yerine getiremeyen bir organın yerine, canlı vericiden veya kadavradan alınan yeni ve sağlam bir organın cerrahi yöntemlerle nakledilmesi işlemidir.

Detaylı

Türkiye Doku ve Organ Nakli Koordinasyon Sistemi. Dilek Okutur BaĢkent Üniversitesi Ġstanbul AraĢtırma ve Uygulama Merkezi Hastanesi

Türkiye Doku ve Organ Nakli Koordinasyon Sistemi. Dilek Okutur BaĢkent Üniversitesi Ġstanbul AraĢtırma ve Uygulama Merkezi Hastanesi Türkiye Doku ve Organ Nakli Koordinasyon Sistemi Dilek Okutur BaĢkent Üniversitesi Ġstanbul AraĢtırma ve Uygulama Merkezi Hastanesi Neden Sistem? O Organ yetmezliği dil, din, ırk, cinsiyet, millet, zenginlik

Detaylı

UYARIYORUZ! 66 Ay Çok Erken!

UYARIYORUZ! 66 Ay Çok Erken! * BASIN B!LD!R!S! * BASIN B!LD!R!S! * BASIN B!LD!R!S! * BASIN B!LD!R!S!* BASIN B!LD!R!S! * UYARIYORUZ! 66 Ay Çok Erken! Dikkat Dikkat: Okullar Aç"l"yor!! 2012-2013!E"itim!Ö"retim!y#l#!17!Eylül!2012 de,!ilkokula!yeni!ba$layan!ö"renciler!ise!10!eylül!2012

Detaylı

Matematiksel denklemlerin çözüm yöntemlerini ara t r n z. 9. FORMÜLLER

Matematiksel denklemlerin çözüm yöntemlerini ara t r n z. 9. FORMÜLLER ÖRENME FAALYET-9 AMAÇ ÖRENME FAALYET-9 Gerekli atölye ortam ve materyaller salandnda formülleri kullanarak sayfada düzenlemeler yapabileceksiniz. ARATIRMA Matematiksel denklemlerin çözüm yöntemlerini aratrnz.

Detaylı

http://www.suzuki-toshie.net

http://www.suzuki-toshie.net B Uygulama 03.03.2011 Bilinçli Örenim Yoluyla Yaama Gücüne Doru Yeni Afet Önleme Eitimi --- Proje Örenimi, Portfolyo Deerlendirme, Koçluk Yöntemi --- Afet Önleme ve Yeni Örenme Becerileri Proje Örenimi

Detaylı

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi TÜRKİYEDE BÖBREK NAKLİ 1975 yılında canlı 1978 yılında kadavra E.Ü.T.F Hastanesi Organ Nakli Uygulama ve Araştırma Merkezi 1988

Detaylı

AMEL YATHANEDE KULLANILAN HASSAS C HAZ VE CERRAH ALETLER N

AMEL YATHANEDE KULLANILAN HASSAS C HAZ VE CERRAH ALETLER N AMELYATHANEDE KULLANILAN HASSAS CHAZ VE CERRAH ALETLERN YENDEN KULLANIMA HAZIRLANMASINDA MERKEZ STERZASYON ÜNTES ÇALIANLARININ SORUMLULUKLARI Firdevs TABAK*, lknur NANIR** *Acbadem Kozyata Hastanesi, Merkezi

Detaylı

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar:

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 01/01/2005-30/06/2005 DÖNEMNE LKN YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU FAALYET RAPORU 1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 2005 yl gelimekte olan ülke

Detaylı

11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi Prof. Dr. Köse: Organ Bağışının Dinen Sakıncası Yoktur İzmir İl Sağlık Müdürlüğü, İzmir İl Müftülüğü ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi

Detaylı

'DARE PERFORMANS HEDEF' TABLOSU

'DARE PERFORMANS HEDEF' TABLOSU !nsanl"n Geliimine Yönelik Katma De"eri Yüksek Ürün ve Hizmet Yaratmak 2011 ylna kadar üretilen aratrmalara, projeleri ve alnan patent saylarn % 20 arttrmak üzere laboratuvarlar kurmak ve akreditasyonlarn

Detaylı

MÜZ K Ö RETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI

MÜZ K Ö RETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI Bildiriler. Ulusal Müzik Eitimi Sempozyumu, Eylül 00, OMÜ MÜZK ÖRETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI DORULTUSUNDA BRBRLERYLE VE EM FAKÜLTELERN DER RETMENLK PROGRAMLARI LE KARILATIRILMASI Doç. Enver TUFAN

