Cranium - kafatası lamina externa lamina interna diploe sinus

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Cranium - kafatası lamina externa lamina interna diploe sinus"

Transkript

1 CRANİUM (kafatası)

2 Cranium - kafatası Aksial iskeletin en önünde yeralan bölümüdür. İçinde ve üzerinde barındırdığı beyin, duyu organları, sindirim ve solunum sistemlerinin başlangıç bölümlerinin öneminden ötürü özelleşmiştir ve karmaşık bir yapı gösterir. Şekli, tabanı geriye ve yukarıya, ucu öne ve aşağıya yönelik iri bir dikdörtgen pirizmaya benzetilebilir. Bu iriliğinden ötürü pek çok kas, rahatlıkla kafatasının üzerine sığabilmiş ve ona bağlanmıştır. Kafatası kemiklerinin tümü yassı kemikler grubundandır. Bu grup kemiklerin lamina externa adı verilen biri dışta, lamina interna adı verilen diğeri içte iki yaprağı vardır. Bu yaprakların arasında diploe adı verilen ve çift kat anlamına gelen süngersi öğe yer alır. Bazı kemiklerde bu ara öge bulunmaz. Bunun yerine, çeşitli yollardan burun boşluğu ile ilişkisi olan ve sinus adı verilen boşluklar şekillenmiştir.

3 Cranium - kafatası Kafatasını şekillendiren kemikler birbirlerine önceleri kıkırdaksal olarak birleşmişlerdir. Doğumun hemen öncesi veya doğumu takip eden kısa bir sürede bu kıkırdaksal birleşmeler yerini kemiksel birleşmeler bırakırlar. Bazı yerlerde doğumdan sonra da kıkırdaklar varlığını sürdürebilirler. Buralara bıngıldak veya fonticulus cranii adı verilir. Fonticulus insanlarda görüldüğü halde evcil memelilerde doğumda veya hemen sonra kemikleşme tamamlandığından pek bulunmaz. Bulunduğu istisna durumlarda ise yeri, alın ve ense bölgesidir.

4 Kafatası kemikleri Kafa kemiklerini çevreledikleri boşluklara ve temelini oluşturdukları yapılara göre; Ossa cranii veya neurocranium ; Cavum cranii adı verilen kafatası boşluğunu çevreleyen kemikler. Ossa facieci veya splanchnocranium ; Bunlar cavum nasi adı verilen burun boşluğu ile bunun yan boşluklarını (sinus) çevreleyen ve yüzün temelini oluşturan kemikler. Bunların dışında alt çene kemiği, mandibula yüzün tamamlayıcı kemiğidir. Dil kemiği, os hyoideum veya apparatus hyoideus ise: Tek olan, basihyoideum ile çift olan, stylohyoideum, epihyoideum, ceratohyoideum ve thyrohyoideum'dan ibarettir.

5 Ossa cranii veya neurocranium Dördü tek üçü çift toplam 7 kemikten oluşur. Tek olanlar Çift olanlar os occipitale os parietale os interparietale os frontale os sphenoidale os temporale os ethmoidale

6 Ossa facieci veya splanchnocranium İkisi tek, sekizi çifttir. Çift olan alt çene kemiği mandibula da yüze dahil edilir. Dil kemiği, os hyoideum,tek olan, basihyoideum ile çift olan, stylohyoideum, epihyoideum, ceratohyoideum ve thyrohyoideum'dan ibarettir. Tek olanlar Çift olanlar vomer os nasale os rostrale os lacrimale os zygomaticum maxilla os incisivum os palatinum os pterygoideum ossa turbinata mandibula

7 Os occipitale (kafa arkası kemiği) Kafatasının tek kemiklerinden biridir. Kafatasının ense veya arka duvarını yapar. Pars basilaris (taban bölümü), partes laterales (yan parçalar) ve squama occipitalis (pulsal bölüm) olmak üzere üç ana bölümden oluşmuştur. Bu üç bölüm ortaklaşa foramen magnum denilen kafatası büyük deliğini şekillendirirler.

8 Kafatası Pars basilaris (basioccipitale) boşluğu tabanın arka bölümünü oluşturur. Foramen magnum'dan os sphenoidale'ye kadar uzanır. Dış yüzü kemerlidir ve üzerinde özellikle os sphenoidale'ye birleşme yerinde, başın bükücü kaslarının yapışması için tuberculum musculare adı verilen bilateral çıkıntılar görülür. Bunların gerisinde ve ortada insan ve etçillerde Tuberculum pharyngeum adı verilen daha küçük bir çıkıntı yeralır. Kemiğin iç veya üst yüzü, beynin ilgili bölümlerinin oturması için çukurlaşmıştır ve fossa cranii caudalis isimni alır. Bu çukur enine seyreden hafif bir kabartıyla önde impressio pontina, arkada impressio medullaris olarak bölünmüştür. Kemiğin kenarları, equus ve sus'ta çevredeki kemikler ile birleşmediğinden foramen lacerum u meydana getirmiştir. Ruminant ve carnivor'da ise kemikler arası birleşme şekillenmiş ancak geride dar bir yarık halinde foramen jugulare kalmıştır. Carnivor'da, buna ilaveten önde foramen caroticum denilen bir delik oluşmuştur. Ruminant'ta bu delik bulunmaz. Pars basilaris, önünde bulunan os sphenoidale ile kıkırdaksal biçimde birleşerek synchondrosis sphenooccipitalis'i yapmıştir.

9 Partes laterales (exoccipitale) For. occipitale magnum'u iki yandan kuşatan parçalardır. Condylus occipitalis adı verilen ard kafa lokma çıkıntıları ile bunların dış tarafında alt çeneye doğru uzayan, processus jugularis veya paracondylaris isimli boyunduruk çıkıntılarıdan oluşurlar. Condylus'lar oval veya elips şeklinde eklem çıkıntıları olup atlas'ın fovea articularis craniales'i içine yerleşirler. Bunların hemen üst yanında fossa condylaris dorsalis adı verilen birer sığ çukurluk bulunur. Condylus'lar ile proc. jugularisler arasında, ventral yanda yer alan daha belirgin çukurluklar fossa condylaris ventralis adını alırlar.

10 Partes laterales (exoccipitale) Bunun tabanında nervus hypoglossus, geçmesi için equidelerde foramen hypoglossi isimli bir delik veya diğer türlerde canalis n. hypoglossi isimli bir kanal bulunur. Ruminant'ta bu kanal bazen çift olabilir. Processus jugularis'ler carnivor'da kısa, equus ve ruminant'ta uzun ve uçları içe dönük, sus'ta en uzun ve birbirine paralel uzanan sivri çıkıntılar halindedirler. Ruminant ve equus'ta for. magnum'un dorsal kenarını da pars lateralis'ler şekillendirirler. Sus ve carnivor'da ise iki yan parça birbirine kavuşamadığından araya squama'da girerek deliğin üst kenarını yaparlar.

11 Squama occipitalis For. magnum'un üst tarafında bulunan parçadır. Lateralden os temporale ile, dorsalden os pariatale, os interpariatale(domuzda yok) ile ve ventralden partes laterales ile çevrilmiştir. Kafatasının ense bölümünü oluşturur. Equide, k. ruminant ve carnivor larda aynı zamanda kafatası tavanının oluşumuna da katılır. Bu nedenle bu türlerde büyük bir pars nuchalis ile küçük bir pars parietalis'ten oluşmuştur. Equus, sus carnivor'da bu iki parça arasında ve kemiğin dış yüzünde crista nuchae isimli kuvvetli bir kemik pervazı mevcuttur. Ruminant'larda crista yerine linea nuchae isimli çizgi görülür. Equus ve carnivorlar'da crista nuchae'nın ortasından buruna doğru uzayan bir kemik pervazına buna da crista sagittalis externa adı verilir.

12 >> Squama occipitalis Sus dışında diğer türlerde pars nuchealis üzerinde, crista veya linea nuchae'den aşağıya doğru inildiğinde protuberantia occipitalis externa isimli bir çıkıntı görülür. Sus'ta burası oluk şeklinde bir düzlük halindedir. Carnivor da protuberantia occipitalis externa'dan for. magnum'a doğru dikey uzayan crista occipitalis externa denen bir kabartı görülür Crista veya linea nuchae yanlarda os temporale'nin crista (linea) temporalis'i olarak devam eder. Bos'ta squama occipitalis, os frontale'nin geriye doğru uzamasından ötürü, os parietale'nin bir kısmı ve os interparietale ile kaynaşmıştır.

13 >> Squama occipitalis Kemiğin iç yüzünde fossa cerebellaris isimli geniş çukurluk bulunur. Ruminant ve sus'ta burada görülen ve öne ve aşağı doğru uzayan kemik çıkıntısına, protuberantia occipitalis interna adı verilir. Bundan sağa ve sola uzayan oluklar sulcus sinus transversi'lerdir. Equus ve carnivor'da burada os occipitale, os parietale ve os interparietale'nin processus tentoricus isimli çıkıntıları birleşerek oluşturdukları büyük bir kemik çıkıntısı, tentorium cerebelli osseum yeralmıştır. Carnivor larda bunun önünde sinus transversus ve sinus sagitalis'i birleştiren for. sinus sagittalis dorsalis isimli bir delik yer alır. Yine iç yüzde crista sagittalis externa'nın karşılığı olarak bir crista sagittalis interna'nın başlangıç bölümü bulunur. Carnivor larda ayrıca crista occipitalis externa nın denk geldiği yerin içyüzünde cerebellum'un vermis'inin oturması için imprassio vermialis isimli geniş ve az derin bir çöküntü de yer alır

14 Os parietale (duvar kemiği) Kafatasının yan ve üst tarafında yer almış, kafatası boşluğunun tavanının büyük bir bölümünü oluşturan (bos dışında) bir çift kemiktir. Bos hariç sağ ve sol yanınki sutura parietalis aracılığı ile birleşmiştir. Facies externa denen dış yüzü dışbükeydir. Facies externa, bos dışındaki türlerde biri planum parietale denen üst, yani tavan bölümü, diğeri planum temporale denen yan bölüme ayrılır. planum parietale en çıkıntılı yerine tuber parietale adı verilir.

15 >> Os parietale Bos'ta planum parietale kaybolmuş, bunun yerine ense düzlüğünün şekillenmesine ortak olan dar bir planum nuchae ile, kafatasını yanlardan kuşatan planum temporale'den oluşmuştur. Planum temporale, fossa temporalis isimli şakak çukurunun oluşumuna katılır.

16 >> Os parietale Equus ve carnivor'da iki taraf kemiğinin tepede birleştikleri yerin dış tarafında, squomosa occipitalis'ten başlayıp bu kemik üzerinde de devam eden crista sagittalis externa isimli düz bir kemik çıkıntısı görülür. Crista sagittalis externa önde iki yana açılarak giden linea temporalis isimli yanal çizgiler haline dönüşür.

17 >> Os parietale (duvar kemiği) Sus ve k. ruminant'ta linea temporalis, planum parietale ile planum temporale arasındaki sınırı oluşturan uzun köşelenme şeklinde karşımıza çıkar. Kemiğin facies interna denen iç yüzü içbükey ve girintili çıkıntılıdır. Ortada crista sagittalis interna ile buna eşlik eden sulcus sinus sagittalis dorsalis vardır. Carnivor ve equide'lerde görülen proc. tentoricus'lar os occipitale ve interparietale'nin aynı isimli çıkıntıları ile birleşerek, tentorium cerebelli osseum'u meydana getirirler.

18 Os Interparietale (duvar arası kemiği) Equide ve carnivor'larda kafatasının tavanında, sağ ve sol os parietale'ler ile squoma occipitalis arasında yer alan üçgen şeklinde ufak bir kemiktir. Feotal hayatta çift kemik olmasına rağmen çok erken yaşta iki tarafınki kaynaşarak tek kemik haline dönüşür. Kemik bos'ta alın kemiği tarafından geriye doğru itilerek ense bölgesine kaydırılmış ve os parietale ile sınır göstermeyecek şekilde kaynaşmıştır. Sus'ta squama occipitalis'in iç yüzüne kaymış ve onunla kaynaşmış olduğundan dış yüzde hiç görülmez. Felis dışındaki türlerde kemik yaşlılarda çevresindeki kemiklerle sınır göstermeksizin kaynaşır. Felis'te hayat boyu kaynaşmamış olarak bulunur. Equus ve carnivor'da kemiğin dış yüzünde, crista sagittalis externa isimli kemik ibiği görülür. Equus ve canis'te iç yüzündeki processus tentoricus isimli çıkıntısı komşu kemiklerin processus tentoricus'ları ile birleşerek tentorium cerebelli osseum u yaparlar. Kedide bu oluşumu sadece os parietalenin proc. tenrericus'ları şekillendirir. Bunun tabanında felis dışındaki türlerde Sulcus sinus transversi isimli enine bir oluk uzanır.

19 Os frontale (alın kemiği) Alnın büyük bir bölümü ile, göz ve şakak çukurlarının şekillenmesine ortak olur. Sağ ve sol tarafinki orta hat üzerinde sutura frontalis ile birleşirler. Os parietale'ler ile os nasale'ler arasında yer almıştır. Bos'ta enseye kadar uzayarak kafatası tavanının tümünü şekillendirir. Genel olarak squama frontalis(alan alın bölümü), pars nasalis(burun bölümü) ve pars orbitalis (göz çukurluğu bölümü) olmak üzere üç bölüme ayrılır. Evcil hayvanlarda alın ve burun bölümü birleşerek pars nasofrontalis adını almıştır.

