----- Elma Çekirdeği Elma Çekirdeği ODTÜ G.V. ÖZEL ORTAOKULU FEN VE MATEMATİK ZÜMRELERİ ORTAK YAYINI. Sayı: 5 Haziran 2013

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "----- Elma Çekirdeği ----- Elma Çekirdeği ODTÜ G.V. ÖZEL ORTAOKULU FEN VE MATEMATİK ZÜMRELERİ ORTAK YAYINI. Sayı: 5 Haziran 2013"

Transkript

1 Elma Çekirdeği Sayı: 5 Haziran 2013 ODTÜ G.V. ÖZEL ORTAOKULU FEN VE MATEMATİK ZÜMRELERİ ORTAK YAYINI

2 Fen Yayın Kurulu ELMA ÇEKİRDEĞİ ODTÜ Geliştirme Vakfı Özel Ortaokulu Fen ve Matematik Zümreleri Ortak Yayını ODTÜ Geliştirme Vakfı Eğitim Hizmetleri A.Ş. Adına Kurucu Temsilcisi Deniz Keskin Ankara Okulları Genel Müdürü Dr. Nevzat Adil Okul Müdürü Meliha Bilge Baskı Elma Teknik Basım Matbaacılık Tel : (312) Fax : (312) Bu dergi 2140 sayılı Tebliğler Dergisi nde belirlenen esaslara göre hazırlanmıştır. Haziran 2013 Tülay Akaoğlu Dr. Pınar Atay Gamze Işık Burçin Gencer Ozan Eren Yasemin Eryiğit F. Zişan Ekşioğlu Çiğdem Ekici Nurhan Yıldız Matematik Yayın Kurulu Gonca Erden Semre Özeş Gülçin Erişen Gülnur Başaran Sibel Okumuş Burçak Köksal Tuğba Selimoğlu Ümmühan Aslan Arda Ergez Aymer Bengi Özlem Avcı Grafik, Tasarım ve Dizgi Tülay Akaoğlu Ben, manevi miras olarak hiçbir ayet, hiçbir dogma, hiçbir donmuş ve kalıplaşmış kural bırakmıyorum. Benim manevi mirasım ilim ve akıldır. Benden sonrakiler, bizim aşmak zorunda olduğumuz çetin ve köklü zorluklar karşısında, belki gayelere tamamen eremediğimizi, fakat asla taviz vermediğimizi, akıl ve ilmi rehber edindiğimizi tasdik edeceklerdir. Zaman süratle ilerliyor. Milletlerin, toplumların, kişilerin mutluluk ve mutsuzluk anlayışları bile değişiyor. Böyle bir dünyada, asla değişmeyecek hükümler getirdiğini iddia etmek, aklın ve ilmin gelişimini inkar etmek olur. Benim Türk milleti için yapmak istediklerim ve başarmaya çalıştıklarım ortadadır. Benden sonra beni benimsemek isteyenler, bu temel mihver üzerinde akıl ve ilmin rehberliğini kabul ederlerse, manevi mirasçılarım olurlar. MUSTAFA KEMAL ATATÜRK

3 içindekiler 4 Greenpeace 5 Asitler Bazlar Tuzlar 6-7 İnsan Fizyolojisi 8-9 Dolaşım Sistemi Hastalıkları 10 Tangram 11 Kriptoloji Kimyasal Silahlar Dengeli Beslenme ve İnsan Sağlığı Gauss Contest Ergenlik 20 Kısa sorulara kısa cevaplar 21 Ev hayvanlarımız ve hastalıkları Su doku Uzay hakkında sorular Organ Bağışı

4 Greenpeace Röportaj Deniz Altun Greenpeace Ankara Koordinatörü Aslıhan Günsu Özkan / 7H Greenpeace deki hayatınıza nasıl ve ne zaman başladınız? Deniz Altun: Ben Greenpeace e 3 yıl önce bir gönüllü olarak başladım. Ben sürekli bir işi bitirip diğerini istiyor daha büyük işler başarmak istiyordum. Sanırım bu sayede de Ankara Koordinatörlüğüne kadar yükseldim. Neden Greenpeace de gönüllü oldunuz? Deniz Altun: Yaptıkları eylemleri görüyordum ve yaptıklarından çok etkilendim ve bende bunları yapabilirim dedim kendi kendime. Bende gönüllü oldum. Greenpeace doğa adına neler yapıyor? Deniz Altun: Temel olarak olmayanı yaratmayı değil de, var olanı korumaya çalışıyoruz. Örneğin ağaç dikmiyoruz ama ağaçların kesilmesini önlüyoruz yani onları koruyoruz. Başarılı olduğunuz projeler nelerdir? Deniz Altun: Birçok eylemde başarılı olduk. Örneğin T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı nın önünde inek kostümleriyle bir eylem yapmıştık ve bu eylemde başarılı olduk. Diğer ülke/şehirlerle iletişiminiz nasıl oluyor? Deniz Altun: Greenpeace de ben patronum diyen bir zihniyet yok. Biz burada birbirimizi arkadaş gibi görüyorüz. Gerektiğinde örneğin eylemlerde de o ciddiyeti her zaman yerine getiririz. Bu yüzden iletişim kolay, ya e-posta yoluyla ya da cep telefonlarımız aracılığıyla konuşuyoruz. Bu yapılan bağışlar ne işe yarıyor? Deniz Altun: Halkın yaptığı bağışlar sayesinde örneğin tırmanış yapılacaksa ipler vs. eğer eylem için başka bir şehre gidiyorsak ulaşım, yiyecek masrafları ve açılan pankartların masrafları vs. gibi şeylere kullanılıyor. Nasıl gönüllü olunulabiliyor? Deniz Altun: Gönüllü olmak isteyenler internet sitemizden başvuru formlarını doldurarak gönüllü olabilirler. Yaşanılabilir bir dünya için Daha başarıya ulaşmamış ya da başarısız olduğunuz projeler nelerdir? Deniz Altun: Efes Pilsen projemizde hala bir sonuca ulaşamadık çünkü Efes Pilsen yılmamakta direniyor ama umarız bunu da başarılarımıza ekleriz.

5 Asitler, Bazlar ve Tuzlar Röportaj Özge Çimen ODTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü Araştırma Görevlisi İlke Karya Saygılı / 8G Günlük hayatımızda asit ve bazları birçok yerde kullanıyoruz. Bunlara birkaç örnek verebilir misiniz? Evet, senin de söylediğin gibi asitler ve bazlar günlük hayatımızın her yerinde! Örnek vermek gerekirse sitrik asit limonda, folik asit çilekte, tartarik asit üzümde, laktik asit süt ve yoğurt gibi ürünlerde bulunur. Sabun,çamaşır suyu, diş macunu gibi ürünlerde baz gurubuna girer. Yani hemen hemen bütün temizlik malzemeleri bazdır. Tükettiğimiz besinlerde çeşitli asitler var fakat bu yiyecekler bize neden zarar vermiyor? Toplumda genel bir yargı olarak asitlerin yakıcı, zarar verici maddeler oldukları düşünülür fakat (eminim araştırmışsındır) ph metre ile biz maddelerin asitlik, bazlık derecelerini ölçüyoruz ve buna göre onların tahriş edicilik özelliklerini bilebiliyoruz. Yediğimiz çoğu maddenin asitlik özelliği 7 ye yani sıfıra yakın olduğu için bize zarar vermiyor. Asit yağmurları nasıl ve neden oluşur, bize zararı var mıdır? Asit yağmurları çeşitli fosil yakıtların yanması ve bu dumanların atmosfere karışmasıyla oluşur. Atmosfere karışan bu gazlar havada bulunan H2O ile kimyasal tepkimeye girer ve oluşan asit özellikli maddeler yağmur, kar gibi hava olaylarıyla yeryüzüne asit yağar bu asit yağmuru olarak adlandırılır. Asit yağmurları bize kısa süreli zarar vermese bile toprakların vermililiğinin azalmasını ve ileriki dönemlerde solunum yolları hastalıklarıyla karşılaşmamıza neden olur. Ankara ya yağan çoğu yağmur asit yağmurudur. Asit ve baz özellikteki iki farklı madde biraraya geldiğinde ne olur? Asidik veya bazik özellikteki maddeler biraraya gelince kendi kimyasal kimliklerini kaybederler, tepkimeye girerek yeni, zararsız maddeler oluştururlar. Bu tepkimeye de nötralleşme tepkimesi denir. Yaptığım araştırmalarda bir maddenin asitlik veya bazlığını turnusol kağıdına batırarak bulunduğunu öğrendim. Sizin kulladığınız daha bilimsel yöntemler de var mı? Yeni yöntemler var ama biz de en kısa, en kolay ve en ucuz olduğunu düşündüğümüz için turnusol kağıdı kullanıyoruz. Amonyak hidroksit iyonu bulundurmamasına rağmen neden bazik özellik gösterir? Amonyak, solüsyonlarında OH- iyonu bulunur o yüzden amonyak bir bazdır. Laboratuvar ortamında yeni bir asit veya baz üretmek mümkün müdür? Evet mümkün ama biz kendi deney laboratuvarlarımızda üretmek yerine var olan asitleri kullanıp onlar üzerinde deneyler yapıyoruz. Ayrıca sülfürik asit, nitrik asit gibi kuvvetli asitleri üretmek üzerine kurulmuş çeşitli firmalar var. Üretilen bu asitler kimyasal sanayiide çokça kullanılıyor.