Detaylı

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010 Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü Aktüerler Derneği Nisan 2010 Türkiye de sigortaclk ve bireysel emeklilik sektörü RKET SAYISI - NUMBER OF COMPANY 2006 2007 2008 Hayat D - Non Life (Alt adedi

Detaylı

Terapötik ileti imin bile enleri;

Terapötik ileti imin bile enleri; HASTA ve HASTA YAKINLARIYLA TERAPÖTK LETM letiim: "Kii ve çevresi arasnda iki yönlü ilikiyi ilgilendiren tüm aamalar" olarak tanmlanabilir. Terapotik letiim: Tedavi edici ya da tedaviye yardm eden, bir

Detaylı

ETÜ VE PROJELER DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI YAPIM HALELER UBE MÜDÜRLÜ ÜI. Etüt ve Projeler Dairesi Ba kanl

ETÜ VE PROJELER DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI YAPIM HALELER UBE MÜDÜRLÜ ÜI. Etüt ve Projeler Dairesi Ba kanl EtütveProjelerDairesiBakanl ETÜ VE PROJELER DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI YAPIMHALELERUBEMÜDÜRLÜÜI Yetki,GörevveSorumluluk Bakanlk Makam nn onaylar dorultusunda müdürlüümüz tarafndan ihale edilmesi istenilen projeli

Detaylı

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR tibar alglamalardan oluur. Kurumsal itibar, bir kuruma yönelik her türlü alglamann bütünüdür. Kurumsal itibar; sosyal ortaklarn kurulula ilgili

Detaylı

Keynesyen makro ekonomik modelin geçerli oldu(u bir ekonomide aa(daki ifadelerden hangisi yanltr?

Keynesyen makro ekonomik modelin geçerli oldu(u bir ekonomide aa(daki ifadelerden hangisi yanltr? SORU 31: 3 / 4 Bir ekonomide kii ba üretim fonksiyonu y = 2k biçiminde verilmektedir. Nüfus art hz %2, teknik ilerleme hz %2 ve amortisman oran %6 iken tasarruf oran da %30 ise bu ekonomideki kii ba sermaye

Detaylı

2013 YILI II. SEVYE AKTÜERLK SINAVLARI MUHASEBE VE FNANSAL RAPORLAMA ÖRNEK SINAV SORULARI

2013 YILI II. SEVYE AKTÜERLK SINAVLARI MUHASEBE VE FNANSAL RAPORLAMA ÖRNEK SINAV SORULARI 2013 YILI II. SEVYE AKTÜERLK SINAVLARI MUHASEBE VE FNANSAL RAPORLAMA ÖRNEK SINAV SORULARI 1-Türkiye Finansal Raporlama Standartlar na (TFRS) göre deer dü"üklüü aada verilen hangi hesap kalemi için ayr(lmaz?

Detaylı

BÖBREK TRANSPLANTASYONU KILAVUZU

BÖBREK TRANSPLANTASYONU KILAVUZU ÖREK TRANSPLANTASYONU KILAVUZU (Metin güncelleme Mart 2009) T. Klble (bakan), A. Alcaraz, K. udde, U. Humke, G. Karam, M. Lucan, G. Nicita, C. Süsal u ksa süre önce güncelletirilmi 2009 EAU öbrek Transplantasyon

Detaylı

5. Öneri ve Tedbirler

5. Öneri ve Tedbirler Öneri ve Tedbirler 5.ÖneriveTedbirler Kurumsal düzeyde hizmet kalitesinin artrlmas için Bütünleik Yönetim Sistemleri kapsamnda kalite güvence belgelerinin alnmas ve personel verimliliinin gelitirilmesine

Detaylı

Sermaye Piyasas Faaliyetleri Temel Düzey Eitim Proram

Sermaye Piyasas Faaliyetleri Temel Düzey Eitim Proram Temel Düzey Eitim Proram Amaç : Sermaye Piyasas Kurumlarnda görev yapanlar veya bu görevlere atanacaklar, SPK nn düzenleyecei Lisanslama snavna hazrlama. Katlmclar Hisse Senetleri Piyasas Mü"teri Temsilcileri,Yatrm