20 Squama frontalis Alın bölgesini oluşturan kısımdır. Margo supraorbitalis aracılığı ile pars orbitalis'ten kesin çizgilerle ayrılmıştır. Facies externa'sı carnivor'larda dış bükey, diğer türlerde düzdür. Orta çizgi yakınındaki en çıkıntılı yerine tuber frontale adı verilir. Sığırda squama frontalias, squamosa occipitalis'e kadar uzamış ve böylece kafatasının tavanının tamamını bu kemik yapmıştır Equus ve ruminant'larda oldukça belirgin, sus ve carnivor'larda bu bölümden yanlara doğru uzayan ve orbita'nın üst arka duvarını da oluşturan proc. zygomaticus isimli bir çıkıntı bulunur. Proc. zygomaticus orbitaya bakan alt yüzünde, glandulae lacrimalis'in yerleşmesi için fossa glandulae lacrimalis isimli bir çukur yer almıştır. Bu çıkıntı equide'lerde os temporale nin proc. zygamaticus'u ile, ruminant larda os zygamaticum'un proc. frontalis'i ile birleşerek

21 >> Squama frontalis Sus ve carnivor'larda Proc. zygomaticus silik kaldığından arcus orbita şekillenmemiştir. Arcus orbita nınn bıraktığı eksiklik ligamentum orbitale isimli bir bağ tarafından giderilir. Sqouma frontalis'in ortası düzeyinde ve margo supraorbitalis'e yakın olarak, foramen supraorbitale isimli delik veya delikler bulunur. Buradan ruminant'ta geriye, susta öne doğru sulcus supraorbitalis isimli bir oluk uzanır. Delik ruminant ve sus'ta göz çukurluğuna doğru canalis supraorbitalis olarak devam eder. Atta kanal bulunmaz sadece proc. zygomaticus üzerinde ve orbita'ya açılan basit bir delik vardır. Carnivor'da delik margo supraorbitalis üzerinde yeralan incisura supraorbitalis durumundadır.

22 >> Squama frontalis Pars squamosa'nın dış yüzünün arka yanında yer alan ve fossa temporalis'e dönük küçük parçasına facies temporalis denir. Bu yüz ile ana bölüm arasında equus, bos ve carnivor'da çok belirgin, sus ve küçük ruminant'ta az belirgin linea temporalis isimli bir çıkıntı vardır. Linea temporalis equus ve carnivor'da geriye doğru karşı tarafınki ile ortada birleşerek, crista sagittalis externa'yı oluşturken, sus ve küçük ruminant'ta geriye doğru os parietale'nin linea temporalis'i olarak devam eder. Ruminant'ta alın kemiklerinin arka köşelerinden yanlara doğru processus cornualis isimli birer tane boynuz çıkıntısı uzanmıştır. Bos'ta bunların arasındaki tümsekliğe, protuberantia intercornualis adı verilir. Squama frontalis'in facies inrerna sı iç bükeydir ve üzerinde girinti ve çıkıntılar bulunur. Median çızgi üzerinde sulcus sagittalis dorsalis görülür.

23 Os frontale (Pars nasalis ) Os frontale'nin squamo frontalis ile os nasele arasında kalan ön bölümüdür. Os nasale ile sınır olan kenarına margo nasalis, orbita tarafındaki kenarına margo supraorbitalis adı verilir.

24 Pars orbitalis Orbita nın (göz çukuru) medial duvarının büyük bir bölümünü ile cavum crani'nin ön-üst ve yan duvarını şekillendirir. Her iki tarafınkinin arasına dik bir kemik perde şeklinde os ethmoidale girmiştir. Bu orbital duvarın üs yanında, proc. zygomaticus'un alt yüzünün medial'inde göz kasları makarasının oturması için fovea trochlearis isimli sığ ve ufak bir çukurluk bulunur. Equus'da os frontale ile os sphenoidale (ala orbitalis) sınırı üzerinde, diğer türlerde bu sınıra yakın fakat pars orbitalis üzerinde, foramen ethmoidale isimli bir delik yer almıştır. Bu delik carnivor'larda çifttir.

25 Pars orbitalis Pars orbitalis'in caudal sınırını crista orbitalis ventralis çizer. Proc. zygamaticus'un kaidesinden başlıyan bu crista, aşağıya doğru inerek crista orbitosphenoidalis ile birleşir. Alın kemiğinin iki yaprağı arasında sinus frontalis isimli büyük bir boşluk vardır. Sağ ve sol taraf boşluklarını, septum sinuum frontalium ile birbirinden ayırır. Sinus, bos ve sus'ta bütün kemiği kapsar Bos'ta boynuzların içine kadar gider.

26 Os ethmoidale (kambursu kemik) Kafatası boşluğu ile burun boşluğu ve iki göz çukurluğu arasında, os frontale ile diğer komşu kemiklerin iç taraflarında bulunur. Bu yüzden dışarıdan gözükmeyen ancak sagital ve transversal kesitlerde görülebilen tek kemiktir. Genellikle şekli ön duvarı olmayan kısa bir dikdörtgen prizmaya veya kutuya benzer. Bu kutunun sinus frontalis'i alttan sınırlayan üst duvarına lamina tectoria, Alt duvarına lamina basalis, Orbitalara dönük yan duvarlarının her birine lamina orbitalis, Cavum cranii ve cavum nasiyi birbirinden ayıran kalbur gibi delikli arka duvarına lamina cribrosa, Kutunun tam ortasında onu diklemesine ikiye bölen orta duvara lamina perpendicularis denir. Lamina perpendicularis önde burnun orta kıkırdağı, cartilago septi nasi' ile devam ederken, Arkada lamina cribrosa üzerinden beyin boşluğuna doğru uzanan crista galli isimli bir çıkıntı yapmıştır. Crista galli'nin iki yanında, tabanını lamina cribrosa'nın oluşturduğu fossa ethmoidale isimli çukurlar şekillenmiştir. Buradaki deliklere, foramina cribrosa denir.

27 Os ethmoidale (kambursu kemik) Prizmanın üst ve yan duvarlarından çıkarak burnun içine doğru uzayan, üzeri kalbur gibi delikli, sivri ucu burun deliğine yönelik ve serbest, geniş tabanı lamina cribrosa'ya yaslanmış kağıt külahı şeklinde kıvrılmış olan kemik yaprakçıklara, labyrinthus ethmoidales veya ethmoturbinalia adı verilir. Ethmoturbinalia'nın dışta olan ufak yapraklı bölümlerine, ectoturbinalia, içte bulunan ve büyük yapraklı olan bölümlerine de endoturbinalia adı verilir. Bu kemik külahlar arasında bir takım hava boşlukları ve karmaşık yollar oluşmuştur. Bu hava boşluklarına celulae etmoidales, karmaşık yola da meatus etmoidalis adı verilir. Endoturbinale'lerden en dorsalden birincisi burunu ön bölümlerine kadar uzayarak os nasoturbinale'nin de oluşumuna katılırken, ikincisi daha kısa kalmış fakat daha büyük gelişmiştir. Üzerlerine mucosa döşenerek birincisinden concha nasi dorsalis, ikincisinden concha nasi medius'u oluşur.

28 Os sphenoidale (kamamsı kemik) Kafatası tabanının ön bölümünde, os occipitale'nin pars basilaris ile os ethmoidale'nin lamina cribrosa'sı arasında bulunan tek kemiktir. Kısmen de olsa kafatası yan duvarının ön bölümlerinin oluşumuna da katılır. Gençlerde arkada os basisphenoidale ve önde os presphenoidale olmak üzere iki parçadan oluşur. Kemiğin bu parçaları birbirine kıkırdak aracılığı ile birleşip synchondrosis intersphenoidale'yi oluştururlar. Birleşme sonradan kemikleşerek synostosis dönüşür. Ön parça, arka parçaya oranla daha yüksek bir düzeyde bulunduğundan iki kemiğin birleşme noktası, kafatası boşluğundan bakıldığında merdiven basamağını andıran bir şekildedir. Arkasındaki basiocipitale ile birleşmesine synchondrosis sphenoocipitalis denir.

29 Os basisphenoidale Ortada bir corpus yanlarda iki ala basisphenoidale ve iki processus pyterigeideus'dan şekillenmiştir. Corpus basisphenoidale rostralindeki presphenoidale ile syncondrosis intersphenoidale, caudalindeki basioccipitale ile syncondrosis sphenooccipitale aracılğıyla birleşmiştir. Corpus'un dış yüzü kemerli, beyne dönük iç yüzü çukurcadır ve alae basisphenoidales (temporales) ile birlikte fossa cranii media'yı oluştururlar. Bu iç(üst) yüzün ortasında fossa hypophysialis isimli derince bir çukur yer almıştır. Çukur ve çevresi insanda eski türk eğerine benzediğinden, sella turcica olarak isimlendirilir. Çukurun gerisinde, equus dışındaki türlerde, dorsum sellae adını verdiğimiz belirgin bir çıkıntı bulunur. Fossa hypophysialis, geviş getirenler ile domuzda derindir. Tavşanda fossa'nın tabanında kemiğin basal yüzüne açılan canalis craniopharyngeus ın deliği yeralır. Dorsum sellae'nın üst yan köşelerinde, özellikle carnivor'larda belirgin olan proc. clinoideus caudalis isimli iki küçük çıkıntı bulunur. Ayrıca sellae turcica'nın iki yanında, içinden a. carotis interna'ların geçmesi için sulcus caraticus isimli oluklar bulunur.

30 >> Os basisphenoidale Alae basisphenoidale- temporales ; Corpus'un iki yanından geriye doğru uzayan iki adet kemik kanattan oluşur. Genel görünümleri az çok kareye benzer ve beyine dönük yüzleri çukurcadır. Equus'ta kanadın çıktığı yerin beyine bakan yüzünün medial tarafında ve içte sulcus nervi ophthalmici ile dışta sulcus nervi maxillaris isimli iki adet sinir oluğu vardır. Sulcus nervi ophthalmici fissura orbitalis'e, sulcus nervi maxillaris for. rotundum'a açılır. Ruminant ve sus'ta ise foramen orbitorotundum'a açılan sulcus nervi maxillaris et opthalmici isimli tek oluk mevcuttur. Ala'ların iç yan yüzleri beynin lobus priformis leri için fossa priformis isimli birer çukur bulunur.

31 >> Os basisphenoidale Equus ve sus'ta ala'ların arka kenarı, foramen lacerum'un ön kenarını yapar ve üzerinde, içten dışa doğru incisura carotica, incisura ovalis ve incisura spinosa isimli üç adet oyuntu görülür. For. lacerum'un bulunmadığı türlerde bu çentikler kaybolmuş, bunun yerine ruminant'ta foramen ovale, carnivor'da foramen ovale, foramen caroticum ve ve bazen foramen spinosum isimli delikler şekillenmiştir.

32 >> O s basisphenoidale pterygoideus lar ala ların Processus corpus'tan çıktığı yerde, sağlı sollu ventral ve lateral'e doğru uzayan çıkıntıladır. Özellikle bos ve sus'ta büyük olan bu çıkıntılar damak kemiğinin pars perpendicularis'i ve os pterygoideum'la birlikte choana denilen burun yutak deliğini çevreler. Equus ve canis'te processus pterygoideus un hemen yan tarafında ve ona paralel olarak önden arkaya seyreden canalis alaris isimli kanat kanalı yeralmuştır. Bu kanalın ön deliğine, foramen alare rostrale, arka deliğine foramen alare caudale adı verilir. İkinci delik equide lerde for. rotundum'un ön tarafına açıldığından dıştan bakıldığında tek delikmiş gibi görülürler.

33 >> Os basisphenoidale Proc. pterygoideus'tan çıkarak, ala orbitalis bölümünde açıklanacak olan deliklerin üzerine doğru saçak gibi uzayan ve equus'ta belirgin olan kemik yaprağına crista pterygoidea denir. Equus'ta bunun üst yüzünde ve foramen opticum düzeyinde for. alare parvum isimli ufak bir delik bulunur. Delik ince bir kanalla canalis alaris'e bağlanmıştır. Ayrıca canalis alaris'in medialinde, proc. pterygoideus'u önden arkaya kat eden ve özellikle equide ve bazı carnivor larda daha kolay görülebilen canalis pterygoidei(vidii kanalı) isimli ince bir kanal daha vardır. Bu kanal ala temporalis'in gövdeyle birleştiği noktanın dış yüzünden geriye doğru sulcus nervi canalis pterygoidei olarak devam eder.