6 İnsan Fizyolojisi Elma Çekirdeği Röportaj Prof. Dr. M. Aşkın Tümer Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Buket Kömürcüoğlu / 7H Fizyoloji sizce nedir? Bence fizyoloji: bir organizmayı oluşturan bütün sistemleri inceleyen bilim dalıdır. Örneğin solunum sistemi nedir, nasıl çalışır? Dolaşım sistemi nedir, nasıl çalışır? Boşaltım sistemi nedir, nasıl çalışır? Ülkemizde insan fizyolojisi hakkında ne tür çalışmalar yapılmaktadır? Ülkemizde insan fizyolojisi alanında, hemen hemen bütün sistemler hakkında çok fazla çalışma yapılmaktadır. Bazıları solunum alanında, bazıları boşaltım alanında çalışmalar yapmaktadır. Sistemleri tek tek, detaylı bir şekilde ele alan ve inceleyen bölümler birimler vardır. Neden fizyolojiyi seçtiniz? Çünkü çok ilginç mekanizmalar olduğunu gördüm, ilgimi çekti. O yüzden seçtim. Sizin bu konudaki çalışmalarınız nelerdir? Fizyoloji alanında ne tür makineler, araçlar kullanılmaktadır? Fizyoloji alanında: yazıcılar; çok kanallı yazıcılar, yani aynı anda birkaç değişkeni birden kaydeden yazıcılar, elektriksel uyarıcılar, mikro- elektrolar bunlara bağlı cihazlar kullanılmaktadır. Bu alanda deneyler yapılırken nelere dikkat edilmektedir? Aslında bu çok kapsamlı bir soru. Ancak genelde fizyoloji alanında çalışma yapılırken; örneğin o konunun aynısı yapılmış mı, yapılmamış mı? Çünkü bir şeyi tekrar etmekten çok özgün şeyler yapmaya çalışırız. Bu aşamadan sonra bir hipotez kurarız, o hipotezimizi destekleyecek deney sistemini kurarız. Ondan sonra hipoteze uygun bir şekilde yürütmeye çalışırız. En çok da buna dikkat ederiz. Bir deney yapılırken de günlük notlar tutamaya dikkat ederiz. Yaptığımız her şeyi kaydederiz ki daha sonra unutmayalım. Bizim bu konudaki çalışmalarımız son yıllarda daha çok bio-teknolojiye kaydı. Benim bu konudaki ilk çalışmam düz kaslar üzerindeydi. Düz kas nedir, nasıl çalışır, düz kasın çalışmasını etkileyen faktörler nelerdir? Bunlar üzerinde çalıştım. Fizyoloji bölümünde neler araştırılmakta ve yapılmaktadır? Şu anda bizim birimimizde; örneğin kemik kırılmalarında, kırık kemiği daha hızlı, daha sağlıklı bir biçimde kemiğin oraya nasıl koyulabileceği konusunda çalışmalar yapılmaktadır.

7 Fizyoloji uzmanı olmak için neler yapılmalıdır? Elma Çekirdeği Fizyoloji uzmanı olmak başka bir şeydir. Bizim yaptığımız akademik kariyer. Onun için de aşılması gereken bazı aşamalar var. Öncelikle yüksek lisans yapılır, sonra doktora yapılır, sonra doçent olunur, sonra profesör olunur. Bu akademik kariyer sürecidir. Fizyoloji alanında birisi de bu yolu izleyerek ilerler. Uzmanlık ise farklı bir şeydir. Mesela tıpta uzmanlık vardır, bunun için ayrı bir sınava girilir, bu alanda belli bir süre eğitim alınır. Uzmanlık bu şekilde olur. Bizimkine uzmanlık denmez daha çok akademik kariyer denir Öğrencilerinizin fizyolojiye bakış açısı nasıldır? Bizim öğrencilerimiz genellikle fizyolojiyi severler. Çünkü kendi vücutlarındaki sistemleri inceliyorlardır aslında. Onlar hakkında bilgi ediniyorlardır. O yüzden ilgi duyarlar ve severler. Tübitak sizce fizyolojiye ne kadar önem vermektedir? Tübitak fizyoloji diye ayrıca bir bilim dalına önem vermesi şeklinde değil de, Tübitak a çeşitli araştırma önerileri sunulur, proje halinde. Çeşitli komiteler, komisyonlar bu projeleri incelerler. Ne kadar bilimsel olduğuna, ne kadar Türkiye nin sorunlarına çözüm getireceğine bağlı olarak değerlendirirler, ona göre destek verirler ya da vermezler. Çünkü sonuçta Tübitak para verecektir. O yüzden sadece fizyoloji için öznel bir desteği yoktur. Genelde bilimsel bir desteği vardır. Kanser ve fizyoloji arasında ne tür bir bağ var? Kanser ; vücudumuzdaki hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalması demektir. Bu kontrolsüz sayıda çoğalmayı etkileyen çok sayıda neden olabilir. DNA dan başlamak üzere çok sayıda protein bu işe karışabilir. Dolayısıyla bu çok geniş kapsamlı bir soru. Genel olarak bakarsak, kanser hemen hemen bütün bilim dallarını ilgilendirmektedir. Fizyoloji uzmanı olmak ne kadar zamanınızı aldı? Kariyer süreci olarak: mezuniyetten sonra 2 yıl yüksek lisans, 4 yıl da doktora, sonra 4-5 yıl doçentlik, 5 yıl da profesörlük toplam yıl. Ancak bu süreç bazı insanlar için uzayabilir, kısalabilir de. Yani bu süreç çok kısa değil. Evde çalışmalar yapmakta mısınız? Hayır. Eve iş götürmemeye gayret ederim. Zaten bizim işimiz de evde yapılacak deneyler içermez. En çok hangi hayvanı deney hayvanı olarak kullanmaktasınız? Ben şahsen hiç deney hayvanı kullanmamaya çalışıyorum. Çünkü hayvanları çok seviyorum. Bir zamanlar kullanmıştık ama artık kullanmıyorum. Ancak genelde fizyoloji laboratuarlarında fareler, sıçanlar, köpekler, kurbağalar, kediler ve kobaylar kullanılır. Aslında biraz da yaptığınız deneye göre değişir. Mesela beyin üzerindeki deneyler en çok kediler üzerinde yapılır. Beyin yapısı insana çok yakın olduğu için ve de çalışması kolay olduğu için. Ama insana en yakın sonuçlar elde edilmek isteniyorsa o zaman maymunlar, primatlar kullanılır ki ülkemizde böyle bir laboratuar yok. Fizyoloji çalışmalarınız sırasında yaşadığınız ve paylaşabileceğiniz bir anınız var mı? Bir doçentlik sınavı yapıyorduk burada. Aday bir hanım efendi geldi. Fizyoloji doçentlik sınavlarının bir de deney aşaması vardır. Deney yaptıracaktık, deney hayvanı olarak da fare kullanılacaktı. Fare dediğimiz küçücük, beyaz çok sevimli hayvanlardır. Hatta biz albino faresi deriz. Deney sırasında aday bir türlü fareyi bulamadı. Aradı aradı bulamadı, en sonunda kolunda bir kıpırtı hissetti. Tabi üzerinde beyaz önlük olduğu için de belli olmuyor. Fare içine girmiş, yukarı kadar çıkmış. Tabi hanım oluşu nedeniyle paniğe kapıldı. Sonra önlüğünü çıkardık, fareyi aldık. Sonra da bu hanım sınavı kazandı ve şu an Hacettepe de profesör olarak çalışıyor.