Detaylı

K TAP TANITIMI. Döndü DÜ ÜNMEZ *

K TAP TANITIMI. Döndü DÜ ÜNMEZ * TARHNPENDE ULUSLARARASITARHveSOSYALARATIRMALARDERGS Yl:2010,Say:3 Sayfa:313317 THEPURSUITOFHISTORY INTERNATIONALPERIODICALFORHISTORYANDSOCIALRESEARCH Year:2010,Issue:3 Page:313317 KTAPTANITIMI OyaDALAR,War,EpidemicsandMedicineintheLateOttomanEmpire(19121918),

Detaylı

YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER

YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER 2007 YILI..ÜNVERSTES FAALYET RAPORU (BRMLER ÇN FAKÜLTE/YO/MYO/ENSTTÜ/DARE BAKANLII/HUKUK MÜAVRL) 2 ÇNDEKLER ÜST YÖNETC

Detaylı

VE SÜRDÜRÜLEB L R YEK UYGULAMALARI

VE SÜRDÜRÜLEB L R YEK UYGULAMALARI YENLENEBLR ENERJ KAYNAKLARI MALYET ANALZ VE SÜRDÜRÜLEBLR YEK UYGULAMALARI Ömer Faruk ERTURUL omerfarukertugrul@gmail.com TEA 16. letim Tesis ve letme Grup Müdürlüü, Batraman Yolu Üzeri 2. km. 72070, Batman

Detaylı

Organ bağışından organ nakline kadarki süreç. Ölüm halinin saptanması

Organ bağışından organ nakline kadarki süreç. Ölüm halinin saptanması Organ naklinde ölen bir insanın sağlıklı organları veya dokuları, ağır kronik hasta olan insanlara nakledilir. Bu operasyonun amacı, alıcının işlevini yerine getirmeyen organlarını değiştirmektir. Organ

Detaylı

TAM GÜN YASA TASARISI HEK MLERE NE GET R YOR?

TAM GÜN YASA TASARISI HEK MLERE NE GET R YOR? TAM GÜN YASA TASARISI HEKMLERE NE GETRYOR? 2 TAM GÜN YASA TASARISI Tam Gün Yasa Tasars Hekimlere Ne Getiriyor? Birinci Bask, Austos 2009, Ankara Türk Tabipleri Birlii Yaynlar TÜRK TABPLER BRL MERKEZ KONSEY

Detaylı

KIRSAL ÇEVRE ve ORMANCILIK SORUNLARI ARATIRMA DERNE The Research Association of Rural Environment and Forestry

KIRSAL ÇEVRE ve ORMANCILIK SORUNLARI ARATIRMA DERNE The Research Association of Rural Environment and Forestry KIRSAL ÇEVRE ve ORMANCILIK SORUNLARI ARATIRMA DERNE The Research Association of Rural Environment and Forestry KARARIN BOZULMASI STEMMZ VARDIR TC Dan)*tay Ba*kanl),)na Sunulmak Üzere stanbul 3. dare Mahkemesi

Detaylı

T.C. KÜLTÜR VE TUR ZM BAKANLI I * NE A T SÖZLE*ME TASARISI

T.C. KÜLTÜR VE TUR ZM BAKANLI I * NE A T SÖZLE*ME TASARISI T.C. KÜLTÜR VE TURZM BAKANLII Strateji Gelitirme Bakanl!"! Emek Ek Hizmet Binas! Data ve Enerji Kablolamas! *NE AT SÖZLE*ME TASARISI Götürü Bedel Hizmet Al!m! Sözlemesi KN (hale Kayt Numaras): 2010/45966

Detaylı

EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas

EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas Cengiz Tepe 1 Hatice Sezgin 1, Elektrik Elektronik Mühendislii Bölümü, Ondokuz May#s

Detaylı

I. YARIYIL ORGAN NAKLİ. ODK 601 Teorik 2, Uygulama 2, 3 kredi. 1. Organ Nakli Tarihçesi. 2. Kalp Nakli. 3. Böbrek Nakli. 4.