34 Os presphenoidale (ön bölüm) Os basisphenoidale nin önünde ve daha yükseğinde yeralır. Bir corpus presphenoidale ve iki alae ossis presphenoidalis (orbitalis) den oluşur. Corpus presphenoidale, arkasında syncondrosis intersphenoidale den başlarken, Önde os ethmoidale nin lamina perpendicularis in altına rostrum sphenoidale olarak uzanarak son bulur. Corpus un ön bölümü alttan ve ortadan os vomer, alt yanlardan os palatinum ile os pterygoideum ve üstten os etmoidale tarafından kuşatılmıştır. Corpus un alta bakan dış yüzü kemerli iç veya üst yüzü daha yüksek bir düzeyde ve oyukçadır Üst yüzünün arka bölümünde sulcus chiasmatis adı verilen enine bir oluk görülür. Sulcus chiasmatis tan öne ve iki tarafa doğru uzayan kanallara canalis opticus denir. İçinde a. opthamica interna ve n. opticus'ların seyrettiği bu kanallar önde for. opticum'lara açılır. Sulcus chiasmaticus'un üst kısmı bir kemik köprü tarafından kapatılmıştır.. Bu kemik köprünün geriye bakan serbest kenarına crista orbitosphenoidalis, köprünün ortasındaki tümsekliğe ise jugum sphenoidale adı verilir. Özellikle insan ve etçillerde sulcus chiasmatis in üst ve yan kenarlarından çıkıp, geriye doğru uzayan çıkıntılara proc. clinedeus rostralis denir. Carnivor lar ve küçük ruminant lar dışındaki türlerinde corpus'un içinde sinus sphenoidalis bulunur.

35 >> Os presphenoidale (ön bölüm) Alae ossis preshenoidalis (orbitalis) corpus'un iki yanından öne, yani göz çukurlarına doğru uzayan kemiksel kanatlardır. Dış yüzüleri ile orbita nın iç duvarını dolayısıyla iç yüzüleri ile de kafatası boşluğunun ön ve yan duvarının bir kısmını oluşturlar. Bunlar equus ve sus'ta alın kemiğinin incisura sphenoidalis isimli yarığı içerisine, ruminant ve carnivor'larda ise alın kemiği ile damak kemiği arasına girerek onlarla dikişsel birleşirler. Ala orbitalis'ler et yiyenler dışındaki türlerde os basisphenoidale nin ala temporalis lerinden daha büyüktürler. Carnivor'larda ise ala temporalis ler daha büyüktür. Kanatların herbiri kendi yanındaki göz çukuru ile kafatası boşluğunu ayıran bölmenin bir kısmını oluştururlar

36 >> Os presphenoidale (ön bölüm) Alae temporales kafatası boşluğundan göz çukuruna giden ve yukarıdan aşağı doğru sıralanan bir takım delikler tarafından delinmişlerdir. Bu deliklerden ilki equus'ta os frontale ile bu kemiğin sınırında bulunan for. ethmoidale dir. Ruminant, sus ve carnivor larda bu delik tamamen alın kemiği üzerindedir. Üstten ikinci delik, öncekinin biraz alt ve gerisinde yer alan for. opticum dur. Bunun da alt ve dış tarafında göz çukuru yarığı, fissura orbitalis yer almıştır. Equide lerde fissura orbitalis in alt ve dışında ise yuvarlak delik, for. rotundum bulunur. Bu son iki oluşum ve for. alare rostrale (orale) os basishenoidale nin proc. pterygoideus undan yana doğru uzayan crista pterygoidea tarafından bir siper gibi örtülmüştür. Sus ve ruminant larda fissura orbitalis ve for. rotundum for. orbitorotundum isimli tek delik halinde birleşmişlerdir. Equide ve carnivor larda for. rotundum canalis alaris in rostraline açılır. Dışardan bakıldığında for. alaris rostralis ve for. rotundum sanki tek bir delikmiş gibi görülür.

37 >> Os presphenoidale (ön bölüm) For. etmoidale(6) For. opticum(7) Fissura orbitalis(8) For. rotundum(9) For. alare caudale(10) For.alare parvum (11) For. etmoidale(6) For. opticum(7) For. orbita rotundum (8) For. ovale(9)

38 Os temporale (şakak kemiği) Cavum cranii nin yan duvar ile taban duvarının bir kısmının oluşumuna katılan sağlı sollu bir çift kemiktir. Herbiri ön ve üstten os frontale, üstten os pariatale, ön ve alttan os sphenoidale, arka ve alttan os occipitale tarafından çevrilmiştir. Dış yüzlerine baş ve çenenin hareketlerini sağlayan kuvvetli kaslar yapışır. Ayrıca pek çok önemli damar ve sinir bu kemiklerden geçer. Denge ve işitme organı da burada bulunmaktadır. Kulakla ilişkisi olan yegane kemiktir.

39 Os temporale (şakak kemiği) Embriyolojik ve fonksiyonel yönden pars squamosa, pars typanica ve pars petrosa olmak üzere üç bölümden oluşur. Son iki parça birlikte, kaidesi caudodorsale, ucu(apex petrose) rostroventrale dönük bir piramide benzediğinden pyramis olarak da anılır. Pyramis i oluşturan parçalar os occipitale ile pars squamosa arasına kama gibi girerek onlarla birleşmiştir. Birleşme bos ve carnivor'da önce syndesmosis, sonra synostosis şekle dönüşür. Onun için bu türlerde pars tympanica ve pars petrosa, çevresindeki kemiklerden ayrılmazlar. Equus, sus ve k. ruminant'ta bağlantı gevşektir ve çevre kemiklerden ayrılabilirler.

40 Squoma temporalis Os temporale nin ön üst ve dış kısmını yapar. Os frontale ile birleşen ön ve üst kenarına margo frontalis, Os parietalis ile birleşen üst kenarına margo parietalis, Os sphenoidale ile birleşen ön ve alt kenarına margo sphenoidalis denir. Kafatası boşluğuna dönük facies cerebralis isimli iç yüzü üzerinde beyin ve damarlar ile ilgili girinti ve çıkıntıların izlerini taşır. Facies cerebralis de sus ve küçük ruminant larda pars petrosa nın iç yüzünün yakınından başlıyan crista tentorica yer alır. Bos'ta pars squamosa'nın iç yüzünü komşu kemikler kapatmış olduklarından beyin tarafından bakıldığında bu yüzü görmek mümkün değildir.

41 Squoma temporalis Oldukça kubbeli görünen facies temporalis isimli dış yüzüde, öne ve dışa doğru uzayan processus zygomaticus isimli kuvvetli bir çıkıntı görülür. Bu çıkıntı os zygomaticum'un processus temporalis'i ile birleşerek arcus zygomaticus isimli elmacık kemerini şekillendirir. Proc. zygomaticus'un başlangıç yerinin alt yüzünde, çene eklemi için facies articularis isimli bir eklem yüzü bulunur. Bu eklem yüzün ön bölümünde özellikle equus'ta çok belirgin olan enlemesine eklem tümseğine tuberculum articulare denir. Bunun hemen gerisinde fossa mandibularis isimli bir eklem çukuru ve onun da gerisinde processus retroarticularis adını alan bir çıkıntıdan oluşmuştur.

42 >> Squoma temporalis Ruminant ve sus'ta tuberculum articulare az belirgin, proc. retroarticularis ise ufaktır. Carnivor'da tuberculum articulare bulunmaz. Proc. zygomaticus'un çıkış yerinin gerisinde görülen çıkıntı, proc. occipitalis adını alır. Proc. zygomaticus un dorsal kenarından gelip proc.occipitalis in dorsal kenarı üzerinde geriye doğru devam eden kemik pervazına crista temporalis adı verilir. Crista temporalis enseye doğru devam ederek os occipitale nin crista veya linea nuchalis ine ulaşır. Kedi dışındaki türlerde proc. occipitalis ten ventrale doğru uzayan çıkıntı proc. retrotympanicus dur. Proc. retrotympanicus ve ön tarafında yer alan proc. retroarticularis ile aralarında incisura otica veya tympanica isimli bir yarık oluşmuştur. İncisura otica sus'ta bulunmaz, carnivor'da ise az belirgindir. Yarığın içine meatus acusticus externus isimli dış işitme yolu ve porus acusticus externus isimli dış işitme deliği yerleşir.

43 >> Squoma temporalis Proc. retroarticularis in hemen gerisinde ve porus acisticus externus un önünde yeralan deliğe foramen retroarticulare, bunu takip eden şakak kanalına, meatus temporalis denir. Meatus temporalis kafatasının içinde, tentorium cerebelli osseum'da sonlanır. Sus ta meatus acisticus externus ve os occipitale arasında proc. jugularis in kaidesine doğru uzanan proc. nuchalis adını alan bir çıkıntı bulunur. Buna os hyoideum un ilgili çıkıntısı bağlanır. Pars squamosa çevresindeki kemiklerle birlikte şakak çukurluğu, fossa temporalis'i oluşturur.

44 Pyramis Os occipitale ile sqoma temporalis arasına kama gibi girmiştir. Pars petrosa ve pars tympanica olmak üzere iki bölümden oluşur. Birinci bölümün proc. mastoideus u bazı anatomicilerce pars mastoidea olarak değerlendirilir.

45 Pars petrosa Os temporale nin cauda ventralinde yer alır. İç kulağı içinde barındırır. İçinde barındırdığı hasas organ nedeniyle vucudun en sert kemik oluşumudur. Bu nedenle kaya parçası anlamına gelen pars petrosa ismi verilmiştir. Beyne bakan facies medialis partis petrosae isimli iç yüzü hariç hemen hemen her tarafı çevre kemikler ile kuşatılmıştır. Açık olan medial yüzün ortasında porus acusticus internus isimli iç işitme deliği yeralır. Bu delik, meatus acusticus internus isimli kısa bir kanalla devam eder. Kanalın ucuna fundus acusticus internus denir. Fundus, crista transversa isimli enine bir kemik pervaz ile iki sığ çukura ayrılmıştır. Buralara ikişerden dört adet delik açılır. Bunlardan nasodorsalde yer alan birinci delik, area veya introitus canalis nervi facialis adını alır ve buna canalis nervi facialis açılır. Nasoventralde yer alan ikinci delik, area cochleae adını alır. buradan nervus cochlearis geçer. Cristanın caudodorsal ve caudo ventralinde yeralan üçüncü ve dördüncü delikler foramen (area) vestibulare dorsale ve ventrale dir. Nervus vestibularis dorsalis ve ventralis isimli kolları geçer.

46 >> Pars petrosa Kemiğin iç yüzünün os occipitale'ye doğru yükselen kenarı, crista petrosa adını alır. Medial yüzü, facies rostralis partis petrose isimli ön yüzden ayıran bu crista, equus ve canis'te tentorium cerebelli osseum'la birleşir. Bos'ta alçak olan cristayı, küçük ruminant ve sus'ta pars squamosa şekillendirir ve adı crista tentorica olur. Facies medialis te biri porus acusticus internus un üstünde, diğeri arkasında olmak üzere iki ayrı çukur saha fark edilir. Bunlardan üstekine fossa cerebellaris(1), arkadakine fossa subarcuta adı verilir. Facies medialis'in caudal kenarı üst ve altta yarık şeklinde iki aralık taşır. Bunlardan fossa subarcuta nın arkasında kalan, dorsaldeki yarığa, apertura externa aquaductus vestibuli(2), ventraldekine, apertura externa aquaductus cochlea (4)adını verilir. Bu aralıklar aynı isimli kanallarla iç kulağa bağlanırlar. Apertura externa aquaductus cochlea nın yakınında, ventral kenarla caudal kenarın birleştiği yerdeki ufak çukurluğa, fossula petrosa(5) denir.

47 >> Pars petrosa Facies medialis'in ventral kenarı carnivor dışında türlerde serbesttir ve for. lacerum'un lateral kenarını oluşturur. Carnivor'da bu kenar os occipitale'nin pars basillaris'i ile birleşerek sutura petrobasilaris'i yaparlar. Yine aynı kenar üzerinde ve biraz arkada incisura jugularis denilen bir çentik bulunur. Bu çentik os ocipitale nin pars lateralis indeki aynı isimli çentikle birleşerek insan, carnivor ve ruminant larda for. jugularis i oluşturur. Diğer türlerdeki for. lacerum aborale nin karşılığı olan bu delik proc. intrajugularis isimli çıkıntı ile ikiye ayrılmıştır. Deliğin dış yan bölümünden v. jugularis interna (ruminant, carnivor ve sus ta), iç yan kısmından ise n. glossopharyngeus, n. vagus ve n.accesorius geçer. Ventral kenarın orodorsal kenarla birleştiği yerde incisura nervi trigemini(11) isimli yarım ay şeklinde bir yarık ve bunun hemen yanında fossa ganglii semilunaris (10) isimli bir çukurluk görülür. Buranın hemen altında canalis petrosus'un (9) başlangıç deliği veya giridi bulunur. Kanal, canalis nervi facialis'e birleşir ve içinde nervus petrosus superficialis major bulunur. Pars petrosa nın pars tympanica tarafından örtülmüş olan ventolateral yüzüne facies ventralis partis petrosae veya tympanica denir. Bu yüzde cochlea'nın meydana getirdiği poromontorium isimli bir kabarıklık ile bunun yanında yer almış olan foramen ovale (fenestra vestibuli) ve foramen rotundum (fenestra cochlea) isimli iki delik bulunur. Ayrıca burada canalis nervi facialis'in deliği'de görülür.

48 >> Pars petrosa Pars petrosa nın kafatasının dış yüzeyine ulaşan caudodorsal bölümü proc. mastoidea dır. Pars mastoidea olarak da bilinen bu bölüm, dorsalateral'den squama temporalis, caudal den os occipitalis ile örtülmüştür. Squama occipitalis e dönük yüzüne facies occipitalis partis petrosae, os ocipitalis ile aralarındaki yarığa fissura petrosquamosa denir. Sus ta pars mastoidea hiç bulunmazken, en belirgin olarak equide lerde görülür. Equide lerde bu bölümden ventrale doğru, proc. retrotypanicus ve proc. jugularis arasında parmak gibi uzayan, büyük bir proc. mastoideus şekillendirmiştir. Carnivor larda proc. mastoideus, porus acusticus externus un arkasında küçük bir nodul şeklinde, k. ruminant da prüzlü bir saha halinde, b. ruminant da ise alçak bir çıkıntı şeklinde karşımıza çıkar. Equide ve ruminant larda proc. mastoideus un alt yüzünde processus styloideus isimli silindirik bir çıkıntı görülür.