8 Dolaşım Sistemi Hastalıkları Röportaj Prof. Dr. Yaşar Kütükçü Anadolu Sağlık Merkezi Johns Hopkins Hastanesi Nörolojik Bilimler Bölümü Başkanı Ece Kütükçü / 6F Kalp hastalıkları nelerdir, en sık hangilerini görüyorsunuz? Kalp hastalıkları, kalbin kasılmasını sağlayan kaslarla, kalbi besleyen damarlar ile ya da kalbin kapakçıkları ile ilgili olabilir. Kalp kası hastalıklarında kalbin kasılması bozulur. Böylece vücuda ve organlara yeteri kadar kan pompalanamaz. Kalp yetmezliği dediğimiz bu hastalık sonucu değişik bulgular ortaya çıkar. Kalbi besleyen damarlarının daralması veya tıkanması sonucu çok iyi bilinen kalp krizi denilen hastalık ortaya çıkar. Bu çok tehlikeli, hatta ölümcül bir durumdur. Kalp kapaklarının hastalıkları da değişik nedenlere bağlı olabilir. Ama özellikle ülkemizde kalp romatizması denilen hastalık, çocuklarda tekrarlayan boğaz enfeksiyonlarının iyi tedavi edilmemesi sonucu kalp kapaklarında iltihaplanmaya ve yetersiz çalışmalarına neden olabilir. Onun için çocukluk çağındaki hastalıkların mutlaka iyi tedavi edil-mesi gereklidir. Bunların dışında kalbin düzenli atımı bozulabilir aritmi dediğimiz hastalık ortaya çıkabilir. Aritmi tedavi edilemezse iyi kasılamayan kalpte pıhtılar oluşur. Bu pıhtılar dolaşım yoluyla beyinde damar tıkanıklığına ve sonuçta felçlere neden olabilir. Kan hastalıkları nelerdir, en sık hangilerini görüyorsunuz? Bunlar da çok çeşitlidir. Kan hücrelerinin azlığı ya da çokluğu, kanın pıhtılaşma bozuklukları, bunlarla ilgili kanserler gibi çok fazla sayıda kan hastalığı vardır. Ancak tıpta bunlarla Hematoloji dediğimiz ayrı bir bölüm ilgilenmektedir. En sık görüleni halk arasında kansızlık denilen anemilerdir. Kanda bulunan eritrositlerin eksikliği olan anemiler çocukluk çağında büyüme ve gelişmeyi engellediği için önemlidir. Kan damarları hastalıkları nelerdir, en sık hangilerini görüyorsunuz? Damarlar tüm organlara temiz kanı taşıyan ve kirli kanı kalbe geri getirerek akciğerlerde temizlenmesini sağlayan yapılardır. Buna göre atardamar ve toplardamar olarak ikiye ayrılırlar. Ancak çok ince uç damarlar olan bölümlere de kılcal damarlar adı verilmektedir. Bunlar kanın en uç noktalara kadar gitmesini sağlarlar. Bunların hastalıkları genellikle damar duvarlarının yapısal hastalıkları sonucu olur. Çok sık bilinen damar sertliği ya da tıpta bizim ateroskleroz dediğimiz durumda, arter duvarında (genellikle ve büyük arterlerde) plak veya aterom oluşumu nedeniyle sertleşme olmasına verilen isimdir. Atardamarlardaki plak kolesterol, kalsiyum ve yağ birikmesi nedeni ile oluşabilir. Sigara güçlü bir risk faktörüdür. Etkili olan faktörler, zamanla arter duvarlarının sertleşmesine ve elastikiyetini kaybetmesine neden olur. Aterosklerozda ilk etapta arterler etkilenir.

9 Günümüzde artan şişmanlık, kolestrol adını verdiğimiz kan yağlarının artması, yüksek kan basıncı yani hipertansiyon, sigara ve hareketsiz yaşam kalp ve damar hastalıklarının hızla artmasına ve erken yaşlarda görülmesine neden olmaktadır. Bu sorunu çeken bir kişi etkilenen bölgede keskin ağrı deneyimleri yaşar. Bunlardan başka sadece bu hastalığa özel olmadan göğüs ağrısı, aritmi, beyinde olursa bilinç kaybı, kuvvet ve duyu bozukluğu, görme ve konuşma kusurları ortaya çıkabilir. Atardamar hastalıkları sonucu görülen önemli bir durum da yüksek tansiyondur. Çoğunlukla kalıtsal nedenler, sağlıksız yaşam tarzı alışkanlıkları ve sigara içmekten kaynaklanmaktadır. Kalp krizi ve diğer kalp hastalıkların riskini artırır, ayrıca beyin kanaması ve beyin damarlarında tıkanmaların artmasına neden olur. O zaman damar sertliği ve yüksek tansiyon sadece dolaşım sistemini değil beynimizi yani sinir sistemimizi de etkilemektedir. Bu konuda ne dersiniz? Evet, bu doğru. Damar sertliği ve yüksek tansiyon beyin kanamaları ve inme dediğimiz felçlerin de en önemli nedenidir. Damarlarımızı ilgilendiren başka hastalıklar var mıdır? Toplardamar hastalıkları genellikle damarlarda genişlemelerle olur ve bunlara varis adı verilir. Varisler çok fazla olursa kanın geri dönüşünde bozulmalar ve hatta genişleme bölgelerinde pıhtılar oluşabilir. Bunun için erken dönemde tedavi edilmelidirler. Hastalık deri yüzeyinde kıvrımlar yapmış mor damar grubu ile estetik açısından itici bir görüntü oluşturur. Biyolojik olarak hastalık bacaklarda ağrı ve karıncalanma, ayaklarda ise şişlikler oluşabilir. Varis hastalığına sürekli oturarak çalışmak ve ya hareketsizlik neden olmaktadır. Oturarak çalışmayı gerektiren işlerde dahi olsa ara sıra bacaklarını yukarı kaldırarak rahatlatmalıdırlar. Hastalığın oluşmamasında ya da ilerlememesinde kilo kontrolü, sigara ve alkolün bırakılması, egzersiz, dar pantolon giymemek yararlı olacaktır. Tedavide varis çorapları kullanılmakta ve ağır vakalarda lazer yöntemi ile de başarılı sonuçlar elde edilmektedir. Sizce dolaşım sistemi hastalıklarının önemi nedir? Dolaşım sistemi hastalıkları ülkemizde ve Dünyada en sık görülen hastalıkların ve ölüm nedenlerinin başında gelmektedir. Bu nedenle tüm dünyada önem taşımaktadır. Bugün dünyada her 4 kişiden biri hipertansiyon hastasıdır. Yurdumuzda ise her 3 kişiden biri hipertansiyon hastasıdır. Saydığımız bu hastalıklar önlenebilir mi? Dolaşım sistemi hastalıklarının önlenmesinde mutlaka dikkat etmemiz gereken konular vardır. Çünkü dolaşım sistemi hastalıkları bütün organizmamızı etkileyen önemli hastalıklardır. Bu nedenle kalp, kan ve damar hastalıkları olanların çok iyi takip edilmeleri ve ilaçlarını düzenli olarak kullanmaları gerekmektedir. Kendilerine önerilen beslenme değişikliklerine uymaları ve düzenli egzersiz yapmaları gerekmektedir. Ayrıca ülkemiz için ciddi bir sorun olan sigara kullanımı tüm bu hastalıkların önemli bir nedenidir. Bu nedenle sigara kullanımının zararları anlatılmalı ve engellenmelidir. Günümüzün hızlı yaşam biçiminden kaynaklanan stres, başta kalp ve dolaşım sistemi rahatsızlıkları ve sinir sistemi rahatsızlıkları olmak üzere, pek çok hastalığa yol açmaktadır. Stres etkilerinden ve duygusal rahatsızlıklardan korunarak, yaşamımızla ve sağlığımızla ilgili sorumluluklar yüklenebilmemiz için, çağımızın bize sunduğu çeşitli olanaklardan yararlanmayı öğrenmemiz gerekir. Biz henüz çok genciz. Bu hastalıkların bizim için önemi nedir, bize önerileriniz nelerdir? Kalp ve damar hastalıkları aslında yetişkin kişilerde gördüğümüz sağlık problemleridir. Ancak çocukluk yaşta kazanılan bazı alışkanlıklar hastalıklardan korunmamızda çok önemli yere sahiptir. Herşeyden önce bugün biliyoruz ki kalp ve damar sağlığımız için dengeli beslenme ve kilo kontrolü çok önemlidir. Fast food tarzı besinlerle alınan zararlı yağlar ve çocukluk çağından itibaren alınan fazla kilolar damarlardaki yapısal değişikliklerin çok erken yaşlarda başlamasına neden olmaktadır. Aynı zamanda hazır gıdalarda bulunan aşırı tuz ve kimyasal maddeler de damar yapımız için tehlikelidir. Çocuklukta edineceğimiz sağlıklı beslenme alışkanlığı hayatımız boyunca süreceği için sağlığımızı korumak adına beslenmemize dikkat etmeliyiz.