I. YARIYIL ORGAN NAKLİ. ODK 601 Teorik 2, Uygulama 2, 3 kredi. 1. Organ Nakli Tarihçesi. 2. Kalp Nakli. 3. Böbrek Nakli. 4. T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORGAN VE DOKU KOORDİNATÖRLÜĞÜ EĞİTİM YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ORGAN NAKLİ ODK 601 Teorik

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Lisansüstü Eitim ve Öretim Yönetmelii

Dokuz Eylül Üniversitesi Lisansüstü Eitim ve Öretim Yönetmelii Dokuz Eylül Üniversitesi Lisansüstü Eitim ve Öretim Yönetmelii AMAÇ VE KAPSAM Madde 1 a) Üniversiteleraras$ Kurul Ba&kanl$$ taraf$ndan haz$rlanan ve 01 Temmuz 1996 tarihinde yürürlüe konulan Lisansüstü

Detaylı

KONUT FNANSMAN SSTEM. TBB Gayrimenkul Çalma Grubu stanbul, 14.10.2005. Dr.Önder Halisdemir

KONUT FNANSMAN SSTEM. TBB Gayrimenkul Çalma Grubu stanbul, 14.10.2005. Dr.Önder Halisdemir KONUT FNANSMAN SSTEM TBB Gayrimenkul Çalma Grubu stanbul, 14.10.2005 Dr.Önder Halisdemir Genel Hatlar ile Tasar SPK nn hazrlad+ tasar 31 maddeden olumaktadr. Özel bir yasa de+il, de+iiklik yasasdr. TBB

Detaylı

TED ANKARA KOLEJ VAKFI ÖZEL ANAOKULU 2011-2012 E M Ö RET M YILI 1. DÖNEM SU KONULU EKO OKULLAR RAPORU

TED ANKARA KOLEJ VAKFI ÖZEL ANAOKULU 2011-2012 E M Ö RET M YILI 1. DÖNEM SU KONULU EKO OKULLAR RAPORU TED ANKARA KOLEJ VAKFI ÖZEL ANAOKULU 2011-2012 EM ÖRETM YILI 1. DÖNEM SU KONULU EKO OKULLAR RAPORU EKM Ekim aynda düzenlenen ilk toplantda, okulumuz öretmenlerine program hakknda bilgilendirme yapld. Okulumuzda,

Detaylı

Kamu Görevlileri Sendikalar Kanunu Kapsamna Giren Kurum ve Kurulularn Girdikleri Hizmet Kollarnn Belirlenmesine likin Yönetmelik

Kamu Görevlileri Sendikalar Kanunu Kapsamna Giren Kurum ve Kurulularn Girdikleri Hizmet Kollarnn Belirlenmesine likin Yönetmelik Kamu Görevlileri Sendikalar Kanunu Kapsamna Giren Kurum ve Kurulularn Girdikleri Hizmet Kollarnn Belirlenmesine likin Yönetmelik Resmi Gazete Tarih ve Says: 07.09.2001-24516 BRNC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

Ö RENME FAAL YET -1 1. DOSYALAMA LEMLER AMAÇ ARA TIRMA. 1.1. Genel Bilgiler

Ö RENME FAAL YET -1 1. DOSYALAMA LEMLER AMAÇ ARA TIRMA. 1.1. Genel Bilgiler ÖRENME FAALYET-1 AMAÇ ÖRENME FAALYET-1 Bu faaliyette verilen bilgiler dorultusunda, sunu hazrlama programlarnda kullanlan temel dosya ilemlerini (sunu açma-kapatma-kaydetme-düzenleme) yapabileceksiniz.

Detaylı

zmir B³y³k ehir Belediyesi olarak hazrladmz bu þ Kontrol Eylem Plan, kurumumuzun

zmir B³y³k ehir Belediyesi olarak hazrladmz bu þ Kontrol Eylem Plan, kurumumuzun zmir B³y³k ehir Belediyesi olarak hazrladmz bu þ Kontrol Eylem Plan, kurumumuzun faaliyetlerini y³r³t³rken benimsedii y netim anlay nn, þada standartlara g re dei imi ve ilerleyi inin bir belgesi niteliindedir.

Detaylı

TÜRK YE DE TARIMSAL MAK NELE ME (1923 1933)

TÜRK YE DE TARIMSAL MAK NELE ME (1923 1933) TARHNPENDE ULUSLARARASITARHveSOSYALARATIRMALARDERGS Yl:2010,Say:3 Sayfa:119136 THEPURSUITOFHISTORY INTERNATIONALPERIODICALFORHISTORYANDSOCIALRESEARCH Year:2010,Issue:3 Page:119136 TÜRKYE DETARIMSALMAKNELEME(19231933)

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı... VALĐLĐĞĐNE (Đl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2009/32

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı... VALĐLĐĞĐNE (Đl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2009/32 Hi zmetal ml ar ndaçal şt r l acakişçi Say s n n Tespi t iveöngör ül ecek Ücr et l er(2009/32) T ar i h :12. 05. 2009 Say :4690 S r ano:2009/ 32 Ekl er : Per sonelçal şt r l mas nadayal Hi zmetal ml ar