49 >> Pars petrosa Diğer türlerde bulunmayan bu çıkıntıya dil kemiğin tympanohyoideum isimli bölümü bağlanır. Çıkıntıyı çevreleyen kemik yaprağa vagina processus styloidei denir. Carnivor'da dil kemiği, dış kulak yolunun gerisindeki processus mastoideus'a, sus'ta ise squama'nın proc. nuchealis'ine bağlanır. Carnivor da, pars tympanica, ve proc. mastoideus, ruminant ve equide lerde proc. styloideus ve proc. mastoideus, sus da proc. retrotympanica ve pars tympanica arasında canalis nervi facialis'in dış deliği, foramen stylomastoideum yeralmıştır. Pars petrosa nın facies rostralis partis petrosae denilen ön ve üst yüzü, arkada fissura petrosquamosa ile os occipitale den ayrılır. Bu yüz, adı geçen yarıkla başlıyan tegmen tympani isimli düz bir alan halindedir. Tegmen tympani nin dış yanında birbirine paralel seyreden canalis nervi petrosus major, ve canalis nervi petrosus minor oluklar görülür.

50 Pars tympanica Piramitin oroventral parçasıdır. Ventral yüzünde ruminant ve sus'ta çok büyük, equus'ta ise çok ufak olan bulla tympanica isimli şişkinlik görülür. Şişliğin iç boşluğuna cavum tympanii adı verilir ve içinde orta kulak yer alır. Bu boşluğun medial duvarı pars petrosa tarafından oluşturulurken, dış yanında, üzerine membrana tympani denilen kulak zarının gerildiği anulus tympanicus isimli halka seklinde bir delik bulunur. Anulus tympanicus dışarıya doğru meatus acusticus externus isimli dış kulak yoluyla devam eder. Bunun dış ucundaki deliğine porus acusticus externus adı verilir. Felis'te meatus çok kısa olduğundan burası delik olarak kabul edilir. Bulla'nın iç kenarının dışa ve aşaya doğru şekillendirdiği çıkıntı, proc. muscularis'tir.

51 Pars tympanica Ruminant ve sus'ta sivri ve ince, equus'ta kuvvetli ve uzun, carnivor'da ise kısa olan proc. muscularis e damak kaslarından m.levator ve m. tensor veli palatini yapışırlar. Bunun tabanının iç tarafında, ostium tympanicum tubae auditivae, bulunur. Bulla tympanica ile proc. muscularis arasından görülen, pars typanica ile pars petrosa arasındaki yarık (Glazer yarığı) fissura petrotympanica'dır. Buradan, chorda tympani adı verilen bir sinir geçer.

52 Ossa faciei (Yüz kemikleri) Burun boşluğunun kemiksel çerçevesini, tabanını ve dolayısıyle ağız boşluğunun tavanınıda şekillendirirler. Bunlara alttan alt çene kemiğinin katılmasıyla ağız boşluğunun çerçevesi de şekilenir. Kafatası kemiklerinin bir bölümüyle de bir araya gelerek orbita denilen göz çukurluğunu meydana getirirler. Bunlardan vomer ve os rostrale dışındakiler çift kemiklerdir.

53 Os nasale (burun kemiği) Dorsum nasi nin(burun sırtının) temelini yapan, eni dar, uzunca bir kemiktir. Yanlardan sırasıyla, os lacrimale, maxilla ve os incisivum ile, arkadan os frontale komşudur. Ortada diğer tarafınki ile sutura suparia (yalancı dikiş) ile birbirine bağlanmıştır. Facies externa sı pürüzsüz ve kemerli, facies interna sı, crista etmoidalis(nasaturbunata) denilen uzunca bir kemik ibiği taşır. Buraya concha nasoturbinale veya endoturbinale yapışır. Kemiğin serbest olan uç kısmına, processus nasalis veya rostralis denir. Bos ve capra'da bunun ucu iki çıkıntı halindedir. Carnivor dışındaki türlerde bu çıkıntı ile os incisivum un proc. nasalisi arasında incisura nasoincisiva adı verilen geniş bir yarık bulunur. Küçük ruminant larda os incisivus un ilgili çıkıntıları arkaya kadar uzamadığından bu yarığın oluşumuna arka lateral yanda maxilla da katılır. Carnivor'da proc. nasalis'ler hilal şeklinde yanlara ve os incisivum'un üzerine doğru büküldüklerinden böyle bir durum görülmez.

54 Os lacrimale (göz yaşı kemiği) Yüzün çift kemiklerindendir. Herbiri orbita adı verilen göz çukurunun ön ve iç bölümünü oluşturturduğu gibi, çukurluğun dışa bakan kenarının iç ve ön parçasını da şekillendirir. Arka ve içten os frontale ile, yandan os zygamaticum ile, önden maxilla ile komşudur. Ruminant ve equide de bu komşuluğa ön ve içten os nasale de katılır. Kemiğin bir lateral ve bir de medial olmak üzere iki yüzü bulunur. Lateral yüzün orbita nın önünde kalan dış bölümüne facies facialis, orbita içinde kalan bölümüne facies orbitalis ve bu iki yüz arasında oluşan kenara da margo orbitalis denir. Equus ve ruminant'ta bunun üzerinde processus lacrimalis aboralis adını alan ufak çıkıntı bulunur. Equus'ta ayrıca aynı düzeyde fakat facies facialis üzerinde processus lacrimalis oralis isimli sivri bir çıkıntı daha bulunur. Facies facialis canis'te çok ufaktır. Felis'te ise görülmez. Bu yüzün üzerinde görülen çukurluğa sus'ta fossa canina, ovis'te fossa lacrimalis externa adı verilir.

55 >> Os lacrimale (göz yaşı kemiği) Facies orbitalis'in dış kenara yakın yerinde fossa sacci lacrimalis isimli huni benzeri çukurluk ve bu çukurun dibinde foramen lacrimale adı verilen bir delik bulunur. foramen lacrimale buruna doğru canalis lacrimalis isimli bir kanal ile devam eder. Sus'ta bu fossa bulunmaz. Burada facies facialis'te foramina lacrimalia isimli iki adet delik vardır. Fossa sacci lacrimalis in hemen gerisinde çukurluğa, fossa musculi obliqui ventralis denir. Buraya göz kaslarının yapışma yeri olarak görev yapan makara benzeri bir kıkırdak oturur. Ruminant'ta facies orbitalis'in dibine doğru şekillendirdiği, ince duvarlı kemiksel şişkinliğe, bulla lacrimalis ismi verilir. Göz yaşı kemiğinin burun tarafına bakan medial yüzüne facies nasalis adı verilir ve bu yüz aynı zamanda sinus maxillaris veya ruminant larda sinus lacrimalis in duvarlarının oluşumuna katılır. Söz konusu sinus ruminat larda bulla lacrimalis in içinde de devam eder.

56 Os zygomaticum (elmacık kemiği) Orbita nın oroventral ve lateral'inde yer alır. Önde maxilla, üste os lacrimale, arkada os temporale ve sadece ruminant larda os frontale ile komşudur. Bir corpus ve birde bundan geriye doğru uzayan proc. temporalis olmak üzere iki ana kısmı bulunur. Corpus un dış yüzü margo infraorbitalis denilen keskin kenarla facies orbitalis ve facies lateralis denilen iki bölüme ayrılır. Facies orbitalis adlı parçası ile orbita nın oluşumuna katılırken corpus tan geriye doğru uzayan processus temporalis, os temporale'nin processus zygomaticus'u ile de birleşerek birleşerek arcus zygomaticus isimli elmacık kemerini oluştururlar.

57 >> Os zygomaticum (elmacık kemiği) Ruminant lar ve sus ta bu çıkıntının üzerinden alın kemiğine doğru uzayan processus frontalis isimli ikinci bir çıkıntı yükselir. Ruminant larda oldukça uzun olan bu çıkıntı, arcus orbitae denilen göz kemerinin oluşumuna da katılır. Bu nedenle equide den farklı olarak ruminant'ta arcus orbitae, os frontale'nin proc. zygomaticus'u ve os zygomaticum'un proc. frontale'si tarafından şekillendirilir. Equus'ta ise bunu os frontale'nin proc. zygomaticus'u ile os temporale nin proc. zygomaticus u yaparlar. Sus ve carnivor'da arcus orbitae bulunmaz. Equide lerde kemiğin corpus unun facies lateralis isimli bölümünde oroventral'e doğru crista facialis denilen bir kemik çıkıntısı uzar. Diğer türlerde burada düzgün olmayan kemik kabartıları göze çarpar. Kemiğin boşluğa dönük iç yüzü sinus maxillaris in arka sınırlarını oluşturur.

58 Maxilla ( Üst çene kemiği ) Üst çenenin yanından yer alan, diğer yanınki ve önlerindeki os incisivum lar ile birlikte üst çenenin temelini atan bir kemiktir. Her biri yüzün en büyük ve en kuvvetli kemiğidir. Yüzün yan duvarlarını ve sert damağın büyük bir bölümünü şekillendirdiği gibi, aynı zamanda ağız ve burun boşluklarının oluşumuna da katılır.

59 >> Maxilla ( Üst çene kemiği ) Her bir maxilla; corpus maxillae, processus alveolaris, processus palatinus ve sadece carnivorda larda görülen processus frontalis denilen ana bölümelerden oluşur. Carnivor dışında corpus maxilla, os lacrimale ve os zygomaticum ile birlikte sinus maxillaris'i oluşturur. Canis'te sinus maxillaris'in oluşumuna os lacrimale, os palatinum ve os ethmoidale de katılır. Felis'te sinus maxillaris bulunmaz.

60 Corpus maxillae Facies facialis adı verilen dış yüz üzerinde, geriye, os zygomaticum'a doğru uzayan crista facialis isimli bir kemik çıkıntısı görülür. Bu çıkıntı özellikle equus'ta çok belirgindir. Buna karşılık ruminant'larda tuber faciale veya malare denilen kuvvetli bir kemik yumru, Sus'ta yalnızca maxilla üzerinde belli olan keskin kenarlı bir kemik çıkıntısı halindedir. Carnivor'da ise belirgin değildir. Corpus'un dış yüzünde görülen ikinci önemli oluşum canalis infraorbitalis'in yüze açılan deliği, foramen infraorbitale'dir.

61 >> Corpus maxillae Geride for. maxillare'den başlayan kanal, for. infraorbitale'nin içerisinden ileriye doğru canalis maxilloincisivus olarak kesici ve köpek dişleri alveollerine doğru uzanır. Ruminant'ta üst çenede kesici ve köpek dişler olmadığından bu ikinci kanal bulunmaz. For. infraorbitale, klinikte üst çene dişleri üzerinde yapılacak operasyonlar için buradan geçen sensibl sinirlerin anestezisi yeridir. Corpus'un facies nasalis denilen burun boşluğuna dönük yüzü üzerinde, concha nasalis ventralis'in temelini oluşturan crista maxilloturbinale veya crista conchalis isimli bir kemik çıkıntısı vardır. Facies nasalis ortasında sinus maxillaris i burun boşluğuna bağlayan hiatus maxillaris denilen büyük bir delik ile os lacrimale den devam edegelen canalis lacrimalis yeralır.

62 Processus alveolaris Corpus tan aşağıya doğru uzayan bölümdür. Bunun serbest kenarına margo alveolaris denir. Bu kenar üzerinde azı dişleri alveoli dentales denen diş oyukları bulunur. Alveolleri birbirinden septa interalveolaris isimli kemik yapraklar ayırırlar. Son kesici diş ile ilk azı dişi arasında görülen alveolsüz kenara, margo interalveolaris adı verilir. Klinikte büyük hayvanların ağız içi ve diş yoklamalarında el bu aralıktan sokularak dil yakalanır. Burası, sus ve carnivor'da çok kısadır.

63 >> Processus alveolaris Proc. alveolaris gerisde tuber maxillare adı verilen bir yumru meydana getirir. Bunun iç tarafında ve gerisinde os palatinum'la ortaklaşa oluşturdukları, fossa pterygopalatina isimli bir çukurluk yeralır. Carnivor'da bu çukurluk orbita'ya doğru kaydığı halde diğer türlerde orbita'nın alt tarafın kalmıştır. Burada üstten alta doğru sıralanmış üç adert delik yer alır. Bunlardan ilki canalis infraorbitalis'le devam eden foramen maxillare, ikincisi burun boşluğuna açılan foramen nasale aborale (sphenopalatinum) ve üçüncüsü damak kanalının arka deliği olan, foramen palatinum aborale dir. Birincisinden a. ve v. infraorbitalis ile n. infraorbitalis, ikincisinden a. ve v. sphenopalatina, üçüncüsünden a. ve v. palatina major ve n. palatinus major geçer.

64 Processus palatinus Önde os incisivus un proc. palatinıs u, arkada os palatinum'un lamina horisantalis'i ile birleşerek sert damağın kemiksel çatısını oluşturur. Ortada diğer tarafınki ile de ortada birleşerek sutura palatina yı oluştur. Önündeki os incisivum'un proc. palatinus'unun yan kenarı ile arasında fissura palatina isimli bir damak yarığı şekillenmiştir. Proc. palatinus un burun boşluğuna bakan yüzünde, vomer kemiğinin oturması için crista nasalis denilen uzunca bir çıkıntı vardır. Ağıza dönük yüzü üzerinde, os palatinum'la birleştiği yerde(bos hariç) for. palatinum majus isimli bir delik yeralır. Bu delikten öne doğru seyreden oluğa da sulcus palatinus denir.

65 Os incisivum (Üst kesici dişler kemiği) Yüzün en önünde yeralan bir çift kemiktir. Diğer tarafınki ve arkalarında yeralan maxilla ve os nasale ler ile birlikte kafa iskeletinin apex ini yapar. Burun girişii ile sert damağın oluşumuna katılırlar. Corpus ossis incisivi, isimli bir gövde ve proc. alveolaris, proc. nasalis ve proc. palatinus isimli üç çıkıntıdan oluşur.

66 Corpus ossis incisivi Kemiğin en uç bölümüdür. Bunun dudaklara bakan ve kemerli olan dış yüzüne, facies labialis, ağız boşluğuna dönük ve çukur olan iç yüzüne, facies palatina ismi verilir. Ruminant'ta bu bölüm yassılmış ve incelmiş bir durumda olduğundan corpus üzerinde bu yüzler ayırt edilemezler. Her iki tarafınkinin corpus'u equus ve carnivor'da orta hat üzerinde, sutura incisiva ile birleştikleri halde, ruminant ve sus'ta bu birleşme olamamış, bunun yerindeiki kemik arasında fissura incisiva isimli bir yarık şekillenmiştir. Sutura incisiva, equus'ta geniş, carnivor'da dar bir canalis incisivus ile yukarıdan aşağıya delinmiştir. Felis'te bu kanal bulunmaz.

67 Proc. alveolaris Os incisivum un corpus tan aşağıya uzayan, yani alt çeneye bakan bölümdür. Serbest kenarı üzerinde kesici dişler için alveoli dentales denen diş yuvaları görülür. Bu kenar tarafından şekillenen kemere, arcus alveolaris denir. Bu yanlardan geriye doğru uzayarak maxilla ile birleşir. Ruminant'ta üst kesici dişler bulunmadığından arcus alveolaris'den bahsedilemez. Carnivor ve sus'ta diş yerleşimlerinden ötürü os incisivus ve maxilla nın alveolleri taşıyan kenarları üzerindeki dişler arasındaki boşluklar dardır. Equus'ta ise kesici diş ile köpek dişi arasındaki aralık çok geniştir ve burada margo interalveolaris denen bir alveolsüz kenar oluşur.

68 Proc. nasalis Os incisivum un corpus tan burun kemiğine doğru caudo dorsal olarak uzayan çıkıntısıdır. Küçük ruminant'lar dışındaki diğer türlerde os nasale ve maxilla ile birleşir. K. ruminant'larda bu parça os nasale'ye erişememiştir. Bu nedenle bu parça ile os nasale arasında meydana gelen incisura nasoincisiva isimli burun yanı yarığının oluşumuna bu türlerde, arka yanda maxilla da katılır. Carnivor larda os nasale nin proc. rosralis i bu kemik parçasına yaslandığından böyle bir yarık bulunmaz.

69 Proc. palatinus Corpus tan geriye, maxilla nın proc. palatinus una doğru uzanır. Sert damağın ön bölümünün temelini yapar. Medial kenarı karşı tarafın benzer çıkıntısıyla orta hat üzerinde birleşirken, lateral kenarı maxilla nın margo interalveolaris i arasında fissura palatina isimli bir yarık şekilledirmiştir. Burun boşluğuna bakan yüzü üzerinde, diğer tarafınkininde vucut verdiği sulcus septi nasi denilen bir oluk görülür. Bu oluğa arkada vomer, önde cartilago septi nasi denilen burun orta bölmesini oluşturan kıkırdak oturur.

70 Os palatinum(damak kemiği) Maxilla ile os presphenoidale arasında yer alan ve diğer tarafınki ile birlikte sert damağın arka bölümünü oluşturan bir kemiktir. Lamina horisantalis ve lamina perpendicularis adını alan iki bölümü vardır. Bu iki bölümü vasıtasıyla choana adını verdiğimiz burun boşluğu ile yutak boşluğunu arasındaki geçidi önden ve yanlardan sınırlandırır.

71 Lamina horisantalis Sert damağın oluşumuna da katılan bu yatay bölüm, equus'ta ufak, diğer türlerde oldukça büyük gelişmiştir. Serbest olan arka kenarı choana nın ön sınırını oluştururken, ön kenarı maxilla nın proc. palatinus una birleşir. Ağız boşluğuna bakan yüzüne facies palatinus, burun boşluğuna bakan yüzüne facies nasalis adı verilir. Bos ve felis te facies palatinus üzerinde, equus ve k ruminant larda maxilla nın proc. palatinus u ile olan ortak sunırı üzerinde yanal olarak yer alan for. palatinum majus (orale) isimli bir delik bulunur. Geriye doğru canalis palatinus major isimli bir kanalla devam eden bu delik, canis ve sus ta maxilla nın proc. palatinus u üzerinde yer alırken,

72 Lamina horisantalis Bos ta bulunmayan canalis palatinus major isimli kanal, fossa pterygopalatina'daki for. palatinum aborale'ye açılır. Kanalın bos'ta bulunmayışının sebebi, kemiğin yatay bölümünün içerisinde sinus palatinus isimli boşluğun şekillenmiş olmasındandır. Yine aynı yüz üzerinde bos, sus, ve canis te for. palatina minor denen 2-3 delik ve bunlardan geriye doğru devam eden canaliculi palatina minora isimli kanallarla yer alır. Lamina'nın facies nasalis isimili buruna bakan yüzü üzerinde, os vomer'in yapışması için crista nasalis denilen bir kemik çıkıntısı vardır. Bu ileride maxilla'nın crista nasalis'ine karışır. Lamina horisontalis'in choana'yı çevreleyen arka kenarı sus ve carnivor'da ortada sivrileşerek, spina nasalis caudalis'i meydana getirmiştir.

73 Lamina perpendicularis Önceki parçanın arkasındaki choana yı yanlardan sınırlandıran vertikal bölümdür. Geride os sphenoidale'ye ve os pterygoideum'a, dorsal'de orbita'ya kadar uzanır. Kemiğin facies nasalis denen iç yüzü choana'nın üst ve yan duvarını oluşumuna, facies maxillaris denen dış yüzü ise fossa pterygopalatina'nın şekillenmesine katılır. Fossa pterygopalatina da üstten alta doğru; For. maxillaris, for. nasale aborale (sphenopalatina) ve for. palatinum aborale isimli delikler yeralır.. Equus'ta bu laminanın içinde bulunan sinus palatinus geride bulunan sinus sphenoidale ile ilişkilidir ve sinus sphenopalatinus adını alır.

74 Os pterygoideum (kanat benzeri kemik) Choana nın yanlarında yer alan bir çift kemiktir. Equide de biraz daha özelleşmiş, buna karşılık diğer evcil memelilerde, os palatinum'un lamina perpendicularis'i ile os basisphenoidale'nin proc. pterygoideus'u arasında yer almış basit, yassı bir kemik tabakadır. Nasopharynx in yan duvarının arka bölümün oluşumuna katıldıktan sonra, dorsal kenarı mediale doru kıvrılarak burun boşluğunun tavanının oluşumuna iştirak eder. Kemiğin serbest alt kenarı, equide lerde oldukça kuvetli gelişmiş olup, hamulus pterygoideus isimli çengel benzeri bir çıkıntı yapmıştır. Bu çıkıntının lateralinde sadece domuzda görülen fossa pterygoideus isimli bir çukur görülür. Equide lerde kavisli bir kemik tabaka tarzında olan kemiğin horizontal parçası, os sphenoidale ve vomer in oral yüzlerine kaynaşırken, sagittal parçası os palatinimum un lamina perpendicularis inin medial yüzü ile kucaklaşmıştır.

Foramen infraorbitale (göz boşluğunun altındaki delik) Sinus maxillaris (üst çene kemiği içerisindeki boşluk) Bregma Lambda Os hyoideum (dil kemiği)

Foramen infraorbitale (göz boşluğunun altındaki delik) Sinus maxillaris (üst çene kemiği içerisindeki boşluk) Bregma Lambda Os hyoideum (dil kemiği) iskelet sistemi 1 KAFATASI Ossa cranii (kranyum kemikleri) Calvaria (kafa kubbesi) kemikleri Os frontale komşuluk Arcus superciliaris (kaş arkı) Os frontale önden görünüm Os ethmoidale ve ilgili yapılar

Detaylı

Anatomi Ders Notları

Anatomi Ders Notları REGİONES CORPORİS ( VÜCUT BÖLGELERİ) İ OLUŞTURAN OLUŞUMLAR Regiones capitis Regiones colli Regiones pectoris Regiones abdominis Regiones dorsi Regiones membri thoracici Regiones membri pelvini REGİONES

Detaylı

BAŞ VE BOYUN. Cranium ve Fossa Cranii

BAŞ VE BOYUN. Cranium ve Fossa Cranii BAŞ VE BOYUN 1 Cranium ve Fossa Cranii Cranium (Kafa iskeleti): Santral sinir sistemi yapılarını içeren Neurocranium ve yüz iskeletini oluşturan Viscerocranium dan oluşur. Calvaria (Kafatası): Frontal,

Detaylı

BAŞ VE BOYUN ANATOMİSİ

BAŞ VE BOYUN ANATOMİSİ BAŞ VE BOYUN ANATOMİSİ ANATOMİ BAŞ VE BOYUN Cranium (Kafa) Kemikleri Santral sinir sistemi yapılarını içeren Neurocranium ve yüz iskeletini oluşturan Viscerocranium dan oluşur. Neurocranium: Beyin ve beyinciğin

Detaylı

Cranium Neuracranium Occipitale... Parietale. ... Frontale. Splanchnocranium Lacrimale... Concha Nasalis İnferior... Palatinum...

Cranium Neuracranium Occipitale... Parietale. ... Frontale. Splanchnocranium Lacrimale... Concha Nasalis İnferior... Palatinum... 1 İSKELET -AXIAL İSKELET -APPENDİCULER İSKELET AXIAL İSKELET Cranium Neuracranium Occipitale Parietale Frontale Temporale Sphenoidale Ethmoidale Splanchnocranium Lacrimale Concha Nasalis İnferior Palatinum

Detaylı

BURUN (NASUS) Prof. Dr. Mürvet Tuncel. Burun solunum ve koku organıdır. Kemik ve kıkırdaktan yapılmış olup üzeri kas ve deri ile örtülüdür.

BURUN (NASUS) Prof. Dr. Mürvet Tuncel. Burun solunum ve koku organıdır. Kemik ve kıkırdaktan yapılmış olup üzeri kas ve deri ile örtülüdür. BURUN (NASUS) Prof. Dr. Mürvet Tuncel Burun solunum ve koku organıdır. Kemik ve kıkırdaktan yapılmış olup üzeri kas ve deri ile örtülüdür. Yapısı iki kısımda incelenir: - Nasus externus (dış burun) - Cavitas

Detaylı

ARAŞTIRMA. Hasak Melez Koyun Tipinde Neurocranium un Makroanatomik İncelenmesi. F.Ü.Sağ.Bil.Vet.Derg. 2012; 26 (1):

ARAŞTIRMA. Hasak Melez Koyun Tipinde Neurocranium un Makroanatomik İncelenmesi. F.Ü.Sağ.Bil.Vet.Derg. 2012; 26 (1): ARAŞTIRMA F.Ü.Sağ.Bil.Vet.Derg. 2012; 26 (1): 01-07 http://www.fusabil.org Esin ÜNSALDI Konya Gıda Kontrol Laboratuar Müdürlüğü, Histoloji Laboratuarı, Konya, TÜRKİYE Hasak Melez Koyun Tipinde Neurocranium

Detaylı

NASUS. Prof. Dr. S. Ayda DEMİRANT

NASUS. Prof. Dr. S. Ayda DEMİRANT NASUS Prof. Dr. S. Ayda DEMİRANT Nasus-Burun Solunum ve koku alma organı Kemik ve kıkırdaklardan yapılmış, kas ve deri ile örtülü Havanın ısıtılması, nemlendirilmesi, süzülmesi Kokunun alınması Sesin amplifikasyonu

Detaylı

Hasak Melez Koyun Tipinde Neurocranium un Makroanatomik İncelenmesi

Hasak Melez Koyun Tipinde Neurocranium un Makroanatomik İncelenmesi 11 Uludag Univ. J. Fac. Vet. Med. 30 (2011), 2: 11-17 Hasak Melez Koyun Tipinde Neurocranium un Makroanatomik İncelenmesi Esin ÜNSALD 1 Geliş Tarihi: 16.10.2011 Kabul Tarihi: 20.12.2011 Özet: Hasak melez

Detaylı

MULTİDEDEKTÖR COMPÜTERİZE TOMOGRAFİ (MDCT) İLE BASIS CRANII ÜZERİNDEKİ ÖNEMLİ KEMİK OLUŞUMLARININ MORFOMETRİK ANALİZİ. Cihan GÖKÇE YÜKSEK LİSANS TEZİ

MULTİDEDEKTÖR COMPÜTERİZE TOMOGRAFİ (MDCT) İLE BASIS CRANII ÜZERİNDEKİ ÖNEMLİ KEMİK OLUŞUMLARININ MORFOMETRİK ANALİZİ. Cihan GÖKÇE YÜKSEK LİSANS TEZİ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MULTİDEDEKTÖR COMPÜTERİZE TOMOGRAFİ (MDCT) İLE BASIS CRANII ÜZERİNDEKİ ÖNEMLİ KEMİK OLUŞUMLARININ MORFOMETRİK ANALİZİ Cihan GÖKÇE YÜKSEK LİSANS TEZİ

Detaylı

MUSCULI FACIALES. Doç. Dr. Özlen Karabulut D.Ü. Tıp Fakültesi, Anatomi AD

MUSCULI FACIALES. Doç. Dr. Özlen Karabulut D.Ü. Tıp Fakültesi, Anatomi AD MUSCULI FACIALES Doç. Dr. Özlen Karabulut D.Ü. Tıp Fakültesi, Anatomi AD Musculi capitis Musculi capitis (Başın Kasları) iki grupta incelenir: A)Yüz kasları (Musculi faciales) B)Çiğneme kasları (Musculi

Detaylı

Balaban (Botaurus stellaris) ve Kızıl Şahin (Buteo rufinis) Neurocranium u Üzerinde Karşılaştırmalı Makro-Anatomik İncelemeler

Balaban (Botaurus stellaris) ve Kızıl Şahin (Buteo rufinis) Neurocranium u Üzerinde Karşılaştırmalı Makro-Anatomik İncelemeler Atatürk Üniversitesi Vet. Bil. Derg. Yıl: 2009 Cilt: 4 Sayı: 3 Sayfa: 177-183 Balaban (Botaurus stellaris) ve Kızıl Şahin (Buteo rufinis) Neurocranium u Üzerinde Karşılaştırmalı Makro-Anatomik İncelemeler

Detaylı

LOKOMOTOR SİSTEM ANATOMİSİ ÖRNEK SORULAR (EKLEM-KAS) BİRİNCİ BÖLÜM

LOKOMOTOR SİSTEM ANATOMİSİ ÖRNEK SORULAR (EKLEM-KAS) BİRİNCİ BÖLÜM LOKOMOTOR SİSTEM ANATOMİSİ ÖRNEK SORULAR (EKLEM-KAS) BİRİNCİ BÖLÜM.En hareketli sinovial eklem tipini işaretleyiniz. a) Ginglymus d) Art. trochoidea b) Art. spheroidea e) Art. plana c) Art. sellaris. Üst

Detaylı

Systema Respiratorium

Systema Respiratorium SOLUNUM SİSTEMİ NASUS Systema Respiratorium 2005-2005 LARYNX 1 PULMO Prof. Dr. Mehmet YILDIRIM İ.Ü. Cerrahpaşa TIP Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı CANLILAR ALEMİNDE SOLUNUMUN TEMEL DÜZENLENİŞİ İNSAN Ductus

Detaylı

Mandibula ya Tutunan Kaslar

Mandibula ya Tutunan Kaslar Mandibula ya Tutunan Kaslar Journal of Clinical and Analytical Medicine Musculus Temporalis Fossa temporalis i doldurur. Fossa temporalis ve fascia temporalis ten başlar. Ramus mandibulae nin üst ön bölgesinde

Detaylı

İlgili ganglionlar. Burun mukozasının koku hücreleri (I. nöron) Bulbus olfactorius (II. nöron)

İlgili ganglionlar. Burun mukozasının koku hücreleri (I. nöron) Bulbus olfactorius (II. nöron) KRANİAL SİNİRLER Sinir adı Lif özelliği Çekirdek sahası / beyin sapında ilişkili çekirdekler Craniumdan giriş veya çıkış yeri İlgili ganglionlar inervasyon sonlanması Duyu inervasyon sonlanması Korteks

Detaylı

Columna vertebralis (omurga); vücudun arka ve orta kısmında yer alır, kemikten ve kıkırdaktan oluşur ve içinde omuriliği barındırır.

Columna vertebralis (omurga); vücudun arka ve orta kısmında yer alır, kemikten ve kıkırdaktan oluşur ve içinde omuriliği barındırır. Columna vertebralis (omurga); vücudun arka ve orta kısmında yer alır, kemikten ve kıkırdaktan oluşur ve içinde omuriliği barındırır. İskeletin önemli bir bölümüdür ve temel eksenidir. Sırt boyunca uzanır

Detaylı

ANATOMİ AÇIKLAMALI SORU KİTABI 5. BASKI

ANATOMİ AÇIKLAMALI SORU KİTABI 5. BASKI TUMER ANATOMİ AÇIKLAMALI SORU KİTABI 5. BASKI BÖLÜM: 1 LOKOMOTOR SİSTEM ANATOMİSİ - 1 1) Kemiklerde ağrıya duyarlı olan kısım hangisidir? A) Epifiz B) Periosteum C) Substantia compacta D) Substantia spongiosa

Detaylı

OMURGA Omurganın kavisleri Skolyoz Tipik Bir Vertebra da (Omur) Bulunan Anatomik Yapılar

OMURGA Omurganın kavisleri Skolyoz Tipik Bir Vertebra da (Omur) Bulunan Anatomik Yapılar iskelet sistemi 1 KAFATASI Kranyum kemikleri Calvaria (kafa kubbesi) kemikleri Arcus superciliaris (kaş arkı) Frontal kemik önden görünüm Etmoidal kemik ve ilgili yapılar Sfenoidal kemik üstten görünüm

Detaylı

OMURGA Omurganın kavisleri Skolyoz Tipik Bir Vertebra da (Omur) Bulunan Anatomik Yapılar

OMURGA Omurganın kavisleri Skolyoz Tipik Bir Vertebra da (Omur) Bulunan Anatomik Yapılar iskelet sistemi 1 KAFATASI Kranyum kemikleri Calvaria (kafa kubbesi) kemikleri Arcus superciliaris (kaş arkı) Frontal kemik önden görünüm Etmoidal kemik ve ilgili yapılar Sfenoidal kemik üstten görünüm

Detaylı

SYSTEMA RESPIRATORIUM. Doç. Dr. Vatan KAVAK

SYSTEMA RESPIRATORIUM. Doç. Dr. Vatan KAVAK SYSTEMA RESPIRATORIUM Doç. Dr. Vatan KAVAK SYSTEMA RESPIRATORIUM Üst solunum yolları: Burun boşluğu (cavitas nasi) Yutak (pharynx) Alt solunum yolları: Gırtlak (larynx) Büyük hava yolu (trachea) Akciğer

Detaylı

ARAŞTIRMA. Çamurcun (Anas crecca) İskelet Sistemi Üzerinde Makro-Anatomik Araştırmalar I. Skeleton Axiale

ARAŞTIRMA. Çamurcun (Anas crecca) İskelet Sistemi Üzerinde Makro-Anatomik Araştırmalar I. Skeleton Axiale ARAŞTIRMA F.Ü.Sağ.Bil.Vet.Derg. 2010: 24 (3): 123-127 http://www.fusabil.org Çamurcun (Anas crecca) İskelet Sistemi Üzerinde Makro-Anatomik Araştırmalar I. Skeleton Axiale Mehmet CAN Derviş ÖZDEMİR Zekeriya

Detaylı

VÜCUT EKSENLERİ ve HAREKET SİSTEMİ

VÜCUT EKSENLERİ ve HAREKET SİSTEMİ VÜCUT EKSENLERİ ve HAREKET SİSTEMİ 1 Bu ana eksenler şunlardır: Sagittal eksen, Vertical eksen, Transvers eksen. 2 Sagittal Eksen Anatomik durumda bulunan bir vücut düşünüldüğünde, önden arkaya doğru uzanan

Detaylı

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır.

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır. SOLUNUM SİSTEMİ Canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. İhtiyaç duyulan bu enerji besinlerden karşılanır. Hücre içerisinde besinlerden enerjinin üretilebilmesi için,

Detaylı

Gövde İskeleti. Columna vertebralis - Omurga Costae - Kaburgalar Sternum Göğüs kemiği

Gövde İskeleti. Columna vertebralis - Omurga Costae - Kaburgalar Sternum Göğüs kemiği Gövde İskeleti Columna vertebralis - Omurga Costae - Kaburgalar Sternum Göğüs kemiği Columna vertebralis omurga-omur direği Columna vertebralis, vertebra- omur denilen kısa kemiklerin ard arda dizilmesi

Detaylı

Hareket Sistemi ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra,

Hareket Sistemi ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra, ÜNİTE 3 Hareket Sistemi Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Amaçlar Kemiklerin yapısını ve sınıflandırılmasını, Eklemlerin yapısını ve sınıflandırılmasını öğrenmiş olacaksınız. İçindekiler Hareket Sistemi Kemikler

Detaylı

INTRACRANĠAL HACĠM, BASĠS CRANĠĠ EXTERNA YÜZEY ALANI VE FORAMEN MAGNUM KESĠTSEL ALANI ARASINDAKĠ ĠLĠġKĠ

INTRACRANĠAL HACĠM, BASĠS CRANĠĠ EXTERNA YÜZEY ALANI VE FORAMEN MAGNUM KESĠTSEL ALANI ARASINDAKĠ ĠLĠġKĠ T.C. PAMUKKALE ÜNĠVERSĠTESĠ SAĞLIK BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ INTRACRANĠAL HACĠM, BASĠS CRANĠĠ EXTERNA YÜZEY ALANI VE FORAMEN MAGNUM KESĠTSEL ALANI ARASINDAKĠ ĠLĠġKĠ ANATOMĠ ANABĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS TEZĠ Feyza

Detaylı

EVCİL HAYVAN BAKICILIĞI EĞİTİMİ

EVCİL HAYVAN BAKICILIĞI EĞİTİMİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI VETERİNER HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ EVCİL HAYVAN BAKICILIĞI EĞİTİMİ KEDİ VE KÖPEKLERDE GENEL ANATOMİ İSMEK Canlı vücudunu oluşturan

Detaylı

EVCİL ÖRDEK (Anas domestica) VE EVCİL KAZ (Anser domesticus) NEUROCRANIUM U ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRMALI MAKRO-ANATOMİK İNCELEMELER

EVCİL ÖRDEK (Anas domestica) VE EVCİL KAZ (Anser domesticus) NEUROCRANIUM U ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRMALI MAKRO-ANATOMİK İNCELEMELER EVCİL ÖRDEK (Anas domestica) VE EVCİL KAZ (Anser domesticus) NEUROCRANIUM U ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRMALI MAKRO-ANATOMİK İNCELEMELER İshak TAN Yüksek Lisans Tezi Anatomi Anabilim Dalı Prof. Dr. Derviş ÖZDEMİR

Detaylı

Sığırlardan Alınan Ölçüler ve Ölçme. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Sığırlardan Alınan Ölçüler ve Ölçme. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Sığırlardan Alınan Ölçüler ve Ölçme Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Bir zooteknist için ölçüm ve tartım çok kere gerekli ve yardımcı bir kaynak olabilir. Kısaca özetlemek gerekirse hayvanların ölçülmelerinin yararları;

Detaylı

Omuz kemeri kemikleri Clavicula (köprücük kemiği)

Omuz kemeri kemikleri Clavicula (köprücük kemiği) Üst ekstremite kemikleri omuz hizasında kürek kemiği ve köprücük kemiğinden oluşan omuz kemeri kemikleri ile başlar. Diğer üst ekstremite kemikleri, humerus (pazu kemiği, kol kemiği), antebrachium (radius

Detaylı

Cranium Neuracranium Occipitale... Parietale. ... Frontale. Splanchnocranium Lacrimale... Concha Nasalis İnferior... Palatinum...

Cranium Neuracranium Occipitale... Parietale. ... Frontale. Splanchnocranium Lacrimale... Concha Nasalis İnferior... Palatinum... 1 İSKELET -AXIAL İSKELET -APPENDİCULER İSKELET AXIAL İSKELET Cranium Neuracranium Occipitale Parietale Frontale Temporale Sphenoidale Ethmoidale Splanchnocranium Lacrimale Concha Nasalis İnferior Palatinum

Detaylı

Medulla SpinalisÆin Arterleri

Medulla SpinalisÆin Arterleri Santral Sinir Sisteminin Damarlar Prof. Dr. M³rvet Tuncel Medulla SpinalisÆin Arterleri ò A. vertebralis û A. spinalis anterior û A. spinalis posterior ò Rr. radiculares ò A. vertebralis Rr. radiculares

Detaylı

Bitkilerde Çiçeğin Yapısı, Tozlaşma, Döllenme, Tohum ve Meyve Oluşumu

Bitkilerde Çiçeğin Yapısı, Tozlaşma, Döllenme, Tohum ve Meyve Oluşumu Bitkilerde Çiçeğin Yapısı, Tozlaşma, Döllenme, Tohum ve Meyve Oluşumu Çiçeğin Yapısı Tohumlu bitkilerin eşeyli üreme organı çiçektir. Açık tohumlu bitkilerin çiçeklerine kozalak adı verilir. Erkek kozalaklarda

Detaylı

Anadolu Yaban Koyunu (Ovis gmelini anatolica) ve Akkaraman Koyununun (Ovis aries) Kafa Kemikleri Üzerinde Karşılaştırmalı Makro-Anatomik Araştırma

Anadolu Yaban Koyunu (Ovis gmelini anatolica) ve Akkaraman Koyununun (Ovis aries) Kafa Kemikleri Üzerinde Karşılaştırmalı Makro-Anatomik Araştırma Atatürk Üniversitesi Vet. Bil. Derg. Yıl: 2009 Cilt: 4 Sayı: 3 Sayfa: 147-162 Anadolu Yaban Koyunu (Ovis gmelini anatolica) ve Akkaraman Koyununun (Ovis aries) Kafa Kemikleri Üzerinde Karşılaştırmalı Makro-Anatomik

Detaylı

DENEY 2: PROTOBOARD TANITIMI VE DEVRE KURMA

DENEY 2: PROTOBOARD TANITIMI VE DEVRE KURMA A. DENEYİN AMACI : Protoboard kullanımını öğrenmek ve protoboard üzerinde basit direnç devreleri kurmak. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. DC güç kaynağı, 2. Multimetre, 3. Protoboard, 4. Değişik

Detaylı

Bu konuda cevap verilecek sorular?

Bu konuda cevap verilecek sorular? MANYETİK ALAN Bu konuda cevap verilecek sorular? 1. Manyetik alan nedir? 2. Maddeler manyetik özelliklerine göre nasıl sınıflandırılır? 3. Manyetik alanın varlığı nasıl anlaşılır? 4. Mıknatısın manyetik

Detaylı

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme Mak-204 Üretim Yöntemleri II Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Üretim Yöntemleri 1

Detaylı

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Görünüşler - 1

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Görünüşler - 1 TEKNİK RESİM 2010 Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi 2/25 Görünüşler Birinci İzdüşüm Metodu Üçüncüİzdüşüm Metodu İzdüşüm Sembolü Görünüşlerin Çizilmesi Görünüş Çıkarma Kuralları Tek Görünüşle

Detaylı

3- Kayan Filament Teorisi

3- Kayan Filament Teorisi 3- Kayan Filament Teorisi Madde 1. Giriş Bir kas hücresi kasıldığı zaman, ince filamentler kalınların üzerinden kayar ve sarkomer kısalır. Madde 2. Amaçlar İnce ve kalın filamentlerin moleküler yapı ve

Detaylı

NORMAL TUĞLA VE PRES TUĞLA İLE DUVAR

NORMAL TUĞLA VE PRES TUĞLA İLE DUVAR NORMAL TUĞLA VE PRES TUĞLA İLE DUVAR Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi TUĞLA Tanım Kil, killi toprak ile tuğla ve

Detaylı

Myologia Kas Bilimi. Hazırlayan Prof. Dr. Ali BAHADIR

Myologia Kas Bilimi. Hazırlayan Prof. Dr. Ali BAHADIR Myologia Kas Bilimi Hazırlayan Prof. Dr. Ali BAHADIR Genel Bilgi Kaslar, kasılıp gevşeme yeteneğine sahip yapılardır. Bir etkinin tesiriyle kısalabilir ve tekrar uzayabilirler. Bu önemli özellikleri nedeniyle

Detaylı

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır.

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır. Yazıyı PDF Yapan : Seyhan Tekelioğlu seyhan@hotmail.com http://www.seyhan.biz Topolojiler Her bilgisayar ağı verinin sistemler arasında gelip gitmesini sağlayacak bir yola ihtiyaç duyar. Aradaki bu yol

Detaylı

KALÇA VE ALT EKSTREMİTE KIRIK ÇIKIK VE BURKULMALARI Hazırlayan NESLİHAN GÖÇMEN

KALÇA VE ALT EKSTREMİTE KIRIK ÇIKIK VE BURKULMALARI Hazırlayan NESLİHAN GÖÇMEN KALÇA VE ALT EKSTREMİTE KIRIK ÇIKIK VE BURKULMALARI Hazırlayan NESLİHAN GÖÇMEN Kalça ve alt taraf kemiklerinin kırık, çıkık ve burkulmaları, üst taraf kemiklerinde olduğu gibi düşme, çarpma ya da trafik

Detaylı

12-15 YAŞ GRUBUNDA DİREKT VE İNDİREKT SEFALOMETRİK ÖLÇÜMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ. Dt. Ayten HASUSTA TEZ DANIŞMANI

12-15 YAŞ GRUBUNDA DİREKT VE İNDİREKT SEFALOMETRİK ÖLÇÜMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ. Dt. Ayten HASUSTA TEZ DANIŞMANI T.C PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ANATOMİ ANABİLİM DALI 12-15 YAŞ GRUBUNDA DİREKT VE İNDİREKT SEFALOMETRİK ÖLÇÜMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ Dt. Ayten HASUSTA TEZ DANIŞMANI

Detaylı

FOSSA INFRATEMPORALİS'İN CERRAHİ MORFOMETRİSİ

FOSSA INFRATEMPORALİS'İN CERRAHİ MORFOMETRİSİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MECMUASI Cilt 54. Savı 2. 2001 111-116 FOSSA INFRATEMPORALİS'İN CERRAHİ MORFOMETRİSİ M. Cem Bozkurt* Süleyman Murat Tağıl* ÖZET Fossa infratemporalis, bu bölge ile uğraşan

Detaylı

MAT223 AYRIK MATEMATİK

MAT223 AYRIK MATEMATİK MAT223 AYRIK MATEMATİK Çizgeler 7. Bölüm Emrah Akyar Anadolu Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik Bölümü, ESKİŞEHİR 2014 2015 Öğretim Yılı Çift ve Tek Dereceler Çizgeler Çift ve Tek Dereceler Soru 51 kişinin

Detaylı

YAPILARDA DERZLER VE SIZDIRMAZLIK MALZEMELERİ

YAPILARDA DERZLER VE SIZDIRMAZLIK MALZEMELERİ YAPILARDA DERZLER VE SIZDIRMAZLIK MALZEMELERİ Genel: Derz sözcüğü bir sistemi oluşturan parçaların birleştirildiği, yapıştırıldığı çizgi şeklindeki bölümleri tanımlar. Derzler dar ya da geniş, yatay ya

Detaylı

HEAVY DUTY CLIP-IN TAVAN MONTAJ TALİMATNAMESİ

HEAVY DUTY CLIP-IN TAVAN MONTAJ TALİMATNAMESİ HEAVY DUTY CLIP-IN TAVAN MONTAJ TALİMATNAMESİ I. Clip-In Sistem Profil ve Aksesuarları I. Montaj Öncesi ve Esnasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar 1. Uygulama yapılacak mekanın boş ve temiz olması gereklidir.

Detaylı

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu 3.Klinik Farmakoloji Sempozyumu-TRABZON 24.10.2007 Klinik ilaç araştırmalarına

Detaylı

KAMU İHALE KANUNUNA GÖRE İHALE EDİLEN PERSONEL ÇALIŞTIRILMASINA DAYALI HİZMET ALIMLARI KAPSAMINDA İSTİHDAM EDİLEN İŞÇİLERİN KIDEM TAZMİNATLARININ

KAMU İHALE KANUNUNA GÖRE İHALE EDİLEN PERSONEL ÇALIŞTIRILMASINA DAYALI HİZMET ALIMLARI KAPSAMINDA İSTİHDAM EDİLEN İŞÇİLERİN KIDEM TAZMİNATLARININ 8 Şubat 2015 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 29261 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: KAMU İHALE KANUNUNA GÖRE İHALE EDİLEN PERSONEL ÇALIŞTIRILMASINA DAYALI HİZMET ALIMLARI KAPSAMINDA BİRİNCİ

Detaylı

OSSA MEMBRİ THORACİCİ (Ön bacak kemikleri)

OSSA MEMBRİ THORACİCİ (Ön bacak kemikleri) OSSA MEMBRİ THORACİCİ (Ön bacak kemikleri) Ön bacak gövdeye cingulum membri thoracici denilen omuz kemeri tarafından bağlanmıştır. Scapula, os coracoideus ve clavicula olmak üzere üç kemiten oluşan bu

Detaylı

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 24 Mart 2016 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29663 YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

Büyük kuşlar için kutu yuvalar. Peçeli baykuş yuvası

Büyük kuşlar için kutu yuvalar. Peçeli baykuş yuvası Büyük kuşlar için kutu yuvalar Kuşların çoğu ağaç deliklerine yuva yaparlar. Yaşlı ve kurumuş ağaçlar fırtınalardan dolayı devrildiği için buraları kuşlar için önemli yuvalar teşkil etmezler. Bu yüzden

Detaylı

ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER

ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER Şekil-1: BREADBOARD Yukarıda, deneylerde kullandığımız breadboard un şekli görünmektedir. Bu board üzerinde harflerle isimlendirilen satırlar ve numaralarla

Detaylı

En İyi Uygulamalar ve Kullanım Kılavuzu

En İyi Uygulamalar ve Kullanım Kılavuzu En İyi Uygulamalar ve Kullanım Kılavuzu Bu kılavuz, GBT En İyi Uygulamaları ve Kullanım Kılavuzu na bir tamamlayıcı kılavuz oluşturmak için tasarlanmıştır. Green Break Patlamasız Güvenlik Güç Kartuşlarının

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

ORGANUM VESTİBULOCOCHLEARE İŞİTME VE DENGE ORGANI AURİS-KULAK. Prof. Dr. S. Ayda DEMİRANT

ORGANUM VESTİBULOCOCHLEARE İŞİTME VE DENGE ORGANI AURİS-KULAK. Prof. Dr. S. Ayda DEMİRANT ORGANUM VESTİBULOCOCHLEARE İŞİTME VE DENGE ORGANI AURİS-KULAK Prof. Dr. S. Ayda DEMİRANT Kulak yaşadığımız ortamdan ses dalgalarını toplayıp, bu dalgaların meydana getirdiği uyartıları işitme merkezine

Detaylı

İNSAN FÖTUSLARINDA CAVITAS NASI GELİŞİMİNİN MORFOMETRİK ANALİZİ

İNSAN FÖTUSLARINDA CAVITAS NASI GELİŞİMİNİN MORFOMETRİK ANALİZİ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İNSAN FÖTUSLARINDA CAVITAS NASI GELİŞİMİNİN MORFOMETRİK ANALİZİ Neslihan ALTUNTAŞ YILMAZ YÜKSEK LİSANS TEZİ ANATOMİ ANABİLİM DALI Danışman Yrd. Doç.

Detaylı

ANATOMİ. 1) Makroskopik Anatomi. 2) Mikroskobik Anatomi

ANATOMİ. 1) Makroskopik Anatomi. 2) Mikroskobik Anatomi ANATOMİYE GİRİŞ ANATOMİYE GİRİŞ Anatominin Tanımı: İnsan vücudunun normal şekil ve yapısını, vücudu oluşturan yapı ve organların birbirleri ile olan ilişkilerini ve bu yapıların çalışma şeklini inceleyen

Detaylı

Netter in BA VE BOYUN NEIL S. NORTON. Çeviri Editörü MEHMET YILDIRIM GÜNE TIP K TABEVLER

Netter in BA VE BOYUN NEIL S. NORTON. Çeviri Editörü MEHMET YILDIRIM GÜNE TIP K TABEVLER Netter in D HEK MLER Ç N BA VE BOYUN ANATOM S NEIL S. NORTON Çeviri Editörü MEHMET YILDIRIM GÜNE TIP K TABEVLER Önsöz Netter in Difl Hekimleri çin Bafl ve Boyun Anatomisi, difl hekimli i fakültesi ö rencileri

Detaylı

ALGILAMA - ALGI. Alıcı organların çevredeki enerjinin etkisi altında uyarılmasıyla ortaya çıkan nörofizyolojik süreçler.

ALGILAMA - ALGI. Alıcı organların çevredeki enerjinin etkisi altında uyarılmasıyla ortaya çıkan nörofizyolojik süreçler. ALGILAMA Duyum Algı ALGILAMA - ALGI Duyum Alıcı organların çevredeki enerjinin etkisi altında uyarılmasıyla ortaya çıkan nörofizyolojik süreçler. Algılama Duyu verilerini örgütleyip yorumlayarak çevredeki

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİNİN ANATOMİSİ. Yrd. Doç. Dr. Kadri KULUALP Yrd. Doç. Dr. Önder AYTEKİN

SOLUNUM SİSTEMİNİN ANATOMİSİ. Yrd. Doç. Dr. Kadri KULUALP Yrd. Doç. Dr. Önder AYTEKİN SOLUNUM SİSTEMİNİN ANATOMİSİ Yrd. Doç. Dr. Kadri KULUALP Yrd. Doç. Dr. Önder AYTEKİN SOLUNUM/ SOLUNUM SİSTEMİ Atmosferdeki oksijenin kana geçmesi, kan dolaşımındaki karbondioksitin atmosfere geri verilmesi

Detaylı

İçinde x, y, z gibi değişkenler geçen önermelere açık önerme denir.

İçinde x, y, z gibi değişkenler geçen önermelere açık önerme denir. 2. Niceleme Mantığı (Yüklemler Mantığı) Önermeler mantığı önermeleri nitelik yönünden ele aldığı için önermelerin niceliğini göstermede yetersizdir. Örneğin, "Bazı hayvanlar dört ayaklıdır." ve "Bütün

Detaylı

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI. DĠġ PROTEZ KONJENĠTAL DEFEKT PROTEZLERĠ 724DC0067

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI. DĠġ PROTEZ KONJENĠTAL DEFEKT PROTEZLERĠ 724DC0067 T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI DĠġ PROTEZ KONJENĠTAL DEFEKT PROTEZLERĠ 724DC0067 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

Ağaç işleme makinaları. Quality Guide. Takımın değeri

Ağaç işleme makinaları. Quality Guide. Takımın değeri Ağaç işleme makinaları Quality Guide Takımın değeri 2 QuALiTy GuiDe Takımın değeri Kullanılan takım ve aletlerin birbirine çok benzediği günler artık geride kalmıştır. Günümüzde farklı uygulamalar için

Detaylı

ARAŞTIRMA. F.Ü.Sağ.Bil.Vet.Derg. 2016; 30 (3): Ramazan İLGÜN

ARAŞTIRMA. F.Ü.Sağ.Bil.Vet.Derg. 2016; 30 (3): Ramazan İLGÜN ARAŞTIRMA F.Ü.Sağ.Bil.Vet.Derg. 2016; 30 (3): 171-175 http://www.fusabil.org Ramazan İLGÜN Aksaray Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Anatomi Anabilim Dalı, Aksaray, TÜRKİYE Beç Tavuğu (Numida meleagridis)

Detaylı

Skeleton appendiculare (takısal iskelet) Ekstremite kemikleri

Skeleton appendiculare (takısal iskelet) Ekstremite kemikleri Skeleton appendiculare (takısal iskelet) Ekstremite kemikleri Ossa Membri Pelvini Doç.Dr. M.Erdem GÜLTİKEN Ossa Membri Pelvini Arka bacak kemikleri gövdeye (truncus) cingulum membri pelvini denilen pelvis

Detaylı

T.C. AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÜÇ BOYUTLU MULTİDEDEKTÖR BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİDE

T.C. AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÜÇ BOYUTLU MULTİDEDEKTÖR BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİDE T.C. AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÜÇ BOYUTLU MULTİDEDEKTÖR BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİDE ORBİTA VE ORBİTAL YAPILARIN MORFOMETRİK ANALİZİ Arş. Gör. İSMET DEMİRTAŞ TIP FAKÜLTESİ ANATOMİ

Detaylı

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU Hazırlayan Sosyolog Kenan TURAN Veteriner Hekimi Volkan İSKENDER Ağustos-Eylül 2015 İÇİNDEKİLER Araştırma Konusu

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım

Detaylı

Et tipi hayvanların özel muayenesi ve seçimi

Et tipi hayvanların özel muayenesi ve seçimi Et tipi hayvanların özel muayenesi ve seçimi akin@comu.edu.tr http://akin.houseofpala.com Et ırklarında vücut yapısı Et ırklarında iri, dolgun, uzunluk ve genişlik ölçüleri yönünden iyi gelişmiş vücut

Detaylı

1.Temel Kavramlar 2. ÆÍlemler

1.Temel Kavramlar 2. ÆÍlemler 1.Temel Kavramlar Abaküs Nedir... 7 Abaküsün Tarihçesi... 9 Abaküsün Faydaları... 12 Abaküsü Tanıyalım... 13 Abaküste Rakamların Gösterili i... 18 Abaküste Parmak Hareketlerinin Gösterili i... 19 2. lemler

Detaylı

2.4. ELASTĠK DEPREM YÜKLERĠNĠN TANIMLANMASI : SPEKTRAL ĠVME KATSAYISI

2.4. ELASTĠK DEPREM YÜKLERĠNĠN TANIMLANMASI : SPEKTRAL ĠVME KATSAYISI 2.4. ELASTĠK DEPREM YÜKLERĠNĠN TANIMLANMASI : SPEKTRAL ĠVME KATSAYISI Deprem yüklerinin belirlenmesi için esas alınacak olan Spektral İvme Katsayısı, A(T), Denk.(2.1) ile verilmiştir. %5 sönüm oranı için

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ Deneyde dolu alan tarama dönüşümünün nasıl yapıldığı anlatılacaktır. Dolu alan tarama

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

2013 YILI TATARLI HÖYÜK KAZISI BİLİMSEL RAPORU

2013 YILI TATARLI HÖYÜK KAZISI BİLİMSEL RAPORU 2013 YILI TATARLI HÖYÜK KAZISI BİLİMSEL RAPORU Tatarlı Höyük te 2013 yılı kazı çalışmaları 13.07.2013 ile 29.11.2013 tarihleri arasında, Çukurova Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü,

Detaylı

OSMAN HAMDİ BEY ÜLKEMİZE MÜZECİLİK

OSMAN HAMDİ BEY ÜLKEMİZE MÜZECİLİK OSMAN HAMDİ BEY ÜLKEMİZE MÜZECİLİK 2009 8.SINIF SBS SINAV SORUSU 6. Yukarıdaki tablo 1906 yılında Osman Hamdi Bey tarafından yapılmıştır. Tablonun adı Kaplumbağa Terbiyecisi dir. Bu tabloyla ilgili aşağıdaki

Detaylı

Baş & Boyun. Cilt 3. Ben Pansky Thomas R. Gest. Çeviri Editörü Eray Tüccar GÜNEŞ TIP KİTABEVLERİ. Wolter Kluwer Health. Lippincott Williams & Wilkins

Baş & Boyun. Cilt 3. Ben Pansky Thomas R. Gest. Çeviri Editörü Eray Tüccar GÜNEŞ TIP KİTABEVLERİ. Wolter Kluwer Health. Lippincott Williams & Wilkins Baş & Boyun Ben Pansky Thomas R. Gest Çeviri Editörü Eray Tüccar Cilt 3 GÜNEŞ TIP KİTABEVLERİ Wolter Kluwer Health Lippincott Williams & Wilkins LIPPINCOTT AÇIKLAMALI İNSAN ANATOMİSİ ATLASI: Baş ve Boyun

Detaylı

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU I- 2008 Mali Yılı Bütçe Sonuçları: Mali Disiplin Sağlandı mı? Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2008 mali yılı geçici bütçe uygulama sonuçlarına

Detaylı

K.K.T.C. YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

K.K.T.C. YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ K.K.T.C. YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KONİK IŞINLI KOMPUTERİZE TOMOGRAFİ KULLANARAK FOSSA PTERYGOPALATİNA, FİSSURA PTERYGOMAXİLLARİS, NASOPALATİN (İNSİSİV) KANAL VE ÇEVRESİNDEKİ YAPILARIN

Detaylı

DĠL ve KONUġMA GELĠġĠMĠ DESTEK EĞĠTĠM SETĠ KULLANMA KILAVUZU (15 ünite ve 30 kategori)

DĠL ve KONUġMA GELĠġĠMĠ DESTEK EĞĠTĠM SETĠ KULLANMA KILAVUZU (15 ünite ve 30 kategori) DĠL ve KONUġMA GELĠġĠMĠ DESTEK EĞĠTĠM SETĠ KULLANMA KILAVUZU (15 ünite ve 30 kategori) Set, toplam 15 alt ünite ve 30 kategoriden oluşmaktadır. Her sette ortalama 90 ile 120 arasında kart bulunmaktadır.

Detaylı

Cümlede Anlam İlişkileri

Cümlede Anlam İlişkileri Cümlede Anlam İlişkileri Cümlede anlam ilişkileri kpss Türkçe konuları arasında önemli bir yer kaplamaktadır. Cümlede anlam ilişkilerine geçmeden önce cümlenin tanımını yapalım. Cümle, yargı bildiren,

Detaylı

Doğada yaşayan canlıların tamamı hücrelerden oluşmuştur. Canlılardan bazıları tek bir

Doğada yaşayan canlıların tamamı hücrelerden oluşmuştur. Canlılardan bazıları tek bir CANLILIK HÜCREYLE BAŞLAR 1- Canlıların Ortak Özellikleri : Çevremizdeki varlıklar canlı ve cansız varlıklar olarak iki grupta toplanırlar. Cansız varlıklar katı, sıvı ve gaz halindeki maddelerden oluşur.

Detaylı

MERKEPTE (EQUUS ASINUS) ENCEPHALON UN ANATOMİSİ VE TRANSVERSAL KESİTLERİNİN İNCELENMESİ

MERKEPTE (EQUUS ASINUS) ENCEPHALON UN ANATOMİSİ VE TRANSVERSAL KESİTLERİNİN İNCELENMESİ TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MERKEPTE (EQUUS ASINUS) ENCEPHALON UN ANATOMİSİ VE TRANSVERSAL KESİTLERİNİN İNCELENMESİ Çağdaş OTO ANATOMİ ANABİLİM DALI DOKTORA TEZİ

Detaylı

Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı

Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı Dünyada çavdar ve yulafın üretimi, buğday, pirinç, mısır ve arpa gibi diğer tahıl ürünlerine kıyasla son derece sınırlıdır. Yılda ortalama 14-15 milyon ton dolayında olan dünya

Detaylı

YILDIZLAR NASIL OLUŞUR?

YILDIZLAR NASIL OLUŞUR? Zeki Aslan YILDIZLAR NASIL OLUŞUR? Yıldız nedir sorusunu insanlık yüz binlerce belki de milyonlarca yıldır soruyordu? Fakat yıldızların fiziksel doğası ve yaşam çevrimleri ancak 1900 lü yıllardan sonra

Detaylı

F Klâvye Standart Türk Klâvyesi

F Klâvye Standart Türk Klâvyesi F Klâvye Standart Türk Klâvyesi TSE 2117 Alfasayısal Türkçe Klavyelerin Temel Yerleşim Düzeni (F Klavye) Standardı Standart Türk Klâvyesi F Klâvye * 1 Kasım 1928 tarihinde Türk Harf İnkılâbından sonra;

Detaylı

Toraks; gövde nin boyun ile abdomen arasında yer alan parçasıdır. Toraks oniki çift kaburga, sternum, kıkırdak kaburgalar ve oniki torakal omur dan

Toraks; gövde nin boyun ile abdomen arasında yer alan parçasıdır. Toraks oniki çift kaburga, sternum, kıkırdak kaburgalar ve oniki torakal omur dan Toraks; gövde nin boyun ile abdomen arasında yer alan parçasıdır. Toraks oniki çift kaburga, sternum, kıkırdak kaburgalar ve oniki torakal omur dan oluşur. Bu kemik ve kıkırdak yapılar toraks kafesini

Detaylı

BÖLÜM 3 FREKANS DAĞILIMLARI VE FREKANS TABLOLARININ HAZIRLANMASI

BÖLÜM 3 FREKANS DAĞILIMLARI VE FREKANS TABLOLARININ HAZIRLANMASI 1 BÖLÜM 3 FREKANS DAĞILIMLARI VE FREKANS TABLOLARININ HAZIRLANMASI Ölçme sonuçları üzerinde yani amaçlanan özelliğe yönelik gözlemlerden elde edilen veriler üzerinde yapılacak istatistiksel işlemler genel

Detaylı

ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7. 7. GELĠġMĠġ ÖZELLĠKLER

ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7. 7. GELĠġMĠġ ÖZELLĠKLER ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7 AMAÇ ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7 Bu faaliyette verilen bilgiler ile hazırlamıģ olduğunuz belgeye uygun baģvuruları (Ġçindekiler Tablosu, Dipnot/sonnot, Ģekil tablosu, resim yazısı vb.) hatasız

Detaylı

2481 Oyuncaklı Mama Sandalyesi Kullanım Kılavuzu

2481 Oyuncaklı Mama Sandalyesi Kullanım Kılavuzu 2481 Oyuncaklı Mama Sandalyesi Kullanım Kılavuzu Ürünü monte etmeden ve kullanmaya baģlamadan önce tüm kullanma talimatlarını lütfen dikkatlice okuyunuz. Ġleride referans olması için kullanma talimatını

Detaylı

ELITE A.G. KS100/HEFM SICAK-SOĞUK ETĐKET BOY KESME VE ĐŞARETLEME MAKĐNASI KULLANIM KILAVUZU

ELITE A.G. KS100/HEFM SICAK-SOĞUK ETĐKET BOY KESME VE ĐŞARETLEME MAKĐNASI KULLANIM KILAVUZU ELITE A.G. KS100/HEFM SICAK-SOĞUK ETĐKET BOY KESME VE ĐŞARETLEME MAKĐNASI KULLANIM KILAVUZU ANA EKRAN Makinenin şalteri açıldığında 5 sn boyunca açılış ekranı gelir. Daha sonra ana ekrana geçilir. Bu ekranda

Detaylı

6 Solunum Sistemi ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra,

6 Solunum Sistemi ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra, ÜNİTE 6 Solunum Sistemi Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Amaçlar Üst solunum yollarını, Alt solunum yollarını, Akciğerleri, Gögüs boşluğunu öğrenmiş olacaksınız. İçindekiler Üst Solunum Yolları: Burun Yutak

Detaylı

KONYA İL MERKEZİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARI ENVANTERİ MEZARLIKLAR

KONYA İL MERKEZİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARI ENVANTERİ MEZARLIKLAR 840 KONYA İL MERKEZİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARI ENVANTERİ MEZARLIKLAR MEZARLIKLAR 841 ALİYENLER MEZARLIĞI Karatay İlçesi, Yanık Camii Esiri Mehmet Sokakta yer almaktadır. 06.01.1989-370 Mezarlığa

Detaylı