10 Tangram taş, kemik, plastik veya tahtadan yapılmış olan geometrik biçimlerdeki yedi adet parçayı bir araya getirerek çeşitli formlar oluşturma esasına dayalı yaratıcı bir zeka oyunudur. Hedef olarak belirlenen formu oluşturabilmek için, yedi parçanın tamamını kullanmak gerekir. Bu parçalar, farklı büyüklüklerdeki beş adet üçgen, bir adet kare ve bir adet paralelkenardır. Bu yedi parçanın Güneş, Ay, Mars, Jüpiter, Satürn, Merkür ve Venüs ü temsil ettiği söylenmektedir. Tangram, düş gücünü zorlayan bir oyundur. Yedi parçalık bir tangram takımıyla yapılabilecek en az değişik desen vardır, iki ya da daha fazla takımla daha çok sayıda ve daha karmaşık desenler de oluşturulabilir. Pelin Ayduran / 7H Mert Şehirlioğlu / 7İ 10

11 Kriptoloji Larissa Derya Kılıç / 8G Elma Çekirdeği Kriptoloji, şifre bilimidir. Bir mesajın belirli bir düzen, sistem veya kurala göre şifrelenip; güvenli bir biçimde alıcıya ulaştırılıp, mesajın deşifre edilmesi üzerine çalışmalar yapan bir matematik bilimidir. Bu işle uğraşana kriptolog denir. ŞİFRECİLİĞİN TARİHİ MÖ 1500 Yaşlı bir çömlekçi, çömleklerinin sırrını korumak için bir şifre hazırladı ve bilinen ilk şifreci oldu MÖ 6. yüzyıl Ispartalılar gizli mesajlarını scytale adlı bir aletle saklıyorlardı 1876 Şifreli telgraflar Amerika başkanlık seçimlerinde kullanıldı. Ancak 1878 yılında şifreler gazetelerde yayınlandı 1917 Şifresi çözülen bir telgraf yüzünden ABD, Birinci Dünya savaşına girdi Enigma makinesinin şifrelerinin çözülmesi, Müttefiklerin İkinci Dünya Savaşı nı kazanmasına yardımcı oldu 1994 CIA içinde çalışan Rus ajanı Aldrich Ames in bilgisayarındaki şifre kırılınca yakalandı 17. ve 18. yüzyıl Antonie Rossignol ve oğlu, 200 yıl boyunca kırılamayan XIV. Louis in şifresini buldu. Viyana, Siyah Oda da çalışan şifre çözücüleri ile büyük ün kazandı MS 8-9. yüzyıl Araplar şifre çözme sanatını keşfettiler Günümüzde; Artık herkes kod kullanıyor. Bilgisayarlar bilgileri güvende tutmak için bilgileri kodluyor, kredi kartları kullanılırken bilgiler şifreleniyor. Bar kodlar sayesinde alışverişler kısa sürüyor. Aynı zamanda hükümetler, casuslar ve suçlular gizlilik için hala şifre kullanıyor 11

12 Kimyasal Silahlar Elma Çekirdeği Röportaj Prof. Dr. Bülent Akınoğlu ODTÜ Fizik Bölümü Alperen Sakarya / 6B Kimyasal silahların yapımı ve kullanımı ile ilgili bize kısaca bilgi verir misiniz? Laboratuar ortamlarında devlet isteği ile üretilir. Genelde gaz halinde olan kimyasal silahlar 1. Dünya Savaşı nda yapıldığı gibi rüzgara bırakılarak (düşman cephesine doğru esen bir rüzgar) yaydırılırdı. Bu kimyasal silahlar deride yanmaya yol açabilir, vücudumuzdaki sinir sistemlerinin dengesini bozarak felç meydana getirebilir, solunumu kesebilir veya kusturmaya neden olabilir. 1. Dünya Savaşı nda, Almanlar tarafından klorin gazının bulunduğu şişelerin kapaklarının açılıp rüzgara karşı (Fransız) cephelere yaydırılması ile ilk 1915 yılında kimyasal silah kullanılmıştır. Ülkelerin kimyasal silahlara bakış açısı nedir? Çoğu ülke kimyasal silahlara çok sıcak bakmıyor; ama tabiî ki hangi ülkenin genel olarak gerçek bakış açısını, o ülkeyi yönetenlerin bakış açısını bilemeyiz. Savunma bakanlıklarına gitsek bile bize asla bu tür bilgiler verilmez. Türkiye de hangi kimyasal silahlar üretiliyor? Bu bilgileri bizim bilmemiz oldukça zor; ama şu anda tahminimce Türkiye de üretilen kimyasal bir silah yok. Böyle dememin nedeni ise şu anda kimyasal silah üretilecek benim bildiğim kadarıyla bir neden olmaması. Bu bilgiler çok gizli tutulan bilgiler olduğundan cevap vermek çok zor. 12 Atom bombasının yapılışını bizim düzeyimizde anlatır mısınız? Çekirdek tepkimeleri (reaksiyonları) iki türlüdür : 1. Fizyon tepkimesi ( Bölünme ) 2. Füzyon tepkimesi ( Birleşme ) Atom bombaları bu tepkimeye göre çalışır. İlk atom bombaları 1. tepkimeyi kullanıyorlardı. Çekirdekler bölündüğü veya birleştiği zaman yeni kimyasal elementler oluşur. Bu tepkimeler enerji verir. Zincirleme bir tepkime yaşanırsa bu enerji çok büyük olur.

13 Atom bombasının ilk ortaya çıkışı nasıl olmuştur? Sizce atom bombasını yapan kişi dünyaya bu kadar zarar vereceğini düşünmüş müydü? Radyoaktivite ile çalışan bilim adamlarının araştırmaları sonucu atom bombası yapılabileceği fikri ortaya çıkmıştır. Daha sonra 2. Dünya Savaşı nda ABD deki bilim adamları ve bu ülkeye kaçan bilim adamlarından oluşan bir grup devletin isteği ile Manhenton Project adı altında atom bombası yapılmıştır. Nasıl düşündüğünü bilemeyiz ama bazı kaynaklarda bu olanlardan çok pişman olduğu yazısı geçiyor. Hiroşima ya atılan atom bombası dünyayı nasıl etkiledi? Etkileri hala görülmekte midir? Radyoaktivite çok uzun yıllar bu zararı vermeye devam edebilir. Şu anda bile etkileri az olsa da görülmektedir. Amerika ya kaçan bilim adamlarının kaçma nedenleri nelerdir? 2. Dünya Savaşı sırasında bazıları ülkesinde olan ağır savaştan, bazıları ise canından endişe ettiğinden dolayı kaçmıştır. 13

14 Dengeli Beslenme ve İnsan Sağlığı Röportaj GÜLAY SAĞLIK Diyetisyen Begüm Ertaş / 6A Sizce yeterli ve dengeli beslenme nedir? Yeterli ve dengeli beslenme; bireyin sağlıklı ve üretken olarak yaşaması için yaşına, cinsiyetine ve çalışma durumuna göre tüm besin öğelerinin yeterli ve dengeli miktarda alıp vücudunda kullanmasıdır. Diyet ne demektir? Yeterli ve dengeli beslenme kapsamında kişinin vücudunda gerekli olan karbonhidrat, protein ve yağ alımına belli yüzdelerde dikkat etmektir. Uzmanlar diyet tabirini değil sağlıklı beslenme tabirini kullanır ve önerirler. İnsanlar en çok hangi sorundan dolayı diyetisyene geliyor? İnsanlar en çok fazla kilolu olma, kilo alamama ve kilo verme amaçlı geliyorlar. Obeziteden dolayı size gelen insanların yaş aralığı ne oluyor? Genelde her yaştan insan geliyor ama ortalama olarak arası diyebiliriz. Doğru yeme alışkanlığı nasıl ve ne zaman kazanılır? Doğru yeme alışkanlığı çocukluk döneminde kazanılır. Bu konuda aile çok önemlidir. Aile sağlıklı besleniyor ise çocukta ona alışır. Örneğin bir ailede her gün sebze yemeği oluyor ise çocukta o yemeğe alışır ve sever. Yaşamımızın bir döneminde diyet yapmak mı yoksa ömür boyu dengeli beslenmek mi daha doğrudur? Tabi ki ömür boyu sağlıklı beslenmek daha doğrudur. Ergenlik dönemindeki bir genç bir günde neler yemelidir? Vücudunun gelişmesi için 5 temel besin grubundan tüketmelidir. Bunlar: Süt ve türevleri Et, yumurta, peynir Tahıllar ve kuru baklagiller Taze meyve ve sebzeler Yağ ve şeker Yeterli ve dengeli beslenmediğimiz zaman ne gibi sorunlarla karşılaşırız? Vücut direncini azaldığından hastalığa yakalanma olasılığı artmakta ve ağır seyretmektedir. Yetersiz ve dengesiz beslenme toplumun yetişkin kesiminde, kalp-damar, karaciğer, safra kesesi, kanser, sindirim sistemi hastalıkları ve şeker hastalığının oluşumunda ve ağır seyretmesinde önemli etmenlerden biridir. Zeka gelişimini, vücut yapısında büyüme ve gelişmeyi engeller. Bireyin üretim hızını, çalışma gücünü, planlama-düşünme ve yaratma yeteneğini azaltır. Kişinin hareket kabiliyetini azaltır ve psikolojik rahatsızlıklara sebebiyet verir. Erken yaşlanmaya neden olur. Sağlıklı olmak için yeterli ve dengeli beslenmeden başka nelere dikkat etmeliyiz? İyi uyumaya, egzersiz yapmaya, kötü alışkanlıklardan uzak durmaya (sigara ve alkol), stresten uzak durmaya ve vücut ağarlığımızı dengede tutmaya dikkat etmeliyiz. 14