Detaylı

ANKARA SANAY ODASI 2. ve 3. ORGAN ZE SANAY BÖLGES 2011 YILI ÇALI MA PROGRAMI

ANKARA SANAY ODASI 2. ve 3. ORGAN ZE SANAY BÖLGES 2011 YILI ÇALI MA PROGRAMI ANKARA SANAY ODASI 2. ve 3. ORGANZE SANAY BÖLGES 2011 YILI ÇALIMA PROGRAMI 1 Giri 15 Nisan 2000 tarih ve 24021 say Resmi Gazetede yaynlanarak yürürlüe giren 4562 say Organize Sanayi Bölgeleri Yasas takiben,

Detaylı

YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU

YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU 1 OCAK - 31 MART 2007 ARA HESAP DÖNEMNE AT FNANSAL TABLOLAR VE NCELEME RAPORU ARA DÖNEM FNANSAL TABLOLAR HAKKINDA NCELEME RAPORU Yap Kredi

Detaylı

Sigortac tazminatn ödedii sigortal maln sahibi olur. Sigortacnn bu ekilde sahip olduu mallarn satndan elde ettii gelire ne ad verilir?

Sigortac tazminatn ödedii sigortal maln sahibi olur. Sigortacnn bu ekilde sahip olduu mallarn satndan elde ettii gelire ne ad verilir? SORU 1: Aadaki sigorta türlerinden hangisi sigorta snflandrmas bakmndan dierlerine göre farkllk arz etmektedir? A) Kasko Sigortas B) Yangn Sigortas C) Nakliyat Sigortas D) Makine Montaj Sigortas E) Trafik

Detaylı

. KUÇURAD NN NSAN HAKLARI GÖRÜÜ

. KUÇURAD NN NSAN HAKLARI GÖRÜÜ . KUÇURAD NN NSAN HAKLARI GÖRÜÜ Nermin YAVLAL-GEDK 20. yüzylda bir yandan en büyük vah!etlere, soykrmlara ve i!kencelere maruz kalan insanlk, di(er yandan nsan Haklar Evrensel Bildirgesi ni ilân ederek

Detaylı

Tangram Etkinlii ile Çevre ve Alan Hesab *

Tangram Etkinlii ile Çevre ve Alan Hesab * Elementary Education Online, 8(2), tp: 1-6, 2009. lkö!retim Online, 8(2), öu: 1-6, 2009. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Tangram Etkinlii ile Çevre ve Alan Hesab * Güney HACIÖMERO0LU 1 Sezen

Detaylı

Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme. 8lk Kullanc Tepkileri. Dört Çeit Ön Ürün. Ana Konular. Yamal Ön Ürün. Ön Ürün Gelitirme

Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme. 8lk Kullanc Tepkileri. Dört Çeit Ön Ürün. Ana Konular. Yamal Ön Ürün. Ön Ürün Gelitirme Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme Sistem Analiz ve Tasarm Sedat Telçeken 8lk Kullanc Tepkileri Kullanclardan tepkiler toplanmaldr Üç tip vardr Kullanc önerileri De0iiklik tavsiyeleri Revizyon planlar

Detaylı

MEME VE SERVKS KANSER RSK DÜZEYLER VE ERKEN TANI HZMETLER KULLANIMI LKS

MEME VE SERVKS KANSER RSK DÜZEYLER VE ERKEN TANI HZMETLER KULLANIMI LKS T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNVERSTES SALIK BLMLER ENSTTÜSÜ MEME VE SERVKS KANSER RSK DÜZEYLER VE ERKEN TANI HZMETLER KULLANIMI LKS AYLA AÇIKGÖZ HALK SALII ANABLM DALI YÜKSEK LSANS TEZ ZMR-2010 DEÜ.HSI.MSc-2007970038

Detaylı

Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT)

Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT) Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT) BRNC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanmlar Amaç : Madde 1 Bu Yönetmeliin amac; Yönetmelik

Detaylı

(Bakanlık Makamının 26.02.2001 tarih ve 1832 sayılı Oluru ile yürürlüğe girmiştir. )

(Bakanlık Makamının 26.02.2001 tarih ve 1832 sayılı Oluru ile yürürlüğe girmiştir. ) BÖBREK NAKLİ MERKEZLERİ YÖNERGESİ (Bakanlık Makamının 26.02.2001 tarih ve 1832 sayılı Oluru ile yürürlüğe girmiştir. ) (Değişiklikler Bakanlık Makamının 20.12.2005 tarih ve 10802 sayılı Oluru ile yürürlüğe

Detaylı

Fotoğraf makinesi alma kılavuzu

Fotoğraf makinesi alma kılavuzu On5yirmi5.com Fotoğraf makinesi alma kılavuzu Fotoğrafa merak saldınız ve siz de bir fotoğraf makinesi almak istiyorsunuz. İşte size yardımcı olacak birkaç öneri... Yayın Tarihi : 3 Eylül 2012 Pazartesi

Detaylı

REKTÖRÜN SUNUU. Örencinin, kendi kendine örenen ve denetleyen bir birey haline gelmesi çok önemlidir.

REKTÖRÜN SUNUU. Örencinin, kendi kendine örenen ve denetleyen bir birey haline gelmesi çok önemlidir. REKTÖRÜN SUNUU nsan n en temel özellii, tartmasz toplumsal bir varlk oluudur. Toplumlarn temel kayna ise insandr. Bir toplumun gelimesi büyük ölçüde insanlarn iyi yetitirilmesine baldr. Bu da ancak nitelikli

Detaylı

Herkese i$ Turkiska Arbete åt alla

Herkese i$ Turkiska Arbete åt alla Turkiska Arbete åt alla Herkese i$ Seçim günü olan 17 Eylül de (sveç in gelece+i için karar verilecek. Bunu sen ve ben seçimlere katlarak yapaca+z. Oylarmzn de+eri ayn hepimiz ayn sorumlulu+u payla$yoruz.

Detaylı

PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER. Prof. Dr. Ali EN ÖLÇEKLER

PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER. Prof. Dr. Ali EN ÖLÇEKLER PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER Prof. Dr. Ali EN 1 Normal dalm artlarn salamayan ve parametrik istatistik tekniklerinin kullanlmasn elverisiz klan durumlarn bulunmas halinde, eldeki verilere bal

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

TARMAKB R TANITIM DÖKÜMANI

TARMAKB R TANITIM DÖKÜMANI TARMAKBR TANITIM DÖKÜMANI TARMAKBR Türk Tarm Alet ve Makinalar malatçlar Birlii, 1978 ynda kurulmu olup, ülkemizde traktör ve tarm makinalar ana itigal konusu olan imalatç, ihracatç ve ithalatçlarn üye

Detaylı

NSAN HAKLARI DÜÜNCESNN GELM

NSAN HAKLARI DÜÜNCESNN GELM NSAN HAKLARI DÜÜNCESNN GELM A. Kadir Çüçen nsan haklar düüncesinin geliimini açklarken belli bir bak açsndan hareket edeceim. Benim konuya bak açm, yani insan haklar kavramnn tarihsel geliimini ortaya

Detaylı

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi!

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! www.kenthospital.com Kent Hastanesi, hepimizden önce çocuklarımızın hastanesi! Çünkü, çocuklarımız, hepimizin geleceği! Kuruluşumuzdan bu yana

Detaylı

YAPI KRED EMEKLLK A.. 1 OCAK - 31 MART 2010 HESAP DÖNEMNE AT FNANSAL TABLOLAR VE FNANSAL TABLOLARA LKN AÇIKLAYICI DPNOTLAR

YAPI KRED EMEKLLK A.. 1 OCAK - 31 MART 2010 HESAP DÖNEMNE AT FNANSAL TABLOLAR VE FNANSAL TABLOLARA LKN AÇIKLAYICI DPNOTLAR 1 OCAK - 31 MART 2010 HESAP DÖNEMNE AT FNANSAL TABLOLAR VE 1 31 MART 2010 TARH TBARYLE DÜZENLENEN FNANSAL TABLOLARIMIZA LKN BEYANIMIZ liikte sunulan 31 Mart 2010 tarihi itibariyle düzenlediimiz finansal

Detaylı

www.seyfettinartan.gen.tr/dysoru.pdf

www.seyfettinartan.gen.tr/dysoru.pdf Doru-Yanl Sorular: 1. nsan ihtiyaçlarn dorudan ya da dolayl olarak karlama özelliine sahip ve bu amaçla kullanlmaya hazr olan fiziksel varlklara hizmet denir. 2. Tüketicinin ihtiyaçlarn dorudan karlayan

Detaylı