15 11-13 yaş aralığındaki genç bir insanın boy ve kilo durumu ne olmalı? Bu sorun için tablolara bakmak daha doğru olur. Fast Food satan restoranların artışı hakkında neler düşünüyorsunuz? Fast Food restoranlarının artışı talepten dolayıdır. İnsanların bu gibi restoranları talep etmesi pek de iyi bir şey değil. Fast Food sağlıklı bir beslenme değildir. Dengeli beslenmede yeri olmaması gerekir; ama günümüzde anne ve babalar çalıştığı için kolayca hazırlanan yemek çeşitlerini tercih ediyorlar. Çocuklar da bu yemeklere alışıyor ve kilo alıyor. 15

16 Bu ders yılı okulumuz öğrencilerinden bir grup Kanada, Ontorio Üniversite si tarafından uygulanan Gauss Contest yarışmasına ikinci kez katılmıştır. Yarışma İngilizce dilinde sorulan matematik sorularından oluşmaktadır. Bu yarışmaya katılan öğrencilerimizin hazırlanma sürecinde eğlendikleri, aynı zamanda problem çözme becerilerini geliştirdikleri gözlenmiştir. İşte size yarışmadan bir kaç soru... 16

17 17

18 Ergenlik Elma Çekirdeği Röportaj Leyla Vural 6. Sınıflar Psk. Dnş ve Ortaokul Zümre Sorumlusu Arda Önal / 6E Ergenlik döneminde sağlık problemleri yaşanır mı? Ergenlik dönemi bir hastalık değildir. İnsan hayatındaki gelişim dönemlerinden biridir ve bireyin yetişkin hayatına geçerken yaşadığı bir keşiftir. Dolayısıyla ergenliğin neden olduğu sağlık problemlerinden bahsedilmez. Ergenlik kızlarda ve erkeklerde hangi yaşlarda görülür? Ergenlik yaşları arasını kapsayan bir gelişim dönemidir. Her çocuk ergenliğe farklı yaşlarda başlar. Kızlar ergenliğe erkeklerden bir iki yıl daha önce girerken gelişim ve olgunlaşmalarını daha erken tamamlarlar. Bununla birlikte erkeklerde gelişim daha geç başlamasına rağmen kızlardan daha hızlıdır. bana birşey olmaz inancı gençleri riskli davranışlara itebilir. Bununla birlikte duydu davranışları arasında her zaman tutarlı olmadıkları ve duygularını daha çok öfke olarak yaşadıklarından dolayı kontrol kaybı ergenler için daha fazla risk taşır. Görülen yaşlar dışında başka yaşlarda görülür mü? Ergenliğe her çocuk farklı yaşlarda başlar. Bir çok faktör etkilidir. Genetik yatkınlıkta bu farklılığın bir nedenidir. Her birey için başlama yaşı o birey için normal kabul edilir. Ergenlik hiç yaşamayan birey var mıdır? İnsan yaşamındaki gelişim dönemleri kesin çizgilerle birbirinden ayrılmaz ancak sarmal bir yapı gibi düşünülebilir. Ergenlik içinde birden farklı gelişim özellikleri barındırır. Bunlardan biri de fiziksel gelişimdir. Hiç bir birey bir anda yetişkin boyuna ulaşamaz, yetişkin vücut yapısı oluşmaz. Aynı zamanda zihinsel, duygusal süreçleri de benzer şekilde gelişir. Bu nedenle her gelişim dönemini her birey yaşar. Ergen insanlar davranışlarının kontrolünü kaybederse hangi sonuçları doğurur? Kontrol kaybı tüm insanlar için çok da iyi olmayan birtakım sonuçlar doğurabilir. Ergenler için kontrol kaybı daha fazla risk taşır; çünkü ergenlik döneminin 18 İnsanlar ergenlik döneminde mi karşı cinse başka duygular hissetmeye başlar? Yetişkin hayatına benzer yakın ilişkiler kurma becerisinin temelleri ergenlik döneminde başlar. Elbette ki karşı cinse duyulan ilgi, yakınlık ve cinsel dürtülerin artması bu dönemin en temel gelişim özelliklerindendir. Ergenlikte yaşanan değişikliklerde normalinde olmayacak kadar artış ya da azalış görülür mü? Ergenlik çağında görülen değişim ve gelişimler her çocuk için farklılık gösterir. Bu nedenler

19 yaşanan değişim ve gelişimler için bir standart beliklemek normal-fazla-az gibi katogoriler çok da anlamlı olmamaktadır. Bununla birlikte bazı çocuklarda dürtüler çok da fazla olacağından belirtilerin görünen kısmı daha açık olabilmektedir. Hava koşullarının ergenlik dönemini etkiler mi? Ergenlik dönemine girişte, yaşanılan coğrafi bölgenin iklimi, genetik yapı ve bireysel farklılıklar gibi özellikler etkilidir. Bu nedenle, ergenlik dönemi için kesin bir başlangıç ve bitiş yaşı verilememektedir. Ergenlik döneminde ergen ailesine hangi önerilerde bulunursunuz? Elma Çekirdeği Sonradan kabul edebileceğiniz şeylere baştan hayır demeyin, Soğukkanlı ve sakin olun, fevri davranışlardan kaçınmaya çalışın, Sıkıcı, öğüt veren konuşmalardan kaçının, çocuklarınızın söylediklerini anlamaya çalışın, İyi bir dinleyici olun, konuşulanların sır olarak kalacağı konusunda onlara güven verin Çocuklarınız sizden uzaklaşıyor gibi görünse de, gösterdiğiniz doğrular yeri geldiğinde kullanılacaktır. Önemli olan sağlıklı ve güvenli kuracağınız iletişimdir. Bu dönemde çocuklar ne yetişkin ne de çocuk olarak görünmekte ve bu karmaşa davranışlarına da yansımaktadır. Bu karmaşaya çevreden aldıkları çelişkili mesajlarda neden olmaktadır. Siz de çocuğunuzun bu durumunu fark ederek, onun 19 onun yetişkin davranışlarını destekleyip, çocukça yaptığı davranışlarda ise bu çelişkiyi yaşatmadan destek olun. Bu dönemde ki çatışmalar, ergenin bir yandan sizin gibi olmak istemesi diğer yandan da bağımsızlığını sizden farklı bir birey olarak gerçekleştirme çabasıdır. Bunu hatırlayarak çatışmaların olabileceğini kabullenin. Çatışma-çözme becerilerinizi gözden geçirin. Bu konuda önemli model olduğunuzu unutmayın. Yeteneklerini ve ilgi alanlarını tanımaya çalışan gencin, ilgilerindeki değişkenlik normaldir. Ona bu değişkenliğinde kendini tanımasına fırsat verin ve yardımcı olun. Gencin zihinsel yaşadığı dağınıklık ve değişkenlik, dış görünümüne ve çevresine de yansıyabilir. Sizin kurallarınızla sıklıkla çatışabilen bu durumu ancak gençle uzlaşmaya giderek çözebilirsiniz. Geçlerdeki olumsuz davranışlardan önce olumlu davranışları görmeye çalışarak, hem iletişimi güçlendirin hem de bu sayede olumlu davranışları pekiştirin. Bu dönemde yaşayacağınız aşırı baskıların ve cezalandırmaların genci arkadaş grubuna iteceğini unutmayın. Bu nedenle yapıcı eleştiriler kullanın. Problemlerinizi kapı aralığında çözmeye kalkışmayın. Problemleri çözmek için yer ve zaman ayırın. Problemi doğru tanımlayın. Çocuklarınızın kendi sorumluluklarını üzerinize almayın. Unutmayın sorumluluklarını ne kadar önce üstlenirse o derece de sorumlu bireyler yetiştirebilirsiniz. Kuralların öğretilmesi ve uygulanmasında tutarlı, açık ve kararlı tutumunuz en önemli faktörlerdir. Olumlu ve olumsuz duyguları ifade etmesi için yüreklendirin.

20 Kısa Sorulara Kısa Cevaplar... Volkanik adalar nasıl oluşurlar? Volkanik adalar, deniz dibinde meydana gelen volkanların dışarıya püskürttükleri lavlarla meydana gelmiş bir takım küçük adalardır. Bunlara bazı göllerin ortalarında ve okyanuslarda da rastlanabilir. Batı Akdeniz de Stromboli Adası, Büyük Okyanus taki Hawai adaları volkanik adalara örnektir. Gözde Gürsoy 4A Tuz bir maden midir? Tuz bir madendir. Maden diğer adıyla cevher yer kabuğunda iç ve dış doğal etkenlerle oluşan, ekonomik yönden değer taşıyan minerallere verilen addır. Yer kabuğu içerisinde tabakalaşmış tuz yataklarının, kömür üretiminde uygulanan yöntemlerle işletilmesi sonucu tuz üretilebiliyor. Bir başka yöntemde, yer kabuğu içerisindeki tuz yataklarının çözelti madenciliği ile işletilmesidir. En eski tuz madeni Wieliczka tuz madeni Polonya nın Krakow kenti yakınlarındadır ve tarih öncesi çağlardan beri kullanılmıştır. Gözde Gürsoy 4A Ankara ilinin Kızılcahamam ilçesinde bir deniz canlısı fosili bulunması mümkün müdür? Kızılcahamam da bir jeopark bulunmaktadır. Prof. Dr. Nizamettin Kazancı tarafından bir proje yürütülmektedir. Bu proje kapsamında Kızılcahamamda bir çok fosil bulunmuştur. Balık...vb. deniz canlılarının fosillerine rastlanmıştır. Oradaki jeolojik oluşlumlar zamanında orada bir tuzlı göl ya da denizin olduğunu göstermektedir. Bulgular, Kızılcahamam ın zamanında sular altında olduğunu bu fosiller kanıtlıyor. Burada bulunan balık, kurbağa...vb. fosiller de burada deniz yıldızı fosillerinin bulunabileceği düşüncesini güçlendiriyor. Ulaş Keskin 4F Yağmur ormanlarını bitki çeşitliliği bakımından incelediğimiz zaman, çeşitliliği bu bölgeden fazla olan bir yaşam alanı var mıdır? Bitkilerin yetişebilmesi için en uygun ortam suyun, ışığın ve topraktaki minerallerin fazla olduğu ortamlardır. Bu özelliklerin hepsi yağmur ormanlarında fazlası ile mevcuttur. Canlı çeşitliliğinin fazla olması toprağın mineral bakımından zengin olmasına, çok miktarda yağmur yağıyor olması suyun bol bulunmasına ve tüm bunlara ışığa ulaşmada bir sıkıntı yaşanmamasını da eklersek bitkilerin yetişebilmesi için en uygun ortam koşullarının yaratıldığı anlamına gelmektedir. Bu nedenle yağmur ormanları bitki çeşitliliği bakımından en zengin ormanlardır. Aslınur Biçer 5F 20

21 Ev Hayvanlarımız ve Hastalıkları Röportaj Yavuz UĞUR Uğur Veteriner Kliniği Doğa Yıldırım / 6B Bu mesleği seçmenizde neler etkili oldu? Elma Çekirdeği Hayvan sevgisi ve onlara olan ilgi bu mesleği seçmemde çok etkili oldu. Ne kadar süredir veteriner hekimsiniz? Yavuz Uğur: 11 yıldır veteriner hekimim. İnsanlar en çok hangi problemlerden dolayı hayvanlarını size getiriyorlar? Koruyucu önlemler, hastalıklar ve acil müdahaleleri yaptırmak için. Bu tür sıkıntılar olduğunda veteriner desteği gerekiyor. Mesleğinizin en zor yanları nelerdir? Hayvanlarla bir sorun yaşamıyorum; fakat insanlarla anlaşmak bundan daha zor oluyor. Hayvanların hastalıklara yakalanmamaları için neler önerebilirsiniz? Aşılarını gerektiği gibi yaptırmaları, veteriner hekimlerin tavsiyelerini dinlemelerini ve hayvanlarının beslenme biçimlerine dikkat etmelerini önerebilirim. En çok hastalık kapabilen hayvan hangisidir? Muhabbet kuşu, su kaplumbağası gibi egzotik hayvanlar. Hayvanların yakalandığı en tehlikeli hastalık hangisidir? Aşısız köpeklerde ve kedilerde gençlik hastalıkları. Bunlardan başka bize önerebilecekleriniz nelerdir? Biz sadece hayvanlara bakmıyoruz. Koruyucu önlemlere, hayvanlara verilebilecek doğru gıdalara, et ve süt ürünleri gibi gıdaların hayvan ve insan sağlığına uyumuna da 21 bakıyoruz. Bu tür şeylere de önem verilmesi gerekiyor. Kedi, köpek ve kuşlar neden çok tüy döker? Öncelikle kuşunuzu stresten uzak tutup mineral içeren solüsyonu suyuna veya yemine katmalısınız.. 20 gün 1 ay içinde herhangi bir düzelme olmazsa veteriner hekiminize danışılmalı. Kedi ve köpekler de stresten uzak tutulmalı, kuru mama ile beslenip, düzenli olarak tüyleri taranmalı ve düzenli olarak parazitle mücadele yapılmalı, brewest olarak bahsedilen sarmısaklı maya tabletlerinden kullanması faydalı olur; fakat buna rağmen yinede az miktarda olsa tüy dökümü kaçınılmazdır.bunun için en kesin yöntem kedi ve köpeğin en az yılda 2 kere traş edilmesidir. Köpekler neden dışarı çıkınca otları yerler? Köpeğin dışarıda otları yeme sebebi, midesindeki yüksek asit salgısını baskılama isteği yani gastrit probleminden kaynaklanmaktadır. Gastrit ise ani yem değişikliği,kalitesi düşük mama veya uzun süreli ev yemeklerinin değişik kompozisyonlarda verilmesinden kaynaklanır...eğer tedavi edilip mide rahatlatılmazsa köpeğiniz sürekli köpüklü ve sıvı tarzda kusmaya başlar ve ardından da ishalle komplike olan bir sürece girer... Kedileri ve köpekleri neden evde yediğimiz yemeklerle besleyemeyiz? Biz klinisyen veteriner hekimler olarak bunu hayvanınızın sağlığı ve uzun yaşaması açısından doğru bulmuyoruz..en iyisi yaşına uygun bir kuru mama ile beslemektir. Hem daha sağlıklı olur, hem size kolaylık olur,hem de evde besin değişikliğine bağlı gastrit ve kusma sorunu yaşanmamış olunur.

22 22

23 23

Organ bağışında bulunan herkesin organları kullanılabilir mi?

Organ bağışında bulunan herkesin organları kullanılabilir mi? Organ Doku Birimi ve Bağış Organ Bağışı Başka Hayatlara Can Katmaktır Organ bağışı nedir? Organ bağışı kişinin hayatta iken kendi özgür iradesiyle, organlarının bir kısmını veya tamamını ölümünden sonra

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

ORGAN VE DOKU BAĞIŞI-NAKLİ

ORGAN VE DOKU BAĞIŞI-NAKLİ ORGAN VE DOKU BAĞIŞI-NAKLİ. BEYİN ÖLÜMÜ NEDİR? Beyin ölümü, beyin fonksiyonlarının geri dönüşümsüz olarak kaybolmasıdır. Beyin ölümü gerçekleşen kişide solunum ve dolaşım ancak yoğun bakım koşullarında

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Yazar Ad 61 Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Ülkemizde kalp damar hastalıkları erişkinlerde en önemli ölüm ve hastalık nedeni olup kanser veya trafik kazalarına bağlı ölümlerden daha sık görülmektedir. Halkımızda

Detaylı

8. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 3. Ünite Deneme 7

8. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 3. Ünite Deneme 7 1-8. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 3. Ünite Deneme 7 3-4- 2- 5-7- 8-6- 9- Aşağıda K, L ve M çözeltilerine ait özellikler verilmiştir. K çözeltisi mavi turnusol kağıdını kırmızıya çeviriyor. L çözeltisine

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

ORGAN BAĞIŞI ve ORGAN/ DOKU NAKLİ

ORGAN BAĞIŞI ve ORGAN/ DOKU NAKLİ ORGAN BAĞIŞI ve ORGAN/ DOKU NAKLİ ORGAN BAĞIŞI Kişi hayatta iken, serbest iradesi ile tıbben yaşamı sona erdikten sonra doku ve organlarının başka hastaların tedavisi için kullanılmasının izin verilmesine

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM ORTAOKULU 2013-2014 PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK BÖLÜMÜ

İSTEK ÖZEL ACIBADEM ORTAOKULU 2013-2014 PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK BÖLÜMÜ İSTEK ÖZEL ACIBADEM ORTAOKULU 2013-2014 PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK BÖLÜMÜ Bireyin çocukluktan yetişkinliğe geçerken biyolojik, psikolojik ve sosyal yönden geliştiği bireyselleştiği, toplumsallaştığı

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI DİSİPLİN/ GELİŞİM ALANI: UZUN DÖNEMLİ AMAÇ: - Vücudumuz bilmecesini çözelim - Maddeyi tanıyalım - Kuvvet ve hareket - Işık ve ses - Canlılar dünyasını

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun, büyümesi yenilenmesi çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasıdır. Ş. İKİBUDAK BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SAĞLIKLI BİR Y AŞAMIN

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR!

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR! Acıbadem Hastanesi Büyüme ve Ergenlik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz ile, çocuğun doğumundan itibaren vücudunda hangi hormonların ne gibi işlevleri olduğunu, ilk 3 yılın önemini ve ergenlik

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Fen ve Teknoloji 7. BOŞALTIM SİSTEMİ. Hazırlayan: NİHAT BAHÇE HAYAL BİLİMDEN DAHA ÖNEMLİDİR. ÇÜNKÜ BİLİM SINIRLIDIR.

Fen ve Teknoloji 7. BOŞALTIM SİSTEMİ. Hazırlayan: NİHAT BAHÇE HAYAL BİLİMDEN DAHA ÖNEMLİDİR. ÇÜNKÜ BİLİM SINIRLIDIR. KAZANIMLAR; BOŞALTIM SİSTEMİ. KARACİĞER: Proteinlerin kullanılması sonucunda amonyak açığa çıkmaktadır. Zehirli olan amonyağı daha az zararlı olması için üreye dönüştürmektedir. 1. Boşaltım sistemi ile

Detaylı

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP HAKKINDA BİLMEMİZ GEREKENLER Gribin nasıl bir hastalık olduğunu, Gripten korunmak için neler yapmamız gerektiğini, Grip aşısını ve ne zaman aşı olmamız

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI Ekmek, diğer tahıllar ve patates Meyve ve sebzeler Et, balık ve alternatifleri Yağ ve şeker oranı yüksek yiyecek ve içecekler Süt ve süt ürünleri Sağlıklı beslenme tabağı insanların

Detaylı

Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz

Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz T.C. Sağlık Bakanlığının Onayı ve Desteği ile Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz İstatistik Analiz Raporu (İstanbul) Eylül 2010 Omega Araştırma tarafından hazırlanmıştır. İÇİNDEKİLER Türkiye nin Tansiyonunu

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007 2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007 İsim/ Soy isim: Sınıf:.. SORULAR 1. Yukarıdaki şekilde de

Detaylı

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz Diyetisyen Serap Orak Tufan İstanbul 2015 NEDEN OKULA GİDERİZ? PEKİ NEDEN YEMEK YERİZ? Hastalanmamak için Daha Güçlü olmak için Daha çabuk büyümek için Karnımızı

Detaylı

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon Obezite Nedir? Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ Prof. Dr. Erdal ZORBA GEÇMĐŞTEN GÜNÜMÜZE SAĞLIK Geçmişte sağlığın tanımı; hastalıklardan uzak olma diye ifade edilirdi. 1900 lerin başında ölümlerin büyük bir kısmı bakteri ve

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir.

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız ve Diş Sağlığı Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız sağlığı: Dişler ve onları

Detaylı

SINAV KAYGISI. Sınav Kaygısının Belirtileri Nelerdir? * Fiziksel Belirtiler

SINAV KAYGISI. Sınav Kaygısının Belirtileri Nelerdir? * Fiziksel Belirtiler SINAV KAYGISI Kaygı, stresli bir durum karşısında hepimizin yaşadığı uyarılmışlık halidir. Ancak kaygının belli bir miktarda yaşanmasının olumlu işlevleri de vardır. Bir miktar kaygı günlük hayatta bizi

Detaylı

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg)

Detaylı

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Prof. Dr. Yasemen YANAR Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölüm Başkanı Tarih boyunca medeniyetler

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME Beslenme Yetersizliğine Bağlı Sorunlar 1 PROTEİN ENERJİ YETERSİZLİĞİ Büyüme ve gelişme için gerekli olan enerji, protein, karbonhidrat, vitamin ve minerallerin yeterince alınmamasına

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I Sağlık Bülteni ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Kasım 2013 İLK YARDIM BÖLÜM I Hayatımız boyunca çeşitli nedenlerle yaralanmalar veya hastalıklarla karşılaşmamız kaçınılmazdır. Yaşamımızın çeşitli

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı Dengeli Beslenme Yaşamımız boyunca sürekli büyürüz. Bebeklikten itibaren sağlıklı bir şekilde büyümek ve gelişmek için düzenli, dengeli ve yeterli beslenmemiz gerekir. Beslenmek yani yemek yemek günlük

Detaylı

Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu

Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu Z. Ş İ M Ş E K, C. D E M İ R, Z. KEKLİK, B. K A R A, M. A K B A B A Toplumların üretim biçimi, erken

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

BOŞALTIM SİSTEMİ ORGANLARI

BOŞALTIM SİSTEMİ ORGANLARI BOŞALTIM SİSTEMİ BOŞALTIM NEDİR? O Vücudumuzda gerçekleşen olaylar sonucunda oluşan karbondioksit, üre, tuz, fazla miktarda bulunan su gibi atık maddelerin dışarı atılmasına boşaltım denir. BOŞALTIM SİSTEMİ

Detaylı

Güneş Sistemi (Gezi Öncesinde)

Güneş Sistemi (Gezi Öncesinde) Güneş Sistemi (Gezi Öncesinde) ODTÜ Toplum ve Bilim Uygulama ve Araştırma Merkezi Boston, The Museum of Science tan uyarlanmıştır. Gezegen Evi 'Evrendeki Vaha' Gösterimi İçin Öğrenci Etkinliği (6. ve daha

Detaylı

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi MANİSA HABER Soğuklarla birlikte sinüzit vakalarında artış yaşanıyor Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ercan Pınar, havaların

Detaylı

18 Y A Ş Ü S T Ü B İ R E Y

18 Y A Ş Ü S T Ü B İ R E Y Avanos ve Gülşehir İlçelerinde Görülen Kronik Hastalıkların Prevalans, İnsidans ve Risk Faktörlerinin Değerlendirildiği İzlem Çalışması 18 Y A Ş Ü S T Ü B İ R E Y V E R İ T O P L A M A F O R M U Hane ve

Detaylı

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI 16 EKİM DÜNYA GIDA GÜNÜ Dünya da bir yanda obeziteyle mücadele yapılırken diğer tarafta açlıktan ölme noktasına gelen insanlara

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı

Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı 3. Ulusal Hastane ve Kurum Eczacıları Kongresi 23-27 Mart 2016, Muğla Uz. Ecz. Metin Deniz KARAKOÇ Denizli Devlet Hastanesi Hasta

Detaylı

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONRASI AĞRI Altı haftaya kadar karın alt bölgesinde aralıklı ağrılar

Detaylı

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir.

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Genel anlamda ise kanser, hücrelerde DNA'nın hasarı sonucu hücrelerin

Detaylı

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ?

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? Kalsiyum bir çok kişinin bildiği gibi kemik ve dişlerin yapı, oluşum ve sürdürülmesinde temel bir gereksinimdir. Kemik erimesini azaltmada yardımcı

Detaylı

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRıZINDE ILK MÜDAHALE Kalp krizi tıbbi bir acil durumdur. Erken tanı ve hızlı tedavi oldukça hayati

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik 2. Ders YB 205 Beslenme İkeleri 2015 Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr BESLENME Dünya Sağlık Örgütü (WHO-DSÖ)

Detaylı

3-9 KASIM ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ HAFTASI ARTVİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ

3-9 KASIM ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ HAFTASI ARTVİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ 3-9 KASIM ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ HAFTASI ARTVİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ORGAN NAKLİ NEDİR? Hastalıklar nedeniyle görev yapamayacak derecede hasar gören organ yada organlar yerine, sağlam organ yada organların

Detaylı

SORULAR / CEVAPLAR. 2 metabolic balance ile kilo nasıl dengeleniyor?

SORULAR / CEVAPLAR. 2 metabolic balance ile kilo nasıl dengeleniyor? SORULAR / CEVAPLAR 1 nedir? kilo düzenleyici metabolizma programıdır. Bu program doktorlar ve beslenme uzmanları tarafından geliştirilmiştir. Bu program yardımıyla yeme içme alışkanlıklarınız sağlıklı,

Detaylı

Obsidyen ile sağlıklı kalın. OBSİDYEN TAŞI NEDİR?

Obsidyen ile sağlıklı kalın. OBSİDYEN TAŞI NEDİR? HAKKIMIZDA Makro Grup A.Ş. bünyesinde yer alan Obsidyen Maden ve Mermercilik LTD. ŞTİ., 2002 yılında madencilik, değerli ve yarı değerli taş işleme alanlarında faaliyet göstermek üzere İstanbul da kurulmuştur.

Detaylı

SAĞLIKLI YAŞAM VE BESLENME ALIŞKANLIKLARI BİLGİ FORMU

SAĞLIKLI YAŞAM VE BESLENME ALIŞKANLIKLARI BİLGİ FORMU SAĞLIKLI YAŞAM VE BESLENME ALIŞKANLIKLARI BİLGİ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER Adınız: Soyadınız: Doğum Tarihi: Doğum Yeri: Adres: (Ev) (İş) Telefon:(Ev): (İş) (Cep) E-mail: Eğitim Durumunuz: Mesleğiniz: KİLO

Detaylı

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

Reflü Hastaları Ne Yapmalı?

Reflü Hastaları Ne Yapmalı? On5yirmi5.com Reflü Hastaları Ne Yapmalı? Reflü hastalarının, yaşam kalitelerini yükseltmek ve daha az sorun yaşamaları için yapabilecekleri basit çözümler var. Yayın Tarihi : 11 Ekim 2011 Salı (oluşturma

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR 1 Yüzyıllardır doğayı ve doğadan elde edilebilecek maddeleri keşfetme arzusu içinde olan insanoğlu 1400'lü yıllarda o güne kadar bilinmeyen bir asidi, yani HCl (hidrojen klorür,

Detaylı

Güven Platformu, Pıhtı Atmasına Bağlı Ölümlere DUR Diyor!

Güven Platformu, Pıhtı Atmasına Bağlı Ölümlere DUR Diyor! Her gün, bir uçak dolusu insan; pıhtı atması nedeniyle hayatını kaybediyor. Güven Platformu, Pıhtı Atmasına Bağlı Ölümlere DUR Diyor! Sanofi-aventis in koşulsuz desteğiyle Türkiye de ilk kez 16 uzmanlık

Detaylı

4 Eylül tarihinde yaptığımız Sezona Merhaba buluşması siz sayın müşterilerimizin yoğun katılımıyla başarıyla gerçekleşmiştir.

4 Eylül tarihinde yaptığımız Sezona Merhaba buluşması siz sayın müşterilerimizin yoğun katılımıyla başarıyla gerçekleşmiştir. 4 Eylül tarihinde yaptığımız Sezona Merhaba buluşması siz sayın müşterilerimizin yoğun katılımıyla başarıyla gerçekleşmiştir. Katılan tüm müşterilerimize gösterdikleri yoğun ilgiden dolayı teşekkür ederiz.

Detaylı

ORGAN NAKLİ: ELLİ YIL ÖNCESİNE KADAR BİR HAYALDİ

ORGAN NAKLİ: ELLİ YIL ÖNCESİNE KADAR BİR HAYALDİ ORGAN NAKLİ: ELLİ YIL ÖNCESİNE KADAR BİR HAYALDİ Son 50 yılda organ nakli hızla gelişti ve Türkiye de 2011 de 3.836 nakil yapıldı. Türkiye de yılda 20 bin, Çin de 2 milyon kişi organ bekliyor. Cerrahinin

Detaylı

MOBIL SAGLIK SEKTÖRÜNÜN GELECEGI

MOBIL SAGLIK SEKTÖRÜNÜN GELECEGI Portal Adres MOBIL SAGLIK SEKTÖRÜNÜN GELECEGI : www.yazete.com İçeriği : Gündem Tarih : 19.10.2014 : http://www.yazete.com/teknoloji/mobil-saglik-sektorunun-gelecegi-802935.html 1/4 MOBIL SAGLIK SEKTÖRÜNÜN

Detaylı

Gazlı İçecekler Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?

Gazlı İçecekler Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor? Son yıllarda özellikle sofralarımıza hakim olmuş gazlı içecekleri içmeden önce bir kez daha düşünmek de yarar var. Gazlı içecekler hakkındaki gerçekleri anlatan Judith Valentine'in makalesi, bu yabancıyı

Detaylı

Kari m ve eşi Kelly alti sonra çocuk sahi bi olmak i sti yor

Kari m ve eşi Kelly alti sonra çocuk sahi bi olmak i sti yor Kari m ve eşi Kelly alti sonra çocuk sahi bi olmak i sti yor Karim in eşi Kelly altı ay sonra hamile olmak istiyor 1. Karim in eşi Kelly altı ay sonra hamile olmak istiyor Karim in eşi Kelly hamile olmak

Detaylı

5. Kızamık sayısı. Grip sayısı

5. Kızamık sayısı. Grip sayısı Kazanım: İki veri gurubunun karşılaştırmayı gerektiren araştırma soruları oluşturur. Araştırma sonucuna uygun verileri elde eder? 1. Aşağıdaki tabloda yıllara göre Kavaklıdere ilçesinde üretilen buğday

Detaylı

KAN BASINCI (TANSĐYON) Prof. Dr. Erdal ZORBA

KAN BASINCI (TANSĐYON) Prof. Dr. Erdal ZORBA KAN BASINCI (TANSĐYON) VE SAĞLIK Prof. Dr. Erdal ZORBA KAN BASINCI (TANSĐYON) VE SAĞLIK Kalbimiz günde 24 saat hiç durmamaksızın kan pompalama görevini yerine getirir. Kan basıncı, kalbin kanı vücudun

Detaylı

neden az yağlı az kolesterollü diyet?

neden az yağlı az kolesterollü diyet? neden az yağlı az kolesterollü diyet? DYT-YRD07 Rev / 2 Yürürlük Tarihi / 30.12.2005 Rev Tarihi / 17.18.2012 neden az yağlı az kolesterollü diyet? Kolesterol insan vücudunda doğal olarak bulunan yağa benzer

Detaylı

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar Verem Haftası etkinlikleri çerçevesinde Akkuş İlçe Sağlık Grup Başkanımız Dr. Mustafa AKDOĞAN 18/01/2010 tarihinde ilçemizde çalışan din adamları ve halka yönelik verem hastalığı ile ilgili çeşitli bilgiler

Detaylı

KALP DAMAR SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI RİSKLERİNDEN KORUNMA

KALP DAMAR SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI RİSKLERİNDEN KORUNMA KALP DAMAR SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI RİSKLERİNDEN KORUNMA BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? KALP DAMAR HASTALIĞI NEDİR? DAMARLAR NEDEN DARALIR? KALP DAMAR HASTALIĞININ BULGULARI RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR? KALP

Detaylı

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Bu sunu Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Hayatboyu Öğrenme Programı Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi kapsamında düzenlenen Eğitim Toplantıları için hazırlanmıştır.

Detaylı

ÜNİTE 7 : GÜNEŞ SİSTEMİ VE ÖTESİ UZAY BİLMECESİ

ÜNİTE 7 : GÜNEŞ SİSTEMİ VE ÖTESİ UZAY BİLMECESİ ÖĞRENME ALANI : DÜNYA VE EVREN ÜNİTE 7 : GÜNEŞ SİSTEMİ VE ÖTESİ UZAY BİLMECESİ A GÖK CİSİMLERİNİ TANIYALIM (5 SAAT) 1 Uzay ve Evren 2 Gök Cismi 3 Yıldızlar 4 Güneş 5 Takım Yıldızlar 6 Kuyruklu Yıldızlar

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

FORUM EGE GÜNEŞİ ANAOKULU 2 YAŞ MİNİK ARILAR SINIFI AYLIK EĞİTİM VE BRANŞ DERSLERİ PROGRAMI

FORUM EGE GÜNEŞİ ANAOKULU 2 YAŞ MİNİK ARILAR SINIFI AYLIK EĞİTİM VE BRANŞ DERSLERİ PROGRAMI FORUM EGE GÜNEŞİ ANAOKULU 2 YAŞ MİNİK ARILAR SINIFI AYLIK EĞİTİM VE BRANŞ DERSLERİ PROGRAMI DİL BECERİLERİM VE BEN Hikâye / Öykü / Masal: Paylaşalım bunları adlı hikâyemizi biz hazırladık. Tekerlemeler:

Detaylı

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme

Detaylı

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü 10 Ekim 2014 nbilir@hacettepe.edu.tr Sunum Planı Sağlık Hizmetlerinin Gelişmesi

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Dokuların oksijen ve besin ihtiyacını karşılayan, kanın vücutta dolaşmasını temin eden, kalp ve kan damarlarının meydana getirdiği sisteme dolaşım

Detaylı

Gen haritasının ne kadarı tamamlandı DNA'nın şimdiye kadar yüzde 99'u deşifre edildi.

Gen haritasının ne kadarı tamamlandı DNA'nın şimdiye kadar yüzde 99'u deşifre edildi. Bilim dünyası, yaşamı alt üst edecek yeni bir gelişmeye daha imza atarak insan DNA'sının şifresini çözmeyi başardı. Çıkarılan 'gen haritası' sayesinde kalp ve kanser hastalığı tarihe karışacak ve insan

Detaylı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU HİPERLİPİDEMİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı