Kuruluş, Parametreler ve Genel Özellikler

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kuruluş, Parametreler ve Genel Özellikler"

Transkript

1 KUR GİRİŞ PROGRAMI YÜKLEME KUR9000 E GİRİŞ VE FİRMALARA AİT VERITABANI AÇMA SQL SUNUCUSUNA BAĞLANMA VE ŞİFRE ALMA KURULUŞ VERİ TABANI TANITIM KARTI (501100) FİRMA TANITIM KARTI (501110) ŞUBE TANIMLAMA (501800) GRUP TANIMLAMA (501210) KULLANICI TANIMLAMA (501220) KULLANICI/GRUP HAK TANIMLAMA (501300) KULLANICI/GRUP HAKLARI YÖNETİMİ (501400) EVRAK GENEL AÇIKLAMA TANIMLARI (099610) MERKEZ-ŞUBE İLİŞKİ PARAMETRELERİ Veri dosyaları merkez - şube ilişki parametreleri (501700) Şube kayıtları üzerinde yetki tanımlamaları (096114) SİSTEM SİSTEM VE PROGRAM PARAMETRELERİ Program başlangıç parametreleri (091300) Program akış parametreleri (091400) Evrak Döküm Parametreleri (091450) Görsel Parametreler (091500) Vergi parametreleri (091600) Ödeme planları tablosu (091920) Dos döküm uyumluluk kodları (096150) E-Beyanname parametreleri (096155) E-Bildirge parametreleri (096156) GENEL TANIMLAMALAR Ülke tanımları (092112) İl tanımları (092115) Banka tanımları (092114) Birim tanımları (092120) Gümrük İdareleri Tanımları Gümrük idareleri tanımları (092113) Gümrük ambalaj kodları tanımları (092116) Yıllık tatil takvimi (092121) Terazi tanımları (092122) Kapama nedenleri tanımları (092124) Okul tanımları (092125) Okul bölüm tanımları (092126) STOK VE SİPARİŞ PARAMETRELERİ Fiyat Parametreleri Satış fiyat liste tanımları (092130) Satış fiyat parametreleri (092760) Fiyatlar arası ilişki matrisi ve değişikliği (092770)

2 6.3.2 Depo ve satış noktaları tanımlama (092200) İskonto tanımlamaları (092300) Karşılanma Parametreleri Sipariş karşılanma parametreleri (093150) Konsinye karşılanma parametreleri (093160) Kontrol Parametreleri Sipariş & satın alma kontrol parametreleri (093100) Sipariş & satınalma kontrol muafiyet parametreleri (093101) Konsinye kontrol parametreleri (093110) Sipariş risk kontrol parametreleri (093120) Stok maliyet parametreleri (092740) Pozisyon bayrakları parametreleri (092730) Grup sipariş parametreleri (091720) Kod yapısı parametreleri (091730) Evrak kontrol kodu belirleme (091740) Yorum Ekranı (091750) BARKOD PARAMETRELERİ Barkod içerik parametreleri (092710) Etiket döküm parametreleri (092720) SENET-ÇEK PARAMETRELERİ Senet - Çek genel parametreleri (095200) GELİR VERGİSİ VE FON PAYI PARAMETRELERİ (099400) MUHASEBE PARAMETRELERİ Genel program parametreleri (096111) Basit Alış/Satış Fişi İşlemleri Alış tanımlamaları (096172) Satış tanımlamaları (096173) Alış/Satış parametreleri (096177) Özel Mahsup İşlemleri Özel mahsup kod tanıtımı (096174) Özel mahsup fişi tanıtımı (096175) Entegrasyon Parametreleri Entegrasyon şekil parametreleri (096113) Muhasebe fiş kategorileri (092910) Evrak kategori tanımlamaları (092900) Kasa hesap kodları (096180) Vergi Dairesi Tanımları (096190) Enflasyon Düzeltmesi Muhasebesi Parametreleri (096195) KUR İŞLEMLERİ Kur girişi (097100) Kur isimleri girişi (097200) Kur hareketleri raporu (097300) AKARYAKIT İSTASYONU TANIMLAMALARI Vardiya parametreleri(1) (099040) Vardiya parametreleri(2) (099050) Vardiya Parametreleri (3) İTHALAT İHRACAT PARAMETRELERİ İthalat masraf dağıtımı grup isimlerini değiştirme (095500) Diğer parametreler (095510) SATIN ALMA VE SATIŞ PARAMETRELERİ Cari hesap teminat isimlerini değiştirme (096000)

3 6.12 ENDEKS İŞLEMLERİ Endeks isimleri girişi (097502) Tüm endeksler için aylık endeks değerleri girişi (097500) Endeks Seçimli Yıllık Endeks Değerleri Girişi (097501) Endeks Raporları Endeks Seçimli Tarih Aralıklı Endeks Değerleri Raporu (097510) Tüm Endeksler İçin Yıllar Bazında Toplu Endeks Değerleri Raporu (097511) DÖNEMSEL İŞLEMLER YEVMİYE MADDE YENİDEN NUMARALAMA (098100) MALİYETLENDİRME İŞLEMLERİ Stok hareketleri maliyetlendirme (098325) Dönemsel Yürüyen Ağırlıklı Ortalama Maliyet Sistemi ile Hızlı Maliyetlendirme (098350) Dahili Stok Hareket Evraklarının Muhasebe Fişlerini Oluşturma (098360) Satılan Malın Maliyeti Fişi Oluşturma (098340) YENİ VERİTABANINA AKTARMA VE DEVİR Belli bir mali yıl ve sonrasını yeni bir veritabanına aktarma (098478) Sabit Kıymet kartları devir işlemleri (098476) İşletme hareketleri devir işlemleri (098482) EKSPORT İŞLEMLERİ Muhasebe fişleri Export işlemleri (098310) Cari hareketlerin export işlemleri (098311) Dahili stok hareketlerin export işlemleri (099631) Fiyat değişikliklerinin export işlemleri (098610) Döviz kurları export işlemleri (098322) IMPORT İŞLEMLERİ Muhasebe fişleri import işlemleri (098320) Cari hareketlerin import işlemleri (098321) Dahili stok hareketlerin import işlemleri (099632) Fiyat değişikliklerinin import işlemleri (098620) Döviz kurları import işlemleri (098323) PDT EKSPORT/IMPORT Pdt stok kartları export (098710) Pdt cari kartları export (098720) Pdt mal kabul dosyası import (098730) SERVİS SİPARİŞ SEVKİYATLARI DÜZENLEME (094100) KONSİNYE SEVKIYATLARI DÜZENLEME (094200) STOK KDV ORANI DEĞİŞTİRME (094300) MUHASEBE FİŞ SATIR NO DÜZENLEME (505040) ENTEGRASYON GÜNCELLEME Cari hareketlerinin muhasebe entegrasyonu (503110) Stok hareketlerinin muhasebe entegrasyonu (503120) Entegre edilmiş cari hareketlerinin yeniden muhasebe entegrasyonu (503130) Entegre edilmiş stok hareketlerinin yeniden muhasebe entegrasyonu (503140) KART AKTARMA

4 8.6.1 Stok kartı aktarma (098490) Cari kartı aktarma (098492) Banka kartı aktarma (098496) Kasa kartı aktarma (098497) Hizmet kartı aktarma (098498) Masraf kartı aktarma (098499) Personel kartı aktarma (098500) Cari personel kartı aktarma (098504) Sabit kıymet kartı aktarma (098501) Sorumluluk Merkezi Kartı Aktarma (098502) Depo Kartı Aktarma (098503) Proje Kartı Aktarma (098505) Parti-lot kartı aktarma (098506) İthalat kartı aktarma (098507) İhracat kartı aktarma (098508) İş merkezi kartı aktarma (098509) ÖZET GÜNCELLEME İŞLEMLERİ ÖZEL SERVİS İŞLEMLERİ Kombine dağıtım sıfırlama (099520) Stok muhasebe grup kartlarındaki muhasebe kodlarını stok kartlarına aktarma (099530) Sabit kıymet muhasebe grup kartlarındaki muhasebe kodlarını sabit kıymet kartlarına aktarma (099531) İş emri muhasebe grup kartlarındaki muhasebe kodlarını iş emri kartlarına aktarma (099535) İthalat muhasebe grup kartlarındaki muhasebe kodlarını ithalat kartlarına aktarma (099536) Muhasebe hesap tipleri düzenleme (098480) Muhasebe fişlerinin kuruşlarını 2 haneye yuvarlama ve oluşan farkları yuvarlama hesaplarına aktarma (505045) Alternatif döviz kurları güncelleme Stok hareketlerinin alternatif döviz kurlarının güncellenmesi (099555) Cari hareketlerinin alternatif döviz kurlarının güncellenmesi (099556) Muhasebe Fişlerinin alternatif döviz kurunu güncelleme (098644) Otomatik Silme Gereksiz stok depo kartlarının silinmesi (099557) Hareketsiz stok kartlarının silinmesi (099558) Belli tarih öncesi satın alma şartlarının silinmesi (099559) Yürürlükte olmayan satın alma şartlarının silinmesi (099560) Hareketsiz cihaz kartlarının silinmesi (099561) Hareketsiz cari kartlarının silinmesi (099562) Hareketsiz kasa kartlarının silinmesi (099580) Hareketsiz banka kartlarının silinmesi (099581) Hareketsiz ithalat kartlarının silinmesi (099582) Hareketsiz cari personel kartlarının silinmesi (099583) Hareketsiz masraf kartlarının silinmesi (099584) Hareketsiz hizmet kartlarının silinmesi (099585) WorkData Tablo İşlemleri WorkData satış ve ödeme tabloları taşıma (504013) WorkData satış ve ödeme tabloları isim değiştirme (504014) ENTEGREDEN OLUŞMUŞ FİŞLERİ VE BAĞLANTILARINI SİL

5 8.9.1 Cari hareketleri entegrasyonundan oluşmuş fişleri ve bağlantılarını sil (505010) Stok hareketleri entegrasyonundan oluşmuş fişleri ve bağlantılarını sil (505020) Stok hareketleri entegrasyonundan oluşmuş fişleri sil (505030) VERİ ANALİZ KÜPLERİ KÜP TASARIM FORMU (504200) VERİ KONTROL MUHASEBE FİŞ KONTROL RAPORU (499100) STOK KARTLARI MUHASEBE KODLARI KONTROL RAPORU (499350) STOK HAREKET KONTROL RAPORLARI Stok hareketleri fatura bağlantı kontrol raporu (499200) Fatura - Stok hareketleri bağlantı kontrol raporu (499300) Stok hareketleri - Stok kartları kontrol raporu (499250) Stok hareketleri - muhasebe fişleri kontrol raporu (499255) CARİ HAREKET KONTROL RAPORLARI Cari hareketlerin senet - çek kartları ile kontrolü (499280) Cari hareketleri - muhasebe fişleri kontrol raporu (499275) Cari hareketleri - Cari kartları kontrol raporu (499276) BEDEN HAREKETLERİ KONTROL VE DÜZELTMELERİ Sipariş hareketleri ile beden hareketleri kontrolü (499551) Stok hareketleri ile beden hareketleri kontrolü (499552) LİSTELER DEPO TANIMLARI LİSTESİ (499633) GENEL EVRAK KATEGORİ TANIMLARI LİSTESİ (092905) HAK TANIMLARI LİSTELERİ Kullanıcı Hak Tanımları Listesi Genel Hak Tanımlamaları Listesi (099601) Veri Tabanı Hakları Listesi (099605) Evrak seri no ve hak tanımlamaları listesi (099602) Depo hakları tanımları listesi (099603) Kullanıcı Program Hakları Tanımları Listesi (099604) Kullanıcı - Modül hakları tanımları listesi (099612) Kullanıcı performans analizi (099611) EVRAK LİSTELERİ Stok hareket evrakları listesi (499606) Cari hareket evrakları listesi (499607) Sipariş hareket evrakları listesi (499608) Muhasebe Fişleri Listesi (499609) VERİ TABANI SÜRÜM YÜKSELTME, BAKIM VE YÖNETİM TABLOLAR SÜRÜM YÜKSELTME VE YÖNETİM (504000) FONKSİYON, GÖRÜNÜM VE KAYITLI PROSEDÜRLER İÇİN GÜNCELLEME (504001) RAPOR JENERATÖRÜ TABLOLARI GÜNCELLEME (504002) ÇOK VERİTABANI SEÇİMLİ TABLO SÜRÜM YÜKSELTME, VERİ TABANI GÜNCELLEME (504030) GENEL AMAÇLI TABLOLARI YENİDEN OLUŞTURMA (504003)

6 12.6 SİSTEM TABLOLARI DÜZENLEME (504015) ENTEGREDEN OLUŞMUŞ MUHASEBE FİŞLERİNİN AYNI ÖZELLİKTEKİ SATIRLARINI BİRLEŞTİR (504008) MANUEL GİRİLMİŞ MUHASEBE FİŞLERİNİN AYNI ÖZELLİKTEKİ SATIRLARINI BİRLEŞTİR (504012) İNTERNET'TEN GENEL TANIM DOSYALARINI GÜNCELLEME (504020) LOG İŞLEMLERİ Firma Log Parametreleri (504060) Silinen Kayıtlar (504061) Değişen Kayıt Alanları (504063) Genel log (504064) GENEL AMAÇLI PROGRAM BUTONLARI SERIES 9000 GENEL ÖZELLİKLER ŞEKİLSEL ÖZELLİKLER Başlık Barı ve Program Yardım Tuşlarına İlişkin Bar Son Kullanılanlar Menüsü Bildirgeler/Beyannameler ve Yazışmalar Menüsü İÇERİKSEL ÖZELLİKLER Program Menüleri Program Türleri Bilgi Giriş Programları Rapor Programları Değişken Rapor Parametreleri Rapor Parametreleri Rapor, Liste ve Analizlerin Ekran Görüntüleri Föy, Yönetim ve Operasyon Ekranları ile F10 Yardım Pencereleri Sayısal alanlarda basit matematiksel işlemlerin yapılabilmesi (Edit hesap) Program numarasını yazarak direk ilgili programın çalıştırılması Takvim alanlarında +/- olarak manuel giriş yapabilmek Toolbarlarda sınırsız hareket özgürlüğü F10 seçim penceresi kullanmanıza gerek kalmadan istediğiniz kayıtları seri bir şekilde seçebileceksiniz

7 1 GİRİŞ Günümüzde bilişim sektörü hiç kuşkusuz en hızlı gelişen ve teknolojik olarak sürekli yenilenen sektörlerden biridir. Mikro Yazılımevi olarak amacımız; bu gelişmeleri yakından takip ederek, sürekli kendini yenileyen, alışılmış Mikro kalitesinden ödün veremeyen, hem kullanışlı hem de kullanıcılarımıza keyif veren programlar yaratmaktır. Rakiplerine oranla daha hızlı davranmak ve bu hızıyla fark edilen, kaliteli firmalar arasında olmak isteyen işletmeler için ürettiğimiz V14 serisi programlarımız, tartışmasız uygulamalarınızın en doğru yönlendiricisi olacaktır. Çünkü Mikro; başarılı, öncü ve deneyimli kadrosu ile her zaman yenilikçi her zaman çözüme odaklı ve her zaman kullanıcılarının yanında olan bir firmadır. Bizi rakiplerimizden ayıran, birçok konuda önder olmamızı sağlayan düşüncenin, teknolojik yeniliklerin yanı sıra kullanıcı için doğru olacak yenilikler peşinde olma anlayışımızdır. Programlarımızı geliştirirken çıkış aldığımız temel nokta; kullanıcılarımızın arşivimize yerleşmiş istek ve önerilerine araştırmalarımızı katarak yeni versiyonlar yaratmaktır. Böyle bir çalışmanın ürünü olan V14 serisi ile dünden bugüne kadar kullanıcılarımızın program algısındaki kalıcılığımızı daha da derinleştirmek, beklentilerine uygun çözümler sunmak ve yepyeni hizmetlerle hayatlarını kolaylaştırmak amacındayız. V14 serisinin bilgi şöleni olduğunu ve birçok dilde sorunsuz çalıştığını kullandıkça göreceksiniz. Bu versiyonu diğer versiyonlarımızdan ayıran temel özellik, V14 versiyonunda birden fazla firma ile aynı anda hem daha hızlı, hem kesintisiz hem de kaliteli olarak işlem yapabilmesine imkân tanımasıdır. Vr.14 serisi programlarımızı üretirken önceliğimiz yurtdışı projelerimiz için uygun olacak alt yapıyı sağlamaktı. Bunun içinde programlarımızda görsel yenilik yerine kodlama sisteminde yeniliğe daha çok ağırlık verdik. Yurtdışı projelerimizin son dönemlerde hızlanması ve bu bölgelerde çalışmalar geliştirmemiz programlarımızda böyle bir düzenlemeyi zorunluluk haline getirmiştir. Artık programlarımız birçok dilde çalışabilecek alt yapıya sahiptir. Vr.14 serisi programlarımızın en önemli özelliklerinden biri kullanıcılarımıza modül modül sunulabilecek olmasıdır. Yani kullanıcılarımız sadece ihtiyaç duydukları modülleri alabileceklerdir. Böyle bir durum paket halinde program almak yerine kullanıcı kendi paketini kendisi oluşturup alabilecektir. Şöyle ki, sadece stok ve muhasebe modülleriyle işlem yapan kullanıcılarımız Vr.14 serisiyle birlikte sadece bu modüllerin sahibi olabilecektir. Vr.14 serisi programlarımız SQL 2005 ve üzeri versiyonlarda çalışacağı için bu programlara sahip olmak isteyen kullanıcılarımızın sistemlerinde SQL in 2005 ve üzerinin yüklü olması gerekmektedir. Programlarımızda öncelikle işlem yapılacak veri tabanı oluşturulacak, daha sonrada bu veri tabanını kullanacak firmaların tanıtımları yapılacaklardır. Veri tabanı tanımlamaları da Veri tabanı tanıtım kartı (501100) programından gerçekleştirilecektir. Zaten programı çalıştırdığınızda da sizden firma seçimi yerine veri tabanı seçimi yapmanız istenecektir. Firma tanımlamaları ise yine Kuruluş programının Firma tanıtım kartı (501110) ekranından gerçekleştirilecektir. Yani yeni versiyonda tek bir veri tabanını kullanan birden fazla firmanız olabilecektir. Örneğin aynı stok kartı ile işlem yapan birden fazla firmanız var ise bu firmalara fatura kesmek istediğinizde öncelikle, aktif firmanızı seçeceksiniz daha sonrada fatura evrakına girip stokunuza ait faturanızı keseceksiniz. Daha sonrada diğer firmayı seçip aynı stokun ilgili firma için fatura edilmesini sağlayabileceksiniz. Kısacası şu fatura şu firma için, şu tahsilât fişi şu firma için düzenlenecektir diyebileceksiniz. Bu yenilik programa giriş sırasında firma seçim işlemini ortadan kaldırmıştır olup veri tabanı seçmenize, çalışacağınız firmaları da program içinden belirlemenize imkân sağlamıştır. Evet, 14 versiyonumuzun temel ayrıcalıklarından kısaca bahsettikten sonra ürünlerimizin kuruluşunu, programları kullanmadan önce yapılması gerekli tanımlamaların neler olduklarını genel özelliklerine de değinerek açıklamaya çalışalım serisi aşağıdaki programlardan oluşur; 1. MIS9000 -Finansal Yönetim Sistemi 2. MRP29000-Üretim Yönetim Paketi 3. GEN9000-Genel Muhasebe Paketi 7

8 4. PER9000-Personel Yönetim Paketi 5. RTL9000-Perakende Satış Otomasyon Yönetim Sistemi ve Çeşitli POS Cihazları İle Haberleşme 6. ERP9000-Kurumsal Kaynak Planlaması 7. ONL9000-Merkez/Şube Online Bağlantı Bilgi Aktarımı 8. PET9000-Akaryakıt İstasyonları Bilgi Yönetim Sistemi 9. POS9000-Satış Noktası Terminal Modülü KUR9000 DE, yukarıda sıraladığımız programların her biri için tanımlanması gereken parametreler mevcuttur. Ancak esas olarak, MIS9000 programı ve modüllerinin akışını yönlendirecek parametreler ağırlıktadır. Çünkü MIS9000 Finansal Yönetim Sistemi, yapısında barındırdığı modüllerle 9000 serisinin temelini oluşturur. KUR9000 programınız Kuruluş, Sistem, Dönemsel işlemler, Servis, Veri Kontrol, listeler ve Veri Tabanı Sürüm Yükselme ve Bakım olmak üzere 7 ana menüden oluşmuştur. Kuruluş menüsünden, firma tanımlamaları, şube tanımlamaları, grup tanımlamaları, kullanıcı tanımlamaları, kullanıcı hak ve tanımlamaları, evrak genel açıklama tanımlamaları, Merkez - Şube ilişki parametre tanımlamaları gibi genel tanımlamalar yapılır. Sistem menüsünde modüllerin akışıyla ilgili hem ortak tanımlamalar, hem de modüllere özel tanımlamaların yapılacağı programlar yer alır. Örneğin program akış parametreleri, stok satış fiyat listesi ve akaryakıt istasyonu tanımlamaları gibi. Dönemsel işlemler menüsünde, maliyetlendirme işlemleri yeni yıl açılış ve kapanış işlemleri gibi belirli dönemler dahilinde çalıştırılan programlar yer alır. Servis menüsünde bilgi giriş programları değil, bilgi dosyaları üzerinde bir takım düzenlemeleri yerine getiren programlar mevcuttur. Servis ve veri kontrol menülerinde yer alan programlar, tamamen müşterilerimizin programları kullanırken ortaya çıkan bir takım gereksinimlerini gidermek amacıyla hazırlanmıştır. Örneğin sipariş sevkıyatları düzenleme, entegrasyon güncelleme, fiyat değişikliği evrakının eksport ve importu bu programlardan bazılarıdır. Şimdi, Series 9000 programlarının kullanıma hazır hale getirilebilmesi ve yukarıda sıraladığımız bazı özelliklerinden yararlanılabilmesi için, KUR9000 programı ile yapılması gereken işlemleri ana hatları ile gözden geçirelim. KUR9000 ile yapılması gereken ilk işlem, çalışılacak veri tabanının oluşturulmasıdır. Çünkü veri tabanı tanımlamadan kullanılacak firmaların tanıtılması mümkün olmamaktadır. Bu, bir sonraki bölümümüzde oldukça detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Çalışılacak veri tabanı açıldıktan sonra sıra, firmalarınızı, sonrasında da firmanıza bağlı olarak çalışan şubeler varsa, bu şubelerin programa tanıtılmasına gelecektir. Şube tanımlamaları Kuruluş menüsünden yapılacaktır. Şubeli çalışmalar için, merkez ile şubeler arasındaki veri transferinin nasıl yapılacağı ayrıca tanımlanmalıdır. Bu tanımlamalar KUR9000/Kuruluş menüsünün son programından yapılacaktır. Şube tanımlamalarından sonra sıra firmanızda yer alan çalışma gruplarının ve programları kullanacak kullanıcıların tanıtılması gerekir. Çalışma grupları ve kullanıcılar sisteme tanıtıldıktan sonra, artık bu kullanıcılar haricinde hiç kimse programlara giremeyecektir. Eğer her kullanıcının program üzerinde farklı yetkilere sahip olmasını istiyorsanız, yine Kuruluş bölümünde yer alan erişim hakları programıyla her kullanıcının programlara erişim haklarını düzenleyebilirsiniz. Evrak bazında hak ve yetki tanımlayabilirsiniz. Kullanıcıların erişim haklarını sınırlandırmak da sizin için yeterli değilse, her kullanıcıya ayrı ayrı menüler oluşturabilirsiniz. Böylece kullanıcılar sadece sorumlu oldukları programları görebilir. KUR9000 programınız ile yapacağınız işlemlerden bir diğeri, yazıcı bilgilerinin girilmesi ve kullanıcı-yazıcı organizasyonunun oluşturulmasıdır. Yani hangi kullanıcının, hangi yazıcıdan çıkış alacağı ve yazıcının özelliklerinin belirlenmesi. KUR9000 ile sadece kuruluş işlemlerini yapmakla kalmayacak, 9000 serisi programlarını kullanmaya başlamadan önce tanımlanması gerekli parametreleri de gireceksiniz. Parametre girişleri sistem bölümünden yapılacaktır. Sistem programları kitabınızın ilerleyen bölümlerinde oldukça detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Servis bölümündense dosya düzenleme, kart aktarma ve entegrasyon yenileme işlemleri yapılacaktır. KUR9000 nin veri kontrol bölümünden, çeşitli veri kontrol raporları alacaksınız. Sürüm yükseltme menüsünden, programlarınızı bir üst versiyona geçtiklerinde, yani sürüm yükseltildiğinde bilgi dosyaları üzerinde yapılması gerekli işlemler gerçekleştirilecektir. 8

9 2 PROGRAMI YÜKLEME V14 versiyonlu Series 9000, ürün gruplarına ait programlar size verilecek ürün kutusunun içinde bulunan Mikro CD si yardımı ile bilgisayarınıza yüklenecektir. Bu CD içerisinde, V14 versiyonuna ait tüm ürünlerin yüklenmesini sağlayacak EXE dosyaları ayrı ayrı yer alacaktır. Mikro Yazılımevi V14 versiyonuna ait programların kuruluşu ve programların akışını yönlendirecek parametre girişleri için, KUR9000 (Series 9000), adı altında program geliştirmiştir. Dolayısıyla Series 9000 ürünlerin çalıştırılabilmesi ve bir takım tanımlamaların yapılabilmesi için sisteminize ilgili programlarla birlikte Kur9000 programı da yüklenecektir. Bu durumda öncelikle Mikro CD sini bilgisayarınızın CD sürücüsüne takınız ve karşınıza gelecek ekrandan yükleyeceğiniz programı seçerek işleme başlayınız. Aşağıda yüklemenin nasıl yapılacağı açıklanmıştır 1. Server_Setup Kurulumu Yükleme yapacağınız programa göre ürün grubu belirlenip mouse göstergesi ile seçildikten sonra server setup kurulumunuz başlayacaktır. Karşınıza ilk olarak kurulumu hangi dil ile yapacağınızı belirleyeceğiniz ekran gelecektir. Programınız bu ekrana varsayılan olarak Türkçe seçeneğini getirecektir. Dil seçimi sonrasında karşınıza; V14XX için server setup un kurulacağını bildiren ekran gelecek ve sizden onay beklenecektir. Bu aşamada ileri komutunu vererek programa ilişkin sözleşme yazısının yer aldığı ekrana ulaşmalısınız. Anlaşma kabul edildikten sonra sırayla karşınıza, server setup programının hangi dizine yükleneceğinin, programa ait kısa yolların hangi dizinde yaratılacağının bildirileceği ekranlar gelecektir. Sizin isimleri yüklediğiniz program serisine bağlı olarak otomatik belirlemektedir. Dolayısıyla kullanıcılarımızın dizin isimlerinde herhangi bir değişiklik yapmalarına gerek olmamakla birlikte değiştirebilme konusunda da özgürdürler. Bu geçişler sonrasında size ilave işlemler yapıp yapmayacağınız sorulacak ve en son olarak da kuruluma başlanacağını belirten ekranla karşılaşılacaktır. Kur komutu verilerek server setup kurulumu başlatılır. İşlem tamamlanınca programınız sizi MİKRO YAZILIMEVİ ÜRÜN YENİLEMESİ Sunucu üzerindeki programların güncellenmesi tamamlanmıştır. Kullanıcı programlarını güncellemeden önce; 1. Kuruluş programına girerek "Veri tabanı sürüm yükseltme, Bakım ve Yönetim" menüsü altında bulunan "Tablolar sürüm yükseltme ve bakım" menüsünü çalıştırarak, çıkacak listede sağ butonu tıklayıp "Bakıma ihtiyacı olan" dosyaları seçerek "Tablo bakım onarım" çalıştırmayı; 2. Tamamlandıktan sonra, yine aynı menü altında bulunan " Fonksiyon, görünüm ve kayıtlı prosedürler için güncelleme (504001)" menüsünü çalıştırmayı Lütfen unutmayın! Şeklinde bilgilendirecektir. Kurulumu sonlandırmak için ekrandaki bitir butonu tıklamalısınız. Eğer program sisteminizde önceden yüklü ise ve siz şu anda programlarınız için güncelleme yapıyor iseniz yukarıdaki bilgilendirmede belirtilen programları öncelikle çalıştırmalısınız. Yeni kurulum için böyle bir işleme gerek yoktur. 2. Client_Setup Kurulumu Şimdi sıra client setup kurulumunu çalıştırmaya gelmiştir. Yani terminallere programların yüklenmesi işlemi gerçekleştirilecektir. Bu durumda her terminalin (sunucunun) server makineye bağlanması gerekmektedir. Çünkü programların yükleneceği Series9000_V14XX_Client_Setup.exe server makineye server setup programının çalıştırılmasıyla birlikte otomatik olarak yüklenmiştir. Bu program servere bağlı olan tüm bilgisayarlar tarafından çalıştırılmalıdır. Bu durumda yapılması gereken server makinede server setup un yüklü olduğu dizinden CLIENT dizinine ulaşıp yüklediğiniz program serisine ait V14XX_Client_Setup.exe dosyasını çalıştırmalısınız. Örneğin ilgili dosya Sever makinedeki \\server_adı\sql9000\client\ altında yer alıyor ise her kullanıcı buraya bağlanıp, Series9000_V14XX_Client_Setup.exe çalıştırması gerekmektedir. 9

10 Şimdi Series9000_V14XX_Client_Setup.exe komutunu mouse göstergesiyle çift tıklayıp, programların yüklenmesi işlemini başlatın. Yükleme mantığı server setup kurulumu ile aynıdır. Önce dil seçimi yapılır, sonraki ekrana ileri komutu verilerek ürünlere ilişkin lisans anlaşmasının onaylanacağı ekrana ulaşılır ve anlaşma kabul edilerek sonraki ekrana geçilir. Bu ekrandan ürünlerin yükleneceği dizin belirlenir (bu dizin isimleri yüklediğiniz program serisine uygun olacak şekilde programınız tarafından belirlenmektedir) ve daha sonra karşınıza kullandığınız program serisine ait ürünlerin yer aldığı ekran gelecektir. Bu aşamada sizden istenen, sisteminize yükleyeceğiniz program yada programların hangileri olduğunu belirtmenizdir. Bu ekranda gördüğünüz üzere, tüm programlar sisteminize yüklenecek şekilde seçili durumdadır. Eğer sisteminize bu programlardan sadece bir kaçı yüklenecekse, diğer programların seçimlilik işaretini mouse göstergenizle tıklayarak kaldırmalısınız. Sisteminize yüklenecek programları bu şekilde belirleyebileceğiniz gibi ekranınızın tüm kurulum yazan bölümünden de belirleyebilmeniz mümkündür. Bunun için ilgili bölümde satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden, size uygun paket seçimini yapmalısınız. Bu seçim doğrultusunda bu pakette yer alan programlar otomatik olarak ekranınızda seçili duruma gelecektir. Örneğin bu alandan Ticari programlar kurulumunu seçtiğinizi ve 9000 serisine ait program yüklemesi yaptığınızı düşünelim. Bu aşamada bu pakete ait olan MIS9000, ONLINE9000 ve PER9000 programları otomatik olarak seçilecek ve diğer programların seçimlilik işareti kaldırılmış olacaktır. Ürün seçimi yapıldıktan sonra sizden, yüklenecek programlara ait kısa yolların hangi dizinde yaratılacağını seçmeniz beklenecektir. Daha sonra size yüklemede ilave işlemler yapıp yapmayacağınız sorulacak ve en son olarak da kuruluma başlanacağını belirten ekranla karşılaşılacaktır. Kur komutunu vererek programlarınızın sisteminize yüklenmesi işlemini başlatabilirsiniz. Yükleme işlemi tamamlandıktan sonra, programınızı yüklediğiniz dizin isimlerinde herhangi bir değişiklik yapmamış iseniz, masa üstünde SQL9000V14xxProgramları isimli klasörde yer aldığını göreceksiniz. 10

11 3 KUR9000 E GİRİŞ VE FİRMALARA AİT VERITABANI AÇMA Giriş bölümümüzde de açıklamaya çalıştığımız gibi, V14 de kullanıcılarımızın tek bir veri tabanı üzerinde birden fazla firma ile çalışabilmeleri mümkün olabilmektedir. Bunun için de öncelikle KUR9000 programından gerekli tanımlamaların yapılması gerekecektir. Bu anlamda Kuruluş programı tüm ürünlerin işleyişine yöne verecek bir mekanizma olarak düşünülebilir. İşte bizimde amacımız bu bölümümüzde, Series 9000 programlarını kullanmaya başlamadan önce, KUR9000 ile yapılması gereken hazırlıkları açıklamaya çalışmaktır. Series 9000 programlarına firmalarınıza bilgilerini işleyebilmek için, öncelikle veri tabanını oluşturup veri tabanınızla ile ilgili bazı temel bilgileri programınıza girmeniz gerekecektir. Bu tanımlamalar yapılmadan çalışacağınız firmaları programınıza tanıtabilmeniz mümkün olmayacaktır. Bunun için programa girdiğinizde karşınıza gelecek ekranda gördüğünüz ve aşağıda açıklayacağımız alanlara girişler yapacaksınız. Dil seçimi: Yurtdışı çalışmalarımızın sonucu olarak Vr.14 serisi ile birlikte programlarımızın birçok dil ile çalışma özelliği hızlı bir gelişim göstermiştir. Bu amaçla programlarımızın giriş bölümüne dil seçiminin kolaylıkla yapılabileceği bu alan eklenmiştir. Böylece çok uluslu firmalardaki kullanıcıların farklı dilleri kolayca seçebilmeleri ve çalışmalarını alışık oldukları dil ile yapabilmeleri sağlanmıştır. Programlarımız İngilizce ve Azeri dillerinde yardım dosyaları da dâhil olmak üzere sorunsuz çalışabilmektedir. Bu aşamada yapılması gereken bu bölümden çalışılacak dilin seçilmesidir. Günün tarihi: Bu alana çalışma gününün tarihi girilmelidir. Eğer bu alanda görüntülenen tarih doğru değil ise, doğru tarihi gün/ay/yıl formatında bu alana siz girmelisiniz. Daha sonra, program içindeki tarih girişi alanlarına bu ekranda yer alan tarih otomatik olarak gelecektir. Veri tabanı kodu: Series 9000 programlarını istediğiniz sayıda veri tabanı ve bu veri tabanını kullanan birden fazla firma ile çalışabilmeniz mümkündür. Bunun için; çalışılacak her veri tabanına maksimum 25 dijit uzunluğunda kodlar vermek gerekir. Açmakta olduğunuz veri tabanının kodunu bu alana girmelisiniz. Çalışma yılı: Bu alana, günün tarihi alanından girmiş olduğunuz yıl otomatik olarak gelecektir. Biraz önce kodunu girdiğiniz veri tabanının (eğer daha önce açılmış bir veri tabanı var ise) başka bir yıla ait bilgilerine ulaşmak istiyorsanız, çalışılacak yılı kendiniz girmelisiniz. Kullanıcı adı: Bu alana kullanıcı tanımlamaları programında yer alan SRV yani supervisorınızın kodu otomatik olarak gelecektir. Giriş şifresi: KUR9000 ile Series 9000 programları üzerinde çok geniş yetkilere sahip olunacağından, bu programı sadece yetkili kişilerin kullanması gerekir. Bu yüzden, programa girmeden önce yetkili kişinin şifresi istenmektedir. Programınız sisteminize ilk yüklendiğinde master şifreniz Seri9000 dir. Bu şifre supervisor şifresidir. Master şifre değiştirilmek istenirse; KUR9000/Kuruluş/Kullanıcı Tanımlamaları programına girilip supervisorun şifresini değiştirmeniz gerekir. Doğru şifre girildikten sonra karşınıza tanımlayacağınız veri tabanına ilişkin onayınızı alacak ekran gelecektir. 11

12 Bu ekranda yer alan mesajlardan çık seçeneğini seçtiğinizde program işletim sistemine dönecek, yeni dosyalar yarat mesajını seçtiğinizde, o veri tabanı ile ilgili gerekli dosyalar yaratılıp veri tabanı tanıtım kartı ekranına geçilecek, devam mesajını seçtiğinizde ise, başka bir veri tabanı seçimi için, veri tabanı kodu alanına geri dönülecektir. Yeni dosyalar yarat mesajı seçildikten sonra karşınıza veri tabanı tanıtım kartı başlıklı bir ekran gelecektir. Bu ekrandan çalışılacak veri tabanına ait tanıtım bilgileri girilir. KUR9000 ile veri tabanınıza ait bilgileri girilmeden, Series 9000 programlarıyla çalışmalarınıza başlayamazsınız. Şimdi bu bilgilerin neler olduğunu incelemeye başlayalım. Kodu: Önceki ekrandan girmiş olduğunuz firma kodu bu alanda otomatik olarak yer alacaktır. Veri tabanı kodu: Önceki ekrandan girmiş olduğunuz veri tabanı kodu bu alanda otomatik olarak yer alacaktır. Veri tabanı adı: Çalışacağınız veri tabanının adını bu alana girmelisiniz. Şube no: Programlarınız ile merkez ve şubeler arasında online veri alış-verişi yapılacaksa, her şube, bu alana merkez tarafından kendisine tahsis edilen şube numarasını girmelidir. Merkez olarak görülen firma ise, şube numarası olarak sıfır 0 girmek zorundadır. Girilen şube numaraları veri transferinde kayıt yapısının başına getirilecek ve şubelerden merkeze veri transferi yapıldığında, merkeze gelen kayıtların hangi şubeye ait olduğu anlaşılabilecektir. Online kullanım: Mevcut şubeleriniz ve merkeziniz arasında belli periyotlarla haberleşmeniz (ruther- modem ile) var ise, bu alanda satır sonu butonunu tıklamalı ve açılacak olan pencereden evet seçeneğini seçmelisiniz. Burada eveti seçmeniz durumunda programınız belli aralıklarla şubedeki servera bakacak ve -varsa- bilgiyi merkeze aktaracaktır. Online kullanım alanı hem merkez, hem de şubelerin şirket tanım kartlarında evet olarak seçilmelidir. Bağlı şube var mı?: Yukarıda anlattığımız online kullanımın gerçekleşebilmesi için merkez dışında şube ya da şubelerin olması gerekir. Bu alanda satır sonu butonunu tıklayarak açılacak olan pencereden evet demeniz durumunda online kullanım için söz konusu şube ya da şubelerinizin olduğunu belirtmiş olursunuz. Online Kullanım Hakkında Merkez ve şubeler arasında online veri alış-verişini sağlamak üzere ONL9000 adı altında bir program geliştirilmiştir. Bu program diğer 9000 serisi programlarının bulunduğu (örneğin MIS9000, KUR9000, MRP9000 gibi) directorye yüklenir. Daha sonra KUR9000'İN veri tabanı tanıtım kartından yukarıda açıklamaya çalıştığımız şube no, bağlı şube var mı, online kullanım ve biraz sonra açıklayacağımız merkez yol adı parametreleri tanımlanır. Bu tanımlamalardan sonra KUR9000, Series 9000 programlarının yüklendiği yolun altında ONLINE isimli bir directory açacak ve içine üç tane database dosya yaratacaktır. Bunlar; merkeze gidecek bilgilerin yükleneceği MERKEZ, şubeden gelen bilgilerin yükleneceği SUBE ve o lokasyonda yapılan değişikliklerin konulacağı SELF isimli dosyalardır. Ayrıca KUR9000 İN Kuruluş/Veri Dosyaları Merkez-Şube İlişki Parametreleri bölümünden merkez ile şubeler arasında olacak veri alışverişinin yönü tespit edilmelidir. Ana döviz: Çalışacağınız veri tabanında çoklukla kullanılan döviz cinsi hangisi ise, ilgili döviz cinsini bu alanda belirteceksiniz. Çoklukla kullanılan döviz cinsi dedik çünkü programlarınızda dilediğiniz stokların veya carilerin (buna satıcı, müşteri, banka, personel Vb. dâhildir) hareketlerini farklı döviz cinsleri ile de takip edebilirsiniz. Bunun için orijinal döviz cinsi seçimi yapılması gerekir (Bkz. Sistem/Muhasebe Parametreleri/Grup Parametreleri). Ana döviz ise, orijinal döviz seçimi yapılmadığında geçerli olacak döviz cinsidir. Alternatif döviz: Ana döviz haricinde hareketlerinizi hangi döviz cinsi ile görmek istiyorsanız, ilgili alternatif döviz cinsini bu alanda seçeceksiniz. Alternatif döviz cinsi seçilip, bu döviz cinsine ait günlük kurlar düzenli olarak girilirse, programlara işlenen tüm hareketler alternatif döviz cinsi bazında da takip edilebilir. Buna MUHASEBE modülünde yer alan mizanlar da dahildir. Ancak alternatif döviz seçebilmek için dövizli kullanım var mı alanında evet tanımlaması yapılmış olmalıdır. 12

13 Merkez server adı ve merkez veri tabanı kodu: Merkez ve şubeleriniz arasında online veri alışverişi varsa, şubeler tarafından, merkezde programlarınızın yüklendiği directory ismi (path) bu alana girilecektir. Örneğin; H:\MERKEZ\MIS9000 gibi. Merkez olarak tanımlanan firma bu alanı boş bırakmalıdır. F10 pencerelerinde gizlensin mi?: Series 9000 programlarında birden fazla firma tanımlayıp, bu firmalar ile çalışılması mümkündür. Bu firmaların tanıtım kodlarının F10 ekranlarında, özellikle Programlara giriş ekranındaki firma kodu alanında gizlenmesini istiyorsanız bu parametrenin başında yer alan kutucuğu işaretlemeniz yeterli olacaktır, aksi durumda böyle bir gizlilik söz konusu olmayacaktır. 13

14 4 SQL SUNUCUSUNA BAĞLANMA VE ŞİFRE ALMA Series 9000 programlarının şifre alımı ile ilgili detaylı açıklamalarımıza geçmeden önce, sizlere SQL sunucusuna bağlanma işleminde nasıl bir yol izleneceğine değinmek istiyoruz. V14 versiyonlu programımızın ilk sürümüyle kullanıcılarımız; sunucu olarak Linux işletim sistemi ve veri tabanı olarak PostgreSQL kullanılabileceklerdir. Böylece hem programlarının görselliğinden hem de uzun zamandır alışmış oldukları görsel arabirimden fedakarlık etmeden Linux ve PostgreSQL kullanımı ile maliyet avantajı sağlayabileceklerdir. Bu doğrultuda programı çalıştırdığınızda karşınıza gelen sunucu ekranında, Linux ve PostgreSQL desteği size sorulacaktır. Bu hatırlatmadan sonra Series 9000 programlarına girildiğinde herhangi bir müdahale yapılmadığı sürece karşınıza ilk olarak SQL sunucusuna bağlan ekranı gelecektir. Bu ekrana ilişkin bir örnek aşağıda verilmiştir. Şimdi bu ekranda gördüğünüz alanların neleri ifade ettiğini açıklamaya çalışalım. SQL9000 Sunucu - İstemci düzeni Series 9000 SQL programı kullanıcılarımız için iki bölümden oluşmaktadır. Birinci kısım Sunucu (Server) kısmı olup bu bölüm ağ üzerinde yada tek makineli çalışma durumunda bir bilgisayara yüklenir. Diğer kısım ise İstemci (Client) olup ağ üzerinde sunucu üzerinde çalışacak kişilerin kullandığı bölümdür. İstemciler verileri girip düzenlerken bu işlemler aslında sunucu bölümü tarafından yapılır ve bu bilgisayar üzerinde tutulur. Eğer tek makineli çalışma (sunucu ve istemci aynı bilgisayar üzerindedir) öngörülmüşse veriler bu bilgisayar üzerinde işlenir ve tutulur. sunucu tipi olarak neyi kullanacaklarını belirleyeceklerdir. MSSQL mi yoksa Linux ve PostgreSQL kullanımını tercih ettiklerini belirleyeceklerdir. Sunucu Seçimi Penceresi DataBase sunucu tipi:bu alanda kullanıcılarımız DataBaselerinde SQL sunucusu alanı: Bu alan bağlanılacak sql sunucusunu belirler. Alan üzerinde F10 yada alan sekmesine basarak sistemde mevcut SQL sunucuları listesi alınarak buradan seçim yapılabilir. Veri çalışma dizini: Bu alan verilerin ve kişisel ayarların tutulduğu yolu belirler. Varsayılan olarak bu yol \\SUNUCU\SQL9000 'dir. Kurulum için veri dizini: Bu alanın değeri özellikle KUR9000 programında etkili olup yine veri çalışma dizinini gösterir ancak bu dizin verilerin sunucu üzerindeki yeridir. Bu sebeple bu alan çok dikkatli bir şekilde doldurulmalıdır. Örneğin sunucumuz TESTSERVER iken; SQL Sunucusu alanı TESTSERVER Veri çalışma dizini alanı \\TESTSERVER\SQL

15 Kurulum için Veri dizini alanı C:\Mikro\SQL9000 olacaktır (TESTSERVER Sunucusu üzerinde programın yüklendiği ve Verilerin tutulduğu yer) Database.ini dosyasına kaydet butonu yardımıyla yapılan sunucu yolu ayarları kaydedilir. Eğer her açılışta bu pencere ile ayarlar yapılıp/kontrol edilmek istenmiyor kaydedilen ayarların geçerli olması istemiyorsa Her Açılışta sor ayarı kaldırılır ve o şekilde kaydedilir. Sunucu ayarları bittikten sonra programa bu ayarlarla geçiş için Tamam butonuna programdan çıkış için ise vazgeç tuşuna basılır. Sunucu seçimi penceresine erişim Sunucu seçimi penceresine üç durumda erişebilirsiniz; Series 9000 SQL programını çalıştırdıktan sonra program açılış ekranını gördüğünüzde F8 tuşuna basılı tutarak. Database.ini dosyasında SQL_Prompt parametresini Yes yaparak; Örnek database.ini: [Roots] SQL_Server=TESTPC root_dir=\\testpc\sql9000 db_root_dir=c:\mikro\sql9000 SQL_Prompt=Yes Series 9000 SQL Programını ilk yüklediğinizde yada database.ini dosyanız silinmişse Sunucu seçim penceresi otomatik olarak açılır. Örnekler Çoklu Kullanıcılı sistem örneği; SQL Sunucusu alanı TESTSERVER Veri çalışma dizini alanı \\TESTSERVER\SQL9000 Kurulum için veri dizini alanı C:\Mikro\SQL9000 olacaktır (TESTSERVER Sunucusu üzerinde programın yüklendiği ve verilerin tutulduğu yer) Tek Kullanıcılı sistem örneği; SQL Sunucusu alanı (local) Veri çalışma dizini alanı C:\Mikro\SQL9000 (Sunucu kısmının kurulduğu yol) Kurulum için veri dizini alanı C:\Mikro\SQL9000 (Sunucu kısmının kurulduğu yol) olacaktır. Şifre alma Series 9000 programları sisteminize ilk yüklendiğinde, tamamen kullanımınıza açık değildir. Programınızı aktif bir şekilde kullanabilmek için, şifre bölümümüzü arayarak kontrol kodu yani şifre almanız gerekmektedir. Ayrıca, sisteminize yeni bir modül ilave edildiğinde veya kullanıcı sayısı artırıldığında da, şifre bölümümüzü arayarak kontrol kodu almanız gerekir. Kontrol kodu alınıp, biraz sonra açıklayacağımız şekilde programa girildikten sonra, artık programlarınızı tam anlamıyla kullanabilirsiniz demektir. Şu ana kadar Series 9000 programlarını sisteminize yüklediniz ve çalışılacak veri tabanını açtınız. Şimdi KUR9000 programının içindesiniz. KUR9000 ile ilgili açıklamalarımıza geçmeden önce, Series 9000 programları için nasıl şifre alınacağını tarif etmek istiyoruz. Bunun için KUR9000 DEN çıkın ve hangi program için şifre alacaksanız o programı çalıştırın. Karşınıza SQL sunucusuna bağlan penceresinden sonra standart programa giriş ekranımız gelecektir. İmleç şu anda günün tarihi alanında 15

16 bulunmaktadır. Şimdi Ctrl ve F tuşlarına aynı anda basınız. Ekranınız üzerine yandaki gibi bir pencere açılacaktır. Şimdi ilk yapmanız gereken işlem; Series 9000 programlarıyla birlikte size ulaştırılan kullanıcı kayıt formu üzerindeki rakamı (SERINO ibaresinin altındaki 12 haneli rakamı) ekrandaki ilk satıra girmektir. Seri no girişini yaptıktan sonra, enter tuşuna basınız. İmleç direkt olarak kontrol kodu alanında konumlanacaktır. Şimdi numaralı telefonları arayarak, şifre görevlisi arkadaşlarımızla görüşme sağlamanız gerekmektedir. Arkadaşlarımız sizden ekranınızda görülen seri no ve makine kodu numaralarını isteyeceklerdir. Bu numaraları söyledikten sonra, onların size vereceği kontrol kodunu, ekranınızdaki kontrol kodu alanına doğru olarak girip ALT ve S tuşlarına aynı anda basarak kayıt ediniz. Artık program şifrenizi aldınız ve çalışmalarınıza başlayabilirsiniz. 16

17 5 KURULUŞ Kuruluş menüsünden, veri tabanı tanıtım, firma tanıtımları, şubeler ve kullanıcılarla ilgili tanımlamalar yapılmaktadır. Şimdi bu bölümde yer alan her bir programı sırayla incelemeye başlayalım. 5.1 Veri tabanı tanıtım kartı (501100) V14 versiyonda kullanıcılarımızın aynı veri tabanını kullanarak birden fazla firma ile aynı anda hem daha hızlı hem de kaliteli olarak işlem yapabilmeleri mümkündür. Bu detayın özellikle SMMM kullanıcılarımız ve grup firmalar ile işlem yapan kullanıcılarımız için sevindirici olacağı düşüncesindeyiz. Çünkü sorumlu oldukları firmaların kayıtlarını işlerken sürekli olarak programdan çıkıp başka firmanın dataları için tekrar programa girmek gibi zorunlulukları ortadan kaldırılmış olacaktır. Çünkü V14 programlarımız en kapsamlı değişimi ile siz kullanıcılarımıza; program içinde iken aktif olarak çalışmak istediğiniz firmaları değiştirip aynı anda farklı firmalarınız için kayıt girişi yapabilmenize imkân sağlayacaktır. Firma değişimi de programınızın üst bölümünde yer alan Aktif Firma bölümünden gerçekleşecektir. Bunun yanı sıra seçtiğiniz firmanın hangi şubesi ve hangi mali yılı ile çalışacağınızı da belirleyebileceksiniz. Bu amaçla kullanıcılarımız öncelikle işlem yapacakları veri tabanı yaratacak, daha sonrada bu veri tabanını kullanacak firmaların tanıtımlarını yapacaklardır. Veri tabanı tanımlamaları bu programdan gerçekleştirilecektir. Zaten programı ilk çalıştırdığınızda da sizden firma seçimi yerine veri tabanı seçimi yapmanız istenecektir. Firma tanımamaları ise yine Kuruluş programının firma tanıtım kartı (501110) ekranından gerçekleştirecektir. Yani yeni versiyonda tek bir veri tabanını kullanan birden fazla firmanız olabilecektir. Örneğin aynı stok kartı ile işlem yapan birden fazla firmanız var ise bu firmalara fatura kesmek istediğinizde öncelikle, aktif firmanızı seçeceksiniz daha sonrada fatura evrakına girip stokunuza ait faturanızı keseceksiniz. Daha sonrada diğer firmayı seçip aynı stokun ilgili firma için fatura edilmesini sağlayabileceksiniz. Kısacası şu fatura şu firma için, şu muhasebe fişi şu firma için düzenlenecektir diyebileceksiniz. Bu yenilik programa giriş sırasında firma seçim işlemini ortadan kaldırmıştır olup veri tabanı seçmenize, çalışacağınız firmaları da program içinden belirlemenize imkân sağlamıştır. Şimdi sizlere kuruluş programına giriş ile ilgili özet bilgiler vermek istiyoruz. Kuruluş programına girdiğinizde karşınıza programa giriş şifresinin girileceği bir pencere gelecektir. Kuruluş programı ile bütün programlar üzerinde çok geniş yetkilere sahip olunacağından, bu programı sadece yetkili kişilerin kullanması gerekir. Bu yüzden, programa girmeden önce yetkili kişinin şifresi istenmektedir. Programınız sisteminize ilk yüklendiğinde master şifreniz Series 9000 programlarımız için seri9000, Standart seri programları için mikrocu dur. Bu şifreler Kuruluş/Kullanıcı Tanımlamaları programında yer alan SRV yani supervisor şifresi ile aynıdır. Master şifre değiştirilmek istenirse; ilgili programa girilip kullanıcı olarak tanımlı olan supervisorun şifresini değiştirmeniz gerekir. Doğru şifre girildikten sonra kuruluş programınızın giriş ekranı ile karşılaşacaksınız. Programlarınıza şirketlerinizin bilgilerini işleyebilmek için, öncelikle veri tabanını açmak ve veri tabanı ile ilgili bazı temel bilgileri programınıza girmeniz gerekir. Bunun için de aşağıda sıralanan girişleri önce veri tabanı tanıtım kartı ekranına daha sonrasında Değerli kâğıt serileri ekranlarına girişler yapacaksınız. Veri tabanı tanıtım kartı Günün Tarihi: Bu alana çalışma gününün tarihi girilmelidir. Eğer bu alanda görüntülenen tarih doğru değil ise, doğru tarihi gün/ay/yıl formatında bu alana siz girmelisiniz. Daha sonra, program içindeki tarih girişi alanlarına bu ekranda yer alan tarih otomatik olarak gelecektir. Veri tabanı: Programlarınızda istediğiniz kadar veri tabanı yaratıp bu veri tabanına bağlı olarak birçok firma ve o firmaların değişik çalışma yılları için aynı anda çalıştırmanız mümkündür. Bunun 17

18 için; çalışılacak her veritabanına kodlar vermek gerekir. Açmakta olduğunuz veri tabanının kodunu bu alana girmelisiniz. Çalışma yılı: Bu alana, günün tarihi alanından girmiş olduğunuz yıl otomatik olarak gelecektir. Biraz önce kodunu girdiğiniz veri tabanı (eğer daha önce açılmış bir firma ise) başka bir yıla ait bilgilerine ulaşmak istiyorsanız, çalışılacak yılı kendiniz girmelisiniz. Şimdi karşınıza aşağıdaki onay tablosu gelecektir. Devam Yeni dosyalar oluştur Çık Bu tabloda yer alan mesajlardan çık mesajını seçtiğinizde program işletim sistemine dönecek, yeni dosyalar yarat mesajını seçtiğinizde, o veri tabanı ilgili gerekli dosyalar yaratılıp veri tabanı tanıtım kartı ekranına geçilecek, devam mesajını seçtiğinizde ise, başka bir firma seçimi için, firma kodu alanına geri dönülecektir. Yeni dosyalar yarat mesajı seçildikten sonra karşınıza şirket tanıtım kartı başlıklı bir ekran gelecektir. Bu ekrandan çalışılacak yeni firmaya ait tanıtım bilgileri girilir. Kuruluş programı ile şirket tanıtım bilgileri girilmeden çalışmalarınıza başlayamazsınız. Şimdi bu bilgilerin neler olduğunu incelemeye başlayalım. Veri tabanı kodu: Önceki ekrandan girmiş olduğunuz veri tabanı kodu bu alanda otomatik olarak yer alacaktır. Veri tabanı adı: Çalışacağınız veri tabanının adını bu alana girmelisiniz. Şube no: Programlarınız ile merkez ve şubeler arasında online veri alış-verişi yapılacaksa, her şube, bu alana merkez tarafından kendisine tahsis edilen şube numarasını girmelidir. Merkez olarak görülen firma ise, şube numarası olarak sıfır 0 girmek zorundadır. Girilen şube numaraları veri transferinde kayıt yapısının başına getirilecek ve şubelerden merkeze veri transferi yapıldığında, merkeze gelen kayıtların hangi şubeye ait olduğu anlaşılabilecektir. Online kullanım: Mevcut şubeleriniz ve merkeziniz arasında belli periyotlarla haberleşmeniz (ruthermodem ile) var ise, bu alanda satır sonu butonunu tıklamalı ve açılacak olan pencereden evet seçeneğini seçmelisiniz. Burada evet seçmeniz durumunda programınız belli aralıklarla şubedeki servera bakacak ve -varsa- bilgiyi merkeze aktaracaktır. Online kullanım alanı hem merkez, hem de şubelerin şirket tanım kartlarında evet olarak seçilmelidir. Bağlı şube var mı? Yukarıda anlattığımız online kullanımın gerçekleşebilmesi için merkez dışında şube ya da şubelerin olması gerekir. Bu alanda satır sonu butonunu tıklayarak açılacak olan pencereden evet demeniz durumunda online kullanım için söz konusu şube ya da şubelerinizin olduğunu belirtmiş olursunuz. Online Kullanım Hakkında Merkez ve şubeler arasında online veri alış-verişini sağlamak üzere ONL9000 adı altında bir program geliştirilmiştir. Bu program diğer 9000 serisi programlarının bulunduğu (örneğin MIS9000, KUR9000, MRP9000 gibi) directorye yüklenir. Daha sonra KUR9000'İN şirket tanıtım kartından yukarıda açıklamaya çalıştığımız şube no, bağlı şube var mı, online kullanım ve biraz sonra açıklayacağımız merkez yol adı parametreleri tanımlanır. Bu tanımlamalardan sonra KUR9000, Series 9000 programlarının yüklendiği yolun altında ONLINE isimli bir directory açacak ve içine üç tane database dosya yaratacaktır. Bunlar; merkeze gidecek bilgilerin yükleneceği MERKEZ, şubeden gelen bilgilerin yükleneceği SUBE ve o lokasyonda yapılan değişikliklerin konulacağı SELF isimli dosyalardır. Ayrıca KUR9000 İN Kuruluş/Veri Dosyaları Merkez-Şube İlişki Parametreleri bölümünden merkez ile şubeler arasında olacak veri alışverişinin yönü tespit edilmelidir. 18

19 Ana döviz: Çalışacağınız veri tabanında çoklukla kullanılan döviz cinsi hangisi ise, ilgili döviz cinsini bu alanda belirteceksiniz. Çoklukla kullanılan döviz cinsi dedik çünkü programlarınızda dilediğiniz stokların veya carilerin (buna satıcı, müşteri, banka, personel Vb. dahildir) hareketlerini farklı döviz cinsleri ile de takip edebilirsiniz. Bunun için orijinal döviz cinsi seçimi yapılması gerekir (Bkz. Sistem/Muhasebe Parametreleri/Grup Parametreleri). Ana döviz ise, orijinal döviz seçimi yapılmadığında geçerli olacak döviz cinsidir. Alternatif döviz: Ana döviz haricinde hareketlerinizi hangi döviz cinsi ile görmek istiyorsanız, ilgili alternatif döviz cinsini bu alanda seçeceksiniz. Alternatif döviz cinsi seçilip, bu döviz cinsine ait günlük kurlar düzenli olarak girilirse, programlara işlenen tüm hareketler alternatif döviz cinsi bazında da takip edilebilir. Buna MUHASEBE modülünde yer alan mizanlar da dahildir. Ancak alternatif döviz seçebilmek için dövizli kullanım var mı alanında evet tanımlaması yapılmış olmalıdır. Merkez server adı ve merkez veri tabanı kodu: Merkez ve şubeleriniz arasında online veri alışverişi varsa, şubeler tarafından, merkezde programlarınızın yüklendiği directory ismi (path) bu alana girilecektir. Örneğin; H:\MERKEZ\MIS9000 gibi. Merkez olarak tanımlanan firma bu alanı boş bırakmalıdır. F10 pencerelerinde gizlensin mi? Series 9000 programlarında birden fazla firma tanımlayıp, bu firmalar ile çalışılması mümkündür. Bu firmaların tanıtım kodlarının F10 ekranlarında, özellikle Programlara giriş ekranındaki firma kodu alanında gizlenmesini istiyorsanız bu parametrenin başında yer alan kutucuğu işaretlemeniz yeterli olacaktır, aksi durumda böyle bir gizlilik söz konusu olmayacaktır. Değerli kâğıt serileri Bu bölümden tanımladığınız veri tabanına bağlı şubelerde kullanılacak değerli kâğıtlara yönelik (çek, senet, kredi kartı vb.) program tarafından otomatik olarak verilen seri (referans) numaralarını merkezden belirleme imkânına sahip olacaksınız. Örneğin portföyünüze alınan müşteri çeklerinin referans numarasını programınızın otomatik olarak verdiğini biliyorsunuz. Müşteri çeki için önce MC ibaresi, daha sonra da sıra numarası ile referans numarası otomatik olarak oluşur. İşte merkezde MC olarak kullanılan referans numarası şubelerde de aynı şekilde kullanıldığında, merkez-şube arasındaki veri transferi sırasında karışıklığa sebebiyet verebilir. Bunun için, şubeleriyle online çalışan firmaların şubedeki değerli kâğıt seri (referans) numaralarını merkezden belirleyebilmelerine olanak tanınmıştır. Ancak merkez (0-merkez) için değerli kâğıt serilerini değiştirmek mümkün değildir. Bunun için ekranınızın değerli kâğıt serileri ekranına girişler yapılacaktır. Bu pencerede programlarınızda işlem görebilecek her bir değerli kâğıdın tanımı yer almaktadır. İmleç ise In alanındadır. Şimdi ilgili şubeleriniz için, ilgili satırdaki değerli kâğıdın serisi ne olacaksa, bu alana maksimum iki karakterden oluşan seri numarasını giriniz. Her bir değerli kâğıdın seri numarası belirlendikten sonra ALT+S tuşlarına basarak ekranınızdan belirlediğiniz bilgilerinizi kayıt altına almalısınız. 5.2 Firma tanıtım kartı (501110) Veri tabanı tanıtım kartı programında da belirttiğimiz gibi aynı veri tabanını kullanarak birden fazla firma ile aynı anda hem daha hızlı, hem kesintisiz hem de kaliteli olarak işlem yapabilmeniz mümkün olabilmektedir. Bu detayın özellikle SMMM kullanıcılarımız ve grup firmalar ile işlem yapan kullanıcılarımız için sevindirici olacağı düşüncesindeyiz. İşte programınızın bu bölümü oluşturduğunuz veri tabanını kullanacak firmaların yaratılmasına ayrılmıştır. Firma tanıtım kartının en önemli özelliklerinden biride beyannameler için gerekli olan birçok detayın bu ekrandan girilebiliyor olmasıdır. SM-SMMM kodu, vergi kimlik numarası, vergi dairesi vb. bu alanlara örnek gösterebiliriz. Dolayısıyla kullanıcılarımızın beyannameleri için farklı farklı programlar çalıştırıp bilgi girişleri yapmaları gerekmeyecek tek bir ekrandan girişlerini tamamlayacakladır. Bu amaçla Firma tanıtım kartı (501110) ekranı diğer versiyonlarımıza göre bilgi girişi açısından daha zengin bir yapıya getirilmiştir. Aynı zamanda firma genelini etkilediğini düşündüğümüz birçok parametrenin de sadece SRV tarafından tanımlanabilmesi amacıyla bu ekrana ilaveler yapılmıştır. Bu doğrultuda ekrana 19

20 Firma tanıtım kartı başlığı altında 2 ekran sayfası, bunun yanı sıra İşlem izinleri, Kredi ve risk belirleme kriterleri başlıklı sayfalar eklenmiştir. Amaç firma bilgilerini tek bir çatı altında toplayıp kullanıcılarımızın bilgi girişleri için ayrı ayrı programları çalıştırmaları gerekliliğini ortadan kaldırmaktır. Şimdi her bir sayfayı ayrı başlıklar halinde incelemeye çalışalım. FİRMA TANITIM KARTI (1) Programınızın ilk ekranında öncelikle sizden istenen; çalışacağınız her firma için programınız tarafından belirlenen sıra numarasına göre firmalarınızın adını ve unvanını yazmanızdır. Daha sonra da sırasıyla tanımlamakta olduğunuz firmanın defter nevini işletme mi yoksa muhasebe mi olduğunu (bu alan muhasebe firmaları için Muhasebe (1.Sınıf) işletme firmaları içinde işletme (2.Sınıf) seçilmelidir), vergi dairesi numarasını, adını, şirketinizin vergi numarasını, mükellefiyet şeklini yani Geçici vergi beyannamesinin hangi mükellef cinsi için düzenleneceğini, ticaret sicil numarasını, işe başlama tarihini ve işin konusunu, en son olarak da mali müşavir firması olup olmadığını girmenizdir. Evet, Firma tanıtım kartı-1 ekranından genel olarak girilecek detaylarımızı özetlemiş bulunuyoruz. Bu ekranı firmanızın kimlik bilgisi olarak da düşünebilirsiniz. Şimdi sıra ekranınızın alt bölümünde yer alan butonlar yardımıyla ulaşacağınız ekranlardan firmalarınız için özel olabilecek detayların (firma temsilcilerinin, ortaklarının, şube bilgilerinin, entegrasyon kodlarının, üretim parametrelerinin, genel parametrelerinin) girişlerine gelmiştir. Bu parametrelerin en önemli özelliği bir firma için tanımlanan parametreler başka firmalarınız içinde aynen geçerli ise direk ilgili firmaya kopyalanabilmesine olanak tanımasıdır FİRMA TEMSİLCİLERİ Bu butonu tıklayarak ulaşacağınız ekrandan firmalarınızı temsil edecek kişilerin kimlik bilgileri, iletişim bilgileri, ikametgâh bilgileri ile firmanızı hangi görevle temsil ettiğine ait bilgilerin girişleri yapılacaktır. Bunun için öncelikle tanımlayacağınız temsilcinin hangi firmaya bağlı olduğunu seçmelisiniz. Daha sonra da sırasıyla temsilcinizin kodunu, adını soyadını, firmanızı hangi görevle temsil ettiğini -şirket ortağı, yönetici, mali müşavir vb şekilde- programa tanıtmalısınız. Eğer temsilciniz şirket ortağı konumunda ise firmadaki hissesinin ne oranda olduğunu, temsilcinizin, bağlı olduğu vergi dairesinin kodunu, adını, vergi kimlik numarasını ve ticaret/sicil numarasını girerek ilk bilgilerinizi tanımlamalısınız. Daha sonra da nüfus bilgilerini, iletişim kurulacak detay bilgilerini ve ikamet ettiği adres bilgilerini karta işleyerek girişlerinizi bitirmelisiniz. ŞUBE BİLGİLERİ Şubeleriniz ile online olarak çalışıyor iseniz önce veri tabanı tanıtım kartında yer alan online kullanım alanını evet olarak seçmeniz daha sonra da firmalarınız için şube bilgilerini girmeniz gerekmektedir. İşte bu ekrandan tanımlayacağınız firmalara bağlı olarak çalışan şubelerin bilgi girişleri yapılacaktır. Bu tanımların nasıl yapılacağı bir sonraki programımız olan Şube tanımlama (501800) programında detaylı olarak anlatıldığından bu bölümde tekrar edilmeyecektir. Ayrıntılı bilgi için ilgili programın yardım dökümünden yararlanabilirsiniz. MALİ YIL GENEL PARAMETRELERİ Firma mali yıl parametreleri Bu bölümden tanımlamakta olduğunuz firmanız ile çalışmalarınızı yürüteceğiniz zaman aralıklarını belirleyecek, gerekiyorsa bu zaman aralıklarını değiştirebileceksiniz. Bu bölüm, programlara bilgi girecek kişilerin yanlış tarih girişleri yapmasını önlemek, bu kişilerin sadece yetkililerin istediği tarih aralığında hareket girişi yapmalarını sağlamak açısından önem taşımaktadır. Bunun yanı sıra son yevmiye döküm tarihinizi de belirleyeceksiniz. Şimdi ekranda gördüğüz alanların neler olduklarını açıklamaya çalışalım Değişiklik yapılabilecek ilk tarih: Programların tüm modülleri üzerindeki kayıtlarda değişiklik yapabileceğiniz ilk tarihtir. Örneğin bu alanda tarihi yer alıyorsa, hiç bir evrakta bu tarihten önceye hareket giremez, bu tarihten önceki hareketler üzerinde değişiklik yapamazsınız. Değişiklik yapılacak ilk tarih; onaylı kâğıda yevmiye dökümü aldığınız tarihten bir sonraki günün tarihidir. Programlarınızda otomatik entegrasyon olduğundan, girilen tüm evraklar anında muhasebeye entegre edilip, ilgili muhasebe fişleri oluşturulur. Yasalar gereği onaylı resmi evraklar 20

21 üzerinde herhangi bir değişiklik yapmak mümkün olmadığından, yevmiye defteri çekildikten sonra bu alandaki tarih değiştirilir. Yani defter tarihinden bir sonraki günün tarihi olarak bu alana update edilir. Böylece, yevmiye defteri çekilen tarihe ve daha öncesine hareket girmeniz veya girilen hareketleri değiştirmeniz mümkün olmaz. Yetkili kişiler tarafından bu tarih üzerinde değişiklik yapabilir, yani defter çekim tarihinden önceki bir tarihi girilebilir. Ancak yukarıda sıraladığımız kanuni nedenlerden dolayı bu sakıncalı bir işlem olacaktır. Değişiklik yapılabilecek son tarih: İçinde bulunduğunuz yılın son günü, değişiklik yapılabilecek son tarih olarak bu alanda yer alacaktır. Böylece programlarınızdaki modüller ile çalışmalarınızda, içinde bulunduğunuz yılın son gününü geçen yanlış bir tarih girmeniz de engellenmiş olacaktır. Bu tarih istendiğinde yetkili kişiler tarafından değiştirilerek, operatörlerin istenen tarihe kadar fiş girmeleri sağlanabilir. Son yevmiye döküm tarihi: Resmi defterler çekildikten sonra, defter çekim tarihinden önce girilen muhasebe hareketlerinde herhangi bir değişiklik yapmak mümkün değildir. Bu kanunen konulmuş bir kısıtlamadır. MUHASEBE modülünden onaylı kâğıda yevmiye defteri dökümü aldıktan sonra, artık yevmiye defterinin çekildiği tarih ve bu tarihten önceki fiş hareketlerinde herhangi bir değişiklik yapamaz, fiş kesemezsiniz. Bunun için programınız; son yevmiye döküm tarihi olarak, yevmiye defteri çektiğiniz tarihten bir gün sonrasının tarihini bu programa update edecektir. Başka bir ifade ile bu tarih; muhasebe kayıtları üzerinde değişiklik yapabileceğiniz ilk tarihtir. Önemli Not Programlarımızda ki tarih kısıtlaması özellikle entegre çalışan firmalar için yararlı olmaktadır. Çünkü çalıştıkları aylara yönelik defter basımlarını tamamladıklarında, muhasebeye direk entegre olan fatura, tahsilât makbuzu, tediye makbuzu vb. evraklar üzerinde değişiklik yapılmasını engelleyerek ilgili tarihlerdeki evrakları direk kilitli duruma geçirmektedirler. Fakat belirlediğiniz tarih sınırlaması tüm evraklarımız için geçerli olduğundan, muhasebeye etkisi olmayan evraklar ile uzun süre sonra üzerinde değişiklik yapılması gerekebilecek evraklarımızda doğal olarak tarih sınırlamasına maruz kalmaktadırlar. Proforma alınan ve verilen sipariş fişlerini, konsinye alınan ve verilen sipariş fişlerini, satış ve satın alma şartlarını, fiyat değişikliği vb. evrakları bu tip evraklara örnek gösterebiliriz. Eğer söz konusu evraklardaki tarih sınırlamasını kullanıcılarınız için kaldırmak isterseniz, Evrak genel açıklama ve detay tanımları (099610) programını çalıştırıp ilgili evrak üzerine gelerek ALT+D tuşuna basın. Karşınıza gelecek ekranın evrakta kullanım tarihi kontrolü var mı? sorusunu hayır olarak cevaplayın tarih sınırlamasının geçerli olmadığını göreceksiniz. Faiz parametreleri Program başlangıç parametreleri bölümünden, yıl içinde vade farkı hesaplamalarında, adat hesaplamalarında vb. geçerli olacak vade farkı yüzdesinin girildiğini biliyorsunuz. Bu girilen yüzde, bütün bir yıl için geçerlidir. Eğer firmanızın vade farklarına uyguladığı faiz oranı dönemlere göre farklılık gösteriyorsa, bu programdan dönemler bazında faiz oranlarının girilmesi mümkündür. Programa girdiğinizde, karşınıza dönemler ve her bir dönem için faiz oranlarının girileceği alanlardan oluşan bir ekran gelecektir. Bu aşamada yapmanız gereken, her bir dönem için geçerli olacak faiz oranını girmektir. İşletme parametreleri Bu bölüm işletme defteri esasına göre defter tutan firmalar için hazırlanmış olup, muhasebe bürosu programımızın işletme modülü ile işlem yapan kullanıcılarımızı ilgilendirmektedir. Dolayısıyla bu modül ile çalışmalara başlamadan önce yapılması gereken tanımlamalar yer almaktadır. Bunların neler oldukları aşağıda detaylandırılmıştır. Devir normal vergi: Bu alana çalışılan firmanın bir önceki çalışma yılından devreden vergisi varsa, ilgili verginin meblağı girilir. Devir atik vergi: Bu alana çalışılan firmanın bir önceki çalışma yılından devreden atik vergisi varsa, ilgili atik vergisinin meblağı girilmelidir. 21

22 Asgari gayri safi hâsılat (zirai) tutarı: Firma asgari gayri safi hâsılaya göre vergilendiriliyorsa, yani firma tanıtım kartı-2 ekranındaki işletme tipi Asgari gayri safi hâsılat(zirai) olarak seçilmişse bu alana bir önceki sene için elde edilen zirai tutar girilmelidir. Demirbaş hesap KDV si deftere dökülmesin: Bu alanda sizden istenen yevmiye defteri dökümlerinizde demirbaşlarınıza ilişkin KDV tutarlarının yer alıp almayacağını belirtmenizdir. Programlarımızda ilgili tutarlar default (varsayılan) dökülecek yapıdadır. Eğer ilgili tutarların defterde yer almasını istemiyorsanız bu parametrenin başındaki kutucuğu işaretlemeniz yeterli olacaktır. E-devlet parametreleri Bu bölümden Muhasebe bürosu kullanıcılarımızın internet üzerinden beyannamelerini hazırlayıp onaylatabilmelerine yönelik kullanıcı kodu, şifresi ve parola bilgilerine ait girişler yapılacaktır. E- Beyannamelere yönelik ayrıntılar ekranın E-beyanname kullanıcı kodu, E-beyanname parola ve E-beyanname şifre alanlarına girilecektir. Ekranda yer alan E-vergi dairesi kullanıcı kodu, E-vergi dairesi kullanıcı parola, E-vergi dairesi şifre alanları ile de amacımız; Muhasebe Bürosu kullanıcılarımızın internet üzerinden uygulayıp hazırladıkları beyanname bilgilerine, firmalarında ki diğer yetkili kullanıcıların (vergi mükelleflerinin) bilgi amaçlı olarak ulaşıp istedikleri bilgileri görüntülemelerini sağlamaktır. Bu kod, parola ve şifre ile birlikte kullanıcılarımız, Vergi Dairesine elektronik ortamda gönderip onaylanmış beyannamelerini listeleyip inceleyebileceklerdir. Bu kod ve şifreler ile Muhasebe bürosu programımızın E-devlet menüsünden Maliye bakanlığının oluşturmuş olduğu web sayfasına ulaşıp rapor alabileceklerdir. MALİ YIL ENTEGRASYON KODLARI Bu bölümden tanımlamakta olduğunuz firma için çalışacak entegre kodlarının girişleri yapılacaktır. Şimdi her bir ekrandan hangi detayların girileceğini sırasıyla incelemeye çalışalım. Vergi muhasebe kodları Kuruluş programının bu bölümünden, tanımlı olan tüm vergiler için çalışacak muhasebe hesaplarının girişleri yapılacaktır. Bunun için öncelikle Kuruluş programınızın Sistem/Sistem ve program parametreleri menüsünde yer alan Vergi parametreleri (091600) bölümünden, işletmeniz bünyesinde kullanılan vergilerin isim ve oranlarını girmeniz gerekmektedir. Bu programdan tanımlı olan vergiler için çalışacak muhasebe hesaplarının kodları F2 tuşu ile girilebiliyordu. İşte bu bölümden de F2 tuşu ile yapılan girişlerin aynısı gerçekleştirilecektir. Bunun için öncelikle Lütfen ilgili vergiyi seçiniz alanından muhasebe hesaplarını gireceğiniz ilk vergiyi seçmelisiniz. Daha sonra, o verginin çeşitli durumları için çalışacak muhasebe hesap kodlarını ilgili alanlara girmeniz gerekir. Bu girişlerin neler oldukları Vergi parametreleri (091600) programında tüm ayrıntılarıyla verilmiştir. Bundan dolayı burada detaylandırılmayacaktır. Daha geniş bilgi için ilgili programın yardım ekranından yararlanabilirsiniz. Bir vergi oranına ait tüm muhasebe hesapları girildikten sonra, bu girişlerinizi kaydetmeli ve diğer vergi oranı için muhasebe hesap kodlarını girmeye devam etmelisiniz. Hal-Müstahsil Entegrasyon Kodları Programlarımızda normal mal ve hizmet faturalarının yanı sıra müstahsil faturası ve hal faturası girişleri de yapılabilmektedir. Bu faturalarda uygulanacak kesintiler ile ilgili muhasebe hesap kodlarının girişleri de bu bölümünden yapılacaktır. Borsa-Bağ-Kur-diğer muhasebe kodları: SATIN ALMA yönetiminden müstahsilden alış faturası girişleri yapılabilmektedir. Eğer firmanızın müstahsillerden alım yapması gibi bir durum söz konusu ise, bu durumda Sistem/Sistem ve Program Parametreleri/Program Başlangıç Parametreleri bölümünde müstahsillerden yapılacak bir takım kesintilere ilişkin oranları girmiş olmanız gerekir. Bu kesintilerden üçü, borsa, Bağ-kur ve diğer kesintilerdir. Diğer muhasebe kodları programının bu alanlarına, müstahsillerden yapılan bu kesintiler için muhasebede çalışacak hesapların kodlarını girmelisiniz. Hal nakliye-hamaliye-stopaj-komisyon-kom.,, kom. K.D.V., avlun, navlun KDV., rüsum muhasebe kodları: SATIŞ ve SATINALMA yönetimlerinden hal faturası girişleri yapılabilmektedir. Bu faturalardan 22

23 nakliye, hamaliye, stopaj ve kom. K.D.V., kesintileri yapılmaktadır. Bu kesintiler için çalışacak muhasebe hesaplarının kodlarını bu alanlara girebilirsiniz. Diğer Muhasebe Kodları Satış KDV tevkifat muhasebe kodu: İşletmeniz hurda, metal, fason tekstil gibi konularda faaliyet gösteriyorsa, yaptığınız satışlar karşılığında tahakkuk eden K.D.V.'NİN sadece 1/3'ünü tahsil etmeye hak kazanırsınız. K.D.V. tutarının kalan 1/2'lik bölümü, alıcı tarafından bizzat devlete ödenecektir. İşte satışlarınızdan dolayı tahsil ettiğiniz K.D.V. tutarlarının (1/3'lük kısım) hangi muhasebe hesabına kaydedileceğini bu alanda belirleyeceksiniz. Alış KDV tevkifat muhasebe kodu: Hurda, metal, fason tekstil gibi konularda faaliyet gösteren işletmelerden alım yapıldığında, alıcı, tahakkuk eden K.D.V. tutarının 1/3 ünü satıcı firmaya, kalan 2/3 ünü devlete öder. K.D.V. tutarından ayrılan 2/3 lük bölüm tevkifat olarak adlandırılır. İşte bu alana, yukarıda sözünü ettiğimiz işletmelerden alım yapmanız durumunda, K.D.V. bedeli üzerinden ayrılan tevkifatın (yani devlete bizzat ödeyeceğiniz vergi tutarının) hangi muhasebe hesabına kaydedileceğini belirteceksiniz. Kar veya gelir oluşturan yuvarlama muhasebe kodu: Fatura irsaliye vb. evrak girişlerinde küsuratlı olan değerler için Ctrl+F tuşlarına basıp, evrakınızın yuvarlama alanına bu küsuratların yuvarlanacağı miktarı girebilirsiniz. Eğer yuvarlama miktarı için ileri yuvarlama yapmış iseniz bu miktarın hangi muhasebe hesabına kaydedileceği bu alandan girilecektir. Zarar veya gider oluşturan yuvarlama muhasebe kodu: Fatura irsaliye vb. evrak girişlerinde küsuratlı olan değerler için Ctrl+F tuşlarına basıp, evrakınızın yuvarlama alanına yuvarlama miktarı girebilirsiniz. Eğer yuvarlama miktarı için geri yuvarlama (eksilen) yapmış iseniz bu miktarın hangi muhasebe hesabına kaydedileceği de bu alandan girilecektir. Satış/alış ÖTV muhasebe Kodu: Bu alanda da sizden istenen Özel tüketim vergisine ilişkin çalışacak muhasebe hesabının kodunu girmenizdir. İstisna ÖTV muhasebe kodu: Bu parametrenin programlarımızda yer almasının temel amacı Satış yönetimi/evraklar/fatura veya İrsaliyeli Faturalar/Açık ihraç kayıtlı mal satış faturası (061160) ile işlem yapan kullanıcılarımızın ÖTV kapsamına giren stoklar için giriş yaptıklarında faturadaki carinin ÖTV tutarından muaf tutulması, dolayısıyla cari muhasebe hesabına işlenecek ÖTV tutarının bu alana girilecek hesaba işlenmesini sağlamaktır. Bunun için kullanıcılarımızın öncelikle firma tanıtım kartı 2. sekmesinde bulunan Firma ÖTV'den muaf mı? parametresini "Evet" olarak seçmeleri ve İstisna ÖTV muhasebe kodu alanına da bu tip ÖTV tutarı için çalışacak muhasebe hesap kodunun girilmesidir. Bu gereklilikler sağlandıktan sonra ilgili faturadan girilen cari, ÖTV tutarından muaf tutulacaktır. Bu durum sadece Açık ihraç kayıtlı mal satış faturası (061160) için geçerlidir. Satış/alış iade ÖTV muhasebe kodu: Bu alana girilecek muhasebe kodu ile kullanıcılarımız, ÖTV kapsamına giren stokları için alış ya da satış faturası düzenlediklerinde bu stokların iade edilmesi söz konusu olduğunda iade edilen stokları için ÖTV tutarlarını ayrı bir hesap altında takip edebileceklerdir. Dolayısıyla bu alana iade edilen stokların ÖTV tutarlarının işleneceği muhasebe hesap kodu girilmelidir. Satış/alış ÖİV muhasebe Kodu: Bu alanda da sizden istenen Özel iletişim vergisine ilişkin çalışacak muhasebe hesabının kodunu girmenizdir. İstisna ÖİV muhasebe kodu: Bu parametrenin programlarımızda yer almasının temel amacı Satış yönetimi/evraklar/fatura veya İrsaliyeli Faturalar/Açık ihraç kayıtlı mal satış faturası (061160) ile işlem yapan kullanıcılarımızın ÖİV kapsamına giren stoklar için giriş yaptıklarında faturadaki carinin ÖİV tutarından muaf tutulması, dolayısıyla cari muhasebe hesabına işlenecek ÖİV tutarının bu alana girilecek hesaba işlenmesini sağlamaktır. Bunun için kullanıcılarımızın öncelikle firma tanıtım kartı 2. sekmesinde bulunan Firma ÖİV'den muaf mı? parametresini "Evet" olarak seçmeleri ve İstisna ÖİV muhasebe kodu alanına da bu tip ÖİV tutarı için çalışacak muhasebe hesap kodunun 23

24 girilmesidir. Bu gereklilikler sağlandıktan sonra ilgili faturadan girilen cari, ÖİV tutarından muaf tutulacaktır. Bu durum sadece Açık ihraç kayıtlı mal satış faturası (061160) için geçerlidir. Satış/alış iade ÖİV muhasebe kodu: Bu alana girilecek muhasebe kodu ile kullanıcılarımız, ÖİV kapsamına giren stokları için alış ya da satış faturası düzenlediklerinde bu stokların iade edilmesi söz konusu olduğunda iade edilen stokları için ÖİV tutarlarını ayrı bir hesap altında takip edebileceklerdir. Dolayısıyla bu alana iade edilen stokların ÖİV tutarlarının işleneceği muhasebe hesap kodu girilmelidir. Alış/satış irsaliyesi mal bedeli karşılığı kodu: Programlarımızda irsaliye evraklarının muhasebeye entegrasyonu sağlanmıştır. Amacımız irsaliye karşılığında depolarına mal girişi yapan firmaların stok takiplerini muhasebede yapabilmelerini sağlamaktır. Bu durumda programınız, irsaliye karşılığında stok girişi yaptığınızda muhasebe fişini de otomatik oluşturacaktır. Bu hesaplar 37X hesaplarında takip edilecektir. Bu şekilde çalışan kullanıcılarımız aşağıda sıraladığımız tanımlamaları öncelikle yapmalıdırlar. Alış/satış irsaliyesi mal bedeli karşılığı kodu alanına muhasebede çalışacak hesabın kodunun girilmesi, Yine Kuruluş programının Sistem/Muhasebe parametreleri/entegrasyon şekil parametreleri (096113) ekranının Genel ticari entegrasyon parametreleri 2 sayfasında yer alan "Mal alış/satış irsaliyeleri mal bedeli karşılığı ayrılarak muhasebeleştirilsin" parametresinin Evet olarak işaretlenmesidir. Bu gereklilikler sağlandığı sürece giriş irsaliyeleri düzenlendiğinde muhasebe fişi de anında oluşacaktır. Bu irsaliyeler faturalaştırıldıklarında da muhasebe fişi 37X hesabını baz alacak ve ters kayıt yapacaktır. Muhasebe fişlerinin oluşumlarını örnekle belirtecek olursak; 100 TL lik Alış irsaliyesi düzenlendiğinde muhasebe fişi aşağıdaki şekilde oluşacaktır (Borç) 37X (Alacak) Bu irsaliye faturalaştığı zaman oluşacak muhasebe fişi de aşağıdaki şekilde olacaktır. 37X (Alacak) (Borç) Ödeme emri masraf 1 kodu ve Ödeme emri masraf 1 kodu: Finans yönetiminden ödeme emirlerine ilişkin girişler yapılabilmektedir. Bu evraklar için yapılan masraflarda çalışacak muhasebe hesap kodları bu alanlara girilmelidir. SMM Entegrasyon kod ve oranları Bu ekrandan yapılacak tanımlamalar muhasebe bürosu programlarımızla işlem yapan SMMM kullanıcılarımız için geçerli olacaktır. Serbest muhasebeci ve mali müşavirler, müşterileri adına yaptıkları işlemler karşılığında aldıkları ücreti serbest meslek makbuzu ile belgelendirmektedirler. Dolayısıyla her işlemleri için serbest meslek makbuzu düzenlemek durumundadırlar. Programınızın bu bölümünden tanımlamakta olduğunuz firma için düzenlenen serbest meslek makbuzlarına ilişkin çalışacak muhasebe entegrasyon kodlarının girişleri yapılacaktır. Şimdi bu ekranda girilmesi gereken muhasebe entegrasyon kodlarının neler olduklarını açıklayalım. Firma entegre kodu: Tanımlamakta olduğunuz firma için çalışacak muhasebe hesabının kodunu bu alana girmelisiniz. Firma muhasebe ücreti: İlgili firmadan verdiğiniz hizmetler karşılığı alacağınız muhasebe ücretini bu alana girmelisiniz. Bu alana girilecek ücret, ilgili firmaya hizmetlerinizin karşılığı olarak serbest meslek makbuzu düzenlerken, makbuza otomatik olarak gelecektir. 24

25 Brüt meblağ muhasebe kodu (açık/kapalı): Muhasebe büronuzda kayıtlarını tuttuğunuz firmalardan evrak tipi olarak açık ya da kapalı alacağınız brüt ücrete ilişkin çalışacak muhasebe hesaplarının kodlarını bu alanlara girmelisiniz. Kodu girilen muhasebe hesabının adı ekranınızdaki ilgili alana otomatik olarak yansıyacaktır. KDV entegre kodu: Bu alan muhasebe büronuzda biraz sonra K.D.V oranı alanından gireceğiniz yasal kesintinin brüt ücrete uygulanması ile hesaplanan KDV tutarına ilişkin muhasebe hesap kodlarının girişleri yapılmalıdır. Net meblağ entegre kodu: Muhasebe büronuzda kayıtlarını tuttuğunuz firmalardan alacağınız net ücrete ilişkin çalışacak muhasebe hesabının kodu bu alana girilmelidir. Kodu girilen muhasebe hesabının adı ekranınızdaki ilgili alana otomatik olarak yansıyacaktır. Stopaj ve S.S.D.F muhasebe Kodu: Bu alanlara muhasebe büronuzda biraz sonra Stopaj oranı ve SSDF oranı alanlarından gireceğiniz yasal kesintilerin brüt ücrete uygulanması ile hesaplanan Stopaj ve SSDF tutarına ilişkin muhasebe hesap kodlarının girişleri yapılmalıdır. İşletme entegre Kodu: Bu alanda da sizden istenen işletme hesabınıza yönelik çalışacak muhasebe kodunu girmenizdir. Stopaj oranı, SSDF oranı ve K.D.V oranı: SMMM modülünüzün evraklar menüsünden serbest meslek makbuzu girişleri yapılabilmektedir. Serbest meslek makbuzuna belirli oranlarda yasal kesintiler uygulanmaktadır. Bu evraktan yapılacak kesinti oranları değişiklik gösterebilir. Dolayısıyla bu programdan serbest meslek makbuzu için geçerli olan kesinti ve vergi oranlarının girişleri yapılacaktır. Bu ekranda, serbest meslek makbuzu üzerinden yapılacak stopaj, SSDF ve K.D.V oranları otomatik olarak yer alacaktır. Bu oranlarda herhangi bir değişiklik söz konusu olduğunda, bu programdan ilgili düzeltmeleri yapabilmeniz, yeni oranları girebilmeniz mümkündür. Detaysız mahsup fişleri için yansıtma hesabı muhasebe kodları Bu bölümden yapacağınız tanımlamalar, Muhasebe modülünüzün Muhasebe fişleri/ Dönemsel işlem fişi (081003) evrakında işlevsel olacaktır. Dönem sonu işlem fişi ile MUHASEBE modülünüz tarafından hazırlanan yansıtma hesaplarının açılışı, yansıtma hesapların kapanışı, dönem kar zarar vb. hesap cinslerinin girişleri gerçekleştirilmektedir. Dönemsel işlem fişi girilirken, sadece fiş tarihi, işlem cinsi seçimi gibi bir kaç giriş yapılacak, daha sonra <Ctrl+O> tuşları ile bu fişte çalışacak hesaplar tutarları ile birlikte fiş ekranına otomatik olarak taşınacaktır. Dolayısıyla bu bölümden yansıtma işlemlerinin hangi hesap kodlarına yansıyacağı belirlenecektir. Eğer bu bölümden ilgili tanımlamalar yapılmaz ise, programınız yansıtma işlemlerini default hesap kodları üzerine yapacaktır. Şimdi sizden istenen ekranda yer alan muhasebe hesaplarının hangi hesaplara yansıyacağını F10 tuşuna ya da satır sonu butonuna basarak açılacak pencereden seçerek tanımlamanızdır. MALİ YIL ÜRETİM PARAMETRELERİ Firma tanıtım kartı ekranımızın bu bölümü üretim yönetimi programımız ile işlem yapan kullanıcılarımız için geçerli olacaktır. Çünkü bu bölümden üretime başlamadan önce yapılması gereken ve sabit olan bilgiler girilecektir. Yani üretim sürecinde yapılan genel giderler, işçilik giderleri ve öngörülen iş emri muhasebe kodlarının tanımlamaları yapılacaktır. Bu tanımlamalar ürün sabit maliyetlerine direkt olarak etki edecektir. Şimdi bunların neler olduklarını sırasıyla incelemeye çalışalım. Öngörülen İş Emri Muhasebe Kodları Bu bölümden iş emri muhasebe hesap kodlarının girişleri yapılacaktır. İş emri muhasebe kodları iş emri kartından da girilebilmektedir. Ancak bu programdan giriş yapılırsa, her bir iş emri için standart olup muhasebe kodları karta otomatik olarak yansır. Muhasebe kodlarına ilişkin açıklamalar aşağıda verilmiştir. 25

26 Stok maliyeti birikim: İş emriyle üretime fiili olarak sevk edilen madde ve malzeme giderlerine ait muhasebe hesap kodu bu alana girilecektir. Stok maliyet birikim hesapları 710 ile başlayan hesaplardır. Hizmet-üretim maliyeti birikim: İş emriyle, tüketilmek üzere hizmet üretimine sevk edilen madde ve malzemelere ilişkin hizmet-üretim maliyeti birikim hesabına (örneğin fason maliyetleri) ait muhasebe hesap kodu bu alana girilmelidir. Bu hesaplar 740 ile başlayan hesaplardır. Stok maliyeti yansıtma: İş emrinin tamamlanmasıyla ortaya çıkan ve ürün sarfiyat kartı yardımıyla hesaplanacak olan stok maliyetleri hangi muhasebe hesabı ile yansıtılacaksa, ilgili muhasebe hesabının kodunu bu alana girmelisiniz. Stok maliyet yansıtma hesapları 711 ile başlayan hesaplardır. Hizmet üretim maliyeti yansıtma: İş emrinin tamamlanmasıyla ortaya çıkan ve ürün sarfiyat kartı yardımıyla hesaplanan madde ve malzeme maliyetlerinin yansıtılacağı muhasebe hesap kodu bu alana girilecektir. Hizmet maliyet yansıtma hesapları 741 ile başlayan hesaplardır. Yarı mamul-üretim maliyeti: Üretim süreci sonunda ortaya çıkan yarı-ürün maliyetlerinin hangi muhasebe hesabına atılacağını bu alanda belirleyeceksiniz. Yarı mamul-üretim maliyet hesap kodları 151 ile başlayan hesaplardır. Standart direkt işçilik gideri yansıtma (1...5): Standart Direkt İşçilik Maliyeti bölümünde değindiğimiz gibi üretim aşamasında işçiliğe ilişkin maliyetler öncelikle havuzlarda yani 720 hesaplarda biriktirilecek daha sonra üretilen ürüne yansıtılması yapılacaktır. Dolayısıyla bu alanda sizden istenen üretim tamamlandıktan sonra işçiliğe ilişkin maliyetlerin yansıtılacağı hesabın kodunu girmenizdir. Direkt İşçilik Giderleri Yansıtmaları 721 hesaplara olacaktır. Standart genel üretim giderleri yansıtma (1...5): Standart Genel Üretim Maliyeti bölümünde değindiğimiz gibi üretim aşamasında genel üretim maliyetleri öncelikle havuzlarda yani 730 hesaplarda biriktirilecek daha sonra üretilen ürüne yansıtılması yapılacaktır. Dolayısıyla bu alanda sizden istenen üretim tamamlandıktan sonra genel üretim maliyetlerinin yansıtılacağı hesabın kodunu girmenizdir. Genel Üretim Giderleri Yansıtmaları 731 hesaplara olacaktır. Standart veya fiili direkt işçilik maliyeti yansıtma: Üretim sürecinde ortaya çıkan işçilik maliyetlerinin yansıtılacağı muhasebe hesap kodu bu alana girilecektir. İşçilik maliyeti yansıtma hesapları 721 ile başlayan hesaplardır. Standart makine veya fiili genel üretim maliyeti yansıtma: Üretim sürecinde ortaya çıkan makine veya fiili üretim maliyetlerinin yansıtılacağı muhasebe hesap kodu bu alana girilecektir. Makineamortisman maliyeti yansıtma hesapları 731 ile başlayan hesaplardır. Standart Genel Üretim Maliyet Parametreleri Üretim sürecinde yapılan ve ürün sabit maliyetlerine etki eden tüm genel giderler bu bölümden programa tanıtılacaktır. Örneğin genel işletme giderleri, nakliye giderleri, hamaliye giderleri gibi. Üretim aşamasında, standart genel üretim maliyetleri de yukarıda açıklamaya çalıştığımız işçilik maliyetleri gibi öncelikle havuzlarda biriktirilecek daha sonra üretilen ürüne yansıtılması yapılacaktır. Tekdüzen Muhasebe Sisteminde Standart Genel Üretim Maliyetleri için öngörülen hesaplar 730 Genel Üretim Giderleri olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla bu bölümden tanımlanacak tüm genel giderlere ilişkin maliyetler 730 lu hesaplar altında toplanmalıdır. Daha sonra bu hesaplar üretim tamamlandığında 731 li hesaplara yansıtılması yapılacaktır. Şimdi aşağıdaki örnek ekranımız yardımı ile Standart Genel Üretim Maliyet Parametrelerini girmeye başlayalım. No: Bu alan MRP-II 9000 programınız tarafından otomatik olarak verilmektedir. Dolayısı ile kullanıcılar bu alana herhangi bir giriş yapmayacaktır. 26

27 Maliyet türü: Üretim süreci içinde etkili olacak genel giderlerin isimleri bu alana girilmelidir. Nakliye Gideri, Genel Giderler Maliyetin biriktiği muhasebe kodu: Yukarıda ki açıklamalarımızda da belirttiğimiz gibi maliyetler üretim aşamasında öncelikle havuzlarda biriktirilecek daha sonra üretilen ürüne yansıtılması yapılacaktır. Dolayısıyla bu alanda sizden istenen, üretim aşamasında tanımladığınız genel gidere ilişkin maliyetin aktarılacağı hesap kodunu girmenizdir.. Bu durumda bu alana girilmesi gereken muhasebe kodu 730 ile başlayan Genel Üretim Giderleri olmalıdır. Biriktirilen bu hesapların maliyetleri daha sonra 731 ile başlayan Genel Üretim Giderleri Yansıtmaya aktarılacaktır. Aktif standart temel maliyet TL: Bu alanda da yapmanız gereken, tanıtılan genel gider türü için başlangıçtaki TL maliyetinin ne kadar olacağını girmenizdir. Programınız öncelikle, bu alanda belirtilen tutarı baz alarak hesaplamalarını yapacak sonrasında bu gider türü için temel alınacak maliyeti üretimin gerçekleştiği aylara aktararak devam edecektir. Yukarıda girdiğiniz genel gider cinsinden birim ürüne yansıyacak tutar bu alana girilmelidir. Örneğin genel giderlerinizden birisi nakliye gideri. Nakliye gideri olarak her parti üretimde 50 TL ödüyorsunuz. Bir partide de adet ürün çıkıyor. Bu durumda nakliye giderinin birim ürün için maliyeti 50/ =0,0002 TL olacaktır. Ya da işletmenizde her ay belirli tutarlarda genel işletme giderleri oluşuyor. Bu giderleri de, birim ürüne dağıtmak istiyorsunuz. Örneğin 100 TL tutarındaki genel işletme giderlerini, o ay üretilen birim ürünün maliyetine dağıtacaksınız. Bu durumda 100/ = 0,0004 TL rakamını genel işletme giderleri olarak girebilirsiniz. Sonraki aylarda genel işletme giderlerinde bir artış olursa, bu programdan ilgili rakamı değiştirip, KUR9000/Sistem/Dönemsel İşlemler/Maliyetlendirme İşlemleri/Üretim İş Emri Maliyetlendirme programını çalıştırarak yeni oluşan maliyetleri de birim ürüne dağıtmanız mümkündür. İsterseniz bu alana genel gider maliyetini bir birim ürün için değil, toplu olarak girebilirsiniz. Yani bir parti üretimde 50 TL tutarında nakliye gideri yapılıyorsa, bu alana direkt olarak 50 TL değerini girebilirsiniz. Bu durumda nakliye giderinin birim ürüne dağıtılması ürün tanıtım kartı programından çarpanlar vasıtasıyla yapılır (Bkz. Tanıtım/Ürün Tanıtım Kartı). İlk tanımladığınız genel gider için Aktif Standart Temel Maliyet TL girdikten sonra bir alt satıra geçerek diğer genel parametreleri tanımlayabilirsiniz. Tüm parametre girişleri tanımlandıktan sonra girdiğiniz bilgileri <ALT+S> tuşlarıyla kaydedin. Önemli Not Genel parametreler girildikten sonra, ürün tanıtım kartının Genel Üretim maliyet çarpanları ekranına genel giderlerin tümü isim ve Aktif Temel Maliyet tutarı ile birlikte yansıyacak ve sizden genel gider çarpanlarını girmeniz istenecektir. Bu giriş sonrasında üretilen ürünlerdeki genel giderin Birim standart maliyetinin ne kadar olduğu otomatik olarak hesaplanacaktır. Standart Direk İşçilik Maliyet Parametreleri Üretim süreci içinde üretime direk etkisi olacak işçilik (elemanların) tanımlamaları programınızın bu bölümden yapılacaktır. Bu maliyetler üretim aşamasında öncelikle havuzlarda biriktirilecek daha sonra üretilen ürüne yansıtılması yapılacaktır. Maliyetlerin Biriktirilmesi Tekdüzen Muhasebe Sisteminde öngörülen ve işletmeler tarafından uygulanması gereken üç biriktirme havuzunu temel almaktadır. Dolayısıyla kullanıcılarımız, bu bölümden tanımlayacakları işçilik girişlerine ait maliyetleri 720 li hesaplar altında toplamalıdırlar. Programınız öncelikle sizden, tanımlanan her işçilik için başlangıçta temel alınacak maliyetin ne kadar olacağını girmenizi isteyecektir. Daha sonra bu maliyeti kendisi hesaplayacak ve üretimin gerçekleştiği aya karşılık gelen kolona otomatik olarak aktaracaktır. 710 Direkt ilk Madde ve Malzeme Giderleri, 720 Direkt İşçilik Giderleri, 730 Genel Üretim Giderleri. Standart Direk İşçilik Maliyet Parametrelerine girdiğinizde bir ekranla karşılaşacaksınız. Bu ekrandan üretim sürecinde işçilik türlerinin nasıl girileceği aşağıda açıklanmıştır. 27

28 No: Bu alanda maliyet türüne ilişkin sıra numaraları yer alır. Sıra numaraları programınız tarafından otomatik olarak verilmektedir. Dolayısı ile kullanıcılar bu alana herhangi bir giriş yapamazlar. Maliyet türü: Üretim sürecinde maliyeti etkileyecek işçilik türlerini (örneğin çırak, kalfa, usta gibi) bu alana girmelisiniz. Maliyetin biriktiği muhasebe kodu: Yukarıdaki açıklamalarımızda da belirttiğimiz gibi maliyetler üretim aşamasında öncelikle havuzlarda biriktirilecek daha sonra üretilen ürüne yansıtılması yapılacaktır. Dolayısıyla bu alanda sizden istenen üretim aşamasında tanımladığınız işçiliğe ilişkin maliyetin aktarılacağı hesap kodunu girmenizdir. Bu durumda bu alana girilmesi gereken muhasebe kodu 720 ile başlayan Direkt İşçilik Giderleri olmalıdır. Biriktirilen bu hesapların maliyetleri daha sonra 721 ile başlayan Direkt İşçilik Giderleri Yansıtmaya aktarılacaktır. Aktif standart temel maliyet TL: Bu alanda da yapmanız gereken, tanıtılan işçilik türü için başlangıçtaki TL maliyetinin ne kadar olacağını girmenizdir. Programınız öncelikle, bu alanda belirtilen tutarı baz alarak hesaplamalarını yapacak sonrasında bu işçilik türü için temel alınacak maliyeti üretimin gerçekleştiği aylara aktararak devam edecektir. Dolayısıyla ekranınızın bu alanından sonra gördüğünüz aylara ilişkin Temel Maliyet TL tutarları programınız tarafından hesaplanıp yansıyacaktır. Önemli Not-1 İşçilik parametreleri girildikten sonra, ürün tanıtım kartının Direkt İşçilik Maliyet çarpanları ekranına işçilik giderlerinin hepsi İsim ve Aktif Temel Maliyet tutarı ile birlikte yansıyacak ve sizden direk işçilik maliyet çarpanlarını girmeniz istenecektir. Bu giriş sonrasında üretilen ürünlerdeki işçiliğin Birim standart maliyetinin ne kadar olduğu otomatik olarak hesaplanacaktır. Önemli Not-2 Mali yıl genel parametreleri, Mali yıl entegrasyon hesap kodları ve Mali yıl üretim parametreleri ekranlarının alt bölümünde yer alan Mali yıl kopyalama işlemleri ile kullanıcılarımız; bu ekranların her birinden tanımlamış oldukları parametrelerin başka firmalara ve başka mali yıllara kopyalanması işlemini seri bir şekilde gerçekleştirebileceklerdir. Yani 2009 yılına ait mali yıl bilgilerinin 2010 a ya da daha sonraki yıllara kopyalanmasını aynı şekilde XYZ firmasına ait mali yıl bilgilerinin ABC firmasına kopyalanmasını gerçekleştireceklerdir. Bu anlamda program kopyalama işlemi olarak birçok seçenek sunacaktır. En önemlisi de program sadece bir ekrana ait parametre bilgilerini kopyalayabileceği gibi tüm mali yıl parametrelerinin aynı anda kopyalanabilmesini sağlayacaktır. FİRMA TANITIM KARTI (2) İkinci ekranda tanımlamakta olduğunuz firmaların diğer bilgi girişlerine ayrılmış olup özellikle muhasebe bürosu programımızla işlem yapacak kullanıcılarımız için işlevsel olacaktır. Bu ekranda öncelikle sizden istenen tanımladığınız firma için işletme tipinin ne olacağını yani firmanın vergi alt limitinin hangi kritere göre belirleneceği girmenizdir. Bu bağlamda programınız size üç seçenek sunacaktır. Eğer firma, kar haddi esasına göre vergilendiriliyor ise işletme tipine, (işletme tipi parametresinden görüntülenen birinci veya üçüncü seçenek) kar haddi girilmelidir. Bu durumda muhasebe bürosu programından asgari kar grupları bölümünden, kar haddi gruplarının ve yüzdelerinin tanımlanması gerekir. Bu tanımlamalar yapılmadığı takdirde program kar haddini yansıtmayacaktır. Firma asgari gayri safi hâsılata göre vergilendiriliyor ise, işletme tipine ikinci seçenek, yani asgari gayri safi hâsılat(zirai) seçilir ve mali yıl genel parametreleri ekranının işletme parametreleri sayfasında yer alan asgari gayri safi hâsılat tutarı alanına giriş yapılır. İşletme tipi belirtildikten sonra firmanın hangi ticari alanda faaliyet gösterdiğinin tanımlanmalıdır. Örneğin; Mimarlık bürosu, süper market, kırtasiye, bilgisayar vb. Daha sonra sırasıyla T.C. kimlik numarasını, firmanın vergi dairesindeki veya kendi muhasebe bürosundaki yazışmalar ile ilgili dosya numarasını ve bordro dosya numarasını, firmanın vergi hesap numarasını, bölge çalışma numarasını, işçi çalışıp çalışmadığını, SMM entegrasyonu yapılıp yapılmayacağını, firmanın ÖTV den muaf olup olmadığını yani özel tüketim vergisine tabi olup olmadığını, firmanın muhtasar beyannamesinin ve KDV beyannamesinin aylık mı yoksa üç aylık mı? olduğunu ve ISO belgesi numarasını girmelisiniz. Bu giriş sonrasında sıra, kapalı fatura düzenlerken öngörülen kasa kodunun ne olacağını belirtmenize gelecektir. Kapalı faturaların programlarımızdaki işleyişleri hakkında sizleri kısaca bilgilendirmek 28

29 dolayısıyla bu parametrenin hangi durumlarda önem kazandığını belirtmek istiyoruz. Programlarımızda kapalı alış faturası ile kapalı satış faturası; alış ve satışların peşin olarak ödenmesi durumunda düzenlenmektedir. Dolayısıyla bu faturalarda, cari firmalara yapılan peşin ödemelerin hangi kasadan yapılacağı ile carilerden alınan peşin ödemelerin hangi kasalara girileceğinin seçilmesi gerekmektedir. Bu faturaları düzenlerken her defasında kasa seçimi yapmak istemiyor iseniz, (özellikle kapalı faturalarda hep aynı kasayı kullanıyorsanız) bu alandan ilgili kasayı seçip, kapalı faturalara otomatik olarak aktarılmasını sağlayabilirsiniz. Bunun için yapacağınız tek işlem de ekranınızın kapalı faturada öngörülen kasa kodu alanından kullandığınız kasanızı seçmenizdir. Daha sonra yapmanız gereken firmanızın çalışmakta olduğu bankanın yani personel maaşlarının ödeneceği bankanın kodunu girmenizdir. Bu alandan yapacağınız seçim doğrultusunda ilgili bankanın kodu, şube numarası hesap numarası vb. bilgileri personel yönetimin Banka ödeme emirleri menüsünde yer alan programların ilgili alanlarına otomatik olarak yansıyacaktır. Kanunen kabul edilmeyen gider hesap kodu alanında da sizden istenen, vergi yasaları tarafından kabul edilmeyip fakat işletmelerin kar durumlarının belirlenmesinde etkili olan Kanunen Kabul Edilmeyen Gidere ilişkin çalışacak hesabın kodunu girmenizdir. Daha sonra bu hesap, MİKBÜRO programınızın İşletme ve SM Defteri modüllerinin Hesap tanıtım kartı bölümünden tanımlanacak Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler için çalışacaktır. Bu girişler tamamlandıktan sonra işlem izinleri ile ilgili detaylara başlayabiliriz. İŞLEM İZİNLERİ Bu ekran SMMM kullanıcılarımız için geçerli olup çalışmakta oldukları firmalar için işlem izinlerini belirleyeceklerdir. Yani hangi firmalar için hangi işlemlerin gerçekleştirileceği belirlenecektir. Örneğin bir müşteriniz için gelir vergisi stopajı, damga vergisi, SSDF gibi işlemleri gerçekleştiriyorsanız, diğer müşterinizin kiralarını yatırıyor olabilirsiniz. İşte müşterileriniz adına yaptığınız işlemleri firma bazında bu ekrandan seçeceksiniz. Şimdi yapmanız gereken, tanıtım kartını girmekte olduğunuz firma için hangi işlemlerin geçerli olacağını belirtmenizdir. Bunun için ilgili işlem satırının, geçerlilik alanında satır sonu butonunu tıklayıp açılacak olan pencereden evet seçeneğini seçmelisiniz. İlgili firma için geçerli olmayacak işlem satırları hayır olarak belirtilmelidir. Firma tanıtım kartındaki girişleriniz bittikten sonra ALT+S tuşlarına basarak kartınızı kayıt etmelisiniz. Eğer tanımlayacağınız başka firma var ise aynı işlemleri uygulayarak ilgili firmanın kaydını programınıza ekleyebilirsiniz. 5.3 Şube tanımlama (501800) Şubeleriniz ile online olarak çalışabilmek için önce veri tabanı tanıtım kartında yer alan online kullanım alanını evet olarak seçmeniz daha sonrada firma tanıtım kartından tanımladığınız firmalara uygun olan şubeleri bağlamanız gerekmektedir. Bunun için, şubelerinizin her birine birer kod vererek ve hangi firma için tanımladığınızı belirterek programa kaydetmelisiniz. Her bir şube için verilen kodlar ilgili şubeye bildirilmeli, şubeler de kendi programlarından firma tanıtım kartına girerek, şube no alanına kendilerine verilen kodları girmelidir. Böylece kuruluş menüsünün bu bölümünden şube tanımlamaları yapılacak, yani her bir şubeye kodlar verilecektir. Şubesi olmayan firmaların bu programdan herhangi bir giriş yapmasına gerek yoktur. Şimdi öncelikle şube tanıtım kartı ekranına girerek şubelerimizi tanımlayalım sonrasında da bu şubelerin adres ve iletişim bilgilerini programa girelim. Şube tanıtım kartı Bağlı firma no: V14 serisi ile birlikte veri tabanı tanıtım kartına ait açıklamalarımızda da belirttiğimiz gibi programlarımızda aynı veritabanı üzerinde birden fazla firma ile işlem yapılabilmektedir. Böyle bir durumda tanımlanacak şubelerinde hangi firma için geçerli olduğunun ayırt edilmesi gerekmektedir. İşte bu alanda sizden istenen birden fazla firma ile çalışıyorsanız tanımlamakta olduğunuz şubenin hangi firmanız için geçerli olacağını belirtmenizdir. Dolayısıyla bu alana ilgili firmanın takip edildiği numara girilecektir. Bu alandan yapacağınız tanımlama ışığında da başka firmanın şubesi ile işlem gerçekleştirilmesi mümkün olmayacaktır. Bağlı firma adı: Firma numarası girişinize göre ilgili firmanın adı otomatik olarak bu alana gelecektir. 29

30 No: Bu alanda 0 dan 100 e kadar numaralar yer almaktadır. Bu numaralar programınız tarafından otomatik olarak verilen şube numaralarıdır. Dolayısıyla kullanıcıların bu alana müdahale etmeleri söz konusu değildir. Şube adı: Bu alana şubelerinizin isimleri girilecektir. İlk satırda yer alan ve 0 ile başlayan ana merkez bölümü merkeze aittir. Şube numaraları ancak 1 den başlayabilir. Bir şube adını girdikten sonra TAB tuşuyla sonraki alana geçmelisiniz. Online kayıtlar muhasebeleşsin: Şubelerinizden online olarak gelen evrakların merkezde direkt olarak muhasebeye entegre edilip, muhasebe fişlerinin otomatik olarak oluşturulmasını istiyorsanız, bu alanda evet, muhasebeleşsin ibaresi olmalıdır. Şube evrakları sonradan muhasebeleştirilecekse, satır sonu butonunu tıklayarak karşınıza gelecek pencereden hayır, muhasebeleşmesin seçimini yapmalısınız. Sonradan muhasebeleşecek evrakların seri no: Bire bir entegrasyon ile çalışan firmalarda bazı evrakların sonradan muhasebeleştirilmesi gerekebilir. Örneğin mutabakat alınması gereken dekont, bankadan nakit çekme gibi evraklar ve henüz maliyetleri kesinleşmemiş olan stoklar için stok hareket evrakları gibi. Bire bir entegre çalışan bu tür firmalarda doğal olarak bu evraklar da muhasebeye anında entegre edilecektir. İşte bu tür evrakları gerekli kontroller yapıldıktan, mutabakat alındıktan sonra muhasebeye entegre etmek isteyen firmalar, farklı tipteki evrakları aynı seri numarası ile takip edip, bu evrak seri numarasını da bu alana yazmak suretiyle muhasebe entegrasyonunu durdurabilirler. Tüm incelemelerden sonra bu evrakları kuruluş programınızın Servis/Entegrasyon Güncelleme/Cari ve Stok Hareketlerinin Muhasebe Entegrasyonu programlarından toplu olarak muhasebeye entegre edebilirler. Yetkili e-posta adresi: Bu alana da bilgi amaçlı olarak tanımladığınız şubenin yetkilisine ait e-posta adresini girebilirsiniz. Çalıştığı veri tabanı no: Bu alana tanımlamakta olduğunuz şubenin hangi veri tabanı ile çalıştığının numarası girilecektir. Adres bilgileri ve Telefon bilgileri Bu ekranlara tanımlamakta olduğunuz şubenin iletişim bilgileri girilecektir. Enlem ve boylam bilgilerinin de yer aldığı açık adresi ile bölge kodu, telefon, faks, modem no girilecek bilgiler arasındadır. E-İşkur parametreleri Bu bölüm iş kura ilişkin gerekli olan parametre girişlerine ayrılmıştır. İşyeri no ve T.C kimlik no girilmesi gereken bilgilerdir. Diğer bilgiler Hal rüsum %: Programlarımızın stok, satın alma ve finans yönetimlerinin faturalar bölümünden hal faturası düzenlenmektedir. Bu parametre ile amacımız bazı illerde hal faturalarında kullanılan rüsum % nin değişiklik göstermesi sebebiyle kullanıcılarımızın bu oranı şubeleri bazında tanımlayabilmelerini sağlamaktır. Bu amaçla bu alana tanımladığınız şube için geçerli olacak ve hal faturaları üzerinden kesilecek hal rüsum % ni girmelisiniz. Bu alandan girilen oran Hal için açık alış faturası (062180) ekranının rüsum alanına seçilen şube için otomatik olarak gelecektir. Aksi durumda rüsum oranı olarak Program başlangıç parametreleri (091300) ekranının Oran ve vergi parametreleri sayfasından girilen oran dikkate alınacaktır. 5.4 Grup tanımlama (501210) Bu bölümden, firmanız bünyesinde yer alan çalışma gruplarının (departmanların) programınıza tanıtımı yapılacaktır. Çalışma grupları tanımlandıktan sonra, personellerin programlara erişim hakları, başka bir ifade ile grup kayıtları üzerindeki erişim hakları da düzenlenebilecektir. Grup tanımlama 30

31 programına ilk girdiğinizde, muhasebe, satın alma, satış, finans ve bilgi işlem grupları tanımlı olarak karşınıza gelecektir. Firmanızda bu gruplardan bir veya bir kaçı yoksa ilgili grubun bulunduğu satır başına gelip del tuşuyla silebilirsiniz. Ya da ok tuşları yardımıyla imleci boş bir satıra getirip, tanımlı olan gruplara ilaveler yapabilirsiniz. Şimdi firmanızda yer alan çalışma gruplarının girişlerini yapmaya başlayabilirsiniz. Tanımlamalarınız bittiğinde gruplarınızı ALT+S tuşlarına basarak yada ekranınızın alt bölümünde yer alan Sakla butonunu tıklayarak kayıt etmelisiniz. 5.5 Kullanıcı tanımlama (501220) Çalışma grupları programa tanıtıldıktan sonra, sıra bu gruplara dahil olan ve programı kullanacak personellerin (kullanıcıların) tanıtılmasına gelmiştir. Kullanıcı tanımlama programına ilk girdiğinizde, sadece SRV yani supervisor kullanıcı olarak tanımlıdır. Diğer kullanıcılarınızı aşağıdaki açıklamalarımızdan yararlanarak tanımlayınız. No: Bu alanda sizden istenen, tanımlamakta olduğunuz kullanıcılarınıza ilişkin sıra numaralarını bu alana girmenizdir. Adı: Kullanıcı olarak tanımlanacak kişinin, sisteme hangi ad ile yani hangi kodu kullanarak giriş yapacağı bu alana yapılacak giriş ile belirlenecektir. Series 9000 programlarına girerken sizden tarih, firma adı, çalışılacak yıl gibi bilgilerin yanı sıra kullanıcı adı da istenecektir. İşte bu alana da, programlara girme yetkisi olan kişilere ilişkin sisteme girişinin sağlanacağı kullanıcı adı girilmelidir. Örneğin kullanıcı adı olarak personelinizin isminin üç karakterini girebilirsiniz. Programınız sisteminize ilk yüklendiğinde 4 adet kullanıcı tanımlı olacaktır. Bunlardan ilki supervisor, ID si SRV, şifresi SERI9000 dir. Supervisor programlar üzerinde tüm yetkilere sahip olduğundan, bu kullanıcı kodu ile sadece yetkili kişiler programlara girmelidir. Supervisor şifresini ilgili alana gelerek silip, yeni şifre girebilirsiniz. Diğer tanımlı kullanıcılar şeklinde sıralanmıştır ve şifre verilmemiştir. Uzun Adı: Kullanıcı olarak tanımlamakta olduğunuz personelinizin ismini bu alana girmelisiniz. Adresi: Bu alana da ilgili kullanıcının e-posta adresini girebilirsiniz. Grupları Seçin: Eğer bir önceki bölümde açıkladığımız gibi çalışma gruplarını programınıza tanıttıysanız, bu alanda satır sonu butonunu tıklayarak tanımlı olan çalışma gruplarını ekrana getirebilir ve buradan ilgili kullanıcının hangi çalışma grubuna dahil olduğunu kutucukları tıklayarak belirleyebilirsiniz. Şifre Değişimi: Tanımlamakta olduğunuz kullanıcınızın güvenlik açısından belirli dönemler dahilinde programlara giriş şifresini değiştirme zorunluluğu getirebilirsiniz. Şifre değişikliği tamamen SRV nin kullanıcılar için belirleyeceği dönemler dahilinde olacak dolayısıyla her kullanıcı belirtilen periyodda şifre değişikliğini gerçekleştirmek zorunda kalacaktır. Böylece programlar daha kontrollü ve daha güvenli olarak çalıştırılabilecektir. Bunun için bu alanda satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden size uygun olan dönem seçimini yapın. Programınız size; ayda bir, üç ayda bir, altı ayda bir, yılda bir ve serbest seçeneklerini sunacaktır. Daha sonra kullanıcılar kendileri için seçilen dönem geldiğinde programları çalıştırmak istediklerinde öncelikle hatalı şifre mesajı ile uyarılacaklar sonra da şifre değiştirme ekranına ulaşacaklardır. Bu aşamada yapılması gereken ilk önce eski şifrenin, sonrasında da yeni şifrenin girilmesi en son olarak da yeni şifrenin kontrol amaçlı tekrar girilmesidir. Bu şifre değiştirme ekranı daha sonraki değiştirme dönemi geldiğinde tekrar karşılarına gelecektir. Kullanıcı Pasif mi?: Programlarımızda işten ayrılan ya da izinli olan kullanıcılarınızın, programlara giriş kodunu ve şifresini pasif konuma getirebilmeniz mümkündür. Böylece diğer kullanıcıların bu kullanıcı kodunu ve şifresini kullanarak programları çalıştırmalarını engellemiş olur, bunun yanı sıra ilgili kullanıcının programda hangi kayıtları gerçekleştirmiş olduğunu ALT+G tuşları yardımıyla izleyebilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken tek işlem, kullanıcı tanımlama ekranından istediğiniz kullanıcı için pasif mi parametresini evet olarak seçmenizdir. Bu durumda ilgili kullanıcının kodu ve 31

32 şifresiyle programlara girilmek istendiğinde programınız sizi kullanıcı pasif, lütfen sistem sorumlusu ile görüşün mesajıyla uyaracaktır. İzin Verilen İlk ve Son IP: Her bilgisayarın ağ üzerinde bir numarası vardır ve bu numara o PC ye özeldir. Örneğin X kullanıcınızın ağ üzerindeki numarasının olarak tanımlı olduğunu, Y kullanıcınızın olarak tanımlandığını varsayalım. Bu alanlara kullanıcılarınızın şifreleri haricinde IP numaralarını girerek programlara girişlerini farklı bir şekilde sınırlandırabileceksiniz. Böylece kullanıcılarınızın, sadece ve sadece kendi bilgisayarlarından programa girişlerini mecbur kılabileceksiniz. Bunun için ekranınızdaki İzin verilen İlk IP no ve Son IP No alanlarına tanımladığınız kullanıcı için IP numara aralığı vererek sadece bu numaralara sahip bilgisayarlardan programa giriş yetkisi verebileceksiniz. IP sınırlamasını departmanlar bazında da yapabilmeniz mümkündür. Bunun için sizden beklenen, aynı departmanda çalışan personellerinizin hangi IP numaralar arasındaki bilgisayarlara sahip olduğunu bu alanlardan programa tanıtmanızdır. Şifre değiştir butonu Ekranın alt bölümünde yer alan bu buton sayesinde tanımlayacağınız kullanıcılar için sadece kendilerinin bileceği programa giriş şifresi tanımlayabilir, şifrelerini sıfırlayabilir ya da var olan şifrelerini değiştirebilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken tek işlem, İlgili butonu tıkladığınızda ulaşılacak ekranda kullanıcınızın eski şifresini sonrasında da yeni şifresini programa girip kayıt altına almanızdır. Eğer kullanıcının şifresi sıfırlanacak ise bu aşamada şifreleri sıfırla butonuna basmanız istediğiniz işlem için yeterli olacaktır. Evet, yukarıdaki açıklamalarımız doğrultusunda siz de ilk kullanıcınızı sisteminize tanıtmış oldunuz. Şimdi yapmanız gereken bilgilerinizi ALT+S tuşlarına basarak kaydetmeniz ve diğer kullanıcılarınızı da aynı şekilde sisteme tanıtmanızdır. 5.6 Kullanıcı/grup hak tanımlama (501300) Kuruluş menüsünün bu bölümünden, kullanıcılarınıza firma hakları, program, bilgi dosyaları, evraklar ve depolar üzerindeki hakları tanımlanacaktır. Kullanıcılarınıza farklı programların, farklı bilgi dosyaları ve evrakları üzerinde değişik haklar verecekseniz. Örneğin MIS9000 programına girme yetkisi vermediğiniz bir kullanıcı için evrak seri numaralarını tanımlamanın bir anlamı yoktur. Program hakları verildikten sonra erişim hakları, daha sonra evrak seri no ve hak tanımlamaları ve depo hak tanımlamaları yapılmalıdır serisinin en önemli özelliklerinden biri de, kullanıcıların firma, program ve tablolar üzerindeki haklarının sınırlandırılabilmesidir. Şimdi bu tanımlamaların nasıl yapılacağını incelemeye çalışalım. Bu programa girdiğinizde karşınıza, kullanıcıların ID ve isimleri ile birlikte yer aldığı ve bu kullanıcılar için programlar üzerinde hak ve yetki girişi verebilmenizde yardımcı olacak butonların bulunduğu bir ekran ile karşılaşacaksınız. Bu ekranda öncelikle yapmanız gereken programlara erişim hakkı vereceğiniz personeli mouse göstergenizle seçmiş olmanızdır. Daha sonra da bu kullanıcıya vereceğiniz yetkiler için ekranda gördüğünüz butonları çalıştırmanızdır. Şimdi bu butonların neler olduklarını ve nasıl kullanıldıklarını açıklamaya çalışalım. Genel hak tanımlamaları Kullanıcılarınızın şu anda kullanmakta olduğunuz firmaya girmesini engellemek istediğinizde bu butonu kullanmalısınız. Şimdi bu butonu tıklayın karşınıza hak parametreleri başlıklı küçük bir pencere gelecektir. Şu anda seçmiş olduğunuz kullanıcınızın, KUR9000 e girerken seçtiğiniz firma üzerindeki hakları ekrana gelmiştir. Programlar sisteminize ilk yüklendiğinde firma hakları kullanıcılara açık durumdadır. Bu haklardan bir veya bir kaçını kaldırabilmek için ekranda gördüğünüz -evet- olarak işaretlenmiş ( ) alanları -hayır- olarak (X) işaretlemelisiniz. Kullanıcı firma hakları aşağıda açıklanmıştır; 1-)Bu veritabanına girebilir: İlgili kullanıcınızın Series 9000 in bütün modülleri için KUR9000 e girerken seçtiğiniz firmaya (veri tabanına) girip giremeyeceğini belirler. 2-) Personel programı dışında personel ücret bilgilerine ulaşabilir: Bu parametre ile kullanıcılarınızın PER9000 programı haricinde diğer programlardan örneğin finans yönetiminden 32

33 ulaşılan Personel tanıtım kartı (041430) ekranının Personel ücret bilgileri penceresi ile işlem yapıp yapamayacağı belirlenecektir. Bu parametrenin Hayır (X) olarak seçildiği kullanıcılarınız PER9000 programı haricinde diğer programlardan ulaşılan, personel ücret bilgileri penceresini göremeyecektir. ( ) Evet, olarak işaretli olan kullanıcılarınız ücret bilgileri sayfasını kullanabilecektir. Eğer kullanıcıların ücret bilgisi üzerinde herhangi bir değişiklik yapması istenmiyor ise bu durumda bu ekranda yer alan Personel kartındaki ücreti değiştiremez parametresini evet olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Böylece ilgili kullanıcı hangi programda olursa olsun personel sicil kartı ekranındaki personel ücret bilgisini görebilecek fakat değişiklik yapamayacaktır. Çünkü ilgili alan pasif olarak görüntülenecektir. 3-) Muh. hesap kartındaki kilit tarihini değiştirebilir: İlgili kullanıcınızın muhasebe hesap kartındaki hesap kilit tarihini değiştirip değiştiremeyeceğini belirler. 4-) Stok depo fiyat bilgilerini değiştiremez: İlgili kullanıcınızın depodaki stoklarınızın fiyat bilgilerini değiştirip değiştiremeyeceği bu alandan belirlenecektir. 5-) Stok sipariş onayı verebilir: KUR9000/Sistem/Sistem ve Program Parametreleri/Program Akış Parametrelerinde yer alan "irsaliye ve faturaya sipariş çağırmada onay kontrolü" tanımlı parametre -evet- seçildiğinde, sipariş fişleri girilip kayıt edildikten sonra bu fişlere "onaysız" opsiyonu atanır. Bunun anlamı onay verilmeden sipariş fişlerini irsaliye ve fatura evraklarına çağırabilmenizin mümkün olmayacağıdır. Bu opsiyon evet seçili iken sipariş fişlerini ilgili evraklara çağırmak istediğinizde evraklara (irsaliye ve/veya faturaya) herhangi bir kayıt gelmeyecektir. KUR9000'den yukarıda sözünü ettiğimiz parametre aktif hale geçirildiği halde, sipariş fişlerinin irsaliye ve fatura evraklarına çağırılması gerekiyorsa, ilgili fişlere gidilerek bu fişlere onay verilmelidir. Onay verme işlemi yetkili kullanıcılar için Ctrl+Z ve Ctrl+W Sipariş Onaylama tuşu ile yapılır. Bu alanda sizden istenen kullanıcılarınızın sipariş onaylama konusunda nasıl yetkilendireceğinizi belirlemenizdir. Programınız size bu alanda Sipariş onaylayamaz, Tüm stok siparişlerini onaylar, Sadece kendi stoklarının siparişini onaylar ve Sadece grup stoklarının siparişini onaylar Seçenekleri sunacaktır. Bu durumda kullanıcılarınızın sipariş onaylamadaki yetkilerini istediğiniz alternatifi baz alarak çözebileceksiniz. Birinci seçeneğin tercih edildiği kullanıcılar, hiçbir stok ile ilgili sipariş onayı veremeyecektir, İkinci seçeneğin tercih edildiği kullanıcılar, ürün sorumlusu olsun ya da olmasın tüm stoklar için sipariş onayı verebilecektir. Üçüncü seçeneğin tercih edildiği kullanıcılar, sadece sorumlusu oldukları stoklar için sipariş onayı verebilecek, diğer ürün sorumlularının stok siparişlerine onay veremeyeceklerdir. Yalnız bu seçeneğin işlevsel olabilmesi için programınız; siparişi onaylanacak stokun, ürün sorumlusunun yani stok tanıtım kartının ürün sorumlusu kodu alanında belirtilen personelin, tanıtım kartındaki kullanıcı numarası ile sisteme giriş yapılan kullanıcı numarasının aynı olması gerekliliğini arayacaktır. Aksi durumda sipariş onayı için yetkili olmadığı program tarafından kendilerine bildirilecektir. Dördüncü seçeneğin tercih edilmesi durumunda da kullanıcılarınız, sorumlu oldukları stokların siparişleri haricinde bağlı oldukları gruptaki diğer kullanıcılarında sorumlu oldukları stoklar içinde sipariş onaylama yetkisine sahip olabileceklerdir. Tek şart aynı grup içinde yer almış olmalarıdır. 6-) Menüsü sabit kalsın (Değiştiremesin): İlgili kullanıcının Series 9000 program menüleri üzerinde değişiklik yapabilmelerini engelleyebilmek için bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. Böylece ilgili kullanıcı programlara girdiği zaman, program menülerinin isimlerini değiştirmek, yeni menü eklemek ya da silmek yetkisine sahip olamayacaktır. X 33

34 kullanıcınızın için bu parametrenin evet olarak seçildiğini düşünelim. Bu kullanıcınızın MIS9000 in Stok Yönetiminde yer alan Barkod Tanıtım Kartı ya da Stok Tanıtım Kartı program isimlerini değiştirmek ya da silmek istediğini varsayalım. Normal şartlar altında ilgili kullanıcının yapması gereken işlem, program ismi üzerine gelip mouse göstergesinin sağ tuşuna basmaktır. Bu tuşa bastığında açılacak pencereden de yapmak istediği (silmek, ismini değiştirmek, kopyalamak vb.) işlemi gerçekleştirecek komutu seçmektir. İşte bu parametre -evet- olarak belirtildiğinde ilgili kullanıcının bu komutları kullanabilmesi engellenecektir. Çünkü bu komutlar, açılacak pencerede pasif hale getirilmiş olacaktır. Bu parametre hayır olduğunda ise tüm komutlar aktif olacak, dolayısıyla ilgili kullanıcının program menülerinin yerlerini değiştirebilmesi, silebilmesi ve kopyalayabilmesi mümkün olacaktır. 7-) + 8-) X raporu alır/z raporu alır: POS9000 programının Raporlar bölümünde yer alan X ve Z raporları sadece supervisorler tarafından alınabilmektedir. İlgili kullanıcınızın bu raporları almasını istiyor iseniz X Raporu alır ve Z raporu alır alanlarına karşılık gelen kutucuklar (evet) olarak işaretlenmelidir. 12-) Personel durum kartı kayıt yapabilir: İlgili kullanıcınızın PER9000/Sicil işlemleri/personel Durum Kartları programında iken değişiklik yapabilmesini engellemek istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (X) olacak şekilde işaretlemelisiniz. Böylece kullanıcınızın bu program üzerinde kayıt yapabilmesi mümkün olmayacaktır. Aksi durumda bu parametreye karşılık gelen kutucuğa (evet) işaretini koymalısınız. 13-) Raporlama butonu aktif: İlgili kullanıcınız için Series 9000 ekranları üzerinde yer alan Raporlama butonunun aktif olup olmayacağı bu alandan belirlenecektir. 14-) Veri tabanı raporlama butonu aktif: Kullanıcınızın veri tabanını kullanarak rapor oluşturabileceği, Veri Tabanı Raporlama butonunu kullanıp kullanamayacağı bu alandan belirlenecektir. 15-) Hesapla butonu aktif: İlgili kullanıcınızın programlarımızın üst bölümünde yer alan Hesapla butonu ile işlem yapmasını istiyor iseniz bu alana karşılık gelen kutucuklar (evet) olarak işaretlenmelidir. 16-) Export-ımport butonu aktif: İlgili kullanıcınızın programlar için Export ve Import işlemlerini yapabileceği, Export-İmport butonunun aktif olup olmayacağı bu alandan belirlenecektir. 17-) Yedekleme butonu aktif: İlgili kullanıcınızın program datalarının yedeklerini alabileceği Yedekleme butonuna girip giremeyeceği bu alandan belirlenecektir. 18-) Kur girişi butonu aktif: İlgili kullanıcınız için günlük kur girişlerinin yapılacağı Kur Girişleri butonunun aktif olup olmayacağı bu alandan belirlenecektir. 19-) + 20-) Form alanlarını düzenleyebilir ve tablo alanlarını düzenleyebilir: Series 9000 programlarında kullanıcılarımızın, tanıtım kartları (Cari, stok, demirbaş, hizmet, banka, kasa, sorumluluk merkezi, personel tanıtım kartı gibi), evrak girişleri (alınan ve verilen sipariş evrakları, irsaliyeler, faturalar, alış ve satış şartları, teklifler, taksitli satış gibi) rapor parametreleri vb. (tarama kod aralığı ya da kod yapısı, ilk tarih, son tarih gibi) ekranlardaki alanlar üzerinde istedikleri düzenlemeleri yapabilmeleri mümkündür. Yani bu ekranlardaki her bir alanın genişliğini ve yüksekliğini belirleyebilir, bu alanların ekran üzerindeki konumunu yani soldan ve üstten bırakılacak boşluklarını ayarlayabilir hatta kullanılmayan alanların bu programlar üzerinde görünmemesini ya da aktif olmamasını sağlayabilirler. Bunun için kart ve evrak girişlerinin yapıldığı ekranlarda mouse göstergesinin sağ tuşuna basıp açılacak pencerede ki Form alanlarını düzenle ve tablo alanlarını düzenle seçenekleri kullanılacaktır. İşte bu seçeneklerin ilgili kullanıcınız için aktif olmasını istiyor iseniz bu alanlara karşılık gelen kutucuklara check (evet) işaretini koymalısınız. Aksi durumda ilgili kullanıcınızın bu parametrelerle ilgili olarak işlem yapabilmesi mümkün olmayacaktır. Form Alanlarını 34

35 Ve Tablo Alanlarını düzenleme ile ilgili ayrıntılı bilgi kitabınızın Genel özellikler/şekilsel Özellikler bölümüne bakabilirsiniz. 21-) DB analiz butonu aktif: Series 9000 programlarımız, her kullanıcının F10 pencerelerinde görüntülenecek başlıkları belirleyebilmesine, dolayısıyla kartlarına ilişkin kayıtları istedikleri başlıklar altında listeleyebilmesine imkân vermektedir. Çünkü programlarımızda, her karta yönelik birçok başlık seçeneğinin kayıtlı olduğu dosyalar yer almaktadır. Bu dosyaların, dolayısıyla bu dosyalarda yer alan başlıkların neler olduklarını, F10 ekranlarının Alternatif sorgulama cümlesi seç butonunu tıklayarak, karşınıza gelecek Tablo görünümü başlıklı alandan görebilirsiniz. İşte bu alanda gördüğünüz başlık tanımlamalarının kayıtlı olduğu dosyaları, kullanıcılarımızın kendi istekleri doğrultusunda oluşturabilmeleri mümkündür. Bunun için programlarımızın üst bölümünde yer alan DB Analiz butonu kullanılacaktır. Bu butonun ilgili kullanıcınız için aktif olmasını istiyor iseniz bu alana karşılık gelen kutucuğa (evet) işaretini koymalısınız. Aksi durumda bu buton kullanıcınız için aktif olmayacaktır. 22-) Hatırlatıcı butonu aktif: İlgili kullanıcınızın programlarımızın üst bölümünde yer alan hatırlatıcı butonu ile işlem yapmasını istiyor iseniz bu alana karşılık gelen kutucuğa (evet) işaretini koymalısınız. Aksi durumda bu buton kullanıcınız için aktif olmayacaktır. 23-) Makrolar butonu aktif: İlgili kullanıcınızın programlarımızın üst bölümünde yer alan makrolar butonu ile işlem yapmasını istiyor iseniz bu alana karşılık gelen kutucuğa (evet) işaretini koymalısınız. Aksi durumda bu buton kullanıcınız için aktif olmayacaktır. 24-) Proforma fiy. değ. kesinleştirme onayı verebilir: KUR9000/Sistem/Sistem ve Program Parametreleri/ Program Akış Parametrelerinde yer alan "Proforma Fiy. Değ. Kesinleştirmede Onay Kontrolü" tanımlı parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, satış modülünden Proforma Fiyat değişikliği evrakı girilip kayıt edildikten sonra bu evraka "onaysız" opsiyonu atanır. Bunun anlamı onay verilmeden stoklarınızın proforma olarak hazırlanan fiyat değişikliğinin kesinleştirilmeyeceğidir. Proforma fiyat değişikliği evrakının geneline verilecek onay işlemi, yetkili kullanıcılar için Ctrl+Z kesinleştirme işlemi ise Ctrl+K (Proforma kesinleştirme) tuşları ile yapılmaktadır. Eğer evrakın birkaç satırı için proforma fiyatlar onaylanacak ise Ctrl+W, bu satırların kesinleştirilmesi için de F7 tuşu kullanılacaktır. Programlar sisteme ilk yüklendiğinde proforma kesinleştirme yetkisi sadece supervisor'dadır. İlgili kullanıcınızın supervisor dışında proforma fiyat değişikliğinin kesinleşme onayını vermesini istiyor iseniz bu parametreyi -evet- olarak belirtmelisiniz. Yani ilgili parametreye karşılık gelen kutucuğa işaretini koymalısınız. 25-) Evrak kontrol kodu verebilir: Alınan sipariş fişi, satış faturası borç dekontu, akaryakıt faturası ya da satış irsaliyesi keserken, carilerinizin o andaki açık hesap bakiyesi ile tanıtım kartlarının teminat bilgileri butonundan girilen kredi tavanını karşılaştırılıp, borç bakiyesi kredi tavanını aşıyorsa bu tip evraklarda programınızın öncelikle sizi uyarıp, ancak Onay Kodunu girildikten sonra işleminize devam etmenizi sağlamaktadır. Bu konu ile ilgili ayrıntılı bilgi programınızın Sistem/Stok ve sipariş Parametreleri/Evrak Kontrol Kodu belirleme bölümünde ayrıntılı olarak verilmiştir. Ayrıca bu program stok yönetiminizin evraklar bölümünde de yer almaktadır. İşte tanıtımını yaptığınız kullanıcınızın bu programı kullanarak kredi limitinin aşıldığı evraklar için onay kodu verebilmesini istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Aksi durumda hayır olarak seçmelisiniz. 26)Mesaj butonu aktif: İlgili kullanıcınızın programlarımızın üst bölümünde yer alan Mesaj butonu ile işlem yapmasını istiyor iseniz bu alana karşılık gelen kutucuğa (evet) işaretini koymalısınız. Aksi durumda bu buton kullanıcınız için aktif olmayacaktır. 27)Rapor bankası menüsü aktif: Tüm Series9000 programlarında yer alan ve Rapor bankası başlığı altında sıralanan tüm raporların ilgili kullanıcınız için aktif olmasını yani bu raporlar üzerinde işlem yapmasını istiyor iseniz bu alanı evet olarak yani şeklinde işaretlemelisiniz. Aksi durumda ilgili kullanıcınız için Rapor bankası modülü aktif olmayacaktır. 35

36 28)Kuruluş menülerini kullanabilir: KUR9000 programındaki Kuruluş menüsü altında sıralanan programları ilgili kullanıcınız için aktif olmasını yani bu programlarla ilgili girişlerde bulunmasını istiyorsanız, bu alanı evet olarak yani şeklinde işaretlemelisiniz. Aksi durumda ilgili kullanıcınız için kuruluş menüsü programları aktif olmayacaktır. Böylece kuruluş programındaki Listeler/Log Listeleri/Genel log (504064) dan ilgili kullanıcının hareket detaylarını listeleyebilirsiniz. 29)Evrak numarası değiştirebilir: Evraklarımızda CTRL+Shift+D tuşları yardımıyla önceden kaydedilmiş olan evrakların seri numaralarını değiştirebilmeniz mümkündür. Evrak numarası değiştirme işleminin istediğiniz kullanıcılar için aktif ya da pasif olmasını sağlayabilirsiniz. Bu tamamen SRV nin hangi kullanıcıya bu hakkı vereceğine bağlı olarak belirlenmektedir. Bunun için öncelikle Kuruluş menüsü altında yer alan Kullanıcı hak tanımlama programı çalıştırılmalı ve kullanıcı seçimi yapılmalıdır. Sonrasında aynı ekran üzerindeki Genel hak tanımlamaları butonu tıklanarak evrak numarası değiştirme parametresi isteğinize uygun olacak şekilde işaretlenmelidir. Bu alanın evet olarak işaretlenmesi durumunda ilgili kullanıcınız bu tuşlarla işlem gerçekleştirebilecektir. Aksi durumda bu işlem için yetkisi olmadığı program tarafından bildirilecektir. 30)Görünümü saklayamasın: Series9000 programlarında kullanıcılarımızın, föy, operasyon ve yönetim ekranları üzerinde istedikleri düzenlemeyi yapabilmeleri, mümkündür. Şöyle ki ekrandaki kolon başlıklarını kaldırabilir, ekranda ki bilgileri istedikleri başlıklar altında sıralayabilir ya da bilgilerin belirli başlık altında gruplandırılmasını sağlayabilirler. Daha sonrada düzenledikleri ekran görüntüsünü ilgili programların görünüm başlıklı menüsünde yer alan görünümü sakla seçeneği ile kayıt edip saklayabilirler. Bu görünümü sakla seçeneğinin istediğiniz kullanıcılar için aktif ya da pasif olmasını sağlayabilirsiniz. Bunun için öncelikle Kuruluş menüsü altında yer alan Kullanıcı/Grup hak tanımlama programı çalıştırılmalı ve kullanıcı seçimi yapılmalıdır. Sonrasında aynı ekran üzerindeki Genel hak tanımlamaları butonu tıklanarak görünümü saklayamasın parametresi isteğinize uygun olacak şekilde işaretlenmelidir. Kullanıcılarınızın bu parametreyi kullanmasını istiyor iseniz bu alanı hayır (X) olarak aksi durumda evet olarak seçmelisiniz. 31-) Alan seçicisi pasif mi?: Aynı şekilde kullanıcılarımızın rapor, föy, operasyon ve yönetim ekranlarında listelenen kolon başlıklarına yeni kolon ekleyebilmeleri dolayısıyla bilgilerinin bu başlıklar altında detaylandırılmasını sağlayabilirler. Bunun için öncelikle yapılması gereken kolon başlıkları üzerinde mouse un sağ tuşuna basıp Alan seçicisi seçeneğini seçmektir. Bu işlem sonrasında karşınıza bu tabloya özel, ekleyebileceğiniz başlıkların yer aldığı bir ekran gelecektir. Bu ekrandan istediğiniz başlığı mouse unuzun sürükle bırak özelliğini kullanarak istediğiniz bölüme ekleyebilirsiniz. Bu alan seçici parametresinin istediğiniz kullanıcılar için aktif ya da pasif olmasını sağlayabilirsiniz. Bunun için Kuruluş menüsü altında yer alan Kullanıcı/Grup hak tanımlama programı çalıştırılmalı ve kullanıcı seçimi yapılmalıdır. Sonrasında aynı ekran üzerindeki Genel hak tanımlamaları butonu tıklanarak alan seçicisi pasif mi? parametresi isteğinize uygun olacak şekilde işaretlenmelidir. Kullanıcılarınızın bu parametreyi kullanmasını istiyor iseniz bu alanı hayır (X) olarak aksi durumda evet olarak seçmelisiniz. 32-) SMS butonu aktif: İlgili kullanıcınızın programlarımızın üst bölümünde yer alan SMS Mesaj butonu ile işlem yapmasını istiyor iseniz bu alana karşılık gelen kutucuğa (evet) işaretini koymalısınız. Aksi durumda bu buton kullanıcınız için aktif olmayacaktır. Dolayısıyla programdan SMS gönderemeyecektir. 33-) Caride portal sekmesi aktif: İlgili kullanıcınızın Cari hesap tanıtım kartı (041110) ndaki Portal Bilgileri sayfasının görünmesini istemiyorsanız bu alana karşılık gelen kutucuğa hayır (X) işaretini koymalısınız. Böylece portal erişimle ilgili bilgiler kullanıcınız için aktif olmayacaktır. 34-) Tablo görünümlerini varsayılana döndürebilir: Bildiğiniz gibi programlarımızın F10, yönetim, operasyon, föy vb. ekranlarında istediğiniz değişikliği yapabilmeniz sonrasında da bu değişiklikleri kayıt ederek sürekli aynı detaylarda listelenmesini sağlayabilmeniz mümkündür. Örneğin ekranda yer alan kimi kolon başlıklarını kaldırıp sizin için önemli olan başlıkların bu ekranda listelenmesini sağlayabilirsiniz. Yaptığınız değişiklikler sonrasında eğer bu ekranları eski haline yani orijinal haline çevirmek isterseniz de ekranlarınızın üst bölümündeki Görünüm menüsünde yer alan varsayılana 36

37 geri dön seçeneğini çalıştırmanız yeterli olmaktadır. İşte bu seçeneğin yani varsayılana geri dön seçeneğinin istediğiniz kullanıcılar için pasif durumda olmasını, dolayısıyla işlem yapmasını engellemek istiyor iseniz bu parametreyi hayır (X) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Böylece seçtiğiniz kullanıcılarınız söz konusu ekranlarda yapılan değişiklikleri varsayılan haline döndüremeyecektir. 35-) Toplu muh. fiş kilitleme yapamaz: İki tarih arasındaki muhasebe fişlerini kilitleme (081004) programını istediğiniz kullanıcılar için pasif hale getirmek için bu parametre evet olarak seçilmelidir. Böylece ilgili kullanıcı İki tarih arasındaki muhasebe fişlerini kilitleme programını çalıştırdığında muhasebe fişlerini kilitleme işlemini yapamayacak ve Muh. Fişlerini toplu kilitleme hakkınız sistem yöneticisi tarafından kısıtlanmıştır! uyarısıyla karşılaşacaktır. Buna benzer olarak Muhasebe fişleri yönetimi (081009) menüsünden de seçili fişleri kilitleyemeyecektir. 36)Toplu muh. fiş kilit açma yapamaz: İki tarih arasındaki muhasebe fişlerinin kilidini açma (081007) programını istediğiniz kullanıcılar için pasif hale getirmek için bu parametre evet olarak seçilmelidir. Böylece ilgili kullanıcı İki tarih arasındaki muhasebe fişlerinin kilidini açma programını çalıştırdığında muhasebe fişlerinin kilidini açma işlemini yapamayacak ve Muh. Fişlerinin toplu kilit açma hakkınız sistem yöneticisi tarafından kısıtlanmıştır! uyarısıyla karşılaşacaktır. Buna benzer olarak Muhasebe fişleri yönetimi (081009) menüsünden de seçili fişlerin kilidini açamayacaktır. 37)Fiyat değişikliği hakkı: Bu parametre stok sipariş onayı verebilir parametresi ile aynı mantıkla çalışmaktadır. Zaten bu alanda da kullanıcılarımıza aynı uygulamanın geçerli olduğunu gösteren Tüm stok fiyatlarını değiştirebilir Sadece grup stoklarının fiyatını değiştirebilir Sadece kendi stoklarının fiyatını değiştirebilir Fiyat değişikliği yapamaz Seçenekleri sunulacaktır. Bu aşamada kullanıcılarınız için, amacınıza uygun olacak seçeneği seçerek stokların fiyatlarını değiştirme konusunda yetkilendirebilirsiniz. Örneğin tüm stokların fiyatlarını değiştirmelerine izin verebileceğiniz gibi hiçbir stokun fiyatını değiştirmelerine olanak tanımayabilirsiniz. Aynı şekilde sadece sorumlu oldukları stokların fiyatlarını değiştirme yetkisi verebilir, bunun yanı sıra bağlı oldukları gruptaki diğer kullanıcılarında sorumlu oldukları stokların fiyatlarını da değiştirecekleri şekilde yetkilendirebilirsiniz. 38)Hizmet satış sözleşmesi onayı verebilir: KUR9000/Sistem/Sistem ve Program Parametreleri/Program Akış Parametrelerinde yer alan "Hizmet faturalarına satış sözleşmesi çağırmada onay kontrolü" tanımlı parametre -evet- seçildiğinde, hizmet satış sözleşmeleri girilip kayıt edildikten sonra bu fişlere "onaysız" opsiyonu atanır. Bunun anlamı onay verilmeden hizmet satış sözleşmelerini hizmet faturalarına çağırabilmenizin mümkün olmayacağıdır. Bu opsiyon evet seçili iken hizmet satış sözleşmelerini ilgili evraklara çağırmak istediğinizde hizmet faturalarına herhangi bir kayıt gelmeyecektir. KUR9000'den yukarıda sözünü ettiğimiz parametre aktif hale geçirildiği halde, hizmet satış sözleşmelerinin hizmet faturalarına çağırılması gerekiyorsa, ilgili fişlere gidilerek bu fişlere onay verilmelidir. Onay verme işlemi yetkili kullanıcılar için Ctrl+Z ve Ctrl+W Sipariş Onaylama tuşu ile yapılır. Bu alanda sizden istenen kullanıcılarınızın hizmet satış sözleşmesi onaylama konusunda nasıl yetkilendireceğinizi belirlemenizdir. 39)Hizmet alış sözleşmesi onayı verebilir: KUR9000/Sistem/Sistem ve Program Parametreleri/Program Akış Parametrelerinde yer alan "Hizmet faturalarına alış sözleşmesi çağırmada onay kontrolü" tanımlı parametre -evet- seçildiğinde, hizmet alış sözleşmeleri girilip kayıt edildikten sonra bu fişlere "onaysız" opsiyonu atanır. Bunun anlamı onay verilmeden hizmet alış sözleşmelerini masraf faturalarına çağırabilmenizin mümkün olmayacağıdır. Bu opsiyon evet seçili iken hizmet alış sözleşmelerini ilgili evraklara çağırmak istediğinizde masraf faturalarına herhangi bir kayıt gelmeyecektir. KUR9000'den yukarıda sözünü ettiğimiz parametre aktif hale geçirildiği halde, hizmet alış sözleşmelerinin masraf faturalarına çağırılması gerekiyorsa, ilgili fişlere gidilerek bu fişlere onay verilmelidir. Onay verme işlemi yetkili kullanıcılar için Ctrl+Z ve Ctrl+W Sözleşme Onaylama 37

38 tuşu ile yapılır. Bu alanda sizden istenen kullanıcılarınızın hizmet alış sözleşmesi onaylama konusunda nasıl yetkilendireceğinizi belirlemenizdir. 40) + 41-) + 42-) Firma, şube ve aktif yıl seçimi pasif mi? Bildiğiniz gibi programlarımızda birden fazla firma ve bu firmalara bağlı olan şubeler ile programdan çıkmadan aynı anda çalışabilmeniz mümkündür. Bunun yanı sıra çalıştığınız firmaların hangi mali yılı ile işlem yapacağınızı da belirleyebilmektesiniz. Bunun için programlarımızın üst bölümünde yer alan Aktif firma, Aktif şube ve Mali yıl alanlarından çalışılmak istenen firma, yıl ve şube seçiminin yapılması yeterlidir. Eğer kullanıcılarınızın bu alanlara müdahale etmelerini istemiyor iseniz yani istediğiniz kullanıcı için bu alanların pasif durumda olmasını istiyor iseniz, ilgili parametrelere karşılık gelen kutucukları (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Böylece yetkili olmayan kullanıcılarınız programa girdiklerinde bu alanları pasif olarak göreceklerdir. 43-) Personel kartındaki ücreti değiştiremez: İlgili kullanıcınızın Personel sicil kartları (111100) ekranında yer alan Personel ücret bilgileri sayfasındaki ücret alanında değişiklik yapmasını istemiyor iseniz bu alanı (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Böylece ilgili kullanıcı hangi programda olursa olsun personel sicil kartı ekranındaki personel ücret bilgisini görebilecek fakat değişiklik yapamayacaktır. Çünkü ilgili alan pasif olarak görüntülenecektir. 44-) Kullanıcı tanımlı formu değiştirebilir: Programlarımızın kart ve evrakları üzerinde Ctrl+Shift+F (Kullanıcı tanımlı form düzenleyici) tuşlarına basarak kullanıcı bazında formlar tanımlayabilmeniz ya da tanımlı olan formlar üzerinde değişiklik yapabilmeniz mümkündür. Bu yardım tuşumuz programlarımızda varsayılan olarak sadece SRV nin işlem yapabileceği şekilde yapılandırılmıştır. Eğer İlgili kullanıcınızın bu tuşları kullanarak tanımlı olan formlar üzerinde değişiklik yapmasını istiyor iseniz bu alanı (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Aksi durumda kullanıcılarınız bu tuşlara bastığında Bu işlem için yetkiniz yok mesajı ile karşılaşacaklardır. 47)Db rapor dizayn edemez: İlgili kullanıcınızın Db Rapor dizayn etmesini engellemek istiyorsanız, bu alanı (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Böylece ilgili kullanıcı DB rapor'u çalıştırdığında Dosya menüsü altında yer alan tasarım seçeneğine ulaşımı engellenmiş olacaktır. 48)Yeni Db rapor yaratamaz: İlgili kullanıcınızın Db Rapor yaratmasını engellemek istiyorsanız, bu alanı (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Böylece ilgili kullanıcı DB rapor'u çalıştırdığında Dosya menüsü altında yer alan Yeni/rapor seçeneğine ulaşımı engellenmiş olacaktır. 49)Db rapor silemez: İlgili kullanıcınızın mevcut olan Db Raporu silmesini engellemek istiyorsanız, bu alanı (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Böylece ilgili kullanıcı DB rapor'u çalıştırdığında Dosya menüsü altında yer alan sil seçeneğine ulaşımı engellenmiş olacaktır. 50)Db rapor adını değiştiremez: İlgili kullanıcınızın mevcut olan Db Raporun adını değiştirmesini engellemek istiyorsanız, bu alanı (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Böylece ilgili kullanıcı DB rapor'u çalıştırdığında Dosya menüsü altında yer alan ad değiştir seçeneğine ulaşımı engellenmiş olacaktır. 51-) Db raporu taşıyamaz: İlgili kullanıcınızın mevcut olan Db Raporu başka bir klasöre taşımasını engellemek istiyorsanız, bu alanı (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. 53-Satın alma talebi onayı verebilir: Bu düzenleme ile amacımız hangi kullanıcıların satınalma taleplerini Ctrl+Z ve Ctrl+W tuşlarını kullanarak onaylayacağının belirlenmesidir. Bunun için yapılması gereken ilgili parametrenin istenen kullanıcı için evet olarak işaretlenmesidir. 55-Kur giriş yetkisi yok: Bu parametrenin evet olarak işaretlendiği kullanıcılar programlarımızın üst bölümünde yer alan kurlar butonundan kur bilgilerinin girişlerini yapmaya yetkili olacak, aksi durumda kur girişlerini yapamayacaklardır. Program kur girişi yapmaya yetkili olmayan kullanıcıların bu ekran üzerinde önceden girilmiş kur bilgilerini ve kur raporlarını izleyebilmelerine imkan tanıyacaktır. 38

39 56-) Güncelle butonu aktif: Bu parametrenin evet olarak işaretlendiği kullanıcılar programlarımızın üst bölümünde yer alan güncelle butonundan program güncellemelerini yapmaya yetkili olacak, aksi durumda güncelleme işlemini yapamayacaklardır. 57-) İade talebi onayı verebilir: Bu düzenleme ile amacımız hangi kullanıcıların iade taleplerini Ctrl+Z ve Ctrl+W tuşlarını kullanarak onaylayacağının belirlenmesidir. Bunun için yapılması gereken ilgili parametrenin istenen kullanıcı için evet olarak işaretlenmesidir. 58-) Teklif fişi onayı verebilir: Bu düzenleme ile amacımız hangi kullanıcıların teklif fişlerine Ctrl+Z ve Ctrl+W tuşlarını kullanarak onaylayacağının belirlenmesidir. Bunun için yapılması gereken ilgili parametrenin istenen kullanıcı için evet olarak işaretlenmesidir. 59-) Hizmet siparişi onayı verebilir: V14 serisi ile birlikte programlarımızda hizmet kalemlerine yönelik sipariş fişleri de düzenlenebilmektedir. Bu girişler de hizmet, satış ve satınalma yönetimi altında yer alan Kombine alınan/verilen sipariş fişleri menüsünde sıralanan sipariş fişleri ile gerçekleşmektedir. İşte bu alanda istenen hangi kullanıcıların hizmet sipariş fişlerine Ctrl+Z ve Ctrl+W tuşlarını kullanarak onaylayacağının belirlenmesidir. Bunun için yapılması gereken ilgili parametrenin istenen kullanıcı için evet olarak işaretlenmesidir. 60-) İş emri onayı verebilir: Bu parametre ile amacımız hangi kullanıcıların teklif işemri kartlarına Ctrl+Z tuşlarını kullanarak onaylayacağının belirlenmesidir. Bunun için yapılması gereken ilgili parametrenin istenen kullanıcı için evet olarak işaretlenmesidir. 61-) Arayüz dili: Bu parametre ile amacımız, kullanıcılarınızın programları hangi dil ile kullanacaklarını belirlemenizdir. Bu belirleme sonrasında ilgili kullanıcının tanımlanan dil haricinde başka bir dil ile programı çalıştırabilmesi mümkün olmayacaktır. 62-) Masraf sipariş onayı verebilir: V14 serisi ile birlikte programlarımızda masraf kalemlerine yönelik sipariş fişleri de düzenlenebilecektir. Bu girişler de hizmet, satın alma ve satış yönetimi altında yer alan Kombine alınan/verilen sipariş fişleri menüsünde sıralanan sipariş fişleri ile gerçekleşmektedir. İşte bu alanda istenen hangi kullanıcıların masraf sipariş fişlerine Ctrl+Z ve Ctrl+W tuşlarını kullanarak onaylayacağının belirlenmesidir. Bunun için yapılması gereken ilgili parametrenin istenen kullanıcı için evet olarak işaretlenmesidir. 63-) Demirbaş sipariş onayı verebilir: Bu parametre ile de demirbaş siparişlerine yönelik onay tanımlaması yapılacaktır. Demirbaş siparişleri de tıpkı masraf ve hizmet siparişlerinde olduğu gibi hizmet, satın alma ve satış yönetimi altında yer alan Kombine alınan/verilen sipariş fişleri menüsünde sıralanan sipariş fişleri ile gerçekleştirilecektir. İşte bu alanda istenen hangi kullanıcıların demirbaş sipariş fişlerine Ctrl+Z ve Ctrl+W tuşlarını kullanarak onaylayacağının belirlenmesidir. Bunun için yapılması gereken ilgili parametrenin istenen kullanıcı için evet olarak işaretlenmesidir. 64-) Hizmet satın alma talebi onayı verebilir: Programlarımızda aynı evrak içinde stok haricinde hizmet, masraf ve demirbaşlara yönelik satın alma talep evrakı düzenlenmesi mümkün olmaktadır. Bu girişlerde satın alma yönetimimizde yer alan Satın alma talep fişi (23010) ile gerçekleştirilmektedir. Bu parametre ile de amacımız hangi kullanıcıların hizmet satın alma taleplerini Ctrl+Z ve Ctrl+W tuşlarını kullanarak onaylayacağının belirlenmesidir. Bunun için yapılması gereken ilgili parametrenin istenen kullanıcı için evet olarak işaretlenmesidir. 65-) Masraf satın alma talebi onayı verebilir: Hizmet satın alma taleplerine yönelik açıklamamızda da belirttiğimiz gibi programlarımızda aynı evrak içinde stok haricinde hizmet, masraf ve demirbaşlara yönelik satın alma talep evrakı düzenlenmesi mümkün olmaktadır. Bu girişlerde satın alma yönetimimizde yer alan Satın alma talep fişi (23010) ile gerçekleştirilmektedir. Bu parametre ile de amacımız hangi kullanıcıların masraf satın alma taleplerini Ctrl+Z ve Ctrl+W tuşlarını 39

40 kullanarak onaylayacağının belirlenmesidir. Bunun için yapılması gereken ilgili parametrenin istenen kullanıcı için evet olarak işaretlenmesidir. 66-) Demirbaş satın alma talebi onayı verebilir: Bu parametre ile de hangi kullanıcıların demirbaş satın alma taleplerini Ctrl+Z ve Ctrl+W tuşlarını kullanarak onaylayacağının belirlenmesidir. Bunun için de yapılması gereken ilgili parametrenin istenen kullanıcı için evet olarak işaretlenmesidir. Demirbaş satın alma talepleri de tıpkı hizmet ve masraf talep girişlerinde olduğu gibi aynı evrak içinde satın alma yönetimimizde yer alan Satın alma talep fişi (23010) ile gerçekleştirilmektedir. 67-) Hizmet teklifi onayı verebilir: Programlarımızda aynı evrak içinde stok haricinde hizmet, masraf ve demirbaşlara yönelik verilen teklif fişi düzenlenmesi mümkün olmaktadır. Bu girişlerde satış yönetimimizde Verilen teklifler fişleri menüsünde yer alan evraklar ile gerçekleştirilmektedir. Bu parametre ile de amacımız hangi kullanıcıların hizmet teklif evraklarını Ctrl+Z ve Ctrl+W tuşlarını kullanarak onaylayacağının belirlenmesidir. Bunun için yapılması gereken ilgili parametrenin istenen kullanıcı için evet olarak işaretlenmesidir. 68- ) Masraf teklifi onayı verebilir: Bu parametre ile de hangi kullanıcıların masraf kalemleri için düzenlenen teklif evraklarına Ctrl+Z ve Ctrl+W tuşlarını kullanarak onay verip vermeyeceği belirlenecektir. İlgili kullanıcının onay verebilmesi için bu parametrenin evet olarak işaretlenmesi yeterlidir. Masraf teklif girişleri de tıpkı hizmet kalemlerinin girişlerinde olduğu gibi satış yönetimimizde verilen teklifler fişleri menüsünde yer alan evraklar ile gerçekleştirilmektedir. 69-) Demirbaş teklifi onayı verebilir: Bu parametre ile de hangi kullanıcıların demirbaş kalemleri için düzenlenen teklif evraklarına Ctrl+Z ve Ctrl+W tuşlarını kullanarak onay verip vermeyeceği belirlenecektir. İlgili kullanıcının onay verebilmesi için bu parametrenin evet olarak işaretlenmesi yeterlidir. Demirbaş teklif girişleri de satış yönetimimizde verilen teklifler fişleri menüsünde yer alan evraklar ile gerçekleştirilmektedir. 70-) Hiçbir evrakın yazıcı formunu değiştiremez: Programlarımızın sipariş, irsaliye, fatura vb. evrakları üzerinde ALT+F tuşlarına basarak ulaşılan ekranında istenen bilgiler ile form tasarımları gerçekleştirilmekte sonrasında da dökümleri alınabilmektedir. Bu parametre ile de amacımız form tasarımları üzerinde hangi kullanıcıların değişiklik yapabileceğinin hangilerinin yapamayacağının belirlenmesidir. Bu parametre istenen kullanıcı için evet olarak belirlenirse tasarlanan formlar üzerinde herhangi bir düzenleme yapıp kayıt işlemi gerçekleştiremeyecek aksi durumda düzenleme yapabileceklerdir. Veri tabanı hakları... Kullanıcılarınız programlara girme yetkisine sahip olsa bile, dilediğiniz kullanıcının programlar üzerinde kayıt okuma, yeni kayıt ekleme, eski bir kayıt üzerinde değişiklik yapma veya silme yetkilerini kaldırabilir, dilediğiniz kullanıcılarınıza bu yetkilerin bir kısmını veya tamamını verebilirsiniz. Bunun için Veri tabanı hakları butonu kullanılacaktır. Bu butonu tıkladığınızda karşınıza gelecek ekranda, biraz önce seçmiş olduğunuz kullanıcınızın erişebileceği dosya isimleri ve bu dosyalarda yapabileceği işlemler yer almaktadır. Bu aşamada sizin yapmanız gereken, ilgili kullanıcınızın hangi dosyalarda, hangi haklara sahip olacağını belirlemek olacaktır. Şimdi ekranınızdaki alanları sıra ile incelerken, aynı zamanda erişim haklarını nasıl düzenleyeceğinizi açıklamaya çalışalım. No: KUR9000 programınız tarafından otomatik olarak getirilen dosya sıra numarasıdır. Dosyalar: Erişilebilecek dosya isimleri bu alanda yer almaktadır. Erişim hakkı: Bu alanda satır sonu butonuna tıklandığında 3 seçenekten oluşan bir pencere açılır. Sizden istenilen, tablo haklarını düzenlemekte olduğunuz kullanıcınızın, ilgili satırdaki dosya üzerinde ne gibi işlemlere yetkili olacağını belirlemenizdir. Şimdi bu hakların neler olduğuna bir göz atalım; 40

41 Ulaşamaz: Erişim hakkı ulaşamaz seçilirse, o kullanıcınız, ilgili satırdaki dosyaya hiç bir şekilde ulaşamaz, o dosya üzerinde işlem yapamaz, dolayısıyla bundan sonraki alanlarda herhangi bir tanımlama yapmanıza gerek kalmayacaktır. Ulaşabilir: Erişim hakkı ulaşabilir seçilirse o kullanıcınız, ilgili satırdaki dosyaya ulaşabilir. O dosya üzerinde hangi işlemlere yetkili olacağı biraz sonra tanımlanacaktır. Kayıt Ekler: Erişim haklarını kayıt ekler seçilirse o kullanıcınız, ilgili satırdaki dosyaya ulaşabilir ve bu dosyaya kayıt ekleyebilir. Ancak bu biraz sonra açıklayacağımız kendi kayıtlarını, grup kayıtlarını ve tüm kayıtları alanlarındaki tanımlamalara göre farklılık gösterir. Evet, yukarıdaki açıklamalarımızı dikkate alarak, kullanıcılarınızın erişim haklarını belirleyiniz. Erişim hakları belirlendikten sonra, sıra kullanıcılarınızın kendi kayıtları, grup kayıtları ve tüm kayıtlar üzerinde hangi yetkilere sahip olacağını belirlemeye gelmiştir. Yani bir kullanıcınız MUHFIS dosyasına ulaşabilir olarak tanımlandıysa, bu dosyaya ulaştıktan sonra hangi işlemlere yetkili olacağı aşağıda açıklayacağımız alanlarda belirlenecektir. Kendi kayıtlarını: Bu alana gelip satır sonu butonunu tıkladığınızda yine bir pencere ile karşılaşacaksınız. Bu sefer sizden istenilen, erişim haklarını girmekte olduğunuz kullanıcınızın, kendi kayıtları üzerinde hangi işlemleri yapabileceğini seçmenizdir. Kullanıcınızın kendi kayıtları (yani kendi kullanıcı kodu ile girdiği kayıtlar) üzerinde yapabileceği işlemler aşağıda açıklanmıştır; Eğer erişim hakkı ulaşamaz olarak tanımlandıysa, bu bölümde herhangi bir tanımlama yapmaya gerek yoktur. Erişim hakkı ulaşabilir olarak tanımlandıysa, kullanıcınız kendi kayıtlarını, 1. Okuyamaz; kendi kayıtları dahi olsa kullanıcı bu kayıtları okuyamaz (programa girer fakat hiç bir şey göremez) 2. Okuyabilir; kendi kayıtlarını sadece okuyabilir (görebilir). 3. Değiştirebilir 1; kendi kayıtları üzerinde sadece değişiklik yapabilir. 4. Değiştirebilir 2 5. Silebilir; kendi kayıtlarını silebilir ve değiştirebilir. 6. Tüm Haklar; kayıt ekler ve yukarıda sıralanan tüm haklara sahip olabilir. Erişim hakkı kayıt ekler olarak seçildiyse, kullanıcınız kendi kayıtlarını, 1. Okuyamaz; ilgili dosya üzerinde hiç bir işlem yapamaz, 2. Okuyabilir; sadece kayıt ekleyebilir, silme ve değişiklik yapamaz, 3. Değiştirebilir 1; kullanıcı ilgili dosyaya kayıt ekleyebilir, değişiklik yapabilir ancak o dosyadan herhangi bir kaydı silemez. 4. Değiştirebilir 2; 5. Silebilir; ilgili dosyadaki kendi kayıtlarını değiştirebilir ve silebilir. 6. Tüm Haklar; kullanıcı kendi kayıtları üzerinde tüm haklara sahip olur (kayıt ekler, değişiklik yapabilir, silebilir). Evet, yukarıdaki açıklamalarımızı da dikkate alarak, kullanıcınızın kendi kayıtları üzerinde hangi hakka sahip olacağını belirleyiniz. Grup kayıtlarını: Bu alanda satır sonu butonu tıklandığında, kendi kayıtlarını alanında karşılaştığınız pencere yine ekrana gelecektir. Bu sefer sizden istenilen, ilgili kullanıcınızın bağlı olduğu grup kayıtları üzerinde hangi haklara sahip olacağını belirlemenizdir. Tüm kayıtları: İlgili kullanıcınızın tüm kayıtlar üzerinde hangi haklara sahip olacağını bu alanda belirleyeceksiniz. Bu haklar ve işlevleri kendi kayıtlarını bölümünde açıklanmıştır. 41

42 Bütün dosyalar için erişim haklarını tanımladıktan sonra sıra, bu bilgilerinizi ALT+S tuşları ile veya sakla butonunu tıklayarak kaydetmeye gelmiştir. Kayıt işleminden sonra esc tuşu ile kullanıcı listesinin yer aldığı ekrana geri dönebilirsiniz. Log ayarları Bu buton ile istediğiniz kullanıcılara ait log tanımlamaları yapabilirsiniz. Programlarımızda kullanıcıların yaptıkları işlemlerin ayrıntılı olarak saklanabilmesi için bu parametre ekranından yapacağınız seçimlere göre silinen ve değiştirilen kayıtlara erişmeniz mümkün olacaktır. Programı çalıştırdığınızda karşınıza çıkan parametreler Firma Log Parametreleri (504060) ile aynıdır, tek farkı buradan istediğiniz kullanıcılara ait işlemler yapılmasıdır. Ayrıntılı bilgi için Firma Log Parametrelerindeki (504060) açıklamalarımızdan faydalanabilirsiniz. Programlara giriş hakları Kullanıcılarınızın bazı 9000 serisi programlara girmelerini tamamen yasaklayabilirsiniz. Örneğin firmanızda MIS9000 ile birlikte MRP9000 Üretim Yönetimi Paketi de kullanılıyor. Ancak bazı kullanıcılarınızın MRP9000 programına ulaşmalarını engellemek istiyorsunuz. Bu durumda, kullanıcı listesi ekranında iken programlara giriş hakları butonunu tıklayın karşınıza program kullanım parametreleri başlıklı bir pencere gelecektir. Bu pencerenin ilk kolonunda program sıra numaraları, ikinci kolonunda program isimleri ve son kolonuna kullanabilir opsiyonları yer alır. Series 9000 programları sisteminize ilk yüklendiğinde bütün kullanıcılara açıktır. Şimdi aşağı/yukarı ok tuşlarını veya kaydırma tuşunu kullanarak ilgili kullanıcınız için yasaklamak istediğiniz programın bulunduğu satıra gelin. Daha sonra kullanabilir kolonunda yer alan kutucuğa hayır anlamına gelen (X) işaretini koyarak işleminizi tamamlayın. Modül kullanım hakları Vr.14 serisi programlarımızın en önemli özelliği kullanıcılarımıza modül modül sunuluyor olmasıdır. Yani kullanıcılarımız sadece ihtiyaç duydukları modülleri satın alabilmektedirler. Dolayısıyla kullanıcıların programları kullanma yetkileri de (kısıtlamaları) modüller bazında gerçekleştirilebilecektir. Bu amaçla Kullanıcı/Grup hak tanımlama (501300) ekranına böyle bir buton eklenmiştir. Bu ekranda yapılması gereken tek işlem, seçilen kullanıcının hangi programı kullanmakla yetkili olacağının modüllere karşılık gelen kutucukların evet ( ), hayır (X) şeklinde işaretlenmesi ile gerçekleştirilecektir. Kullanıcılara tanımlanan modülleri kullanma yetkileri de Kuruluş programının Kullanıcı - Modül hakları tanımları listesi (099612) ekranından topluca izlenebilecektir. Evrak kategori tanımlamaları Bu buton, Series 9000 serisinde yer alan evrakları istenilen kategorilere bağlamak, dolayısıyla bu evrakların muhasebe kayıtlarını bir veya birkaç fiş altında toplayabilmek için hazırlanmıştır. Yalnız bu işlemin yapılabilmesi için öncelikle kategori tanımlamalarının yapılmış olması gerekmektedir. Kategori tanımlamalarının nasıl yapılacağı kitabınızın Sistem/Muhasebe Parametreleri/Entegrasyon Parametreleri/Muhasebe Fiş Kategorileri bölümünde ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Biz bu bölümde kategori tanımlamalarınızın yapılmış olduğunu varsayarak, bu kategorilere evrakların nasıl bağlanacağını açıklayacağız. Bu butonu tıkladığınızda karşınıza gelecek ekranda, menü adı başlıklı kolonda 9000 serisinden girişi yapılabilecek bütün evrakların tanımlarını görürsünüz. Bu evraklar modüllere göre gruplanmış halde karşınıza gelecektir. Önce stok yönetimi evrakları, daha sonra sırayla hizmet, satın alma, satış, finans ve üretim yönetimi evrakları listelenir. Her bir evrakın muhasebede oluşturacağı fiş tipi fiş tipi başlıklı kolonda yer almaktadır. Şimdi ilk kategori tanımlamasını hangi evrak için yapacaksanız, imlecinizi o evrak tanımının bulunduğu alana getiriniz. Örneğin bütün açık mal-hizmet satış faturaları tek bir kategoride toplanacaksa, imleç önce Açık hizmet satış faturası satırında konumlanmalıdır. İmleç bu satırda iken aynı zamanda kategori no kolonunda olacaktır. Şimdi bu evrak hangi kategoriye bağlanacaksa, o kategorinin numarası girilmelidir. Kategori tanım ve numaralarını F2 tuşuyla görüntüleyebilirsiniz. Ancak F2 penceresinden seçim yapamazsınız. Kategori numarasını gördükten sonra esc tuşuyla bu pencereden çıkmalı ve numarayı ilgili alana manüel olarak girmelisiniz. Bu giriş sonrasında ilgili 42

43 kategorinin adı hemen ekranınıza yansıyacaktır. Daha imleç bu kategoriye bağlanacak ikinci evrak satırına getirilmeli ve aynı şekilde giriş yapılmalıdır. Kategori girişleri bittikten sonra ALT+S tuşlarıyla kaydedilmelidir. Kayıt işleminden sonra, ticari modüllerden gerçekleşen hareketler tanımladığınız kategorilere göre ilgili fişlerde muhasebeleşecektir. Evrak seri no ve hak tanımlamaları butonu 9000 serisinde yer alan her bir evrak, evrak seri no+evrak sıra no alanlarının birleşimiyle oluşan evrak referans numarası ile takip edilmektedir. Yani önceden girilmiş bir faturayı ekrana çağırmak için, o fatura evrakının seri ve sıra numarasını girmeniz gerekir. Evrak seri numarası 4 dijit uzunluğunda alfa nümerik bir alandır. Kullanıcılar evrakların seri numaralarını manüel olarak girebilirler. Evrak sıra numarası ise 9 dijitten oluşan nümerik bir alandır. Evrak sıra numaraları, seri numarasına göre 1 den başlayarak program tarafından otomatik olarak verilir. Örneğin seri numarası FATR olan bir evrakın sıra numarasını 1 olarak program atayacaktır. Bu evrak kaydedilip ikinci bir FATR seri no lu evrak girilirken, sıra numarası da 1 artarak ilgili alana otomatik olarak gelecektir. Evrak seri numarası alanına, genellikle o evrakı giren kullanıcının ismi veya isminden bir bölüm girilmektedir. Böylece hangi evrakı hangi kullanıcının girdiğini, o kullanıcının toplam kaç evrak girdiğini takip etmek mümkün olur. Eğer evrak seri numaralarının kullanıcı koduna göre otomatik olarak evraka gelmesini istiyorsanız, bu program yardımıyla kullanıcı koduna göre evrak seri numaralarını tanımlayabilirsiniz. Ayrıca, her bir kullanıcının, evraklar üzerinde hangi yetkilere sahip olacağını da bu programdan ayrı ayrı tanımlama imkânına sahipsiniz. Bu butonu tıkladığınızda, seçmiş olduğunuz kullanıcının evrak seri no tanımlamalarının yapılacağı ekranla karşılaşacaksınız. Bu ekranda, Series 9000 üzerinden giriş yapılabilecek evrakların tanımları (menü numarası, menü adı), evrak seri, form dosyası ve form tipi başlıklı kolonlar bulunmaktadır. Biraz önce seçilen kullanıcı hangi evrak/evraklara giriş yapıyorsa, imleç o evrak tanımının bulunduğu satıra getirilir. Daha sonra, kullanıcı bu evraka giriş yaparken otomatik olarak gelmesi istenilen evrak seri numarası ilgili alana girilir. Bu ekrandan sadece evrak seri numaraları girilecekse, bu girişler yapıldıktan sonra ALT+S tuşlarıyla veya sakla butonu tıklanarak kayıt işlemi yapılır ve programdan çıkılır. Seçilen kullanıcı için form dosyası ve form tipi de belirlenecek ise bu aşamada ekranın Form dosyası ve Form tipi alanlarına da uygun girişler yapılmalıdır. Bu kolonlar ile amacımız her evrak için form tasarımı yaparken hangi kullanıcınızın hangi evrak için hangi form dosyasını kullanacağını ve form tipinin ne olacağını belirlemenizdir. Programınız Form tipi alanında size genel ayarlar geçerli, eski tip form ve yeni tip form seçeneklerini sunacaktır. Bu aşamada size düşen kullanıcılarız için ALT+F tuşlarına basarak ulaştığı form tasarımı ekranında ve ALT+K tuşları ile dökümünü alacağı evraklarda yeni tip evrak tasarımını mı, eski tip evrak tasarımını mı? yoksa Evrak döküm parametreleri (091450) ekranının 29. parametresi olan Evrak dökümünde form tipi alanından yapılan döküm seçimini mi? temel alacağını belirtmenizdir. Tüm gereklilikler sağlandıktan sonra evrak kaydedilerek işlem sonlandırılmalıdır. Önemli Not Kullanıcı evrak seri no ve hak tanımlamalarının excel dosyasından aktarılması CTRL+E (Excel tablosundan İmport) Bu yardım tuşu ile amacımız; birden fazla kullanıcısı olan firmalar da tüm kullanıcıların evraklar üzerindeki hak tanımlamalarını tek tek yapmak yerine, toplu olarak Excel dosyasında hazırlayıp sonrasında da bu dosyayı bu ekran üzerinde çağırarak her bir kullanıcı için tanımlanmış hakların otomatik olarak yansıtılmasıdır. Excel dosyasında dikkat edilecek en önemli nokta her bir kullanıcı (Kullanıcı-1, Kullanıcı-2, Kullanıcı-3 vb) için ayrı bir sayfanın (sheet) oluşturulmasıdır. Excel dosyası için öncelikle yapılması gereken, bu ekranda yer alan tüm evrak bilgilerinin ekranımızın üst bölümünde yer alan Excel butonuna basılarak Excel ortamına atılmasıdır. Burada kullanıcılarımız her bir evrak satırının Excel dosyasına aktarıldığından emin olmalıdırlar. Daha sonrasında yapılması gereken, evraklar üzerinde tanımlanacak haklar için ayrı ayrı kolon başlıklarının açılmasıdır. Kullanıcılarımıza evraklar üzerinde toplam olarak 19 hak girişi verilmiştir, dolayısıyla 19 adet kolon başlığı açılacaktır. Bu seçeneklerin neler olduklarını Haklar başlığı altında 43

44 sıralanan bölümde görebilirsiniz. Bu gereklilikler sağlandıktan sonra hangi kullanıcı için hangi evrak üzerinde hak tanımlaması yapılacak ise ilgili evrak satırlarına gelip, istenen hak tanımlamasına ait kolonda konumlanıp E (evet), H (Hayır) olarak belirlemektir. Kullanıcılarımız için hazırlamış olduğumuz Örnek şablon dosyamıza <http://destek.mye.com.tr/index.php> sayfamızda v12 Evrak hak şablonu <http://destek.mye.com.tr/index.php?_m=downloads&_a=viewdownload&downloaditemid= 12> başlığı altından ulaşabilirsiniz. Kayıt kullanım hakları Geliştirilen programlar ile artık istenen kullanıcıya firma, şube, depo, kasa, banka ve sorumluluk merkezi alanları için kısıtlama hakkı getirebileceksiniz. Yani X kodlu kullanıcı A kasası ile işlem yapabilir, Y kodlu kullanıcı Merkez depo ile işlem gerçekleştirebilir ama B sorumluluk merkezini kullanamaz. Bu amaçla Kuruluş programınızın Kullanıcı/Grup hak tanımlama (501300) ekranına Kayıt kullanım hakları butonu eklenmiştir. Bu aşamada yapmanız gereken, kısıtlama getireceğiniz kullanıcı için bu butonu tıklamanız ve işlemleri yapmanızdır. Örneğin 2 nolu kullanıcınızın kasalar alanında işlem yapması için yetkisini kaldırmak istiyorsanız. Bu durumda Kasalar alanını tıklayın açılan alt menüde kayıtlı kasalar karşınıza gelecektir, buradan nakit kasalar için işlem yapmasını istemiyorsanız başındaki seçilmişlik işaretini kaldırmanız yeterli olacaktır. Böylece 2 nolu kullanıcı, mesela Kasa tahsilât fişi (051100) evrağına gidip kayıt yapmak istediğinde Kasa Kodu alanına gelip, kısıtlama getirilen nakit kasayı seçtiğinde program onu Bu işlem için yetkiniz yok! şeklinde uyaracaktır. Buna benzer şekilde birçok kullanıcı için birçok alanda kısıtlama getirebilirsiniz. Ayrıca birden fazla firma ile çalışıyorsanız, her bir firmanız için kullanıcılarınızın kasa, depo gibi kısıtlama haklarını tek bir ekrandan yapabileceksiniz. Çünkü tüm firmalarınız karşınıza gelecektir. Ayrıca kullanıcı/grup hak tanımlama ekranındaki Varsayılan hakları kopyala bölümüne de Kayıt kullanım hakları seçeneği eklenmiştir. Böylece herhangi bir kullanıcınız için tanımlamış olduğunuz kayıt kullanım haklarını, ilk haline yani varsayılan haline çevirebilirsiniz. F2 - evrak hak tanımlamaları Eğer kullanıcının bu evrak üzerindeki yetkilerini sınırlandırmak istiyorsanız, bu durumda imleciniz ilgili evrak satırında iken F2 tuşuna basmalısınız. Karşınıza haklar başlığı altında bir pencere gelecektir. Bu pencerede kullanıcınızın o evrak üzerinde sahip olabileceği bütün haklar satırlar halinde yer almaktadır. Bütün bu haklar programa girildiğinde kullanıcıya açık olarak ekrana gelir. Eğer bu hakları kullanıcınıza vermek istemiyorsanız, ilgili hak tanımının bulunduğu satırda satır sonu butonunu tıklayarak evet seçimi yapmalısınız. Örneğin evraktaki hakları başlıklı penceresinin ilk satırında evrak seriyi değiştiremez ibaresi ve bunun hemen yanında hayır opsiyonu yer alır. Bu demektir ki, kullanıcınız bir önceki ekrandan girmiş olduğunuz evrak seri numarasını dilerse değiştirebilir. Eğer kullanıcınızın sizin belirlediğiniz evrak seri numarasını değiştirmesini yasaklamak istiyorsanız, bu durumda bu satırın opsiyonunu -evet- yapmalısınız. Aynı şekilde kullanıcılarınızın kendi evraklarını Ctrl+L tuşları ile kilitleyip sonrasında CTRl+A tuşları ile açabilmelerini de engelleyebilirsiniz. Bunun için yapılması gereken de, aynı ekran üzerinde yer alan Kendi evrakını kilitleyemez, Kendi kilitlediği evrakın kilidini açamaz parametrelerini -evet- olarak seçmelisiniz. Kullanıcınızın evraklar üzerindeki hakları belirlendikten sonra esc tuşuna basarak bir önceki ekrana dönün. Evrak seri numarası ve hak tanımlamalarıyla ilgili girişlerinizi yukarıdaki açıklamalarımız doğrultusunda bittirdiğinizde, ALT+S tuşlarıyla ya da ekranınızın alt bölümünde yer alan Sakla butonunu tıklayarak yaptığınız tanımlamaları kaydedin. Seçim penceresi hakları Bildiğiniz gibi programlarımızda F10 tuşu yardımıyla sistemde kayıtlı olan stok, cari, banka, kasa, personel vb. kartların görüntülendiği ekrana ulaşılmakta ve buradan da herhangi biri seçilerek işlemlere devam edilmektedir. Bu ekranların üst bölümünde de istenen karta yönelik birçok detayın anında izlenebileceği yada birçok işlemin seri bir şekilde gerçekleştirileceği görünüm, yönetim, 44

45 analiz, bağlantı, operasyon ve rapor başlıklı menülerimiz yer almaktadır. İşte programınızın bu bölümünden istediğiniz kullanıcı için istediğiniz tablonun F10 ekranındaki menülerine kısıtlamalar getirebileceksiniz. Yani X kullanıcım stok kartlarının görüntülendiği F10 ekranında analiz menüsünü göremesin ya da görünüm menüsünde yer alan seçeneklerle işlem gerçekleştiremesin diyebileceksiniz. Hatta ve hatta istediğiniz kullanıcının istediğiniz tablonun F10 ekranını hiçbir şekilde görüntülememesini sağlayabileceksiniz. Bunun için öncelikle yapmanız gereken kısıtlama getireceğiniz tablonun üzerinde konumlanmanız hemen akabinde de bu tabloya ait F10 ekranında hangi menüyü görmesini istemiyor iseniz ilgili menü başlığına denk gelen kutucu evet olarak işaretlemenizdir. Örneğin X kullanıcınız için stoklar tablosunun görünüm menüsünü evet olarak işaretlediğinizi düşünelim. İlgili kullanıcı programı çalıştırıp stok seçimini yapacağı alanda F10 tuşuna bastığında karşısına gelecek ekranda görünüm menüsünü izleyemeyecektir. Eğer stoklar tablosuna ilişkin F10 seçim penceresi ekranını tamamen pasif duruma getirmek istiyor iseniz bu durumda yapacağınız işlem seçim ekranı pasif alanını evet olarak işaretlemenizdir. Bu durumda kullanıcınız stok tablosu üzerinde F10 tuşuna bastığı an seçim hakkının olmadığını bildiren bir mesaj ile karşılaşacaktır. Evet, açıklamalarımız doğrultusunda kullanıcılarınız için tercihlerinizi belirleyerek ekranınızı kaydetmelisiniz. Öngörülen kayıtlar Kullanıcı hak tanımları ekranında yer alan bu buton ile kullanıcılarınız için öngördüğünüz firmanın, şubenin, deponun, kasanın, bankanın ve sorumluluk merkezinin hangisi olduğunu belirleyebileceksiniz. Şöyle ki, X kullanıcınızın merkez depo ile çalıştığını bunun yanı sıra Y kullanıcınızın da şube depo ile sürekli olarak işlem yaptığını düşünelim. Bu kullanıcılara da çalıştıkları depoları bu ekrandan öngörülen olarak tek tek tanımlayalım. İlgili kullanıcılar fatura, irsaliye vb. evrak düzenlediğinde, kendileri için belirlenen depo evraklarının ilgili alanına otomatik olarak yansıyacaktır. Dolayısıyla diğer depolarla işlem gerçekleştirmiyorlar ise ön görülen kayıtların otomatik geliyor olması iş akışına serilik kazandıracaktır. Eğer kullanıcılarınızın öngörülen depo, kasa, banka vb. dışında diğer kartlarla işlem yapmasını engellemek istiyor iseniz bu detayları kayıt kullanım hakları ekranından yapabilirsiniz. Tüm ayrıntılar ilgili başlık altında verilmiştir. Birçok açıklamamızda da belirttiğimiz gibi Programlarımızın en önemli özelliği aynı veri tabanı içinde birden fazla firma ile çalışılıyor olmasıdır. Dolayısıyla programdan çıkmadan firma değişiminin gerçekleştirilmesidir. Bu ekrandan kullanıcılarınız için öngörülen firmayı ve bu firmanın hangi şubesi ile çalışacağını belirleyebilmeniz mümkün olabilecektir. Çünkü programınız birçok ayrıntıyı düşünmüş olarak tasarlanmıştır. Bu durumda kullanıcılarınız programa girdiklerinde kendileri için öngörülen firma ve şube otomatik olarak karşılarına gelecek aktif firma ve aktif şube alanından firma seçimi yapmak durumunda kalmayacaklardır. Bu ekrana girdiğinizde yapacağınız tek işlem seçtiğiniz kullanıcı için öngördüğünüz firma, şube, depo, kasa, banka ve sorumluluk merkezinin hangisi olacağını F10 tuşu yardımıyla seçmeniz ve ALT+S tuşlarına basarak bilgilerinizin dikkate alınmasını sağlamanızdır. Ekranda gördüğünüz Öngörülen şube no alanı içinde aşağıda belirttiğimiz açıklama dikkate alınmalıdır. Öngörülen şube no: Merkez ve şube bağlantılı olarak çalışan firmalarda, şubelerden terminal server ile merkeze bağlanıp evrak girişleri yapan her bir kullanıcının hareketi, merkezden yapılmış gibi işlem görmekte, kategori kullanım özelliğinden dolayı da, aynı muhasebe fişi içine kayıt edilmektedir. Bu durumda da evrak girişlerinin merkezden mi yoksa şubelerden mi yapıldığı ayırt edilememektedir. İşte bu alanda sizden istenen; merkez ve şube evraklarını ayırt edebilmeniz amacıyla, tanımladığınız kullanıcınız şubenizde çalışıyor ise, ilgili şubenin numarasını girmenizdir. Böylece evrak girişlerine ait muhasebe fişlerinde bu alana girdiğiniz şube numarası dikkate alınacaktır. Tabi bunun haricinde Kuruluş programının Sistem/Muhasebe parametreleri/entegrasyon parametreleri/entegrasyon şekil parametreleri (096113) ekranında yer alan entegrasyonda kategori kullanımı olsun parametresi ile kategori kullanımında (merkezde) kullanıcı şube no değerlendirilsin parametreleri de evet olarak işaretlenmiş olmalıdır. Bu durumda ilgili kullanıcınızın merkezden girdiği evrak hareketine ait muhasebe fişinin sıra nosu, Şube numarası, 45

46 Kategori numarası ve Fiş sıra numarasının birleştirilmiş hali ile kayıt edilecektir. Örneğin X kullanıcınızın şube numarasını 12 olarak düşünelim. Bu kullanıcı terminal serverla merkeze bağlanıp hareket girişi yaptığında fiş sıra numarası olarak kaydedilecektir. Yani numaralı muhasebe fişinin başına 12 şube numarası yazılacaktır. Daha sonra merkezden herhangi bir kullanıcı bu evrakı çağırıp üzerinde düzenleme yapsa dahi fişin sıra numarası değişmeyecek olarak şube kaydı aynen korunacaktır. Özel kullanım tarihleri 9000 serisi programlarında, kullanıcılarınıza özel olarak, programlar üzerindeki çalışmalarını yürüteceği zaman aralığı verebilmeniz mümkündür. Böylece istediğiniz kişiler sadece SRV nin belirleyeceği tarih aralığında işlem gerçekleştirecek bu tarihler dışında kart ve evraklar üzerinde herhangi bir değişiklik ya da giriş yapması mümkün olmayacaktır. Yani, X kullanıcım şu tarih aralığında programda işlem yapabilir, Y kullanıcım da şu tarihler arasında işlem gerçekleştirebilir gibi tanımlamalar yapabileceksiniz. Bunun yanı sıra sadece aktif güne yani çalışma gününün tarihine de giriş yapabilecekleri şekilde yetkilendirebileceğiniz. Bunun için kuruluş programının "Kullanıcı/Grup hak tanımlama" programının çalıştırılması ve kullanım tarihi belirlenecek kullanıcı üzerinde ALT+Z tuşlarına ya da bu ekranda yer alan "Özel kullanım tarihleri" butonuna basılmalıdır. Bu işlem sonrasında karşınıza gelecek ekranının Kullanım tarihleri ayarı alanında sizlere Genel ayarlar geçerli, Verilen tarihler geçerli, Yalnızca aktif günü kullanır, Verilen gün kadar eskiye dönük işlem yapabilir Verilen gün kadar yeniye dönük işlem yapabilir Verilen gün kadar eskiye ve yeniye dönük işlem yapabilir Seçenekleri sunulacaktır. Bu aşamada kullanıcılarınızı sadece aktif güne yani çalışma gününüzün tarihine giriş yapabilecekleri şekilde yetkilendirebileceğiniz gibi belirli tarih aralığı belirleyip sadece bu tarihlerde işlem yapabilir şeklinde yetkilendirebileceksiniz. Genel ayarlar geçerli seçeneğini kullanarak da kuruluş programının Firma tanıtım kartı (501110) ekranının Mali yıl genel parametreleri programından girilen tarih aralığının geçerli olmasını sağlayabileceksiniz. Bunun yanı sıra kullanıcılarınızın ileri ve geri tarihe yönelik kaç günlük evrak girişi yapabileceğini de belirleyebileceksiniz. Yani ileri tarihe ya da eskiye dönük olarak 5 günlük evrak girişi yapabilir ya da hem geriye hem de ileri tarihe 3 günlük evrak girişi yapabilir diyeceksiniz. Bu belirlemelerde yukarı da sunulan Verilen gün kadar eskiye dönük işlem yapabilir, Verilen gün kadar yeniye dönük işlem yapabilir ve Verilen gün kadar eskiye ve yeniye dönük işlem yapabilir seçenekleri ile gerçekleştirilecektir. Tercih size bırakılmıştır. Programlarımızda ki tarih kısıtlaması özellikle entegre çalışan firmalar için yararlı olmaktadır. Çünkü çalıştıkları aylara yönelik defter basımlarını tamamladıklarında, muhasebeye direk entegre olan fatura, tahsilât makbuzu, tediye makbuzu vb. evraklar üzerinde değişiklik yapılmasını engelleyerek ilgili tarihlerdeki evrakları direk kilitli duruma geçirmektedirler. Fakat belirlediğiniz tarih sınırlaması tüm evraklarımız için geçerli olduğundan, muhasebeye etkisi olmayan evraklar ile uzun süre sonra üzerinde değişiklik yapılması gerekebilecek evraklarımızda doğal olarak tarih sınırlamasına maruz kalmaktadırlar. Proforma alınan ve verilen sipariş fişlerini, konsinye alınan ve verilen sipariş fişlerini, satış ve satın alma şartlarını, fiyat değişikliği vb. evrakları bu tip evraklara örnek gösterebiliriz. Eğer söz konusu evraklardaki tarih sınırlamasını seçtiğiniz kullanıcı için kaldırmak isterseniz, Evrak genel açıklama ve detay tanımları (099610) programını çalıştırıp ilgili evrak üzerine gelerek ALT+D tuşuna basın. Karşınıza gelecek ekranın evrakta kullanım tarihi kontrolü var mı? sorusunu hayır olarak cevaplayın tarih sınırlamasının geçerli olmadığını göreceksiniz. Raporlayabileceği kayıtlara ait sorgu cümleleri Bu bölümden kullanıcılarınızın raporlarda sadece kendisine izin verilen kayıtları görebilmesini sağlayabileceksiniz. Yani X kullanıcım sadece carilere ait kayıtları izleyebilir, Y kullanıcım hem 46

47 stoklara hem de carilere ait kayıtları izleyebilir, Z kullanıcım da sadece personel kayıtlarını izleyebilir diyebileceksiniz. Programınız cariler, stoklar, personel, hizmet ve masraf kartları için sorgu cümleleri yazarak kullanım izni verebileceğiniz şekilde yapılandırılmıştır. Bunun için öncelikle yapılması gereken hangi kullanıcı için kullanım izni verileceğinin seçilmesi sonrasında da Raporlayabileceği kayıtlara ait sorgu cümleleri ekranına ulaşılarak izin verilecek kayıtlar için uygun olan bölümlere sorgu cümlesinin yazılmasıdır. Aşağıda sırasıyla ilgili alanlara yazabileceğiniz sorgu cümlelerine ait örnekler verilmiştir. cari_kod like '3%' (Cari kodu 3 ile başlayanları görebilir) sto_anagrup_kod = ICECEK (Ana grubu içecek olanları görebilir) hiz_sat_muh_kod <> '' (Muhasebe kodu tanımlı olanları görebilir) his_recno in (26,27,28,29) (Belli numaralı kayıtları görmesi için bu sorgu yazılabilir) per_ucr_pssk_sube = 3 (3 numaralı SSK ya bağlı personelleri görebilmesi için bu sorgu yazılabilir) exists (select per_caripers_kodu FROM dbo.personeller where per_caripers_kodu = cari_per_kod) (Bu sorgu ile personel yönetim modülünde, personel kartı bulunan cari personelleri görebilmesi sağlanır.) Farklı kullanıcıdan kopyala Bir kullanıcınızın erişim haklarını yeni baştan tanımlamak yerine, başka bir kullanıcının haklarını olduğu gibi kopyalayabilirsiniz. Bunun için öncelikle yapmanız gereken, başka bir kullanıcıya ait erişim haklarını kopyalayacağınız (dolayısıyla erişim haklarını değiştireceğiniz) kullanıcınızı, programınızın ana ekranında iken seçmelisiniz. Daha sonra farklı kullanıcıdan kopyala butonunu tıklayınız. Şimdi karşınıza gelen pencereden, biraz önce seçtiğiniz kullanıcı için, erişim haklarını kopyalayacağınız kullanıcıyı seçmelisiniz. Bu seçimle birlikte karşınıza bir başka ekran daha gelecektir. Bu ekranda da sizden istenen, ilgili kullanıcının hangi program ya da programlarla ilgili olan haklarını kopyalayıp kopyalamayacağınızı (genel hak tanımlamaları butonundan tanımladığınız erişim haklarını mı, veri tabanı ile ilgili haklarını mı ya da programa giriş haklarını mı vb.) seçmenizdir. Bu işlemden sonra ilk seçilen kullanıcınıza, ikinci seçtiğiniz kullanıcının hakları kopyalanacaktır. Diğer kullanıcılara kopyala Herhangi bir kullanıcınız için tanımlamış olduğunuz erişim haklarını diğer tüm kullanıcılarınıza aynı anda kopyalayabilmeniz mümkündür. Bunun için erişim hakları programının ana ekranında, hangi kullanıcının hakları kopyalanacaksa imleci o kullanıcının bulunduğu satıra getirip diğer kullanıcılara kopyala butonuna basın ve karşınıza gelen ekrandan hakların kopyalanacağı kullanıcıları tek tek belirleyin. Bu belirlemeyle birlikte karşınıza gelecek Hak grupları başlıklı ekrandan da seçtiğiniz kullanıcının hangi haklarının kopyalanacağını seçin. Programımızda varsayılan olarak tüm haklar kopyalanacak şekilde işaretlidir. Dolayısıyla kopyalanmayacak haklar için seçilmişlik işaretini kaldırmanız yeterlidir. Bu durumda isteklerinizi belirledikten sonra enter tuşuna basarak kopyalama işleminizi sonuçlandırabilirsiniz. Grup seç ve kopyala Kuruluş programınızın grup tanımlama bölümden, firmanız bünyesinde yer alan çalışma gruplarını (departmanlarını) programınıza tanıtabilmeniz ve kullanıcı tanımlama programından da personellerinizin bu gruplara dahil edebilmeniz mümkündür. Kullanıcı/grup hak tanımlamaları programınızın bu bölümünden de seçeceğiniz herhangi bir kullanıcının erişim haklarını, başka gruplarda (departmanlarda) çalışan kullanıcılara kopyalayabileceksiniz. Örneğin X kodlu kullanıcınızın tüm haklarını, muhasebe çalışanlarının hepsine kopyalayabileceksiniz. Bunun için öncelikle yapmanız gereken, erişim haklarını kopyalayacağınız kullanıcınızı programınızın 47

48 ana ekranında iken seçmenizdir. Daha sonra Grup seç ve kopyala butonunu tıklayıp, karşınıza gelecek ekrandan grup ya da gruplarınızı seçmelisiniz. Bu seçim sonrasında F2 tuşuna basarak ilgili kullanıcınızın erişim haklarını seçtiğiniz gruplarda (departmanlarda) çalışan kullanıcılarına kopyalamış olacaksınız. Varsayılan hakları kopyala Herhangi bir kullanıcınız için tanımlamış olduğunuz erişim haklarını, ilk haline yani varsayılan haline çevirmek isteyebilirsiniz. Örneğin ekranınızın Genel hak tanımlamaları bölümünden verdiğiniz erişim haklarını ya da Programlara giriş hakları bölümünden yaptığınız değişikliklerin kullanıcınızın ilk halindeki erişim haklarına dönüşmesini isteyebilirsiniz. Bu durumda öncelikle yapmanız gereken kullanıcı/grup hak tanımlama ekranında imlecinizi ilgili kullanıcı üzerine getirmeniz ve ekranda yer alan Varsayılan hakları kopyala butonuna basmanızdır. Bu işlem sonrasında karşınıza, kullanıcınızın hangi bölümlerdeki erişim haklarının ilk haline (varsayılan) çevrileceğinin belirleneceği ekran gelecektir. Bu ekranda tüm seçenekler default olarak seçili durumdadır. Yani tüm bölümler için belirlenen hakların ilk haline dönüştürüleceği şeklindedir. Bu aşamada sizden beklenen erişim hakları değiştirilecek olan bölümlerdeki kutucukların seçili olmasına, diğerlerinin de işaretlenmemiş olmasına dikkat etmenizdir. Tüm bu gereklilikler sağlandıktan sonra seçtiğiniz kullanıcının istediğiniz bölümlerdeki erişim hakları varsayılan haline çevrilecektir. 5.7 Kullanıcı/grup hakları yönetimi (501400) Bu ekran; kullanıcılara verilen hakların toplu olarak izlenebileceği ve sahip olduğu haklar üzerinde yeni düzenlemelerin yapılabileceği şekilde yapılandırılmıştır. Kullanıcı/Grup hak tanımlama (501300) ekranından gerçekleştirilen her düzenleme bu ekrandan daha basit bir şekilde yapılabilecektir. Çünkü ekranın en önemli ve en can alıcı özelliği tüm kullanıcılara verilen hakların toplu olarak aynı anda izlenebilmesidir. Zaten programa çalıştırdığınızda karşınıza gelecek ekranın bilgi açısından hayli zengin ve şık olduğunu anında fark edeceksiniz. Bu ekranın ilk yarısı; kullanıcılara verilecek genel hak tanımlamalarına ayrılmıştır. Şöyle ki, kullanıcıların hangi gruba bağlı olduğu (satın alma, satış vb), hangi veri tabanını kullanabileceği, sipariş onayı verip veremeyeceği, programların ara yüzünde hangi dil ile çalışıp çalışmayacağı, programlarımızın üst bölümünde yer alan işlem butonlarını kullanıp kullanamayacağına ilişkin hak tanımlamaları bu bölümden yapılacaktır. Ekranın ikinci yarısı; kullanıcıların hangi modüllerle işlem yapabileceği, hangi programlarla çalışma gerçekleştireceği ve kullanıcıların programlarımızdaki hangi tablolara erişip erişemeyeceğine dair hak tanımlamaları gerçekleştirilecektir. Bu aşamada yapılacak tek işlem hangi kullanıcıya hangi hakkın verileceğinin ya da verilmeyeceğinin evet/hayır olarak sembol edilen ( ve X) işaretlerini kullanılarak belirlenmesidir. Ekranın üst yarısında yer alan; Bağlantı menüsündeki Kullanıcı tanımları seçeneği ile yeni bir kullanıcının tanımlanmasını sağlayacak ekrana ulaşıp kullanıcı tanımlaması yapabilir, Grup tanımlamaları seçeneği ile de firmanızda geçerli olan satış, satın alma, finans vb. grupların tanımlamalarını gerçekleştirebilirsiniz. Operasyon menüsündeki seçenekler ile farklı kullanıcıya ait hak tanımlamalarının istediğiniz kullanıcıya kopyalanmasını, belirlediğiniz herhangi bir kullanıcıya ait tüm hakların seçeceğiniz diğer kullanıcılara kopyalanmasını sağlayabilir, bir grup için tanımlanmış olan tüm hakların başka bir gruba aynen kopyalanmasını gerçekleştirebilir ya da kullanıcıların varsayılan haklara geri dönüşlerini sağlayabilirsiniz. Tüm bu detaylar operasyon menüde yer alan Farklı kullanıcıdan kopyala (ALT+F), Diğer kullanıcılara kopyala (ALT+R), Grup 48

49 seç ve kopyala (ALT+G), Varsayılan hakları kopyala (ALT+V) seçeneklerle gerçekleştirilecektir. Yönetim menüsündeki seçenekler ile de kullanıcılarınıza özel olacak evrak kategori tanımlamalarını, evrak seri no tanımlamalarını, kayıt kullanım haklarını vb. birçok hak tanımlamalarının yapılacağı ekranlara ulaşımı gerçekleştirebilirsiniz. Bu ekranlarla ilgili ayrıntılı bilgiye bir önceki programımız olan Kullanıcı/Grup hak tanımlama(501300) larına ait yardım dosyamızdan ulaşabilirsiniz. Görünüm başlıklı menüde yer alan seçenekler ile kolon başlıklarını programınız tarafından default (varsayılan) olarak belirtilen en uygun genişliğe getirebilecek, ekranda değişiklik söz konusu ise varsayılan ekrana geri dönüş sağlanabileceksiniz. Aktarım menüsünün size sunacağı seçenekler ile kayıtlarınızı istediğiniz ortama aktarabileceksiniz. (Excel, Text, Xml, Html) Yazıcı menüsünde yer alan seçenekler ile ekranınızın dökümünü inceleyebilecek ve çıktısını alabileceksiniz. Rapor menüsü yardımıyla istediğiniz bilgilerden oluşan raporlar tasarlayıp dökümlerini alabileceksiniz. 5.8 Evrak genel açıklama tanımları (099610) Bu program yardımıyla kullanıcılarımız; kendileri için gerekli olan birçok işlemi gerçekleştirebileceklerdir. Şöyle ki programlarımızda yer alan bütün evraklar için (irsaliyeler, faturalar, ambar fişleri, çek-senet bordroları vb.), o evrakların matbu formlarına uygun olarak form dizaynları yapabilmeniz mümkündür. Örneğin fatura formlarınızın matbaadan baskılı olarak geldiğini düşünelim. Bu formlarda faturanın kesildiği cari hesabın adı, vergi dairesi ve numarası, faturada yer alan stok bilgileri farklı koordinatlarda yer alıyor. İşte matbu formunuz üzerine programdan girdiğiniz fatura bilgilerini oturtturabilmek için form dizaynı yapmanız gerekir. Bunun için ALT+F tuşlarından yararlanılacaktır. ALT+F tuşları her evrak programında yer alır ve o evraka özel form dizaynı yapmanıza olanak tanır. Programlarımızda her evrak formuna ayrı isimler verilip, bunların ALT+F tuşlarına basıldığında otomatik olarak görüntülenmesi sağlanabilir. Form dizaynı yapacağınız evrak programı açıkken ALT ve F tuşlarına basınız. Karşınıza evrak form dosyasının default (otomatik atanan) ismini gösteren bir pencere gelecektir. Form isimleri, ekranınızda açık olan evrak ismi ile özdeştir. Örneğin faturalar için fatura.frm, irsaliyeler için irsaliye.frm, muhasebe fişleri için muhfis.frm gibi. Bu dosya isimlerini değiştirebilmeniz ve kendi isteğiniz doğrultusunda bu evraklara yeni form isimleri atayabilmeniz mümkündür. İşte programınızın bu bölümünden evrak formlarınıza ilişkin isim değişikliklerini yapacaksınız. Programınızın bir diğer özelliği istediğiniz evraklar için belirlenmiş olan kullanım tarihleri sınırlamasını kaldırılabilmenize imkân tanımasıdır. Bildiğiniz gibi programlarımızda, kullanıcılarınıza özel olarak yada tüm kullanıcılarınızı etkileyecek düzenlemeler ile çalışmakta olduğunuz programla ilgili hareket girişi yapılabilecek zamanı belirleyip, bu tarihler dışında evraklara bilgi girişlerinin yapılmasını yada var olan evraklarda ki bilgilerin değiştirilmesini önleyebilirsiniz. Amaç bilgi girecek kişilerin yanlış tarih girişleri yapmasını engellemek, bu kişilerin sadece SRV'nin istediği tarih aralığında hareket girişi yapmasını sağlamaktır. Kullanıcı bazında kullanım tarihleri; Kullanıcı hak tanımlama (501300) programının Özel kullanım tarihleri ekranından, Tüm kullanıcıları etkileyecek düzenleme ise, Kullanım tarihleri (096120) programından yapılmaktadır. 49

50 Programlarımızda ki tarih kısıtlaması özellikle entegre çalışan firmalar için yararlı olmaktadır. Çünkü çalıştıkları aylara yönelik defter basımlarını tamamladıklarında, muhasebeye direk entegre olan fatura, tahsilât makbuzu, tediye makbuzu vb. evraklar üzerinde değişiklik yapılmasını engelleyerek ilgili tarihlerdeki evrakları direk kilitli duruma geçirmektedirler. Fakat belirlenen tarih sınırlaması tüm evraklarımız için geçerli olduğundan, muhasebeye etkisi olmayan evraklar ile uzun süre sonra üzerinde değişiklik yapılması gerekebilecek evraklarımızda doğal olarak tarih sınırlamasına maruz kalmaktadırlar. Proforma alınan ve verilen sipariş fişlerini, konsinye alınan ve verilen sipariş fişlerini, satış ve satın alma şartlarını, fiyat değişikliği vb. evrakları bu tip evraklara örnek gösterebiliriz. İşte bu programdan söz konusu olan evraklardaki tarih sınırlaması da ortadan kaldırılabilecektir. Yukarıda belirtmeye çalıştığımız düzenlemeleri gerçekleştirmek için yapacağınız işlem çok basit olup tarih sınırlamasını hangi evrak için kaldırılacaksanız yada hangi evraka ilişkin form tanımı yazacaksınız öncelikle ilgili evrak üzerinde konumlanmalı sonrasında da ALT+D tuşlarına basmalısınız. Bu aşamada karşınıza gelecek ekranın form adı başlıklı bölümüne ilgili evrak için vermek istediğiniz yeni form adını, evrakta kullanım tarihi kontrolü var mı? alanına da seçtiğiniz evrak için program kullanım tarihlerinin dikkate alınıp alınmayacağını belirtmelisiniz. Tarih sınırlamasının kaldırılması için evrakta kullanım tarihi kontrolü var mı? sorusunun hayır olarak cevaplanması yeterli olacaktır. Bildiğiniz gibi programlarımızda şu anda ekranda gördüğünüz her evrak için CTRL+Q tuşları ile ulaşılan ekrandan, 10 satıra kadar evrakla ilgili açıklama girişi yapılabilmektedir. Açıklama1, açıklama2 ve açıklama3 diye sıralanan bu satırların isimlerini değiştirebilmeniz ve her evraka özel kendi isteğiniz doğrultusunda yeni isimler verebilmeniz mümkündür. Bunun için açıklama başlıklarını değiştirmek istediğiniz evrak üzerine gelip F2 tuşuna basın. Karşınıza Evrak Genel Açıklamaları başlıklı bir ekran gelecektir. Bu ekrandan açıklama başlıklarınız için yeni isim girişleri yapabilirsiniz. Daha sonra ilgili evrak üzerinde CTRL+Q tuşlarına bastığınızda bu bölümden girdiğiniz başlıklar karşınıza gelecektir. Evet, evraklar üzerinde yukarıdaki açıklamalarımız doğrultusunda değişiklik yapmış iseniz bilgilerinizi ekranınızın alt bölümünde yer alan Sakla butonunu tıklayarak sisteminize kaydetmeyi unutmayın. 5.9 Merkez-Şube İlişki Parametreleri Şubeleriyle online çalışan firmalar, online veri alış-verişi için bir takım parametre girişleri yapmalıdır. Bu parametre girişleri, verilerin akış yönünü belirlemek ve şube kayıtları üzerindeki hakları düzenlemek şeklinde özetlenebilir. Bu menü altında yer alan programlar yardımıyla, merkez-şube ilişki parametreleri tanımlanacaktır Veri dosyaları merkez - şube ilişki parametreleri (501700) Online çalışan firmalar, merkez ile şubeler arasındaki bilgi akış yönünü bu bölümden belirleyecektir. Programa girdiğinizde karşınıza aşağıdaki gibi bir pencere gelecektir. Bu pencerede Series 9000 dosya adları, bu dosyalar için merkez ve şubeler arasında olabilecek veri akış tipleri ve 50

51 veri dosyalarına ilişkin açıklamalar yer almaktadır. Kullanıcılar programın sadece akış tipi başlıklı alanına müdahale edebilir. Bu alanda online kullanımda merkez ile şubeler arasında veri akışının nasıl olacağı tanımlanmış durumdadır. Akış tipleri satır sonu butonları tıklanarak açılan pencereden seçilir. Şimdi veri akış tiplerinin neler olduğunu inceleyelim; 1. Merkezden şubeye : Merkezdeki database de yapılan işlemlerin bir alt şubelere aktarılmasının sağlanması. 2. Şubeden merkeze : Şubedeki database de yapılan işlemlerin bir üst merkeze aktarılmasının sağlanması. 3. Doğrudan merkeze: Yapılan işlemlerin sadece merkeze gönderilerek, şubede işlem yapılmamasının sağlanması. 4. Local: Yapılan işlemlerin merkeze gönderilmeden sadece lokal kalmasının sağlanması. 5. Çift Yönlü: Bilgilerin merkez ve şubeler arasında çift yönlü (hem merkezden şubeye, hem şubeden merkeze) aktarılmasının sağlanması. Bu tanımlamalar çok dikkatli bir şekilde yapılmalıdır. Çünkü yanlış yapılan bir yönlendirme sistemin yanlış çalışmasına neden olacaktır. Örnek vermek gerekirse; sistemin yapılanma aşamasında Stok Kartları dosyasının merkezden şubeye, Stok Hareketleri dosyasının şubeden merkeze yönlendirilmesi düşünüldüğünde STOK isimli seçeneği Merkezden şubeye, STOKHAR isimli seçeneği Şubeden merkeze olarak tanımlamak gerekir. Evet, veri akış tiplerinin neler olduğunu öğrendik. Şimdi her bir dosyanın veri akış tipini kontrol edip, varsa gerekli değişiklikleri yapınız. Değişiklikleriniz bittikten sonra ALT+S tuşlarıyla tabloyu kaydediniz Şube kayıtları üzerinde yetki tanımlamaları (096114) Şubeleriyle online çalışan firmaların, şubede gerçekleşen her harekete ulaşmaları mümkündür. Yani şubeden gerçekleşen hareketleri değiştirmek ve silmek merkezde yer alan kullanıcıların elindedir. Bu program yardımıyla, merkezdeki kullanıcıların şube kayıtları üzerindeki yetkileri belirlenecektir. Bu programda tanımlanması gereken 2 parametre vardır. Bunlar; başka şube evrakları değiştirilebilsin mi ve başka şube evrakları silinebilsin mi? Parametreleridir. Eğer merkezdeki kullanıcılara şube evraklarını değiştirme ve silme yetkileri veriliyorsa, bu alanlar evet olarak seçilmelidir. Aksi halde, yani şubedeki evraklara müdahale edilmesi istenmiyorsa ilgili alanlarda hayır seçimleri yapılmalıdır. Bu seçimler satır sonu butonları tıklanarak yapılacaktır. Merkezdeki kullanıcılara şube kayıtları üzerinde bütün yetkiler verilse bile, bu kullanıcıların şube kayıtları üzerinde işlem yapabilmesi erişim haklarına bağlıdır (Bkz. Kuruluş/Kullanıcı Hak Tanımları/Kayıt Kullanım Hakları). 51

52 6 SİSTEM Sistem bölümü; Series 9000 programlarının genel akışını yönlendirebileceğiniz, programınızı kullanmaya başlamadan önce veya kullanım sırasında tanımlanması veya değiştirilmesi gerekli parametrelerin bulunduğu bölümdür. Sistem bölümü 12 seçenekten oluşmaktadır. Birinci seçenek yani sistem ve program parametreleri ile 8. seçenek kur işlemleri 9000 serisinin tüm programlarında geçerli olacak parametreleri içermektedir. Diğer seçeneklerde ise, sadece ilgili modüllerimize ilişkin parametre girişleri yapılacaktır. Örneğin 3. seçenek olan stok ve sipariş parametrelerinden, stok ve sipariş ile ilgili tanımlamalar, 4. seçenek olan barkod parametrelerinden barkod ve etiket dökümleri için tanımlamalar yapılacaktır. Parametre olarak nitelendirdiğimiz ve firma ihtiyaçlarına göre farklılık gösterebilecek bazı tanımlamalar, programlarınız sisteminize ilk yüklendiğinde, en çok kullanılan halleri ile karşınıza gelecektir. Örneğin dönem parametreleri bu sınıfa girer ve dönemler ay bazında karşınıza gelir. Sistem parametreleri de en çok kullanılan halleri ile karşınıza gelecektir. Bu parametreler üzerinde dilediğiniz değişiklikleri yapmakta serbestsiniz. Bazı parametre giriş ekranlarında ise hiç bir veri ile karşılaşmayacaksınız. Çünkü bu parametreler firmadan firmaya benzerlik göstermeyen parametrelerdir. Örneğin fiyat parametreleri gibi. Sistem bölümünün yer alan dönemsel işlemler ile parametre girişleri değil, modüllerimizde kullanılan dosyaların düzenlemeleri, güncelleştirmeleri yapılmakta ve yeni yıl işlemleri ile yılsonu kapanış ve devir işlemleri gerçekleştirilmektedir. Evet, sistem bölümünü sizlere genel olarak tanıtmaya çalıştık. Şimdi, bu bölümde yer alan her bir seçeneği tek tek açıklamaya başlayalım. 6.1 Sistem ve Program Parametreleri Sistem bölümünde yer alan ilk seçenek, sistem ve program parametreleridir. Bu seçenekte 9 program yer alır. Bu programlar yardımı ile programların akışı ile ilgili bazı ortak parametrelerin girişleri gerçekleştirilecek (örneğin vergi parametreleri, dönem parametreleri gibi) ve programların görsel özellikleri üzerinde değişiklikler yapılabilecektir. Şimdi bu bölümde yer alan programları sıra ile incelemeye başlayalım Program başlangıç parametreleri (091300) Sistem ve program parametreleri menüsünde yer alan ilk seçenek, program başlangıç parametreleridir. Bu bölümde, Series 9000 ile çalışmalarınıza başlamadan önce girilmesi gerekli parametreler yer alır. Örneğin vade farkı hesaplamaları için faiz yüzdesi, faiz hesap sistemi ve bunun gibi programlarınızı kullanmaya başlamadan önce yapılması gerekli tanımlamalar bu bölümden girilecektir. Programa çalıştırdığınız, karşınıza aşağıdaki gibi bir ekran gelecektir. Bu ekranın üst bölümünde de bilgi girişlerinin yapılacağı program başlangıç parametreleri, oranlar ve vergi parametreleri ve Barkod/Potable PC parametreleri adında 3 adet buton yer alacaktır. Şimdi bu butonları tıkladığınız da ulaşılacak ekranlardan yapılacak girişlerin neler olduklarını açıklamaya çalışalım. Program Başlangıç Parametreleri Bu ekrandan girilecek parametreler sırasıyla aşağıda açıklanmıştır. Yeni Türk Lirası kullanımı aktif: Bu parametrenin programlarımızda yer almasının temel amacı çalışmakta olduğunuz firmanın YTL firması olduğunun ayrıt edilmesi ve bu doğrultuda yanlışlıklara sebep verilmemesidir. Bunun için ilgili parametre işaretli olmalıdır. Zaten 2005 yılında açılacak her yeni firma için bu parametre default seçili olacaktır. 52

53 Yıllık faiz oranı (%) : Bu alana, firmanızda kullanılan yıllık faiz oranı girilecektir. Bu alana gireceğiniz oran; -Stokların reel maliyetlerinin hesaplanmasında, -Senet ve çek detaylı raporlarında yer alan reeskont faizlerinin hesaplanmasında kullanılır. Faiz hesap sistemi: Bu alana gelip satır sonu butonunu tıkladığınızda küçük bir pencere ile karşılaşacaksınız. Sizden istenilen, firmanızda kullanılan faiz hesap sisteminin hangisi olduğunu belirtmenizdir. Faiz hesap sistemlerine ilişkin kısa açıklamalar aşağıda sunulmuştur; 1 Bileşik faiz: Genelde bankaların kullandığı faiz hesap sistemidir. Gün üzerinden hesaplanan faiz ana paraya eklenir ve yeni faiz bulunan bu değer üzerinden hesaplanır. 2 Basit faiz: Piyasada kullanılan faiz hesap sistemidir. Faiz gün bazında hesaplanarak ana paraya eklenmez, sadece vade sonunda hesaplama yapılır. Şimdi yukarıdaki açıklamalarımızı da dikkate alarak, firmanızda uygulanan faiz hesap sistemini seçiniz. Yıldaki gün sayısı: Faiz hesaplamalarında, genellikle tüm ayların gün sayısı 30 olarak kabul edilir. Bu durumda yıldaki gün sayısı; 30 x 12 = 360 olarak bulunmaktadır. Ancak bazı firmalar, bütün ayları 30 gün olarak değil de, her ayı içerdiği gün sayısı kadar kabul etmektedirler. Örneğin Mart, Temmuz, Ağustos aylarını 31 gün kabul ederler. Bu durumda yıldaki gün sayısı da 360 değil, daha farklı bir rakam olacaktır (365 gibi). İşte siz de, kendi firmanız için kabul edilen yıldaki gün sayısını bu alana girmelisiniz. Bu alana gireceğiniz rakam faiz hesaplamalarında dikkate alınacaktır. Otomatik hesap kapama şekli: Series 9000 programlarında hesap kapama işlemleri (Satın Alma, Satış ve Finans yönetimlerinin kartlar menüsündeki hesap kapama programından müdahale edilmedikçe) otomatik olarak yapılır. Ancak otomatik hesap kapama yapılırken fatura tarihinin mi, yoksa vade tarihinin mi dikkate alınacağı kullanıcının seçimine bırakılmıştır. Bu alanda tahsilâtlarınız karşılığında yapılacak fatura kapama işlemlerinde hangi kriterin baz alınacağı belirlenecektir. Fatura kapama için ya fatura evrak tarihini ya da fatura vade tarihini seçebilirsiniz. Fatura evrak tarihi seçildiğinde (ilk fatura önce kapanı), evrak tarihi en eski olan faturalar önce kapatılır. Fatura vade tarihi (ilk vade önce kapanır) seçildiğindeyse, vade tarihi en eski olan faturalar önce kapatılır. Şimdi satır sonu butonunu tıklamak suretiyle açılacak pencereden otomatik hesap kapama şeklini belirleyiniz. Satış noktası depo no: MİKRO Yazılımevi nin 9000 serisi içinde mağazacılık uygulamalarında kullanılmak üzere geliştirdiği POS9000 adlı bir programı vardır. Bu program, onaysız poslarda satış noktalarında kullanılmaktadır. Mağazacılık uygulamalarında, pos cihazlarından yapılan satışları arka ofise aktarmak için, başka bir ifadeyle pos cihazlarıyla server arasındaki bağlantıyı kurmak için bir ara program kullanılır serisinde kullandığımız arka ofis programı MIS9000 dir, pos cihazlarıyla MIS9000 arasındaki bağlantıyı kuran programsa KON9000 dir. Bazı firmalar, satış noktalarından (pos cihazlarından) gerçekleşen hareketlerin tek bir depodan düşülmesini isterler. İşte bu durumda satış noktası depo alanına girilecek depo numarası, KON9000 programı aracılığıyla arka ofise yani MIS9000 e gönderilir ve gerçekleşen stok hareketleri bu alanda tanımlanan depodan düşülür. Siz de satış noktalarından gerçekleşen hareketleri tek bir depodan düşmek istiyorsanız, bu alana satış noktası depo numarasını girmelisiniz. Kurlar Firma İçin Özel: Series 9000 programlarını birden fazla firma için aynı anda kullanmanız mümkündür. Eğer siz de birden fazla firmayla işlem yapıyorsanız, her firma için döviz kurlarının ayrı ayrı mı girileceğini, yoksa bir firmadan girilen döviz kurlarının bütün firmalar için mi geçerli olacağını bu alanda belirteceksiniz. Yani bu alanda satır sonu butonunu tıklayarak karşınıza gelecek pencereden evet seçeneğini tercih ederseniz, günlük döviz kurlarını her firma için ayrı ayrı girmeniz 53

54 gerekir. Aksi takdirde, yani bu alanda hayır seçeneğini tercih etmeniz durumunda, herhangi bir firmadan girilen döviz kurları diğer firmalar için de geçerli olacaktır. Kur hesaplama şekli: Farklı döviz cinsi ile çalışan firmalar (EUR, USD vb.) almış oldukları stokların satış fiyatlarının hangi kur üzerinden değerlendirileceğini bu alandan belirleyeceklerdir. Bunun için satır sonu butonunu tıklayıp açılacak olan pencereden (döviz alış, döviz satış, efektif alış, efektif satış) size uygun olan seçeneği seçin. Kur hesaplamalarının düzgün işleyebilmesi için günlük kur girişinin aksatılmadan girilmesini tavsiye ederiz. Örneğin satış tutarları USD olan stoklarınız için, satışlarının günlük döviz alış kuruna göre hesaplanmasını istiyor iseniz, bu parametre döviz alış olarak seçilmelidir. Örneğin X stokunuzun satış tutarının 100$ olduğunu düşünelim ve bu stok döviz alış kuru 1,25-YTL olan bir günde satılmış olsun. Bu durumda stokunuzun satış tutarı 100x1,25=125- YTL olarak hareket görecektir. Ülke ean kodu: Barkodlar tipleri açısından kendi aralarında gruplara ayrılırlar. Uluslararası standartlarda her ülkeye özel olan ean barkod kodları vardır. İşte programınızın bu alanına ülkenize ve şirketinize ilişkin barkod kodunu girebilirsiniz. Kullanılan faks sunucu: Bu alanda programınız sizden firmanızda faks sunucusu mevcut ise kullanılan faks sunucusunu belirlemenizi isteyecektir. Bu alanda size Lightning faks, Microsoft faks ve yok seçenekleri sunulacaktır. Oranlar ve vergi parametreleri Bu butonu tıkladığınız karşınıza gelecek ekrandan yapılacak girişler aşağıda açıklanmıştır. Hizmet vergi tipi: Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda vergi oranlarını içeren bir pencereyle karşılaşacaksınız. Sizden istenilen, fatura üzerinden uygulanan masraflara ilişkin vergi oranını belirlemenizdir. Seçiminizi vergi seçeneklerini bir kez tıklayarak yapabilirsiniz. Fason vergi tipi: Kullanıcılarımız bu alandan yapacakları seçimler doğrultusunda Fason giriş faturası ve Fason sipariş evraklarında hangi KDV oranını baz alacaklarını belirleyebileceklerdir. %8, %18 gibi. Müstahsil borsa - müstahsil bağkur - müstahsil diğer (%) : Stok, Satın Alma ve Finans yönetimlerinin faturalar bölümünden müstahsilden alış faturaları girilebilmektedir. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile defter tutmak zorunda olan çiftçiler, götürü usule tabi veya vergiden muaf çiftçilerden satın aldıkları malların bedelini ödedikleri sırada, 2 nüsha fatura düzenlemeye ve bunlardan birini imzalayarak satıcı çiftçiye vermek ve diğerini ona imzalatarak almak zorundadırlar. Buna müstahsil faturası denir. Müstahsilden alış faturasında, oranları devlet tarafından açıklanan bir takım kesintiler yapılmaktadır. Bunlar; gelir vergisi stopajı, fon payı, bağ kur, borsa vs.dir. Müstahsilden alım yapan birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile defter tutmak zorunda olan çiftçiler, yukarıda saydığımız kesintilerini de fatura üzerinde göstermek zorundadırlar. İşte program başlangıç parametrelerinin bu alanlarına, müstahsillerden yapılacak borsa-bağ-kur ve diğer kesintilere ilişkin yüzdeler girilecektir. Gelir vergisi stopajı ve fon payı ile ilgili kesinti oranları Sistem/Gelir Vergisi ve Fon Payı Parametreleri programından girilecektir (Bkz. Sistem/Gelir Vergisi ve Fon Payı Parametreleri). Bu girişler yapıldıktan sonra, müstahsilden alış faturası girerken kesintiler otomatik olarak hesaplanır. Hesaplanan bu kesintileri de, fatura ekranınızın alt tarafında oranları ile birlikte görebilirsiniz. Hal stopajı (%), Hal rüsum %, Hal navlun KDV, Hal rehin sandık KDV (%), Hal kom. K.D.V. (%), Hal MSDF %- Hal hamaliye KDV. (%): Stok, Satın Alma ve Finans yönetimlerinin faturalar bölümünden hal faturası düzenlenmektedir. Hal faturaları üzerinden kesilecek oranları bu alanlara girmeniz istenecektir. Fatura bedelinden düşülecek rüsum yüzdesi, hal navlun yüzdesi gibi. Aynı şekilde hal ile olan alım-satım işlemlerinde, hale gelen malların kasaları ayrıca takip edilmek istenebilir. Bu durumda da sandık K.D.V. yüzdesi girilecek alanlar arasındadır. 54

55 Hal beyannamesi döküm sayısı - Hal satış bordrosu döküm sayısı: SATIŞ yönetiminde hal beyannamesi ve hal satış bordrosunun yazıcıya dökümü alınabilmektedir. Bu beyanname ve bordronun yazıcıya her dökümünde bu alana bir değer atanır ve bu değer birer artarak devam eder. Kullanıcılar bu alanlardan hal beyannamesinin ve hal satış bordrosunun şimdiye dek kaç kez döküldüğünü görebilir, beyannamenin üzerinde de yer alacak bu döküm sayısını dilerlerse değiştirebilirler. Müstahsil (%, )tüccar (%): Hal faturalarının vergilendirilmesi diğer fatura cinslerinden farklıdır. Hal faturalarında vergilendirme ürüne göre değil, cariye göre yapılmaktadır. Tüccarlardan yapılan alışverişlerde farklı vergi oranı, müstahsillerden yapılan alış-verişlerde farklı vergi oranı uygulanabilmektedir. İşte bu alanlarda, kanunen müstahsil ve tüccarlar ile yapılan hal alışverişlerinde geçerli olacak K.D.V. oranı seçilecektir. Alım-satım yapılan müstahsil ve tüccarlar SATIŞ ve SATIN ALMA yönetimlerinden tanıtılırken, ALT+T Detaylar penceresinden hal cari tipinin girişi (tanıttığınız carinin müstahsil mi, tüccar mı? olduğu) unutulmamalıdır. ÖTV vergi tipi: Bu alanda sizden istenen, ÖTV kapsamına giren ürünlerin alım yada satım işlemlerinde geçerli olacak vergi oranını seçmenizdir. ÖTV 2 nolu listedeki mallar için maksimum indirim oranı: Bu alanda istenen ÖTV kapsamında olup ÖTV 2 nolu listeye dahil olan malların alım ve satımlarında uygulanacak ÖTV tutarından maksimum ne oranda indirim yapılacağının girilmesidir. ÖİV vergi tipi: Bu alanda sizden istenen, özel iletişim kapsamına giren ürünlerin alım yada satım işlemlerinde geçerli olacak vergi oranını belirtmenizdir. Daha sonrada stok tanıtım kartından ÖİV kapsamındaki stoklarınız için ÖİV alanını var olarak seçmeniz yeterlidir. Damga pulu oranı (Binde): Damga vergisi kanuna tabi kâğıtların, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeleri ifade eder. Yabancı memleketlerle Türkiye'deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kâğıtlar, Türkiye'de resmi dairelere ibraz edildiği, üzerine devir veya ciro işlemleri yürütüldüğü veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalanıldığı takdirde vergiye tabi tutulur. İşte bu alanda da damga vergisi oranın ne olacağı yazılacaktır. Damga vergisinin oranı varsayılan olarak programlarımızda yer alır. Barkod/Potable PC parametreleri Bu bölümden barkod okuyucularına yönelik parametre girişleri yapılacaktır. Şimdi bu girişlerin neler olduklarını incelemeye çalışalım. Barkod okuma yolu: Series 9000 programlarından barkod ile işlem yapılması durumunda, barkod okuma yolunun neresi olduğu satır sonu butonunu tıklayarak açılacak pencereden seçilmelidir. Daha sonrasında da iletişim yolu, hızı, eşlik, stop bit parametrelerine girişler yapılmalıdır. Programlarımızda hafızalı barkod okuyucu tipi olarak CS-1054 el terminali ile işlem gerçekleştirilmektedir. Dolayısıyla ekranda gördüğünüz hafızalı barkod okuyucu tipi ve Miktar ön eki parametrelerine ilişkin detaylar da CS-1054 terminali nasıl kullanılır başlığı altında verilecektir. CS-1054 El terminali Nasıl Kullanılır? Series 9000 de CS-1054 el terminali ile işlem yapacak kullanıcılarımızın öncelikle Kur 9000 programının Sistem/Sistem ve Program Parametreleri/Program Başlangıç Parametreleri ekranında yer alan hafızalı barkod okuyucu tipi alanını CS-1504 olarak seçmeleri, sonrasında da bu terminale kayıtlı olan dosyalarla kurulacak iletişimin hızını ve yolunu belirlemeleri gerekmektedir. Bu tanımlamalar yapıldıktan sonra terminaldeki dosya bilgileri uygun oldukları evraklara (sayım evrakı, ambar fişi vb.) aktarılabilecektir. CS-1054 el terminalinden okutulan stok bilgilerinin kayıtlı olduğu dosyalar (stok sayımları gibi) Ctrl+N (Dosyadan barkod oku) yardım tuşu kullanılarak stok sayım fişi, stok ambar fişi vb. evraklara 55

56 otomatik olarak aktarılmaktadır. Bunun için yapılacak tek işlem stok bilgilerinin aktarılacağı evrakın hareket satırlarında CTRL+N tuşlarına basılması ve açılacak ekranda yer alan "tanımlı barkod okuyucudan transfer" butonunun tıklanmasıdır. Bu işlem sonrasında programınız otomatik olarak terminal ile iletişime geçecek ve içerdiği bilgiyi okuyup ilgili evraka aktaracaktır. Aktarma işlemi sonrasında da ekrana "terminaldeki bilgileri sil, bilgiler kalsın" Şeklinde bir mesaj ile sunacaktır. Bu doğrultuda kullanıcılarımız terminaldeki bilgilerin silinmesini istiyor ise terminaldeki bilgileri sil seçeneğini, bilgilerin terminaldeki dosyada saklı kalmasını istiyor ise de bilgiler kalsın seçeneğini seçerek işlemlerini tamamlayacaktır. CS-1054 el terminali stokların sadece barkodlarını okumaktadır. Dolayısıyla aynı stoktan birden fazla olması durumunda bu stokların toplu olarak terminaldeki dosyaya yazdırılması mümkün olmamakta her bir stok ayrı ayrı terminalden okutulup ilgili dosyaya yazılmaktadır. Örneğin işletmenizde 250 adet gofretin bulunduğunu ve bu bilgininde terminaldeki dosyaya yazdırılacağını daha sonrada evraklara aktarılacağını düşünelim. Bu durumda ilgili barkod okuyucusunun 250 defa aynı stoku okuması gerekecektir. Bu durum hem kullanıcı açısından hem de bilgilerin doğru olarak işlenmesi açısından büyük bir karmaşaya sebep olabilmektedir. Bu doğrultuda stok miktarlarının toplu olarak işlenebilmesi için sadece miktar girişlerinin baz alınacağı ve belirli numaralara göre takibinin yapılacağı önceden oluşturulmuş şablon miktar barkodlarından yararlanılmaktadır. Yani stokların kendilerine ait barkodları haricinde bu stokların ne miktarda olduğunun girileceği şablon barkod miktarları kullanılmaktadır. Bu aşamada öncelikle sayılacak stokun barkodu, sonrasında da bu stokun miktarını gösterecek şablon barkodlar el terminalinden okutularak işlem tamamlanmaktadır. Miktarların okutulacağı barkod şablonları Code39 ile oluşturulmuş barkodlardan meydana gelmiştir. Kuruluş programının program başlangıç parametrelerine eklenen Miktar Ön eki parametresi ile de, miktar girişlerinde baz alınacak şablon barkodların dolayısıyla miktarların hangi ek ile takip edileceği belirlenecektir. Bu alana NUM ifadesi girilirse, barkodların miktarlarında NUM ile başlayan barkodlar NUM1, NUM2, NUM3, NUM4, NUM5,...NUM9, NUM10, NUM20, NUM30, NUM40...NUM90, NUM100, NUM200, NUM300,NUM400...NUM900. Dikkate alınacaktır. Şimdi sayılacak stokların miktarları ile birlikte el terminalindeki dosyaya nasıl kaydedileceğini bir örnekle açıklamaya çalışalım. Marketinizde 458 adet Y stokunun sayıldığını varsayalım. Öncelikle yapılması gereken Y stokunun barkodunun el terminalinden okutulması sonrasında da bu stokun miktarını gösterecek şablon barkod miktarlarının tek tek el terminalinden geçirilmesidir. Örneğimize göre öncelikle NUM400 ile başlayan şablon barkod miktarı okutulmalı, sonrasında NUM50 şablon barkod miktarı en sonra da NUM8 şablon barkod miktarı okutularak toplamda 458 adet Y stoku terminaldeki dosyaya işlenmelidir. Tüm stoklar bu şekilde sayılıp dosyaya kaydedildikten sonrada, bilgilerin uygun oldukları evraka aktarılması için el terminali yuvasına yerleştirilmelidir. Daha sonrada programınızın sayım evrakı, ambar fişi vb evraklarında CTRL+N tuşuna basılmalı ve açılacak ekrandaki tanımlı barkod okuyucudan transfer butonu tıklanmalıdır. Bu doğrultuda programınız, terminaldeki dosyadan önce barkodu okuyacak ve ilgili stoku bulacak, sonrada kendine atanmış yani kuruluş programından belirtilen miktar ön eki ile örneğimize göre (NUM) ile başlayan satırları bulup bu stok için atanan miktarları toplayacak ve evraka tek satır halinde yazacaktır. Yani Y stokunun miktarını 458 adet olarak tek satırda gösterecektir. 56

57 Eğer hafızalı barkod okuyucusu kullanmıyor iseniz, bu alanı Yok olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Evet, program başlangıç parametrelerinin neler olduğunu sizlere açıklamaya çalıştık. Eğer girişleriniz bitti ise, girdiğiniz parametreleri ALT+S tuşları ile kaydetmeniz gerekir Program akış parametreleri (091400) Bu bölümden adından da anlaşılacağı üzere, programlarınızın genel akışı ile ilgili tercih edebileceğiniz bazı parametrelerin tanımlamaları yapılacaktır. Bu parametreleri dilediğiniz zaman tekrar değiştirebilmek imkânına sahipsiniz. Program akış parametrelerine girdiğinizde, karşınıza gelecek ekranda birbiri ile ilişkili olan parametrelerin ayrı ayrı sayfalarda yer aldığını göreceksiniz. Bu amaçla ekranımızın üst bölümünde, Genel parametreler, Stok parametreleri, Sipariş parametreleri, Cari parametreleri, Maliyet parametreleri, Fiyat değişikliği parametreleri, Seri no parametreleri, Üretim parametreleri, Ödeme emri parametreleri başlıklarının yer aldığını göreceksiniz. Bu sayfalarda yer alan parametrelerle ilgili açıklamalarımıza başlamadan önce sizlere önemli gördüğümüz ve bu ekranda işinize çok yarayacağını düşündüğümüz satır arama yardım tuşu hakkında bilgi vermek istiyoruz. Önemli Not: Alt+A (Satır arama) yardım tuşu ile kullanıcılarımız bu ekran üzerinde istedikleri parametreye daha kolay ve hızlı bir şekilde ulaşıp istedikleri düzenlemeyi gerçekleştirebileceklerdir. Bunun için yapılması gereken tek işlem Alt+A tuşuna basıp aranacak kelimenin girilmesi ve istenen parametreye ulaşana kadar da ALT+A tuşlarına basılarak devam edilmesidir. Programınız arama işlemini akış parametrelerinin tüm ekranlarında yapacaktır. İmleciniz aradığınız parametre üzerinde konumlandığında, programınız ilgili satırı tarayıp kopyalayabilmenize de olanak tanımaktadır. Genel parametreler 1-) Stok kod F10'da eldeki miktar: Stok F10 pencerelerine stok kod ve ad bilgilerinin yanı sıra kartlarda tanımlı olan birinci fiyatlar veya eldeki miktarları görüntüleyebilmek için bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda açılacak pencereden eldeki miktar seçimi yapabilirsiniz. 2-) Parti-lot F10' unda kalan miktar gösterilsin: STOK/Stok Tanıtım Kartları/Parti Lot Tanıtım Kartı ekranının, kodu alanında F10 tuşuna bastığınızda, karşınıza gelecek ekranda parti-lotların kodu, adı, bu partideki stokların kodu, adı ve açıklama kolonlarının yer aldığınız göreceksiniz. Bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda F10 tuşu ile ulaşılan bu ekranda parti-lotun kalan miktarının görüntüleneceği Kalan kolonu da yer alacaktır. 3-) Cari F10' unda detay: Programlarımızın irsaliye, fatura, sipariş fişi gibi evraklarında kodlarını tam olarak hatırlayamadığınız cariler için, kod girişi yapılacak alanlarda F10 tuşuna basarak tüm carilerin kod ve isimleri ile birlikte listelendiği bir yardım penceresine ulaşabilirsiniz. Bunlara ek olarak hizmet tanıtım kartı (041500) ve masraf tanıtım kartı (041600) ekranlarının hesap kodu alanında seçim yapılan yerlerde de F10 yardım tuşuna bastığınızda kod ve isimlerin dışında hesap bakiyelerine de ulaşabilirsiniz. İşte bu pencerede yer alan carilerin kod ve isimlerin dışında ana bakiyelerinin, alternatif bakiyelerinin, orijinal bakiyelerinin ve hareket sayılarının da gösterilmesini istiyor iseniz bu alanda size sunulan seçeneklerden isteğinize uygun olanını seçmeniz yeterli olacaktır. Yani ana bakiye, alternatif bakiye, orijinal bakiye veya hareket sayısı seçeneklerinden birini seçmelisiniz. Aksi taktirde gözükmesini istemiyorsanız Gösterilmesin şıkkını seçmeniz yeterli olacaktır. 4-) Muhasebe hesap kartı F10'unda detay: Programlarımızda muhasebe kodlarını tam olarak hatırlayamadığınız muhasebe hesapları için, kod girişi yapılacak alanlarda F10 tuşuna basarak tüm muhasebe hesaplarının kod ve isimleri ile birlikte listelendiği bir yardım penceresine ulaşabilirsiniz. İşte bu pencerede yer alan muhasebe hesaplarının kod ve isimlerinin dışında, kullanıcılar istekleri doğrultusunda muhasebe hesaplarının ana, alternatif ve orijinal döviz cinslerine göre sadece çalışan hesaplarının bakiyelerinin ya da tüm hesaplarının bakiyelerinin gösterilmesini sağlayabilirler. Bunun 57

58 yanı sıra muhasebe hesaplarının hareket sayılarını da izleyebilirler. Bunun için yapılacak tek işlem bu alanda satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden, Gösterilmesin, ana bakiye (Çalışan hesaplar), alternatif bakiye (Çalışan hesaplar), orijinal bakiye (Çalışan hesaplar), ana bakiye (Tüm hesaplar), alternatif bakiye (Tüm hesaplar) orijinal bakiye (Tüm hesaplar) ve hareket sayısı seçeneklerinden uygun olanının seçilmesidir. 5-) Demirbaş kartı F10'da eldeki miktar: Demirbaş F10 pencerelerine demirbaş kod ve ad bilgilerinin yanı sıra eldeki miktarlarını görüntüleyebilmek için bu alana karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi yeterli olacaktır. 6-) Satış faturalarında otomatik yuvarlama türü: Bu alanda satır sonu butonunu tıklayarak 4 seçenekli bir pencereye ulaşacaksınız. Yuvarlama türlerini içeren bu pencereden, faturalarda yekûna otomatik olarak uygulanacak yuvarlama türünü seçmeniz beklenmektedir. Yuvarlama türleri aşağıda açıklanmıştır; Yuvarlama Yapma: Bu seçeneği seçtiğinizde, her hangi bir yuvarlama hesabı yapılmayacaktır. Yakınına Yuvarla: Bu seçenek tercih edildiğinde fatura yekûnu aşağıda vereceğiniz yuvarlama miktarı dikkate alınarak en yakın tam sayıya yuvarlanacaktır. Örneğin yuvarlama miktarı 100 olarak verildiğinde; 1,355,250 değeri...1,355,2/50 50 TL'nin 100'e yuvarlanması ile 1,355,300 olarak fatura yekününde yer alacaktır. 1,355,240 değeri...1,355,2/40 40 TL'nin 0'a yuvarlanması ile 1,355,200 olarak fatura yekününde yer alacaktır. Yukarı Yuvarla: Bu seçenek tercih edildiğinde fatura yekûnu aşağıda vereceğiniz yuvarlama miktarı dikkate alınarak yukarı yuvarlanacaktır. Örneğin yuvarlama miktarı 100 olarak verildiğinde; 0 50 TL'nin 100'e yuvarlanması ile 1,355,300 olarak fatura yekununda yer alacaktır. Aşağı Yuvarla: Bu seçenek tercih edildiğinde fatura yekûnu bir sonraki parametrede vereceğiniz yuvarlama miktarını dikkate alarak aşağıya yuvarlanacaktır. Örneğin yuvarlama miktarı 100 olarak verildiğinde; alacaktır. 7-) Satış fat. Otomatik yuvarlama miktarı: Faturalarda otomatik olarak yuvarlama yapılmasını istiyorsanız, ilgili yuvarlama miktarını bu alana girmelisiniz. Yuvarlamanın ne şekilde olacağını ise bir üst satırdaki parametre ile belirleyeceksiniz. 8-) Alış faturalarında otomatik yuvarlama türü: Bu alanda satır sonu butonunu tıklayarak 4 seçenekli bir pencereye ulaşacaksınız. Yuvarlama türlerini içeren bu pencereden, alış faturalarında yekuna otomatik olarak uygulanacak yuvarlama türünü seçmeniz beklenmektedir. Yuvarlama türleri aşağıda açıklanmıştır; Yuvarlama Yapma: Bu seçeneği seçtiğinizde, her hangi bir yuvarlama hesabı yapılmayacaktır. Yakınına Yuvarla: Bu seçenek tercih edildiğinde fatura yekûnu aşağıda vereceğiniz yuvarlama miktarı dikkate alınarak en yakın tam sayıya yuvarlanacaktır. Örneğin yuvarlama miktarı 100 olarak verildiğinde; 1,355,250 değe alacaktır. alacaktır. Yukarı Yuvarla: Bu seçenek tercih edildiğinde fatura yekûnu aşağıda vereceğiniz yuvarlama miktarı dikkate alınarak yukarı yuvarlanacaktır. Örneğin yuvarlama miktarı 100 olarak verildiğinde; ununda yer alacaktır. Satış Faturalarında Bu seçenek tercih edildiğinde fatura yekûnu aşağıda vereceğiniz yuvarlama miktarı dikkate alınarak aşağıya yuvarlanacaktır. Örneğin yuvarlama miktarı 100 olarak verildiğinde; 0 TL'nin 0'a yuvarlanması ile 1,355,200 olarak fatura yekununda yer alacaktır. 9-) Alış faturalarında otomatik yuvarlama miktarı: Alış Faturalarında otomatik olarak yuvarlama yapılmasını istiyorsanız, ilgili yuvarlama miktarını bu alana girmelisiniz. Yuvarlamanın ne şekilde olacağınız ise bir üst satırdaki parametre ile belirleyeceksiniz. 58

59 10-) Faturalarda belge no kontrolü yapılsın: Bildiğiniz gibi evrak giriş programlarının tümünde evrak no, tarih, belge no, belge tarihi vb. ortak alanlar vardır. Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, program faturaların belge numaralarını kontrol eder. Örneğin fatura girişleri sırasında girilen belge numarası daha önce de girilmiş ise (tabii ki aynı cariye), program sizi bu belge no önceden girilmiş mesajıyla uyarır. 11-) İrsaliyelerde belge no kontrolü yapılsın: Bu parametre sayesinde kullanıcılarımız aynı cari için aynı belge numarasına sahip irsaliye düzenleyebilmeleri mümkün olamayacaktır. Bunun için bu parametre "Evet" olarak işaretlenmelidir. Bu kontrol sonrasında programınız aynı belge numarasıyla aynı cari için irsaliye girişi yapmak istediğinizde sizi "Bu belge no önceden girilmiş" mesajı ile uyaracaktır. 12-) Döviz kurları girilmediyse evrak girişlerinde uyar: Hareketlerini ana döviz haricinde, alternatif döviz cinsine göre takip eden firmaların, bu döviz cinsine ait günlük kurları düzenli olarak girmesi gerekmektedir. Günlük kurların girilmemesi durumunda programınızın evrak girişlerinde sizi uyarması için bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. Bu durumda programınız sizi aşağıdaki şekilde uyaracaktır. Bugünün döviz kurları girilmemiş. Evrak son girilen kurdan hesaplanacak! 13-) Kilitli evraka girişte uyar: Programlarımızda Ctrl+L tuşları ile evrak kilitleme fonksiyonu vardır. Kilitli evraklar üzerinde kullanıcılar hiç bir işlem yapamaz. Kilitli evrakların açılışı ise Ctrl+A tuşları ile yapılır. Yalnız bu fonksiyonları kullanabilmek için supervisor şifresini bilmek gerekir. Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, kilitli olan bir evraka girildiğinde, bu evrak kilitlidir şeklinde bir uyarı mesajı alırsınız. Bu uyarı mesajı istenmiyorsa parametre (X) hayır seçilmelidir. 15-) Adres kartında otomatik uzaklık artırımı aktif: Dağıtıcı firmanızın olduğunu ve buna bağlı olarak plasiyerlerinizin de rotasını belirleyeceğinizi düşünelim. Bu konuda size carilerinizin adres kartından girilen yön ve uzaklık kodları yardımcı olacaktır. Çünkü aynı yönde olan carileriniz için programınız uzaklık kodlarını otomatik olarak belirleyecektir. Bunu bir örnekle açıklayalım: A ve B carilerinin ikisinin de Kadıköy yönünde olduğunu varsayarsak; yön alanına KDKY girişini yaptıktan sonra uzaklık kodu olarak da size yakınlığını (konumunu) baz alarak yakın olan A carisine 1, B carisini için de 2 girişlerini yapalım. A - B Belli bir zaman sonra KDKY yönünde üçüncü yani yeni bir C carimiz olursa ve konumu da A ve B carilerinin arasında bir konumda ise, bu durumda C carisine 2 uzaklık kodunu vermeliyiz. Bu parametreyi evet olarak seçtiğimiz durumda program bize Aynı yönde daha büyük uzaklık koduna sahip adresler var. İlgili adreslerin uzaklık kodları arttırılsın mı? şeklinde soracaktır. Yanıtımızın evet olması durumunda B carisinin uzaklık kodu artacak yani 3 olacaktır ve C carisinin de uzaklık kodu belirlediğiniz gibi 2 olacaktır. A - C - B Bu parametre aracılığıyla diğer müşterilerinizin (carilerinizin) uzaklık kodunu değiştirmek zorunda kalmadan araya bir cari eklense de otomatik olarak yön ve uzaklıkları doğu şekilde belirlenmiş olacaktır. 16-) G İle girilebilecek maksimum ödeme günü: Evrakların ödeme planı alanlarına G harfi ve gün sayısından oluşan (örneğin G30 gibi) ödeme planı girişi yapabiliyorsunuz. Eğer manüel olarak girilen ödeme planı gün sayısına bir sınırlama getirmek istiyorsanız, bu alana G ile girilebilecek maksimum gün sayısını girebilirsiniz. 17-) Personel programı dışında ücret bilgileri gözükmesin: Personel programının haricindeki diğer programlarda (örneğin FİNANS Yönetiminde) personel tanıtım kartının ücretler butonuna ulaşılmasını engellemek istiyorsanız bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. 59

60 18-) Evrak çağırmada açıklama taşıma: Programlarımızın, sipariş, irsaliye, satın alma talep, irsaliyeli fatura vb. evrakları üzerinde CTRL+Q tuşlarına basılarak bu evraklara özel olacak açıklama girişleri yapılmaktadır. Eğer ki kullanıcılarımız bu evrakları başka bir evraka çağırmak istediklerinde açıklamalarının da beraberinde taşınmasını istiyor iseler bu parametrede sunulacak Sipariş...> İrsaliye Sipariş...> Fatura İrsaliye...> Fatura Satın alma talep...> Sipariş Seçeneklerinden kendilerine uygun olanlarını seçmeleri yeterli olacaktır. Örneğin bu alandan Sipariş->İrsaliye parametresini seçtiğimizi düşünelim. Sipariş evrakına da <CTRL+Q> yardım tuşu ile açıklamalar girelim. Daha sonra bu siparişi İrsaliye evrakına gerekli yardım tuşu ile (F8 ya da F9 gibi) çağıralım. İrsaliye evrakı üzerinde CTRL+Q tuşuna bastığımızda, sipariş evrakından girilen açıklamaların bu evraka taşındığını göreceksiniz. Aynı şekilde Sipariş->Fatura, irsaliye-> Fatura ve Satın alma talep...> Sipariş parametrelerini de seçmiş olursanız, ilgili evraklara ait açıklamalarda çağrıldıkları evraka otomatik olarak aktarılacaktır. 19-) Varsayılan takvim kodu: Bu parametre MRPII programımız için geçerlidir. Vardiya sistemine göre çalışan firmalar öncelikle vardiyalarını ve bu vardiyalara ilişkin çalışma takvimlerini İşyeri Tanıtım/Takvim Tanıtım Kartı ve Vardiya Tanıtım Kartı bölümünden tanımlamaları daha sonrada Takvimli Vardiya Takip Formu ile ilişkilendirmeleri gerekmektedir. İşte bu alanda sizden istenen işletmenizde baz alınacak vardiya takviminin hangisi olduğunu seçmenizdir. 21-) Hizmet faturasına satış sözleşmesi çağırmada onay kontrolü: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, hizmet satış sözleşmesi girilip kayıt edildikten sonra bu fişlere "onaysız" opsiyonu atanır. Bu; -Kuruluş programından yapılan düzenlemeye göre- onay verilmeden hizmet satış sözleşmeleri hizmet faturalarına çağrılamaz demektir. Bu opsiyon evet konumunda iken hizmet satış sözleşmelerini ilgili evraklara çağırmak istediğinizde hizmet faturalarına herhangi bir kayıt gelmeyecektir. Bu parametre aktif hale geçirildiği halde, hizmet satış sözleşmelerinin hizmet faturalarına çağırılması gerekiyorsa, ilgili sözleşmelere gidilerek bu sözleşmelere onay verilmelidir. Onay verme işlemi yetkili kullanıcılar için Ctrl+Z Sözleşme Onaylama tuşu ile yapılır. Satır bazında hizmet satış sözleşmesi onaylama ise Ctrl+W tuşları ile yapılmaktadır. Programlar sisteme ilk yüklendiğinde satış sözleşmesi onaylama yetkisi sadece supervisor'dadır. Tanımlı diğer kullanıcılara satış sözleşmesi onay yetkisi verebilmek için, Kuruluş programının Kuruluş/Kullanıcı Hak Tanımları programına girilmeli ve hizmet satış sözleşmelerinin onay yetkisi verilecek kullanıcının bulunduğu satırda iken Genel Hak Tanımlamaları butonuna basılmalıdır. Ekrana gelecek pencerenin "Hizmet satış sözleşmesi onayı verebilir" satırı -evet- olarak işaretlenmelidir. 22-) Masraf faturasına alış sözleşmesi çağırmada onay kontrolü: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, hizmet alış sözleşmesi girilip kayıt edildikten sonra bu fişlere "onaysız" opsiyonu atanır. Bu; -Kuruluş programından yapılan düzenlemeye göre- onay verilmeden hizmet alış sözleşmeleri masraf faturalarına çağrılamaz demektir. Bu opsiyon evet konumunda iken hizmet alış sözleşmelerini ilgili evraklara çağırmak istediğinizde masraf faturalarına herhangi bir kayıt gelmeyecektir. Bu parametre aktif hale geçirildiği halde, hizmet alış sözleşmelerinin masraf faturalarına çağırılması gerekiyorsa, ilgili sözleşmelere gidilerek bu sözleşmelere onay verilmelidir. Onay verme işlemi yetkili kullanıcılar için Ctrl+Z Sözleşme Onaylama tuşu ile yapılır. Satır bazında hizmet alış sözleşmesi onaylama ise Ctrl+W tuşları ile yapılmaktadır. Programlar sisteme ilk yüklendiğinde alış sözleşmesi onaylama yetkisi sadece supervisor'dadır. Tanımlı diğer kullanıcılara alış sözleşmesi onay yetkisi verebilmek için, Kuruluş programının Kuruluş/Kullanıcı Hak Tanımları programına girilmeli ve hizmet alış sözleşmelerinin onay yetkisi verilecek kullanıcının bulunduğu satırda iken Genel Hak Tanımlamaları butonuna basılmalıdır. Ekrana gelecek pencerenin "Hizmet alış sözleşmesi onayı verebilir" satırı -evet- olarak işaretlenmelidir. 24-) Personel modülünde tatil takvimi kullanımı aktif: Programlarımızda kullanıcılarımız, personellerinin puantajlarını hesaplarken içinde bulundukları aya ait çalışma ve hafta sonu tatil 60

61 günlerini hesaplayarak kazanç tablosuna otomatik olarak yazdırabilmektedirler. Bunun için personel toplu puantaj işlemleri (112200) ekranında ki Varsayılan çalışma günleri başlıklı butona basmaları yeterlidir. Bu işlem sonrasında ekranın Normal ve H.Tatili alanlarına gün sayısı otomatik olarak yansımaktadır. Programlarımızda cumartesi günleri çalışma günü olarak kabul edilmekte olup hesaplamalarda bu doğrultuda olmaktadır. Örneğin Nisan 2010 ayına ait çalışma günü 25 gün hafta tatili de 5 gün olarak hesaplanacaktır. Bunun yanı sıra kullanıcılarımız çalıştıkları yıl içindeki dini ve resmi tatil günlerinin de puantaj ekranında ki hesaplamalara dahil edilmesini sağlayabileceklerdir. Yalnız bu işlem için öncelikle Kuruluş programının Sistem/Genel tanımlar menüsünde yer alan Yıllık tatil takvimi (092121) ekranından çalıştıkları yıl için resmi ve dini tatil günlerine ait takvimleri oluşturmaları gerekmektedir. Daha sonrada bu takvimin puantaj ekranında kullanılabilmesi için bu parametreyi evet olarak işaretlemeleri gerekecektir. Aksi taktirde tanımlanan takvimin herhangi bir geçerliliği olmayacaktır. Böylece Varsayılan çalışma günleri hesaplanırken takvim ekranındaki resmi ve dini tatil gün sayıları da hesaplanacaktır. Örneğin Mayıs 2010 ayına ait hesaplama 19 Mayıs resmi tatilinden dolayı şu şekilde olacaktır. Normal çalışma günü 26 hafta sonu tatili 4 gün. Dolayısıyla bu parametre ile amacımız personeller için puantaj hesaplaması yaparken toplu puantaj ekranında ki normal ve hafta tatili gün sayısı hesaplamalarında oluşturulan takvimlerde ki tatil günlerinin de dikkate alınıp alınmayacağını belirlemektir. Bu parametre evet olarak işaretlenirse toplu puantaj ekranının alt bölümünde takvim başlıklı buton yerini alacaktır. 25-) ATIK satış evrakında miktar kontrolü yapılsın: Bu parametre ile amacımız kullanıcılarımızın demirbaş satış evrakı düzenlerken ellerinde bulunan demirbaş miktarından daha fazla demirbaş çıkışı yapmalarını önlemektir. Bu amaçla bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlemelidir. Böylece Sabit kıymet yönetim programınız, elinizde bulunan demirbaş miktarı ile satış evrakına girmiş olduğunuz miktarı karşılaştırılacak ve fazla miktar girmeniz durumunda sizi eldeki miktar çıkışı karşılamıyor mesajı ile bilgilendirip en fazla ne miktarda çıkış yapabileceğiniz bilgisini miktar alanına otomatik aktaracaktır. 26-) Raporlama amaçlı depo seçimlerinde depo hakkı kontrol edilmesin: Bu parametre ile amacımız depo kısıtlaması yapılan kullanıcıların sadece ve sadece depo seçiminin yapıldığı rapor ekranlarında kısıtlı olan depoları seçebilmelerine ve durumlarını izleyebilmelerine imkân vermektir. Örneğin X ve Y kullanıcılarınız için Kullanıcı hak tanımlama (501300) programının Kayıt kullanım hakları ekranından Şube deponuz için, kullanım hakkını kısıtladığınızı düşünelim. Bu durumda ilgili kullanıcılar fatura, irsaliye, sipariş vb. evraklarda işlem yaparken ilgili depoyu seçtiklerinde yetkili olmadıkları bilgisi ile karşılaşacaklardır. Aynı şekilde rapor ekranlarının depo seçiminin yapıldığı alanlarda da kısıtlı oldukları depoları görüp seçebilmeleri mümkün olmayacaktır. İşte bu parametre sayesinde depo kısıtlaması olan kullanıcılarınız için sadece rapor ekranlarında ilgili depoları seçmelerini sağlayabileceksiniz. Bunun için yapılacak tek işlem bu parametrenin başında yer alan kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesidir. 27-) Evrak basılınca kilitlensin: Bu parametre ile amacımız, sipariş, irsaliye fatura vb. evrakların ALT+K (Yazıcıya dök) tuşları ile dökümü alındıktan hemen sonra otomatik olarak kilitlenmesidir. Dolayısıyla dökülen evraklara kullanıcıların müdahale etmelerinin engellenmesidir. Bunun için yapılacak tek işlem bu parametrenin başında ki kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesidir. Kilitli olan evraklar sadece SRV nin CTRL+A tuşlarına basıp şifre girmesi ile açılabilmektedir. 28-) Talep fişine bağlı sipariş varsa düzeltme yapılamasın: Programlarımızda satınalma talepleriniz doğrultusunda sipariş fişlerinizi oluşturabilmeniz mümkündür. Bunun için yapmanız gereken tek işlem sipariş fişinin hareket satırlarında iken Shift+F8 (Satınalma talep fişi çağır) tuşuna basmanız ve karşınıza gelecek ekrandan istediğiniz talep satırını sipariş fişine aktarıp kaydetmenizdir. İlgili talep evrakları üzerinde yani sipariş fişi düzenlenen talep evraklarında herhangi bir değişiklik yapılmasını istemiyor iseniz, bu parametreyi (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Böylece program düzeltme yapmak istendiğinde Talep fişine bağlı sipariş var; düzeltme yapamazsınız mesajı ile kullanıcıyı bilgilendirecektir. 29-) Evraklarda cari hareket tipi kontrol edilmesin: Tanımladığınız her cari ile gerçekleştireceğiniz 61

62 hareketin tipini belirleyebilmeniz ve bu hareketler dışında işlem yapılmasını engelleyebilmeniz mümkündür. Bunun için yapılacak tek işlem cari tanıtım kartının "Hareket tipi" alanından carileriniz için uygun olacak hareket tipini belirtmenizdir. Örneğin bu alandaki seçiminizin Mal ve hizmet sadece satılır olması durumunda ilgili carilerle sadece satış hareketi gerçekleştirilecek dolayısıyla alış irsaliyesi ya da alış faturası düzenlenemeyecektir. Aynı şekilde bu alandaki seçiminizin Mal ve hizmet sadece alınır olması durumunda sadece alış işlemleri yapılacak bu durumda da satış irsaliyesi ve satış faturası düzenlenemeyecektir. Carilerinizle gerçekleştireceğiniz hareketlerde böyle bir kontrolün göz ardı edilmesini istiyorsanız bu parametreyi (Evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Aksi durumda programınız cari hareketlerini hareket tipi seçiminize bağlı olarak yapacaktır. 30-) Evraktan XML export işleminde kayıt başlık alanları da gönderilsin: Programlarımızda irsaliye fatura, muhasebe fişi vb. evrakların XML formatında saklanabilmesi mümkündür. Bunun için yapılacak tek işlem evrakların üst bölümünde yer alan Evrak XML export butonuna basılması ve evrak bilgilerinin programın sunacağı dosya ile saklanmasıdır. Bu dosyada kullanıcılarımız isterlerse evrak içinde ALT+G tuşlarına basılarak ulaşılan genel kayıt yapısı bilgilerinin de saklanmasını sağlayabilirler. Yani evrakın kayıt numarasını, hangi kullanıcı tarafından hangi tarihte yaratıldığını, hangi kullanıcı tarafından hangi tarihte değiştirildiği gibi her evraka özel olan birçok bilgiyi XML dosyasında kayıt altına alabilirler. Bunun için bu parametrenin (evet) olarak işaretlemesi yeterli olacaktır. Aksi durumda kayıt yapısı bilgileri ilgili dosyada yer alamayacaktır. 33-) İade faturalarında sıfır fiyatlı üründe (Devam et, Uyar ve devam et, Uyar ve durdur): Bu parametre ile amacımız iade faturalarında sıfır fiyatlı ürün girişi yapılmış ise programın bu satırlara yönelik kullanıcılarımızı istedikleri şekilde uyarmasını sağlamaktır. Bu parametre Devam et olarak seçilirse, program herhangi bir uyarıda bulunmadan işlemine devam edecektir. Uyar ve devam et olarak seçilirse, program öncelikle sıfır fiyatlı ürün satırları için uyarıda bulunacak sonrasında da işleme devam edilmesine izin verecektir. Uyar ve işlemi durdur olarak seçilirse, program sıfır fiyatlı ürün satırları için uyarısını verecek hemen sonrasında da işleme devam edilmesine engel olacaktır. 34-) Hafta tatili günü: Takvimli vardiya takip formunda (231197) ekranın sağ üst bölümünde hafta tatili günleri bilgisinin gelmesi için bu parametrenin karşısına gelecek kutucukta birden fazla tatil günü seçebileceksiniz. 35-) Evrak çağırmada yardımcı tablo taşıma: Programlarımızın; sipariş, irsaliye, satın alma talep fişi, fatura vb. evrakları üzerinde Alt+G (Kayıt Hikayesi) ve sonrasında Alt+D (Yardımcı Tablo) tuşlarına basılarak bu evraklara özel olacak ilave giriş alanları yaratılmaktadır. Mesela sipariş evrakındayken keşke şunu da girebileceğim bir alan olsaydı diyorsanız, bu alanı kendiniz ilave edebiliyorsunuz. Bunun için de Alan Adı ve Alan Tipi alanlarından gereken tanımları yapmanız ve bu alanlara karşılık gelecek değerleri girmeniz yeterli olacaktır. Programlarımızda yapılan düzenleme ile örneğin sipariş evrakında tanımlanan yardımcı tablo alanlarına ait değerlerin, siparişlerin aktarıldığı irsaliye ve fatura evrakına aynen taşınması gerçekleştirilebilecektir. Aynı şekilde satın alma talep fişinden tanımlanan yardımcı tablo alanlarına ait değerler de sipariş fişine aktarılabilecektir. Bunun için programlarımızda aranan tek şart, birbiri içine aktarılacak evraklarda tanımlanan alan adı ve alan tiplerinin birebir aynı olmasıdır. Örneğin sipariş fişi içinde Alan adı olarak X, değer olarak da 10 tanımlaması yapıldığını düşünelim. Bu 10 değerinin sipariş fişinin aktarıldığı irsaliye evrakına aynen taşınması isteniyor ise X alanı öncelikle irsaliye evrakında da aynen tanımlanmış olmalıdır. Bu gereklilikler sağlandıktan sonra Evrak çağırmada yardımcı tablo taşıma parametresinde sunulacak Sipariş-> İrsaliye Sipariş-> Fatura Satın alma talep-> Sipariş Proforma sipariş-> Sipariş Seçeneklerinden çalışmalarınıza uygun olanlarını seçmeniz yeterli olacaktır. 36-) Rapor parametre tekrar tipi: Programlarımızda birçok rapor listelenmeden önce parametre ekranı ile karşılaşılmakta ve her rapora özel olacak parametre girişleri yapılmaktadır, Bazı raporlarda 62

63 stok kodu aralığı belirlenirken, bazılarında cari kodu ya da kasa kodu seçimi yapılmaktadır. Bu parametre ile amacımız bir rapor için parametre girişleri yapılıp listeledikten sonra çıkıp tekrar aynı rapor incelenmek istediğinde rapor parametre ekranında hangi bilgilerin yer alacağını belirlemektir. Bu parametrenin özellikle raporlarını tekrar tekrar listeleyen kullanıcılarımız için yararlı olacağını düşünüyoruz. Bu alanda size 4 seçenek sunacaktır. Bunlardan; Raporu kapasın seçeneği tercih edildiğinde, herhangi bir rapor için parametre girişleri yapılıp incelendikten sonra rapor ekranından çıkıldığında rapor anında kapanacak dolayısıyla parametre ekranı ile karşılaşılmayacaktır. Önceki değerleri yüklesin seçeneği seçildiğinde herhangi bir rapor için parametre girişleri yapılıp incelendikten sonra rapor ekranından çıkılmak istendiğinde otomatik olarak ilgili raporun parametre ekranı ile karşılaşılacak ve parametre ekranında raporun ilk listelediğinde girilmiş olan parametreler yer alacaktır. Varsayılan değerleri yüklesin seçeneği seçildiğinde ise rapor listelenip çıkıldığında yine ilgili raporun parametre ekranı ile karşılaşılacak fakat bu sefer parametre ekranı varsayılan hali ile yani herhangi bir parametrenin seçili olmadığı haliyle gelecektir. Sorsun seçeneği seçildiğinde ise rapor listelenip çıkılmak istendiğinde ekrana varsayılan değerleri yüklensin-önceki değerleri yüklensin seçeneklerinin yer aldığı ekran gelecektir. Bu aşamada kullanıcılarımız yukarıdaki açıklamalarımızı dikkate alarak seçimlerini yapabilir ya da çıkış seçeneğini kullanarak rapordan çıkabilirler. 37-) Tekliften fazla karşılanabilme yüzdesi: Sipariş evraklarına teklif fişleri çağırılıp, sipariş olarak da daha fazla giriş yapıldığında program uyarmakta dolayısıyla teklif fişinden daha fazla sipariş fişi girişine izin vermemektedir. Bu miktar sadece, bu alana girilecek oran kadar artırılabilecektir. Dolayısıyla bu alanda sizden beklenen teklif fişlerinden girilen miktarın ne kadar oranda fazla karşılanacağını girmenizdir. 38-) Teklif fişine bağlı sipariş var ise düzeltme yapılamasın: Programlarımızda teklif evraklarını doğrultusunda sipariş fişlerinizi oluşturabilmeniz mümkündür. Bunun için yapmanız gereken tek işlem sipariş fişinin hareket satırlarında iken Shift+F5 (teklif seçimi) ya da F6 (Teklif çağır) tuşuna basmanız ve karşınıza gelecek ekrandan istediğiniz teklif satırını sipariş fişine aktarıp kaydetmenizdir. İlgili teklif evrakları üzerinde yani sipariş fişi düzenlenen teklif evraklarında herhangi bir değişiklik yapılmasını istemiyor iseniz, bu parametreyi (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Böylece program düzeltme yapmak istendiğinde Teklif fişine bağlı sipariş var; düzeltme yapamazsınız mesajı ile kullanıcıyı bilgilendirecektir. 39-)Siparişe teklif fişi çağırmada onay kontrolü: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, teklif fişleri girilip kayıt edildikten sonra bu fişlere "onaysız" opsiyonu atanır. Bu; -Kuruluş programından yapılan düzenlemeye göre- onay verilmeden teklif evrakları sipariş fişine çağırılamaz demektir. Bu opsiyon evet konumunda iken teklif fişlerini sipariş evrakına çağırmak istediğinizde herhangi bir kayıt gelmeyecektir. Bu parametre aktif hale geçirildiği halde, teklif fişlerinin sipariş evraklarına çağırılması gerekiyorsa, ilgili fişlere gidilerek bu fişlere onay verilmelidir. Onay verme işlemi yetkili kullanıcılar için Ctrl+Z Teklif Onaylama tuşu ile yapılır. Satır bazında sipariş onaylama ise Ctrl+W tuşları ile yapılmaktadır. Programlar sisteme ilk yüklendiğinde teklif onaylama yetkisi sadece supervisor'dadır. Tanımlı diğer kullanıcılara sipariş onay yetkisi verebilmek için, Kuruluş programının Kuruluş/Kullanıcı Hak Tanımları programına girilmeli ve sipariş onay yetkisi verilecek kullanıcının bulunduğu satırda iken Genel Hak Tanımlamaları butonuna basılmalıdır. Ekrana gelecek pencerenin "teklif onayı verebilir" satırı -evet- olarak işaretlenmelidir. 40-) Satınalma talepler talep deposundan farklı bir depodan karşılanabilir: Bu parametre ile öncelikli amacımız satınalma talepleri Shift+F9 tuşları ile sipariş evrakına çağrılırken talep evrakından girilen depo haricinde farklı bir depo seçildiğinde taleplerin karşılanmasını mümkün kılmaktır. Bunun için yapılması gereken Satınalma talepler talep deposundan farklı bir depodan karşılanabilir parametresinin (evet) olarak işaretlenmesidir. Böylece talep evrakından girilmiş olan deponun sipariş evrakından seçilmesi gibi bir zorunluluk olmayacak, talepler o an firmanızın hangi deposu uygun ise istenen depolardan karşılanabilecektir. 63

64 41-) Farklı depodan satınalma talep çağrıldığında satır deposu için talep deposu kullanılsın, evrak deposu kullanılsın: Bu parametre ile amacımız bir önceki parametre evet olarak belirlenmiş ise, sipariş evrakına farklı depo seçilmiş talepler çağrıldığında sipariş evrakının satır detayındaki depo alanına talep evrakından girilen deponun mu yoksa evraktan seçilen deponun mu yazılacağının dolayısıyla talebin hangi depodan karşılanacağının belirlenebilmesi sağlamaktır. Bunun içinde bu parametre ile sunulan talep deposu kullanılsın, evrak deposu kullanılsın seçeneklerinden uygun olanının seçilmesidir. 42- Tanıtım kartlarına eklenecek resimler için KB cinsinden maksimum boyut: Programlarımızda stoklarınız ve personelleriniz için tanıtım kartlarına resim ekleyebilmeniz ve aradığınız stok ya da personele resimden ulaşabilmeniz mümkündür. Bu alanda da sizden istenen programlarınıza yüklenecek olan bu resimlerim KB cinsinden maksimum ne kadar boyutta olacağını girmeniz, dolayısıyla daha yüksek boyuttaki resimlerin yüklenmesini engellemenizdir. 44-) Satış faturalarında sıfır fiyatlı üründe Devam et, Uyar ve devam et, uyar ve işlemi durdur: Bu parametre ile amacımız satış faturası düzenlenirken evrakın herhangi bir satırında birim fiyatı sıfır olarak ürün girişi yapıldığında programın kullanıcılarımızı nasıl yönlendireceğini belirleyebilmeleridir. Bu parametrede Devam et seçeneği tercih edildiğinde herhangi bir uyarı ile karşılaşılmayacak dolayısıyla program, satış faturasında sıfır fiyatlı ürün girişine izin verecektir. Uyar ve devam et seçeneği tercih edildiğinde satış faturasına sıfır fiyatlı ürün girişi yapıldığında evrakın kayıt edilmesi esnasında program uyarısını yapacak fakat herhangi bir engellemede bulunmayacaktır. Uyar ve işlemi durdur seçeneği tercih edildiğinde satış faturasına sıfır fiyatlı ürün girişi yapılıp kayıt edilmek istendiğinde program öncelikle uyarısını yapacak sonrasında da kayıt işlemini engelleyecektir. 45-) Satınalma talep günün tarihi ve sonrasına girilebilsin: Satınalma talep evrakının içinde bulunduğunuz günün tarihinden önceki bir tarihe giriş yapılmasını engellemek istiyorsanız (başka bir ifade ile satınalma talep evrakı ile geriye dönük bir hareket girişini engellemek için) bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. Evraka böyle bir sınırlama getirmeyecekseniz seçiminiz (X) hayır olmalıdır. 46-) Satınalma talep teslim tarihi günün tarihi ve sonrasına girilebilsin: Bu parametre ile amacımız satınalma talep evrakından girilecek teslim tarihinin içinde bulunulan günün tarihinden öncesine giriş yapılmasını yani talep evrakında teslim tarihinin geriye dönük olarak girilmesini engellemektir. Bunun için bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi yeterli olacaktır. Talep evrakının teslim tarihi alanına böyle bir sınırlama getirmeyecekseniz seçiminiz (X) hayır olmalıdır. 47-Muhasebe modülü föylerinde mali yıl göz ardı edilsin: Bu parametre ile amaç Muhasebe modülünden listelenen mizan ve hesap föyünde mali yılın göz ardı edilme işleminin parametreye bağlı olarak gerçekleştirilmesidir. Yani föylerde, çalışılan mali yıla bağımlı kalmayıp bu yıldan öncesine ait olan hareketlere yer verilip verilmeyeceğinin belirlenmesidir. Bu parametre evet olarak işaretlenirse örneğin Mizan föyü (80002) ekranında yer alan mali yıl kontrolü göz ardı edilsin parametresi otomatik olarak seçili gelecek dolayısıyla çalışılan mali yıldan öncesine ait hareketler dikkate alınacaktır. Aksi durumda yani bu parametre hayır olarak seçilirse ilgili parametre seçili olmayacaktır. Stok parametreleri 1-) Eksiye düşüren stok hareketinde ve 3-) Eksi stok çıkışında her satırda uyarı verilsin: İrsaliye fatura vb evraklar ile stok çıkışı yaparken, bu stokların depolarınızda ki miktarlarının eksi olması durumunda programın giriş sırasında sizi sadece uyarmasını, herhangi bir uyarıda bulunmadan işleminize devam edebilmenizi ya da önce uyarıp sonrada işleminize engel olmasını istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen bölümden amacınıza uygun olacak parametreyi seçmelisiniz. Bu parametrenin Uyar ve devam et, Uyar ve işlemi durdur olarak seçilmesi durumunda ilgili stokları evrakınıza girdiğiniz anda programınız sizi Depoda -100 adet X stoku var şeklinde uyaracak seçiminize bağlı olarak da girişinizi ya engelleyecektir ya da devam etmenizi sağlayacaktır. Bu alan Devam et şeklinde seçilirse herhangi bir uyarı ile karşılaşılmayacaktır. Bu 64

65 uyarı sadece giriş sırasında bir kere karşınıza gelecektir. Eğer ilgili evrak üzerinde eksi olan stokların bulunduğu satırlara her geldiğinizde programın sizi sürekli olarak uyarmasını istiyor iseniz, bu parametre ile birlikte bir sonraki parametremiz olan Eksi stok çıkışında her satırda uyarı verilsin parametresini de evet olarak işaretlemelisiniz. 2-) Eksi düşme kontrolü nereden yapılsın: Bu parametre ile amaç eksi stok çıkış kontrolünün hangi depodan yapılacağının seçilmesidir. Programınız bu alanda size Evrakın deposundan, Aktif firmanın aktif şubesinin tüm depolarından, Aktif firmanın tüm şubelerinin tüm depolarından ve Tüm veritabanından seçeneklerini sunacaktır. Bu aşamada size düşen kontrol edilmesini istediğiniz depoyu seçmenizdir. 4-) Stok çıkışında minimum seviye uyarısı: Stok tanıtım kartlarının detaylar penceresinden her bir stokunuz için minimum, sipariş ve hedef seviye miktarlarını girebilmeniz ve stok hareketlerinizi bu miktarlar doğrultusunda düzenleyebilmeniz mümkündür. İrsaliye ve fatura gibi evraklarla stok çıkışı yaparken, ilgili stokların tanıtım kartından girdiğiniz hedef seviye miktarından fazla stok çıkışı yaptığınızda, programınız sizi uyarması için bu parametre karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Böylece programınız sizi, bu hareketle stok seviyesi hedef seviyenin altına iniyor mesajı ile uyaracaktır. Dolayısıyla ilgili stokların depodaki kalan miktarları ile evraktan girilen miktarlarının toplamı, stok tanıtım kartlarından girilen hedef seviye miktarlarına eşit veya küçük olması gerekmektedir. 5-) Stok girişte hedef seviye uyarısı: İrsaliye ve fatura gibi evraklarla stok girişi yaparken, ilgili stokların tanıtım kartından girdiğiniz hedef seviye miktarından fazla stok girişi yaptığınızda, programınızın sizi uyarması bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir Böylece programınız sizi, Bu hareketle stok seviyesi hedef seviyenin üzerine çıkıyor mesajı ile uyaracaktır. Dolayısıyla ilgili stokların depodaki kalan miktarları ile evraktan girilen miktarlarının toplamı, stok tanıtım kartlarından girilen hedef seviye miktarlarına eşit veya küçük olması gerekmektedir. 6-) Farklı ana sağlayıcıda uyar: Stok Tanıtım Kartından her bir stokunuzun temin edileceği ana sağlayıcı (satıcı firma) kodları da girilebilmektedir. Eğer stoklarınız için ana sağlayıcı kodları girdiyseniz, bu stoklardan ana sağlayıcının haricinde başka bir firmaya sipariş verilmesi durumunda programınızın sizi uyarmasını sağlayabilirsiniz. Bunun için bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Herhangi bir uyarı almak istemiyorsanız seçiminiz (X) hayır olmalıdır. 7-) Vergisiz stoklar uyarılsın: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, stok tanıtım kartından vergi oranı girilmeyen stoklar için alış veya satış faturaları girilirken, hareket satırında (stok kodu girildikten sonra) program sizi dikkat vergisiz stok mesajıyla uyaracaktır. Parametre (X) hayır olarak işaretlendiğinde ise, vergisiz stoklar için herhangi bir uyarı mesajı verilmez. 8-) Mamulü ürüne taşı: Üretim Yönetim Paketimizi kullanan bir firmaysanız, ürünlerinizi programa tanıtmak için 2 aşamalı bir süreçten geçmek gerektiğini biliyorsunuz demektir. Bunlardan ilki, hammaddeden ürüne kadar olan tüm stokların, stok kartlarının açılmasıdır. Ürün tanımlamalarında ikinci aşamaysa, stok kartı açılan ürün için bir de ürün tanıtım kartı açılmasıdır. İşte bu alana karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemeniz durumunda, ürün tanımlamalarının 2. aşamasını ortadan kaldırmış oluyorsunuz. Yani mamulü ürüne taşı parametresi -evet- olarak seçildiğinde, stok kartı açılan ürün için, ürün tanıtım kartı da otomatik olarak açılmış olacaktır. Yalnız bunun için; stok kartından o ürün için seçilecek stok cinsi -mamul- olmalıdır. 9-) Stok çıkışında parti kodları otomatik düşülsün: Stok giriş-çıkışlarını parti veya parti+lot bazında takip eden firmalar, satışların parti kodlarından otomatik olarak düşülmesini sağlayabilirler. Örneğin X stokundan 2 gün ara ile A partisi-100 birim, B partisi-200 birim şeklinde giriş yapılmış. Üçüncü gün 150 birim satış yapılması gerekiyor. Eğer bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenirse, 150 birimlik satışın 100 birimi A partisinden, 50 birimi de B partisinden 65

66 (yani FIFO'ya göre) otomatik olarak düşülür. Bu çıkış işlemi parti+lot kartı ekrana gelmeden otomatik olarak yapılır. Parametre (X) hayır olarak işaretlenirse, çıkış işlemi için parti kodlarını manüel olarak girmeniz gerekir. 10-) Stoklarda mutlak muhasebe grup kodu kullanılacak: Bu parametre -evet- olarak seçildiğinde, stok tanıtım kartı girişleri esnasında, ALT+M-Tanıtım Kodları penceresinden muhasebe grup kodu girişi yapılmamış ise, o stok kartının kaydına izin verilmeyecektir. Başka bir ifadeyle muhasebe grup kodu girilmeyen hiç bir stok kartı kaydedilemeyecektir. 11-) Stok çıkışında eşdeğerler kullanılsın? Depolarınızdaki stokların siparişleri karşılamaya yetmediği durumlarda, bu stokların alternatiflerinin (eşdeğerlerinin) otomatik olarak devreye girmesini, yani sipariş alınan stokun yerine eşdeğer stokların çıkılmasını istiyorsanız, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Stok alternatifleri Stok yönetimi menüsünde yer alan Stok alternatifleri yönetimi (11310) ekranından gerçekleştirilmektedir. 12-) İrsaliyelerde birim fiyat ve tutar gizlensin? Bu parametre parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, alış ve satış irsaliyelerine otomatik olarak gelen birim fiyatlar gizlenecek, başka bir ifade ile irsaliye girişlerini yapan kullanıcı bu fiyatları göremeyecektir. 13-) Açık faturalarda ödeme planı seçilmesi zorunlu: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, açık alış ve satış faturalarının ödeme planı alanında Kuruluş programından tanımlanmış ödeme planlarından bir tanesinin seçilmesi zorunlu hale getirilir. Başka bir ifade ile fatura girişlerini yapan kullanıcı ödeme planı alanına tanımlanmış ödeme planlarının haricinde bir giriş yapamaz, bu alanı boş geçemez. 14-) Açık faturalarda ödeme planı peşin geçilemesin? Faturalarda ödeme planı alanına kullanıcı herhangi bir giriş yapmazsa otomatik olarak peşin ibaresi gelmektedir. Bu açık faturalarda da aynıdır. Eğer açık alış ve satış faturalarında ödeme planının peşin olarak geçilmesini engellemek, başka bir ifade ile ödeme planı girişini zorunlu hale getirmek istiyorsanız bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. 15-) Otomatik hesaplanan ödeme planı değiştirilemesin: Stoklarınızın her bir fiyatına ait ödeme planlarını formül ile otomatik olarak hesaplatabilirsiniz (Bkz. Sistem/Stok ve Sipariş Parametreleri/Fiyat Parametreleri/Ödeme Planı Formül Parametreleri). Eğer böyle bir uygulamanız varsa, yani stoklarınızın ödeme planları sipariş fişi, irsaliye ve fatura evraklarına otomatik olarak geliyorsa, kullanıcıların otomatik olarak gelen bu ödeme planlarını değiştirmelerini engelleyebilirsiniz. Bunun için bu parametre karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. Parametre -hayırolarak bırakıldığında formülle hesaplanan ödeme planlarını kullanıcılar değiştirebilirler. 16-) Satın almalarda ödeme planı mutlak satıcı kartlarından alınacak: Stok alımlarınıza ilişkin yapılacak ödemelerin mutlak satıcı tanıtım kartından tanımlanan ödeme planına göre yapılmasını istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. 17-) Satışlarda ödeme planı mutlak müşteri kartlarından alınacak: Aynı şekilde müşterilerinize yaptığınız satışlarda ödemenin mutlak cari tanıtım kartından tanımlanan ödeme planına göre yapılmasını istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlemelidir. 18-) Maksimum irs.-fat. Süresi (Gün): Hepinizin bildiği gibi, irsaliyelerin kanunen 10 gün içinde faturalaştırılma zorunluluğu vardır. Bu alana, firmanızda irsaliyelerin maksimum kaç gün içinde faturalaştırılacağı (sizin firmanızda irsaliyelerin 5 gün içinde faturası kesiliyor olabilir) girilecektir. Bu gün sayısı girildikten sonra, fatura kesilirken, girdiğiniz gün kadar geriye dönülecek ve faturası kesilmemiş olan irsaliyeler ekranınıza getirilecektir. Yani bu alana 5 rakamını girerseniz, içinde bulunduğunuz tarihten itibaren 5 gün geriye dönülerek irsaliyeler taranacak ve faturası kesilmemiş irsaliyeler ekrana getirilecektir. Program akış parametrelerine böyle bir alanı koymaktaki amacımız, sizin maksimum hız ile irsaliyelerinize ulaşmanızı sağlamak içindir. Çünkü böyle bir alan olmasa idi, 66

67 programınız dönem başından itibaren ilgili cariye kesilen bütün irsaliyeleri tarayacak, bu da doğal olarak belirli bir zaman kaybı doğuracaktı. Oysaki bu alana gün girişi yaparak, dönem başından itibaren -belki de gereksiz olan- bir tarama işlemini engellemiş olacaksınız. Evet, açıklamalarımızı da dikkate alarak, maksimum irsaliye-fatura süresini gün bazında bu alana giriniz. 19-) Asgari satış fiyat kodu: Programlarımızda stoklarınız için birden fazla satış fiyatı tanımlayabilmeniz mümkündür. Bu tanımlamalar ise programınızın Sistem/Stok ve Sipariş Parametreleri/Fiyat Parametreleri bölümünden yapılmaktadır. Daha sonra ise her stok için tanıtım kartlarından bu fiyat tanımlamalarına karşılık gelen satış fiyatları girilmektedir. İşte bu alanda sizden istenen, stoklarınızın asgari satış fiyatı olarak, hangi fiyat koduna karşılık gelen satış fiyatının baz alınacağını belirtmenizdir. Böylece stoklarınızın ilgili fiyatın altında satılabilmesi engellenecektir. Örneğin X stokunuzun 1. Satış Fiyatı 2 YTL 2. Satış Fiyatının 4 YTL 3. Satış Fiyatının 4,5 YTL Olduğunu düşünelim. Bu alana 2. Satış fiyatının kodu girilirse, stoklarınız bu fiyat kodu için belirlenen satış fiyatının altında satılabilmesi yani 4 YTL den düşük bir fiyata satılması engellenecek ve programınız sizi X kodlu stokun satış fiyatı asgari fiyatın altında! Mesajı ile uyaracaktır. Stoklarınızın satış fiyatlarına yönelik böyle bir engellemenin olmasını istemiyor iseniz, bu parametreyi boş bırakmanız yeterli olacaktır. 20-) Hareketin miktarı girilen birimden görüntülensin: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, stok hareketleri hangi birim bazında girildi ise, evraklarda ana birime çevrilmeden o birim bazında görüntülenir. Parametre (X) hayır olarak bırakıldığında ise, ana birim haricinde hangi birimde giriş yapılırsa yapılsın girilen miktar ana birime çevrilir ve evrakta da ana birim cinsinden görüntülenir. 21-) Satın alma şartından brüt fiyat ve iskonto gelsin: Satın alma şartı girilen stoklar için evraklara direkt olarak satın alma şartındaki brüt fiyatların gelmesini istiyorsanız bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Parametre (X) hayır olduğunda evraklara satın alma şartındaki net fiyatlar gelecektir. 22-) Ana cariye bağlı satış şartından brüt fiyat ve iskonto gelsin: Programlarımızda ana cari için düzenlenen satış şartı evraklarındaki stok brüt fiyatlarının bu cariye bağlı alt cariler için fatura düzenlendiğinde ilgili faturanın birim fiyatı alanına otomatik olarak gelmesini sağlayabilirsiniz. Bunun yanı sıra satış şartı evrakından stoklar için iskonto ve masraf girişleri yapılmış ise bu tutarlarda fatura evrakına otomatik olarak yansıyacaktır. Tüm bu işlemler için öncelikle yapılması gereken; bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) işaretlenmesi ve satış şartı düzenlenen stokların tanıtım kartlarında satış fiyatlarının (0) olması gerekir. Aksi durumda fatura düzenlendiğinde stokların birim fiyatı olarak satış şartı evrakından girilen fiyatları yerine tanıtım kartından girilen fiyatları dikkate alınır. 23-) Satış şartından brüt fiyat ve iskonto gelsin: Satış şartı girilen stoklar için evraklara direkt olarak satış şartındaki brüt fiyatların gelmesini istiyorsanız bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Parametre (X) hayır olduğunda evraklara satış şartındaki net fiyatlar gelecektir. 24-) Cari fiyat kodundan gelen fiyat değiştirilmesin: Stok hareket evraklarına cari hesap tanıtım kartlarının ALT+T Detaylar penceresinden girilen fiyat kodları ile istenilen fiyatlar cariye bağlı olarak otomatik olarak getirilebilmektedir (Bkz. Satın alma/satış Yönetimi/Cari Tanıtım Kartı/Detaylar Penceresi/Fiyat Kodu Alanı). Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, evraka otomatik olarak gelen cari fiyat kodunun manüel olarak değiştirilmesine izin verilmeyecektir. 25-) Stok kodu tanımlı barkod olamaz: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, stok kodları ile barkodlar arasında bir kontrol yapılacak ve herhangi bir stokun barkodu ile yeni bir stok kartı girilemeyecektir. Örneğin stoklarınızın barkodlarından biri

68 kodu ile kayıtlı bulunuyor ve yeni bir stok kartı açacaksınız. Yeni açılacak stok için stok kodu alanına kodunu girip kartı kaydetmeye çalıştığınız anda, program size aynı kodda barkod mevcut şeklinde bir uyarı mesajı verecek ve bu kartın kaydına izin vermeyecektir. Parametre (X) hayır olarak işaretli ise bu şekilde bir kontrol yapılmayacaktır. 26-) Stok evrakına sipariş çağırmada ve kayıtta sipariş miktarı kontrol edilsin: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, irsaliye veya fatura evraklarına sipariş çağırılırken, sipariş miktarı eldeki miktardan fazla ise bir uyarı mesajı verilecek ve sipariş miktarı mevcut miktara çekilecektir. Bunun yanı sıra programınız F6,F7,F8 veya F9 tuşlarından uygun olanını kullanarak çıkış irsaliyesi ya da çıkış faturasına çağırdığınız sipariş evrakındaki stok miktarlarını, evrak kaydedilirken ilgili stokların elinizde bulunan miktarları ile kontrol edecektir. Dolayısıyla sipariş miktarının elinizdeki miktardan çok olması durumunda fatura ya da irsaliye evrakının kaydına izin verilmeyecek hatta programınız hareket miktarı eldeki stok miktarından büyük olamaz! mesajı ile uyaracaktır. 27-) Eksiye düşüren parti-lot hareketi engellensin: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak tanımlandığında, stok hareket evraklarında ilgili hareket girişi ile stoka bağlı parti-lot kartı eksiye düşecek ise, program sizi bir mesaj ile uyaracak ve yaptığınız miktar girişini kabul etmeyecektir. 28-) Stok çıkışında mevcut parti kodu seçilsin: Stoklarınızın hareketlerini parti bazında takip edebilmeniz mümkündür. Yani irsaliye veya faturadan giriş-çıkış yaparken, istediğiniz partiden ve/veya lottan hareket girişleri yapabilirsiniz. Bunun için stok tanıtım kartının detaylar ekranından ilgili stokların detay takip şeklini parti, parti-lot bazında seçmelisiniz. Dolayısıyla İrsaliye ve fatura girişlerinde, stok kodu girildikten sonra otomatik olarak parti+lot kartı ekrana gelecektir. Bu karttaki parti kodu alanına, işletmeye giren veya işletmeden çıkan stokun hangi partiden hareket gördüğü girilecektir. Lot bazında da takip varsa, bir alt satıra lot numarası girilmelidir. İşte bu parametre stoklarınız için bu alana girdiğiniz partiler dışında başka bir partiden çıkışının yapılmamasını kontrol edecektir. Yalnız evraklardan girişi ya da çıkışı yapılan stoklar için seçeceğiniz parti kodunun, daha önce girişi yapılmış bir parti kodu olmasına dikkat edilmelidir. Aksi durumda programınız sizi; Mevcut bir parti kodu seçiniz! Mesajı ile uyaracaktır. 29-) Ürün girişinde miktar kontrolü: Bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda Üretim yönetimi programınız, işemri planlama fişinden girdiğiniz ürün miktarı ile ürün giriş fişine girdiğiniz miktarı karşılaştırılacak ve fazla ürün girişi yapmanızı engellenecektir. 30-) Perakende fatura' da vergi DAHİL yazılsın mı? Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenirse perakende faturalardaki tutar için KDV' nin dahil olduğu yazılır. Hayır, seçilirse, KDV tutarı yazılır. 31-) Stok evrakında barkod=serino? Seri numarasına göre takip edilen stoklar için öncelikle STOK/Stok Tanıtım Kartı/Detaylar penceresinden detay takip şekli olarak seri no bazında takip seçilmelidir. Daha sonra bu stoklarla hareket girişi yapıldığında cihaz tanıtım kartı otomatik olarak oluşmaktadır. Bu bölümle ilgili ayrıntılı açıklamalarımızı kitabınızın STOK/Stok Tanıtım Kartı/Detaylar Penceresinde bulabilirsiniz. Bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda, seri no ile takip edilen stokların barkodları okutulduktan sonra, barkod kodu seri noya aktarılarak otomatik olarak cihaz kartı oluşacaktır. Yani ilgili stokun barkodu, seri no olarak ilgili evraka yansıyacaktır. 32-) İrsaliye ve faturaya sipariş çağırmada onay kontrolü: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, sipariş fişleri girilip kayıt edildikten sonra bu fişlere "onaysız" opsiyonu atanır. Bu; -Kuruluş programından yapılan düzenlemeye göre- onay verilmeden sipariş fişleri irsaliye ve fatura evraklarına çağırılamaz demektir. Bu opsiyon evet konumunda iken sipariş fişlerini ilgili evraklara çağırmak istediğinizde evraklara (irsaliye ve/veya faturaya) herhangi bir kayıt 68

69 gelmeyecektir. Bu parametre aktif hale geçirildiği halde, sipariş fişlerinin irsaliye ve fatura evraklarına çağırılması gerekiyorsa, ilgili fişlere gidilerek bu fişlere onay verilmelidir. Onay verme işlemi yetkili kullanıcılar için Ctrl+Z Sipariş Onaylama tuşu ile yapılır. Satır bazında sipariş onaylama ise Ctrl+W tuşları ile yapılmaktadır. Programlar sisteme ilk yüklendiğinde sipariş onaylama yetkisi sadece supervisor'dadır. Tanımlı diğer kullanıcılara sipariş onay yetkisi verebilmek için, Kuruluş programının Kuruluş/Kullanıcı Hak Tanımları programına girilmeli ve sipariş onay yetkisi verilecek kullanıcının bulunduğu satırda iken Genel Hak Tanımlamaları butonuna basılmalıdır. Ekrana gelecek pencerenin "sipariş onayı verebilir" satırı -evet- olarak işaretlenmelidir. 33-) Stok evraklarında personel tipi kontrol edilmesin: Programlarımızda firmanızda çalışan personelleri yaptıkları işlere göre satın almacı veya satıcı eleman olarak tanımlayabilmeniz mümkündür. Eğer satıcı olarak tanımlanan personellerinizin sadece satış evrakları ile satın almacı olarak tanımlanan personellerinizin de sadece satın alma evrakları ile ilgili işlem yapmasını istiyor iseniz bu parametreyi (X) olarak işaretlemelisiniz. Aksi durumda yani bu alan olarak işaretlenirse, satın alma elemanı satış evraklarını, satış elemanı da satın alma evrakları ile işlem yapabilecektir. 34-) İrsaliye/Faturada sorumluluk merkezi zorunlu mu? İrsaliye ve fatura evraklarında sorumluluk merkezi girişlerini -parametrik olarak- zorunlu hale getirebilmek için bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. Bu parametrenin sağladığı bir diğer kolaylık ise, tahsilât makbuzunun Ctrl+O tuşları ile ulaşılan ekranında sorumluluk merkezi kodunun ve adının isteğe başlı olarak görüntülenmesinin sağlanmasıdır. Dolayısıyla bu parametre evet olarak seçilirse ilgili başlıklar ekrana gelecektir. Şimdi sizlere böyle bir düzenlemeye neden gerek duyduğumuzu ve sizlere sağlayacağı kolaylığın ne olacağından söz etmeye çalışalım. Birden fazla satış noktası bulunan ve taksitli olarak satış yapan mağazalarda her bir satış noktası farklı sorumluluk merkezine bağlanarak takip ediliyor olabilir. Amaç taksit tutarlarının hangi satış noktasına ait olduğunu ayırt etmek dolayısıyla bu noktalarda ki satışları birbirine karıştırmamaktadır. Örneğin mağazanızın X satış noktasından gerçekleşen satışlarını SRM01 ile Y satış noktasından gerçekleşen satışlarını da SRM02 ile takip ediyor olabilirsiniz. Aynı müşterinin bu iki satış noktasından taksitli satış yapması durumunda, tahsil edilecek tutarların hangi satış noktasına ait olduğunu belirleyebilmek amacıyla, tahsilât makbuzu evrakının Ctrl+O (C/H bakiye vade ve tutarları) tuşları ile ulaşılan ekranına Sorumluluk merkezi kodu ve Sorumluluk merkezi adı başlıkları eklenmiştir. Böylece kullanıcılarımız; bu ekrandan tahsil edecekleri satış tutarlarının hangi satış noktasına ait olduğunu izleyebileceklerdir. Bunun için yapılması gereken tek işlem, bu parametrenin evet olarak işaretlenmiş olmasıdır. Aksi durumda CTRL+O ekranında sorumluluk merkezi kodu ve adı başlıkları yer almayacaktır. 35-) Stok yönetim ekranında filtre: Bu parametre aracılığıyla Stok kartları yönetimi (010010) ekranlarında öncelikle filtre ekranı gelecektir. Buralardan yapacağınız seçimlere göre ilgili stok listelenecektir. Aksi taktirde filtreleme ekranının gelmesini istemiyorsanız, bu parametre "Hayır" (X) olarak işaretlenmelidir. Zaten programlarımızda bu parametreler varsayılan olarak hayır (X) işaretli olacaktır. 36-) Satış evraklarında promosyondaki ürün seçiminde uyarı verilsin: Programınızın Satış/Evraklar/Fiyat değişikliği programından promosyonda olan ürünlerinizi tanımladıktan sonra aynı ürün için Satın alma şartı evrakı düzenlemek istediğinizde programınızın sizi uyarması için bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak seçmelisiniz. Böylece program sizi X kodlu Stok promosyonda mesajı ile uyaracaktır. Böylece ilgili ürünün promosyondaki satış fiyatı doğrultusunda, satın alma şartı evrakı düzenleyebilmeniz mümkün olacaktır. 37-) İrsaliye faturalarken; ana cariye bağlı carilerin de irsaliyelerini getir: Piyasada bir ana toptancıya bağlı olarak çalışan satıcı firmalardan alım yapıldığında, alınan malların faturaları malın alındığı satıcı firmalardan değil, bunların bağlı olduğu ana firmadan gelebilmektedir. Örneğin STC01, STC02, STC03 kodlarını verdiğiniz 3 ayrı satıcı firma ile çalışıyorsunuz. STC02 ve STC03 satıcıları STC01'e bağlı olarak çalışıyor. Siz malları STC02 ve STC03 firmalarından aldığınız halde (irsaliyelerde), bu malların faturaları STC01 firmasından kesiliyor. İşte bu tür bir uygulama söz 69

70 konusu olduğunda, STC01 diğer 2 firmanın ana carisi demektir. STC02 ve STC03'den gelen irsaliyeleri, STC01 carisinden gönderilen faturaya bağlayabilmek, başka bir ifade ile STC01'in gönderdiği faturaya F5 tuşu ile irsaliye çağırabilmek için öncelikle bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. Bu örneği müşterilere başka bir ifade ile satış işlemlerine de uyarlayabiliriz. Bağlı carilere ait irsaliyeleri çağırmak için yapılması gereken tek işlem bu parametreyi evet seçmek değildir. Bunun yanı sıra satıcı ve müşteri tanıtım kartlarının ana cari kodu alanlarına ilgili girişler yapılmalıdır. Bu konu ile ilgili bilgiler kitabınızın SATIŞ ve SATIN ALMA yönetimlerine ayrılan bölümlerinde cari tanıtım kartı sayfalarında verilmiştir. 38-) Öngörülen garanti yılı: Ürünlerimizde stoklar seri numaralarına göre de takip edilebilmektedir. Bunun için yapılması gerekli tanımlamalar ve seri no bazında takip için Bkz. STOK Yönetimi/Stok Tanıtım Kartı/Detaylar Penceresi/Detay Takip Şekli. Seri numaralarına göre takip edilen stoklar için ilk hareket ile birlikte cihaz takip kartı tanımlı bir kart otomatik olarak yaratılır (Bkz. Stok Yönetimi/Kartlar/Cihaz Takip Tanıtım Kartı). Bu karta ilgili seri numaralı stokun ilk hareket tarihi aynı zamanda garanti başlama tarihi olarak atanır. Garanti bitiş tarihine ise bir yıl sonranın tarihi atanmaktadır. Seri numarası bazında takip yapan ve cihazların garanti süreleri bir yılı aşan firmalar bu alana öngörülen garanti süresi olarak yıl bazında bir rakam girebilirler. Örneğin bu alana 5 girildiğinde, garanti bitiş tarihi garanti başlangıç tarihinin 5 yıl sonrası olarak atanacaktır. 39-) Stok ve sipariş evrak durum çubuğunda sorum.merk. adı göster: Sipariş, irsaliye, fatura vb, evrakların hareket bölümünden girilen stokların adı ekranın hemen altından yer alan durum çubuğundan izlenebilmektedir. Eğer bu evraklardan girilen sorumluluk merkezlerine ilişkin isimlerin bu bölümde yani evraktan girilen stok isminin hemen yanında yazılmasını istiyor iseniz bu parametreyi evet olarak işaretlemeniz yeterlidir. 40-) Çıkış faturaları mutlak irsaliye karşılığı: Bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda, fatura girişlerinden önce mutlaka irsaliye fişinin önceden girilmiş olması gerekir. Aksi halde faturanın kaydına izin verilmeyecektir. 41-) EXIM çeki listesinde stok yabancı ismi kullanılsın: İthalat ve ihracat programında çeki listesi hazırlanırken stokların yabancı isimleri kullanılmak istenildiğinde bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. 42-) Faturada barkod otomatik açılsın: Satışlarını barkod terminalleriyle yapan kullanıcılarımız, irsaliye ve fatura gibi evrakların hareket satırlarında herhangi bir giriş yapmadan önce Ctrl+B tuşlarına basarak barkod okuyucularını açık duruma tekrar aynı tuşlara basarak kapalı duruma getirmektedir. Eğer barkod okuyucusunun fatura evraklarında otomatik olarak açık konumunda olmasını istiyor iseniz bu alanı evet olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Tabii ki kullanıcılarımızı evrak içinde CTRL+B tuşlarına basarak barkod okuyucularını kapalı konuma getirebilirler. 43-) Depo transfer fişinde kaynak depo seçiminde hak kontrolü yapılmasın ve 44-) Depo transfer fişinde kaynak depo seçiminde hak kontrolü yapılmasın: Bildiğiniz gibi programlarımızda kullanıcılarınıza, depolar bazında sınırlama getirebilmeniz mümkündür. Örneğin X kullanıcınız için sadece 1. depo ile işlem yapabilir, Y kullanıcınız için sadece 2 depo ile işlem yapabilir şeklinde hak tanımlayabilirsiniz. Böylece kullanıcılarınızın kendilerine hak tanınan depolar haricinde diğer depolarla irsaliye, fatura, sipariş, depolar arası sevk fişi vb evrak düzenlemesi yapmalarını engelleyebilirsiniz. Bu tanımlamalar Kuruluş programının Kullanıcı hak tanımlama (501300) ekranında yer alan Kayıt kullanım hakları bölümünden yapılmaktadır. Böyle bir kısıtlama söz konusu olduğu halde bazı durumlarda kullanıcılarınızın, Depolar arası sevk fişi (012500) ve Depolar arası sipariş fişi (022900) ile işlem yaparken diğer depoları da kullanmaları gerekebilmektedir. Örneğin merkez depodan şube depoya ya da farklı depolara stok transfer etmeleri, sipariş düzenlemeleri ya da iade etmeleri söz konusu olabilmektedir. İşte böyle bir durumda depo kullanımı kısıtlanmış kullanıcıların sadece depo transfer ve depo sipariş fişinde diğer depolarla da işlem yapabilmelerini sağlayabilirsiniz. Yani kullanıcılarınız için kısıtladığınız tüm 70

71 depoların sadece bu evrak için kullanılabiliyor olmasını sağlayabilirsiniz. Bunun için bu parametreler, evet olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. 45-) Parti-Lot evrak detayında girilsin: Programlarımızda stok hareketleri farklı detaylarda takip edilebilmektedir. Parti bazında, parti+lot bazında gibi. Bu şekilde stok takibi yapabilmek için, öncelikle stokların tanıtım kartından detaylar penceresine ulaşılmalı ve detay takip şekli parti veya parti-lot olarak seçilmelidir. Detay takip şekli parti-lot bazında seçilen stoklar için fatura ve irsaliye evrakı düzenlendiğinde stok kodu girildikten hemen sonra, karşınıza otomatik olarak parti+lot ekranı gelecektir. Bu ekrandan, giriş veya çıkış hareketi yapılan stokun hangi partiden ve/veya hangi partinin hangi lotundan hareket göreceği girilecektir. Eğer bu ekranın stok kodu girişinden hemen sonra gelmesini engellemek, dolaysısıyla stoklara ilişkin parti-lot bilgilerini ALT+D tuşlarına basarak ulaşacağınız stok detay bilgileri ekranından girmek istiyor iseniz, bu alanı evet olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. 46-)Parti-Lot evrak detayından girilsin: Bu parametremiz parti-lot koduna göre takip edilen stoklarımız için geçerlidir. Dolayısıyla bu stokların alış veya satışları söz konusu olduğunda evrakların hareket satırlarında ilgili stoklar seçildiğinde otomatik olarak parti-lot kartı açılmakta ve bu stokların parti-lot kodlarının seçilmesi beklenmektedir. Eğer ki kullanıcılarımız parti-lot detayını giriş esnasında değil de daha sonrasında ALT+D tuşlarına basarak ulaşacakları ekrandan girmek isterlerse bu parametreyi (evet) olarak işaretlemeleri yeterli olacaktır. Çünkü giriş esnasında partilot kartı ile karşılaşılmayacaktır. 47-) Sayım evr. Farklı barkodlu beden detaysız stoklar birleştirilebilsin: Programlarımızın Stok/Sayım işlemleri/sayım sonuçları giriş fişi bölümünden, sayım sonuçlarını girdiğiniz stoklarınızın farklı barkodlu olup ve beden detaysız olsa bile birleştirilebilmesini sağlamak için bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. 48-) Matris ile gelen iskonto değiştirilmesin: Programlarımızda belirli stoklardan belirli carilere yapılan satışlarda otomatik iskonto uygulanabilmektedir (Bkz. Sistem/Stok ve Sipariş Parametreleri/İskonto Tanımlamaları). Her stokunuz için uygulanacak iskonto oranı farklıysa, bu oranları irsaliye veya fatura ekranında, o stokun üzerindeyken önce ALT+D, sonra ALT+T tuşlarına basarak görüntüleyebilirsiniz (satır iskontosu ekranından). Evrak genelindeki iskonto yüzdesiyse, irsaliye ve fatura ekranının alt bölümünden izlenebilir. İşte iskonto tanımlamaları programından otomatik olarak gelen bu iskonto yüzdelerinin (satır iskontolarının) irsaliye veya faturadan değiştirilmesini engellemek için bu alana karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Stoklarınıza otomatik olarak uygulanan satır iskontolarını irsaliye ve faturadan müdahale edebilmek için bu alan hayır olarak seçilmelidir. 49-) İrsaliye ve faturadan fiyat değişikliğine geç: İrsaliye ve fatura evraklarından, stok fiyatlarının tek tek veya toplu olarak değiştirilebildiği fiyat değişikliği evrakına geçebilmek için bu alana karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Evet, seçimini yaptıktan sonra, irsaliye ve faturalar kaydedildikten sonra ekranınızda Devam Satış Fiyat Değişikliği İşlemine Geç Proforma Fiyat Değişikliği İşlemine Geç Şeklinde butonlar belirecektir. Devam butonu tıklandığında evrakınız kaydedilecek, satış fiyat değişikliği işlemine geç butonu tıklandığında normal fiyat değişikliği evrakına, Proforma Fiyat Değişikliği İşlemine Geç butonu tıklandığında ise, stoklarınızın proforma olarak (kesinleşmemiş) fiyatlarını değiştirebileceğiniz evraka geçilecektir. Bu evraktan dilerseniz irsaliye ve faturadaki satış fiyatlarını stok kartlarına aktarabilirsiniz. Daha geniş bilgi için Bkz. SATIŞ Yönetimi/Evraklar/Fiyat Değişikliği, Proforma Fiyat Değişikliği). 50-) İskonto değişikliğinde yüzdeleri sabitle: Bu parametre programınızın hizmet/genel hesap/serbest meslek makbuzu evrakı için geçerlidir. Çünkü bu evraklardan girilen iskontolar diğer evraklardan girilen iskonto oranları ile aynı özellikleri içermemektedir. Başka bir ifade ile bu evraklardan iskontonun türünün seçilebilmesi mümkün olmamaktadır. Stok hareket evraklarında ise brüt toplamdan yüzden, önceki ara toplamdan yüzde vs. şeklinde tanıtılabilmektedir. Evrak genelinde ALT+T yaptığınızda program bunun mevcut bütün satırlar için olduğunu düşünüp her bir satıra 71

72 dağıtmaktadır. Yeni bir satır girildiğinde ise bu bilgiden haberdar değildir. Aslında gerçekten de bir evrakınızda farklı iskonto oranlarına sahip değişik satırlar olabilir. Bahsettiğiniz durumda eski bir satıra gidip ALT+D (satır detayı) sonra da ALT+T (satır iskontosu) yaptığınızda ilk oranların saklandığını göreceksiniz. Ancak evrak üzerinde iken ALT+T yaparsanız farklı olacaktır, çünkü artık evrakta iskonto yapılmamış bir satır var. Kısacası, her bir satırın iskontosu ayrıdır ve ana ekranda yapılan ALT+T her seferinde evrak satırlarından hesaplanmaktadır. 51-) Teslim süresi cari kartından alınsın: Bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak seçilmesi durumunda, carilerinizin sipariş teslim tarihlerinde, tanıtım kartlarının detay bilgiler butonundan girdiğiniz Sip.Teslim Tar. alanı dikkate alınacak ve ilgili carilerin siparişlerine ilişkin teslim tarihi, sipariş evrakınıza otomatik olarak yansıyacaktır. Örneğin X carisinin detay bilgiler butonunda yer alan Sip.Teslim Tar. alanına G10 girişi yaptığınızı ve ilgili cariye tarihinde sipariş girişi yaptığınızı düşünelim. İşte bu parametreyi (evet) olarak işaretlerseniz sipariş evrakının teslim tarihi alanına tarihi otomatik olarak gelecektir. Aksi halde teslim tarihlerini siz girmek zorunda kalacaksınız. 52-) Hal faturasında vergi stok kartından alınsın: Programlarımızda Shift+F9 yardım tuşları ile konsinye irsaliyeleri Hal faturalarına çağırılabilmektedir. Hal faturalarındaki vergilendirme ise bu irsaliyelerdeki Carilerin tanıtım kartlarının detay bilgiler butonundan girilen hal cari tipine göre belirlenmektedir. Hal cari tipi, Çiftçi olarak belirtilen cariler için vergilendirme 0 (sıfır) olarak hesaplanır. Hal cari tipi Müstahsil" veya "Tüccar olan carilerin vergilendirilmesi ise, Kuruluş programının Sistem/Program başlangıç parametrelerinin, Müstahsil(%) ve Tüccar(%) alanlarına girilen değere göre hesaplanmaktadır. Bu durumda Shift+F9 tuşları kullanılmadan Hal faturası kesilmek istendiğinde programınız herhangi bir vergilendirme yapmayacaktır. İşte direkt hal fatura keserken vergilendirmenin stokların tanıtım kartından alınarak hesaplanması için bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak seçilmesi yeterli olacaktır. 53-) Alışlarda birim fiyat ne gelsin: Bu parametre ile kullanıcılarımız alış evrakı (alış irsaliyesi ve alış faturalarına) düzenlerken stoklarının birim fiyatı olarak, evraktan seçtikleri carilerle en son alım yaptıkları alış evrakındaki Net fiyatlarının mı yani iskontolarının düşülüp masrafların ve ÖTV tutarının dahil edilmesi sonucu bulunan birim fiyatının mı yoksa Brüt fiyatlarının mı yani en son girilen alış evraktaki birim fiyatlarının mı dikkate alınacağını belirleyeceklerdir. Bunun için yapılması gereken tek işlem, bu alandan stokların birim fiyatlarında hangi seçeneği kullanacağınızı belirtmenizdir. Eğer evraktan seçilen stok ve cari için satın alma şartı düzenlenmiş ise bu durumda satın alma şartındaki fiyatlar dikkate alınacaktır. ÖTV kapsamına giren stoklar için ÖTV tutarının maliyetlere etkisinin olabilmesi için Stok maliyet parametreleri (92740) ekranında yer alan "ÖTV stok maliyetine ilave edilecek mi" parametresi "Evet" olarak seçilmelidir. Aksi durumda ÖTV tutarının stokların birim fiyatına etkisi olmayacaktır. Dolayısıyla bu parametredeki seçiminiz son alışın net fiyatı olması durumunda da stokların birim fiyat hesaplamasında ÖTV dikkate alınmayacaktır. 54-) Barkod modunda okunan mevcut satırla birleştirilsin: Bu parametre ile amacımız, sipariş, irsaliye fatura vb. evraklarda barkod okuyucu açık ise yani ilgili evrakların hareket satırlarında (Ctrl+B Barkod aç/kapa) tuşlarına basılmış ise, aynı barkoda sahip birden fazla ürünün ayrı ayrı satırlar halinde değil de tek bir satırda toplu olarak yazılmasını sağlamaktır. Bunun için yapılması gereken tek işlem bu parametrenin (evet) olarak işaretlenmesidir. Aksi durumda yani bu parametre "Hayır" (X) olarak kalırsa aynı barkoda sahip birden fazla ürün evraka ayrı ayrı satırlar halinde yazılacaktır. 55-) Eksiye düşüren stok hareketinin engellenmesinde konsinye değerlendirilsin: Stok parametreleri sayfasının ilk sırasında yer alan eksiye düşüren stok hareketinde parametresinin Uyar ve devam et, Uyar ve işlemi durdur olarak belirlenmesi durumunda, irsaliye, fatura vb. evraklar ile stok çıkışı yapılırken stokların depodaki miktarları incelenmekte ve eksi miktara düşecek stoklar program tarafından tespit edilmektedir. Akabinde de girilen miktar kadar stokun çıkışı 72

73 engellenmekte ya da uyarı mesajı ile bildirilmektedir. Bu gibi durumlarda yani depoda eksi miktara düşecek stoklar için çıkış yapılırken konsinye olarak alınan stok miktarlarının da dikkate alınması dolayısıyla program tarafından herhangi bir uyarının verilmemesi için bu alanın (evet) olarak işaretlenmesi yeterli olacaktır. Böylece stok çıkışları herhangi bir engellemeye maruz kalmadan gerçekleştirilebilecektir. 55-) Stok evrak kaydında sıralama: Bu parametre ile amacımız; kullanıcılarımızın irsaliye, fatura, ambar fişleri depolar arası sevk fişi (012500) vb. stok evraklarına stoklarını girip kayıt altına aldıklarında stoklarının evraka girilmiş olduğu sıra ile değil de kendi isteklerine uygun olacak şekilde sıralanıp kayıt edilmesini sağlamalarıdır. Yani evraktan karışık olarak girilmiş stokların, tercihleri doğrultusunda isimlerine, kodlarına, tutarlarına ya da tanıtım kartlarının detaylar penceresinden girilen ambar adreslerine göre sıralanıp kayıt altına alınmasını sağlamalarıdır. Bu doğrultuda programınız size sıralama yapma, koda göre, isme göre, tutara göre ve ambar adresine göre seçeneklerini sunacaktır. Bu sıralama sadece yeni girilen stok evraklarının kayıt edilmeleri sırasında geçerli olacaktır. Dolayısıyla eskiden girilmiş olan stok evrakı çağrılıp bu evraklara yeni bir stok satırı eklenerek kayıt edildiğinde sıralama geçerli olmayacaktır. Bu durumda evraka eklenen her yeni stok bulunduğu satır ile kayıt altına alınacaktır. 58-) Stok yorum ekranı otomatik açılsın: Bildiğiniz üzere Yorum Ekranı (091750) programı ile stok ve carileriniz için önemli gördüğünüz her detayı anında görüntüleyebiliyorsunuz. İşte bu parametrenin Her zaman otomatik açılsın olarak işaretlenmesi durumunda sipariş, irsaliye, fatura gibi stok ve cari hareketlerinin gerçekleştiği evraklardan stok seçildiğinde Ctrl+Shift+O tuşlarına basılmasına gerek kalmadan yorum ekranları otomatik olarak açılacaktır. Bunun dışında Açılmasın ve Yeni veya farklı kayıt seçiminde otomatik açılsın seçenekleri de mevcuttur. 60-) Stok föyünde bakiye kolonları gösterilmesin: Bu parametre ile amacımız Stok yönetiminin föyler menüsünden çalıştırılan Stok hareket föyü (011920), Finansal stok hareket analiz föyü (011925) vb. föy ekranlarında seçilen stokun her bir hareketi sonrasında Kalan miktarı ve kalan değerinin gösterildiği kolon başlıklarının ekranda yer alıp almayacağının belirlenmesidir. Bu parametre evet olarak seçilirse ilgili kolon başlıkları yani Kalan miktar ve Kalan değer başlıkları ekranda yer almayacaktır. Programlarımızda bu parametre varsayılan olarak (X) hayır seçili olup ilgili başlıklar gösterilecek şekildedir. Bu parametre bilgilerin ekrana yansıyışındaki performansı artırmak için kullanılabilir. 61-) Barkod yönetim ekranında filtre: Bu parametre ile amacımız kullanıcılarımızın stok yönetiminde yer alan Barkod kartları yönetimi (010011) programını çalıştırdıklarında öncelikle stok detay filtreleri ekranı ile karşılaşmalarını sağlamak ve bu ekrandan listelemek istedikleri stokların özelliklerini belirlemelerine yardımcı olmaktır. Bunun için yapılması gereken tek işlem bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (Evet) olarak işaretlenmesidir. Bu parametre Hayır (X) olarak kalırsa kullanıcılarımız filtreleme ekranı ile karşılaşmayacaklardır. Programlarımızda bu parametre varsayılan olarak "Hayır" (X) işaretli olacaktır. 62-) Parti-Lot yönetim ekranından önce stok filtreleri formu göster: Bu parametre ile amacımız kullanıcılarımızın Stok yönetiminde yer alan Parti Lot Kartları yönetimi (010013) programını çalıştırdıklarında öncelikle stok detay filtreleri ekranı ile karşılaşmalarını sağlamak ve bu ekrandan listelemek istedikleri parti-lot detaylı stokların özelliklerini belirlemelerine yardımcı olmaktır. Bunun için yapılması gereken tek işlem bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (Evet) olarak işaretlenmesidir. Bu parametre Hayır (X) olarak kalırsa kullanıcılarımız filtreleme ekranı ile karşılaşmayacaklar dolayısıyla tüm parti-lotlu stoklarını listeleyeceklerdir. Programlarımızda bu parametre varsayılan olarak "Hayır" (X) işaretli olacaktır. 63-) Alış faturasından fiyat farkı faturasına geç: Bu parametre ile amacımız siparişe bağlı olarak düzenlenen faturalarda stoklara ilişkin birim fiyatlarda fark söz konusu ise ilgili fark kadar faturanın anında oluşturulmasıdır. Bunun için yapılması gereken tek işlem bu alanın (evet) olarak işaretlenmesidir. Bu durumda program faturaya çağrılan siparişin birim fiyatı ile faturadan girilen birim fiyatı karşılaştıracak fatura tutarı sipariş tutarından yüksek ise kayıt işlemi sırasında Devam ve 73

74 Fiyat farkı faturasına geç seçeneklerini sunacaktır. Bu aşamada yapılması gereken fiyat farkı faturasına geç seçeneğinin seçilerek ilgili fark tutarı kadar fiyat farkı faturasının anında oluşturmaktır. 64-) Satınalma şartında ödeme planı PEŞİN girilemesin: Bu parametre ile amacımız satın alma şartı evrakı düzenlenirken evrakın ödeme planı alanında PEŞİN ibaresinin seçilmesine engel olmaktır. Bu parametrenin (evet) olarak işaretlenmesi bu istek için yeterlidir. 65-) Minimum sipariş veya hedef seviye aşımlarında sorumluya mail gönder: Programlarımızda stoklar için, minimum seviye, sipariş seviyesi ve hedeflenen seviye miktarlarını girip bu miktarların aşılması durumunda programın uyarmasını sağlayarak miktarları kontrol edebilmemiz mümkündür. Bunun için yapılması gereken, öncelikle stoklar için tanıtım kartının detaylar penceresinden minimum seviyesi, sipariş seviyesi ve hedef seviyesi alanlarına uygun miktarların girilmesi, sonrasında da program akış parametreleri ekranının stok parametreleri sayfasında yer alan Stok çıkışında minimum seviye uyarısı ve Stok girişte hedef seviye uyarısı parametrelerinin seçilmesidir. Programlarımızda yapılan düzenleme ile girişi yapılan stoklar için hedef seviye miktarı aşıldığında aynı şekilde satışı yapılan stoklar için sipariş seviyesi aşıldığında evraktan seçilen sorumluya miktarların aşıldığını belirten mail gönderilebilecektir. Bunun için de yapılması gereken, yukarıda belirttiğimiz parametrelere ek olarak bu parametrenin (evet) işaretlenmesi ve ilgili personel için cari personel tanıtım kartının iletişim bilgileri sayfasından mail adresinin girilmiş olmasıdır. 66-) İade çıkışlarda önce satınalma şartına bakılsın: Bu parametre ile amacımız, satınalma şartı evrakına bağlı olarak alınan stokların iadeleri söz konusu olduğunda, iade evraklarında da ilgili satınalma şartında ki fiyatların dikkate alınmasıdır. Yani iade edilecek stokların öncelikle satınalma şartında ki fiyatlarına bakılmasıdır. Bunun için yapılması gereken bu parametrenin (evet) olarak seçilmesidir. 67-) İrsaliye/fatura da stok kodu değiştiğinde bağlantılar koparılmasın: Programlarımızda alınan ve verilen siparişler karşılığında F6, F7, F8 veya F9 yardım tuşları kullanılarak irsaliye ve fatura evrakı düzenlenip stokların sipariş fişinden düşülmesi sağlanabilmektedir. Eğer ki kullanıcılarımız ilgili irsaliye ve fatura üzerinde, siparişten gelen stokları değiştirip farklı bir stok girişi yaparlarsa bu durumda sipariş evrakı ile bağlantısı kalmamakta evraklarının sipariş fişine istinaden düzenlendiği bilgisini izleyememektedirler. Programlarımızda yapılan düzenleme ile böyle bir durum ortadan kaldırılmış olup, sipariş karşılığında hazırlanan irsaliye ve faturalarda stoklar değiştirilmiş olsa dahi evrakların hangi siparişe istinaden düzenlediğini görülebilecektir. Bunun için bu parametrenin evet olarak işaretlenmesi yeterli olacaktır. Böylece kullanıcılarımız aldıkları ya da verdikleri stok siparişleri karşılığında hangi stokları sevk ettiklerinin bilgisini görebileceklerdir. Yani X stokuna karşılık Y stoku sevk edilmiş diyebileceklerdir. 68-) Siparişe satınalma talep fişi çağırmada onay kontrolü: Bu parametre ile amacımız satınalma talep evraklarının onay verilmeden sipariş evraklarına çağırılarak işlem görmesinin engellenmesidir. Bu parametre (evet) olarak işaretlendiğinde, satınalma talep evrakları girilip kayıt edildikten sonra evraka "onaysız" opsiyonu atanacaktır. Yani satınalma talep evrakının onay verilmeden sipariş fişlerine (proforma, normal sipariş) çağrılması mümkün olmayacaktır. Bu parametre evet konumunda iken satınalma talepleri sipariş fişlerine çağırılmak istendiğinde herhangi bir kayıt gelmeyecektir. Bu durumda yapılması gereken satınalma talep evraklarında onay verme işlemi için yetkili olan kullanıcıların evrak bazında onay için Ctrl+Z tuşuna, satır bazında onay içinde Ctrl+W tuşuna basarak ilgili evrakı onaylı durumuna getirmeleri gerekmektedir. 70-) Eksiye düşüren stok hareketinin engellenmesinde sipariş değerlendirilsin: Sipariş & satın alma kontrol parametreleri (093100) ekranında yer alan 29-Alınan siparişte eksiye düşüren partilot hareketi engellensin parametresinin evet olarak işaretlenmesi durumunda alınan sipariş evrakı ile stoklar depoda eksi seviyeye düştüğünde program girişi engellemekte ve herhangi bir işlem yapılmasına imkan vermemektedir.. Böyle bir durum söz konusu olduğunda ilgili stoklar için verilmiş siparişlerin değerlendirilmesi istenirse bu parametrenin evet olarak işaretlenmesi yeterli olacaktır. Aksi durumda ilgili siparişler dikkate alınmayacaktır. 74

75 73-) İrsaliye ve faturaya iade talebi çağırmada onay kontrolü: Bu parametre ile amacımız; satın alma iade talep fişlerinin onay verilmeden iade irsaliyesi ve iade faturasına çağırılarak işlem görmesinin engellenmesidir. Bu parametre (evet) olarak işaretlendiğinde, iade talep evrakları girilip kayıt edildikten sonra evraka "onaysız" opsiyonu atanacaktır. Yani iade talep evrakının onay verilmeden iade irsaliye ve faturaya çağrılması mümkün olmayacaktır. Bu parametre evet konumunda iken iade talepleri çağırılmak istendiğinde herhangi bir kayıt gelmeyecektir. Bu durumda yapılması gereken iade talep evraklarında onay verme işlemi için yetkili olan kullanıcıların evrak bazında onay için Ctrl+Z, satır bazında onay içinde Ctrl+W tuşuna basarak ilgili evrakı onaylı durumuna getirmeleri gerekmektedir. Bu işlem sonrasında iade talepleri evraklara çağrılabilecek dolayısıyla onaylandı durumuna getirilmeden işlem yapılmasına izin verilmeyecektir. 74-) Stok ve sipariş evrak durum çubuğunda seçili depodaki mevcudu göster: Sipariş, irsaliye, fatura vb, evrakların hareket bölümünden girilen stokların adı ekranın hemen altından yer alan durum çubuğundan izlenebilmektedir. Eğer bu evraklardan girilen stokların seçilen depodaki mevcutlarının da durum çubuğunda bilgi amaçlı olarak yazılmasını istiyor iseniz bu parametreyi evet olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Böylece stok hareketlerinizi depo bilgisini baz alarak yönlendirebileceksiniz. 75-) İrsaliye/faturada proje seçimi zorunlu: Proje bazında çalışan firmalar için irsaliye ve fatura evraklarının evrak genel girişlerinin yapıldığı bölümde proje kodunun seçilmesi zorunlu hale getirilmek isteniyor ise bu parametrenin (evet) olarak işaretlenmesi yeterli olacaktır. Böylece fatura ve irsaliyelerin hangi projeye istinaden düzenlendiği bilgisi tanımlanmadan giriş yapılmasına izin verilmeyecektir. Sipariş parametreleri 1-) Sipariş alımında durum kontrolü: Alınan sipariş fişi girişlerinde, sipariş alınan miktar ile eldeki stokların karşılaştırılıp, eğer eldeki stoklar siparişi karşılamaya yetmiyorsa, bir uyarı mesajı verilmesini ve bu stokun genel durumunu (alınan ve verilen siparişlerini, karşılanan siparişi vb.) gösteren bir tabloya ulaşabilirsiniz. Bu tabloya ulaşabilmek için, sipariş alımında durum kontrolü parametresine karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Yukarıdaki parametre -evet- seçildiğinde stok miktarları genel olarak yani bütün depoların toplamı alınarak sipariş ile kontrol edilecektir. Sipariş alımında depo bazında durum kontrolü yapılmasını istiyorsanız akış parametrelerinin alt satırlarında yer alan sipariş alımında depo bazında durum kontrolü parametresini -evet- olarak seçmelisiniz. 2-) Sipariş alımında depolar için ayrı durum kontrolü: Alınan sipariş fişi girişlerinde, sipariş alınan miktar ile eldeki stokların depolara göre karşılaştırılıp, eğer ilgili depodaki stoklar siparişi karşılamaya yetmiyorsa, bir uyarı mesajı verilmesini ve bu stokun genel durumunu (alınan ve verilen siparişlerini, karşılanan siparişi vb.) gösteren bir tabloya ulaşabilirsiniz. Depo bazında durum kontrolü yapabilmek ve ilgili stokun durumunu gösteren tabloya ulaşabilmek için bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. Akış parametrelerinin başında yer alan sipariş alımında durum kontrolü parametresi, stok durumlarını genel olarak yani bütün depoların toplamını alarak kontrol etmektedir. Sadece evraka girdiğiniz depo bazında kontrol için bu parametreyi -evet- seçmelisiniz. 3-) Sipariş evraklarında ödeme planı seçmek zorunlu: Programlarımızda sipariş, irsaliye ve fatura evrakı düzenlerken ödeme planı alanına herhangi bir giriş yapılmaz ise otomatik olarak peşin ibaresi gelmektedir. Eğer Satış yönetimi/alınan siparişler menüsünden sipariş evrakı düzenlediğinizde bu alanın peşin olarak geçilmesini engellemek, dolayısıyla Sistem/Sistem ve program parametreleri/ödeme planları tablosu (91920)'dan tanımlanan ödeme planlarından herhangi birisinin seçilmesini zorunlu hale getirmek istiyorsanız bu parametreye karşılık gelen kutucuğu evet olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Böylece ödeme planı seçilmeden geçişiniz engellenecek aksi durumda programınız sizi Alınan sipariş evraklarında ödeme planının seçilmesi zorunludur! Şeklinde uyaracaktır. 75

76 4-) Siparişin miktarı girilen birimden görüntülensin: Bildiğiniz gibi programlarımızda stoklar için birden fazla birim tanımlanmakta ilk girilen birimde ana birim olarak kabul edilmektedir. Dolayısıyla sipariş giriş ve çıkışları da bu birime göre yapılmaktadır. İlgili stokun birimi değiştirilmek istendiğinde de, miktar alanında F10 tuşuna basılıp birim seçimi yapılmakta, birim değiştirildiğinde girilen miktar yeni birimin katsayısı ile çarpılarak miktar alanına otomatik olarak yazılmaktadır. Yani ana birimi adet, ikinci birimi düzine olan bir stoktan düzine olarak sipariş vermek istediğinizde miktar girişini yaptıktan sonra F10 tuşuna basmanız ve düzine birimini seçmeniz gerekmektedir. Bu seçimden sonra, adet olarak girdiğiniz stok miktarı düzineye çevrilecektir (yani miktara 1 girdiyseniz, birim düzine olarak değiştirildiğinde miktar otomatik olarak 12 olacaktır ve birimde adet olarak gözükecektir). Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde sipariş evraklarında girilen miktarın seçilen birim için baz alınmasını ve birim alanına da ilgili birimin yazılmasını sağlayabileceksiniz. Yani girilen miktar seçilen birim cinsinden değerlendirilecek, ana birime çevrilmeyecektir. Parametre (X) hayır olarak bırakıldığında ise, ana birim haricinde hangi birimde giriş yapılırsa yapılsın girilen miktar ana birime çevrilir ve evrakta da ana birim cinsinden görüntülenir. 5-) Siparişte sorumluluk merkezi zorunlu: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, alınan ve verilen sipariş evraklarına sorumluluk merkezi girilmek zorundadır. Aksi halde bu evraklarda bir sonraki alana geçişe izin verilmez. Parametre (X) hayır olarak bırakıldığında sorumluluk merkezi girişi kullanıcının isteğine bırakılmış olur. 6-) Sipariş vermede hedef seviye aşımında parametresi ile amacımız; verilen sipariş fişlerinden girilen stok miktarı ile tanıtım kartının Detaylar penceresinden belirlenen hedef seviye miktarının aşılması durumunda programın ne şekilde çalışacağının belirlenmesidir. Bu parametre Uyar ve devam et olarak seçilirse verilen sipariş fişi ile hedef seviyenin aşılması durumunda program öncelikle ne miktarda aşıldığını belirten mesaj ile uyaracak sonrasında da işleme devam etmenize izin verecektir. Uyar ve işlemi durdur olarak seçilirse verilen sipariş fişi ile stok hedef seviyesinin aşılması durumunda program sizi hem uyaracak hem de işleme devam etmenize izin vermeyecektir. Devam et şeklinde belirlenirse verilen sipariş fişi ile stok hedef seviyesi aşılsa dahi herhangi bir uyarı ile karşılaşılmadan girişlere devam edilecektir. 7-) Sipariş vermede bekleyen sipariş varsa uyar: Sipariş vereceğiniz stok için bekleyen sipariş var ise (daha önceden sipariş verilmiş ise) bunun bir mesaj ile bildirilmesini sağlayabilirsiniz. Bunun için bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. Bu parametremiz programlarımızda yer alan depolar arası sipariş fişi içinde aktif durumdadır. Dolayısıyla bu parametre evet olarak belirlenirse siparişi verilen stokun seçilen hedef depo için daha önceden girilmiş siparişi varsa ve ilgili sipariş beklemede ise program Dikkat bu stoğun bekleyen siparişi var şeklinde uyarıp bilgilendirecektir. 9-) Sipariş çağırmada cari ödeme gününü değerlendir: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak belirtilirse, irsaliye ya da fatura evrakına çağırmış olduğunuz sipariş evraklarındaki cari ödeme planının veya stok birim fiyatının değiştirilmesine izin verilmeyecektir. Yalnız bu parametre Kuruluş programının Sistem/Kontrol Parametreleri/Sipariş&Satın alma Kontrol Parametrelerindeki, İrs. Sevkıyatta sipariş fiyat ve vadesi değiştirilemez, İrs. mal kabulde sipariş fiyat ve vadesi değiştirilemez, Fat. Sevkıyatta sipariş fiyat ve vadesi değiştirilemez, Fat. mal kabulde sipariş fiyat ve vadesi değiştirilemez parametreleri ile orantılı olarak çalışmakta olup bu parametrelerinde evet olarak seçilmesi gerekmektedir. Bu durumlar sağlandığında programınızın ilgili evrakı kaydetmenize izin vermeyecek ve... kodlu stokun sipariş birim fiyatı veya vadesi değiştirilmiş. mesajı ile uyaracaktır. 10-) Siparişe bağlı teslimat/mal kabul varsa siparişte düzeltme yapılamasın: Almış olduğunuz ya da verdiğiniz sipariş evrakları ile irsaliye girişi ya da çıkışı yapılmış ise, ilgili sipariş evrakları üzerinde düzeltme yapılmasını engellemek için bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. 11-) Sipariş'e satın alma/satış şartı çağırmada fiyat gelmesin: Programlarımızın SATIŞ yönetiminden satış şartları ve SATIN ALMA yönetiminden de satın alma şartı evrakları 76

77 düzenlenebilmektedir. Bu evraklar doğrultusunda belirli bir cariden, belirli zaman dilimlerinde yapılacak stok alımları ya da satışları için satın alma/satış şartları oluşturabilmeniz mümkündür. Örneğin; X carisinden tarihleri arasında Y stoku alındığında, bu stok için bedel ödenecektir gibi. Satın alma ve satış şartı evrakı girildikten sonra, ancak bu evraklarda yer alan şartlar doğrultusunda alım/satım yapılabilecektir. Satın alma şartı sipariş fişi, irsaliye ve fatura zincirinin tümünde geçerlidir. Yani ister bu zinciri sırası ile kullanın, ister sipariş fişi veya irsaliyeye gerek duymadan direkt olarak fatura kesin, karşınıza gelecek birim fiyat, iskonto, masraf, ödeme planı gibi detaylar hep satın alma şartı evrakından alınacaktır. Bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda satış ve satın alma şartından stoklarınız için belirlediğiniz fiyat, iskonto ve masraf bilgilerinin sipariş evrakına gelmesi engellenecektir. Bu parametre sipariş evrakında Ctrl-R satın alma/satış şartı çağırma ve Alt-C Cari satın alma şartları tuşları çalıştırıldığında aktiftir. 12-) Sipariş günün tarihi ve sonrasına girilebilsin: Sipariş evrakının içinde bulunduğunuz günün tarihinden önceki bir tarihe giriş yapılmasını engellemek istiyorsanız (başka bir ifade ile sipariş fişi ile geriye dönük bir hareket girişini engellemek için) bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. Sipariş fişine böyle bir sınırlama getirmeyecekseniz seçiminiz (X) hayır olmalıdır. 13-) İthalat/İhracat siparişlerinde vergi hesaplansın: Bu parametre ile amacımız, kullanıcılarımızın ithalatını ya da ihracatını gerçekleştirdikleri stoklar için ithalat/ihracat sipariş fişi düzenlediklerinde bu stokların KDV tutarının dikkate alınıp alınmayacağını belirleyebilmeleridir. Bu parametre evet olarak işaretlenirse İthalat mal kabul verilen sipariş fişi (023020) ve İhracat alınan sipariş fişi (031170) gibi evraklarla işlem yapıldığında, stokların KDV tutarı sipariş yekününe ilave edilecek aksi durumda, yani bu parametre hayır olarak işaretlenirse stokların KDV tutarları sipariş evraklarında hesaba katılmayacaktır. Programlarımızda bu parametrenin varsayılanı olarak hayır (X) belirlenmiştir. 14-) Sipariş evraklarında belge no boş geçilemez: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, sipariş evraklarında belge no alanını doldurmak zorundasınız, aksi halde program sizi Belge no boş geçilemez! şeklinde uyaracaktır. Eğer böyle bir uyarıya gereksinim duymuyorsanız, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu X (hayır) olarak işaretlemeniz yeterlidir. 15-) Proforma sipariş kesinleştirmede evrak/günün tarihi: Proforma siparişte kesinleştirme işlemi yaparken otomatik olarak oluşturulan sipariş fişinin tarihi alanına, proforma siparişin evrak tarihinin mi? yoksa proforma siparişin normal, konsinye sipariş vb. sipariş fişine çevrildiği güne ait tarihin mi? evrağa otomatik aktarılacağını belirleyebilirsiniz. Bu parametreye karşılık gelen kutucuk evrak tarihi olarak seçilirse, oluşturulacak sipariş fişinin tarihi proforma sipariş fişinin evrak tarihi olacak, günün tarihi olarak seçilirse proforma siparişin diğer sipariş fişlerine çevrildiği güne ait tarih olacaktır. 16-) Siparişler sipariş deposundan farklı bir depodan karşılanabilir: Bu parametre ile amacımız alınan ve verilen sipariş evrakı karşılığında F8 tuşu yardımıyla irsaliye veya fatura oluştururken bu evraklarda, sipariş evrakından girilen depo haricinde farklı bir depo seçilerek siparişlerin karşılanmasına olanak tanımasıdır. Yani sipariş evrakından girilmiş olan deponun fatura ya da irsaliye evrakından seçilmesi gibi bir zorunluluk olmayacak, siparişlerin giriş ya da çıkışları o an firmanızın hangi deposu uygun ise istenen depolardan yapılabilecektir. Bunun için de aranan tek şart bu parametrenin (evet) olarak işaretlenmesidir. Bu alan hayır (X) olarak kalırsa siparişler irsaliye ya da faturaya aktarılırken aynı depo olmaları gerekliliğine bakılacaktır. 17-) Farklı depo siparişi çağrıldığında satır deposu için: Programlarımızda siparişlerin farklı depolardan karşılanabilmesi mümkündür. Örneğin X deposundan verilen siparişin Y deposundan karşılanabilmesi gibi. Bunun için yapılması gereken, yukarda açıkladığımız Siparişler sipariş deposundan farklı bir depodan karşılanabilir parametresinin (Evet) olarak seçilmesidir. Böylece sipariş evrakından girilmiş olan deponun fatura ya da irsaliye evrakından seçilmesi gibi bir zorunluluk olmayacak, siparişlerin giriş ya da çıkışları o an firmanızın hangi deposu uygun ise istenen depolardan yapılabilecektir. Kullanıcılarımızdan gelen talepler doğrultusunda irsaliye ya da faturaya 77

78 çağrılan farklı depo siparişlerinin satır detayındaki depo alanına sipariş evrakından girilen deponun mu yoksa evraktan seçilen deponun mu yazılacağının dolayısıyla siparişin hangi depodan karşılanacağının belirlenebilmesi sağlanmıştır. Bu alandan yapılacak seçime göre farklı depolardan girilen siparişler irsaliye ya da faturaya çağrıldıklarında ya ilgili evraklardan seçilen depodan ya da sipariş evrakından girilen depodan karşılanabilecektir. Çünkü satır detayındaki depo alanına bu alandan yapılacak seçime göre depolar aktarılacaktır. 18-) Sipariş onaylama hakkı olan kullanıcılara hatırlatma notu gönder: Bu parametre ile sipariş onay hakkı olan kullanıcılara mesaj gönderilmesi sağlanmaktadır. Sipariş çağırmada sipariş onay kontrolü isteniyorsa ve kullanıcının sipariş onaylama yetkisi yoksa, bu yetkiye sahip kullanıcılara; sistemde ise mesaj eğer sistemde değil ise hatırlatıcıya bir uyarı notunun yazmasını sağlıyor. Bunun için yapmanız gereken bu parametrenin (evet) olarak işaretlenmesidir. Bu alan hayır (X) olarak kalırsa, herhangi bir uyarı verilmemektedir. 19-) Onaylı siparişlere müdahale edilemez: Bu parametre ile amacımız, siparişleri onaylayan kullanıcı dışında başka bir kullanıcının ilgili onaylı siparişe müdahale etmemesini sağlamaktır. Dolayısıyla bu parametre (evet) olarak işaretlenirse, siparişi onaylayan kullanıcı dışında, başka bir kullanıcı sipariş evrakında değişiklik yapmak isterse, program Onaylanmış siparişe müdahale edilemez mesajı ile uyaracaktır ve sipariş evrakında kayıt yapmasına izin vermeyecektir. 20-) Onaylanmamış sipariş yazıcı/e-posta/faks ile gönderilemez: Bu parametre ile amacımız, siparişlerini onaylı olarak işleme sokan firmaların onaysız siparişler üzerinde bir takım işlemlerin yapılmasına engel olmalarıdır. Dolayısıyla bu parametre (evet) olarak işaretlenirse Ctrl+W (Satır bazında sipariş onaylama) ya da Ctrl+Z (Sipariş onaylama) tuşları kullanılarak onayı verilmemiş olan siparişlerin, Alt+K (Yazıcıya dök) tuşu ile yazıcıdan dökümünün alınması, Shift+F3 (E-posta ile gönder) tuşları ile kişilere e-posta gönderilmesi ve Shift+F4 (Faks gönder) tuşları kullanılarak da siparişin faks olarak gönderilmesi mümkün olmayacaktır. Böyle bir durum söz konusu olduğunda yani onaysız siparişlerde yukarıda belirttiğimiz yardım tuşları kullanılırsa program Onaylanmamış siparişte bu işlem aktif değildir mesajı ile kullanıcıyı bilgilendirecek ve işlemin gerçekleşmesine engel olacaktır. 21-) Şube sipariş fişinde kaynak depo seçiminde hak kontrolü yapılmasın 22-) Şube sipariş fişinde hedef depo seçiminde hak kontrolü yapılmasın: Bildiğiniz gibi programlarımızda kullanıcılarınıza, depolar bazında sınırlama getirebilmeniz mümkündür. Örneğin X kullanıcınız için sadece 1. depo ile işlem yapabilir, Y kullanıcınız için sadece 2 depo ile işlem yapabilir şeklinde hak tanımlayabilirsiniz. Böylece kullanıcılarınızın kendilerine hak tanınan depolar haricinde diğer depolarla irsaliye, fatura, sipariş, depolar arası sevk fişi vb. evrak düzenlemesi yapmalarını engelleyebilirsiniz. Bu tanımlamalar Kuruluş programının Kullanıcı hak tanımlama (501300) ekranında yer alan Kayıt kullanım hakları bölümünden yapılmaktadır. Böyle bir kısıtlama söz konusu olduğu halde bazı durumlarda kullanıcılarınızın, Depolar arası sipariş fişi (031160) ile işlem yaparken diğer depoları da kullanmaları gerekebilmektedir. Örneğin merkez depodan şube depoya ya da farklı depolara sipariş düzenlemeleri söz konusu olabilmektedir. İşte böyle bir durumda depo kullanımı kısıtlanmış kullanıcıların sadece depolar arası sipariş fişindeki kaynak ve hedef depo alanlarında seçim yapılan yerde de işlem yapabilmelerini sağlayabilirsiniz. Yani kullanıcılarınız için kısıtladığınız tüm depoların sadece bu evrak için kullanılabiliyor olmasını sağlayabilirsiniz. Bunun için bu parametreleri (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. 23-) Sipariş evrak kaydında sıralama: Bu parametre ile amacımız; kullanıcılarımızın sipariş evraklarından girmiş oldukları stoklarını kayıt ettiklerinde evraktaki sıralamalarının ne şekilde olacağını belirlemeleridir. Yani sipariş evrakına karışık girmiş oldukları stoklarını, tercihleri doğrultusunda isimlerine, kodlarına, tutarlarına ya da tanıtım kartlarının detaylar penceresinden girilen ambar adreslerine göre sıralayıp kayıt altına almalarını sağlamaktır. Bu doğrultuda programınız size bu alanda sıralama yapma, koda göre, isme göre, tutara göre ve ambar adresine göre seçeneklerini sunacaktır. Bu sıralama sadece yeni girilen sipariş evraklarının kayıt 78

79 edilmeleri sırasında geçerli olacaktır. Dolayısıyla eskiden girilmiş olan sipariş evrakı çağrılıp bu evraklara yeni bir stok satırı eklenerek kayıt edildiğinde sıralama geçerli olmayacaktır. Bu durumda sipariş evrakına eklenen her yeni stok bulunduğu satır ile kayıt altına alınacaktır. 24-) Sipariş alımında minimum seviye altına indiğinde: Bu parametre ile amacımız; alınan sipariş fişlerinden girilen stok miktarı ile tanıtım kartının Detaylar penceresinden belirlenen minimum seviye miktarının altına inmesi durumunda programın ne şekilde çalışacağının belirlenmesidir. Bu parametre Uyar ve devam et olarak seçilirse alınan sipariş fişi ile minimum seviyenin altına inen stoklar için program öncelikle ne miktarda inildiğini belirten mesaj ile uyaracak sonrasında da işleme devam etmenize izin verecektir. Uyar ve işlemi durdur olarak seçilirse alınan sipariş fişi ile stoklar minimum seviyelerinin altına inerse program sizi hem uyaracak hem de işleme devam etmenize izin vermeyecektir. Devam et şeklinde belirlenirse alınan sipariş fişi ile stoklar minimum seviyenin altına inse dahi herhangi bir uyarı ile karşılaşılmadan girişlere devam edilecektir. Devam et, Uyar ve devam et, Uyar ve işlemi durdur parametresi de aynı mantıkla çalışmaktadır. Sadece bu parametre ile alınan sipariş fişinden girilen stok miktarı ile minimum seviyenin altına inildiğinde programın nasıl çalışması gerektiğine ilişkin belirlemeler yapılacaktır. 25-) Sipariş evraklarında personel tipi kontrol edilmesin: Programlarımızda firmanızda çalışan personelleri yaptıkları işlere göre satın almacı veya satıcı eleman olarak tanımlayıp alış ve satış evraklarını personel tiplerine bağlı olarak düzenleyebilmeniz mümkündür. Eğer satıcı olarak tanımlanan cari personellerinizin sadece alınan sipariş evrakları ile satın almacı olarak tanımlanan cari personellerinizin de sadece verilen sipariş evrakları ile işlem yapmasını istiyor iseniz bu parametreyi (X) olarak işaretlenmeniz yeterli olacaktır. Bu alan olarak işaretlenirse, personel tipi seçimi dikkate alınmayacak satın almacı ve satıcı elemanları hem verilen hem de alınan sipariş evrakları ile işlem gerçekleştirecektir. 26-) Sipariş evraklarında perakende vergi uygulansın: Sipariş evraklarımızda varsayılan olarak stokların toptan vergi oranı baz alınmakta dolayısıyla vergi tutarı da bu orana göre hesaplanıp yazılmaktadır. Bu durumda, stoklarının perakende vergi oranının dikkate alınmasını isteyen kullanıcılarımız ALT+W (Vergi uygulama) tuşlarına basmakta ve açılan ekrandan vergi uygulama tipini perakende vergi olarak belirleyip sipariş fişini kaydetmektedir. Sipariş evraklarını daha çok stoklarının perakende vergi oranına göre düzenleyen kullanıcılarımız için böyle bir süreci ortadan kaldırıp iş akışlarını kolaylaştırmak ve hatalı giriş yapmalarını engellemek amacıyla eklenmiş olan bu parametrenin, (evet) olarak işaretlenmesi durumunda sipariş evraklarında stokların perakende vergisi otomatik olarak dikkate alınacaktır. Dolayısıyla kullanıcılarımızın her seferinde Alt+W tuşlarına basma gerekliliği ortadan kalkacaktır. Tabiî ki toptan verginin baz alınacağı durumlarda bu tuşlara basarak değişim gerçekleştirilebilir. 27-) Dövizli siparişler her zaman çok dövizli sipariş fişinden açılsın: Bu parametre ile amaç, siparişler -ister normal sipariş evrakı olsun, isterse çok dövizli sipariş evrakı olsun- YTL haricinde farklı döviz cinsi ile girilmiş ise, bu siparişlere ulaşımın sağlandığı ekranlarda siparişlerin hangi sipariş evrakı ile açılacağının belirlenmesidir. Sipariş evrakına ulaşılmayı sağlayan ekranlara, sipariş föylerini, sipariş operasyonlarını, irsaliye ya da fatura evraklarının detay ekranlarında yer alan "sipariş evrakına git" butonunu örnek gösterebiliriz. Bu parametre (evet) olarak seçilirse dövizli olarak girilen siparişler söz konusu olan ekranlarda "çok dövizli sipariş evrakından açılacak, aksi durumda normal sipariş evrakı ile ekrana yansıyacaktır. Yukarıda da belirttiğimiz gibi programlarımızda, YTL haricinde farklı döviz cinsinin de kullanıldığı siparişler dövizli olarak kabul edilmektedir. 28-) Sipariş teslim tarihi günün tarihi ve sonrasına girilebilsin: Bu parametre ile amacımız sipariş evrakından girilecek teslim tarihinin içinde bulunulan günün tarihinden öncesine giriş yapılmasını yani sipariş fişinde teslim tarihinin geriye dönük olarak girilmesini engellemektir. Bunun için bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi yeterli olacaktır. Sipariş fişinin teslim tarihi alanına böyle bir sınırlama getirmeyecekseniz seçiminiz (X) hayır olmalıdır. Cari parametreleri 79

80 1-) Ekstre vade-gün: Cari hesapların çalıştığı bölümlerden hesap ekstreleri alırken, ekstrede yer alacak vade bilgilerinin tarih olarak mı ( gibi), yoksa gün olarak mı (30 gün gibi), listelenmesini istediğinizi bu alanda belirteceksiniz. 2-) Cari hareket vade referans tarihi: Sipariş, irsaliye ve faturadan girilen ödeme planları aynı değilse, ekstrelerde ve vade farkı hesaplamalarında sipariş ödeme planının hangi evraktan girilen ödeme planına göre geçerli olacağı bu alanda belirtilecektir. Programınız size vade farklarının hesaplamalarında alternatifler sunacaktır. Sipariş evrakından girilen ödeme planından mı, irsaliye ya da faturadan girilen ödeme planından mı, ilk hareketi gördüğü evrakın ödeme planından mı ya da evrak belge tarihinden mi hesaplanacağını seçmeniz istenecektir. 3-) Kredi aşımında: Carilerinize (müşteri satıcı, diğer cari) satış yapılırken, programınızın, carinizin o andaki açık hesap bakiyesi ile kredi tavanını (tanıtım kartının teminat bilgileri butonundan girilmektedir) karşılaştırıp, borç bakiyesi kredi tavanını aşıyorsa sizi uyarmasını, kayıt yapmanızı engellemesini, hiç bir müdahalede bulunmadan işlemlerinize devam edebilmenizi ya da uyardıktan sonra programınızın sizden isteyeceği onay kodunu girerek işleminize bu şekilde devam edebilmenizi sağlayabilirsiniz. Programınızın bu işlemleri yapabilmesi için, sizin bu alandaki tanımlamanıza ihtiyacı olacaktır. Bu alanda tercih edebileceğiniz seçenekler aşağıda sıralanmıştır; Devam et seçeneğini seçerseniz, kredi aşımında herhangi bir uyarı almadan işlemlerinize devam edebilirsiniz. Uyar seçeneğini seçerseniz, cari hesabınızın o anki borç bakiyesi ile ona tanıdığınız kredi tavan tutarını ekranınıza getirilecek ve risk aşımı mesajı ile uyarılacaksınız. Kilitle seçeneğini seçtiğinizde ise, borç bakiyesi kendisine tanınan kredi tavanını aşan cari hesabınıza satış yapılmak istendiğinde, program kilitlenecektir. Onay ile devam seçeneği seçildiğinde borç bakiyesi kendisine tanınan kredi tavanını aşan cari hesabınıza satış yapılmak istendiğinde, programınız sizi öncelikle ilgili cari için risk limitinin aşıldığını bildiren bir mesaj ile uyaracak ve sonrasında karşınıza bu evrakı kayıt edebilmeniz için onay kodu girişi yapacağınız bir ekran getirecektir. Bu ekrana evrakınızın tipi (sipariş, fatura vb.), seri ve sıra numarası otomatik olarak yansıyacaktır. Örneğin fatura girişi yaparken böyle bir uyarı ile karşılaşmış iseniz evrakınızın tipi, fatura olarak belirtilecektir. Bu aşamada yapmanız gereken evrakınızın onay kodunu, kontrol kodu alanına girip işleminize devam etmenizdir. Onay kodu ise Kuruluş programının Sistem/Stok ve Sipariş Parametreleri/Evrak Onay Kodu Oluşturma programından alınacaktır. Bu programda da yapılacak tek işlem, onay kodu oluşturacağınız evrakın tipini, tarihini, seri ve sıra numarasını girip F2 tuşuna basmanızdır. Bu işlem sonrasında programınız kontrol kodunu otomatik olarak oluşturup size sunacaktır. Bu durumda kontrol kodunu ilgili evraka girip işlemlerinize kaldığınız yerden devam edebilirsiniz. Eğer bu uyarı mesajını alınan sipariş evraklarında da almak isterseniz bu parametre ile birlikte programınızın Sistem/Stok ve Sipariş Parametreleri/Kontrol Parametreleri/Sipariş&Satın alma Kontrol Parametreleri programındaki Sipariş alımda kredi kontrolü var ve Sipariş alımda risk kontrolü var parametrelerini evet olarak belirtmeniz yeterli olacaktır. 4-) Risk aşımında: Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda karşınıza dört seçenekten oluşan bir pencere açılacaktır. Carileriniz (satıcı, müşteri) için, tanıtım kartlarının teminat bilgileri butonundan girdiğiniz teminat tutarlarının risk limitlerini aşması durumlarında fatura girişlerinizde programınızın sizi bir mesajla uyarmasını istiyor iseniz bu alandaki seçiminiz -uyar-, programın kilitlenmesini istiyor iseniz -kilitle- herhangi bir uyarı mesajı almak istemiyor iseniz de -devam et seçeneğini seçmelisiniz. Bu alandaki seçiminizin Onay ile devam seçeneği olması durumunda ise programınız sizi öncelikle ilgili cari için risk limitinin aşıldığını bildiren bir mesaj ile uyaracak ve sonrasında karşınıza evrakınızı kayıt edebilmeniz için onay kodu girişi yapacağınız bir ekran getirecektir. Bu ekrana evrakınızın tipi (sipariş, fatura vb.), seri ve sıra numarası otomatik olarak yansıyacaktır. Örneğin fatura girişi yaparken böyle bir uyarı ile karşılaşmış iseniz evrakınızın tipi, fatura olarak belirtilecektir. Bu aşamada yapmanız gereken evrakınızın onay kodunu, kontrol kodu alanına girip işleminize devam etmenizdir. Onay kodu ise Kuruluş programının Sistem/Stok ve sipariş parametreleri/evrak kontrol kodu oluşturma programından alınacaktır. Bu programda da yapılacak tek işlem, onay kodu oluşturacağınız evrakın tipini, tarihini, seri ve sıra numarasını girip F2 tuşuna basmanızdır. Bu işlem sonrasında programınız kontrol kodunu otomatik olarak oluşturup size sunacaktır. Bu durumda bu 80

81 kodu ilgili evraka girip işlemlerinize kaldığınız yerden devam edebilirsiniz. Eğer bu uyarı mesajını alınan sipariş evraklarında da almak isterseniz bu parametre ile birlikte programınızın Sistem/Stok ve sipariş parametreleri/kontrol parametreleri/ Sipariş & satın alma kontrol parametreleri programındaki Sipariş alımda kredi kontrolü var ve Sipariş alımda risk kontrolü var parametrelerine karşılık gelen kutucuklar (evet) olarak işaretlenmelidir. 5-) Kapalı fatura limiti ve 6-) Kapalı fatura limit aşımında: Bu parametrelerin programlarımızda yer almasının amacı, kapalı fatura evraklarında belli bir tutar üzerinden alış ve satışların yapılabilmesi ve bu tutarların programınız tarafından kontrol edilip limit aşıldığında, programınızın sizi bilgilendirmesidir. Bu durumda sizden istenen kapalı alış ve satışlarınız için belirlediğiniz tutarı kapalı fatura limiti alanına öncelikle girmenizdir. Bu tutarın aşılması durumunda da programınız sizi, kapalı fatura limit aşımında parametresinden yapacağınız seçime göre yönlendirecektir. Bu alandan Devam et seçeneği seçilirse, programınız limit aşımını dikkate almayacak ve fatura girişinize izin verecektir. Uyar seçeneğini seçerseniz, kapalı faturanız için belirlediğiniz tutar ekranınıza gelecek ve tutar aşımı mesajı ile uyarılacaksınız, ama girişinize yinede izin verilecektir. Kilitle seçeneğini seçtiğinizde, fatura limiti aşıldığında programınız sizi uyaracak ve evrak kaydı yapmanıza izin vermeyecektir. Onay ile devam seçeneği seçildiğinde kapalı fatura için belirlenen tutarın üzerinde alış ya da satış yapılmak istendiğinde, programınız sizi öncelikle limitinin aşıldığını bildiren mesaj ile uyaracak ve sonrasında da Kapalı fatura için limit aşılıyor. Onaylıyor musunuz? Şeklinde bir onay ekranı getirecektir. Bu aşamada evet seçeneği seçilerek evrakınızı kayıt edebilir, hayır seçeneğini seçerek de fatura girişinizi durdurabilirsiniz. 7-) Alacağı olmayan satıcılara iade yapılmayacak: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak seçildiğinde, alacak bakiyesi olmayan bir satıcı firmaya iade faturası kesilemeyecektir. İade faturası girişleri yapılıp kayıt edilmek istendiğinde program size yeterli alacak bakiyesi olmadığından bu satıcıya iade yapamazsınız mesajını verecek ve kayıt işlemi yerine getirilmeyecektir. 9-) İadeyi engelleyen hareketsiz gün sayısı: Satın alınan malın bu alana gireceğiniz günden sonra iadesini engellemek için kullanılan parametredir. Örneğin gününde satın aldığınız bir malın en geç tarihine kadar iade edilebileceği sonraki günlerde iade edilmeyeceğini belirtmek için bu alana günler arasındaki fark yani 5 rakamı girilmelidir. Bu rakam iade edilecek güne dahil değildir. Yani bu alana 5 girilirse 4 gün için iadesi söz konusudur ) Evrak risk kontrol senet ve çek süre: Cari firmalardan alınan çek ya da senetlerin vadesinde ödenmemesi durumunda bu carilere vade bitiminden sonra kaç günlük opsiyon tanınacağına ilişkin gün sayısı bu alana girilmelidir. Eğer ödemeler belirtilen gün içinde de yapılmamış ise programınız sizi, akış parametrelerinin 4. sırasında yer alan Risk aşımında uyar parametresinde yaptığınız seçim doğrultusunda yönlendirecektir. 12-) Ödeme evraklarında cari borç bakiye veriyorsa uyar: Finans/Evraklar/Ödeme menüsünde yer alan tediye makbuzu, çek çıkış bordrosu, senet çıkış bordrosu gibi programlar ile carilerinize ödeme yaparken bu carilerin hesaplarının borç bakiye vermesi durumunda programınızın sizi uyarmasını ve girişlerinizin engellenmesini istiyor iseniz bu alanı evet olarak seçmelisiniz. Böylece programınız sizi Cari bu meblağ ile borç bakiye veriyor. Bakiye ! gibi bir mesaj ile uyaracaktır. Aksi durumda yani bu alanın hayır olarak kalması durumunda programınızın uyarı vermeden borç bakiyesi olan carilerinize ödeme yapmanıza izin verecektir. 13-) Müşteriyi tüketiciye taşı: Müşteri olarak tanımlı olan firmaların STOK yönetiminde yer alan tüketici tanıtım kartından görüntülenebilmesi ve cihaz takip tanıtım kartından cihazın son tüketicisi olarak seçilebilmesi için bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir (Bkz. STOK Yönetimi/Kartlar ve reçeteler/ Hesap tanıtım kartları ve hareket föyleri/tüketici Tanıtım Kartı). 14-) Dövizli fiyat çevrimi için carinin kur.hes. şekli kullanılsın: Bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda irsaliye ve fatura gibi evraklardaki stokların birim fiyatları, müşteri ya da satıcı gibi carilerin kartlarındaki fiyat koduna bağlı olarak alınacaksa, fiyatla 81

82 ilgili döviz hesaplamalarında ilgili carinin tanıtım kartındaki detaylar penceresinden girilen kur hesaplama şekli baz alınacaktır. 15-) Cari yönetim ekranında filtre: Bu parametre aracılığıyla Cari Hesap Kartları Yönetimi (030010) ekranlarında öncelikle filtre ekranı gelecektir. Buralardan yapacağınız seçimlere göre ilgili cariler listelenecektir. Aksi taktirde filtreleme ekranının gelmesini istemiyorsanız, bu parametre "Hayır" (X) olarak işaretlenmelidir. Zaten programlarımızda bu parametreler varsayılan olarak hayır (X) işaretli olacaktır. 16-) Tahsilat evraklarından sonra cari hesap kapamaya geç: Series 9000 programlarınızın Finans/Evraklar/Tahsilat menüsünden müşteri, satıcı ve diğer carilerinizden tahsilât makbuzu, gelen havale karşılığında aldığınız ödemelerin girişleri yapılmaktadır. Bu evrak ile ilgili girişlerinizi tamamlayıp kayıt işlemini yaptıktan sonra, ilgili cariler için (satıcı, müşteri, diğer cari) hesap kapama programını çalıştırmak istiyor iseniz, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Böylece karşınıza devam ve Cari hesap kapamaya geç butonlarından oluşan bir onay ekranı gelecektir. Bu aşamada yapmanız gereken Cari hesap kapamaya geç butonunu tıklayarak ilgili cari için hesap kapama işlemini yapmanızdır. 17-) Tediye Evraklarında Sonra Cari Hesap Kapamaya Geçiş: Series9000 programlarınızın Finans/Evraklar/Ödeme/Tediye menüsünden müşteri, satıcı ve diğer carilerinize tediye makbuzu, giden havale karşılığında yaptığınız ödemelerin girişleri yapılmaktadır. Bu evrak ile girişlerinizi tamamlayıp kayıt işlemini yaptıktan sonra, ilgili cariler için (satıcı, müşteri, diğer cari) Hesap Kapama programını çalıştırmak istiyorsanız, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu evet olarak işaretlemelisiniz. Böylece karşınıza Devam ve Cari Hesap Kapamaya Geç butonlarından oluşan bir onay ekranı gelecektir. Bu aşamada yapmanız gereken Cari Hesap Kapamaya Geç butonunu tıklayarak ilgili cari için hesap kapama işlemini yapmanızdır. 18-) Fat. Ödeme Listesinde (Ctrl-O) Stok Ödeme Planı Kullan: Faturalarda hareket girişleri yapıldıktan sonra Ctrl+O tuşlarına basarak, fatura yekünü için vade belirleyebilmeniz başka bir ifade ile fatura yekûnunu vadelere bölebilmeniz mümkündür. Ctrl+O tuşları ile fatura yekünü vadelere bölündükten sonra, bu vadelerin FİNANS/Ödeme/Tediye Makbuzlarında tekrar CTRL+O tuşlarına basarak görebilmeniz, dolayısıyla vade ve ödeme tutarlarını ödeme planına göre değerlendirebilmeniz için bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. 19-) Fat. ödeme listesinde (Ctrl-O) ödeme planını cari detayından al: Faturalarda hareket girişleri yapıldıktan sonra Ctrl+Shift+T tuşlarına basarak, malın fiyat girişine göre taksitli ödeme planı hazırlayabilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken, fatura hareket girişlerini tamamladıktan sonra evrak üzerinde iken öncelikle Ctrl+Shift+T tuşuna basmaktır. Böylece karşınıza Taksitli Ödeme Planı ve Fiyat Girişi başlıklı bir ekran gelir. Burada vadesini belirlemek istediğiniz ödeme planını ve fiyat cinsini satır sonu butonundan seçerek enter tuşu ile devam etmelisiniz. Bundan sonra Ctrl+O tuşuna basarak, bu girişe göre belirlenen vadeleri ve tutarları Ödeme Vadeleri başlığı altında görebilirsiniz. Böylelikle fatura satırlarında, bu tuş grubuna göre vadenizi belirlemiş olacaksınız. Unutmamanız gereken en önemli nokta, öncelikle bu parametreyi (evet) olarak işaretlemektir. Bu işlemden sonra yukarıda açıkladıklarımız geçerli olacaktır. Böylece faturalarda hareket girişleri yapıldıktan sonra Ctrl+O tuşlarına basarak fatura yekünü için belirlenen vade, cari kartındaki detay bilgiler kısmından alınır. Buradaki ödeme cinsi, ödeme günü, ödeme tercihleri, ödeme planına göre vadeler belirlenmektedir. Ödeme planının peşin olması halinde zaten bu parametrenin evet olarak işaretlenmesinde herhangi bir anlam yoktur. Onun için carilerinize özel ödeme planı tanımlayarak işlemlerinize devam edebilirsiniz. 20-) İthalat/ihracat faturalarında vergi hesaplansın: İhracat yapan firmalar, ihracatlarına yönelik işlemler için devlet tarafından kredi ve DIIB (Dahilde izleme belgesi) alıp, ihraçlarını aracı gümrük firması tarafından gerçekleştirmekte ve ihraç edecekleri mallar için KDV tutarlarını fatura yekünden ayrı tutabilmektedirler. Tüm bu gereklilikleri sağlamak, bunun yanı sıra devlet tarafından alınan DIIB ve banka kredisi kapatma gibi ihracata yönelik tüm işlemleri sağlıklı takip etmek amacıyla, ihracat faturalarımızda KDV hesaplamaları parametrik olmuştur. Böylece kullanıcılarımız ihraç edecekleri 82

83 mallar için KDV tutarını ayrı tutacak bunun yanı sıra DIIB kapatma ve alınan banka kredisi kapatma işlemini ihracat faturasından gerçekleştirebilecektir. Daha sonra bu bilgiler doğrultusunda ihracat kredisi raporları ve DIIB raporları alarak ihracatına yönelik işlemlerini izleyebilecektir. Bu doğrultuda bu parametreyle kullanıcılarımız, ithalatını ya da ihracatını gerçekleştirdikleri stoklar için ithalat/ihracat faturası düzenlediklerinde bu stokların KDV tutarının dikkate alınıp alınmayacağını belirleyeceklerdir. Bu parametre evet olarak işaretlenirse aşağıda sıralamış olduğumuz İthalat ve ihracat Yönetiminde (EXIM9000) yer alan İthalat faturası (062100) ve İhracat faturası (061100) Satış yönetimi ve Satın alma yönetiminden girilen ithalat faturası (062100) ve ihracat faturası (061100) gibi faturalarla işlem yapıldığında, stokların KDV tutarı fatura yekününe ilave edilecek aksi durumda, yani bu parametre hayır olarak işaretlenirse stokların KDV tutarları faturada hesaba katılmayacaktır. 21-) Değerli kağıt evraklarında cari/banka/kasa bakiye gösterilmesin: Finans yönetimi evraklarının sol alt köşesinde seçilen carinin, bankanın ve kasanın bakiye bilgisi kullanıcılarımıza bilgi amaçlı olarak gösterilmektedir. Eğer ki kullanıcılarımız bakiye bilgilerinin gözükmesini istemiyorlar ise, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemeleri yeterli olacaklardır. 22-) Kasalar arası transferde kasa hakları kontrol edilmesin: Bildiğiniz gibi programlarımızda kullanıcılarınıza, kasalar bazında sınırlama getirebilmeniz mümkündür. Örneğin X kullanıcınız için hiç bir kasa ile ilgili işlem yapamaz şeklinde hak tanımlayabilirsiniz. Böylece kullanıcılarınızın kasalarla ilgili işlem yapması kısıtlandığı için kasalar arası transfer yapmalarını da engellemiş olursunuz. Bu tanımlamalar Kuruluş programının Kullanıcı hak tanımlama (501300) ekranında yer alan Kayıt kullanım hakları bölümünden yapılmaktadır. Böyle bir kısıtlama söz konusu olduğu halde bazı durumlarda kullanıcılarınızın, Portföydeki çek kasaları arası transfer bordrosu (073302), Portföydeki senet kasaları arası transfer bordrosu (073301) vb. çek ve senet transfer menüsündeki evraklar ile işlem yaparken kasaları kullanmaları gerekebilmektedir. İşte böyle bir durumda kasa kullanımı kısıtlanmış kullanıcıların sadece kasalar arası transfer evraklarında işlem yapabilmelerini sağlayabilirsiniz. Yani kullanıcılarınız için kısıtladığınız tüm kasaların sadece bu evraklar için kullanılabiliyor olmasını sağlayabilirsiniz. Bunun için bu parametreler, evet olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. 23-) Cariye nakit kasadan yapılabilecek maksimum ödeme tutarı: Bu parametre ile temel amacımız yüksek meblağda yapılacak ödemelerin devlet tarafından kontrol edilebilmesi için nakit olarak değil de bankalar, finans kurumları ya da PTT aracılığı ile havale şeklinde yapılmasını ya da çek ve senet ile ödenmesini sağlamaktır. Dolayısıyla bu alana devletin belirlediği en fazla ödenebilecek nakit tutar girilecek ve nakit ödemelerin bu alana girilen tutardan fazla yapılması önlenmiş olacaktır. Bu alana girilen tutarın üzerinde ödeme yapılmak istendiğinde program sizi "Cariye yapılabilecek maksimum nakit ödeme tutarı XXX YTL olarak belirlenmiştir" mesajı ile uyaracak ve girişinize izin vermeyecektir. 24-) Cari föyde gösterilecek (varsayılan) grup: Cari hareket föyü (041410) ile kullanıcılarımız ekrandan seçecekleri carilerin istedikleri tarihler arasında gerçekleştirmiş olduğu hareket detaylarını ayrıntılı olarak incelemekte, ekranın üst bölümünden de bakiye bilgilerine ulaşmaktadırlar. Bu bölümde ilk olarak ilgili carinin tanıtım kartından tanımlanan döviz cinsleri ekrana yazılmakta (programlarımızda carilerinizi birden fazla döviz cinsi ile takip edebilmeniz mümkündür) ve bu döviz cinsleri ile gerçekleşen hareketlere ait bakiyelerin ana, alternatif ve orijinal dövize göre nasıl değerler aldığının bilgisi verilmektedir. Hemen sonrasında yani orijinal bakiyeler bölümünde carilerin tanıtım kartından belirlenen döviz cinsine göre bakiye değerleri incelenmekte, toplam bakiyeler bölümünden de ilgili carilerin veri tabanı tanıtım kartından tanımlanan ana ve alternatif döviz cinsine göre bakiyelerinin ne kadar olduğu incelenmektedir. Bu parametre ile amacımız cari hareket föyünü çalıştırdığınızda carilerinizin hangi döviz cinsine göre bakiye bilgilerinin varsayılan olarak ekrana yansıyacağını seçmenizdir. Örneğin bakiyeler bölümüne carinizin tanıtım kartından tanımlanan 2. döviz cinsine ait bakiye bilgisinin varsayılan olarak gelmesini istiyor iseniz bu alandaki seçiminiz 83

84 Grup-1, orijinal döviz cinsine ait bakiye bilgilerinin gelmesini istiyor iseniz seçiminiz orijinal döviz, toplam bakiyeler bölümüne ait değerlerinin gelmesini istiyor iseniz de toplam bakiyeler seçeneğini tercih etmeniz yeterli olacaktır. 25-) Yabancı veya farklı dövizdeki değerlenmemiş ödeme emirleri değerlendirilsin: Bu parametre ile de amacımız Cari hareket föyü (041410) ve Cari risk föyü (041000) ekranında yer alan yabancı veya farklı dövizdeki değerlenmemiş ödeme emirleri değerlendirilsin parametresinin varsayılan olarak ekrana nasıl yansıyacağının belirlenmesidir. Bu parametre (evet) olarak belirlenirse föy ekranında ilgili parametrenin başında yer alan kutucuk işaretli olacak, dolayısıyla seçilen carinin ekrana yansıyacak değerli kağıtlarına ait hareketlerinde kur farkları değerlendirilecektir. Yani yabancı veya farklı döviz cinsinden girilmiş ve kur değerlemesi yapılmamış değerli kağıtların, kur farkları hesaplanarak ödeme emri değerleme satırı ile föye yansıtılacaktır. Bu parametrenin işaretlenmemesi durumunda föy ekranına ilgili parametre işaretlenmemiş şekilde gelecek, dolayısıyla kullanıcılarımız hareketlerde kur farkının değerlenmesi için bu parametreyi işaretlemeleri gerekecektir. Ayrıca programlarımızda, cari analiz kartında ve bazı raporlarda yer alan cari risk ve kredi tutarları da, bu parametre doğrultusunda hesaplanmaktadır. 26-) Cari kartı kilitlendiğinde bağlı tüketici kartı da kilitlensin: Hesabını kilitlediğiniz carinin eğer aynı kodla kayıtlı bir tüketici kartı var ise bu karttaki hesabının da otomatik olarak kilitlenmesi için, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Cari kartlarının kilitli duruma getirilmesi Cari tanıtım kartı (041110) nın detaylar penceresinde yer alan Cari hesap kilitli alanının evet olarak işaretlenmesi ile mümkündür. İşte bu alanın evet olarak seçildiği carilerin tüketici tanıtım kartları da kilitli duruma geçecek, dolayısıyla tüketici tanıtım kartında yer alan hesap kilitli alanı otomatik olarak evet konumuna gelecektir. Unutmamalısınız ki ilgili cariye ait aynı kodla tüketici kartının oluşması için program akış parametreleri/cari parametresindeki 12-) Müşteriyi tüketiciye taşı parametresi evet olarak seçilmelidir. 27-) Cari yorum ekranı otomatik açılsın: Bildiğiniz üzere Yorum Ekranı (091750) programı ile stok ve carileriniz için önemli gördüğünüz her detayı anında görüntüleyebiliyorsunuz. İşte bu parametrenin Her zaman otomatik açılsın olarak işaretlenmesi durumunda sipariş, irsaliye, fatura gibi stok ve cari hareketlerinin gerçekleş tiği evraklardan cari seçildiğinde Ctrl+Shift+O tuşlarına basılmasına gerek kalmadan yorum ekranları otomatik olarak açılacaktır. Bunun dışında Açılmasın ve Yeni veya farklı kayıt seçiminde otomatik açılsın seçenekleri de mevcuttur. 28-) Cari borç ve alacak dekontlarında bakiye gösterilmesin: Cari Borç dekontu (043150) ve Cari Alacak dekontu (043250) evraklarının sol alt köşesinde, seçilen carinin bakiye bilgisi kullanıcılarımıza bilgi amaçlı olarak gösterilmektedir. Eğer ki kullanıcılarımız bakiye bilgilerinin gözükmesini istemiyorlar ise, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemeleri yeterli olacaklardır. 29-) Cari föylerinde bakiye kolonları gösterilmesin: Cari hareket föyü (041410), Cari personel hareket föyü (041436), Muhasebe cari hesap hareket föyü (081120), Kasa hareket föyü (051400), Banka hareket föyü (071600) gibi föylerde cari hesaplara ait her bir hareketin ana, alternatif ve orjinal döviz cinsinden borç-alacak bakiye bilgileri kolon bazında görüntülenmektedir. Bu kolonların föylerde gösterilmesini istemiyorsanız, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. 27. ve 28 parametreler bilgilerin ekrana yansıyışındaki performansı artırmak için kullanılabilir. 30-) Bankalar arası transferde banka hakları kontrol edilmesin: Programlarımızda kullanıcılarınıza bankalar bazında kısıtlamalar getirebilmeniz mümkündür. Örneğin X kullanıcı A bankasıyla işlem yapabilir Y kullanıcı B bankasıyla işlem yapabilir ya da hiçbir banka ile işlem gerçekleştiremez diyebilirsiniz. Böylece kullanıcılarınızın bankalarla ilgili işlem yapması kısıtlandığı için bankalar arasında para transferi gerçekleştirmeleri de engellemiş olacaktır. Bu tanımlamalar Kuruluş programının Kullanıcı hak tanımlama (501300) ekranında yer alan Kayıt kullanım hakları bölümünden yapılmaktadır. Böyle bir kısıtlama söz konusu olduğu halde bazı durumlarda kullanıcılarınızın Tahsildeki kredi kartları bankalar arası transfer bordrosu (073890) ve Bankalar 84

85 arası virman dekontu (043320) ile işlem yaparken kısıtlanan bankaları kullanmaları gerekmektedir. Bunun içinde bu parametreyi (evet) işaretleyerek banka kullanımı kısıtlanmış kullanıcılarınızın sadece bu evraklar için tüm bankalarla işlem yapabilmesini sağlayabilirsiniz. 31-) Kapalı faturada cari seçimi zorunlu: Bu parametre ile amacımız kullanıcılarımızın kapalı olarak düzenledikleri alış ve satış faturalarında cari seçimini zorunlu kılmaktır. Yani cari seçimi yapmadan kapalı fatura girişlerine izin vermemektir. Bunun için yapılacak tek işlem bu parametrenin (evet) olarak seçilmesidir. Maliyet parametreleri 1-) Üretime çıkış fişlerinde anında maliyet hesaplanmayacak: Normal şartlar altında Üretim programınız üretim hareketleri evraklarına (üretime çıkış fişi, ürün giriş fişi, fason çıkış fişi gibi) birim malzeme maliyeti ile toplam malzeme maliyetini anında yansıtmaktadır. Eğer firmanız maliyetlendirme işlemlerini anında değil de, belirli dönemlerde hesaplatmak istiyor ise bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelidir. Daha sonra, yani maliyet hesaplatma işleminin yapılacağı dönemde Kuruluş programının Sistem/Dönemsel İşlemler/Maliyetlendirme İşlemleri/İş Emri Maliyetlendirme programını çalıştırması gerekecektir. 2-) Ambar çıkış fişlerinde anında maliyet hesaplanmayacak: Normal şartlar altında programlarımızda ambar çıkış fişlerine (fire, sarf, sayım) stok maliyetleri anında yansımaktadır. Eğer firmanız maliyetlendirme işlemlerini anında değil de, belirli dönemlerde hesaplatmak istiyor ise bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelidir. Daha sonra, yani maliyet hesaplatma işleminin yapılacağı dönemde Kuruluş programının Sistem/Dönemsel İşlemler/Maliyetlendirme İşlemleri/Standart Maliyetlendirme/Sarf, Fire, Sayım, Satış fişlerini maliyetlendirme programını çalıştırması gerekecektir. 3-) Depolar arası sevk fişlerinde anında maliyet hesaplanmayacak: Programlarımızda depolar arası sevk fişinde sevk edilen stokların maliyetleri anında ilgili evraka yansımaktadır. Eğer firmanız maliyetlendirme işlemlerini anında değil de, belirli dönemlerde hesaplatmak istiyor ise bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlenmelidir. Daha sonra, yani maliyet hesaplatma işleminin yapılacağı dönemde Kuruluş programının Sistem/Dönemsel İşlemler/Maliyetlendirme İşlemleri/Standart Maliyetlendirme/Depolar arası sevk fişleri maliyetlendirme programının çalıştırması gerekecektir. 4-) Ürün giriş fişlerinde anında maliyet hesaplanmayacak: Normal şartlar altında üretim programınız tıpkı üretime çıkış fişinde olduğu gibi ürün giriş fişine de birim malzeme maliyeti ile toplam malzeme maliyetini anında yansıtmaktadır. Eğer firmanız maliyetlendirmeyi anında değil de, belirli dönemlerde hesaplatmak istiyor ise bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelidir. Daha sonra, yani maliyet hesaplatma işleminin yapılacağı dönemde Kuruluş programının Sistem/Dönemsel İşlemler/Maliyetlendirme İşlemleri/İş Emri Maliyetlendirme programını çalıştırması gerekecektir. 6-) Stok maliyet hesaplarında iadeler, iadeye esas olan evraktan düşülecek: İade alış ve iade satış evraklarının hareket girişi yapılan bölümlerinde ALT+W tuşlarına basılarak iadeye esas olacak evrak için evrak numarası girilebilmekte ve ilgili evrak ekranınıza çağırılabilmektedir. Bu aşamada yapılması gereken iade edilecek stok miktarlarını ilgili evraktan düşmektir. İşte bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda iade edilen stokların maliyetleri iadeye esas olan yani ALT+W tuşları ile girilen evraktan düşülecektir. Fiyat değişikliği parametreleri 1-) Stok fiyat değişikliği stok tanıtım kartından yapılamaz: Stok tanıtım kartından tanıtımını yapmış olduğunuz stoklar için satış fiyatları butonundan girdiğiniz fiyatların, bu kart üzerinden değiştirilmesini engellemek istiyor iseniz, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak seçmelisiniz. Böylece programınız sizi, stok tanıtım kartının satış fiyatları butonuna girdiğinizde 85

86 Stok fiyat değişikliği stok tanıtım kartından yapılamaz! mesajı ile uyaracak ve stokların fiyatlarının değiştirilmesini engelleyecektir. 2-) Kabul edilmeyen evrak satırında fiyat değişikliği saklanmasın: Bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda fiyat değişikliği evrakı kaydedildikten sonra ilgili fiyatlar stokların kartlarına ve stok depo detay kartlarına da yansıyacaktır. Kayıt sırasında çeşitli nedenlerden dolayı karttaki bu bilgilerin değişmemesi gerekiyor ise; program akış parametrelerinde yer alan fiyat değiştiğinde yeni fiyat sıfır olamaz, fiyat değiştiğinde yeni fiyat aynı olmaz parametreleri evet olarak işaretlenmiş ve yeni fiyat eskisi ile aynı ise, online çalışan firmalarda online aktif değilse ya da stok depo detay kartı merkezden şubeye yönlendirilmemişse ve kartın fiyat değişikliği nedeni promosyon başlangıcıysa ve fiyat değişikliği evrakının fiyat değişikliği nedeni promosyon bitişi değilse ya da fiyat formül ile hesaplanacaksa, fiyat değişikliği evrakının kaydedilmesine izin verilmeyecektir. 3-) Fiyat değiştiğinde yeni fiyat sıfır olamaz: Fiyat değişikliği evrakı ile stoklarınız için yeni fiyat girişi (fiyat artırımı ya da fiyat indirimi) yapabilmeniz mümkündür. Bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda fiyatları değişecek stoklar için yeni fiyatlarının (0) olarak değiştirilmesi engellenecektir. 4-) Fiyat değiştiğinde yeni fiyat aynı olamaz: Fiyat değişikliği evrakından stoklarınız için yeni fiyat girişleri yapabilmeniz dolayısıyla eski fiyatlarını değiştirebilmeniz mümkündür. Bu parametrenin -evetseçilmesi durumunda fiyat değişikliği evrakından fiyatları değiştirilmeyip eski fiyatı aynen kalan stoklar engellenecektir. 5-) Fiyat değiştirme tarihine günün tarihi ve sonrası olabilir: Fiyat değişikliği evrakındaki değişim tarihi alanına içinde bulunduğunuz günün tarihinden önceki bir tarihe giriş yapılmasını engellemek istiyorsanız (başka bir ifade ile fiyat değişikliği evrakı ile stokların fiyatlarında geriye dönük bir değişiklik yapılmasını engellemek için) bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Fiyat değişikliğine böyle bir sınırlama getirmeyecekseniz seçiminiz (X) hayır olmalıdır. 6-) Satış fiyat değişikliğinde otomatik depo kartı açılsın? Stok fiyatları depodan depoya farklılık gösteren işletmeler, her stok için stok depo tanıtım kartı açmak suretiyle bu farklı fiyatları programa girmek durumundadırlar. Örneğin 5 farklı deposu olan bir işletme, bir stoku için önce stok tanıtım kartını girecek, daha sonra bu 5 depodaki fiyatları girebilmek için depo detay tanım kartlarını açacaktır. Yüzlerce stoku barındıran işletmeler düşünüldüğünde, depo bazında fiyat girişi yapmak oldukça zaman alıcı bir işlem olabilmektedir. Bu parametre, SATIŞ Yönetimi/Evraklar/Fiyat Değişikliği evrakı yardımı ile depo detay kartlarının otomatik olarak açılabilmesine olanak tanımaktadır. Şöyle ki; 1 Bu parametre (satış fiyat değişikliğinde otomatik depo kartı açılsın) -evet- olarak tanımlanmalıdır. 2 SATIŞ Yönetimi/Evraklar/Fiyat Değişikliği evrakına girilip, evrak genel bilgileri girildikten sonra ALT+T tuşları ile Toplu Değişiklik ekranına geçilir. 3 Bu ekrandan depo detay kartları açılacak stoklar kod aralığı veya kod yapısı girilerek belirlenir. 4 Depo alanında açılacak pencereden genel seçimi yapılır (genel seçimi ile stok kartındaki fiyat baz alınacaktır. Diğer tanımlı depolardan biri seçilirse, bu depolara ilişkin fiyat girişi yapılmadığından stoklar evraka taşınamayacaktır). 5 İstenirse fiyat değişikliğine imkân veren alanlara (yuvarlama limiti, yüzde değişiklik, sabit değişiklik, sabit fiyat) ilgili rakamlar girilir. Ya da biraz sonra detay kartının açılacağı depodaki stok fiyatlar evraktan manüel olarak ta girilebilir. 6 F2 tuşuna basılır. Seçilen stoklar depo kodu genel olmak üzere fiyat değişikliği evrakına taşınmıştır. 7 Fiyat değişikliği evrakında Ctrl+D tuşlarına basılır. Ekrana gelecek pencereden, stokların hangi depo için detay kartları açılacaksa ilgili depo seçilir. 8 Varsa stok fiyatlarında gerekli değişiklikler yapılır ve evrak kaydedilir. Kayıt işleminden STOK Yönetimi/Kartlar/Stok Depo Detay Tanıtım Kartı çağırılabilir. Fiyat değişikliği evrakındaki tüm stokların ilgili depo için detay kartları açılmış olacaktır. Bu kartın satış fiyatları penceresinden o depo için girilen fiyatlar görüntülenebilir. 86

87 7-) Satış fiyat değ. (Ctrl+F) otomatik açılsın: Kullanıcılarımızın fiyat değişiklik evrakına aktarmış oldukları stokların fiyatlarını, her bir depoları için değiştirebilmeleri mümkündür. Bunun için yapılacak tek işlem depolardan fiyatı değişecek stokun bulunduğu satıra gelip, Ctrl+F tuşlarına basılması ve açılacak ekrandan da stokun depolarda ki yeni fiyatlarının girilip F2 tuşu ile işlemin tamamlanmasıdır. Böylece ilgili stokun mevcut depolarınızdaki fiyatları da değişmiş olacaktır. Fiyat değişikliği evrakında her hangi bir stokunuzun genel depo için yeni fiyatını girdiğiniz anda depo fiyat belirleme ekranının otomatik olarak karşınıza gelmesini sağlayabilir ve mevcut depolarınız için fiyat değişimini seri bir şekilde gerçekleştirebilirsiniz. Bunun için bu parametreyi evet olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Bu işlem sadece Fiyat değişikliği (031200) evraklarından yapılacak fiyat değişimleri için geçerli olup, satın alma veya satış şartından ya da irsaliye veya fatura evrakından ulaşılan, fiyat değişiklik evrakları için geçerli olmayacaktır. 8-) Fiyat değişikliği evrakında yeni fiyat-maliyet kontrolü: SATIŞ yönetiminden stokların fiyatları toplu olarak değiştirilebilmektedir. Bu evraktan satış fiyatı değişikliği yaparken, stokların yeni fiyatları ile maliyetleri arasında bir kontrol yapılmasını ve yeni satış fiyatı maliyetinden düşük olan stoklar için bir uyarı mesajı verilmesini sağlayabilirsiniz. Fiyat değişikliği evrakında böyle bir kontrol yapabilmek ve uyarı mesajı alabilmek için parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. 9-) Proforma fiy. değ. kesinleştirmede onay kontrolü: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, proforma fiyat değişikliliği evrakından stoklarınız için yeni fiyat girişi yapılıp kayıt edildikten sonra bu evraka "onaysız" opsiyonu atanır. Bu; -Kuruluş programından yapılan düzenlemeye göre- onay verilmeden ilgili proforma stok fiyatlarının kabul edilmeyeceği demektir. Bu opsiyon evet seçili iken stoklarınız için belirlenen yeni fiyatları evraklara çağırmak istediğinizde bu evraklara (irsaliye ve/veya faturaya) yeni fiyatlar gelmeyecektir. Bu durumda yapılması gereken proforma fiyat değişikliğinin kesinleştirilmesi için evraka onay verilmesidir. Onay verme işlemi, yetkili kullanıcılar için Ctrl+Z Proforma Onaylama tuşu ile yapılır. Satır bazında onaylama işlemi ise Ctrl+W tuşları ile yapılmaktadır. Programlar sisteme ilk yüklendiğinde sipariş onaylama yetkisi sadece supervisor'dadır. Tanımlı diğer kullanıcılara proforma fiyat değişikliği kesinleştirmede onay yetkisi verebilmek için, Kuruluş programının Kuruluş/Kullanıcı Hak Tanımları programına girilmeli ve Proforma Fiy. Değ.Kesinleştirmede Onay verilecek kullanıcının bulunduğu satırda iken, Genel Hak Tanımlamaları butonuna basılmalıdır. Ekrana gelecek pencerenin " Proforma Fiy. Değ.Kesinleştirmede Onay " satırı -evet- olarak işaretlenmelidir. Seri no parametreleri 1-) Serino' da önceki hareket kontrolü: Bu parametre, stoklarını seri numaralarına göre takip eden firmalar için önem taşımaktadır. Hareket evraklarında (irsaliye ve faturalarda) seri no bazında takip edilecek stokun kodu ve miktarı girildikten sonra, otomatik olarak cihaz seri numaralarının girileceği bir pencere açılacaktır. Bu pencerede miktar alanına girilen rakam kadar satır yer alır. Bu aşamada, girişi veya çıkış yapılan stokların her birine ait seri numarası ilgili satırlara girilmektedir. İşte bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda seri no ile takip edilen ürünler için aynı seriden giriş yapılması, ilgili stokların iadelerinden önce mutlaka o serinin mevcut olması, aynı seriden girişi yapılan ürünlerin daha fazla çıkışının yapılması engellenecektir. Evraktan girilen seri no uygun değilse Seçilen serino uygun değildir mesajı verilecektir. 2-) İade girişte önceki hareket kontrolü yapılmasın: Bu parametrenin yukarıda açıladığımız parametreden farkı aynı kontrolün iade evraklarında da yapılmasına imkan vermesidir. 3-) Seri no takibinde evraklara serino sonradan girilebilir mi?: Seri no bazında takip edilen stoklar için irsaliye veya fatura girişleri sırasında, ekrana gelen seri no tablosuna, stokların seri numarasını girmeden devam edebilmek için, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. 4-) Seri no takibi varsa boş bırakılamaz: Bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda, seri no ile takip edilen stoklar için, hareket girişi yapılırken, seri no girilmeden geçilmesine izin verilmez. 87

88 5-) Sayım evrakında kayıtlı olmayan seri no girilebilsin: Sayım evrakı girişlerinde sayımı yapılan stoklar seri numarasına göre takip ediliyorlarsa ve bu stoklar için seri numarası tanımlanmamış ise, sayımlarının yapılmasına ve seri numaralarının manüel olarak girilip, akabinde de bu seri numarasına ait kartın otomatik açılmasına izin verebilmek için, bu parametrenin evet olarak işaretlenmesi gerekecektir. Aksi durumda programınız, seri numara kaydı olmayan stokların sayılmasına imkân vermeyecek, sizi seri no yu boş geçmeyiniz şeklinde uyaracaktır. 6-) Faturada stok açıklamasına serino yaz: Fatura evrak formları seri no ile takip edilen stokların dinamik alanda "seri no" bastırılması için bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. Bu işlem sonrasında, söz konusu fatura evrakı yazıcıya dökülürken, stok kodundan sonra seri numaraları ayrıca bastırılacaktır. 7-) İrsaliyede stok açıklamasına serino yaz: İrsaliye evrak formları seri no ile takip edilen stokların dinamik alanda "seri no" bastırılması için bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. Bu parametre evet seçildikten sonra, söz konusu irsaliye evrakı yazıcıya dökülürken, stok kodundan sonra seri numaraları ayrıca bastırılacaktır. Evrak dökümlerinde stok seri numaralarının form bazında yazdırılması Yukarıda ki açıklamalarımızda da belirttiğimiz gibi 6-) Faturada stok açıklamasına seri no yaz ve 7-) İrsaliyede stok açıklamasına seri no yaz parametreleri nin işaretlenmesi durumunda, tüm fatura ve irsaliye evraklarında Alt+K tuşları ile döküm alınırken stokların seri numaraları yazdırılabilmektedir. Yani bu parametreler bütün evraklarımız için geçerlilik göstermektedir. Dolayısıyla toptan fatura form dizaynında seri nolar dökülsün, perakende faturada dökülmesin, toptan irsaliyede dökülsün, perakende irsaliyede dökülmesin gibi bir ayrım söz konusu olmamaktadır. Programlarımızda yapılan düzenleme ile kullanıcılarımız hangi evrakların form dizaynlarında stoklarının seri numaralarını yazdırabileceklerini belirleyeceklerdir. Bu amaçla her bir evrak için ALT+F tuşları ile ulaşılan eski ve yeni tip form dizayn ekranlarına stok seri noları dökülmesin parametresi eklenmiştir. Bu parametrenin işaretlendiği evrak form dosyasında stokların seri numaraları yazdırılmayacak aksi durumda yukarıda ki parametrelere bağlı olarak yazdırılacaktır. 9-) Cihaz kartları yönetiminde filtre sorulsun: Bu parametre aracılığıyla Cihaz Kartları yönetimi (010014) ekranlarında öncelikle filtre ekranı gelecektir. Buralardan yapacağınız seçimlere göre ilgili de cihaz hareketleri listelenecektir. Aksi taktirde filtreleme ekranının gelmesini istemiyorsanız, bu parametre "Hayır" (X) olarak işaretlenmelidir. Zaten programlarımızda bu parametreler varsayılan olarak hayır (X) işaretli olacaktır. Üretim parametreleri 1-) Üretime çıkış tarihi ürün giriş tarihinden büyük olamaz: Bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda ürün giriş fişinden ürünlere ilişkin girilmiş evrak tarihlerinin bu ürünlere ait üretime çıkış tarihinden daha önceki tarih olmasına imkân tanınmayacaktır. Böyle bir giriş söz konusu olduğunda programınız sizi "Üretime giriş tarihi çıkış tarihinden büyük olmalıdır." şeklinde uyaracak ve işleme devam etmenize izin verilmeyecektir. Böylece ürün giriş fişi evrakının, üretime çıkış fişinden daha önceki tarihle girilmesi engellenecektir. 2-) Mal sevkıyatı yapılmamış iş emirlerine operasyon girişi yapılamaz: Bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda da, operasyon tamamlama evrakından ürünlere ilişkin girilmiş evrak tarihlerinin bu ürünlere ait üretime sevk tarihinden daha önceki tarih olmasına imkân tanınmayacaktır. Böyle bir giriş söz konusu olduğunda programınız sizi Operasyon tarihi üretime sevk tarihinden büyük olmalıdır şeklinde uyaracak ve işleme devam etmenize izin verilmeyecektir. Böylece operasyon tamamlama evrakının, üretime çıkış fişinden daha önceki tarihle girilmesi engellenecektir. 3-) İş emrinde mutlak muhasebe grup kodu kullanılacak: Bu parametre -evet- olarak işaretlendiğinde, İşemri Tanırım kartı ekranından her iş emri için muhasebe grup kodu girişi yapılmamış ise, o işemri kartının kaydına izin verilmeyecektir. Başka bir ifadeyle muhasebe grup kodu girilmeyen hiç bir işemri kartı kaydedilemeyecektir. 88

89 4-) Sevkiyatlar aktif iş emirlerine yapılsın: Ürün sevkıyatlarının aktif iş emirlerinden yapılmasını istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak seçmelisiniz. Aksi halde (X) hayır olarak işaretlenmelidir. 6-) İş emri yarı mamul muhasebe kodları değerlendirilmesin: Bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (X) hayır olarak işaretlenmesi durumunda, iş emri kartına göre hareket girişi yapılan (ürün giriş fişi, fason çıkış fişi vb.) evrakların entegrasyonunda, iş emri kartından girdiğiniz yarı ürünlerin maliyeti muhasebe hesap koduna, hareketin net tutarı kadar bir borç, bir de alacak satırı yazacaktır. Aksi halde yani bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda yarı mamullerin hareketleri değerlendirilmeyecektir. 7-) Üretime çıkışta miktar kontrolü: Bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda Üretim programınız üretime çıkış fişinde F7 ekranından girdiğiniz miktar, iş emri planlama fişinde belirttiğiniz miktar ile karşılaştırılacak dolayısıyla daha fazla miktar girmeniz engellenecektir. 9-) Üretime çıkış/ürün girişinde fazla karşılanabilme yüzdesi: Yukarıda da değindiğimiz gibi üretime sevk miktar kontrolü parametresine karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda üretime sevk fişinde girdiğiniz miktar ile iş emri planlama fişine girdiğiniz miktar karşılaştırılacak ve fazla miktar girişiniz engellenecektir. Bu miktar sadece, Üretime Sevk/Ürün Giriş Fişinde Fazla Karşılanabilme Yüzdesi parametresine gireceğiniz oran kadar artırılabilecektir. Dolayısıyla bu alana fazla karşılanmasını istediğiniz oran girişini yapmalısınız. 15-) İş emri oluşturulmuş sipariş değiştirilmesin: Bu parametre ile amacımız alınan siparişler doğrultusunda işemri kartları otomatik olarak oluşturuluyor ise ilgili sipariş evrakı üzerinde değişiklik yapılmasını engellemektir. Bunun için ilgili parametre (evet) olarak işaretlenmelidir. Bu durumda sipariş evrakında düzeltme yapılıp kayıt edilmek istendiğinde program Bu siparişe bağlı iş emri planlandığı için değişiklik yapılamaz mesajı ile uyaracaktır. Bu parametre hayır (X) olarak kalırsa iş emri kartı oluşturulmuş siparişlerde istenen değişiklik yapılabilecektir. 19-) İş emrini kaydederken planlama formu görünmesin: Üretim yönetiminin Üretim planlama ve izleme menüsünde yer alan Genel amaçlı iş emri oluşturma (230013), Sipariş bazında üretilecek ürünlerle ilgili izleme ve iş emri oluşturma (230008), Stoka üretilecek ürünlerle ilgili izleme ve iş emri oluşturma (230009) ve Üretim talep fişinden iş emri oluşturma ve izleme (230039) programları ile üretilecek ürün için planlanacak miktar girişi yapılıp iş emri oluşturulmak istendiğinde, iş emri detaylarının ayrıntılı olarak izlendiği ve gerekli değişikliklerin yapılabildiği İş emri planlama formu ekranına ulaşılmaktadır. Programlarımızda yapılan düzenleme ile bu formun ekrana gelmesi kullanıcılarımızın isteğine bağlı olarak belirlenebilecektir. Bu amaçla programlarımıza eklenmiş olan bu parametrenin (evet) olarak işaretlenmesi durumunda planlama formu ile karşılaşılmayacak aksi durumda bu form her iş emri kaydedildiğinde ekrana gelecektir. 23-) İş emri onay kontrolü: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, iş emri kartları oluşturulduktan sonra bu kartlara "onaysız" opsiyonu atanacaktır. Bu; -Kuruluş programından yapılan düzenlemeye göre- onay verilmeden iş emri kartları ile herhangi bir işlemin yapılamayacağı demektir. Örneğin üretime çıkış fişine iş emri kartlarının çağrılması mümkün olmayacaktır. Onay verme işlemi iş emri kartları ekranında yetkili kullanıcılar için Ctrl+Z Onaylama tuşu ile yapılır. Programlar sisteme ilk yüklendiğinde iş emri onaylama yetkisi sadece supervisor'dadır. Tanımlı diğer kullanıcılara iş emri onay yetkisi verebilmek için, Kuruluş programının Kuruluş/Kullanıcı Hak Tanımları programına girilmeli ve iş emri onay yetkisi verilecek kullanıcının bulunduğu satırda iken Genel Hak Tanımlamaları butonuna basılmalıdır. Ekrana gelecek pencerenin "iş emri onayı verebilir" satırı -evet- olarak işaretlenmelidir. 89

90 27-) Varsayılan vardiya kodu: İş emri kartındaki (231300) planlanan işe başlama ve iş bitiş tarihinin belirlenmesi için başlama/bitiş tarihine göre rota ve sevkiyat butonu çalıştırılmaktadır. Bunun etkin olabilmesi için de bu alandan ilgili vardiya seçimi yapılmalıdır. 33-) İş emri silinirken bağlı alt iş emirleri: Herhangi bir iş emri silindiğinde ona bağlı alt iş emirleri var ise; bu alt iş emirlerinin silinmesini istiyorsanız silinsin, silinmemesini istiyorsanız silinmesin ve silinme işlemi yapılacağı zaman onay ekranının karşınıza gelmesini istiyorsanız silinmesi için onay sorulsun seçeneklerinden birini seçmelisiniz. 34-) Varsayılan muhasebe grup kodu: Üretim parametrelerindeki "3)İş emrinde mutlak muhasebe grup kodu kullanılacak" seçeneği aktif olarak seçili ise, bu alandan ilgili iş emri muhasebe grup kodu belirlenmelidir. Ödeme emri parametreleri Bu ekrandan da çek senet gibi değerli kâğıtlara yönelik tanımlamalar yapılacaktır. Şimdi bunların neler olduklarını sırasıyla inceleyelim. 1-) Senet-Çek Poz. Raporlarında Sadece Müş. Değerlendir: Satır sonu butonu tıklanarak bu parametre -evet- olarak seçildiğinde, FİNANS Yönetimi/Raporlar/Çek-Senet bölümünden pozisyonlarına göre alınan raporlarda, sadece müşteri firmaların çekleri (veya senetleri) listelenecektir. Yani satıcı ve diğer carilere ait çekler raporlarda görünmeyecektir. Aksi halde, yani parametreyi -hayır- olarak seçerseniz, pozisyonlarına göre alınan raporlarda, müşteri, satıcı, diğer cari çeklerinin (veya senetlerinin) hepsi raporlarda yer alır. 2-) Dövizli Değerli Kâğıt İade Hareketlerinde Döviz Kuru: Müşterilerinizden (veya satıcılarınızdan, diğer carilerinizden) farklı döviz cinsine göre aldığınız çekleri bankaya takasa yolladıktan sonra bu çeklerin karşılıksız çıkması halinde karşılıksız iade şeklinde tekrar portföye girişleri yapılır. Daha sonra karşılıksız çıkan bu çeklerin ilgili firmalara çıkışlarının yapılması gerekir. Eğer bu parametreyi Önceki hareket döviz kuru olarak seçerseniz, bankadan karşılıksız olarak geri alınan çeklerin iadeleri ilk hareketinde ki döviz kuruna göre hesaplanacaktır. Diğer parametrenin seçilmesi durumunda da Evrakın döviz kuru baz alınacaktır. 3-) Bordroda Vade Bilgisi Dök: Senet-çek raporları alırken, bu raporlarda vade bilgilerinin de yer alıp almayacağı, bu alanda yapılacak tanımlama ile belirlenecektir. Eğer raporlarınızda vade bilgilerinin yer almasını istiyorsanız -evet- seçeneğini, aksi halde -hayır- seçeneğini seçmelisiniz. 4-) Karşılıksız Çekler Başka Cariden Girilebilsin: Karşılıksız çıkan çeklere ait carilerin başka cariden girilebilmesini istiyor iseniz bu parametreyi evet aksi halde hayır olarak seçmelisiniz. 5-) Dövizli Değerli Kâğıt Hareketlerinde Döviz Kuru: Müşterilerinizden (veya satıcılarınızdan, diğer carilerinizden) farklı döviz cinsine göre aldığınız değerli kâğıtların (çek, senet vb.) sonradan gerçekleşecek hareketlerindeki döviz kurunun ilk hareketinde ki döviz kuruna göre mi yoksa hareketin gerçekleştiği evrakın döviz kuruna göre mi hesaplanacağı bu alandan belirlenecektir. Bunun için yapılacak işlem, satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden size uygun olan seçeneği seçmenizdir. 12-) Çeklerde kara liste kontrolü: Kara listede yer alan cari hesaplardan ciro yoluyla (bir başka cariden ciro edilerek) çek girişleri yapılmasını engelleyebilirsiniz. Bunun için yapılacak ilk işlem; bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesidir. Daha sonra kara listedeki cari hesabın kartını çağırıp, cari hesap kilitli parametresini evet yapmalısınız. Bu durumda ilgili cari hesap hiç bir şekilde işlem göremeyecektir. Ancak bu cari, firmanızın da çalıştığı bir başka cari hesaba çek çıktıysa ve kara listede olmayan bu cari hesap ilgili çeki firmanıza ciro etmek isterse, program bu çekin girişine yine izin vermeyecektir. Dikkat ederseniz çeki alacağınız cari hesap kara listede olmamasına rağmen, program çek girişini engelleyecektir. Bunun için yapılması gereken son işlem, aldığınız bütün çekler için çek detaylarına asıl borçlunun ismini girmenizdir. Başka bir ifade ile kara listede olmayan cari hesabınızdan çek alırken ALT+D tuşları ile detay bilgiler ekranına geçmeli ve 90

91 borçlu ismi alanına çek borçlusunun ismini girmelisiniz. Eğer çek borçlusu kara listede olan cari hesabınız ise, program bu evrakın kaydına izin vermeyecektir. 13-) Firma çeki/senedi çıkışında detay sor: Programlarımızın Finans/Evraklar/Çek Çıkış Bordrosu ve Senet Çıkış Bordrosu programlarından firma senedi ve firma çeki çıkışı yaparken, karşınıza ilgili çek ve senede ilişkin detay bilgiler ekranının gelmesini istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. 14-) Çek/senet girişinde detay sor: Programlarımızın Finans/Evraklar/Çek giriş Bordrosu ve Senet Giriş Bordrosu programlarından senet ve çek girişi yaparken, karşınıza çek ve senedinize ilişkin detay bilgiler ekranının gelmesini istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. 15-) Senet/çek detaylarını C/H açıklamasına taşı: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde çek-senet girişlerinin yapıldığı evraklarda ALT+D tuşları ile ulaşılan detaylar penceresine yapılan girişler, evrakın detay-açıklama kolonuna otomatik olarak taşınacaktır. Örneğin çek giriş bordrosu ile bir müşteri çeki girişi yapıyorsunuz. Çek referans numarası otomatik olarak geldikten sonra ALT+D tuşlarına bastınız ve çek detay bilgilerini girdiniz. İşte bu ekrandan girilen çek no, banka, şube ve hesap no bilgileri parametre -evet- olarak seçildiğinde çek giriş bordrosunun detay-açıklama alanına otomatik olarak taşınacaktır. 16-) Müşteriden alınan firma çekleri karşılıksız ise uyar: Bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda daha önceden müşteriden almış olduğunuz ve karşılıksız çıkan (ödenmedi, portföyde, ödenmedi iade, iade edilen pozisyon kodunda) çekleriniz var ise, senetçek evraklarında o müşteriden yeni bir çek alınmasını engeller. Programınız Müşteriden alınan karşılıksız firma çeki var! mesajı ile sizi uyarır. Bu uyarı mesajını ilgili müşteriden sipariş aldığınızda müşteriye satış irsaliyesi veya satış faturası kestiğiniz zamanda karşınıza gelecektir. Aksi halde yani bu parametre (X) hayır olarak belirtilirse herhangi bir uyarı mesajı ile karşılaşılmaz. 17-) Senet-Çek Evraklarında TCMB Banka Kodu Zorunlu mu?: Series9000 programlarının Finans yönetiminde yer alan senet ve çek evraklarıyla ilgili işlemlerinizde, çek veya senede ilişkin TCMB Banka kodunun girilmesinin zorunlu olmasını istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Böylece programınız sizi evrak kayıt işlemi sırasında Çekin ait olduğu bankanın TCMB kodunun girilmesi zorunludur. Lütfen ALT+D ile detay alanları doldurun Mesajı ile uyaracak dolayısıyla kayıt işleminizi kabul etmeyecektir. Bu aşamada yapmanız gereken, ALT+D tuşlarına basıp açılacak ekrandan TCMB banka kodunu ilgili alana girmenizdir. Eğer ALT+D tuşları ile ulaştığınız detay bilgiler ekranın otomatik olarak karşınıza gelmesini istiyor iseniz, bu durumda Çek/Senet Girişinde Detay Sor parametresini evet olarak seçebilirsiniz. 21-) Çek iadesi giriş carisinden farklı cariye yapılabilir: Bu parametre ile amacımız alınan çeklerin iadelerinin farklı carilere yapılmasına engel olmaktır. Yani çek giriş bordrosu ile XY carisinden alınan bir çekin iade çek çıkış bordrosu ile farklı bir cariye çıkılmasına engel olup aynı cariye iadesinin yapılmasını zorunlu kılmaktır. Eğer programınızda böyle bir detayı dikkate almak istemiyorsanız yani aldığınız bir çekin iadesini farklı bir cariye yapmak istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlenmeniz yeterli olacaktır. Bu aşamada programınız XY carisinden alınan bir çekin, QZ carisine iade edilmesine izin verecektir. Aksi durumda Seçilen değerli kâğıt bu hareket için uygun değildir mesajı ile sizi bilgilendirecektir. 23-) Dövizli değerli kâğıt iade hareketlerinde Önceki hareket döviz kuru seçiliyse açılış fişi değerlendirilmesin: Bu parametre ile temel amacımız; çek ve senet gibi değerli kâğıtların iade hareketlerinde önceki evrak hareketlerine ait döviz kurları dikkate alınıyor ise devir işlemleri sırasında oluşacak açılış fişlerinde bu gibi hareketlerin değerlendirilmemesidir. Yani Ödeme emri parametrelerinin 2. sırasında yer alan Dövizli Değerli Kâğıt İade Hareketlerinde Döviz Kuru parametresi Önceki hareket döviz kuru olarak seçilmiş ise açılış fişlerinde değerlenmemesidir. 91

92 Çünkü açılış fişleri tek bir hareket ile oluşmaktadır. Bunun için yapılması gereken bu parametrenin (evet) olarak işaretlenmesidir. 24-) Değerli kağıt hareketlerinin işleneceği cari personel grubu: Finans yönetiminin evraklar menüsünde yer alan Cari personele çek çıkış bordrosu (72411) ve Personele çek çıkış bordrosu (72412) evrakları ile personele maaş, avans vb. ödemeler nakit ve banka ödemeleri haricinde çek çıkışı ile de gerçekleştirilebilmektedir. Bu parametre ile de amacımız ilgili evraklar ile yapılan cari personel ödemelerinin işleneceği hesap grubunun seçilmesidir. Bu hesap grupları cari personel tanıtım kartının muhasebe hesapları ekranında sunulan İş avansı, bordro avansı, prim hesabı, kısa vadeli borç ve uzun vadeli borç seçeneklerinden oluşmaktadır. Dolayısıyla bu bölümden yapılacak seçime göre hareketler ilgili hesaba işlenecektir Evrak Döküm Parametreleri (091450) Adından da anlaşılacağı gibi bu program ile programlarınızın evrak dökümüyle ilgili tercih edebileceğiniz bazı parametreler tanımlanacaktır. Bu parametreleri dilediğiniz zaman tekrar değiştirebilme imkânınız vardır. Şimdi bu parametrelerin neler olduğunu sıra ile incelemeye başlayalım. 1-)Kayıtta İrsaliye Dök: Eğer bu alana karşılık gelen kutucukta (evet) işaretini seçerseniz, bu evraklar kayıt edildikten sonra ekranınızın üzerine devam dök ve çık seçeneklerinin yer aldığı bir ekran gelecektir. Bu ekrandan devam seçeneğini seçerek evrak girişlerine devam edebilir, dök seçeneğini seçerek ilgili evrakın yazıcıdan dökümünü alabilir, çık seçeneği ile de evrak giriş ekranından çıkabilirsiniz. Kayıtta irsaliye dökümünü hayır olarak yani (X) olarak işaretlerseniz, böyle bir mesaj gelmeyecektir. Tabii ki kısa yol tuşlarını kullanarak irsaliyenizi yazıcıya dökmek imkânınız daima vardır. 2-)Kayıtta Depo Fişi Dök: Bu alana karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemeniz durumunda bu evraklar kayıt edildikten sonra ekranınızın üzerine devam dök ve çık seçeneklerinin yer aldığı bir ekran gelecektir. Bu ekrandan devam seçeneğini seçerek evrak girişlerine devam edebilir, dök seçeneğini seçerek ilgili evrakın yazıcıdan dökümünü alabilir, çık seçeneği ile de evrak giriş ekranından çıkabilirsiniz. Eğer bu alanı (X) hayır olarak işaretlerseniz böyle bir mesajla karşılaşmayacaksınız. Fakat yine de kısa yol tuşları ile fişleri yazıcıya dökme şansınız vardır. 3-)Kayıtta Fatura Dök: Bkz. Kayıtta irsaliye dökümü. 4-)Kayıtta Bordro Dök: Bu alanda, her senet-çek bordrolarının kaydından sonra, bordrolarınızın yazıcıya dökülüp dökülmeyeceğini belirleyeceksiniz (Bkz. Kayıtta irsaliye dök). 5-)Kayıtta Sipariş Dök: Bu alanda, her sipariş fişi kaydından sonra, sipariş fişlerinizin yazıcıya dökülüp dökülmeyeceğini belirleyeceksiniz (Bkz. Kayıtta irsaliye dök). 6-)Bordroda Vade Bilgisi Dök: Senet-çek raporları alırken, bu raporlarda vade bilgilerinin de yer alıp almayacağı, bu alanda yapılacak tanımlama ile belirlenecektir. Eğer raporlarınızda vade bilgilerinin yer almasını istiyorsanız -evet- seçeneğini, aksi halde -hayır- seçeneğini seçmelisiniz. 7-)Kayıtta Dekont Dök: Bu alanda, her dekont kaydından sonra, bu dekontların yazıcıya dökülüp dökülmeyeceğini belirleyeceksiniz. (Bkz. Kayıtta irsaliye dökümü). 8-)Dökümlerde Birleştirme Kod Uzunluğu: 9000 serisi programlarda kod yapısının belirli bir kısmı aynı olan stoklar için, tek bir kod kullanılarak fatura kesilebilir. Bunun için bu alana kod yapısının değişmeyen bölümüne ilişkin uzunluk sayısı girilmelidir. Konuyu bir örnek yardımıyla açıklamaya çalışalım; Bir konfeksiyon firması değişik varyasyonlarda üretim yapmaktadır. İlgili firma stok kodlarını 10 dijitte toplamıştır. Stoklar, bu 10 dijitlik kod yapısında en çok 6-8 dijitler arasındaki renk ve 9-10 dijitler arasındaki beden koduna göre çeşitlenmekte ve hareket görmektedir. Yani, stok 92

93 kodlarının ilk 5 dijiti daha statik(durağan), 6-10 dijitler arasında yer alan renk ve beden kodları daha dinamiktir. Sözünü ettiğimiz firmanın örnek stok kod yapısı aşağıda verilmiştir. ÖRNEK STOK KODLARI PT 101 BEJ 36 PT 101 BEJ 38 PT 101 KHV 36 PT 101 KHV 38 PT 101 LCT 36 PT 101 LCT 38 PT 101 SYH 36 PT 101 SYH 38 Bu konfeksiyon firmasında stokların en çok renk (6-8. dijit) ve beden (9-10.dijit) kodlarına göre hareket gördüğünü belirtmiştik. Yani, stok kodlarının ilk 5 dijiti birbirlerinden çok farklı değildir. Durum böyle olunca, bir stokun 4 ayrı rengi ve 2 bedeni için fatura kesilirken, en az 8 kez (ilk 5 dijiti aynı olan) stoklarının çağırılıp, girişlerinin yapılması gerekmektedir. Aşağıda, stok kodlarının statik olan 5 dijitlik bölümü görülmektedir(alt çizgili kodlar). PT101 BEJ 36 İşte, dökümlerde birleştirme kod uzunluğu parametresine örnek stok kod yapısındaki değişkenlik göstermeyen 5 rakamı girilirse, fatura girişlerinde sadece tek bir stok seçilerek, girilen hareketler ilk 5 dijiti aynı olan bütün stoklara dahil edilebilir. Yani birleştirme kod uzunluğu parametresi 5 olup, stok kodu PT101BEJ36 seçildiğinde, fatura hareket miktarı hem PT101BEJ36 stokuna, hem de ilk 5 dijiti PT101 olan tüm stoklara yansıyacaktır. Tabii ki bu parametrenin kullanılabilmesi için, stoklarının birimlerinin ve birim fiyatlarının aynı olması gerekir. 9-)İrs.-Fat. Dökümünde Uzun Stok İsmi Böl: İrsaliye ve fatura evraklarının yazıcıya alınan dökümlerinde uzun olan stok isimlerinin bölünerek iki satır halinde yazılmasını istiyorsanız, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. 10-)İrs.-Fat. Dökümünde Açıklamayı İsim Altına Yaz: İrsaliye ve fatura evraklarına ait açıklamaların, yazıcıya alınan evrak dökümlerinde stok isminin hemen altında yer almasını istiyor iseniz, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. 11-)İrs.-Fat. Dökümünde Stok Detayını İsim Altına Yaz: İrsaliye ve fatura evraklarına ait detay bilgilerin, yazıcıya alınan dökümlerinde stok isminin hemen altında yer alması için bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. 12-)Sipariş Dökümde Stok İsmi Böl: Sipariş evraklarının yazıcıya alınan dökümlerinde uzun olan stok isimlerinin bölünerek iki satır halinde yazılmasını istiyorsanız, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. 13-)Sipariş Dökümde Hareket Açıklamasını İsim Altına Yaz: Sipariş evraklarına ait açıklamaların, yazıcıya alınan evrak dökümlerinde stok isminin hemen altında yer alması için bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. 14-)Sipariş Dökümde Stok Detayını İsim Altına Yaz: Sipariş evraklarına ait detay bilgilerin, yazıcıya alınan dökümlerinde stok isminin hemen altında yer alması için bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. 15-)Hizmet Fatura Dökümünde Açıklamayı İsim Altına Yaz: Hizmet fatura evraklarının yazıcıya alınan dökümlerinde açıklamanın ismin altına yazılmasını istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. 93

94 16-)Yazı ile Yazılan Tutarlar da Liradır İbaresi Olsun: Evrak form dizaynlarının (fatura, irsaliye gibi) basımı sırasında, formlar üzerinde yer alan yazı ile toplam alanlarının sonuna liradır ibaresinin otomatik yazılması için bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. Zaten programınızda da default olarak evet seçilidir. Eğer matbu evraklarınızda liradır ibaresi yazılı ise bu durumda bu parametreyi hayır olarak değiştirmelisiniz. Böylece liradır ibaresinin mükerrer yazılması engellenmiş olacaktır. 17-)Satın alma Talebi Dökümünde Stok İsmi Böl: Satınalma talebi evraklarının yazıcıya alınan dökümlerinde uzun olan stok isimlerinin bölünerek iki satır halinde yazılmasını istiyorsanız, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. 18-)Satın alma Talebi Dökümünde Açıklamayı İsim Altına Yaz: Satınalma talebi evraklarına ait açıklamaların, yazıcıya alınan evrak dökümlerinde stok isminin hemen altında yer alması için bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. 19-)Satın alma Talebi Dökümünde Stok Detayı İsim Altına Yaz: Satınalma talebi evraklarına ait detay bilgilerin, yazıcıya alınan dökümlerinde stok isminin hemen altında yer alması için bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. 20-)DOS Mode Dökümlerde Kolon Kontrolü Yapılmasın: Bu parametre ile DOS modunda alacağınız rapor ve evrak dökümlerinize ilişkin kolon genişliklerinizi kontrol edebileceksiniz. Yani bu dökümler sırasında karşılaşmış olduğunuz bir satırdaki karakter sayısı çok fazla.. uyarısı kontrol edilebilecektir. Bunun için bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak seçmelisiniz. aksi halde hayır seçeneği seçilmelidir. 21-)Ctrl-P Bordro Düzenlede Firma Vergi Bilgileri Dökülsün: Series 9000 programlarınızın Finans yönetiminden yaptığınız tahsilâtlar ve aldığınız ödemelere ilişkin evrakları Ctrl+P tuşları ile yazıcınızdan dökebilmeniz mümkündür. Bu dökümlerde tahsilât ve ödemeyi yapan firmaların vergi dairesi ve vergi numaralarının yer almasını istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak seçmelisiniz. Böylece dökümlerinizde ilgili firmanın vergi bilgileri de yer alacaktır. Aksi durumda bu parametre hayır olarak işaretlenmelidir. 22-)Yazı İle Tutarlar da Yalnız İbaresi Olsun: Fatura, irsaliye, sipariş fişi, senet ve çek evraklarınızın basımları sırasında, bu formlar üzerinde yer alan yazı ile tutarlarda alanlarının başına yalnız ibaresinin otomatik yazılmasını istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) aksi halde (X) hayır olarak seçmelisiniz. 23-)İrs.-Fat Dökümde Multi Kodu İsim Altına Yaz: Stoklarınızın müşteri ve satıcı firmalarda kullanılan karşı stok kodlarını Stok Yönetimi/Kartlar/Kod Yapısı ve Alternatif Tanıtım/Multi Kod Tanıtımı bölümünden programa tanıtabilirsiniz. İrsaliye ve fatura evraklarına ait dökümlerde de, stoklara ait multi kod tanımlamalarının stok isminin hemen altında yazılmasını istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. 24-)Entegre Evrakların Kayıtta Dökümünde Muhasebe Fişi Dökümü Sorulsun: Genel Muhasebe modülü ile entegre çalışan bir firma iseniz fatura, tahsilât ve tediye evraklarının kayıt işleminden sonra otomatik olarak oluşan muhasebe fişlerinin dökümünü hem ekrana hem de yazıcıya alabilmeniz mümkündür. Yani, ilgili evraklardan çıkmadan dolayısıyla muhasebe fişleri programını çalıştırmadan bu evraklara ait muhasebe fişlerini dökebileceksiniz. Bunun için öncelikle, Kur9000/Sistem/Sistem ve Program Parametreleri/Program Akış Parametreleri bölümünde yer alan Kayıtta Bordro Dök, kayıtta fatura dök ve kayıtta dekont dök parametrelerini evet olarak seçip, sonrasında bu parametreyi evet olarak seçmelisiniz. Tüm bu işlemlerden sonra ilgili evraklar kayıt edilince Devam, yazıcıya dök ve çıkış seçeneklerinden oluşan bir onay ekranı gelecektir. Bu ekrandan devam seçeneğini seçtiğinizde, Muhasebe fişini dök ile Dökme şeklinde ikinci bir onay ekranı gelecektir. Böylece muhasebe fişini dök seçeneğini seçtiğinizde muhasebe fişinin dökümü 94

95 gerçekleşecektir. Yazıcıya dök seçeneğini seçtiğinizde ise ilgili evrakın dökümü gerçekleştirilecektir. Eğer bu parametre -hayır- olarak işaretlenirse, ilk onay ekranı gelecektir fakat muhasebe fişini dökmeyecektir. 25-)Fiyat Değişikliği Evrakında Kayıtta Fiyat Değişikliği Dök: Eğer bu alanda evet seçeneğini seçerseniz, kayıt ettiğiniz her fiyat değişikliğinden sonra devam ve etiket basım ekranına geç mesajının hemen ardından karşınıza Devam yazıcıya dök ve çıkış seçeneklerinden oluşan bir mesaj ekranı gelecektir. Dök mesajını seçerseniz fiyat değişiklik evrakınız yazıcıya dökülecektir. Bu seçeneği hayır olarak seçerseniz, böyle bir mesaj gelmeyecektir. Tabii ki kısa yol tuşlarını kullanarak evrakınızı yazıcıya dökme imkânınız daima vardır. 26-)Satın alma talepleri evrakında kayıtta dök: Eğer bu parametre evet olarak seçilirse, kayıt ettiğiniz her satın alma talep evrakından sonra ekranınızın üzerine Devam yazıcıya dök ve çıkış Seçeneklerinden oluşan bir mesaj ekranı gelecektir. Dök mesajını seçerseniz Satın alma talepleri evrakınızın yazıcıdan dökümünü anında alabilirsiniz. Bu seçeneği hayır olarak seçerseniz, böyle bir mesaj gelmeyecektir. Tabii ki kısa yol tuşlarını kullanarak evrakınızı yazıcıya dökme imkânınız daima vardır. 27-)Satın alma şartları evrakında kayıtta dök: Eğer bu parametre evet olarak seçilirse, kayıt ettiğiniz her satın alma şartı evrakından sonra ekranınızın üzerine Devam yazıcıya dök ve çıkış Seçeneklerinden oluşan bir mesaj ekranı gelecektir. Dök mesajını seçerseniz Satın alma şartları evrakınızın yazıcıdan dökümünü anında alabilirsiniz. Bu seçeneği hayır olarak seçerseniz, böyle bir mesaj gelmeyecektir. Tabii ki kısa yol tuşlarını kullanarak evrakınızı yazıcıya dökme imkânınız daima vardır. Evet, program akış parametrelerinin neler olduğunu açıklamaya çalıştık. Eğer bu bölümdeki parametrelerde herhangi bir değişiklik yaptıysanız, değişikliklerinizin geçerli olabilmesi için akış parametrelerini <ALT+S> tuşlarıyla kaydetmeyi unutmayınız. 28-)Bakım Evraklarında Kayıtta Evrağı Dök: Eğer bu alana karşılık gelen kutucukta (evet) işaretini seçerseniz, bakım evrakları kayıt edildikten sonra ekranınızın üzerine devam, yazıcıya dök ve çıkış seçeneklerinin yer aldığı bir ekran gelecektir. Bu ekrandan devam seçeneğini seçerek, bakım evrak girişlerine devam edebilir, yazıcıya dök seçeneğini seçerek ilgili bakım evrakının yazıcıdan dökümünü alabilir, çıkış seçeneği ile de bakım evrak giriş ekranından çıkabilirsiniz. Bakım evraklarında kayıtta evrakı dök parametresini hayır olarak yani (X) olarak işaretlediğiniz taktirde, böyle bir mesaj gelmeyecektir. Tabii ki kısa yol tuşlarını kullanarak bakım evraklarınızı yazıcıya dökme imkânınız daima vardır. 29-) Evrak dökümünde form tipi: Bildiğiniz gibi programlarımızda ALT+F tuşları kullanılarak irsaliye, sipariş, fatura vb. evrakların form dizaynları yapılmakta ve bu dizayna bağlı olarak da ALT+K tuşları ile evrakların dökümleri alınabilmektedir. Programlarımızda evrak dizaynı yapabilmek için 2 tip form kullanılmaktadır. Bu parametre ile amacımız; kullanıcılarımız hangi form tipini baz alarak dizayn yapacaklarsa ilgili formun ALT+F tuşlarına basıldığı anda otomatik olarak açılmasını sağlamak, yada evrak üzerinde eski tip, yeni tip seçeneklerini sunarak seçim yapılmasına imkân vermektir. Bu doğrultuda programınız size eski tip form, yeni tip form ve sorulsun seçeneklerini sunacaktır. 30-) Yeni tip evrak dökümünde varsayılan ortam: Bir önceki parametredeki seçiminiz yeni tip form ise, bu alanda da sizden yaptığınız form dizaynına göre evrak dökümlerinizin hangi ortama alınacağını seçmenizdir. Programınız size varsayılan ortam olarak Ekran, printer, text dosya vb. bir çok seçenek sunacaktır. 95

96 31-)Teklif evrakları kayıtta evrağı dök: Eğer bu parametre evet olarak seçilirse, kayıt ettiğiniz her teklifler evrakından sonra ekranınızın üzerinde Devam/ Yazıcıya Dök/ Çıkış Seçeneklerinden oluşan bir mesaj ekranı gelecektir. Yazıcıya dök mesajını seçerseniz Teklifler evrakınızın yazıcıdan dökümünü anında alabilirsiniz. Bu seçeneği hayır olarak seçerseniz, böyle bir mesaj gelmeyecektir. Tabii ki kısa yol tuşlarını kullanarak evrakınızı yazıcıya dökme imkânınız daima vardır. 32-) İrsaliye fatura dökümde sıralama: Bu parametre ile amacımız; kullanıcılarımızın ALT+K tuşları ile döküm alırken; fatura ve irsaliye evrakına girilen stokların giriliş sırasını göz ardı edip kendi isteklerine uygun olacak şekilde stokları sıralayıp dökümlerini almalarıdır. Örneğin STK001, STK002, STK003, STK004 olarak tanımlanmış stoklarınızın olduğunu ve bu stokları da fatura evrakına STK002, STK004, STK003, STK001 Şeklinde alt alta karışık olarak girdiğinizi düşünelim. İşte bu parametredeki tercihinize göre karışık olarak sıralanmış stokları, isimlerine, kodlarına, tutarlarına yada tanıtım kartlarının detaylar penceresinden girilen ambar adreslerine göre sıralayıp dökümünü alabileceksiniz. Bu doğrultuda programınız size sıralama yapma, koda göre, isme göre, tutara göre ve ambar adresine göre seçeneklerini sunacaktır. Bu sıralama sadece döküm alırken geçerlidir. 33-) Dökümde seri noları yan yana dökülsün: Eğer bu alana karşılık gelen kutucukta (evet) işaretini seçerseniz, irsaliye-fatura vb. dökümlerinde seri numaraları yan yana dökülecektir. 34-) Depo fişlerinde stok açıklamasına seri no yaz: Eğer bu parametre evet olarak seçilirse, depolar arası sevk fişi, fire çıkışı ambar fişi, sarf çıkışı ambar fişi ve sayım çıkışı ambar fişi dökümü alınırken seri no bazında takip edilen stok mevcut ise, stok adının altında seri numaraları da çıkacaktır. 35-) Varsayılan ortam dosya ise kayıttan sonra göster: Alt+K ile döküm yaparken eğer bu parametre evet olarak seçilmişse, Yeni tip evrak dökümünde varsayılan olarak (28. parametre) yaptığınız dosya seçimine göre ilgili dosyanız gösterilecektir. Örneğin seçiminiz excel ise, dökümde ilgili bilgiler excel dosyada karşınıza otomatik olarak açılmış olarak gelecektir. 36-) Tahsilat/Tediye evraklarında slip tüm sorumluluk merkezleri için mi?: Bu parametre ile amacımız tahsilat ve tediye evraklarından ALT+K tuşları ile slip dökümü alırken, makbuzdan seçilen carinin yine makbuzdan girilen sorumluluk merkezine ait hareketlerinin mi yoksa ilgili carinin tüm sorumluluk merkezleri ile gerçekleştirmiş olduğu hareketlerinin mi baz alınarak döküleceğinin belirlenmesidir. Bu parametreyi (evet) olarak işaretlerseniz sliplerinizde tüm sorumluluk merkezi ile gerçekleşen borç ve alacaklar gösterilecek aksi durumda sadece evraktan girdiğiniz sorumluluk merkezine ait borç ve alacaklar gösterilecektir. Slip dökerken dikkat edilecek nokta form dizaynında slip dök parametresinin işaretli olması ve dizaynda slip mesajları alanının belirlenmesidir. 37-) Muhasebe fişi dökümden sonra kilitlensin parametresi: Muhasebe fişi ekranında iken, Ctrl+P tuşlarını kullanarak dökümünü aldığınız muhasebe fişlerinin aynı şekilde fatura, tahsilât ve tediye evraklarınızı kayıt ettikten hemen sonra, bu evraklar için oluşmuş muhasebe fişlerinin dökümünü aldığınızda, otomatik olarak kilitlenmelerini dolayısıyla muhasebe fişinde değişiklik yapılmasını engelleyebilirsiniz. Bunun için bu parametrenin evet olarak işaretlenmesi yeterli olacaktır. Evrak kaydından sonra fiş dökümünün alınabilmesi için bu ekranda yer alan Entegre Evrakların Kayıtta Dökümünde Muhasebe Fişi Dökümü Sorulsun parametresi ile kayıtta fatura dök, kayıtta bordro dök ve kayıtta dekont dök parametrelerinin işaretli olması gerekmektedir. 96

97 Böyle bir işleyişin özellikle kategori kullanımı olan firmalar için işlevsel olacağını düşünüyoruz. Şöyle ki toptan satış faturalarınızı 8 kategorisi ile takip ettiğinizi düşünelim. Dolayısıyla gün içinde kestiğiniz tüm toptan satış faturalarına ait hareketler 8001 sıra numaralı muhasebe fişine kaydedilecektir. Bu parametre evet olarak seçili olduğunda, fişinizin dökümünü aldığınızda otomatik olarak kilitlenecek, dolayısıyla aynı gün içinde girilen diğer toptan satış faturalarının hareketleri 8001 sıra numaralı muhasebe fişine kaydedilmeyecektir. Çünkü yeni kayıtların işlenmesi engellemiş olacaktır. Bu durumda fiş dökümünden sonra girilen satış faturası hareketleri de 8002 sıra numarası muhasebe fişi ile takip edilecektir. 38-) Sipariş dökümde sıralama: Bu parametre işleyiş olarak tıpkı 32. parametremiz olan İrsaliye fatura dökümde sıralama parametresi gibi çalışmaktadır. Aralarında ki tek fark bu parametrenin sadece sipariş evrakları için geçerli olmasıdır. Dolayısıyla bu parametre ile de amacımız kullanıcılarımızın ALT+K tuşları ile sipariş dökümü alırken; stoklarının evraka girilen sırasını göz ardı etmeleri ve kendi isteklerine uygun olacak şekilde stokları sıralayıp dökümlerini almalarıdır. Yani evraktan karışık olarak girilmiş stokları, isimlerine, kodlarına, tutarlarına yada tanıtım kartlarının detaylar penceresinden girilen ambar adreslerine göre sıralayıp dökümü alabilmeleridir. Bu doğrultuda programınız size sıralama yapma, koda göre, isme göre, tutara göre ve ambar adresine göre seçeneklerini sunacaktır. Bu sıralama sadece döküm alırken geçerlidir. 39-) Dökümde birleştirilecek kod yapısı: Programlarımızda yapılan düzenleme ile irsaliye, fatura vb. evrakların dökümü alınırken kod yapısında belirli karakterleri aynı olan stokların birleştirilerek dökülebilmesi mümkün duruma getirilmiştir. İşte bu amaçla bu parametre eklenmiştir. Bu parametrenin aktif olarak çalışabilmesi için öncelikle aşağıda belirteceğimiz gereklilikler sağlanmış olmalıdır. Evrak döküm parametreleri (091450) ekranında 8. sırada yer alan Dökümlerde birleştirilecek kod uzunluğu alanında herhangi bir tanımlama yer almamalıdır. En son gereklilikte ALT+F tuşları ile ulaşılan evrak döküm dizaynında "Hareketleri birleştir" seçeneğinin işaretlenmiş olmasıdır. Bu alana yapılacak tanımlamayı bir örnek yardımıyla açıklamaya çalışalım. Evrak dökümlerimizde de 2., 5., 8., 9. ve 10. karakterleri aynı olan stoklarımızın birleştirilmesini isteyelim. Bu durumda bu alana?+??+??+++ tanımlaması yapmamız yeterli olacaktır. Kısacası birleştirilecek karakterlerin yerine (+) koymak yeterli olacaktır. STOK KODU MİKTAR PT.101.BEJ.36 1 ST.303.BEJ.38 1 KT.203.BEJ.38 4 TM.024.GRI.40 7 Olan stok satırlarını PT.101.BEJ.36 6 (İlk 3 stok satırını birleştirdi) TM.024.GRI.40 7 Şeklinde dökecektir. 40-) Teklif evrağı dökümünde stok detayını isim altına yaz: Stoklarınız için tanıtım kartı ekranında ALT+D (İlave alanlar) tuşlarına basarak kendilerine özel olacak ilave alan tanımlamaları yapabilmeniz mümkündür. İşte bu parametre ile amacımız teklif evrakı dökümlerinde stoklara ait tanımlanan ilave alanların stok isminin hemen altında yazılıp yazılmayacağını belirlemektir. Bu aşamada yazılmasını istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemeniz yeterlidir. 41-) Multikod bulunamazsa stok kullanılsın: Stoklarınız için multi kod tanıtım kartından (011970) karşı stok kodlarını tanımlayabilirsiniz. Fatura, irsaliye vb. evrakların form tasarım ekranının (ALT+F), 97

98 dinamik alanlarında "Cari stok kodu" alanı tanımlanmış ise stokların multi kod tanımlamaları evrak dökülürken bu alana yazılacak, aksi durumda yani multi kodu olmayan stokların sadece stok kodu yazılacaktır. Bu aşamada yazılmasını istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemeniz yeterlidir. 42-)Kayıtta şube siparişi dök: Eğer bu alana karşılık gelen kutucukta (evet) işaretini seçerseniz, şube sipariş evrakları kayıt edildikten sonra ekranınızın üzerine devam, yazıcıya dök ve çıkış seçeneklerinin yer aldığı bir ekran gelecektir. Bu ekrandan devam seçeneğini seçerek, şube sipariş girişlerine devam edebilir, yazıcıya dök seçeneğini seçerek ilgili şube siparişinin yazıcıdan dökümünü alabilir, çıkış seçeneği ile de şube sipariş fişinden çıkabilirsiniz. Bu parametre hayır olarak yani (X) olarak işaretlediğiniz taktirde, böyle bir mesaj gelmeyecektir. Tabii ki kısa yol tuşlarını kullanarak şube siparişlerinizi yazıcıya dökme imkânınız daima vardır. 43-) Personel izin talep dök: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenirse İzin talep formu (111510) ekranından girilen izinler kayıt edildikten sonra ekranın üzerine devam, yazıcıya dök ve çıkış seçeneklerinin yer aldığı bir mesaj gelecektir. Bu aşamada devam seçeneği seçilerek, izin formu girişlerine devam edilebilir, yazıcıya dök seçeneği seçilerek ekrandaki izin formunun yazıcıdan dökümü alınabilir, çıkış seçeneği ile de ilgili evraktan çıkılabilir. Bu parametre hayır (X) olarak işaretlenirse, böyle bir mesaj ile karşılaşılmayacaktır. Tabii ki kısa yol tuşlarını kullanarak personel izinlerinizi yazıcıya dökme imkânınız her zaman vardır Görsel Parametreler (091500) Bu bölümden, programlarınızda görsel olarak bir takım düzenlemeler yapacaksınız. Böylece kullandığınız programın, Windows programının da desteklediği zenginleştirilmiş yazı tiplerine göre, yazı tipini, boyutunu, pencereler için verilen boşluk ölçülerini zemin renklerini, rapor başlıklarını istekleriniz doğrultusunda değiştirip süsleyebileceksiniz. Bu düzenlemeleri ekranınızın üst bölümünde yer alan Ayarlar butonunu tıklanarak da yapabilmeniz mümkündür. Dolayısıyla biz bu bölüme ilişkin açıklamalarımızı Ayarlar butonu başlığı altında topladık. Bundan dolayı burada tekrar edilmeyecektir. Daha fazla bilgi için kitabınızın Ayarlar Butonu bölümünden yararlanmanızı öneririz Vergi parametreleri (091600) Vergi parametreleriyle ilgili açıklamalarımıza geçmeden önce, K.D.V. (Katma Değer Vergisi) ile ilgili bir kaç notumuz olacak. K.D.V.; devlet tarafından, tüketicilerden aldıkları mal ve hizmet bedeli üzerinden, belirli oranlar nispetinde kesilen bir tüketim vergisidir. K.D.V. devlet tarafından direkt olarak alınmaz. Devlet, K.D.V. nin tahsili için firmaları vekil tayin eder. Firmalar bir ay boyunca kendilerinden mal ve hizmet alan kişilerden aldıkları K.D.V. yi ertesi ayın 24 ine kadar K.D.V. beyannamesiyle devlete öderler. Sistem ve program parametreleri menüsünde yer alan 5. seçenek vergi parametreleridir. Bu bölümden, yukarıda da belirttiğimiz gibi, oranları devlet tarafından belirlenen vergilerin programa tanıtımları yapılacaktır (programda %1, %8, %18 ve %26 vergi oranları otomatik olarak tanımlıdır). Vergi parametreleri girildikten sonra, ilgili bölümlerde girilen vergi oran ve tutarları bir pencere içinde karşınıza gelecek ve yapmakta olduğunuz işlem ile ilgili vergiyi bu pencereden seçebileceksiniz. Örneğin bu bölümden 4 ayrı vergi oranı girdiniz. STOK modülünde stoklarınızı tanıtırken, sıra o stokunuzun vergi oranını girmeye geldiğinde, karşınıza bu bölümden girdiğiniz vergi oranlarını içeren küçük bir pencere gelecek ve stokunuz için uygulanan vergiyi bu pencereden seçebileceksiniz. Şimdi, bu pencere üzerinde yer alan alanları sıra ile açıklarken, aynı zamanda vergi parametrelerimizi de girmeye başlayalım. VNo: Gireceğiniz her vergi için, programınız tarafından otomatik olarak verilen sıra numarasıdır. Kullanıcıların bu alana herhangi bir giriş yapmaları mümkün değildir. 98

99 Vergi Adı: Bu alana, oranını veya tutarını gireceğiniz verginin adını girmelisiniz. Vergi adını girerken, o verginin oranını ya da tutarını da belirtmeniz sizin için yararlı olacaktır. Örneğin K.D.V. % 18 gibi. Çünkü programlarınızı kullanırken vergi girişleri sırasında karşınıza gelecek pencerede, sadece vergilerinizin isimleri yer alacak, oranlar veya tutarlar ayrıca gösterilmeyecektir. Yüzde: Vergilerin yüzde ile hesaplandığını yukarıda belirtmiştik. Bu alana da, işletmeniz bünyesinde uygulanan vergi oranlarının girişleri yapılacaktır. İlk vergi tanımlamanızı yaptıktan sonra, o satırda F2 tuşuna basarak, ilgili vergiye ilişkin muhasebe kodlarını da girmeniz gerekir. Vergi muhasebe hesap kodlarını tek tek açıklamaya başlamadan önce, bu konuyla ilgili bazı genel bilgiler vermek istiyoruz; Bu bölümün başında, firmaların, bir ay boyunca kendilerinden mal ve hizmet alan kişilerden aldıkları K.D.V. yi, ertesi ayın 24 ine kadar K.D.V. beyannamesiyle devlete ödediklerine değinmiştik. K.D.V. ile ilgili hesaplamalarda ilk aşamada, hesaplanan ve indirilecek K.D.V. olmak üzere iki kavram ortaya çıkar. Hesaplanan K.D.V., firmaların bir ay boyunca müşterilerden tahsil etmeleri gereken K.D.V. toplamıdır. Başka bir ifadeyle devlete ödemekle yükümlü oldukları K.D.V. tutarıdır. İndirilecek K.D.V. ise, bir ay boyunca firmaların aldıkları mal ve hizmetler sonucunda satıcı firmalara ödemeleri gereken K.D.V. nin toplam tutarıdır. İndirim; firmaların müşterilerden tahsil edip devlete ödemekle yükümlü olduğu K.D.V. tutarından, bir ay boyunca satıcı firmalara ödemesi gereken K.D.V. nin düşülmesi olarak tanımlanabilir. Hesaplanan K.D.V. indirilecek K.D.V den fazla ise, aradaki fark devlete ödenecek K.D.V. tutarını doğurur. İndirilecek K.D.V. hesaplanacak K.D.V. den fazla ise, bu durumda firmaların devletten K.D.V. alacağı var demektir ve bu tutar sonraki aylarda indirilebilir. İndirilecek K.D.V. nin hesaplanan K.D.V. den fazla olması durumunda aradaki farka Devreden K.D.V. denir. Kısacası Ödenecek K.D.V. devlete ödenecek olan vergidir. Devreden K.D.V. sonraki ayda indirilecek olan K.D.V. dir. İşte vergi muhasebe kodları başlıklı bu bölümden, her bir vergi için hesaplanan, indirilecek, satış iade, alış iade, indirilen K.D.V. tevkifat, ödenecek ve ihraç karşılığı K.D.V. hesaplarının muhasebe kodları girilecektir. Vergi muhasebe hesap kodlarının girişi, ticari modüllerden MUHASEBE modülüne entegrasyon yapılması durumunda önem kazanmaktadır. Şimdi vergi hesap kodlarını daha yakından incelemeye çalışalım; Hesaplanan K.D.V. Muh. Kodu: Firmaların bir ay boyunca müşterilerden tahsil etmeleri gereken K.D.V., hesaplanan K.D.V. olarak adlandırılmaktadır. Bu alana, ilgili vergi oranı üzerinden bir ay boyunca tahsil ettiğiniz K.D.V. tutarına ilişkin muhasebe hesabının kodunu girmelisiniz. Örneğin vergi parametreleri ekranında ilk satıra K.D.V. % 12 girişini yaptınız. Daha sonra F2 tuşuna basarak, bu K.D.V. oranıyla ilgili muhasebe hesap kodlarının girişlerine geçtiniz. İşte K.D.V. ile ilgili muhasebe hesap kodlarından ilki olan bu alana, %12 vergiye tabi satışlarınız karşılığında, tüketicilerden tahsil ettiğiniz K.D.V. tutarlarının kaydedileceği muhasebe hesap kodunu girmelisiniz. İndirilecek K.D.V. Muh. Kodu: İndirilecek K.D.V., bir ay boyunca aldığınız mal ve hizmetler sonucunda satıcı firmalara ödemeniz gereken K.D.V. nin toplam tutarıdır. Bu alana, ilgili vergi oranı üzerinden bir ay boyunca ödediğiniz K.D.V. tutarına ilişkin muhasebe hesabının kodunu girmelisiniz. Yukarıdaki örneğimizden yararlanırsak; vergi parametreleri ekranında ilk satıra K.D.V. % 12 girişini yaptınız. Daha sonra F2 tuşuna basarak, bu K.D.V. oranıyla ilgili muhasebe hesap kodlarının girişlerine geçtiniz. İşte K.D.V. ile ilgili muhasebe hesap kodlarından ikincisi olan bu alana, %12 vergiye tabi alımlarınız karşılığında, satıcı firmalara ödediğiniz K.D.V. tutarlarının kaydedileceği muhasebe hesap kodunu girmelisiniz. Satış İade K.D.V. Muh. Kodu: Sattığınız mal size iade edildiğinde, ilgili K.D.V. bedelinin kaydedileceği muhasebe hesap kodu bu alana girilmelidir. Alış İade K.D.V. Muh. Kodu: K.D.V. sini ödeyerek satın aldığınız malı iade ettiğinizde, geri aldığınız K.D.V. bedelinin kaydedileceği muhasebe hesap kodu bu alana girilmelidir. 99

100 İndirilen K.D.V. Tevkifat Muh. Kodu: Tevkifat, K.D.V. nin satıcıya değil devlete ödenmesidir. Hurda, metal, fason tekstil gibi konularda faaliyet gösteren işletmelerden alım yapıldığında, alıcı, tahakkuk eden K.D.V. tutarının 1/3 ünü satıcı firmaya, kalan 2/3 ünü devlete öder. K.D.V. tutarından ayrılan 2/3 lük bölüm tevkifat olarak adlandırılır. İşte bu alana, yukarıda sözünü ettiğimiz işletmelerden alım yapmanız durumunda, K.D.V. bedeli üzerinden ayrılan tevkifatın (yani devlete bizzat ödeyeceğiniz vergi tutarının) hangi muhasebe hesabına kaydedileceğini belirteceksiniz. Ödenecek K.D.V. Muh. Kodu: Ödenecek K.D.V.; Hesaplanan K.D.V. nin indirilecek K.D.V. den fazla olması durumunda ortaya çıkan fark, yani devlete ödenecek olan K.D.V. tutarıdır. Bu alana, ödenecek K.D.V. tutarının kaydedileceği muhasebe hesap kodu girilmelidir. İhr. Kar. K.D.V. Muh. Kodu: Programlarınızdan dış ticaret faturaları (ihracat ve ithalat) düzenlenebilmektedir. Bu alana ihracat ile uğraşan firmalar ihracat karşılığı K.D.V. hesabının kodunu girebilirler. 1-3 satış tevkifat muh. Kodu, 9-1 satış tevkifat muh. Kodu, 1-2 satış tevkifat muh. Kodu ve 2-3 satış tevkifat muh. Kodu: Programlarımızda satış faturalarında hesaplanan KDV tutarları üzerinden Shift+Ctrl+V (1-2 tevkifat uygula) Shift+Ctrl+M (1-3 tevkifat uygula) Ctrl+V (2-3 tevkifat uygula) Ctrl+M (9-1 tevkifat uygula) yardım tuşları kullanılarak istenilen oranlar dahilinde tevkifat hesaplaması otomatik olarak yapılmaktadır. Kullanıcılarımız bu oranlara göre hesaplanan tevkifat tutarlarının ayrı ayrı muhasebe hesaplarına entegre edilmesini isteyebilirler. Bu durumda satış tevkifatlarının takip edileceği muhasebe kodlarının bu alandan girişleri yapılmalıdır. Daha sonra satış faturalarından bu oranlar dahilinde tevkifat uygulandığında program otomatik olarak hesaplanan tutarı ilgili hesaba yazacaktır. Bu hesaplama ilgili evrak için oluşan muhasebe fişinden izlenebilir. Bu ekrandan herhangi bir satış tevkifat oranı için muhasebe hesap kodu girilmez ise ve satış faturalarından bu tevkifat oranı ile ilgili işlem yapılırsa bu durumda ilgili tutar, programınızın Firma tanıtım kartı (501110)/Mali yıl entegrasyon hesap kodları/diğer muhasebe kodları ekranındaki Satış KDV tevkifat muh kodu alanından girilen hesaba aktarılacaktır. Vergi muhasebe kodlarını girmeden önce, MUHASEBE modülünden muhasebe hesap planının açılmış olması gerekir. Tanımlamakta olduğunuz bir verginin muhasebe kodlarını girdikten sonra, ESC tuşuna basarak bu pencereden çıkabilirsiniz. Şimdi diğer vergilerin isim-oran veya tutarlarını girmeye devam edebilirsiniz. Her vergi girişinden sonra, o vergiye ait muhasebe kodlarını F2 tuşu ile girmeyi unutmayınız. Tüm girişleriniz tamamlandıktan sonra, vergi parametreleri ALT+S tuşları ile kayıt edilmelidir Ödeme planları tablosu (091920) Programınızın bu bölümünden, firmanız bünyesinde sıklıkla kullanılan yada müşterilerinizin ödeme şartlarına bağlı olarak istedikleri gün, ay ve yılı dikkate alacak şekilde ödeme planları tanımlayacak, fatura keserken bu ödeme planını seçip CTRL+O tuşları yardımıyla vade farklarının otomatik olarak hesaplanmasını sağlayabileceksiniz. Ayrıca raporlarda da taksitlendirilmiş olarak görebileceksiniz. Şimdi ödeme planlarının nasıl tanımlanacağını açıklamaya çalışalım. 100

101 Öncelikle yapılması gereken, tanımlanacak her ödeme planına açıklayıcı olacak şekilde bir kod ve isim verilmesidir. Örneğin Ödeme-planı 01 kodlu ve 6 aylık adıyla bir ödeme planı tanımlayabilirsiniz. Daha sonra evraklarınızın ödeme planı alanında F10 tuşuna bastığınızda, ödeme planı kodu ve adı yan yana karşınıza gelecek ve seçiminizi yapabileceksiniz. Bundan sonra yapmanız gereken F2 tuşuna basarak ekranınızın tablo alanına geçmeniz ve ödeme planınızı tanımlamaya başlamanızdır. Programlarımızda faturalarınızın ara toplam, masraf ve vergileri için ayrı ayrı ödeme planları tanımlayabilmeniz mümkün olabilmektedir. Bunların ayrı olarak tanımlanmasının nedeni, masraf veya vergilerin vade olmadan peşin olarak alınabileceğinin düşünülmesinden kaynaklanmaktadır. Örneğin bir müşterinize mal sattınız. Aynı zamanda nakliye masrafı da yaptınız. Sattığınız mal bedelinin bir kısmını peşin, bir kısmını da 3 ay sonra alacaksınız. Ancak nakliye bedeli ile K.D.V.'Sİ peşin olarak alınacak. Bu durumda ara toplam için ayrı bir ödeme planı, masraf ve vergi içinse ayrı bir ödeme planı oluşturmak gerekir. İşte programınız tüm bu detayları düşünmüş ve size uygulanacak kısım başlıklı alanda seçenekler sunmuştur. Ödeme planlarınızı, Vereceğiniz gün aralıklarına bağlı olarak taksitlere bölebilir, Aylık taksitlerden oluşmasını sağlayabilir, Satışın gerçekleştiği günü takip eden haftanın yada ayın belli bir günü başlasın diyebilir, Satışla başlayan aylık taksitlere bölebilir yada satışı takip eden aybaşından belli bir gün sonra olsun şeklinde birçok tanımlama yapabilirsiniz. Bu doğrultuda programınız size uygulama tipi alanında birçok seçenek sunacaktır. Şimdi ödeme planlarının nasıl tanımlanacağını örneklerle açıklamaya çalışalım. ÖRNEK 1: TL değerinde mal sattınız. Bunun %50'sini peşin, kalan %50 yi de 15'er gün ara ile alacağınızı düşünelim. Faturadan girilen vergi ve masrafımızda ödeme planımıza dahil olsun. Bu durumda ekranınızın tablo bölümüne aşağıdaki şekilde giriş yapmalısınız. Uygulanacak kısım Uygulanacak % Uygulama tipi Taksit sayısı veya hafta Gün Ara Toplam 50 Belli bir gün sonra 0 0 Ara Toplam 30 Verilen gün aralıklarında taksitlerle 1 15 Ara Toplam 20 Verilen gün aralıklarında taksitlerle

102 Yukarıdaki örnek ödeme planının anlamı; 0. günde yani fatura tarihinde %50 tutarın (peşinatın) alınacağı, fatura tarihinden 15 gün sonra %30'nun ve 30 gün sonra da kalan %20'in taksitle alınacağı şeklinde ifade edilebilir. ÖRNEK 2: TL değerinde mal sattınız. Bunun %40'nı takip eden ayın belli bir gününde, kalan %60'ını da 3 taksitte alacağınızı düşünelim. Uygulanacak kısım Uygulanacak % Uygulama tipi Taksit sayısı veya hafta Gün Ara Toplam 40 Takip eden ayın belli bir gününe 0 2 Ara Toplam 60 Aylık taksitlerle 3 0 Yukarıdaki örnek ödeme planının anlamı; Fatura tarihini takip eden ayın 2 gününde %40 oranındaki tutarın alınacağı, kalan %60'ında aylık olarak 3 taksitte alınacağı şeklinde ifade edilebilir. ÖRNEK 3: TL değerinde mal sattınız. Bunun %20'sini peşin, kalan %80'ni de 4 aylık taksitlerle alacaksınız. Uygulanacak kısım Uygulanacak % Uygulama tipi Taksit sayısı veya hafta Gün Ara Toplam 20 Belli bir gün sonra 0 0 Ara Toplam 80 Aylık taksitlerle 4 0 Yukarıdaki örnek ödeme planının anlamı; 0. günde yani fatura tarihinde %20 tutarın (peşinatın) alınacağı, geri kalan %80'in de 4 aylık taksitler ile alınacağı şeklinde ifade edilebilir. Evet, yukarıda ödeme planlarının ne şekilde girileceğine ilişkin bir kaç örnek verdik. Şimdi siz de bu örnekleri baz alarak kendi ödeme planlarınızı giriniz. Girişleriniz tamamlandıktan sonra ALT+S tuşlarına basarak ödeme planınızı kayıt etmelisiniz Dos döküm uyumluluk kodları (096150) Bu program ile raporlarınızın, DOS modunda yazıcıdan seri bir şekilde alınabilmesi için gerekli olan parametreler girilecektir. Programa girdiğinizde karşınıza gelecek ekranda, yazıcı parametreleriniz tanımlı olarak yer alacaktır. Bunlar, değişik yazı tiplerini seçen kodlar, yazı karakterlerinin genişliği ile ilgili kodlar, satır sayısı, sayfa atlama sayısı gibi tanımlamalardır. Örneğin bu tanımlamalarda gördüğünüz # işareti, takip eden numaranın ASCII olarak yazıcıya gönderileceğini ifade eder. Örneğin, #27 kodu ASCII ESC kodudur. Bu tanımlamalar üzerinde değişiklik yapabilmeniz mümkündür. Yazıcı ile ilgili tanımlamalarınızı yaptıktan sonra ALT+S tuşları ile kayıt etmeyi unutmayınız E-Beyanname parametreleri (096155) Programlarımızın Muhasebe ve Personel yönetiminde E-beyanname başlığı altında listelenen beyannamelerin internet ortamından hazırlanabilmesi ve ilgili kurumlara gönderilebilmesine yönelik geçerli olacak kullanıcı kodu ve şifresi bu ekrandan tanımlanacaktır. Böylece ilgili şifre ile kullanıcılarımız yükümlü oldukları beyannameleri (katma değer beyannamesi, Damga vergisi, Muhtasar beyanname vb.) İnternet ortamında hazırlanıp gönderilebilecektir. Bu ekranda kullanıcılarımızın şifrelerini değiştirebilmeleri ve tüm şifre tanımlarını sıfırlayabilmeleri mümkündür E-Bildirge parametreleri (096156) Personel yönetiminde E-bildirge başlığı altında listelenen işe giriş bildirgesi, vizite kâğıdı, işkur işgücü çizelgesi vb. bildirgelerin internet ortamından hazırlanabilmesi ve SSK kurumuna gönderilebilmesine yönelik geçerli olacak kullanıcı kodu ve şifresi bu ekrandan tanımlanacaktır. Böylece ilgili şifre ile kullanıcılarımız SSK ya vermekle yükümlü oldukları bildirgeleri İnternet 102

103 ortamında hazırlanıp gönderilebilecektir. Bu ekranda kullanıcılarımızın şifrelerini değiştirebilmeleri ve tüm şifre tanımlarını sıfırlayabilmeleri mümkündür. 6.2 Genel Tanımlamalar Bu bölümde, İthalat ve ihracatla uğraşan firmalar için gerekli olacak tanımlamaların yapılacağı programlar yer almaktadır. Şöyle ki, ithalat ve ihracatın yapılacağı ülkelerin tanımlanması, gümrük idarelerinin tanımlanması, gümrük ambar kodlarının tanımlanması, havaalanı kodlarının tanımlanması vb. bu bölümden yapacağınız tanımlamalardan sadece bir kaçıdır. Şimdi bu bölüme girdiğinizde karşınıza gelen programlar ile yapacağınız tanımlamaların neler olduklarını incelemeye çalışalım Ülke tanımları (092112) Birleşmiş Milletlere kayıtlı bulunan ülkelerin, kod ve isimleri programınızda tanımlı olarak bulunmaktadır. Buna rağmen EXIM9000 programını kullanırken, istediğiniz ülkenin, adını bu listelerde bulamayabilirsiniz. Bu durumda; ilgili ülkelerin, bu listelere ilave edilmesi gerekmektedir. Bunun için Ülke Tanımları programı kullanılacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza yandaki gibi bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden istenen tanımlayacağınız ülkenin kodunu, adını, Türkçe adını ve nümerik kodunu ilgili alanlara girmenizdir. Bu ekranla ilgili girişlerinizi tamamladıktan sonra ALT+S tuşlarına yada ekranınızın alt bölümünde yer alan Sakla butonuna basarak girdiğiniz ülkeyi kaydedebilir dolayısıyla listenize ekleyebilirsiniz İl tanımları (092115) Series9000 programlarımızda, ülkemizde mevcut olan tüm iller, kodlarına göre tanımları olarak yer almaktadır. 06 Ankara, 34 İstanbul gibi. Dolayısıyla programınızın bu bölümden tüm bu illere ulaşabileceğiniz gibi, yeni il girişleri de yapabilmeniz yada mevcut olan kayıtlar üzerinde değişiklik yapabilmeniz mümkün olacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza il tanımları başlığı altında bir ekran gelecektir. Bu ekranın kodu yada ismi alanında F10 tuşuna bastığınızda karşınıza kayıtlı olan tüm illerin yer aldığı bir pencere gelecektir. Bu ekrandan il seçiminizi yaparak il tanımları ekranınıza aktarabilirsiniz. Yada yeni kod girişi yaparak eklemek istediğiniz ili tanımlayabilirsiniz. Burada dikkat edilecek en önemli nokta yapılan değişikliklerin yada eklenen illerin ALT+S tuşları ile kayıt edilmesidir Banka tanımları (092114) Bu programı çalıştırdığınızda karşınıza yandaki gibi bir ekran gelecektir. Bu ekranda yapmanız gereken, tanımlamakta olduğunuz bankanın kodunu, şube kodunu, bulunduğu ilin kodunu adını ve şube adını ilgili alanlara girmenizdir. Girişlerinizi tamamladıktan sonra bilgilerinizi Alt+S tuşlarına yada ekranınızın alt bölümünde yer alan Sakla butonuna basarak kayıt etmelisiniz. Kayıt etmediğiniz her bilgiyi tekrar girmek zorunda kalacağınızı lütfen unutmayınız Birim tanımları (092120) Bu program ile kullanıcılarımıza, uluslararası standartlara uygun olan ölçü birimleri tanımlı olarak sunulacaktır. Programınızı incelediğinizde ölçü birimlerine ilişkin tüm ayrıntıların düşünülmüş olduğunu, hacimden miktara, zamandan alan birimine kadar her detayın programa kayıtlı olduğunu göreceksiniz. Dolayısıyla stoklarınızı tanıtırken hangi birim ile takip edeceğinizi bu tanımlamalardan yola çıkarak belirleyeceksiniz. Çünkü stok tanıtım kartının birimler penceresinde yer alan birim adı alanında F10 tuşuna bastığınızda, burada yer alan tüm ölçüm tanımlamaları karşınıza gelecek ve seçiminizi kolaylaştıracaktır. Buna rağmen programınızı kullanırken, istediğiniz ölçü biriminin adı bu listede yok ise ilgili birimi pek ala tanımlayabilirsiniz. Bu aşamada programı çalıştırıp karşınıza gelecek ekrana öncelikle birim adını, sonrasında da bu birimin hangi ölçü tipine göre takip edildiğini 103

104 girip kaydetmeniz yeterli olacaktır. İlgili tanım birim listenize eklenmiş olacak ve stoklarınızı tanıtırken de birim adı alanından da seçebileceksiniz Gümrük İdareleri Tanımları Birleşmiş Milletlere kayıtlı bulunan Gümrük idareleri programınızda tanımlı olarak bulunmaktadır. Buna rağmen EXIM9000 programını kullanırken, istediğiniz gümrük idaresinin, adını bu listelerde bulamayabilirsiniz. Bu durumda; ilgili gümrük idaresinin, bu listelere ilave edilmesi gerekmektedir. Bunun için Gümrük idareleri Tanımları programı kullanılacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza gelecek ekranda sizden istenen, tanımlayacağınız Gümrük İdaresinin kodunu ve adını ilgili alanlara girmenizdir. Bu ekranla ilgili girişlerinizi tamamladıktan sonra Alt+S tuşları ile yada ekranınızın alt bölümünde yer alan Sakla butonuna basarak bilgilerinizi kaydedebilirsiniz. Kayıt işleminden sonra tanımlamış olduğunuz gümrük idaresi, listenize eklenmiş olacaktır Gümrük idareleri tanımları (092113) Programınızın bu bölümünden de, gümrükte ki malların ambalajlanmalarına ilişkin tanımlara ulaşılacak gerekli olduğu durumlarda da yeni ambalaj kodları tanımlanacaktır. Programın çalışma mantığı il tanımları ve gümrük idare tanımlamaları ile aynıdır. Programa girdiğinizde karşınıza öncelikle bir ekran gelecek ve bu ekranda sizden, tanımlayacağınız gümrük ambalajlarının kodunu ve adını ilgili alanlara girmeniz istenecektir. Bu ekranla ilgili girişlerinizi tamamladıktan sonra Alt+S tuşları ile yada ekranınızın alt bölümünde yer alan Sakla butonuna basarak bilgilerinizi kaydedebilirsiniz. Kayıt işleminden sonra tanımlamış olduğunuz gümrük ambalaj kodları, listenize eklenmiş olacaktır Gümrük ambalaj kodları tanımları (092116) Programınızın bu bölümünden de, gümrük ambar kodlarının tanımlarına ulaşılacak gerekli olduğu durumlarda da yeni ambar kodlarının girişleri yapılacaktır. Programın çalışma mantığı il tanımları ve gümrük idare tanımlamaları ve ile gümrük ambalaj kodları tanımlamaları ile aynıdır. Dolayısıyla bu programı detaylı olarak anlatma gereği duymuyoruz. Daha geniş bilgi için bu programların anlatıldığı bölümlerden yararlanabilirsiniz Yıllık tatil takvimi (092121) Personel yönetimi ile işlem yapan kullanıcılarımız, personellerinin puantajlarını hesaplarken içinde bulundukları aya ait çalışma günlerini bunun yanı sırada resmi ve dini tatil günlerini otomatik olarak hesaplayıp Personel toplu puantaj işlemleri (112200) ekranının kazanç tablosuna otomatik olarak yazabilmektedirler. Yani çalışma ve tatil günlerine ait alanları program tarafından doldurulmaktadır. Bunun için yapılması gereken ilk işlem bu programın çalıştırılıp çalışılan yıl için resmi ve dini tatil günlerine ait takvimlerin oluşturmasıdır. İkinci işlem ise takvimler oluşturulduktan sonra Kuruluş programının Program akış parametreleri (091400)/Genel parametreler ekranındaki 24 numaralı personel modülünde tatil takvimi kullanımı aktif parametresinin evet olarak işaretlenmesidir. Bu işlem sonrasında toplu puantaj ekranının alt bölüme takvim başlıklı buton otomatik olarak atanacaktır. Aksi taktirde tanımlanan takvimin herhangi bir geçerliliği olmayacaktır. Böylece bu buton sayesinde varsayılan çalışma günleri hesaplanırken takvim ekranındaki resmi ve dini tatil gün sayıları da çalışılan ay için hesaplanacaktır. Programı çalıştırdığınızda yapacağınız tek işlem, karşınıza gelecek ekrana başlangıç ve bitiş tarih aralığını girmeniz, tatil tipinizi seçmeniz ve ekranınızın alt bölümünde yer alan Aktif yıla ait tatil oluştur butonunu tıklayıp çalışılan yıl için resmi ve dini tatilleri oluşturmanızdır. Önemli Not: 104

105 Programlarımızda yapılan düzenleme ile Yıllık tatil takvimi (092121) programımız kart, evrak, föy, yönetim, operasyon vb. ekranlarımızda bulunan tarih alanlarımız ile ilişkilendirilmiş olup, kullanıcılarımızın bu ekranların tarih alanlarında da dini ve resmi tatil günlerini görebilmeleri sağlanmıştır. Böylece ileriye yönelik evrak giriş ve çıkışı yapılırken tatil günleri dikkate alınabilecektir. Örneğin çek ile yapılacak bir ödemenin tatil gününe denk gelmesi engellenecektir. Resmi ve dini tatil günlerimiz takvim ekranlarımızda yeşil renkli olarak görüntülenecek, mouse la bu tatil gününün üstüne gelindiğinde de bilgi amaçlı olarak ilgili tatilin tipi ve açıklaması belirtilecektir. Örneğin 29 Ekim günü için programınız size, Tipi: Resmi Açıklama: Cumhuriyet bayramı ifadesini sunacaktır Terazi tanımları (092122) Series 9000 programlarında kullanıcılarımızın, terazi veya kantarlardan tartmış oldukları stok miktarlarını irsaliye fatura vb evrakların miktar alanlarına otomatik olarak yansıtabilmeleri ve bu bilgiler doğrultusunda evrak girişlerini yapabilmeleri amacıyla, gerekli olan parametre tanımlamaları bu bölümden yapılacaktır. Daha sonra da Terazi ve kantardan okunan miktarların Fatura, irsaliye vb evraklara aktarılmasını sağlayacak F9 (terazi), Shift+F9 (kantardan brüt ağırlık oku) ve Shift+F10 (kantardan dara ağırlık oku) yardım tuşları eklenmiştir. Programla ilgili tanımlamalar yapılmadan önce kullanıcılarımızın, terazi veya kantarların bilgisayar ile iletişimini sağlayacak bağlantıları hazırlamış olmaları gerekmektedir. Daha sonrasında da bilgi okuma esnasında herhangi bir problemle karşılaşmamak amacıyla bağlantılar detaylı olarak test edilmelidir. Bu bağlantıların nasıl yapılacağına ilişkin detaylar terazilerin kullanım kitabında belirtilmektedir. Terazinin/Kantarın bilgisayar ile sağlıklı iletişim kurup kurmadığı Windows işletim sisteminde bulunan Hyper terminal aracılığı ile tespit edilebilir. Hyper Terminal nasıl kullanılır Start (Başlangıç) -> Programs (Programlar) -> Accessories (Donatılar) -> Communications (İletişim) bölümünden Hyper terminal çalıştırılır. Karşınıza gelen ekranda size, ilgili bağlantı için isim sorulur. Eğer yeni bir aygıt denenecek ise buraya Terazi_Test gibi bir isim girişi yapılabilir. İsmin herhangi bir önemi yoktur. Daha sonra connection ayarları ile ilgili bir ekranla karşılaşılır. Bu ekrandan connection seçimi yapılır. Örneğin Com1. Bu işlem sonrasında port ayarları ekranına ulaşılır. İlgili terazi/kantara ait dokümanda belirtilen ayarlar buraya girilir. Yani terazi veya kantarla kurulacak İletişimin hızı, Data Bit, Eşlik, Stop Bit gibi detaylar bu ekrandan verilir. Tanımlama bitip onaylandıktan sonra terazinin çalışması test edilmeye hazırdır. Terazi çalıştırıldığında ekranda terazinin gönderdiği bilgi görünür. Yani tanımlanan terazinin gönderdiği her bilgi hyper terminal ekranından izlenir. Sağlıklı bilgiler geldiğini gördükten sonra programa tanıtma aşamasına geçmek en mantıklısıdır. Eğer hyper terminalde daha önce tanımladığınız terazi/kantar bilgilerini test etmek istiyorsanız, ilk açılan bağlantı isim ekranını kapatıp, file (Dosya) -> open (Aç) ile eski çalışmayı açıp test edebilirsiniz. Terazi ve kantar parametreleri Terazilerin bağlantılarına yönelik tüm hazırlıklar tamamlandıktan sonra da; terazi veya kantardan bilgi okuma işleminde kullanılacak parametreler bu bölümünden tanımlanacak ve herhangi bir yazılım işlemine gerek kalmadan bilgi okuma işlemi gerçekleşebilecektir. Bu aşamada öncelikle yapmanız gereken, terazilere bir numara ve isim vermeniz hemen akabinde de çalışma modunu seçmenizdir. Daha sonrada aşağıdaki örnekli açıklamamıza ilişkin detayları tamamlamanızdır. 105

106 Konuyu bir örnekle açıklamaya çalışalım, Cihazın bağlantı parametreleri aşağıdaki gibi olsun; İletişim yolu : COM1 İletişim hızı : 9600 Data Bit : 8 Eşlik : Even Stop Bit : 1 Bu cihazlardan bize ABC001250XYZ şeklinde 12 karakterden oluşan bilginin geldiğini düşünelim. Burada işimize yarayacak olan bilgi 4. karakterden itibaren 6 karakterlik bölüm olacaktır. Yani bilginin olan bölümü kullanılacaktır. Bu örneğe göre cihazın bağlantı parametrelerini ve cihazdan gelen bilgiye ait detayları parametreler ekranından girelim. Yukarıda belirttiğimiz İletişim yolu : COM1 İletişim hızı : 9600 Data Bit : 8 Eşlik : Even Stop Bit : 1 bilgileri aynen programa tanıtılır. Gelen bilginin karakter sayısı : 12 (toplam karakter sayısıdır) Bilgiden okunmaya başlanacak karakter: 4 (gelen bilginin kaçıncı karakterinden itibaren okunmaya başlayacağına ait bilgidir.) Bilgiden kaç karakter okunacağı: 6 (kaç karakterlik bilginin okunacağıdır) Terazi veya kantardan okunan bilgiler evraklara nasıl aktarılır. Öncelikle belirtmek isteriz ki programınız bu bilgilerin okunmasına yönelik size F9 (terazi), Shift+F9 (kantardan brüt ağırlık oku) ve Shift+F10 (kantardan dara ağırlık oku) yardım tuşlarını sunacaktır. Şimdi stok hareket evraklarından her hangi birini (irsaliye fatura vb.), çalıştırıp evrak genel bilgilerini girelim. Hareket satırlarında teraziden bilgisi okunacak stoku seçip imlecimizi miktar alanına getirelim. Şimdi yukarıda belirttiğimiz yardım tuşlarından herhangi birini kullanarak terazi veya kantardan tartılan miktarı bu alana taşıyıp girişimizi tamamlayalım. F9: Miktar alanında bu tuşa basılırsa cihazdan tartılan bilgi direk miktar olarak işlenir. Shift+F9 : Bu tuşlar cihazın tarttığı bilgiyi brüt ağırlık olarak okur ve miktar olarak işler. Shift+F10 : Cihazın tarttığı bilgiyi dara ağırlık olarak okur ve miktar olarak işler. Evraklarda Shift+F9 ve Shift+F10 bağlantılı çalışacak şekilde ayarlanmıştır. Şöyle ki; Shift+F9 ile bir değer okudunuz. Bu değer 1250 kg olsun. Evrak bu 1250 yi hem brüt ağırlık hem de miktar olarak hafızasına alır. Daha sonra aynı evrak çağırıldığında ve bu defa Shift+F10 a basıldığında okunan değer dara olarak hafızaya alınır. Bu miktarda 400 kg olsun. Program daha önce tartılan 1250 brüt ve şimdi tartılan 400 darayı işleyerek evrak miktarını =850 kg yapar. Çünkü artık net miktarımız bu değerdir. Ayrıca satır detayında bulunan brüt ve net ağırlık alanları da artık bu değerler üzerinden hesaplanıp hafızaya alınmıştır Kapama nedenleri tanımları (092124) Bu program ile amacımız; düzenlenen teklif evraklarının, sipariş fişlerinin ve talep evraklarının neden kapandıklarının kayıt altına alınarak takip edilmesidir. Program çalıştırıldığında yapılması gereken kapanma nedenlerinin kod, isim ve açıklama girişleriyle programa girilip kayıt edilmesidir. Daha sonrasında bu nedenler bir kısmı işleme alınıp geri kalan kısmının iptal edilmesi gereken teklif, sipariş ve talep evrakları kapatılırken kullanılacaktır. Kapama nedenlerinin girilebileceği sipariş, teklif ve talep gibi evraklarımız programlarımızda genellikle Bakiye sıfırlama başlıklı menülerimiz altında sıralanmış olup ilgili evrakların hareket satırlarına eklenen Kapama nedeni kodu ve Kapama nedeni ismi kolonlarından girilecektir. Bunun yanı sıra sipariş, teklif, talep gibi evraklara ait 106

107 onaylama ve kapama operasyon ekranlarımızdan da neden girişleri yapılabilecektir. Bunun içinde operasyon ekranlarından kapanacak satırlar seçilecek seçili satırları kapat (Ctrl+M) tuşu çalıştırılıp ekranın üzerine açılan ekran onaylandıktan sonra Kapama nedeni girişi ekranından nedenler seçilebilecektir. Aşağıda kapama nedenlerinin girilebileceği evraklar ile operasyon ekranlarımızın hangileri olduğuna ait birkaç örnek verilmiştir. Evraklara ilişkin örneklerimiz; Normal mal kabul verilen sipariş bakiye sıfırlama fişi (022400), Satın alma talepleri bakiye sıfırlama fişi (023011), Verilen teklifler bakiye sıfırlama fişi (031240), Normal mal kabul alınan sipariş bakiye sıfırlama fişi (031130), Operasyon ekranlarımıza ilişkin örneklerimiz; Verilen sipariş onaylama veya kapama operasyonları (028001) Teklif fişi onaylama veya kapama operasyonları (031304), Alınan sipariş onaylama veya kapama operasyonları (038001), Satın alma talebi onaylama veya kapama operasyonu (028015) Okul tanımları (092125) Personel sicil kartları (111100) ndaki personel kimlik bilgileri ve İş Başvuruları (122100) ndaki öğrenim durumu alanından tanımlanan okul kodu girişleri bu karttan yapılacaktır. Programı çalıştırdığınızda karşınıza çıkan ekrandan; okul kodunu, adını ve tipini (ilk-orta-lise-üniversite) belirlemelisiniz Okul bölüm tanımları (092126) Personel sicil kartları (111100) ndaki personel kimlik bilgileri ve İş Başvuruları (122100) ndaki öğrenim durumu alanından tanımlanan okul bölüm kodu girişleri bu karttan yapılacaktır. Programı çalıştırdığınızda karşınıza çıkan ekrandan; okul bölüm kodunu ve adını belirlemelisiniz. 6.3 Stok ve Sipariş Parametreleri Sistem bölümünde ikinci sırada yer alan seçenek stok ve sipariş parametreleridir. Bu seçenekte yer alan programlar yardımı ile özellikle stok ve sipariş bölümleriyle ile çalışmalarınız sırasında ihtiyaç duyulacak bazı ortak parametrelerin girişleri gerçekleştirilecektir. Stok ve sipariş parametrelerine girdiğinizde, karşınıza bir alt menü açılacaktır. Şimdi bu parametreleri sıra ile incelemeye başlayalım Fiyat Parametreleri Stok ve sipariş parametreleri menüsünün ilk seçeneği fiyat parametrelerine ayrılmıştır. Bu bölümden, stoklarınız için değişik fiyat cinsleri tanımlayacak, bu fiyat cinslerinden bir veya bir kaçının otomatik olarak hesaplanabilmesi için formüller girecek, yine fiyat cinslerinin ödeme planlarını otomatik olarak hesaplatabilmek için ödeme planı formülleri girecek ve stokların satış fiyatlarıyla ilgili saptamalar yapacaksınız. Şimdi bu menüyü sırayla incelemeye başlayalım Satış fiyat liste tanımları (092130) STOK yönetiminden stoklarınızı programa tanıtırken, her bir stokunuz için farklı fiyat tanımlamaları girebilme imkânınız vardır. Örneğin her stokunuz için ayrı ayrı satış fiyatı, indirimli satış fiyatı, defolu satış fiyatı, kampanya fiyatı girebilirsiniz. Ancak bu fiyatları girebilmek için, öncelikle programınızın bu 107

108 bölümünden kullanılacak fiyat çeşitlerinin tanımlanması ve fiyatların direk mi girileceği yoksa formülle mi hesaplatılacağının belirlenmesi gerekir. Fiyat çeşitleri tanımlandıktan sonra, stok tanıtım kartının satış fiyatları butonunu tıklayarak, ilgili stokunuz için geçerli olacak tüm fiyatlar girilebilecektir. Yukarıda da belirttiğimiz gibi stok fiyatlarını direkt olarak girebileceğiniz gibi, formülle de belirleyebilirsiniz. Bunun için önce formülde baz alınacak fiyatın programa tanıtılması, daha sonra formülle hesaplanacak fiyat için formülle hesaplanacak parametresinin evet olarak seçilmesi gerekmektedir. Aynı şekilde fiyatlarınıza ilişkin ödeme planlarını da formülle otomatik olarak hesaplanabileceksiniz. İşte tüm bu tanımlamalar programınızın bu ekranından gerçekleştirilecektir. Programlarımızda istediğiniz sayıda fiyat tanımı yapabilmeniz pek tabi ki mümkündür. Şimdi sizlere ekranda gördüğünüz her bir alanı dolayısıyla fiyat tanımlarının nasıl yapılacağını açıklamaya çalışalım. Fiyat parametreleri ekranındaki ilk tanım olan satış fiyatı programınız sisteminize yüklenirken otomatik olarak yüklenmiştir. Şimdi stoklarınız için kullanılan diğer fiyat çeşitlerini girmeye başlayabilirsiniz. Satış fiyat No: Bu alana, gireceğiniz fiyat çeşitlerine ilişkin sıra numaraları otomatik olarak atanacaktır. Yani her fiyat girişinizde bu numara birer artarak devam edecek ve programınız tarafından otomatik olarak verilecektir. 1 numaralı fiyat belirttiğimiz gibi tanımlı olarak karşınıza gelecektir. Fiyat adı: Stoklarınız için tanımlayacağınız fiyat isimlerini bu alana girmelisiniz. Örneğin satış fiyatı, indirimli satış fiyatı, defolu fiyat gibi. Fiyat uygulama: İsimlerini girdiğiniz stok fiyatlarını stok tanıtım kartından direkt olarak girebileceğiniz gibi, bu fiyatlar için formüllerden de yararlanabilirsiniz. Örneğin stokunuzun satış fiyatını karttan direkt olarak girip, indirimli satış fiyatını formülle belirleyebilirsiniz. Satış fiyatının %30 eksiği indirimli satış fiyatı olacak gibi. İşte bu alanda, tanımladığınız fiyat çeşidinin formülle hesaplanıp hesaplanmayacağı belirtilecektir. Eğer ilgili fiyatın formülle hesaplanmasını istiyorsanız, bu alanda formülden seçeneğini tercih edip bir sonraki alana da formül girişini yapmalısınız. Eğer fiyat türünün hesaplanmasında formül kullanmak istemiyorsanız bu alanı 'listeden olarak seçmelisiniz. Fiyat formül: Bir önceki alanın formülden seçilmesi durumunda bu alana formül girişlerinin yapılması gerekecektir. Fiyat formüllerinin nasıl girileceği bölüm sonunda örnekli olarak açıklanacaktır. Ödeme planı uygulama: Stoklarınızın tanımlı olan her bir fiyatı için otomatik olarak ödeme planı oluşturup, bunun stok kartlarına update edilmesini sağlayabilirsiniz. Her bir fiyata ilişkin ödeme planını otomatik olarak oluşturabilmek için, öncelikle bu alanın formülden olarak belirtilmesi gerekir. Daha sonrada bir sonraki alana formül girişlerinin yapılması gerekecektir. Eğer ödeme planı hesaplanmasında formül kullanmak istemiyorsanız bu alanı 'listeden olarak seçmelisiniz. Ödeme planı formül: Bir önceki alanın formülden seçilmesi durumunda bu alana formül girişlerinin yapılması gerekecektir. Ödeme planı formüllerinin nasıl girileceği örnekli olarak bölüm sonunda açıklanacaktır. K.D.V. dahil/değil: Bu alanda satır sonu butonuna tıklandığında, dahil - dahil değil seçeneklerinden oluşan bir pencere ile karşılaşacaksınız. Bu aşamada sizden istenilen, bir önceki alanda (fiyat adı alanında) girmiş olduğunuz fiyata, katma değer vergisinin dahil olup olmadığını belirtmenizdir. Eğer bu alanda dahil seçimi yaparsanız, fatura keserken ilgili stokunuz için ayrıca K.D.V. hesaplanmayacaktır. Çünkü K.D.V. stokunuzun fiyatına dahil edilmiştir. Aksi halde, yani dahil değil seçimi yaparsanız, o stokunuzun satış fiyatı üzerinden ayrıca bir vergi hesaplanacaktır. Hesaplanacak verginin oranı ise stok tanıtım kartından girilmektedir. Geçerlilik başlangıç tarihi ve bitiş tarihi: Stoklarınız için tanımladığınız fiyatların belirli tarihler arasında geçerli olmasını istiyor iseniz bu alanlara ilgili tarihleri girmeniz yeterli olacaktır. Tarih aralığının özellikle kampanyalı satış fiyatları ve sozon sonu satış fiyatları için işlevsel olacağı 108

109 düşüncesindeyiz. Çünkü belirlenen tarihler dışında stokların kampanyalı yada sezon sonu fiyatı ile satışının yapılması engellenecektir. Stokların hangi fiyat tanımına göre satışının yapılacağı Satış fiyat parametreleri (092760) ekranından belirlenebilmektedir. Geçerli olmadığı zaman uygulanacak fiyat: Bu alanda da sizden istenen tanımladığınız fiyat için geçerlilik süresi belirlemiş iseniz bu sürenin bitmesi durumunda stokların hangi fiyat tanımına ait fiyattan satılacağını seçmenizdir. Yukarıdaki örneğimize geri dönecek olursak kampanyalı yada sezon sonu satış uygulaması bittiğinde stoklar için hangi fiyat tanımından satış yapılacağı bu alandan belirlenecektir. Programlarımızda stoklara ilişkin fiyat belirleme sırası aşağıdaki şekilde olmaktadır. 1. Varsa stokların satış şartı 2. Varsa sorumluluk merkezi fiyatı 3. Varsa "Satış fiyat parametreleri (092760)" nden tanımlanmış fiyat 4. Varsa Cari kartı -> Detay bilgilerdeki fiyat 5. Stokun ilk fiyatı. Evet, fiyat parametrelerini girdikten sonra, sıra girmiş olduğunuz bilgileri bilgisayarınızın sabit diskine (hard disk) kayıt etmeye gelmiştir. Bunun için <ALT+S> tuşlarına basmalısınız. <ALT+S> tuşlarına basarak kayıt etmediğiniz fiyat parametrelerini tekrar girmek zorunda kalacağınızı lütfen unutmayınız. Fiyat formül alanına nasıl giriş yapılır? Öncelikle hangi fiyat için formül girecekseniz ilgili fiyat tanımını ekranınızda görüntüleyiniz ve fiyat uygulama alanını formülden olarak seçiniz. Örneğin stoklarınızın indirimli satış fiyatları formülle belirlenecekse, ekranınızda indirimli satış fiyatı kartı olmalıdır. Formül girişlerinde stok fiyatlarını kullanırken, o fiyatlar için programınız tarafından otomatik olarak verilen sıra numaralarından yararlanacaksınız. Yalnız formül girişlerinde sıra numaralarının başına F harfi getirilmelidir. Örneğin F1, F2, F3 F19, F300 gibi. Şimdi de sizlere indirimli satış fiyatının yani 2. fiyatımızın, normal satış fiyatının yani 1. fiyatımızın %35 eksiği olacak şekilde fiyat formül alanına tanımlamamızı yapalım. Formülün ilk adımı olarak indirimli satış fiyatını F2 olarak adlandırdık ve yanına eşitlik (=) koyarak, satış fiyatının sıra numarasını (yani F1) aldık. F1 değerini bir yerde saklamamız gerekiyor. Şimdi yine satış fiyatını alıp (F1), bunun %35'ini hesaplayacağız. İkinci kez F1 değerini yazıp çarpı işaretini girerek 0,35 yazdık. Yani formülümüz şu anda F1*0,35 durumunda. Hesaplanan 0,35 değerinin ilk girdiğimiz (sakladığımız) F1'den düşülmesi gerekir. Bunun için aralarına eksi (-) işaretini koyduk ve formülümüz tamamlandı. Yani satış fiyatının %35'ini hesaplayıp, bunu satış fiyatından çıkararak indirimli satış fiyatını bulduk. Satış fiyatı (F1) = İndirimli satış fiyatı = F2 F2 = F1-F1*0,35 F2= ( * 0,35) F2= F2= Formül girişlerinde fiyatları (F1 F300'ye kadar) ve aritmetik işlemleri kullanabileceğiniz gibi, stok kartlarından girilen kar oranını (KO), perakende vergi oranını (PV) ve toptan vergi oranlarını (TV) da kullanabilirsiniz. Kar oranını formülde kullanabilmek içi KO kısaltmasını, perakende vergi oranı için PV kısaltmasını, toptan vergi oranı için de TV kısaltmasını girmeniz gerekir. Bu değişkenlerin formüllerdeki kullanılış şekilleri aynıdır. Şimdi de stokların kar oranını ve stokların alış fiyatlarını kullanarak satış fiyatını hesaplamaya çalışalım Stokumuz satış fiyatı (F1), alış fiyatlarının (F4) %80 fazlası şeklinde olsun. Formülümüzün ilk adımı olarak satış fiyatını (F1) alıp eşitlik (=) koyalım. Daha sonra yine alış fiyatını aldık (F4) ve karttaki kar oranını okuyabilmek için KO ibaresini koyup, bununla çarpmalıyız. Buraya kadar yazdığımız formülle, alış fiyatı üzerinden kar oranını hesapladık. Şimdi bulduğumuz kar 109

110 tutarını, alış fiyatıyla toplamamız gerekiyor. Bunun için eşitlik arkasına alış fiyatını yazarak eklemeliyiz (+) ve böylece formülümüz tamamlanacaktır. Satış fiyatı = F1 Alış fiyatı (F4) = F1 = F4+F4*KO/100 F1= (50.000*80/100) F1= F1= Formülle hesaplanan fiyatlar için yuvarlama yapılması da mümkündür. 1 F2 = F1-F1*0,35 2 F2 = RoundTo(F1-F1*0,35;0,50) 2 numaralı örneğimizde, F2 fiyatı F1 fiyatının %35 eksiği olarak formüle edilmiş ve bu formül sonucunda hesaplanan fiyatı 0,50 kuruşa yuvarlamıştır. Evet, fiyat formül parametrelerinin nasıl girileceğini açıklamaya çalıştık. Şimdi de formüllü ödeme planının nasıl tanımlanacağına değineceğiz. Ödeme planı formül alanına nasıl giriş yapılır? Stok tanıtım kartının Satış Fiyatları penceresinden, stoklarınıza ilişkin birden fazla fiyat girişi yapabileceğinizi biliyorsunuz. ALT+F penceresinde, her bir fiyat için geçerli olacak ödeme planları da girilebilmektedir. Örneğin 1.satırdaki satış fiyatının ödeme planına G45 (45 gün), ikinci satırdaki alış fiyatının ödeme planına G30 (30 gün) şeklinde girişler yapabilirsiniz. İşte bu programdan, stok kartlarındaki ödeme planlarına uygulanacak formüller yardımıyla, istenilen fiyat için yeni ödeme planı oluşturabileceksiniz. Ödeme planlarını formülle oluşturabilmek için, öncelikle hangi fiyat için ödeme planını formüllü girecekseniz ilgili fiyat tanımını ekranınızda görüntüleyiniz ve ödeme planı uygulama alanını formülden olarak seçiniz. Stok kartlarında formülde kullanılmak üzere en az bir ödeme planı tanımlanmış olmalıdır. Bu detaylar yapıldıktan sonra, istenilen fiyat cinsine ilişkin ödeme planı formülle hesaplanabilir ve Ödeme planı formül alanına giriş yapılabilir. Şimdi konuyu bir örnek yardımıyla açmaya çalışalım. Örnek firmamızda stokların 2 ayrı fiyatı var. Stok kartının ALT+F penceresinin görüntüsü şu şekilde; Fiyat Adı Fiyat DVZ Isk. Ödeme Pl. O01 Satış Fiyatı 100 TL - - O02 Alış Fiyatı 75 TL - G30 Bu örneğimizden yararlanarak stoklarımızın satış fiyatları için ödeme planı formüle edeceğiz. Satış fiyatının ödeme planı, o stokun alış ödeme planına 5 gün ilave edilmesiyle bulunacak. Formül girişleri yaparken, ALT+F penceresindeki fiyat satırlarını kullanacağız. Örneğin birinci fiyat satırını kullanmak için O01, ikinci satırı kullanabilmek için O02 kodlarından yararlanacağız. Bu kodlar O-odeme kelimesinin baş harfi ve 01, 02 satır numaralarıyla oluşmuştur. Ödeme planı formül parametreleri ekranımızın görüntüsü şu şekilde; No Fiyat Adı Formülü 1 Satış fiyatı 2 Alış fiyatı 110

111 Alış fiyatının ödeme planından yararlanarak, satış fiyatı ödeme planını oluşturalım. Formülümüzde önce alış fiyatının ödeme planını almamız gerekir. Alış fiyatının stok kartındaki satır numarası O02 idi. Formülümüzün birinci adımı; O02 Şimdi bu satırdaki ödeme planına 5 gün ilave edelim. O02'den sonra artı (+) işareti, daha sonra da ilave edeceğimiz gün sayısı yani 5 girilmelidir. Şimdi yukarıdaki tablonun görüntüsü şöyle oldu; No Fiyat Adı Formülü 1 Satış fiyatı O Alış fiyatı Eğer satış fiyatının ödeme planı, alış ödeme planından 5 gün eksik olsaydı, bu durumda formülümüz O02-5 olacaktır. ALT+S tuşlarıyla formülümüzü kaydedelim. Stok kartına gidip baktığımızda, satış ödeme planı, alış ödeme planının 5 gün fazlası şeklinde hesaplanmış olacaktır. Eğer girilen formülün değiştirilmesi gerekirse, yine bu programdan gerekli değişiklikler yapılabilir Satış fiyat parametreleri (092760) İlgili program çalıştırıldığında öncelikle stok satış fiyatlarının belirleneceğini sayfa ile karşılaşılacak ve burada sırasıyla Satış şartı uygulansın, Sorumluluk merkezi fiyat kodu, Genel fiyat kodu uygulansın Cari fiyat kodu uygulansın Tanımlı ilk fiyat kodu uygulansın ve Son satış fiyatı uygulansın seçenekleri sunulacaktır. Bu aşamada kullanıcılarımızın yapması gereken; satış esnasında stoklarının öncelikle hangi fiyatlarına bakılacağını tek tek belirlemeleridir. Örneğin bu ekrandaki seçiminizin sırasıyla Satış şartı uygulansın, Cari fiyat kodu uygulansın ve Son satış fiyatı uygulansın olarak seçildiğini düşünelim. Bu durumda programınız öncelikle seçilen stokun satış şartı olup olmadığına bakacak eğer varsa satış şartındaki fiyatı evraka aktaracaktır yoksa bu durumda bakacağı sonraki fiyat, evraktan seçilen cari için fiyat kodunun olup olmadığıdır. Eğer varsa ilgili koda ait fiyatı evraka aktaracaktır. Olmaması durumunda da bakacağı fiyat tanımı stokun son satış fiyatı olacaktır. Dolayısıyla kullanıcılarımızın yapması gereken verdiğimiz örneğe göre fiyat sıralamalarını ekrandan belirlemeleridir. Satın alma fiyatı belirleme parametreleri sayfasında da program size Satın alma şartı uygulansın Son giriş fiyatı uygulansın Genel fiyat kodu uygulansın, genel fiyat kodu Seçeneklerini sunacaktır. Bu durumda yapılması gereken tıpkı satış fiyatı belirleme ekranında olduğu gibi satın alma sırasında hangi fiyatın baz alınacağının belirlenmesidir. Bu bölümde gördüğünüz genel fiyat kodu uygulansın ve genel fiyat kodu alanları ile amacımız; bazı kullanıcılarımızın stoklarının alış ve satışlarında aynı fiyat kodunu kullanmaları alış ve satışlarını seçtikleri fiyat kodu üzerinden iskonto uygulayarak gerçekleştirmeleridir Fiyatlar arası ilişki matrisi ve değişikliği (092770) Bu program ile stoklarınızın herhangi bir fiyatını temel alarak, diğer fiyatları üzerinde değişiklikler yapabilirsiniz. Konuyu bir örnek ile açıklamaya çalışalım; stoklarınızın Satış fiyatı 1, Satış fiyatı 2 111

112 ve Kampanyalı satış fiyatı olmak üzere 3 çeşit fiyatı olsun. Sizinde bazı stoklarınızın fiyatlarını değiştirmek istediğinizi ama bu değişikliğinde seçeceğiniz herhangi bir fiyat tanımındaki fiyata göre, belirleyeceğiniz oranlar dâhilinde olmasını istediğinizi düşünelim. Yani stoklarınızın Satış fiyatı 2 ve Kampanyalı satış fiyatlarındaki değişimin, belirleyeceğiniz oranlar dâhilinde olmasını ama Satış Fiyatı-1'deki fiyatın temel alınarak değiştirilmesini istediğinizi varsayalım. İşte bu program ile istediğiniz işlemi çok kolay gerçekleştireceksiniz. Aşağıda ki tabloda verdiğimiz örneğe göre stok fiyatlarının nasıl bir değişim göstereceği belirtilmiştir. Baz Alınacak Fiyat : Satış fiyatı 1 (10-TL) Fiyat İsmi Eski Fiyat Değişiklik % Yeni Fiyat Satış fiyatı Satış fiyatı , 50- Kampanyalı satış fiyatı ,70- Örneğimizde, stokumuzun Satış fiyatı 1 fiyatı 10- TL'dir. Diğer satış fiyatları, bu Satış fiyatı 1 temel alınarak değiştirilmiştir. Örneğin Satış fiyatı-2'nin fiyatı %5 oranında değiştirilmiştir. Fakat bu %5, 18 TL (Satış fiyatı 2) üzerinden değil, daha önce seçilmiş olan fiyat üzerinden yani Satış fiyatı 1 (10 TL) üzerinden değerlendirilmiştir. (temel alınan fiyat= Satış fiyatı 1=10 TL) hesaplanmıştır. Aynı şekilde kampanyalı satış fiyatı %7 oranında değiştirilmiştir. Ama bu değişiklik kampanya fiyatı olan 15 TL. üzerinden değil, temel alınacak fiyat olan Satış fiyatı 1 (10 TL) üzerinden yapılmıştır. Fiyatlar arası ilişki matrisini bu şekilde açıkladıktan sonra, giriş alanlarının neler olduğunu incelemeye başlayabiliriz. Bu ekranda öncelikle sizden istenen, fiyatları değişecek stoklarınızı belirlemenizdir. Yani fiyat değişikliğinin hangi stoklarınız için değerlendirileceğini seçmenizdir. Bunun için tarama kod aralığı veya kod yapısı alanlarından stoklarınızı seçin. Daha sonrada aşağıda açıklayacağımız alanlara girişler yapmalısınız. Baz alınacak fiyat: Bu alanda sizden istenen stok fiyat değişikliğini stoklarınızın hangi fiyatına göre yapacağınızı belirtmenizdir. 1. satış fiyatlarına göre mi, 2. satış fiyatlarına göre mi, yâda kampanya fiyatlarına göre mi? olacağını seçmelisiniz. Fiyat seçiminden sonra imleç tablonun 2. kısmında konumlanacaktır. Şimdi değişiklik yüzdelerini girmeye başlayabiliriz. Sıra no: Bu alanda fiyat isimlerinin sıra numaraları yer alır. 112

113 Fiyat ismi: Satış fiyat liste tanımları (092130) bölümünden tanımlanan fiyat isimleri bu alanda yer almaktadır. Değişiklik % : İlgili satırdaki fiyatın, yüzde kaç oranında değiştirileceği bu alana girilmelidir. Eğer değişiklik eksi (-) olacak ise, yüzde girişinden sonra eksi tuşuna basınız. Yuvarlama (TL): Fiyat değişikliğinden sonra elde edilen yeni fiyatların küsuratları tam rakama yuvarlanmak isteniyorsa, bu alana yuvarlanacak küsurat girilmelidir. Bu ekranda değişiklik yapılacak tüm fiyat çeşitleri için yüzde (%) ve yuvarlama miktarını girdikten sonra, F2 tuşuna basılmalı ve ekranın üzerine gelecek onay ekranından fiyatları değiştir seçeneği seçilerek işlem sonuçlandırılmalıdır. Fiyatlar değişmeyecek ise çık seçeneği tercih edilmelidir Depo ve satış noktaları tanımlama (092200) Stok ve sipariş parametreleri menüsünde yer alan ikinci program depo tanımlamadır. Adından da anlaşılacağı üzere bu program yardımı ile firmanız bünyesinde bulunan depolarınızın programa tanıtımı yapılacaktır. İlgili seçeneğe girdiğinizde, karşınıza Depo satış ve tanımları, Adres bilgileri ve detay bilgiler butonlarının yer aldığını bir ekran gelecektir. Şimdi bu butonların neler olduklarını dolayısıyla depolarımızı tanıtmaya çalışalım. Depo satış noktaları ve tanımları Bu bölüm depolarınızın genel tanımlarına ayrılmıştır. Bu tanımların neler oldukları aşağıda maddeler halinde belirtilmiştir. Depo No: Tanımlayacağınız depolara ilişkin sıra numaralarını bu alana girmelisiniz. 1. depo için 1, 2. depo için 2 gibi. Depo Adı: Bu alana, firmanız bünyesinde bulunan depolarınızın isimleri girilecektir. Depo isimlerini mümkün olduğunca anlaşılır bir şekilde girmeniz gerekir. Örneğin ilgili deponun bulunduğu semt veya bölge adından yararlanabilirsiniz. Çünkü depo girişi yapılması gereken yerlerde bu alana girdiğiniz isimler ile karşılaşacaksınız. Bağlı firma no: V14 serisi ile birlikte programlarımızda aynı veritabanı üzerinde birden fazla firma ile işlem yapılabilmektedir. Böyle bir durumda tanımlanacak depolarında hangi firma için geçerli olduğunun dolayısıyla hangi firmada hangi deponun çalıştırılacağının ayırt edilmesi gerekmektedir. İşte bu alanda sizden istenen birden fazla firma ile çalışıyorsanız tanımlamakta olduğunuz deponun hangi firmanız için geçerli olacağını belirtmenizdir. Dolayısıyla bu alana ilgili firmanın takip edildiği numara girilecektir. Bu alandan yapacağınız tanımlama ışığında da başka firmanın deposu ile işlem gerçekleştirilmesi mümkün olmayacaktır. Böyle bir durum söz konusu olduğunda da program tarafından hemen uyarılacak ilgili deponun işlem yapılan firma için geçerli olmadığı ve deponun bağlı olduğu firmanın farklı olduğu belirtilecektir. Şubesi: Merkez ve şubeler arasında online çalışan firmalarda, merkez firma tarafından şubelere ait bütün depoların tanımlanması gerekir. Eğer firmanızda böyle bir uygulama varsa, bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda merkez ve şubelerinizin kod ve isimleriyle birlikte yer aldığı bir pencere açılacaktır. Sizden istenilen, biraz önce kodunu ve adını girdiğiniz deponun merkez depo mu, yoksa şube depolardan biri mi olduğunun seçilmesidir. Eğer kodunu girdiğiniz depo şubeye aitse, o şube adının bulunduğu satıra gelip mouse ile tıklamanız gerekir. Merkez depo tanımlıyorsanız, bu alanın default değeri merkez olacağı için herhangi bir seçim yapmanıza gerek kalmaz. Tipi: Bu alanda satır sonu botonunu tıklarsanız programınızda hali hazırda yüklü olan depo tipleri ile karşılaşırsınız. Sizden istenilen; tanımlamakta olduğunuz depo tipini bu pencereden seçmenizdir. Merkez depo, şube depo, mağaza depo vb. 113

114 Grup kodu: Depolarınızı belirli gruplara ayırmak isterseniz, bu alana her depo için ait olduğu grubun kodunu verebilirsiniz. Örneğin depolarınızı bölgelere göre gruplamak isterseniz, her bir bölge için bir grup kodu tespit edip, tanımlı olan depoların bulunduğu satırlara ve grup kod alanına bu kodları girebilirsiniz. Muhasebe artikeli: Stok hareketlerini depolar bazında ayrı muhasebe hesaplarında takip etmek isteyen firmalar, tanımlı olan her bir depo için bu alana maksimum 10 karakterden oluşan bir kod girmelidirler. Her bir depo için muhasebe kodu girildikten sonra, STOK Yönetimi/Kartlar/Stok Tanıtım Kartı programına girilir ve ALT+U tuşları yardımı ile muhasebe kodları penceresine ulaşılır. Burada stok muhasebe kodlarına (153'lü hesaplara) aşağıdaki gibi bir giriş yapılır; 153. DMK DMK kodunun açılımı depo muhasebe kodudur ve aynen yazılmak zorundadır. Bu şekilde stok kartı kaydedildikten sonra bir hareket gerçekleştirilir. Yapılan ilk stok hareketi ile birlikte, bu stok hangi depoya giriş veya çıkış yapacaksa, o deponun Kuruluş programından tanımlı olan muhasebe kodu da alınarak ilgili muhasebe hesabı otomatik olarak yaratılır. Örneğin stok kartındaki tanımlamanız bitti ve alış faturası ile muhasebe koduna 02 verdiğiniz depoya giriş yapıyorsunuz. Alış faturası kaydedildikten sonra muhasebede kodlu bir muhasebe hesap kartı açılır ve ilgili hesaplar (stok ve satıcı hesapları) kullanılarak muhasebe fişi oluşturulur. Depo muhasebe kodu 03 olan depoya ilk alım yapılırken otomatik açılacak hesap olacaktır. Daha sonraki hareketlerinizde de hangi depoya giriş-çıkış yapıyorsanız, o deponun muhasebe hesabı çalışacaktır. Seçilen depoya hangisi ise o hesap çalışacaktır. Not: DMK kodunu 153'den sonra yazmak zorunda değilsiniz. Hesap planında önce Depolar gibi bir alt hesap açtıysanız depo kodunu DMK şeklinde de girebilirsiniz. Bu şekilde bir giriş yapıldıktan sonra otomatik olarak açılacak depo muhasebe kodu (Kuruluş programında muhasebe kodu 01 olan depo için) olacaktır. Sorumluluk merkezi: Tanımlamakta olduğunuz deponun bütün hareketlerini tek bir sorumluluk merkezine bağlayabilme ve sorumluluk merkezi bazında raporlar alma imkânına sahipsiniz. Bunun için, bu alanda ilgili deponun hangi sorumluluk merkezine bağlanacağını seçmeniz gerekmektedir. Seçiminizi satır sonu butonunu tıklayarak karşınıza gelecek pencereden yapabilirsiniz. Tabii ki daha önce STOK veya GENEL MUHASEBE modüllerinin kartlar bölümlerinden sorumluluk merkezi kartları girilmiş olmalıdır. Fason giriş sorumluluk merkezi: Tanımlanan her bir depo için bu alandan seçilecek sorumluluk merkezinin fason giriş evraklarına otomatik olarak gelmesi sağlanacaktır. Seçilen deponun sorumluluk merkezi fason giriş faturasının evrak genel bilgiler bölümündeki sorumluluk merkezine, Fason hareket fişi (233010) evrakının da hareket girişlerinin yapıldığı bölümde ALT+D tuşlarına basılarak ulaşılan ekranın sorumluluk merkezi alanına yazılacaktır. Böylece fason evraklarından seçilen deponun tüm hareketleri bağlı olduğu sorumluluk merkezine işlenebilecektir. Transferlerde uygulanacak fiyat: Depolar arası transferlerde, her bir depo için uygulanacak fiyat tipini belirleme imkânına sahipsiniz. Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda karşınıza gelecek 3 seçenekli pencere, depolar arası transfer için uygulanacak fiyat tiplerini içermektedir. Bunlar aşağıda açıklanmıştır; Maliyet değeri: Stoklar maliyet değeri ile kaynak depoya sevk edilir, Satış fiyatı: Stoklar biraz sonra uygulama fiyat kodu alanında gireceğiniz satış fiyat kodu ile kaynak depoya sevk edilir, Satın alma şartları: Stoklar satın alma şartlarındaki fiyat ile kaynak depoya sevk edilir. Şimdi tanımlamakta olduğunuz depoya depolar arası stok transferi yapılırken stoklar hangi fiyattan girecekse bu fiyat tipini seçiniz. Eğer fiyat tipi olarak satış fiyatını seçtiyseniz, bir sonraki alanda uygulanacak satış fiyat kodunu da girmeniz gerekir. 114

115 Fiyat kodu: Eğer depolar arası sevk uygulama fiyat tipi olarak satış fiyatını seçtiyseniz, (stoklarınızın birden fazla satış fiyatı olabileceği düşünerek) bu alana uygulanacak satış fiyat kodunu girmeniz gerekmektedir. Başka bir ifade ile tanımlamakta olduğunuz depoya yapılan transferlerde stokların tanıtım kartı/fiyatlar penceresinden tanımladığınız hangi fiyatı kullanılacaksa, bu alana ilgili fiyat kodu girilmelidir. Bu alanda sonra sizden istenen, ilgili deponun adresini, posta kodunu bulunduğu il ve ülkeyi belirtmenizdir. Depo yetkili adresi: Bu alana bilgi amaçlı olarak tanımladığınız depodan yetkili olan kişinin mail adresini girebilirsiniz. İzin verilen ilk hareket tarihi: Eğer sipariş, irsaliye, fatura gibi tarih girişi yapılan evraklarda ilgili deponuza belli bir tarihten önce hareket girilmesini istemiyorsanız, bu alana giriş yapmalısınız. Mesela A deposu için bu alana girişi yaptığınızı düşünelim. Daha sonra sipariş fişi evrakını açtığınızda tarih olarak girilip, depo olarak A seçtiğinizde program sizi Bu depoya tarihinden önce hareket girilemez şeklinde uyaracaktır. Böylece depo kartından izin verdiğiniz ilk hareket tarihi evraklarda kontrol edilecektir. Deponuza herhangi bir kısıtlama getirmek istemiyorsanız, bu parametreyi boş bırakmanız yeterli olacaktır. Buna benzer olarak Stok yönetimi/sayım işlemleri modülündeki Sayım sonuçlarının kesinleştirilmesi (012910) programındaki Depo bu tarih ve öncesi hareket girişine kilitlensin parametresi ile de amacımız; depoların sayımları hangi tarihte kesinleştirilmiş ise ilgili tarih ve öncesine giriş yapılmasına izin verilmemesidir. Adres Bilgileri Bu bölüm tanımladığınız deponun bulunduğu yere yönelik adres girişlerine ayrılmıştır. Adres girişleri, adres-1/2, posta kodu, ilçe, il, ülke, ülke kodu, bölge kodu, tanımlanan depoya ait telefon numaraları, faks numaraları ve modem girişlerinden ibarettir. Detay Bilgileri Bu bölüm ise, tanımladığınız depoların detay bilgilerine ayrılmıştır. Detay olarak programınız sizden, depolarınızın metre kare olarak kapladığı alanı, satış alanını, otopark alanını, raf hacmini (m3), sergi alanını (m3), kasa sayısı âdetini ve otopark kapasitesinin adet olarak ne kadar olduğunu, kamyon depo kasa hacmini (m3) ve kamyon depo istiab haddini yani maksimum taşıyabilecek yük miktarının (kg.) ne kadar olduğu bilgisini isteyecektir. Bu ekranda gördüğünüz terazi dosyası toplu aktarım yol adı parametresi ile de kullanıcılarımız, terazilere toplu stok aktarımı (101361) programı ile stok aktarımı gerçekleştirirken oluşturulacak dosya yol adı alanına seçecekleri depo için aktarım dosyasının bulunduğu yol adının otomatik olarak gelebilmesini sağlayacaklardır. Dolayısıyla bu ekrandan her bir depo için aktarım dosyasının bulunduğu yol adı ayrı ayrı tanımlanmalıdır. Böylece Terazilere toplu stok aktarımı (101361) programını çalıştırdıklarında seçtikleri depoya ait dosya yol adı Elektronik Terazi Parametreleri (101351) ekranından belirlenen dosyanın önüne otomatik olarak gelecektir. Dolayısıyla her bir depo için aktarım yapıldığında ayrı ayrı yol adı girişi yapılmamış olacaktır. Evet, depo girişleriniz tamamlandıktan sonra, ALT+S tuşlarına basarak ya da erkanınızın alt bölümünde yer alan Sakla butonunu tıklayarak depo parametrelerini kayıt etmelisiniz. Kayıt edilmeyen depo parametrelerini tekrar girmek zorunda kalacağınızı lütfen unutmayınız İskonto tanımlamaları (092300) Series 9000 de belirli stoklardan, belirli carilere yapılan satışlar için, ödeme planlarına göre otomatik olarak (yani sizin evraktan manüel olarak giriş yapmanıza gerek kalmadan) iskonto ve masraf 115

116 hesaplanabilmektedir. Bunun için yapılacak ilk işlem iskonto kartını girmek, daha sonra ilgili stok ve carilerin tanıtım kartlarından, bu karttan biraz sonra girilecek iskonto kodlarını girmektir. Yukarıda sıraladığımız tanımlamalar yapıldıktan sonra, iskonto kodları girilen stoklardan, yine iskonto kodları girilen carilere satış yapıldığında ilgili ödeme planına göre verilen yüzde kadar iskonto (veya masraf) hesaplanacaktır. Stok İskonto/Masraf Kodu alanına, iskonto kartınız için stok ile bağlantılı olacak herhangi bir kod vermelisiniz. Örneğin IS01(iskonto-1) veya MS01(masraf-1) gibi. Daha sonra bu kod, otomatik iskonto uygulanacak stokların tanıtım kartında fiyatlar penceresinden de girilecektir. Örneğin STK0001 kodlu stokun fiyatlar penceresindeki birinci fiyat satırına (ısk alanına) bu alana gireceğiniz iskonto kodu girilince, bu stoktan biraz sonra gireceğiniz oranlar kadar iskonto yapılacaktır. Cari İskonto/Masraf Kodu alanına, iskonto kartınız için cari ile bağlantılı olacak herhangi bir kod girmelisiniz. Örneğin ICR01 gibi. Daha sonra bu kod müşteri veya satıcı tanıtım kartlarında da girilecektir. Örneğin MUS01 kodlu müşterinin tanıtım kartından bu kod girildiğinde, bu iskonto kodunda yer alan oranlar üzerinden ilgili cariye otomatik olarak iskonto (veya masraf) uygulanacaktır. İskonto/ Masraf Adı alanına ise, ilk iskonto kartınız için uygun bir isim girmeniz gerekmektedir. Örneğin Sezon Sonu İndirimi gibi. Ödeme Planlarına Göre Otomatik Olarak Iskonto Uygulatabilmek İçin; 1- Bu programdan stok ısk./mas. kodu, cari ısk./mas. kodu, ödeme opsiyonları ve bu ödeme opsiyonlarına karşılık uygulanacak iskonto ve/veya masraf yüzdelerinin girilmesi, 2- Stok kartı/fiyatlar penceresinden stokun birinci fiyatının buluğunu satıra ve Isk. başlıklı kolona bu karttan girilen stok ısk/mas. kodunun girilmesi, 3- Müşteri tanıtım kartı/detaylar penceresindeki iskonto kodu alanına, bu karttan girilen cari ısk.mas. kodunun girilmesi, 4- Müşteri tanıtım kartı/detaylar penceresindeki fiyat kodu alanına 1 girilmesi, 5- İlgili cari ile sürekli olarak aynı ödeme planı geçerli ise, yine cari kartın detaylar ekranından, ödeme planı alanına ilgili girişin yapılması. Cari karttan ödeme planı girilmesi otomatik iskonto için bir zorunluluk değildir. Sadece evraklara bu ödeme planının otomatik olarak gelmesi amacıyla hazırlanmıştır. Yukarıdaki tanımlamalar yapıldıktan sonra, evrak girişlerinde ilgili iskonto kodu girilen stoklardan, iskonto kodu girilen carilere satış yapıldığında, ilgili ödeme planlarına göre verilen iskonto yüzdeleri otomatik olarak uygulanacaktır. Bu sistemin alışlarda da kullanılması gerekiyorsa, stoklar için bir de alış fiyatı tanımlanmalı (KUR9000/Stok-Sipariş Parametreleri/Fiyat Parametreleri/Fiyat Parametreleri programından) ve stok kartlarının fiyatlar penceresinden alış fiyatları da girilmelidir. Evrakta ise, birim fiyat alanında F10 tuşu ile ilgili alış fiyatı seçilmelidir. Böylece alışlarda da otomatik olarak iskonto veya masraf hesaplatılabilecektir. Iskonto tanımlamalarına girdiğinizde, karşınıza aşağıda bir örneğini gördüğünüz iskonto kartı gelecektir. Şimdi bu ekrandaki alanları incelemeye başlayabiliriz. Std.: Iskonto kartına ödeme planlarını dikkate almadan giriş yapacaksanız veya evraklarda iskonto kartından tanımlanmamış bir ödeme planı girilmesi durumunda uygulanacak iskonto, ekranın tablo bölümündeki stn kolonuna girilecektir. Bu alanda ise standart veya nakit ödemeler için bir açıklama satırı yer almaktadır. 116

117 Evet, iskonto kartınızın ilk bölümüne ilişkin girişler yukarıda sıraladıklarımızdan ibarettir. Şimdi sıra, stok ve cariler için iskonto kodları verildiğinde, hangi ödeme planı için yüzde kaç iskonto ve masrafın otomatik olarak uygulanacağını belirlemeye gelmiştir. Bunun için <F2> tuşuna basmalısınız. Bu tuşa basıldığında, imleç ekranınızın ikinci yarısındaki tabloya geçmiştir. Şimdi bu tablodan itibaren açıklamalarımıza devam ediyoruz. Adı: Bir iskonto kartı ile 6 ayrı iskonto ve 4 ayrı masraf aynı anda hesaplatılabilir. İşte bu alanda iskonto ve masrafların isim ve sıra numaraları yer almaktadır. Dilerseniz bu isimleri değiştirebilirsiniz. tiplerine ilişkin açıklamalar aşağıda verilmiştir; Uygulama: Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda karşınıza iskonto (veya masraf) uygulama tiplerinden oluşan küçük bir pencere gelecektir. Bu aşamada sizden istenilen, ilgili satırdaki iskonto ya da masrafın nasıl hesaplanacağını belirlemenizdir. Iskonto uyulama 1- Brüt Toplamdan Yüzde: Brüt toplam, mal bedeli ile eş anlamlıdır. Yani iskonto ve vergiler hariç, sadece stok kalemlerinin tutarıdır. Uygulama brüt toplamdan yüzde alarak seçilip ilgili yüzde girişi yapıldıktan sonra, iskonto yüzdesi brüt toplam (mal bedeli) üzerinden hesaplanır. Örneğin irsaliye (veya fatura) brüt toplamı 5 milyon lira. Bu irsaliye (veya fatura) üzerinden 3 ayrı iskonto hesaplatılacak (%10, 15 ve 20 oranlarında). Her bir iskonto satırında bu uygulama tipi seçilip yukarıdaki yüzdeler girilirse, bu durumda her 3 iskonto yüzdesi de 5 milyon lira üzerinden hesaplanır. 2- Önceki Ara Toplamdan Yüzde Alarak: Ara toplam, mal bedelinden iskontoların düşülüp, masraf ve vergilerin ilave edilmesi ile bulunan değerdir. Uygulama önceki ara toplam üzerinden yüzde alarak seçilip ilgili yüzde girişi yapıldığında, iskonto veya masraf yüzdesi, ara toplam üzerinden (daha önce uygulanmış iskonto varsa, bu iskonto tutarı mal bedelinden düşülür, masraf ve vergiler eklenir) iskonto bulunan değer üzerinden hesaplanır) hesaplanır. 3- Tutar: Iskonto uygulama tipi tutar seçildiğinde ışıklı imleç yüzde alanında konumlanacak ve yüzde alanına girilecek tutar kadar evrak ara toplamına iskonto (masraf) uygulanacaktır. 4- Ana Miktar * Tutar: Evraklardaki stok miktarları üzerinden belirli bir tutar kadar iskonto yapmak veya masraf uygulamak istiyorsanız, iskonto uygulama tipi olarak bu seçeneği tercih edip, miktar alanına da miktar başına yapılacak iskonto (veya masraf) tutarını girebilirsiniz. Örneğin irsaliye veya faturadaki stoklar için, miktar başına 10 TL iskonto yapmak istiyorsunuz. Evrakta yer alan stok miktarı adet olarak görülüyor. Bu durumda iskonto tipini seçip miktar alanına da değerini girdiğinizde, ilgili stokunuz için; * 10= tutarında iskonto yapılacaktır. Yani birim stok için 10 TL iskonto yapılıp, birim stok için bu tutar olacaktır. Yukarıda açıklamaya çalıştığımız iskonto tipi stoklarınızın ana birimlerine uygulanacaktır. Uygulama tipi penceresinde miktar iskontosu (veya masrafı) olarak 3 seçenek daha yer alır. Bunlar; 117

118 Miktar2 * Tutar : Bu seçenek tercih edildiğinde evraka girilen miktar (ki bu ana birim cinsinden olacaktır) stoklarınızın 2. birimine çevrilecek ve iskonto (veya masraf) ikinci birim ile miktar alanına girdiğiniz tutarın çarpılması sonucu bulunacaktır. Konuyu bir örnek yardımı ile pekiştirmeye çalışalım. Stok Kodu...S01 1. Birim...Adet 2. Birim...Kutu (1 kutuda 10 adet var) 3. Birim...Koli (1 kolide 50 adet var) 4. Birim...Kilogram (1 kg. 2 adet) Uygulama tipini miktar2*tutar olarak seçtiğinizi ve miktar kolonuna da 5-TL girdiğinizi düşünelim. S01 kodlu stok miktarı irsaliyeye (veya faturaya) adet girilmiş olsun. Şimdi adetin kaç kutuya denk geldiğiniz hesaplamalıyız. Bir kutuda 10 adet stok olduğuna göre adet stokumuz; / 10 = 1500 kutuya denk gelmektedir. Bu durumda irsaliyeye gelecek iskonto tutarı ise (iskonto kartının miktar alanına 5 TL girdiğimizi hatırlayalım) 1500 * 5 = TL Olacaktır. Miktar3*Tutar: Bu seçenek tercih edildiğinde evraka girilen miktar (ki bu ana birim cinsinden olacaktır) stoklarınızın 3. birimine çevrilecek ve iskonto (veya masraf) üçüncü birim ile miktar alanına girdiğiniz tutarın çarpılması sonucu bulunacaktır. Miktar2*Tutar açıklamalarımızda verdiğimiz örnekten yararlanırsak; Stok Kodu...S01 1. Birim...Adet 2. Birim...Kutu (1 kutuda 10 adet var) 3. Birim...Koli (1 kolide 50 adet var) 4. Birim...Kilogram (1 kg. 2 adet) Uygulama tipini miktar3*tutar olarak seçtiğinizi ve miktar kolonuna da 5 TL girdiğinizi düşünelim. S01 kodlu stok miktarı irsaliyeye (veya faturaya) adet girilmiş olsun. Şimdi âdetin kaç koliye denk geldiğiniz hesaplamalıyız. Bir kolide 50 adet stok olduğuna göre adet stokumuz; / 50 = 300 kutuya denk gelmektedir. Bu durumda irsaliyeye gelecek iskonto tutarı ise (iskonto kartının miktar alanına 5-TL girdiğimizi hatırlayalım) 300 * 5 = TL Miktar4*Tutar: Bu seçenek tercih edildiğinde evraka girilen miktar (ki bu ana birim cinsinden olacaktır) stoklarınızın 4. birimine çevrilecek ve iskonto (veya masraf) dördüncü birim ile miktar alanına girdiğiniz tutarın çarpılması sonucu bulunacaktır. Iskonto kartına ilk girildiğinde seçebileceğiniz 6 iskonto tipini açıklamaya çalıştık. Evrakınız için bir iskonto girişi yaptıktan sonra, iskonto tiplerini içeren pencereye 2 hesaplama şeklinin daha eklendiğini göreceksiniz. Bunlar; 118

119 1. İskontodan yüzde 1. İskonto sonrası ara toplamdan yüzde Seçenekleridir. Programınız size ikinci bir iskonto girmeniz durumunda, bu iskontoyu sadece birinci iskonto tutarı üzerinden belirli bir yüzde ile veya birinci iskonto sonrası ara toplamdan belirli bir yüzde ile hesaplatmanıza olanak tanımıştır. Örnek: Ara Toplam : iskonto Tutarı: iskonto Sonrası Ara Toplam : Bu verilere göre ikinci iskontoyu 1. iskonto tutarı yani üzerinden veya 1. iskontodan sonrası ara toplam yani üzerinden hesaplatabilirsiniz. Tabloya eklenen bu 2 seçeneğin dışında, yukarı açıkladığımız 4 iskonto tipine göre de hesaplama yapabilirsiniz. İkinci iskonto girildikten sonra iskonto tipleri penceresine 2 iskonto tipi daha eklenecektir. Bunlar; 2. iskontodan yüzde 2. iskonto sonrası ara toplamdan yüzde Bu seçeneklerden birini tercih ederek, 3. iskontonuzu 2. iskontodan yüzde alarak veya 2. iskonto sonrası ara toplam üzerinden hesaplatabilirsiniz. Iskonto tipleri bu şekilde artarak devam edecektir. Ta ki 6. iskontoyu girene dek. Stn: Iskonto kartında ödeme planlarını dikkate almayacaksanız veya kartta tanımlanan ödeme planlarının dışında bir ödeme planı girildiğinde uygulanacak iskonto yüzdesini bu alana girmelisiniz. Örneğin kodu girilen stok grubundan kodu girilen cari gruba yapılan satışlarda ödeme planı ne olursa olsun %20 iskonto uygulanacaksa, bu iskonto yüzdesini bu alana girmelisiniz. Ya da, iskonto kartını ödeme planlarına göre oluşturdunuz fakat evraktan sizin bu kattan belirlemediğiniz bir ödeme planı ile satış yapıldı. Bu durumda uygulanacak iskonto yüzdesi yine bu alana girilecektir. Op1 - Op2 - Op3 - Op4 - Op5: Iskonto kartını ödeme planlarını dikkate alarak oluşturduysanız, ekranın birinci bölümündeki Op1, Op2...Op5 alanlarına ilgili ödeme planı gün sayılarını da girmiş olmalısınız. Bu alanlara ise, ilgili ödeme planı ile satış yapıldığında uygulanacak iskonto yüzdeleri girilecektir. Örneğin ekranın ilk yarısındaki Op1 alanına ödeme planı olarak G15 yani 15 gün girdiniz. 15 gün opsiyonlu bir satış için yüzde kaç iskonto yapılacağınız da ekranın ikinci yarısındaki Op1 kolonuna girmelisiniz. Aynı şekilde diğer ödeme planları ile satış yapıldığında uygulanacak iskonto yüzdeleri de ilgili alanlara tek tek girilmelidir. Miktar: Eğer hesaplatılacak iskonto miktar*tutar seçeneklerinden bir tanesi ise, miktar başına yapılacak iskonto tutarını bu alana girebilirsiniz. Evet, bir iskonto satırının nasıl tanımlanacağını yukarıda açıklamaya çalıştık. ENTER tuşuna basarak bir alt satıra geçip, -varsa- diğer iskontolar veya masraflar için de girişlerinize (yüzde veya miktar girişlerinize) devam edebilirsiniz. Eğer iskonto kartı ile işlemleriniz bitti ise, ALT+S tuşlarına basarak ya da ekranınızın alt bölümünde yer alan Sakla butonunu tıklayarak kartınızı kayıt etmelisiniz Karşılanma Parametreleri Karşılanma parametreleri menüsünde yer alan programlar ile siparişlerin ne şekilde karşılanacağı ve konsinyelerin ne şekilde kapatılacağına ilişkin tanımlamalar yapılacaktır. Başka bir ifade ile irsaliye ve faturalara çağırılan siparişler ile normal siparişlerin mi sevk edildiği (veya teslim alındığı) yoksa konsinyelerin mi kapatılacağı tanımlanacaktır. Bu menüde yer alan programlar, aynı zamanda hem normal sipariş alınıp, hem de konsinye çalışılması durumunda, kayıtlarda tutulan sipariş ve konsinye bilgilerinden hangisinin otomatik olarak kapatılacağını tanımlamaya yarar. Bu nedenle iki programda yer alan aynı parametreler birbirleri ile 119

120 çakışamaz. Örneğin konsinye karşılanma parametreleri programına girip, sevkıyat mutlaka konsinye karşılığı yapılacak parametresi -evet- seçilmiş ise, bu parametre sipariş karşılanma parametreleri programında -evet- seçilemeyecektir. Çünkü programınız ya konsinye stokları ya da siparişleri otomatik olarak kapatacak durumdadır. Bu durumun tam tersini düşündüğümüzde, yani sipariş karşılanma parametreleri programında sevkıyat mutlak sipariş karşılığı olacak parametresi -evet- seçildiğinde, konsinye karşılanma parametreleri programındaki aynı parametre -evet- seçilemeyecektir. Çünkü programınız siparişleri otomatik kapamak üzere ayarlanmış olacaktır Sipariş karşılanma parametreleri (093150) Stok alım-satım işlemleri genellikle sipariş ve sevkıyat/mal kabul olmak üzere iki aşamadan geçer. Bu iki aşamadan sonra alınan veya sevk edilen stoklara ilişkin fatura girişleri yapılır. SATIN ALMA ve SATIŞ yönetimlerinde alınan veya verilen siparişlerinizi sipariş fişleri ile belgelendirebilirsiniz. Daha sonra siparişler işletmeye geldiğinde giriş(alış) irsaliyesini, sevk edildiğinde ise çıkış(satış) irsaliyesini sipariş fişlerinden yararlanarak girebilirsiniz. Satış ve satın alma işlemlerinin son noktası olan fatura girişleri de, hem sipariş fişinden hem de irsaliyeden alınarak otomatik olarak yapılabilir. SATINALMA: Verilen Sipariş Fişi Alış İrsaliyesi Alış Faturası (mal kabul) SATIŞ: Alınan Sipariş Fişi Satış İrsaliyesi Satış Faturası (sevkıyat) Alım-satış işlemleri için yukarıda gösterdiğimiz 3 aşamalı süreç işletmelerde farklılık gösterebilir. Örneğin bazı işletmeler bu sürecin ilk aşaması olan sipariş bölümünü kullanmıyor olabilirler. Bu durumda herhangi bir sorun yoktur. Sipariş fişleri girilmeden de irsaliye ve fatura girişleri yapılabilir. Ancak bazı işletmeler sipariş fişi olmadan sevkıyat ve mal kabul yapılmasına karşıdırlar. Yani alımsatım işlemlerinde yukarıda gösterdiğimiz sürece harfiyen uyarlar. Bir alım yapılacağında önce sipariş verilir, daha sonra irsaliye ile birlikte mal kabul yapılır ve son olarak da malın faturasının gelmesi ile ödeme yapılır. Bu tür işletmelerde sürecin ilk aşaması olan sipariş bölümü çok önemlidir. Yani sipariş verilmeden veya sipariş alınmadan kesinlikle mal kabul veya sevkıyat yapmazlar. İşte bu tür işletmelerin, sipariş karşılanma parametreleri üzerinde gerekli ayarlamaları yapması gerekir. Sipariş karşılanma parametreleri evrak tiplerine göre 7 ana grupta toplanmıştır. Toptan irsaliyeler, perakende irsaliyeler, toptan faturalar, perakende faturalar, depolar arası sevk fişi, ithalat faturaları ve ihracat faturalarıdır. Biraz sonra açıklayacağımız parametrelerin bu 7 evrakta da geçerli olmasını istiyorsanız, bu ana başlıklar altındaki tüm parametreleri açıklamalarımıza göre ayarlamanız gerekir. Sadece toptan irsaliyeler veya sadece perakende irsaliyeler için sipariş parametrelerini değiştirmek istiyorsanız sadece ilgili bölüm başlığındaki parametreleri değiştirmeniz yeterlidir. Şimdi sipariş karşılanma parametrelerinin neler olduğunu incelemeye başlayalım; Sevkıyat mutlak sipariş karşılığında yapılacak: Sevkıyat işlemi için önceden sipariş fişi ile sipariş alınması gibi bir şart varsa, bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. Bu durumda normal sipariş fişi gelmeyen hiç bir stokun sevkine izin verilmez. Yani sipariş fişi olmayan stoklar için irsaliye ve fatura kesilemez. Mal kabul mutlak sipariş karşılığında yapılacak: Mal kabul işlemi için önceden sipariş fişi ile sipariş verilmiş olması gibi bir şart varsa, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Bu durumda sipariş fişi olmayan hiç bir stokun işletmeye kabulüne izin verilmez. Yani sipariş fişi olmayan stoklar için alış (giriş) irsaliyesi ve faturası girilemez. 120

121 Sipariş ile yapılan alım-satımlarda, alınan veya verilen siparişlere ait mal kabul ve sevkıyat işlemi yapıldıktan sonra, bu stok miktarlarının artık sipariş kayıtlarından düşülüp, stok miktarlarına artı veya eksi olarak etki etmesi gerekir. Mal kabulde yani alış irsaliyesi ile işletmeye girişi yapılan stoklar otomatik olarak stok miktarlarını artırır. Sevkıyatta da, yani satış irsaliyesi ile satılan stoklar stok miktarlarından düşülür. Ancak önceki aşaması sipariş fişi olan bu süreç içinde, işletmeye girişi yapılan veya işletmeden çıkışı yapılan stokların sipariş kayıtlarına etki etmesi (siparişten düşülmesi) için 2 yol vardır; 1 Satış ve alış irsaliye-fatura evrakları girilirken, F6, F7, F8 veya F9 fonksiyon tuşları kullanılarak, irsaliye veya faturanın sipariş fişi ile bağıntısının yapılması, 2 Bu programdan (yani sipariş karşılanma parametrelerinden) Sevkıyatta sipariş otomatik karşılanacak ve mal kabulde sipariş otomatik karşılanacak alanlarının -evet- olarak seçilmiş olması. Sevkıyatta siparişler otomatik karşılanacak: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, sevk edilen stoklar otomatik olarak alınan sipariş miktarlarından düşülür. Aksi halde, yani bu (X) hayır olarak işaretlendiğinde, sevk edilen stokların siparişten düşülmesi için, irsaliyesi veya faturası kesilirken F6, F7, F8 veya F9 fonksiyon tuşlarından biri kullanılarak sipariş fişi ile bağıntısının kurulması gerekir. Mal kabulde siparişler otomatik karşılanacak: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, işletmeye girişi yapılan stoklar otomatik olarak verilen sipariş miktarlarından düşülür. Aksi halde, yani bu parametre (X) hayır olarak işaretlendiğinde, işletmeye girişi yapılan stokların siparişten düşülmesi için, irsaliyesi veya faturası kesilirken F6, F7, F8 veya F9 fonksiyon tuşlarından biri kullanılarak sipariş fişi ile bağıntısının kurulması gerekir. Depolar arası sevk fişlerinde sevkıyat mutlak şube siparişi karşılığı: Bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi durumunda depolar arası sevk fişlerinde şube siparişleri dikkate alınacaktır. Yani şube sipariş fişi (depolar arası sipariş fişi) olmayan stoklar için depolar arası sevk fişlerinin düzenlenebilmesi mümkün olmayacaktır. Depolar arası sevk fişine şube siparişleri Ctrl+G, Ctrl+S, Ctrl+F ve F9 yardım tuşları kullanılarak aktarılmaktadır. Sevkıyatta şube siparişleri otomatik karşılanacaktır: Bu parametrenin evet olarak işaretlenmesi durumunda depolar arası sevk fişi (012500) ile sevki yapılan stokların, depolar arası sipariş fişleri (şube sipariş fişi) ile alınmış yada verilmiş olan sipariş miktarları otomatik olarak düşülecektir. Aksi halde, yani bu parametre (X) hayır olarak kalırsa, Depolar arası sevk fişi ile sevk edilecek stokların şube siparişlerinden düşülmesi için, evraka Ctrl+G, Ctrl+F yada F9 yardım tuşlarından biri kullanılarak çağrılması yani şube sipariş evrakları ile bağlantı kurulması gibi bir gereklilik olacaktır. İthalat ve ihracat mutlak sipariş karşılığında yapılacak: İthalat ve ihracata yönelik işlemlerde önceden sipariş fişi ile sipariş alınması gibi bir şart varsa, bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. Bu durumda ithalat ve ihracat fişleri, sipariş fişi gelmeyen hiç bir stokun için düzenlenemez. Yani sipariş fişi olmayan stoklar için ithalat ve ihracat fişi kesilemez. İthalat ve ihracatta siparişler otomatik karşılansın Bu parametrelere karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, ithalat ve ihracat fişlerinde girilen stoklar otomatik olarak verilen sipariş miktarlarından düşülür. Aksi halde, yani bu parametre (X) hayır olarak işaretlendiğinde, böyle bir işlem yapılmaz. Evet, sipariş karşılanma parametrelerini açıklamalarımız doğrultusunda tanımladıktan sonra, bu parametreleri ALT+S tuşları ile yada ekranınızın alt bölümünde yer alan Sakla butonunu tıklayarak kaydetmeyi unutmayınız. 121

122 Konsinye karşılanma parametreleri (093160) Stok alım-satım işlemleri genellikle sipariş ve sevkiyat/mal kabul olmak üzere iki aşamadan geçer. Bu iki aşamadan sonra alınan veya sevk edilen stoklara ilişkin fatura girişleri yapılır. SATIN ALMA ve SATIŞ yönetimlerinde konsinye alınan veya konsinye verilen konsinye siparişlerinizi sipariş fişleri ile belgelendirebilirsiniz. Daha sonra konsinye siparişler işletmeye geldiğinde giriş(alış) irsaliyesini, sevk edildiğinde ise çıkış(satış) irsaliyesini konsinye sipariş fişlerinden yararlanarak girebilirsiniz. Satış ve satın alma işlemlerinin son noktası olan fatura girişleri de, hem konsinye sipariş fişinden hem de irsaliyeden alınarak otomatik olarak yapılabilir. SATINALMA: Verilen Konsinye Sipariş Fişi Alış İrsaliyesi Alış Faturası (mal kabul) SATIŞ: Alınan Konsinye Sipariş Fişi Satış İrsaliyesi Satış Faturası (sevkiyat) Alım-satış işlemleri için yukarıda gösterdiğimiz 3 aşamalı süreç işletmelerde farklılık gösterebilir. Örneğin bazı işletmeler bu sürecin ilk aşaması olan sipariş bölümünü kullanmıyor olabilirler. Bu durumda herhangi bir sorun yoktur. Sipariş fişleri girilmeden de irsaliye ve fatura girişleri yapılabilir. Ancak bazı işletmeler konsinye sipariş fişi olmadan sevkiyat ve mal kabul yapılmasına karşıdırlar. Yani alım-satım işlemlerinde yukarıda gösterdiğimiz sürece harfiyen uyarlar. Bir alım yapılacağında önce konsinye sipariş verilir, daha sonra irsaliye ile birlikte mal kabul yapılır ve son olarak da malın faturasının gelmesi ile ödeme yapılır. Bu tür işletmelerde sürecin ilk aşaması olan sipariş bölümü çok önemlidir. Yani sipariş verilmeden veya sipariş alınmadan kesinlikle mal kabul veya sevkiyat yapmazlar. İşte bu tür işletmelerin, konsinye sipariş karşılanma parametreleri üzerinde gerekli ayarlamaları yapması gerekir. Konsinye sipariş karşılanma parametreleri evrak tiplerine göre 4 ana grupta toplanmıştır. Toptan irsaliyeler, perakende irsaliyeler, toptan faturalar ve perakende faturalar. Biraz sonra açıklayacağımız parametrelerin bu 4 evrakta da geçerli olmasını istiyorsanız, bu ana başlıklar altındaki tüm parametreleri açıklamalarımıza göre ayarlamanız gerekir. Sadece toptan irsaliyeler veya sadece perakende irsaliyeler için konsinye sipariş parametrelerini değiştirmek istiyorsanız sadece ilgili bölüm başlığındaki parametreleri değiştirmeniz yeterlidir. Şimdi konsinye sipariş karşılanma parametrelerinin neler olduğunu incelemeye başlayalım; Sevkiyat mutlak konsinye karşılığında yapılacak: Sevkiyat işlemi için önceden konsinye sipariş fişi ile sipariş alınması gibi bir şart varsa, bu alanı satır sonu butonunu tıklayarak ulaşacağınız pencereden -evet- olarak seçmelisiniz. Bu durumda konsinye sipariş fişi gelmeyen hiç bir stokun sevkine izin verilmez. Yani konsinye sipariş fişi olmayan stoklar için irsaliye ve fatura kesilemez. Mal kabul mutlak konsinye karşılığında yapılacak: Mal kabul işlemi için önceden konsinye sipariş fişi ile sipariş verilmiş olması gibi bir şart varsa, bu alanı satır sonu butonunu tıklayarak ulaşacağınız pencereden -evet- olarak seçmelisiniz. Bu durumda konsinye sipariş fişi olmayan hiç bir stokun işletmeye kabulüne izin verilmez. Yani konsinye sipariş fişi olmayan stoklar için alış (giriş) irsaliye ve faturası girilemez. Konsinye sipariş ile yapılan alım-satımlarda, alınan veya verilen konsinye siparişlere ait mal kabul ve sevkiyat işlemi yapıldıktan sonra, bu stok miktarlarının artık sipariş kayıtlarından düşülüp, stok miktarlarına artı veya eksi olarak etki etmesi gerekir. Mal kabulde yani alış irsaliyesi ile işletmeye girişi yapılan stoklar otomatik olarak stok miktarlarını artırır. Sevkiyatta da, yani satış irsaliyesi ile satılan stoklar stok miktarlarından düşülür. Ancak önceki aşaması sipariş fişi olan bu süreç içinde, işletmeye girişi yapılan veya işletmeden çıkışı yapılan stokların sipariş kayıtlarına etki etmesi (siparişten düşülmesi) için 2 yol vardır; 122

123 1 Satış ve alış irsaliye-fatura evrakları girilirken, <F6>, <F7>, <F8> veya <F9> fonksiyon tuşları kullanılarak, irsaliye veya faturanın sipariş fişi ile bağıntısının yapılması, 2 Bu programdan (yani konsinye sipariş karşılanma parametrelerinden) Sevkiyatta konsinye sipariş otomatik karşılanacak ve mal kabulde konsinye sipariş otomatik karşılanacak alanlarının -evetolarak seçilmiş olması. Sevkiyatta konsinye otomatik karşılanacak: Bu alan -evet- olarak seçildiğinde, sevk edilen stoklar otomatik olarak alınan konsinye sipariş miktarlarından düşülür. Aksi halde, yani bu alan -hayır- olarak seçildiğinde, sevk edilen stokların siparişten düşülmesi için, irsaliyesi veya faturası kesilirken <F6>, <F7>, <F8> veya <F9> fonksiyon tuşlarından biri kullanılarak sipariş fişi ile bağıntısının kurulması gerekir. Mal kabulde konsinye otomatik karşılanacak: Bu alan -evet- olarak seçildiğinde, işletmeye girişi yapılan stoklar otomatik olarak verilen konsinye sipariş miktarlarından düşülür. Aksi halde, yani bu alan -hayır- olarak seçildiğinde, işletmeye girişi yapılan stokların siparişten düşülmesi için, irsaliyesi veya faturası kesilirken <F6>, <F7>, <F8> veya <F9> fonksiyon tuşlarından biri kullanılarak sipariş fişi ile bağıntısının kurulması gerekir. Evet, işletmeniz bünyesinde konsinye siparişlerin nasıl karşılandığını dikkate alarak, yukarıda sıraladığımız 4 parametreyi 4 ayrı evrak için tanımlayınız. Sipariş karşılanma parametrelerini tanımladıktan sonra, bu parametreleri <ALT+S> tuşları ile ya da sakla butonunu tıklayarak kaydetmeyi unutmayınız Kontrol Parametreleri Normal ve konsinye siparişler için kontrol parametrelerinin girildiği bölümdür Sipariş & satın alma kontrol parametreleri (093100) Stok-Sipariş Parametreleri menüsünün bu bölümünden, mal kabul ve sevkıyat aşamalarında evraklar üzerinde bir takım kontrollerin yapılabilmesi için parametreler tanımlayacaksınız. Satır sonu butonları tıklanarak seçim yapılacak sipariş kontrol parametrelerinin neler olduğu ve işlevleri aşağıda açıklanmıştır; 1-) İrs. Sevkıyatta Sipariş Miktarı Değiştirilemez: Alınan sipariş fişinden satış irsaliyesi kesilirken, irsaliyeye otomatik olarak gelen sipariş miktarının (sipariş fişindeki miktarın) manüel olarak değiştirilmesini engellemek istiyorsanız, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Böylece stokunuzun sipariş fişindeki miktarı neyse, irsaliyedeki miktar da o olacak, bu miktarın değiştirilmesine izin verilmeyecektir. Bu parametreyi şöyle de yorumlayabiliriz; parametre -evet- seçildiği takdirde, müşterilerinizin siparişleri mutlaka sipariş verdikleri miktar kadar gidecektir. Ne eksik, ne de fazla sevkıyat yapılamayacaktır. 2-) İrs. Mal Kabulde Sipariş Miktarı Değiştirilemez: Verilen sipariş fişinden alış irsaliyesi girilirken, irsaliyeye otomatik olarak gelen sipariş miktarının (sipariş fişindeki miktarın) manüel olarak değiştirilmesini engellemek istiyorsanız, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Böylece stokunuzun sipariş fişindeki miktarı neyse, irsaliyedeki miktar da o olacak, bu miktarın değiştirilmesine izin verilmeyecektir. Bu parametreyi şöyle de yorumlayabiliriz; parametre -evet- seçildiği takdirde, satıcılarınıza verdiğiniz siparişlerde, mutlaka verdiğiniz miktar kadar mal kabul yapılacaktır. Ne eksik, ne de fazla mal kabul yapılamayacaktır. 3-) İrs. Sevkıyatta Sipariş Fiyat Ve Vadesi Değiştirilemez: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenirse, ilgili müşterinizden gelen sipariş fişinin vadesi ve stokların birim fiyatları neyse, bu siparişlerin sevkıyatları sırasında da aynı birim fiyat ve vade kullanılacaktır. Yani, alınan 123

124 sipariş fişinden satış irsaliyesi kesilirken, irsaliyeye otomatik olarak gelen vade ve birim fiyatlar değiştirilemeyecektir. 4-) İrs. Mal Kabulde Sipariş Fiyat Ve Vadesi Değiştirilemez: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenirse, satıcılarınıza gönderdiğiniz sipariş fişlerindeki vade ve stokların birim fiyatları neyse, bu siparişlerin mal kabulü sırasında da aynı birim fiyat ve vade kullanılacaktır. Yani, verilen sipariş fişinden alış irsaliyesi girilirken, irsaliyeye otomatik olarak gelen vade ve birim fiyatlar değiştirilemeyecektir. 5-) Fat. Sevkıyatta Sipariş Miktarı Değiştirilemez: Alınan sipariş fişinden satış faturası kesilirken, faturaya otomatik olarak gelen sipariş miktarının (sipariş fişindeki miktarın) manüel olarak değiştirilmesini engellemek istiyorsanız, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlenmesiniz. Böylece stokunuzun sipariş fişindeki miktarı neyse, faturadaki miktar da o olacak, bu miktarın değiştirilmesine izin verilmeyecektir. Bu parametreyi şöyle de yorumlayabiliriz; parametre evet seçildiği takdirde, müşterilerinizin siparişleri mutlaka sipariş verdikleri miktar kadar gidecektir. Ne eksik, ne de fazla sevkıyat yapılamayacaktır. 6-) Fat. Mal Kabulde Sipariş Miktarı Değiştirilemez: Verilen sipariş fişinden alış faturası girilirken, faturaya otomatik olarak gelen sipariş miktarının (sipariş fişindeki miktarın) manüel olarak değiştirilmesini engellemek istiyorsanız, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlenmelisiniz. Böylece stokunuzun sipariş fişindeki miktarı neyse, faturadaki miktar da o olacak, bu miktarın değiştirilmesine izin verilmeyecektir. Bu parametreyi şöyle de yorumlayabiliriz; parametre -evet- seçildiği takdirde, satıcılarınıza verdiğiniz siparişlerde, mutlaka verdiğiniz miktar kadar mal kabul yapılacaktır. Ne eksik, ne de fazla mal kabul yapılamayacaktır. 7-) Fat. Sevkıyatta Sipariş Fiyat Ve Vadesi Değiştirilemez: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenirse, ilgili müşterinizden gelen sipariş fişinin vadesi ve stokların birim fiyatları neyse, bu siparişlerin sevkıyatları sırasında da aynı birim fiyat ve vade kullanılacaktır. Yani, alınan sipariş fişinden satış faturası kesilirken, faturaya otomatik olarak gelen vade ve birim fiyatlar değiştirilemeyecektir. 8-) Fat. Mal Kabulde Sipariş Fiyat Ve Vadesi Değiştirilemez: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenirse, satıcılarınıza gönderdiğiniz sipariş fişlerindeki vade ve stokların birim fiyatları neyse, bu siparişlerin mal kabulü sırasında da aynı birim fiyat ve vade kullanılacaktır. Yani, verilen sipariş fişinden alış faturası girilirken, faturaya otomatik olarak gelen vade ve birim fiyatlar değiştirilemeyecektir. 9-) Satış Şartı Olmadan Sipariş Alınamaz: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenirse, SATIŞ Yönetimi/ Evraklar/Satış Şartları bölümünden satış şartı girilmemiş stoklar için sipariş alınması engellenecektir. Başka bir ifadeyle, satış şartı olmayan stoklar için alınan sipariş fişinin kaydına izin verilemeyecektir. 10-) Satın Alma Şartı Olmadan Sipariş Verilemez: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenirse, SATINALMA Yönetimi/Evraklar /Satın Alma Şartları bölümünden satın alma şartı girilmemiş stoklar için sipariş verilmesi engellenecektir. Başka bir ifadeyle, satın alma şartı olmayan stoklar için verilen sipariş fişinin kaydına izin verilemeyecektir. 11-) Alınan Siparişte Satış Şartları Uygunluk Kontrolü: Bu parametre ile amacımız yapacağımız seçime göre; satış şartı girilmiş olan stoklar ile bu stoklardan hazırlanan sipariş arasında uygunluk kontrolünü sağlamaktır. Bu parametre; Uygunluk kontrol edilmesin olarak seçilirse satış şartları girilmiş olan stoklardan sipariş alındığında, satış şartı evrakındaki bilgilerin aynen kullanılması gerekmemektedir yani hiç bir şekilde uygunluk aranmamaktadır. Bunun için ilgili sipariş evrağında iskonto, masraf gibi tutarların değiştirilmesi sonucunda sipariş evrağı kaydında sorun çıkmayacaktır. 124

125 Mutlak uygun olsun olarak seçilirse satış şartları girilmiş olan stoklardan sipariş alındığında, satış şartı evrakındaki bilgilerin aynen kullanılması istenmektedir. Başka bir ifadeyle, alınan sipariş fişi girilirken, ödeme planı, döviz cinsi, birim fiyat gibi bilgilerin satış şartı evrakındaki bilgilerle aynı olması ve sipariş fişinden herhangi bir değişiklik yapılmaması istenir yani alınan sipariş evrağı ile satış şartı evrağı arasında mutlak uygunluk aranır. Bu durum sağlanmadığı taktirde program sizi xxx kodlu stokla ilgili satış şartı değiştirilmiş şeklinde uyaracaktır ve kaydı yapmanıza izin vermeyecektir. Uygunluk lehimize bozulabilir şeklinde belirlenirse; satış şartları girilmiş olan stoklardan sipariş alındığında, alınan sipariş evrağı tutarı, satış şartı tutarından büyükse program sizi xxx kodlu stoğun siparişi satış şartına uygun değil şeklinde uyaracaktır ve kaydı yapmanıza izin vermeyecektir. Yani bu parametre alınan sipariş evrağından girilen net tutarın, satış şartı evrakındaki tutara eşit veya küçük olma kontrolünü sağlar. 12-) Verilen Siparişte Satın Alma Şartları Uygunluk Kontrolü: Bu parametre ile amacımız yapacağımız seçime göre; satın alma şartı girilmiş olan stoklar ile bu stoklardan hazırlanan sipariş arasında uygunluk kontrolünü sağlamaktır. Bu parametre; Uygunluk kontrol edilmesin olarak seçilirse satın alma şartları girilmiş olan stoklardan sipariş verildiğinde, satın alma şartı evrakındaki bilgilerin aynen kullanılması gerekmemektedir yani hiç bir şekilde uygunluk aranmamaktadır. Bunun için ilgili sipariş evrakında iskonto, masraf gibi tutarların değiştirilmesi sonucunda sipariş evrakı kaydında sorun çıkmayacaktır. Mutlak uygun olsun olarak seçilirse satın alma şartları girilmiş olan stoklardan sipariş verildiğinde, satın alma şartı evrakındaki bilgilerin aynen kullanılması istenmektedir. Başka bir ifadeyle, verilen sipariş fişi girilirken, ödeme planı, döviz cinsi, birim fiyat gibi bilgilerin satın alma şartı evrakındaki bilgilerle aynı olması ve sipariş fişinden herhangi bir değişiklik yapılmaması istenir yani verilen sipariş evrakı ile satın alma şartı evrakı arasında mutlak uygunluk aranır. Bu durum sağlanmadığı taktirde program sizi xxx kodlu stokla ilgili satın alma şartı değiştirilmiş şeklinde uyaracaktır ve kaydı yapmanıza izin vermeyecektir. Uygunluk lehimize bozulabilir şeklinde belirlenirse; satın alma şartları girilmiş olan stoklardan sipariş verildiğinde, verilen sipariş evrağı tutarı, satın alma şartı tutarından küçükse program sizi xxx kodlu stoğun siparişi satın alma şartına uygun değil şeklinde uyaracaktır ve kaydı yapmanıza izin vermeyecektir. Yani bu parametre verilen sipariş evrakından girilen tutarının, satın alma şartı evrakındaki tutara eşit veya büyük olma kontrolünü sağlar. 13-) Siparişte Satın Alma Şartı Yoksa Uyar: bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, satın alma şartı olmayan stoklardan sipariş alındığında program sizi bir mesaj ile uyaracaktır. 14-) Siparişte Satış Şartı Yoksa Uyar: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde, satış şartı olmayan stoklar için sipariş verildiğinde program sizi bir mesaj ile uyaracaktır. 15-) Sipariş Alımda Kredi Aşımında: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde müşterilerinizden almış olduğunuz siparişlerin tutarları, müşterilerinize tanımış olduğunuz kredi limitini aşıyor ise programınız sizi bir mesaj ile uyaracaktır. Yalnız bu mesajı alabilmeniz için bu alanın evet olarak işaretlenmesi tek başına yeterli değildir. Daha önceden, KUR9000 programınızın SİSTEM/Program Akış Parametreleri/Cari parametrelerindeki Kredi Aşımında parametresi için (uyar, kilitle ya da Onay ile devam) seçeneklerinden herhangi birinin seçilmiş olması gerekmektedir. 16-) Sipariş Alımda Risk Aşımında: Aynı şekilde bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde müşterilerinizden almış olduğunuz siparişlerin tutarları, müşterilerinize tanımış olduğunuz risk limitini aşıyor ise programınız sizi bir mesaj ile uyaracaktır. Yalnız bu mesajı 125

126 alabilmeniz için bu alanın evet olarak işaretlenmesi tek başına yeterli değildir. Daha önceden, KUR9000 programınızın SİSTEM/Program Akış Parametreleri/Cari parametrelerindeki Kredi Aşımında parametresi için (uyar, Onay ile devam ya da kilitle) seçeneklerinden herhangi birinin seçilmiş olması gerekmektedir. 17-) Verilen Siparişte Birim Kontrolü: Verilen sipariş fişi girişlerinde zorunlu olarak stok tanıtım kartı veya depo detay kartlarındaki birimin (verilen sipariş birimi) kullanılmasını istiyorsanız, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Parametre (X) hayır olarak işaretlendiğinde, sipariş fişi girilirken miktar alanında F10 tuşuna basılarak verilen sipariş birimi değiştirilebilir. Başka bir ifade ile bu parametre -hayır- olduğunda, kartlarda tanımlı birimin dışında başka bir birim ile sipariş verilebilir. 18-) Alınan Siparişte Birim Kontrolü: Alınan sipariş fişi girişlerinde zorunlu olarak stok tanıtım kartı veya depo detay kartlarındaki birimin (alınan sipariş birimi) kullanılmasını istiyorsanız, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Parametre (X) hayır olarak işaretlendiğinde, sipariş fişi girilirken miktar alanında F10 tuşuna basılarak birim değiştirilebilir. Başka bir ifade ile bu parametre -hayır- olduğunda, kartlarda tanımlı birimin dışında başka bir birim ile sipariş alınabilir. 19-) Siparişten Fazla Karşılanabilme Yüzdesi: Bu alana, sipariş fişi evrakındaki miktardan belirli bir oran kadar daha fazla sevk yapabilmek için ilgili yüzde girilecektir. Sipariş kontrol parametrelerinin ilk seçeneği olan sevkıyatta sipariş miktarı değiştirilemez parametresini biraz daha esnek bir hale getirebilmek amacıyla hazırlanan bu parametre ile operatörlerinizin sipariş miktarından bu alana gireceğiniz yüzde kadar fazlasını sevk edebilecekleri tanımlanmış olacaktır. Örneğin bu alana 10 rakamını girerseniz, sevk irsaliyesi yada fatura girişi yapan kullanıcılar gerektiğinde siparişin %10'u kadar fazla malı sevk edebilirler. Bu parametre şube siparişlerinin ve konsinye siparişlerin sevk işlemleri içinde geçerlidir. Dolayısıyla çalışanlarınız depolar arası sevk fişine çağırdıkları şube siparişlerinin miktarlarını parametreden belirledikleri oranlar dahilinde arttırıp kaydedebileceklerdir. 20-) Satın alma Talepten Fazla Karşılanabilme Yüzdesi: Bu alana satın alma talep evrakına girdiğiniz stok miktarlarından, belli bir oran kadar daha fazla stok alabileceğinizle ilgili olarak yüzde girişi yapılacaktır. Örneğin bu alana 10 rakamını girerseniz, satın alma talep fişine ait sipariş evrakını giren kullanıcılar gerektiğinde satın alma talep evrakındaki miktarın %10'u kadar fazla stok alabilirler. 21-) Satış Faturasında Satış Şartları Uygunluk Kontrolü: Bu parametre ile amacımız yapacağımız seçime göre; satış şartı girilmiş olan stoklar ile bu stoklardan kesilen satış faturası arasında uygunluk kontrolünü sağlamaktır. Bu parametre; Uygunluk kontrol edilmesin olarak seçilirse satış şartları girilmiş olan stoklardan fatura kesildiğinde, satış şartı evrakındaki bilgilerin aynen kullanılması gerekmemektedir yani hiç bir şekilde uygunluk aranmamaktadır. Bunun için ilgili satış faturası evrakında iskonto, masraf gibi tutarların değiştirilmesi sonucunda fatura evrakı kaydında sorun çıkmayacaktır. Mutlak uygun olsun olarak seçilirse satış şartları girilmiş olan stoklardan satış faturası kesildiğinde, satış şartı evrakındaki bilgilerin aynen kullanılması istenmektedir. Başka bir ifadeyle, satış faturası girilirken, ödeme planı, döviz cinsi, birim fiyat gibi bilgilerin satış şartı evrakındaki bilgilerle aynı olması ve satış faturasında herhangi bir değişiklik yapılmaması istenir yani satış faturası evrağı ile satış şartı evrağı arasında mutlak uygunluk aranır. Bu durum sağlanmadığı taktirde program sizi xxx kodlu stokla ilgili satış şartı değiştirilmiş şeklinde uyaracaktır ve kaydı yapmanıza izin vermeyecektir. Uygunluk lehimize bozulabilir şeklinde belirlenirse; satış şartları girilmiş olan stoklardan fatura kesildiğinde, satış faturası tutarı, satış şartı tutarından büyükse program sizi xxx kodlu stoğun siparişi satış şartına uygun değil şeklinde uyaracaktır ve kaydı yapmanıza izin vermeyecektir. Yani bu parametre satış faturası evrağından girilen net tutarın, satış şartı evrağındaki tutara eşit veya küçük olma kontrolünü sağlar. 126

127 22-) Alış Faturasında Satın Alma Şartları Uygunluk Kontrolü: Bu parametre ile amacımız yapacağımız seçime göre; satın alma şartı girilmiş olan stoklar ile bu stoklardan kesilen alış faturası arasında uygunluk kontrolünü sağlamaktır. Bu parametre; Uygunluk kontrol edilmesin olarak seçilirse satın alma şartları girilmiş olan stoklardan fatura kesildiğinde, satın alma şartı evrakındaki bilgilerin aynen kullanılması gerekmemektedir yani hiç bir şekilde uygunluk aranmamaktadır. Bunun için ilgili alış faturası evrağında iskonto, masraf gibi tutarların değiştirilmesi sonucunda fatura evrağı kaydında sorun çıkmayacaktır. Mutlak uygun olsun olarak seçilirse satın alma şartları girilmiş olan stoklardan alış faturası kesildiğinde, satın alma şartı evrakındaki bilgilerin aynen kullanılması istenmektedir. Başka bir ifadeyle, alış faturası girilirken, ödeme planı, döviz cinsi, birim fiyat gibi bilgilerin satın alma şartı evrakındaki bilgilerle aynı olması ve alış faturasında herhangi bir değişiklik yapılmaması istenir yani verilen sipariş evrağı ile alış faturası evrağı arasında mutlak uygunluk aranır. Bu durum sağlanmadığı taktirde program sizi xxx kodlu stokla ilgili satın alma şartı değiştirilmiş şeklinde uyaracaktır ve kaydı yapmanıza izin vermeyecektir. Uygunluk lehimize bozulabilir şeklinde belirlenirse; satın alma şartları girilmiş olan stoklardan fatura kesildiğinde, alış faturası tutarı, satın alma şartı tutarından küçükse program sizi xxx kodlu stoğun siparişi satın alma şartına uygun değil şeklinde uyaracaktır ve kaydı yapmanıza izin vermeyecektir. Yani bu parametre alış faturası evrağından girilen net tutarın, satın alma şartı evrağındaki tutara eşit veya büyük olma kontrolünü sağlar. 25-) Alınan Siparişte Satıcı Boş Geçilemez: Alınan sipariş evrak kaydı yapıldığında, satıcı alanının mecburen doldurulması isteniyorsa bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. Bu alanı boş geçtiğiniz taktirde program sizi, Satıcı... Seçiniz şeklinde uyaracaktır. Eğer satıcı alanının doldurulması gerekli değilse, bu parametreye karşılık gelen kutucuk (X) hayır olarak işaretlenmelidir. 26-) Alınan siparişte eldeki miktar kontrolünde: Bu parametreyle programınız size Devam et, Uyar ve devam et, Uyar ve işlemi durdur seçeneklerini sunacaktır. Bu parametreyi uyar ve devam et olarak seçmeniz durumunda, alınan sipariş evrakları ile siparişlerini aldığınız stokların miktarı, evraktan seçtiğiniz depoda mevcut değil ise, programınız öncelikle sizi depoda siparişi karşılayacak stok yok şeklinde uyaracak, fakat evrak girişinize izin verecektir. Bu parametre Uyar ve işlemi durdur olarak belirlenirse, bu durumda siparişlerini aldığınız stokların miktarı, depoda mevcut değil ise, programınız sizi yine depoda siparişi karşılayacak stok yok mesajı ile uyaracak, fakat evrak girişinizi engelleyecektir. Bu iki parametrenin en önemli özelliği ilgili mesajdan sonra programın otomatik olarak stokların sipariş durumlarının izlendiği ekranı göstermesidir. Böylece kullanıcılarımız seçtikleri stokun tüm ayrıntılarını anında izleyebileceklerdir. Bu parametre devam et olarak belirlenirse aldığınız stok siparişleriyle, deponuzdaki mevcut miktarları aşılsa bile herhangi bir uyarı almadan girişlerinize devam edebileceksiniz. 27-) Yeni sipariş girişlerinde sipariş durumu ne gelsin: Bu alanda programınız size, siparişlerinizin durumuna yönelik Stoktan sevk edilecek, üretilecek, satın alınacak seçeneklerini sunacaktır. Bu parametre ile amacımız; sipariş fişi düzenlenen stoklar için ALT+D tuşlarına basarak ulaşılan ekranda, sipariş durumu alanına varsayılan olarak hangi seçeneğin geleceğini belirtmenizdir. Örneğin sürekli olarak üretilecek ürünler için sipariş fişi düzenlediğinizi dolayısıyla bu ürünler için sipariş durumunu üretilecek konumuna getirip kaydettiğinizi varsayalım. Her defasında ürünlerinizin sipariş durumunu bu şekilde değiştirmek yerine bu parametreden üretilecek seçeneğini 127

128 seçmeniz yeterli olacaktır. Programınız otomatik olarak siparişlerinizin durumunu seçtiğiniz tanımda getirecektir. 28-) Proforma siparişten fazla kesinleştirme yüzdesi: Bu parametre ile amacımız satış ve satın alma yönetimlerimizin evraklar menüsünden girilen Proforma alınan sipariş fişi (031150) ve Proforma mal kabul verilen sipariş fişi (022600)' leri kesinleştikten sonra, stok miktarlarının bu alandan belirlenecek oran kadar fazla girilmesini sağlamaktır. Programlarımızda proforma sipariş fişlerinin kesinleştirmeleri Ctrl+K tuşlarına basılıp normal sipariş fişine, ithalat sipariş fişine vb. sipariş fişlerine çevrilmesi sonucu olmaktadır. Dolayısıyla kullanıcılarımız bu alana girecekleri oran doğrultusunda normal sipariş fişi ve ithalat sipariş fişlerinin stok miktarlarına fazla giriş yapabileceklerdir. 29-) Alınan siparişte eksiye düşüren parti-lot hareketi engellensin: Bu parametre ile amacımız, alınan sipariş evrakı ile parti-lot bazında stok siparişi alırken, bu stokların seçilen parti-lot kartı için depolardaki miktarlarının eksi olması durumunda programın evrak girişini, dolayısıyla ilgili stokun eksi seviyelere düşmesini engellemektir. Bunun için yapılması gereken bu parametreye karşılık gelecek kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesidir. 30-) Alınan siparişte eldeki miktar kontrolünde konsinye değerlendirilsin: Bu ekranın 26. sırasında yer alan Alınan siparişte eldeki miktar kontrolünde parametresinin Uyar ve devam et, Uyar ve işlemi durdur olarak belirlenmesi durumunda, stoklar için sipariş alımı yapılırken stokların depodaki miktarları incelenmekte ve ilgili stokun evraktan seçilen depoda mevcut olup olmadığı tespit edilmektedir. Eğer ilgili stok mevcut değil ise program girilen miktar kadar sipariş alımını engellenmekte ya da depoda ne kadar miktar da stok olduğunu bildiren uyarı mesajı ile bilgilendirmektedir. Bu gibi durumlarda yani stoklar için sipariş alımı yapılırken depoda mevcut olmayan stokların konsinye miktarlarının da dikkate alınması dolayısıyla program tarafından herhangi bir uyarının verilmemesi için bu alanın (evet) olarak işaretlenmesi yeterli olacaktır. Böylece stoklar için sipariş alımları herhangi bir engellemeye maruz kalmadan konsinye miktarları ile gerçekleştirilebilecektir. Sipariş kontrol parametrelerinde yaptığınız değişikliklerin geçerli olması için AL+S tuşlarına basarak veya sakla butonunu tıklayarak kaydetmeyi unutmayınız. 31-) Depolar arası siparişte eldeki miktar kontrolünde: Bu parametreyle programınız size Devam et, Uyar ve devam et, Uyar ve işlemi durdur seçeneklerini sunacaktır. Bu parametreyi uyar ve devam et olarak seçmeniz durumunda, depolar arası sipariş evrakları ile stoklar bir başka depoya sevk edilirken stokların miktarı, evraktan seçtiğiniz depoda mevcut değil ise, programınız öncelikle sizi depoda siparişi karşılayacak stok yok şeklinde uyaracak, fakat evrak girişinize izin verecektir. Bu parametre Uyar ve işlemi durdur olarak belirlenirse, bu durumda depolar arası sipariş evrakı ile başka depoya sevk edilen stokların miktarı, depoda mevcut değil ise, programınız sizi yine Girilen miktar ile stok eksiye düşeceğinden miktar kabul edilmedi mesajı ile uyaracak, fakat evrak girişinizi engelleyecektir. Bu iki parametrenin en önemli özelliği ilgili mesajdan sonra programın otomatik olarak stokların sipariş durumlarının izlendiği ekranı göstermesidir. Böylece kullanıcılarımız seçtikleri stokun tüm ayrıntılarını anında izleyebileceklerdir. Bu parametre devam et olarak belirlenirse, depolar arasında sipariş sevki yapılırken deponuzdaki mevcut miktarları aşılsa bile herhangi bir uyarı almadan girişlerinize devam edebileceksiniz. 32-) Depolar arası siparişte eldeki miktar kontrolünde konsinye değerlendirilsin: Bu ekranın 31. sırasında yer alan Depolar arası siparişte eldeki miktar kontrolünde parametresinin Uyar ve devam et, Uyar ve işlemi durdur olarak belirlenmesi durumunda, stoklar için depolar arası sipariş sevki yapılırken stokların depodaki miktarları incelenmekte ve ilgili stokun evraktan seçilen depoda 128

129 mevcut olup olmadığı tespit edilmektedir. Eğer ilgili stok mevcut değil ise program girilen miktar kadar sipariş sevkini engellenmekte ya da depoda ne kadar miktar da stok olduğunu bildiren uyarı mesajı ile bilgilendirmektedir. Bu gibi durumlarda yani stoklar için depolar arası sipariş sevki yapılırken depoda mevcut olmayan stokların konsinye miktarlarının da dikkate alınması dolayısıyla program tarafından herhangi bir uyarının verilmemesi için bu alanın (evet) olarak işaretlenmesi yeterli olacaktır. Böylece stoklar için depolar arasında sipariş sevki yapılırken herhangi bir engellemeye maruz kalmadan konsinye miktarları ile gerçekleştirilebilecektir. 33-) Depolar arası siparişte eldeki miktar kontrolünde alınan sipariş değerlendirilsin: Bu ekranın 31. sırasında yer alan Depolar arası siparişte eldeki miktar kontrolünde parametresinin Uyar ve devam et, Uyar ve işlemi durdur olarak belirlenmesi durumunda, stoklar için depolar arası sipariş sevki yapılırken stokların depodaki miktarları incelenmekte ve ilgili stokun evraktan seçilen depoda mevcut olup olmadığı tespit edilmektedir. Eğer ilgili stok mevcut değil ise program girilen miktar kadar sipariş sevkini engellenmekte ya da depoda ne kadar miktar da stok olduğunu bildiren uyarı mesajı ile bilgilendirmektedir. Bu gibi durumlarda yani stoklar için depolar arası sipariş sevki yapılırken depoda mevcut olmayan stokların alınan sipariş miktarlarının da dikkate alınması dolayısıyla program tarafından herhangi bir uyarının verilmemesi için bu alanın (evet) olarak işaretlenmesi yeterli olacaktır. Böylece stoklar için depolar arası sipariş sevki yapılırken herhangi bir engellemeye maruz kalmadan alınan sipariş miktarları ile gerçekleştirilebilecektir Sipariş & satınalma kontrol muafiyet parametreleri (093101) Programlarımızda stokların alışlarına yönelik birçok parametre bulunmakta ve her bir stok grubunun işleyişi kendine özel olan parametrelerle şekillenmektedir. Kimi grup stoklar satın alma şartı olmadan alınamayacağı gibi, kimi grup stoklar öncesinde sipariş fişi girişi olmadan alışı yapılamamaktadır. Bu ve buna benzer stok alış örneklerini çoğaltabiliriz. Bu ekranda yer alan Sipariş vermede SAS zorunluluğundan muaf stoklar, Mal kabulde sipariş ve SAS zorunluluğundan muaf stoklar parametreleri ile amacımız; bazı ürünlerin siparişlerine yönelik Sipariş & Satın alma kontrol parametreleri (093100) ekranından belirlenmiş Satın alma şartı olmadan sipariş verilemez, Verilen siparişte satın alma şartı uygunluk kontrolü gibi stok siparişlerine ait parametre tanımlamalarından istenen stok grubunun muaf tutulmalarını sağlamaktır. Örneğin marketlere sıcak ürün olarak tabir ettiğimiz ve günlük olarak gelen ürünlerin fiyatları değişiklik gösterebilmekte ve birçoğunun fiyatı yeniden belirlenebilmektedir. Dolayısıyla bu gibi ürünlerin alışlarını kolaylaştırmak için sipariş parametrelerinde satın alma şartlarına yönelik seçilmiş parametrelerden muaf tutulmasını sağlayabiliriz. Bunun için yapılması gereken tek işlem bu ekranda hangi ürün ya da ürün grubunun bu parametrelerden muaf tutulacağına ait SQL sorgu cümlesinin yazılmasıdır. Aşağıda, sınırlandırma haricinde tutulacak stok yapılarına ait örnek SQL cümleleri yer almaktadır. Sipariş vermede SAS zorunluluğundan muaf stoklar: sto_kod='a001' or sto_kod='b001' Mal kabulde sipariş ve SAS zorunluluğundan muaf stoklar: sto_anagrup_kod='01' or sto_anagrup_kod='02' ya da sto_kalkon_kodu = 'MUAFSTOKLAR' gibi Konsinye kontrol parametreleri (093110) Kontrol parametreleri menüsünün bu programı, konsinye siparişler üzerinde kontrol yapabilmek amacıyla hazırlanmıştır. Bu parametrelerin neler oldukları aşağıda detaylandırılmıştır. 129

130 1-) Sevkiyatta konsinye miktarı değiştirilemez: Alınan sipariş fişinden konsinye irsaliyesi kesilirken, irsaliyeye otomatik olarak gelen sipariş miktarının (sipariş fişindeki miktarın) manüel olarak değiştirilmesini engellemek istiyorsanız, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Böylece stokunuzun konsinye sipariş fişindeki miktarı neyse, konsinye irsaliyedeki miktar da o olacak, bu miktarın değiştirilmesine izin verilmeyecektir. Bu parametreyi şöyle de yorumlayabiliriz; parametre -evet- seçildiği takdirde, müşterilerinizin siparişleri mutlaka sipariş verdikleri miktar kadar gidecektir. 2-) Mal kabulde konsinye miktarı değiştirilemez: Verilen konsinye sipariş fişinden alış irsaliyesi girilirken, irsaliyeye otomatik olarak gelen konsinye sipariş miktarının (sipariş fişindeki miktarın) manüel olarak değiştirilmesini engellemek istiyorsanız, bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Böylece stokunuzun sipariş fişindeki miktarı neyse, irsaliyedeki miktar da o olacak, bu miktarın değiştirilmesine izin verilmeyecektir. Bu parametreyi şöyle de yorumlayabiliriz; parametre -evet- seçildiği takdirde, satıcılarınıza verdiğiniz siparişlerde, mutlaka verdiğiniz miktar kadar mal kabul yapılacaktır. Ne eksik, ne de fazla mal kabul yapılamayacaktır. 3-) Sevkiyatta konsinye fiyat ve vadesi değiştirilemez: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenirse, ilgili müşterinizden gelen konsinye sipariş fişinin vadesi ve stokların birim fiyatları neyse, bu siparişlerin sevkıyatları sırasında da aynı birim fiyat ve vade kullanılacaktır. Yani, alınan sipariş fişinden satış irsaliyesi kesilirken, irsaliyeye otomatik olarak gelen vade ve birim fiyatlar değiştirilemeyecektir. 4-) Mal kabulde konsinye fiyat ve vadesi değiştirilemez: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenirse, satıcılarınıza gönderdiğiniz konsinye sipariş fişlerindeki vade ve stokların birim fiyatları neyse, bu konsinye siparişlerin mal kabulü sırasında da aynı birim fiyat ve vade kullanılacaktır. Yani, verilen konsinye sipariş fişinden konsinye alış irsaliyesi girilirken, irsaliyeye otomatik olarak gelen vade ve birim fiyatlar değiştirilemeyecektir. 7-) Konsinyeler konsinye deposundan farklı bir depodan karşılanabilir: Bu parametre ile amacımız; konsinye olarak girilen hareketlerin örneğin konsinye irsaliyelerin faturalaştırılırken irsaliye evrakından girilen depo haricinde farklı bir depo seçilerek faturaların kayıt edilmesine olanak tanımaktır. Yani konsinye irsaliyesinden seçilmiş deponun faturadan seçilmesi gibi bir zorunluluğun olmamasıdır. Bunun için de yapılması gereken bu parametrenin (evet) olarak işaretlenmesidir. Bu alan hayır (X) olarak kalırsa konsinye irsaliyeler faturaya aktarılırken aynı depo olmaları gerekliliği aranacaktır. 8-) Farklı depodan konsinye çağrıldığında satır deposu için konsinye deposu kullanılsın, evrak deposu kullanılsın: Bu parametre ile amacımız bir önceki parametre evet olarak belirlenmiş ise, fatura yada irsaliye evraklarına farklı depo seçilmiş konsinye hareketler çağrıldığında ilgili evrakın (fatura ve irsaliyede) satır detayındaki depo alanına konsinye evrakından girilen deponun mu yoksa evraktan seçilen deponun mu yazılacağının dolayısıyla konsinye hareketlerinin hangi depodan karşılanacağının belirlenebilmesini sağlamaktır. Bunun içinde bu parametre ile sunulan konsinye deposu kullanılsın, evrak deposu kullanılsın seçeneklerinden uygun olanının seçilmesidir Sipariş risk kontrol parametreleri (093120) Bu program ile kullanıcılarımız; sipariş alımlarının ve satış irsaliyelerinin belirli kontroller dahilinde geçekleşebilmesine yönelik, gerek duyulabilecek bir çok parametrenin girişini yapacaklardır. Dolayısıyla hangi carilerden siparişler kabul edilmelidir yada borç bakiyesi hangi durumda olan carilerin siparişleri ve satış irsaliyeleri durdurulmalıdır gibi, firmalar için önemli olabilecek bir çok soruya kolayca cevap bulabilecek aynı zamanda sipariş alımlarının belirli tutarlar dahilinde olması mecburiyetini getirilebilecektir. Bu tamamen firmanızın çalışma politikasına göre belirlenecek detaylar olup programınız her kritere uygun olabilecek parametre girişlerini barındırmaktadır. 130

131 Programı çalıştırdığınızda öncelikle yapmanız gereken, sipariş alımlarında baz alınacak minimum tutarın ne kadar olduğunu minimum sipariş tutarı alanına girmenizdir. Bu bir mecburiyet olmayıp, sadece istediğiniz tutarın altında sipariş alımını engellemek için giriş yapabilirsiniz. Çünkü programınız girilen tutarın altında sipariş alımına izin vermeyecek hatta sizi uyaracaktır. Bu parametreyle ilgili tercihinizi belirledikten sonra eğer sipariş alımlarınızda carilerinizin nakde dönen borç bakiyeleriyle ilgili kontrol yapılmasını ve sizin belirleyeceğiniz kontrollere uygun olan carilerden sipariş alınmasını, aksi durumdaki cariler için sipariş alımının engellenmesini istiyor iseniz, ekranınızın alınan siparişte cari risk kontrol parametreleri aktif parametresini öncelikle işaretlemelisiniz. Aynı kontrollerin satış irsaliyeleriniz içinde geçerli olmasını istiyor iseniz ekranınızda bir diğer parametre olan çıkış irsaliyesinde cari risk kontrol parametreleri aktif parametresini işaretlemeniz gerekecektir. Daha sonra sıra, sipariş alımlarınızda ve satış irsaliyelerinizde baz alınacak kriterlerin belirlenmesine gelecektir. Öncelikle belirtmek isteriz ki bu kontroller 2 aşamalı olarak gerçekleşecektir. Dolayısıyla ekranda gördüğünüz 1. parametre ile 2. parametre birbirine bağlı olarak çalışmaktadır. Şimdi bu parametreleri örnek kriterlerimizle açıklamaya çalışalım. Carinin nakde dönen borcunun kredi limitine oranı alanında sizden istenen; carileriniz için belirlediğiniz kredi limit tutarını baz aldığınızda, bu carilerin firmanıza olan toplam borçları, tanıdığınız kredi limitinin % kaçı olduğunda sipariş alımlarının ve satış irsaliyelerinin engelleneceğini belirtmenizdir. Örneğin X müşteriniz için TL kredi limiti tanıdığınızı varsayalım. Kredi limitleri satış yönetiminin cariler menüsünde yer alan Cari hesap teminat girişleri (041117) programından belirlenmektedir. Eğer bu müşteriniz size, tanıdığınız kredi tutarının %10'u kadar borçlu olduğunda sipariş alımlarının ve satış irsaliyesi düzenlenmesinin engellenmesini istiyor iseniz, bu alana %10 girişi yapmanız yeterli olacaktır. Dolayısıyla 300 liranın üzerinde borçlu olan müşterilerinizin siparişi alınmayacak, satış irsaliyesi düzenlenmeyecek ve 1. kriter yardımıyla engellenecektir. Böyle bir durum söz konusu olduğunda programınız sizi Bu müşterinin nakite dönen borcu limitlerin üstünde sipariş/irsaliye girişi yapılamaz! şeklinde uyaracaktır. Bu durumda ortaya, 300 lira ve altında borçlu olan cariler için siparişlerin ve satış irsaliyelerinin nasıl kontrol edileceği sorusu çıkmaktadır. Şöyle ki nakde dönen borçları 200 lira olup ödemelerini gününde yapmayan, sürekli geciktiren müşterileriniz olabilir. Doğal olarak bu cariler örneğimize göre 1. kontrolden geçeceklerdir. Bu durumda bu tip carilerin farklı bir şekilde kontrol edilmesi ve sipariş alımları ile satış irsaliyelerinin engellenmesini isteyebilirsiniz. Bunun içinde ekranınızın Carinin nakde dönen borcunun vade limiti (gün) parametresine gün sayısı girecek ve ödemelerin maksimum kaç gün gecikebileceğinin kontrolünü yapacaksınız. Bu alana 10 veya 15 şeklinde gün girerseniz, ödemelerin maksimum 10 gün veya 15 gün gecikebileceğini programa tanıtmış olacak, daha fazla gecikme söz konusu olursa 200 lira tutarında borcu olan carilerinizin de sipariş alımlarını ve satış irsaliyesini engelleyebileceksiniz. Böyle bir durum söz konusu olduğunda programınız sizi aşağıdaki mesaj ile uyaracaktır. Bu müşterinin nakite dönen borcunun günü max gün limitinin üstünde sipariş girişi yapılamaz! Ekranda gördüğünüz vade limitini aşan borcun kredi limitine oranı (max %) parametresi ile amacımız; 1. ve 2 parametreler yardımıyla sipariş alımları ve satış irsaliyeleri engellenen ama borçları çok cüzi rakamlarda olan yada firmanız için küsurat sayılabilecek tutarlarda ki carileriniz için, sipariş alınmasını ve satış irsaliyesi düzenlenmesini mümkün kılmaktır. Örneğimizi baz alırsak bir çok müşterinizin nakde dönen borcu 300 liranın altında olup, 1 lira ya da 3 lira gibi tutarlarda olduğunu varsayalım. Bunun yanı sıra bu borçların vade limitleri de hayli aşılmış olabilir. Bu cariler için, küsurat sayılabilecek borçlarının önemsenmemesi dolayısıyla sipariş alımlarında ve satış irsaliyesinde bu küçük rakamların engel teşkil etmemesi için bu alana, carilerinizin kredi limitini baz alarak bir oran girmelisiniz. Bu alana genellikle küsuratlı rakamlara denk gelmesi amacıyla %1, %0.5, %0,2 gibi girişler yapılmaktadır liralık kredi limiti tanıdığınız bir müşteriniz için bu alana %0.5 girişi yapar iseniz, ilgili carilerinizin kalan borcu 15 lira ve altında olduğu sürece vadesi geçmiş olsa dahi dikkate alınmayacak ve sipariş alımlarına satış irsaliyesi düzenlenmesine devam edilebilecektir. 131

132 6.3.6 Stok maliyet parametreleri (092740) Bu bölümden stoklar için maliyet hesaplama yönteminin ne olacağı, bu maliyetlerin stok hareketlerine nasıl dağıtılacağı, Üretim Yönetim Paketi ni kullanan işletmeler için maliyetlendirme şeklinin ne olacağı ve depolar için maliyet parametreleri bu program ile belirlenecektir. Stok maliyet parametreleri aşağıda açıklanmıştır. Stok maliyet hesap şekli: Stok maliyetlerinin hangi maliyet hesap şekline göre yapılacağı bu alanda seçilecektir. Maliyet hesap şeklini satır sonu butonunu tıklayarak açılacak pencereden seçebilirsiniz. Maliyet hesap şekilleri ve açıklamaları aşağıda verilmiştir; 1. Fifo (dengeli): Bu maliyet hesaplama yönteminde, ilk giren stoklar ilk çıkar ve maliyetlendirme işlemi de bu mantığa göre yapılır. Eğer ilk giren stokların tümü çıkmamış ise ve yeniden giriş yapılıp ilk girenler ile birlikte çıkış yapılacak ise, bu durumda eski ve yeni fiyatların ortalaması alınır. Örneğin 50 birim mal alınıp bunların 48 birimi kullanılmış ise ve 5 birim mal daha çıkılacaksa, bu 5 birim stokun 2`si eski fiyattan (50-48 = 2), 3`ü yeni fiyattan çıkılır ve bu eski ve yeni fiyatların ortalamaları alınarak maliyetlendirme gerçekleştirilir. 2. Lifo (dengeli): Bu maliyet hesaplama yönteminde, işletmeye son giren stoklar ilk çıkar ve maliyetlendirme işlemi de bu mantığa göre yapılır. 3. Anlık Yürüyen Ağırlıklı Ortalama: Bu yöntemde belirli bir anda maliyet, o zamana kadar giren tüm değerin, giren miktara bölünmesi ile elde edilir. 4. Dönemsel (Aylık) Yürüyen Ağırlıklı Ortalama: Bu yöntemde, içinde bulunulan dönemde (ayda)işletmeye giren stokların toplam değerinin, yine aynı dönemde işletmeye giren toplam stok miktarına bölünmesi ile hesaplanır. 5. Yıllık Ağırlıklı Ortalama: Yıl içinde işletmeye giren stokların toplam değerinin, yine yıl içinde işletmeye giren toplam stok miktarına bölünmesi ile hesaplanır. 6. Verilen Dönem Sonu Ağırlıklı Ortalama: Bu yöntemde, dönem başından itibaren, verilen tarih sonuna kadar giren stokların ağırlıklı ortalaması bulunur ve maliyetler buna göre hesaplanır. Başka bir ifade ile, ağırlıklı ortalamaya göre ve sadece iki tarih arasındaki maliyetleri çıkarmak için bu yöntemi seçmelisiniz. Yıllık ağırlıklı ortalamayı iki tarih arasında almak, sizi bu yöntemle bulacağınız maliyetlere ulaştırmaz. Yıllık yürüyen ağırlıklı ortalamada iki tarih verilse bile, program tarih sınırlarını dikkate almaksınız girişleri yine yıl sonuna kadar tarar. 7. Özet Dosyadan Dönemsel (Aylık) Ağırlıklı Ortalama: Dönemsel yürüyen ağırlıklı ortalama (4) ile aynı mantıkta maliyetler hesaplanır. Ancak bu seçenek tercih edildiğinde, hareketler özet dosyadan taranır ve sonuca çok daha hızlı bir şekilde ulaşılır. Özet dosyası güncel olan firmalar, dönemsel (aylık) ağırlıklı ortalama yerine bu seçeneği tercih edebilirler. İlave iskonto ve maliyetler: Miktarsız stok girişlerinin maliyetlere nasıl dağıtılacağı belirtilecektir. Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda karşınıza 2 seçenekten oluşan bir pencere gelecektir. Bu penceredeki; 1 Son harekete seçeneğini seçerseniz, girdiğiniz miktarsız hareket tutarı, o stokunuzun kendinden önceki (miktarsız hareketten önceki) son hareketine dağıtılacaktır. 2 Dönem içi hareketlere seçeneği ile girdiğiniz miktarsız hareket tutarı, o stokunuzun dönem içinde gerçekleşen tüm hareketlerine dağıtılacaktır. Bu açıklamalarımızı da dikkate alarak, maliyet dağıtım şekli seçiminizi yapınız. Seçiminizi mouse göstergesini tercih satırınızın üzerine getirip bir kez tıklatarak yapabilirsiniz. 132

133 Her depo ayrı ayrı kendi içinde maliyetlensin?: Depolar arasında gerçekleşen stok transferleri işletmelerin bir cebinden diğerine geçen para gibidir ve depolar arası transferlerde genellikle maliyetlendirme yapılmaz. Bazı işletmeler depolarını da birer sorumluluk merkezi veya kar merkezi olarak görmek isteyebilir. Bu tür işletmelerde, Depolar arasında yapılan stok giriş-çıkışlarının da maliyetlendirmesi yapılır. Örneğin merkez depoya 100 YTL den alınan bir stok, depolar arası transfer ile yine merkez depodan X şube deposuna 130 YTL den gönderilebilir. İşte aradaki 30 YTL tutarındaki farkın merkez depo kayıtlarında kar olarak görülebilmesi için, depolar ayrı maliyet unsuru parametresinin -evet- olarak seçilmesi gerekir. Aksi halde, 30 YTL tutarındaki fark merkez depo kayıtlarında kar olarak görülmez. FIFO da her parti-lot ayrı ayrı kendi içinde maliyetlensin: Parti-Lot bazında takibini yaptığınız stokların maliyet hesaplamalarının parti bazında yapılmasını istiyor iseniz bu parametreyi evet olarak seçmeniz yeterli olacaktır. Böylece programınız; hangi partiden stok satışı yapıyor iseniz ilgili stokların maliyetini hesaplarken o partiyle firmanıza girmiş olan değerini baz alarak hesaplayacak ve raporlardan ilgili stoklar için kar durumunuzu bu hesaplamaya göre verecektir. Yani ilgili stokların daha önceden diğer partilerle yapılan girişlerinin değerleri dikkate alınmayacaktır. Örneğin X stokunu ilk olarak 1. parti ile 200 YTL olarak aldığınızı, 2 parti ile alışınızın da 100 YTL olduğunu varsayalım. Sizin X stokunu 2. partiden 250 YTL olarak satışını gerçekleştirdiğinizi düşünelim. Eğer bu parametre hayır olarak seçilirse ilgili stokun maliyeti 200 olarak hesaplanacak ve programınız satış belgesi değerine göre maliyet farkını size 50 olarak verecektir. Bu parametre evet olarak seçilmiş olsaydı maliyet farkı 150 olarak belirlenecekti. Çünkü stokun 2. partiyle giriş değeri 100 YTL idi. Kısacası bu parametrenin evet olması, stokların çıkışı hangi partiden yapılıyor ise maliyetlerinde de ilgili partiye girdikleri değerlerinin baz alınması sağlanacaktır. Böylece parti bazında stok satışlarınızın kar durumları raporlardan izlenebilecektir. Stok maliyetlerini Genel amaçlı maliyet ve envanter raporu (014320) programımızdan izleyebilirsiniz. İade giriş maliyet şekli: İade olarak işletmeye giren stokların maliyetlerinin hangi yöntemle hesaplanacağını bu alanda karşınıza gelecek pencereden seçeceksiniz. Maliyet hesap şekilleri aşağıda açıklanmıştır; 1. Dönemsel (Aylık) Ortalama: Bu yöntemde, içinde bulunulan dönemde (ayda) işletmeye iade edilen stokların toplam değerinin, yine aynı dönemde işletmeye iade edilen toplam stok miktarına bölünmesi ile hesaplanır. 2. Yıllık Ortalama Maliyet: Yıl içinde işletmeye iade edilen stokların toplam değerinin, yine yıl içinde işletmeye iade edilen toplam stok miktarına bölünmesi ile hesaplanır. 3. Verilen Dönem Sonundaki Ortalama Maliyet: Bu yöntemde, dönem başından itibaren, verilen tarih sonuna kadar iade edilen stokların ağırlıklı ortalaması bulunur ve maliyetler buna göre hesaplanır. Başka bir ifade ile ağırlıklı ortalamaya göre ve sadece iki_ tarih arasındaki iade stok maliyetlerini çıkarmak için bu yöntemi seçmelisiniz. Yıllık ortalama maliyet ile iki tarih arasında almak, sizi bu yöntemle bulacağınız maliyetlere ulaştırmaz. Yıllık ağırlıklı ortalamada iki tarih verilse bile, program tarih sınırlarını dikkate almaksınız girişleri yine yıl sonuna kadar tarar. 4. İade Öncesi Son Maliyet: Bu yöntemde iade edilen stokların maliyeti, iadeden önceki son (satış) maliyeti olarak kabul edilir. 5. İade Evrak Belge Bedeli: İade edilen stokların maliyeti, iade evrakındaki bedel olarak kabul edilir. Maksimum ürün safhası: Programın bu parametresi üretim programımızı kullanan işletmeler için önem taşır. Bu alana, stokların geçirdikleri maksimum ürün safhası girilecektir. Maliyetlendirme işlemleri bu alana girilen safha kadar geri dönülerek yapılacaktır. Örneğin metal saç levha üreten bir firmada üretimin birinci safhası 1 metrelik saç levha, ikinci safhası bu 1 metrelik levhanın 25 cm. uzunluğunda kesilmesidir. Maksimum ürün safhasına 2 girildiğinde, iki safhalı bir üretim sürecinden geçen saç levhanın maliyetlendirilmesi de buna göre yapılacaktır. 133

134 Üretim maliyetlendirme şekli: Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda karşınıza Standart maliyetlendirme ve MRP2 fiili maliyetlendirme seçeneklerinden oluşan bir pencere gelecektir. Bu aşamada sizden istenen, üretimleriniz sırasında maliyetlendirmenin bu seçeneklerden hangisine göre olacağını belirtmenizdir. Konuyu detaylandıracak olursak, Üretim Maliyetlendirme Şekli: Programın bu parametresi üretim programımızı kullanan işletmeler için önem taşır. Bu alanda, stok maliyetlendirmenin stokların hareket gördükleri anda mı yapılacağı, yoksa üretim programının içinden ilgili program çalıştırılarak maliyetlendirme işleminin sonradan mı yapılacağı belirlenecektir. Stok hareketlerinde herhangi bir düzensizlik olmayan işletmeler (örneğin fifo da hareketler ilk giren-ilk çıkar prensibine göre değerlendirilir. İşletmenizde sürekli ilk giren stoklar ilk çıkıyorsa, yani günün tarihinden önceki tarihlere hareket girme gibi bir durum yoksa) stok maliyetlendirme şekli olarak anında maliyetlendirme seçilebilir. Bu durumda tüm stokların maliyetleri hareket gördükleri anda hesaplanır. Ancak stok giriş-çıkışlarında düzensizlik olan işletmeler, maliyetlendirme işlemini belirli periyotlar ile kendileri yapmak isteyebilir. Örneğin 15 veya 20 günlük dönemler itibari ile maliyetlendirme yapmak isteyebilirler. İşte bu durumda sonradan dönemsel maliyetlendirme seçeneği seçilmelidir. Standart maliyetleme; maliyet dönemi boyunca elde edilen çıktı birimlerine maliyet yükleme işleminin önceden belirlenen standartlara göre yapılmasıdır. Başka bir ifade ile, bir ürünün üretilmesinde yer alan malzeme ve operasyonlara ait standart miktar ve sürelerinin önceden belirlenen bir fiyat doğrultusunda yapılmasıdır. Maliyet Muhasebeniz için tercih edeceğiniz seçenek standart maliyetleme ise; öncelikle MRP ve MRP2 programlarından Standart Direkt İşçilik Maliyet Parametreleri, Standart Genel Üretim Maliyet Parametreleri, Ürün tanıtım kartları çarpanlarının tanımlanması gerekmektedir. Fiili maliyetlendirme; maliyetleme dönemi boyunca üretim sürecinde gerçekleşen maliyetlerin, çıktı birimlerine fiili olarak yüklenmesidir. Başka bir ifade ile, bir ürünün üretilmesi ve / veya satın alınması için, gerçekten harcanan kaynakların (satınalma masrafları, hammadde, zaman) çeşitli dağıtım anahtarına göre dağıtılarak ortaya çıkarılmasıdır. Maliyet Muhasebeniz için tercih edeceğiniz maliyetlendirme seçeneği fiili maliyetlendirme ise; öncelikle MRP ve MRP2 programlarından, İş merkezlerinin ve bu iş merkezlerinde çalışan makinelerin, makinenin başında çalışan personel vb. bilgilerinin tanımlanmış olması gerekmektedir. Ayrıca bu tanımlamalar sorumluluk merkezleri kodu ile ilişkilendirilip doğrudan üretim sorumluluk merkezi bağlantısı yapılmalıdır. Evet bu açıklamalarımız doğrultusunda firmanızda uygulanacak maliyetlendirme şeklinizi seçerek bir sonraki alana geçebilirsiniz. Reçete hammadde maliyetlendirme şekli: Bu alanda sizden istenen, üretim programından tanımlayacağınız reçetelerdeki hammaddelerin maliyetlerinin neye göre hesaplanacağını seçmenizdir. Son giriş hareketinden mi?, ilgili ürün için satın alma şartı düzenlenmiş ise satın alma şartından mı?, maliyet analizinden mi?, satış fiyatından mı hesaplanacağını belirtmenizdir. Bunun için bu alanda satır sonu butonu tıklayıp açılacak pencereden size uygun olan seçeneği seçmelisiniz. Bu alandaki seçiminizin satış fiyatından olması durumunda ekranınızın bir sonraki alanı olan Reçete Hammadde Maliyetlendirmede Kullanılacak Fiyat alanından da, stoklarınızın satışlarına ilişkin tanımlamış olduğunuz fiyatlardan hangisinin baz alınacağını seçmeniz istenecektir. Bunun için bu alanda satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden fiyat seçiminizi yapmalısınız. Kampanyalı satış fiyatı, sezonluk satış fiyatı vb. ÖTV ve ÖİV stok maliyetine ilave edilecek mi?: Stok tanıtım kartında ÖTV kapsamına giren stoklar için, ÖTV uygulama tipi alışta tutardan ya da alışta yüzde olarak seçilmiş ise bu stoklar için alış faturası girildiğinde ÖTV hesaplaması yapılacaktır. Eğer bu parametre evet olarak seçilirse stokun size olan maliyetine ÖTV tutarı ilave edilecek aksi durumda ÖTV maliyet kapsamına alınmayacaktır. Stokunuzun ÖTV dahil olan maliyetini raporlardan da izleyebilirsiniz. 134

135 Maliyetlendirme işleminde log oluşturulsun: Programlarımızda stoklara ilişkin maliye hesaplaması yapılırken tutarsızlıklara yönelik log dosyalarının oluşturulmasını istiyor iseniz bu seçeneği işaretlemeniz yeterli olacaktır. Maliyetlemede göz ardı edilmesi istenen log kayıtları, 8 numaralı log kaydı için kabul edilebilir maksimum değişim oranı, 10 numaralı log kaydı için kabul edilebilir maksimum değişim oranı: Maliyetlendirme işleminde log oluşturulsun parametresinde de belirttiğimiz gibi programlarımızda stokların maliyetleri hesaplanırken, öngörülen tutarsızlıklar log dosyalarında saklanmaktadır. Ancak bazı log kayıtları, kimi kullanıcılarımız tarafından önemsiz veya kabul edilebilir görülmektedir. Bu durumda, oluşan log dosyasında kullanıcılarımızın izlemek istemediği log kayıtları yer almaktadır. Programlarımızda yapılan düzenleme ile, log dosyasında sadece istenen log kayıtlarının tutulması ve bu kayıtların daha rahat izlenmesi sağlanmıştır. Yani kullanıcılarımız bazı log kayıtlarını göz ardı edebileceklerdir. Bunun içinde Maliyetlemede göz ardı edilmesi istenen log kayıtları alanından hangi kayıtları log dosyasında saklayacaklarını belirleyeceklerdir. Bu alanda sunulan 8. Maliyet değişimi parametrelerde belirtilen orandan fazla gerçekleşti ve 10. Önceki aylarda finansal maliyette değişiklik tespit edildi log kayıtları için de belli bir oran girişi yapıp bu oran aşıldığında log kaydının tutulmasını sağlayabileceklerdir. Stok maliyet parametrelerini belirledikten sonra, bu parametreleri <ALT+S> tuşları ile kaydetmeyi unutmayınız Pozisyon bayrakları parametreleri (092730) STOK yönetiminin stok tanıtım kartı bölümünden stok kartları açılırken, her stok için pozisyon bayrakları butonu tıklanarak bir takım detay bilgiler girilmektedir. Bunlardan bazıları o stokun satışını durdurmak, siparişini durdurmak gibi detaylardır. Bu program yardımı ile stokların pozisyon bayrakları ile ilgili bilgilerinin geçerli olup olmayacağı girilecektir. Örneğin satış dursun parametresi geçersiz olarak tanımlanırsa, stok tanıtım kartından satışların durması konusunda girilen emirlerin hiç bir fonksiyonu olmayacak, o stok için irsaliye ve fatura kesilebilecektir. Pozisyon bayraklarıyla ilgili parametreleri KUR9000 den kontrol etmenin nedeni, bu parametrelerin supervisor seviyesinde yetkili kişilerin kontrolünde olmasını sağlamak içindir. Aksi halde stok kartları açmaya yetkili olan bütün kullanıcılar, pozisyon bayraklarını da kolaylıkla değiştirebilirler. Şimdi bu parametrelerin neler olduğunu sıra ile incelemeye başlayalım. Satış Dursun: Stok kartlarının pozisyon bayrakları bölümünde verilen satış dursun emrinin geçerli olup olmayacağını satır sonu butonunu tıklayarak açılacak pencereden seçiniz. Sipariş Dursun: Stok kartlarının pozisyon bayrakları bölümünde verilen sipariş dursun emrinin geçerli olup olmayacağını satır sonu butonunu tıklayarak açılacak pencereden seçiniz. Mal Kabul Dursun: Pozisyon bayrakları bölümünden verilen mal kabul dursun emrinin geçerli olup olmayacağını satır sonu butonunu tıklayarak açılacak pencereden seçiniz. Sipariş alımda sipariş günleri: Stok kartlarının pozisyon bayrakları bölümünden sipariş alımlarına ilişkin belirlenen günlerin (pazartesi, Salı, Çarşamba vb.) geçerli olup olmayacağı bu alandan belirlenecektir. Sipariş vermede sipariş günleri: Bu parametre ile de stok kartlarının pozisyon bayrakları bölümünden sipariş verilmesine ilişkin belirlenen günlerin (pazartesi, Salı, Çarşamba vb.) geçerli olup olmayacağı bu alandan belirlenecektir. Pozisyon bayrakları parametreleri belirlendikten sonra, girişlerinizi ALT+S tuşları ile kayıt etmelisiniz. Kayıt etmediğiniz parametreleri tekrar girmek zorunda kalacağınızı lütfen unutmayınız. 135

136 6.3.8 Grup sipariş parametreleri (091720) Bu bölümden, SATIŞ ve/veya SATIN ALMA yönetimleriyle alternatif seçimli sipariş fişi girebilmek için gerekli olan stok kırılımları tanımlanacaktır. Grup sipariş parametreleri; stok kod yapısının en çok hareket gören bölümlerinin tanımlanması şeklinde özetlenebilir serisinde alınan ve verilen stok siparişlerini, stok kod yapısının en çok hareket gören bölümlerine göre girebilme imkânına sahipsiniz. Örneğin, kod yapınız 10 dijitten oluşuyor. Bu yapının ilk 6 dijitine ait olan kodlar sıklıkla değişiklik göstermiyor. Ancak 6-8. dijitlerde tanımladığınız renk kodları ile dijitlerde yer alan beden kodları oldukça hareketli. Bu durumda, stoklarınızı bu çok fazla hareket gören yapılara göre (matris şeklinde) girebilme imkânına sahipsiniz. Yani sadece bir stok kodu seçip, daha sonra sadece bu stokun renk ve bedenlerine ilişkin sipariş miktarlarını girerek, girdiğiniz siparişlerin belki de sayıları 100 leri bulan stoklara bir anda dağıtılmasını sağlayabilirsiniz. Bu şekilde bir giriş yapabilmek için, en çok hareket gören bu kod kısımlarının (yani kırılımların) KUR9000 ye tanıtılması gerekmektedir. İşte grup sipariş parametreleri ile yukarıda sözünü ettiğimiz stok kırılımların girişleri yapılacaktır. Stok kırılımları girildikten sonra, grup bazında sipariş girişleri yapabilecek ve kırılım parametreli grup sipariş raporları alabileceksiniz. Şimdi stok kırılımlarını programınıza nasıl tanıtacağınızı açıklamaya çalışalım. Programa girdiğinizde, karşınıza sipariş kırılım parametreleri başlıklı bir pencere gelecektir. Bundan sonraki açıklamalarımıza ışık tutması açısından bir kod yapısı örneği vermek istiyoruz. Stok Kod Yapısı Örneği: Beden Renk Model Cins Şimdi, bu yukarıdaki kod yapısı örneğini baz alarak, stok kırımlarını nasıl belirleyeceğinizi açıklamaya çalışalım. Örnek kod yapınız 10 dijitten oluşuyor. Bu yapının ilk 6 dijitine ait olan kodlar sıklıkla değişiklik göstermiyor. Ancak 6-8. dijitlerde tanımladığınız renk kodları ile dijitlerde yer alan beden kodları oldukça hareketli. Biz de kırılımlarımızı renk ve beden kodları olarak tanımlayacağız. Grup sipariş parametrelerinde, stok kodlarınız için maksimum 2 kırılım verebilirsiniz. Bunun için sipariş kırılım parametreleri penceresindeki 1.kırılım satırında yer alan; Başlangıç alanına, stok kodlarınıza ilişkin ilk kırılımın, stok kodunuzun kaçıncı dijitinden başlamasını istiyor iseniz, ilgili başlangıç dijit numarasını girmelisiniz. Örneğin, yukarıdaki kod yapımızdan yararlanarak stok7 kodlarımıza ilişkin ilk kırılımın renk olmasını istersek, bu alan 6 sayısını girmeliyiz. Çünkü renk kodları, kod yapısının 6. dijitinden başlamaktadır. Uzunluk alanına ise, ilk kırılımın toplam uzunluğu girilecektir. Örneğimizdeki ilk kırılım 'renk' kodu idi. Bu yapı 3 dijit uzunluğundadır. Dolayısı ile bu alana da 3 rakamının girilmesi gerekir. Böylece, stok kodlarımıza ilişkin ilk kırılımı tespit etmiş olduk. Şimdi sıra 2. kırılım ne olduğunu belirlemeye gelmiştir. Bunun için de, bir alt satıra geçip, yukarıda sıraladığımız girişleri 2. kırılım için yapmalısınız. Örneğin, kod yapımızdaki 2. kırılım beden kodu idi. Beden kodu, stok kod yapısının 9. dijitinden başlar ve 2 dijit uzunluğundadır. Öyleyse başlangıç alanına 9, uzunluk alanına da 2 rakamı girilmelidir. Evet, böylece stok kodlarımıza ilişkin 2 kırılımı da tespit etmiş olduk. Stok kırılımlarını bu şekilde belirledikten sonra, bu kırımlardan yararlanarak grup bazında sipariş girişleri yapılabilir Kod yapısı parametreleri (091730) Bu menünün son programı stok ve carilerin kod yapısının programa tanıtılması amacı ile hazırlanmıştır. Bunun için stok kod yapısının ve carilerinizin kod yapısının kaç dijitten oluştuğu, her 136

137 bir dijitin nümerik mi, alfanümerik mi? olduğu, kodlar arasında ayırım karakteri kullanılıp kullanılmayacağı gibi bilgilere ihtiyacınız olacaktır. Şimdi aşağıdaki örnek ekrandan yararlanarak stok kod yapımızı tanıtmaya çalışalım. Stok Kod Yapısı ve Cari Kod Yapısı Kullanımı Zorunlu?: Bu alanlarda satır sonu butonunu tıkladığınızda karşınıza evet-hayır seçeneklerinden oluşan bir pencere açılır. Sizden istenilen; gireceğiniz stok kod yapısı ve cari kod yapısının başta stok kartı ve cari kartlar olmak üzere ticari modüllerde kullanımının zorunlu olup olmayacağını belirtmenizdir. Eğer stok kod yapısı ve cari kod yapısı kullanımı zorunlu olacak ise (yani bu parametreleri -evet- tanımlarsanız), bu durumda stok kartları ve cari kartları açılırken, ekranınızın stok kod yapısı ve cari kod yapısı alanlarına gireceğiniz kod yapısına uygun kodlar vermek zorunda kalırsınız. Başka bir ifade ile bu alanlara gireceğiniz kod yapısına uymayan stok ve cari kodları program tarafından kabul edilmez. Raporlarınızı kod yapısına göre alırken de burada tanımlayacağınız yapıyı dikkate almanız gerekir. Şimdi stok kod yapısı ve cari kod yapısı kullanımının zorunlu olup olmadığını ilgili alanlarda satır sonu butonunu tıklayarak açılacak pencereden belirtiniz. Stok Kod Yapısı ve Cari Kod Yapısı: Bu alanlara stoklarınıza ve carilerinize ilişkin maksimum 25 dijit uzunluğundaki kod yapısını girmelisiniz. Kod yapısı girerken; Ayrım karakteri olarak. (nokta) String X Nümerik 0 Yukarıdaki karakterleri kullanabilirsiniz. Stok kod yapısına ilişkin örnekler aşağıda verilmiştir Beden (Nümerik) Renk (String) Model (Nümerik Cins (String) XX XXX.00 Beden (Nümerik) Renk (String) Model (Nümerik Cins (String) Muhasebe hesap kod yapısı kullanımı zorunluluğu aktif: Firmanızda muhasebe hesap kod yapısı kullanımı zorunlu ise bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Bu parametre seçilip bir alt satırda muhasebe hesaplarının kod yapısı tanımlandığında, artık bu yapının dışında muhasebe hesap kartı açılması mümkün olmayacaktır. Hesap kod yapısı: Firmanızda hesap kod yapısı kullanımı zorunlu ise yani bir önceki alan işaretlenmiş ise imleciniz bu alana gelecek ve firmanızda kullanılmakta olan muhasebe hesaplarına ilişkin kod yapısı girişi yapılacaktır. Yani, ana-muavin ve tali hesaplara kaçar dijit ayrıldığını ve hangi karakterlerin kullanılacağını bu alana gireceksiniz. Hesap kod yapısı örneği aşağıda verilmiştir; Hesap Kod Yapısı:

138 Yukarıdaki örnekte ana hesaplara 3 dijit (bu tekdüzen hesap planı uygulaması nedeniyle bir zorunluluktur), muavin hesaplara 2 dijit, tali hesaplara da 3 dijit ayrılmıştır. Kullanıcılarımızın muhasebe hesaplarına ait kod yapısı tanımlamalarında, alfa nümerik karakterleri kullanarak tanımlayabilmeleri de mümkündür. Örneğin hesaplarınıza ilişkin kod tanımlamasında A01 gibi yada B01 gibi bir düzene bağlı kalınmasını istediğinizi düşünelim. Yani hesap kodlarınızın son üç hanesi büyük harf ile başlayarak oluşturulsun. Bu durumda hesap kod yapısı alanına X00 gibi bir giriş yapmanız yeterli olacaktır. Çünkü programlarımızda büyük harfle yazılacak karakterler (X) ile belirtilmektedir a01 gibi bir hesap kod yapısı tanımlanacaksa, bu durumda kullanıcılarımız kod yapısı tanımlaması alanına x00 şeklinde giriş yapmalıdırlar. Çünkü küçük harfler programa (x) ile tanımlanmaktadır. Eğer kullanıcılarımız hesap kod yapısı tanımlamalarında harf veya rakam kullanımının serbest olmasını istiyorlar ise bu durumda istedikleri karakter için (*) ifadesini kullanmaları gerekmektedir. Örneğin *00 gibi bir tanımlama yapılırsa, kullanıcılarımız gibi bunun yanı sıra A01 gibi hesap açabilme özgürlüğüne sahip olabileceklerdir. Söz konusu tanımlamalar muhasebe kodlarının her karakteri için geçerli olup, aynı kod içinde birden fazla karakter tanımlayabilmeniz de mümkündür. Ödeme emri ref. no yapısı: Programlarımızda finans evraklarında Cinsi alanı müşteri çeki, firma çeki, müşteri senedi, firma senedi, müşteri ödeme sözü, müşteri havale sözü, müşteri kredi kartı, firma kredi kartı olarak seçilirse bunlara ilişkin referans numarası otomatik olarak atanmaktadır. Örneğin tahsilat evraklarının referans numarasının yapısında tahsil edilen çek veya senede ilişkin MC (Müşteri çeki) ve MS (Müşteri senedi) detayları yer alacaktır. Yani aktif olarak çalışılan firmanın numarası, şubenin numarası, yıl bilgisi ve sonrasında da tahsil edilen çek veya senetlerin girildiği sıraya göre numarası 8 hane olarak yazılacaktır. Programlarımızda kullanıcılarımızın finans evraklarının referans numaralarının yapısında hangi bilgiye yer vereceklerini belirleyebilmeleri mümkündür. Yani referans numarasında sadece mali yıl bilgisi, sadece çalışılan aktif firma numarası ya da sadece aktif şube numarası yer alsın diyebileceklerdir. Bunun için ekranının bu alanına aşağıda belirtmiş olduğumuz değişkenlerin yazılması yeterli olacaktır. AFN: Aktif firma no ASN: Aktif şube no AMY: Aktif mali yıl Böylece finans evraklarının referans numaraları hem kullanıcılarımızın istedikleri bilgilerle hem de istedikleri yapıda tanımlanmış olacaktır. Örneğin bu alana -AMY tanımladığınız durumda, müşteri çeklerinin referans numarası MC şeklinde oluşacaktır. Herhangi bir tanımlama yapılmaz ise referans numarasında firma, şube ve yıl bilgisi yer alacaktır. Yani MC şeklinde olacaktır Evrak kontrol kodu belirleme (091740) Carilerinize alınan sipariş fişi, satış faturası, borç dekontu, akaryakıt faturası yada satış irsaliyesi keserken, carilerinizin o andaki açık hesap bakiyesi ile tanıtım kartlarının teminat bilgileri butonundan girilen kredi tavanını karşılaştırılıp, borç bakiyesi kredi tavanını aşıyorsa bu tip evraklarda programınızın öncelikle sizi uyarıp, ancak Onay kodunu girdikten sonra işleminize devam edebilmenize imkân vermesini sağlamanız mümkündür. 138

139 Bunun için öncelikle programınızın Sistem/Sistem ve Program Parametreleri/Program Akış Parametreleri bölümünden Kredi Aşımında ve Risk aşımında alanlarında Onay ile devam seçeneğini seçmeniz ayrıca, programınızın Sistem/Stok ve Sipariş Parametreleri/Kontrol Parametreleri/Sipariş&Satın alma Kontrol parametreleri bölümünden Sipariş Alımda Kredi Kontrolü ve Sipariş Alımda Risk Kontrolü parametrelerini evet olarak belirtmelisiniz. Tüm bu parametreler için istenilen tanımlamalar yapıldıktan sonra, sipariş fişi, satış faturası ve borç dekontu girişi yaparken programınız sizi, ilgili cari için risk limitinin aşıldığını bildiren bir mesaj ile uyaracak ve sonrasında karşınıza evrakınızı kayıt edebilmeniz için onay kodu girişi yapacağınız bir ekran getirecektir. Bu ekrana evrakınızın tipi (sipariş, fatura vb.), seri ve sıra numarası otomatik olarak yansıyacaktır Bu aşamada yapmanız gereken evrakınızın onay kodunu, kontrol kodu alanına girip işleminize devam etmenizdir. İşte bu tip evraklar için kontrol kodunun oluşturulması programınızın bu bölümünde yapılacaktır. Şimdi onay kodu için yapmanız gereken işlemlerin neler olduklarına değinelim. Programa girdiğinizde karşınıza evrak onayı başlıklı bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden istenen kontrol kodunu hangi evrak tipi için oluşturacağınızı belirtmenizdir. Bunun için evrak tipi alanında satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden size uygun olan seçeneği seçmelisiniz. Alınan sipariş, satış faturası, akaryakıt faturası, borç dekontu. Daha sonra yapmanız gereken evrakınızın tarihini seri ve sıra numarasını ilgili alanlara girmenizdir. Bu girişlerinizi tamamladıktan sonra yapılacak son işlem F2 tuşuna basmaktır. İlgili evrak için kontrol kodunuz otomatik olarak oluşacak ve ekranınızın kontrol kodu alanına yansıyacaktır. Bu durumda ilgili kodu sipariş fişi satış faturası yada borç dekontu evrakınızın üzerine gelen evrak onayı ekranına girmeniz ve işlemlerinize devam etmenizdir. Önemli Not: KUR9000 programları üzerinde çok geniş yetkilere sahip olunacağından, bu programı sadece supervisorun kullanması gerekir. Dolayısıyla Evrak Kontrol Kodu belirleme programının kullanımı da sadece supervisorlere aittir. Bu programı diğer kullanıcılarında çalıştırabilmesi için KUR9000 programı haricinde Stok yönetiminde yer almaktadır. Yalnız bunun için supervisorun bu programı kullanacak kişilere yetki vermesi gerekmektedir. Bunun için yapılacak işlem Kuruluş/Kullanıcı Hak Tanımlama/Genel Hak Tanımlamalarından istenilen kullanıcı için Evrak Kontrol Kodu Verebilir parametresi evet olarak seçilmelidir Yorum Ekranı (091750) Programlarımız da müşterilerimizin beklentilerine uygun çözümler sunmaya ve yapılan düzenlemeleriyle iş akışlarını kolaylaştırmaya devam ediyor. Programlarımıza eklenen yorum ekranları sayesinde stok, cari, tamir servis merkezi yönetimimizde yer alan cihazlarınız için önemli gördüğünüz her detayı anında görüntüleyebileceksiniz. Böylece evrak giriş ve çıkışlarınızı bu ekrandan edineceğiniz bilgiler doğrultusunda yönlendirebileceksiniz. Yorum ekranının en önemli özelliği kullanıcılarımızın stok cari ve cihazlarına ait sadece görmek istedikleri bilgilerle dizayn edilebiliyor olmasıdır. Örneğin satış faturası ya da sipariş fişi düzenlerken stoklarınızın depolarınızda kalan miktarlarını, satış fiyatlarını, sipariş seviyelerini ya da yaz-boz ekranına girilmiş bilgilerini görmek ve bu bilgiler doğrultusunda evrak düzenlemek sizin için önemli ise yorum ekranlarımız sayesinde bu detaylara anında ulaşabileceksiniz. Böylece stoklarınızın tanıtım kartı detayına girip istediğiniz bilgiye birden fazla ekranı görüntüleyerek ulaşmak yerine yorum ekranlarımız sayesinde istediğiniz bilgi anında karşınıza gelecektir. Aynı şekilde fatura düzenlediğiniz carinize ait görmek istediğiniz bilgiler de örneğin banka bilgileri, iskonto kodu, ödeme planı, yaz-boz ekranından girdiğiniz bilgiler, tanımladığınız özel alan vb. detaylarda yorum ekranlarımız sayesinde karşınızda olacaktır. Kısacası yorum ekranlarımız "Bilgiye kolay ulaşım ekranı" olarak düşünülmelidir. 139

140 Bu amaçla Kuruluş programının sipariş parametreleri menüsünde Yorum ekranı (091750) başlıklı program ile sipariş, irsaliye, fatura gibi stok ve cari hareketlerinin gerçekleştiği evraklarımızda da Ctrl+Shift+O (Yorum ekranı) yardım tuşumuz yerini almıştır. Evrak genel bilgilerinin girildiği bölümde yani cari seçiminin yapıldığı alanda Ctrl+Shift+O tuşlarına basılırsa cariler için tanımlanan yorum ekranı, evrakın hareket satırlarında yani stok seçiminin yapıldığı alanda Ctrl+Shift+O (Yorum ekranı) tuşlarına basılırsa da stoklar için tanımlanan yorum ekranı karşınıza gelecektir. Bu durumda öncelikle yapılması gereken Yorum ekranı (091750) programının çalıştırılması ve bu ekrandan hem stok hem de cari için yorum ekranında hangi bilgilerin yer alacağının seçilip uzantısı *.RTF olan dosyaya kaydedilmesidir. Görüntülenecek bilgi açısından programınız size birçok detayı sunacaktır. Bu detaylarda ekranınızın üst bölümünde yer alan "Veri alanı ekle" menüsünde Bölüm- 1 den, Bölüm-10 a kadar sıralanmış bölümlerden seçilip ekrana aktarılacaktır. Dosyalar oluşturulduktan sonra Ctrl+Shift+O tuşları ile evraklardan görüntülenecektir. Aşağıda yorum ekranında hazırlanmış örnek dosyalar yer almaktadır. Stok yorum ekranı için hazırlanmış örnek verilen sipariş birimi <020,Verilen sipariş birimi> stok kodu<001,&stok Kodu> eldeki miktar <120,&Eldeki stok miktarı> stok yabancı ismi<003,st&ok Yabanci Ismi> Depodaki stok miktarı: <121,&Depodaki stok miktarı> Cari yorum ekranı için hazırlanmış örnek Cari kodu: <001,&Kodu> Ünvanı: <002,Ü&nvany> Iskonto kodu: <023,Y&Iskonto kodu> BANKA TCMB kodu: <048,&1. Banka TCMB kodu> Kuruluş programının Program akış parametreleri (091400) ekranının Stok parametreleri sayfasına Stok yorum ekranı otomatik açılsın ve cari parametreleri sayfasına Cari yorum ekranı otomatik açılsın parametreleri yer almaktadır. Bu parametrelerin (Evet) olarak işaretlenmesi durumunda evraklardan stok ve cariler seçildiğinde Ctrl+Shift+O tuşlarına basılmasına gerek kalmadan yorum ekranları otomatik açılacaktır. 6.4 Barkod Parametreleri 9000 serisinde stok barkodlarını stok tanıtım kartının barkodlar penceresinde iken ALT+B tuşlarına basarak otomatik olarak oluşturabilirsiniz. Ancak daha önce, otomatik olarak oluşturulacak barkodda hangi bilgilerin yer alacağını programınıza tanıtmanız gerekir. Bunun için barkod içerik parametreleri programını kullanacaksınız. Eğer satışlarınız kendinden barkodlu ürünlerden oluşuyorsa, (yani ürünlerin üzerinde barkod etiketleri varsa) bu programı kullanmaya gerek yoktur. Mouse göstergesi bu seçeneğin üzerine geldiğinde karşınıza iki seçenekten oluşan bir alt menü gelecektir. Şimdi bu menülere nasıl girileceğini sıra ile açıklamaya çalışalım Barkod içerik parametreleri (092710) Stoklarınızın barkodlarını stok kartlarından programınızın otomatik vermesini istiyorsanız, öncelikle barkodlarda yer alacak bilgilerin içeriğini tanımlamanız gerekir. Bu bölümde oluşturacağınız barkodların içeriklerini yani, hangi bilgileri kapsayacağını programınıza tanıtacaksınız. Şimdi barkod içerik parametrelerinin neler olduğunu inceleyelim. No: Bu alan programınız tarafından otomatik olarak verilmektedir. Kullanıcıların bu alana herhangi bir giriş yapmaları söz konusu değildir. Açıklama: Barkod parametrelerine ilişkin herhangi bir açıklamayı bu alana girebilirsiniz. Örneğin gramajlı ürünlerin barkod içeriklerini tanımlayacak iseniz, bu alana Gramajlı Ürünler veya daha 140

141 detaylandırarak, Gramajlı Şarküteri veya daha da detaylandırarak Gramajlı Kuruyemiş açıklamalarını girebilirsiniz. Adetli veya tutarlı ürünlerinin barkod içerikleri girilirken, bu alana Adetli Ürünler veya Tutarlı Ürünler açıklamaları girilebilir. İçerik: Bu alanda satır sonu butonu tıklandığında karşınıza küçük bir pencere gelecektir. Sizden istenilen, tanımlamakta olduğunuz barkodda hangi bilgilerin yer alacağını seçmenizdir. Eğer gramajlı ürünler için barkod içerik parametrelerini giriyor iseniz, içerik Kod+Miktar olabilir. Bunun anlamı; oluşturulacak barkodda ürün kodu ve miktar (gramaj) bilgisi olacak demektir. Ya da adetli ürünler için barkod içerik parametrelerini giriyor iseniz, içerik Kod veya Kod + Birim Fiyat olabilir. Çarpan: İçerik uzunluk alanındaki değer (bu ürün fiyatı veya miktarı olabilir) büyütülmek istendiğinde (örneğin gram olan ürün miktarı kilograma çevrilmek istendiğinde), bu alana ilgili çarpan katsayısı girilmelidir. Bölen: İçerik uzunluk alanındaki değer (bu ürün fiyatı veya miktarı olabilir) küçültülmek istendiğinde (örneğin kilogram olan ürün miktarı grama çevrilmek istendiğinde), bu alana ilgili bölen katsayısı girilmelidir. Çarpan veya bölen alanları, içerik uzunluğuna ayrılan dijit sayısının (biraz sonra açıklanacaktır) ürün fiyatı veya gramajına ait dijit sayısını tam olarak karşılayamaması durumunda kullanılır. Çoğunlukla her iki alanın katsayısı 1 olarak kullanılmaktadır. Fl: Bu alana maksimum 3 dijitlik bir kod girilmelidir. Kendinden barkodlu olan ürünlerde, barkodun ilk 3 dijiti ürünün ait olduğu ülke kodudur. Biz şu anda kendi barkodumuz için içerik parametreleri tanımlıyoruz. Bu durumda fl nin (flag) ilk dijitine mutlaka -2- rakamını girmeliyiz. Bu, o ürünün barkodsuz (yani kendinden barkodlu olmayan) ürün olduğunu belirtir. Ondan sonra gelecek 2 dijiti ürününüze ait detay bilgilerin kodlanması şeklinde değerlendirebilirsiniz. Örneğin, barkodun 2. dijitini ürününüzün tartılı veya adetli olmasına göre kodlayabilirsiniz. Tartılı ürünler için -9-, adetli ürünler için -8- kodları verebilirsiniz. 3. dijit ise terazi kodu olarak kodlanabilir. Bir market düşünün. Bu markette et reyonu, fırın reyonu ve sebze reyonu var. Dolayısı ile her reyonda ürünlerin tartılacağı teraziler var. Her ürününün kendi reyonuna ait terazide tartılması gerekiyor. İşte barkodunuzun 3. dijitine terazi kodlarını girerek, o ürünün hangi teraziden geçeceğini tanımlayabilirsiniz (örneğin et reyonu 1, fırın reyonu 2, sebze reyonu 3 gibi). Bu tanımlamaların bir benzeri terazide de yapılmaktadır. Kod Uzunluk: Bu alana stok kartından gireceğiniz veya Ctrl+B tuşları ile otomatik olarak oluşturacağınız barkodun toplam uzunluğu girilmelidir. Kod uzunluğun içinde bir önceki alanda açıklamaya çalıştığımız flag de yer alır. Yani kod uzunluğun ilk 3 dijiti flage ayrılmıştır. Bunu ve flagden sonra gelecek ürün kodunun uzunluğunu dikkate alarak barkodun toplam uzunluğunu girmelisiniz. Örneğin ürün kodlarınız 4 dijitten oluşuyorsa, kod uzunluk; 3 (flag) + 4 (ürün kodu) = 7 dijit olacaktır. Kod uzunluk verirken dikkat edilmesi gereken bir nokta vardır. Barkodlar tipleri açısından kendi aralarında gruplara ayrılırlar. Her barkod tipinin uzunluğu farklıdır ve stok kartının barkodlar bölümünden seçilir. Örneğin Ean 13 (12 dijit uzunluğunda, 13. hane check dijittir (kontrol dijiti), Ean 8 (7 dijit uzunluğundadır, 8. hane check dijittir (kontrol dijiti)). Bu alana gireceğiniz kod uzunluk ve biraz sonra açıklayacağımız içerik uzunluk alanlarının toplamı, barkod tipine ayrılan uzunluğu geçemez. Yani barkod tipiniz Ean 13 ise, kod uzunluk ve içerik uzunluk alanlarını toplamı 12 dijiti aşamaz. İçerik Uzunluk: Barkodun içeriği, içerik alanında yaptığınız tanımlamaya göre değişiklik gösterir. Eğer oluşturacağınız barkod içeriği için kod+miktar seçeneğini tercih ettiyseniz, içerik uzunlukta ürünün miktar (yani gramaj) bilgisi yer alır. Kod+birim fiyat seçilmişse barkodun içerik uzunluğu ürünün birim fiyatı olacaktır. İşte bu alana da, barkodun içerik uzunluğunun kaç dijit olacağını girmelisiniz. 141

142 ÖRNEK: I II Açıklama : Gramajlı Ürünler Tutarlı Ürünler İçerik : Kod + Miktar Kod + Tutar Çarpan : Bölen : Fl : Kod Uzunluk : 4 4 İçerik Uzunluk : 5 5 Yukarıdaki örneklerimizde barkod tipi olarak Ean13 ü kullandık. İlk örneğimizde gramajlı ürünler için barkod tanımlaması yaptık. Flag 291 olarak tanımlandı. Bunun açılımı 2-Barkodsuz Ürün Kodu, 9 Tartılı Ürün Kodu ve 1 de terazi kodudur. Kod uzunluk 4 olarak verilmiştir. Yani barkodda ürün koduna 4 hane ayrılmıştır (örneğin 0001 gibi). İçerik uzunluk ise 5 dir. Bu bilgi teraziden gelmekte ve ürünün gramajını belirtmektedir. Ancak gram olarak gelen değeri teraziden geçerken kilograma çevirmek istediğimiz için bölen 1000 olarak verilmiştir. Yani gr. olan ürün miktarı 1kg. 255 gr. a çevrilmiştir. Bu tanımlamadan sonra, stok tanıtım kartında oluşacak ve teraziden geçerken tamamlanacak barkod aşağıdaki gibi olacaktır; Flag Ürün İçerik Check Kodu Dijit Barkodumuzun içerik değeri ürün teraziden geçerken oluşacaktır. Yani stok tanıtım kartında yer alacak bölüm sadece flag ve ürün kodudur (barkod içeriği kod+miktar seçildiği takdirde). İkinci örneğimizde tutarlı ürünler için barkod tanımlaması yaptık. Flag 282 olarak tanımlandı. Bunun açılımı 2-Barkodsuz Ürün Kodu, 8 Tutarlı Ürün Kodu ve 2 de terazi kodudur. Kod uzunluk 4 olarak verilmiştir. Yani barkodda ürün koduna yine 4 hane ayrılmıştır (örneğin 0002 gibi). İçerik uzunluk ise 5 dir. Bu alan ürünün tutarı için ayrılmıştır. Ancak 5 haneli tutarın yetmeyeceği düşünülerek çarpan 100 olarak verilmiştir. Bu durumda 12,550 TL olan ürün fiyatı teraziden geçerken 100 ile çarpılarak 1255 TL ye çevrilecektir. Oluşan barkod; Flag Ürün İçerik Check Kodu Dijit İkinci örneğimizde de barkodumuzun içerik değeri ürün teraziden geçerken oluşacaktır. Yani stok tanıtım kartında yer alacak bölüm sadece flag ve ürün kodudur (barkod içeriği kod+tutar seçildiği takdirde). Eğer barkod içeriği sadece kod olarak seçilmişse, bu durumda oluşacak barkod (flagin 292 olduğunu düşünürsek); Flag Ürün boş Check Kodu Dijit Barkod tipi Ean13 olup, barkod içeriği sadece kod seçildiğinde, stok kartına barkodun tamamı otomatik olarak gelecektir. 13 dijitten oluşan barkodun ilk 3 dijiti flag, son 5 dijiti ise ürün kodu ve check dijit olacaktır. Örneğin; Flag Ürün Check Kodu Dijit Evet, bu girişleri yaptıktan sonra sıra, barkod içerik parametrelerini bilgisayarınızın sabit diskine kayıt etmeye gelmiştir. Bunun için ALT+S tuşlarını kullanacaksınız. ALT+S tuşları ile kayıt etmediğiniz içerik parametrelerini tekrar girmek zorunda kalacağınızı lütfen unutmayınız. 142

143 6.4.2 Etiket döküm parametreleri (092720) Bu program yardımı ile sipariş verilirken ve sipariş alınırken, stokların fiyatları değiştirildiğinde ve mal girişlerinde toplu etiket dökümü yapılıp yapılmayacağı belirtilecektir. Şimdi programa girerek, etiket döküm parametrelerini satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden Evet-Hayır şeklinde belirleyiniz. Bu ekranın sadece öngörülen etiket tipi alanında evet/hayırdan farklı olarak seçim yapılacaktır. Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda, KON9000 yada BARKOD9000 programlarının Etiket/Barkod etiket parametreleri bölümünün açıklama alanından girdiğiniz etiket tipleri bir pencere içinde karşınıza gelecektir. Bu aşamada stoklarınızın barkod etiket basımlarında hangi etiket tipini kullanacağınızı bu pencereden seçmelisiniz. Bu alandan yapacağınız seçime göre barkodlarınızın etiketlerini toplu olarak basabileceğiniz gibi, irsaliye, fatura vb. evrakların hareket girilen herhangi bir satırı üzerinde CTRL+I tuşlarına basarak, sadece ilgili satırda bulunan stok için barkod etiketi de basabileceksiniz. 6.5 Senet-Çek Parametreleri Bu bölümden, çek-senet raporları ve analizleri hazırlanırken baz alınacak dönem parametreleri ve bazı genel parametreler tanımlanacaktır Senet - Çek genel parametreleri (095200) Bu program yardımı ile bazı senet-çek hareketlerine yön verecek parametreler tanımlayacaksınız. Bunların neler olduğu aşağıda açıklanmıştır. Senet-Çek Poz. Raporlarında Sadece Müş. Değerlendir: Satır sonu butonu tıklanarak bu parametre -evet- olarak seçildiğinde, FİNANS Yönetimi/Raporlar/Çek-Senet bölümünden pozisyonlarına göre alınan raporlarda, sadece müşteri firmaların çekleri (veya senetleri) listelenecektir. Yani satıcı ve diğer carilere ait çekler raporlarda görünmeyecektir. Aksi halde, yani parametreyi -hayır- olarak seçerseniz, pozisyonlarına göre alınan raporlarda, müşteri, satıcı, diğer cari çeklerinin (veya senetlerinin) hepsi raporlarda yer alır. Dövizli Değerli Kâğıt İade Hareketlerinde Döviz Kuru: Müşterilerinizden (veya satıcılarınızdan, diğer carilerinizden) farklı döviz cinsine göre aldığınız çekleri bankaya takasa yolladıktan sonra bu çeklerin karşılıksız çıkması halinde karşılıksız iade şeklinde tekrar portföye girişleri yapılır. Daha sonra karşılıksız çıkan bu çeklerin ilgili firmalara çıkışlarının yapılması gerekir. Eğer bu parametreyi Önceki hareket döviz kuru olarak seçerseniz, bankadan karşılıksız olarak geri alınan çeklerin iadeleri ilk hareketinde ki döviz kuruna göre hesaplanacaktır. Diğer parametrenin seçilmesi durumunda da Evrakın döviz kuru baz alınacaktır. Bordroda Vade Bilgisi Dök: Senet-çek raporları alırken, bu raporlarda vade bilgilerinin de yer alıp almayacağı, bu alanda yapılacak tanımlama ile belirlenecektir. Eğer raporlarınızda vade bilgilerinin yer almasını istiyorsanız -evet- seçeneğini, aksi halde -hayır- seçeneğini seçmelisiniz. Önemli Not: Aşağıdaki sıra numaralarına göre belirtmiş olduğumuz parametreler programınızın Sistem/Sistem ve program parametreleri/ Program akış parametreleri (091400) ekranında detaylı olarak anlatıldığından bu bölümde tekrar açıklanmayacaktır. Sadece kolay bulmanız açısından ilgili programda kaçıncı sırada yer aldıklarının bilgisi verilecektir. Bundan dolayı diğer parametrelerin detaylı olarak açıklamalarına yer verilecektir.. (27) Senet çek detaylarını C/H açıklamasına taşı, (39) Çeklerde kara liste kontrolü, (72) Müşteriden alınan firma çekleri karşılıksız ise uyar, (96) Çek/senet girişinde detay sor, (100) Senet çek evraklarında TCMB banka kodu zorunlu mu, (115) Ödeme evraklarında cari borç bakiye veriyorsa uyar 143

144 Karşılıksız Çekler Başka Cariden Girilebilsin: Karşılıksız çıkan çeklere ait carilerin başka cariden girilebilmesini istiyor iseniz bu parametreyi evet aksi halde hayır olarak seçmelisiniz. Dövizli Değerli Kâğıt Hareketlerinde Döviz Kuru: Müşterilerinizden (veya satıcılarınızdan, diğer carilerinizden) farklı döviz cinsine göre aldığınız değerli kâğıtların (çek, senet vb.) sonradan gerçekleşecek hareketlerindeki döviz kurunun ilk hareketinde ki döviz kuruna göre mi yoksa hareketin gerçekleştiği evrakın döviz kuruna göre mi hesaplanacağı bu alandan belirlenecektir. Bunun için yapılacak işlem, satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden size uygun olan seçeneği seçmenizdir. Firma çeki/senedi çıkış detaylarını C/H Açıklamasına Taşı: Bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlendiğinde çek-senet çıkışlarının yapıldığı evraklarda ALT+D tuşları ile ulaşılan detaylar penceresine yapılan girişler, evrakın detay-açıklama kolonuna otomatik olarak taşınacaktır. Örneğin çek çıkış bordrosu ile bir firma çeki girişi yapıyorsunuz. Çek referans numarası otomatik olarak geldikten sonra ALT+D tuşlarına bastınız ve çek detay bilgilerini girdiniz. İşte bu ekrandan girilen çek no, banka, şube ve hesap no bilgileri parametre -evet- olarak seçildiğinde çek çıkış bordrosunun detay-açıklama alanına otomatik olarak taşınacaktır. Evet, senet-çek genel parametrelerinin neler olduğunu açıklamaya çalıştık. Programdan çıkmadan önce parametrelerinizi kaydetmeyi unutmayınız. 6.6 Gelir vergisi ve fon payı parametreleri (099400) 9000 serisinde gelir vergisi stopajı ve fon payı kesintilerini gerektiren evraklar yer alır. Örneğin serbest meslek makbuzu, gider makbuzu, müstahsilden alış faturası gibi. Bu evraklardan yapılacak kesinti oranları değişiklik gösterebilir. Sistem menüsünün bu bölümünden, farklı oranlardaki gelir vergisi stopajı ve fon payı kesintilerine ilişkin tanımlamalar yapılacak ve bu kesintilerin kaydedileceği muhasebe hesapları girilecektir. Bu programdan gerekli parametre girişleri yapıldıktan sonra, yukarıda sözünü ettiğimiz evrakların hareket satırlarına gelmeden hemen önce, burada tanımlı olan parametreler aynı şekilde ekrana gelecek ve sizden ilgili evrakta uygulanacak gelir vergisi stopajı ve fon payı kesintisini seçmeniz istenecektir. Şimdi parametre girişlerinin nasıl yapılacağını açıklamaya çalışalım. No: Gireceğiniz parametrelerin sıra numaraları programınız tarafından otomatik olarak verilmektedir. Bu alanda herhangi bir değişiklik yapılamaz. Adı: Biraz sonra oranlarını gireceğiniz gelir vergisi stopajı ve fon payı kesintilerine ilişkin açıklayıcı bir isim veya evrak cinsini (tanımını) bu alana girmelisiniz. Örneğin serbest meslek makbuzunda uygulanan kesintileri girecekseniz, adı olarak serbest meslek makbuzu veya SMM şeklinde bir giriş yapabilirsiniz. Gider makbuzu için gider makbuzu şeklinde bir isim girebilirsiniz. Aynı tip evrak için farklı oranlar girmeniz gerekiyorsa, SMM 1, SMM 2 şeklinde girişler de yapabilirsiniz. G.V. Stp %: Adı koluna girdiğiniz evrakta cinsinde uygulanacak gelir vergisi stopaj yüzdesini bu alana girmelisiniz. Fon %: Adı koluna girdiğiniz evrak cinsinde gelir vergisi stopajı üzerinden uygulanacak fon payı yüzdesini bu alana girmelisiniz. G.V Muh. Kodu: İlgili evrak cinsi üzerinden hesaplanan gelir vergisi stopajının kaydedileceği muhasebe hesap kodu bu alana girilecektir. Muhasebe hesap kodlarını F10 tuşu ile seçebilirsiniz. 144

145 Fon Muh. Kodu: İlgili evrak cinsi için gelir vergisi stopajı üzerinden hesaplanan fon payının kaydedileceği muhasebe hesap kodu bu alana girilmelidir. Muhasebe hesap kodlarını F10 tuşu ile seçebilirsiniz. Bu şekilde gelir vergisi stopajı ve fon payı kesinti oranları girildikten sonra parametrelerinizi ALT+S tuşları ile yada ekranınızın alt bölümünde yer alan Sakla butonunu tıklayarak kaydediniz. 6.7 Muhasebe Parametreleri Sistem modülünüzün bu bölümünde yer alan programlar ile GENEL MUHASEBE modülünün işleyişi ve entegrasyon ile ilgili parametre girişleri yapılacaktır. Şimdi, bu alt menüde yer alan programları sıra ile açıklamaya çalışalım Genel program parametreleri (096111) Bu program ile kullanıcılarımız, MUHASEBE modülünü kullanmaya başlamadan önce, firmalarının muhasebe kayıtlarının izlenmesine yönelik kendi yapılarına uygun olacak tanımlamalar yapacakladır. Şöyle ki hesap kod yapısını, mahsupta kasa kullanımı olup olmayacağını, kasa fişi kullanılıp kullanılmayacağını, fiş dökümlerinin nasıl olacağını, defter dökümlerinde neyi baz alacaklarını belirleyeceklerdir. Programa girdiğiniz karşınıza gelecek ekrandan yapacağınız parametre girişlerinin neler oldukları uygun oldukları başlıklar altında açıklanmıştır. Genel parametreler Bu bölümden muhasebe hesaplarınızın kod yapılarına ve muhasebe fişlerinde kasa kullanımlarının nasıl olacağına yönelik tanımlamalar yapılacaktır. Şimdi bu parametrelerin neler olduklarını tek tek inceleyelim. Muhasebe hesap kod yapısı kullanımı zorunluluğu aktif: Firmanızda muhasebe hesap kod yapısı kullanımı zorunlu ise bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Bu parametre seçilip bir alt satırda muhasebe hesaplarının kod yapısı tanımlandığında, artık bu yapının dışında muhasebe hesap kartı açılması mümkün olmayacaktır. Hesap kod yapısı: Firmanızda hesap kod yapısı kullanımı zorunlu ise yani bir önceki alan işaretlenmiş ise imleciniz bu alana gelecek ve firmanızda kullanılmakta olan muhasebe hesaplarına ilişkin kod yapısı girişi yapılacaktır. Yani, ana-muavin ve tali hesaplara kaçar dijit ayrıldığını ve hangi karakterlerin kullanılacağını bu alana gireceksiniz. Hesap kod yapısı örneği aşağıda verilmiştir; Hesap Kod Yapısı: Yukarıdaki örnekte ana hesaplara 3 dijit (bu tekdüzen hesap planı uygulaması nedeniyle bir zorunluluktur), muavin hesaplara 2 dijit, tali hesaplara da 3 dijit ayrılmıştır. Kullanıcılarımızın muhasebe hesaplarına ait kod yapısı tanımlamalarında, alfa nümerik karakterleri kullanarak tanımlayabilmeleri de mümkündür. Örneğin hesaplarınıza ilişkin kod tanımlamasında A01 gibi ya da B01 gibi bir düzene bağlı kalınmasını istediğinizi düşünelim. Yani hesap kodlarınızın son üç hanesi büyük harf ile başlayarak oluşturulsun. Bu durumda hesap kod yapısı alanına X00 gibi bir giriş yapmanız yeterli olacaktır. Çünkü programlarımızda büyük harfle yazılacak karakterler (X) ile belirtilmektedir a01 gibi bir hesap kod yapısı tanımlanacaksa, bu durumda kullanıcılarımız kod yapısı tanımlaması alanına x00 şeklinde giriş yapmalıdırlar. Çünkü küçük harfler programa (x) ile tanımlanmaktadır. 145

146 Eğer kullanıcılarımız hesap kod yapısı tanımlamalarında harf veya rakam kullanımının serbest olmasını istiyorlar ise bu durumda istedikleri karakter için (*) ifadesini kullanmaları gerekmektedir. Örneğin *00 gibi bir tanımlama yapılırsa, kullanıcılarımız gibi bunun yanı sıra A01 gibi hesap açabilme özgürlüğüne sahip olabileceklerdir. Söz konusu tanımlamalar muhasebe kodlarının her karakteri için geçerli olup, aynı kod içinde birden fazla karakter tanımlayabilmeniz de mümkündür. Mahsupta kasa kullanımı aktif: Bu alanda sizden mahsup işlemlerinizde kasa hesabı kullanımı olup olmayacağını belirtmeniz istenecektir. Eğer mahsupta kasa kullanımı yok olarak belirlenirse yani bu parametre işaretlenmez ise, muhasebe fişlerinizi girerken, mahsup fişi ile yaptığınız girişlerde kasa hesabını kullanamayacaksınız. Yukarıdaki açıklamalarımızı ve firmanızdaki uygulamaları dikkate alarak, mahsup işlemlerinizde kasa kullanımının olup olmayacağını belirtiniz. Kasa kullanımı var ise bu alana karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Kasa fişi kullanımı aktif: Bu parametre ile sizden MUHASEBE modülü ile olan çalışmalarınızda kasa fişi (yani tahsil ve tediye fişleri) kullanıp kullanmayacağınızı belirtmeniz istenecektir. Kasa fişi kullanımı var ise bu alana karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Yukarıda sıraladığımız 2 parametre ticari modüllerden muhasebeye entegrasyon yapılırken de geçerli olacaktır. Örneğin kasa fişi kullanımını hayır olarak işaretlediyseniz, FİNANS modülü ile bankadan nakit para çekme işlemi yaptıktan sonra bu hareket muhasebede mahsup fişinde yer alacaktır. Oysa ki kasa fişi kullanımı evet olsaydı muhasebede yaratılan fişin tipi tahsil olacaktı. Kasa alacak bakiye verdiğinde: Programınızdan kasa hesabını etkileyecek herhangi bir evrak girişi (kapalı kesilen faturalar, tediye makbuzu, dekont girişleri vb) yaptığınızda girdiğiniz değerler doğrultusunda kasa hesabı alacak bakiye veriyorsa programınızın sizi sadece uyarmasını, kayıt yapmanızı engellemesini, hiç bir müdahalede bulunmadan işlemlerinize devam edebilmenizi sağlayabilirsiniz. Programınızın bu işlemleri yapabilmesi için, sizin bu alandaki tanımlamanıza ihtiyacı olacaktır. Bu alanda tercih edebileceğiniz seçenekler aşağıda sıralanmıştır; Devam et seçeneğini seçerseniz, kasa hesabı alacak bakiye verdiğinde herhangi bir uyarı almadan işlemlerinize devam edebilirsiniz. Uyar devam et seçeneğini seçerseniz, kasa hesabı alacak bakiye verdiğinde programınızın sizi girdiğiniz değer doğrultusunda kasanın ne kadar alacak bakiye verdiğini öncelikle belirtecek fakat işlemlerinize devam etmenizi engellemeyecektir. Uyar devam etme seçeneğini seçtiğinizde ise, kasa hesabı alacak veren evraklarda programınızın sizi uyaracak ve evrak girişinizi engelleyecektir. Muhasebe fişi sıra/yevmiye F10 da açıklama gösterilsin: Programınızın Genel Muhasebe modülünde yer alan Muhasebe Fiş evraklarının sıra ve yevmiye no alanlarında F10 tuşuna bastığınızda karşınıza, önceden girilmiş olan muhasebe fişlerinin yer aldığı bir ekran gelecektir. İşte bu ekranda, muhasebe fişlerine ilişkin açıklama kolonunun da yer almasını istiyor iseniz bu alanın başındaki kutucu (evet) olarak işaretlemeniz yeterlidir. Muhasebe fişinde hesap bakiyesi gösterilmesin: Bu parametre ile kullanıcılarımız muhasebe fişi içerisinde imleçleri hangi satır üzerinde ise, ilgili satırda bulunan hesaba ait bakiyenin muhasebe fişinde görüntülenip görüntülenmeyeceğini belirleyeceklerdir. Bu parametre göster olarak işaretlenirse hesapların varsa bakiyeleri muhasebe fişi ekranın alt bölümünde yer alan hesap bakiyesi alanında görüntülenecek, aksi durumda yani gösterme olarak seçilirse fişten girilen hesapların bakiyeleri izlenmeyecektir. Böylece kullanıcılarımız fiş girişleri esnasında hesaplarının bakiyelerini de kontrol edebileceklerdir. Muhasebe fişi Shift+F1/F2 de KDV hesabı otomatik bulunsun: Programlarımızda Shift+F1 (KDV ayır) tuşuna basarak, muhasebe fişinde hesaplar için girilen (borç/alacak) tutarı üzerinden KDV tutarı ayrılmakta ve ayrılan KDV tutarı da fişe otomatik olarak yazılmaktadır. Aynı şekilde Shift+F2 (KDV 146

147 hesapla) tuşlarına basılarak da, girilen tutar üzerinden KDV tutarı hesaplanmakta ve yine fişe otomatik olarak yazılmaktadır. Bunun için yapılacak tek işlem, bu tuşlara basıldıktan sonra karşınıza gelen, K.D.V. hesap ve oranlarının yer aldığı pencereden K.D.V. hesaplamasının hangi oran üzerinden ve hangi K.D.V. hesabına atılacağını seçmenizdir. Bu seçimle birlikte işlem yaptığınız tuş grubuna bağlı olarak girdiğiniz tutardan K.D.V. ayrılıp ya da hesaplanıp, K.D.V. hesabı ile birlikte muhasebe fişinize yansıyacaktır. Eğer ki kullanıcılarımız fiş girişlerinde tutarı yazdıktan hemen sonra, herhangi bir seçim ekranı ile karşılaşmadan Shirft+F1 ve Shift+F2 tuşlarına bastıklarında KDV lerin otomatik hesaplanmasını ve ilgili hesaba yazılmasını istiyorlar ise yani hesaplamalarını karşılarına gelen K.D.V. hesap ve oranlarının yer aldığı pencereden seçerek değil de, otomatik yapılmasını istiyorlar ise bu parametreyi (evet) olarak işaretlemelidirler. Tabii ki tüm bu işlemlerin geçerli olabilmesi için kullanıcılarımızın, her hesap için tanıtım kartından öncelikle KDV tipini belirlemesi (%18, %26 gibi), daha sonra bu KDV tipleri için çalışacak vergi hesap kodları ile oranlarının girişini yapmaları gerekmektedir. Aksi durumda hesaplama otomatik olmayacak kullanıcılarımız tekrar KDV seçim penceresi ile karşılaşacaklardır. KDV hesap kod ve oranlarının girişleri ise Muhasebe modülünün Yıllık Bildirim ve Beyannameler/KDV Modülü/Vergi hesap kodları (086711) programından yapılmaktadır. Bu hesaplama işlemi sadece ve sadece hesaplar için tanıtım kartından Fişte KDV hesaplama şekli parametresinin manüel olarak belirlenmesi durumunda geçerli olacaktır. Aksi durumda bu hesaplama dikkate alınmayacak hesaplama şekli olarak belirlenen diğer seçenekler dikkate alınacaktır. KDV ayırmada KDV tipi farklı ise uyarı verilsin: Shift+F1 tuşları ile muhasebe fişinin ilgili satırındaki hareket tutarı üzerinden K.D.V. tutarını ayırabilir ve ilgili K.D.V. hesabına otomatik olarak yazdırılabilir. Bunun için; muhasebe fişine ilgili hareket girildikten sonra, borç ya da alacak kolonlarından ilgili olanında Shift ve F1 tuşlarına basıp karşınıza gelen K.D.V. hesaplarının ve oranlarının yer aldığı pencereden ilgili KDV hesabını seçmelisiniz. İşte bu ekrandan seçtiğiniz KDV oranı ilgili hareketin hesap kartından seçilen KDV tipinden farklı olduğunda programın sizi uyarmasını istiyor iseniz bu parametreyi evet aksi halde hayır olarak seçmelisiniz. Bu parametrenin evet olması durumunda programınız sizi Seçilen KDV Hesap Kodu tipi ile matrah hesabın KDV tipi farklı! Mesajı ile uyaracak ve hemen sonra Eminim Devam et KDV hesap kodunu tekrar seç Onay ekranı karşınıza gelecektir. Bu aşamada KDV tipini farklı bile seçmiş olsanız işleminize devam edebilir ya da tekrar KDV hesap kodu ekranına dönerek yeni KDV oranını seçebilirsiniz. Evet, genel program parametrelerinin neler olduğunu sizlere kısaca açıklamaya çalıştık. Bu ekran ile ilgili girişlerinizi tamamlandıktan sonra, bilgilerinizi <ALT+S> tuşlarını kullanarak bilgisayarınızın sabit diskine kayıt etmelisiniz. Muhasebe fişinde hesap çalışma şekli kontrolü aktif: Hesap tanıtım kartı ekranından tanımlanan ya da otomatik olarak yüklenen her hesap kartının borç ya da alacak olarak çalıştığına ilişkin bilgi çalışma şekli alanından belirlenmektedir. 320 ile başlayan hesaplar için bu alan alacak çalışır, 120 ile başlayan hesaplar için bu alan borç çalışır şeklinde ifade edilmektedir. Dolayısıyla muhasebe fişlerinden bu hesaplara ilişkin girişler yapıldığında örneğin 320 ile başlayan hesaplara yönelik borç girişi yapıldığında ya da 120 ile başlayan hesaplar için alacak girişi yapılmak istendiğinde programınızın sizi uyarmasını istiyor iseniz Muhasebe fişinde hesap çalışma şekli kontrolü parametresinin başında yer alan kutucuğu (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Böylece programınız sizi, borç çalışan bir hesap için alacak girişi yaptığınızda hesap çalışma şeklinin uyumsuz olduğunu bildirecektir. 147

148 Muhasebe fişi kayıttan sonra dökülsün: GENEL MUHASEBE modülünde en çok bilgi girişi yapılacak bölüm muhasebe fişleridir. Bu alanda sizden istenen, her muhasebe fişi edildikten sonra, yazıcıdan dökümünü alıp almayacağınızı belirtmenizdir. Fişinizin dökülmesini istiyor iseniz bu parametrenin başında yer alan kutucuğu (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır Açılış fişinde hesabın daha önce girilmiş açılış fişi varsa uyar: Muhasebe fiş girişleriniz sırasında daha önceden açılış fişi düzenlenmiş olan muhasebe hesapları için tekrar açılış fişi girmek istediğinizde programın sizi uyarması için bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak seçmelisiniz. Böylece programınız sizi açılış fişi var mesajı ile uyaracak dolayısıyla giriş yapmanıza izin vermeyecektir. Muhasebe fişi girişinde hesap ismini açıklamaya taşı: Programlarımızın Muhasebe/Muhasebe fişleri menüsünden, fiş girişleri yaparken muhasebe hesap isimlerinin otomatik olarak AÇIKLAMA alanına gelmesini istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak seçmelisiniz. Aksi halde açıklama alanı boş olacaktır. İşletme hesap kod yapısı zorunluluğu aktif: İşletme defteri esasına göre, defter tutan firmalar (SMMM), işletmelerine ilişkin tanıtacakları hesaplarda yani BURO9000 programının İşletme/Kartlar/Hesap tanıtım kartı (267100) ve SM Defteri/Kartlar/Hesap tanıtım kartı (257100) ekranından tanımlayacakları işletme hesaplarında hesap kod yapısı kullanımını zorunlu hale getirmek istiyorlar ise bu parametreyi (evet) olarak işaretlemelidirler. Daha sonra bir alt satırdan da işletme hesaplarında kullanılacak kod yapısını tanımlayarak, artık bu yapının dışında işletme hesap kartı açılmasını engellemiş olacaklardır. Bu parametrenin başındaki kutucuk işaretlenmez ise böyle bir zorunluluk olmayacaktır. İşletme hesap kod yapısı: İşletme hesap kod yapısı kullanımı zorunlu ise yani bir önceki alan -evetolarak seçilmiş ise imleciniz bu alana gelecek ve işletme hesaplarınıza ilişkin kod yapısı girişi yapılacaktır. Örneğin, gibi. Böylece kullanıcılarımızın bu alana girilen yapının dışında hesap kartı açabilmeleri mümkün olmayacaktır. Aksi durumda program örneğimize göre hesap kodları kod yapısında tanımlanmalıdır şeklinde uyaracak ve girişi engelleyecektir. İşletme hareket girişinde hesap ismini açıklamaya taşı: Muhasebe Bürosu programımızın İşletme menüsüyle işlem yapan kullanıcılarımızın, işletme gelir ve gider hareket girişlerinde seçtikleri hesapların isimlerini otomatik olarak açıklama alanına yazabilmelerini sağlamak için yapılması gereken tek işlem bu parametrenin (evet) olarak işaretlenmesidir. Yuvarlama tipi: Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda karşınıza küçük bir pencere açılacak ve K.D.V. beyannamesi dökülürken hangi yuvarlama tipinin kullanılacağını belirtmeniz istenecektir. Yuvarlama tipi seçimini ilgili seçeneği tıklayarak yapabilirsiniz. Ekranınızdaki pencerede yer alan yuvarlama tiplerine ilişkin açıklamalar aşağıda verilmiştir. Yuvarlama yapma: Bu seçeneği seçtiğinizde, her hangi bir yuvarlama hesabı yapılmayacak, küsuratlı değerler olduğu gibi dökümlerinize yansıyacaktır. Küsuratı at: Bu seçeneği seçtiğinizde, dökümlerinizde yer alacak değerlerin küsurat kısımları (aşağıda vereceğiniz yuvarlama miktarı dikkate alınarak) atılacak ve tam sayı halinde dökümünüzde yer alacaktır. Örneğin yuvarlama miktarı 0.01 olarak verildiğinde bu, 0.,01 TL'ye kadar olan küsurat kısımlarının atılacağı şeklinde yorumlanmalıdır. 13, 350 değeri 0,05 TL'lik kısmı atılacağından 13,300 olarak dökümünüzde yer alacaktır. Yakınına yuvarla: Bu seçenek seçildiğinde, küsuratlı değerler aşağıda vereceğiniz yuvarlama miktarı dikkate alınarak en yakın tam sayıya yuvarlanacaktır. Örneğin 'yuvarlama miktarı' 100 olarak verildiğinde; 13, 350 değeri...13, TL'nin 100'e yuvarlanması ile 13,400 olarak 13, 345 değeri...13,3 45 0,45 TL'nin 0'a yuvarlanması ile 13,300 olarak dökümünüzde yer alacaktır. 148

149 Yuvarlama miktarı: Yuvarlama yapılırken baz alınacak miktarın ne olduğu bu alana girilecektir. Evet, genel program parametrelerinin neler olduğunu sizlere kısaca açıklamaya çalıştık. Bu ekran ile ilgili girişlerinizi tamamlandıktan sonra, fiş dökümleri ile ilgili açıklamalarımıza geçebiliriz. Fiş döküm parametreleri Bu ekrandan fiş ve yevmiye dökümlerine ilişkin bazı şekilsel ve içeriksel özellikleri belirleyeceğiz. Şimdi döküm parametrelerinin neler olduğunu açıklamaya çalışalım. Fiş döküm tipi: Bu alanda kullanıcıların fiş dökümlerini istedikleri detayda listeleyebilmeleri mümkündür. Fiş dökümü (1) (Normal döküm) olarak seçilmesi durumunda dökülen muhasebe fişlerinde sadece hareket gören muhasebe hesapları dökülecek ve borç/alacak meblağları bu hesaplara yazılacaktır. Yani bu dökümde hesapların bağlı oldukları ana hesaplar ve ara hesaplar belirtilmeyecektir. Fiş dökümü (2) (Ana hesap+alt Hesap Meblağ detayda) olarak seçilirse dökümde borç ve alacak kolonları haricinde detay başlıklı bir kolon daha yer alacak ve öncelikle hareket gören muhasebe hesabının bağlı olduğu ana hesap belirtilecek ve borç alacak meblağı ana hesaba yazılacaktır. Hareket gören hesaba ilişkin meblağ ise dökümün detay kolonunda belirtilecektir. Fiş dökümü (3) (Ana hesap+ara hesap+alt hesap Meblağ detayda): Bu parametrenin seçilmesi durumunda hareket gören muhasebe hesaplarının borç ve alacak meblağları bağlı oldukları ana hesaplara yazılarak listelenecektir. Yalnız bu dökümde hesabın bağlı olduğu ara hesaplarda yer alacaktır. Dolayısıyla meblağlar hareket gören hesapta ve bu hesabın bağlı olduğu ara hesapta dökümün sadece detay kolonuna yazılacaktır. Fiş dökümü (4) (Ana hesap+alt hesap Meblağ borç-alacakta): Seçilirse hareket gören muhasebe hesabının borç ve alacak meblağı hem bağlı olduğu ana hesapta hem de kendi hesap kodunun listelendiği sırada ayrı ayrı yazılacaktır. Bu parametre seçilirse fiş dökümlerinde detay kolonu yer almayacaktır. Fiş dökümü (5) (Ana hesap+ara hesap+alt hesap Meblağ borç-alacakta) seçilirse hareket gören muhasebe hesabının borç ve alacak meblağı hem bağlı olduğu ana hesap ve ara hesapta hem de kendi hesap kodunun listelendiği sırada ayrı ayrı yazılacaktır. Bu parametre seçildiğinde de fiş dökümlerinde detay kolonu yer almayacaktır. Hesap sıralı düzenlensin: Bu alanda, fiş dökümlerinizin hesap kodlarına göre sıralanmasını isteyip istemediğinizi belirtmeniz gerekmektedir. Hesap sıralı olsun istiyor iseniz bu parametreyi (evet) olarak işaretlemelisiniz. Borç-alacak sıralı düzenlensin: Bu alanda, fiş dökümlerinizin borç-alacak değerlerine göre sıralı olarak dökülmesini isteyip istemediğiniz belirtilecektir. Borç-alacak sıralı olsun istiyor iseniz bu parametreyi (evet) olarak işaretlemelisiniz. Meblağ sıralı düzenlensin: Bu parametreye karşılık gelen kutucuğu işaretlemez iseniz yani hayır olarak seçerseniz, fiş dökümlerinizdeki hesaplara ait değerler, küçükten büyüğe doğru sıralanacaktır. Eğer bu ekrandan fiş dökümü hesap sıralı alanı evet olarak işaretlenmiş ve fiş dökümü meblağ sıralı alanı hayır olarak seçilmiş ise, fişlerinizdeki sıralama öncelikle hesap kodlarına göre yapılacak, sonra bu hesaplara ait meblağlar dikkate alınacaktır. Yani meblağ sıralaması aynı hesaplar arasında olacaktır. Sadece yevmiye numarası dökülsün: GENEL MUHASEBE modülünde girdiğiniz fişler iki ayrı seri numarası ile takip edilmektedir. Bunlardan birincisi, programınızın gün içinde her fiş girişinizde otomatik olarak ve artan sırada verdiği fiş nosudur. Diğeri ise, yıl içinde takip eden yevmiye no sudur. Fiş no her yeni günde 1'den başlayarak sıra ile artmakta, yevmiye no ise, dönem başında 1'den başlamakta ve dönem sonuna kadar her fiş girilişinde 1'er artarak devam etmektedir. İşte bu alanda yapacağınız tercih ile yazıcıdan alacağınız dökümlerde, gün içinde takip eden fiş numarasının yer almasını engelleyebilirsiniz. Bunun için yapacağınız işlem, bu parametrenin başındaki kutucuğu 149

150 (evet) olarak işaretlemenizdir. Eğer dökümlerinizde fişlere ait hem sıra hem de yevmiye numarasının yer almasını istiyorsanız, bu alandaki tercihiniz hayır olmalıdır. Yazı ile tutar yazılsın: Fiş dökümlerinizde yazı ile tutarın yazılmasını istiyor iseniz bu parametrenin başındaki kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. İcmal bilgisi dökülsün: Girilen muhasebe fişleri yazıcıya dökülürken, o fişte çalışan hesapların hangi ana hesaplara ait olduğuna dair bir icmal otomatik olarak dökülmektedir. Eğer siz fiş dökümleri sırasında icmal dökümünün listelenmesini istiyorsanız, bu parametrenin başındaki kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Hesap toplamları dökülsün: Genel Muhasebe modülünden girmiş olduğunuz fişlere ait hesap toplamlarının dökümünüzde yer almasını istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Ctrl+Q evrak açıklaması dökülsün: Bu parametre ile amacımız; kullanıcılarımızın muhasebe fişlerine yönelik Ctrl+Q tuşlarını kullanarak girmiş oldukları evrak açıklamalarının, yevmiye dökümlerinde ve muhasebe fiş dökümlerinde yazdırılmasının sağlanmasıdır. Bu parametre evet olarak işaretlenirse söz konusu dökümlerde, listelenen muhasebe fişlerinin hemen altında evrak açıklamalarına yer verilecek, aksi durumda evrak döküm açıklamaları yer almayacaktır. Kontrol bölümü dökülsün: Muhasebede kesilen her fiş kontrol edilmekte ve kontrolleri yapan kişi tarafından imzalanarak onaylanmaktadır. Döküm parametrelerinin bu seçeneği ile size, fiş dökümlerinde kontrolleri yapan kişi için bir imza yeri açılmasını isteyip istemediğiniz sorulmaktadır. Eğer fiş üzerinde imza yeri de açılmasını istiyorsanız, bu parametrenin başındaki kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Fişlerinizde imza yeri bulunmasını istemiyorsanız herhangi bir işlem yapmanıza gerek yoktur. Kontrol 1-2-3: Fiş dökümünde kontrol bölümünde açıkladığımız gibi, muhasebe fişleri kesildikten sonra ilgili kişilerce kontrol edilmekte ve imzalanarak onaylanmaktadır. Fişleri kontrol edecek olan ilgililerin isimlerinin fiş üzerinde otomatik olarak yer almasını istiyorsanız, bu alanlara ilgili kişilerin isimlerini girebilirsiniz. Kontrolden sonra boş satır sayısı: Fiş dökümünüzde kontrol bilgilerine yer veriyor iseniz yani fişleri kontrol eden kişilerin isimleri ve imzaları dökümünüzde yer alıyor ise bu alanda da sizden istenen bu bilgilerden sonra sayfalarınızda kaç satır boşluk bırakmak istediğinizi girmenizdir. 2 satır, 3 satır gibi. Kaydı oluşturan kullanıcı bilgisi dökülsün: Bu parametre ile amacımız programlarımızın Genel muhasebe/ Raporlar ve Grafikler/Fiş dökümleri menüsünde yer alan dökümlerde muhasebe fişlerinin hangi kullanıcılar tarafından oluşturulduğu detayının izlenmesidir. Bunun için yapılacak tek işlem bu parametrenin başında yer alan kutucuğun (evet) şeklinde işaretlenmiş olmasıdır. Böylece fiş dökümlerinizde öncelikle fişleriniz listelenecek hemen altında da bu fişi oluşturan kullanıcının bilgisine yer verilecektir. SRV/SRV kullanıcı, 1/1. kullanıcı gibi. Bu detay muhasebe fişi ekranında iken Ctrl+P tuşları ile dökümü alınan muhasebe fişlerinde de sunulacaktır. Kaydı değiştiren kullanıcı bilgisi dökülsün: Bu parametre ile de kullanıcılarımız, fiş dökümlerinde muhasebe fiş kayıtları üzerinde değişiklik yapan personellerinin bilgisini listeleyeceklerdir. Son değiştiren kullanıcı: SRV/SRV gibi. Çerçeve tipi: Series 9000 programları fiş dökümlerinde çizgi tiplerini sizin belirleyebilmenize olanak tanımıştır. Bunun için, bu alanda karşınıza gelecek penceredeki çizgi tiplerinden dilediğinizi seçmelisiniz. Bu seçimden sonra fişleriniz istediğiniz çizgi tipinde listelenecektir. Defter ve diğer döküm parametreleri 150

151 Bu bölümden defter dökümlerine ilişkin parametre tanımlamaları yapılacaktır. Bunların neler oldukları aşağıda detaylandırılmıştır. Yevmiye dökümünde önceki sayfalardan devir dökülsün: Yevmiye dökümlerinizde, her bir yevmiye sayfanın dökümü tamamlandıktan sonra bu sayfaya ait devir bilgilerinin, sonraki yevmiye sayfalarında da dökülmesi için bu parametre (evet) olarak işaretlenmelidir. Yevmiye dökümü detayında hesap bilgisi dökülsün: Yevmiye dökümlerinizde, ana hesaplar ile birlikte alt hesaplara ilişkin açıklamaların yer almasını isteyip istemediğinizi bu parametre ile belirteceksiniz. Yevmiye dökümünde fiş sıra numarası dökülsün: Genel Muhasebe modülünden girmiş olduğunuz muhasebe fişlerinizin sıra numarası, modülünüz tarafından otomatik olarak verilecek ve fiş sıra numaraları her yeni günde 1'den başlayıp, 1 artarak devam edecektir. İşte bu alandaki tercihinize göre, yazıcıdan alacağınız yevmiye dökümlerinde fiş sıra numaralarının yer alıp almayacağı belirlenecektir. Entegrasyonda kategori kullanan firmaların ihtiyaç duyabileceği bu özellik, bu parametrenin (evet) olarak işaretlenme durumunda dökümlerinizde fiş sıra numarası da yer alacaktır. Eğer dökümlerinizde fişlere ait sıra numarasının yer almasını istemiyor iseniz, bu alandaki tercihiniz hayır olarak kalmalıdır. Yevmiye dökümünde fiş tipi dökülsün: Fiş dökümlerinizde girilen her fişin fiş tipi de yer almaktadır (açılış, tahsil, tediye, mahsup, kapanış gibi). Eğer fiş tiplerinin dökümlerinizde çıkmasını istiyorsanız, bu parametrenin başında yer alan kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Yevmiye dökümlerinde fiş toplamı dökülsün: Bu parametrenin (evet) olarak işaretlenmesi durumunda, yevmiye dökümleri, belge no detaylı yevmiye ve yevmiye defteri gibi listelerde, her bir fişin dökümü tamamlandıktan sonra toplamı alınacak ve sonraki fişin dökümüne geçilecektir. Aksi durumda yevmiye dökümlerindeki fişler, toplamları alınmadan listelenecektir. Yevmiye dökümlerinde sayfa sonu toplam dökülmesin: Bu parametreye bağlı olarak kullanıcılarımız; yevmiye dökümlerinde sayfa sonu toplamlarının alınıp alınmayacağını tercihleri doğrultusunda belirleyebileceklerdir. Bu parametre (evet) olarak işaretlenirse yevmiye dökümlerinde sayfa sonu toplamları dökülmeyecek aksi durumda sayfa sonu toplamları dökümde yer alacaktır. Yevmiye dökümünde satır atlasın: Dökümlerde her bir yevmiye maddesi birbirlerinden çizgilerle ayrılmaktadır. Bu parametre (evet) olarak işaretlenirse çizgiler arasında birer satır atlanarak döküm alınacaktır. Kebirde hesap kodu dökülsün: 9000 serisi modüllerinden alacağınız dökümlerde (örneğin hesap hareket dökümü, yevmiye dökümü vb.) muhasebe hesap kodlarının da yer almasını isteyip istemediğinizi bu alanda belirteceksiniz. Kebirde hareket görmeyen hesap dökülmesin: Bu parametre dökülsün olarak kalırsa, GENEL MUHASEBE Modülü/Defterler/Büyük Defter bölümünden döküm alınırken, hareketi olmayan kebir hesapları da boş olarak listelenecektir. Parametre dökülmesin olarak işaretlenirse, kod aralığı girilen muhasebe hesaplarının içinde hareket görmeyen hesaplar varsa, bu hesaplar döküme dahil edilmeyecektir. Kebirde sayfa atlamasın: Kebir defterinde hareketler sayfa sonuna kadar devam etmiyorsa, borç alacak toplamının, hareketin bitimine mi, sayfa sonuna mı konulacağına, bu alanda karar verilir. Kasa defterinde hareket olmayan günler dökülmesin: Bu parametrenin başında yer alan kutucuk işaretlenmez ise yani dökülsün olarak kalırsa, GENEL MUHASEBE Modülü/Defterler/Kasa Defteri bölümünden döküm alınırken, hareket görmemiş günler için de sadece başlıktan oluşan bir sayfa 151

152 listelenecektir. Aksi halde, yani bu parametrenin başındaki kutucuk işaretlenirse hareket görmemiş olan günler listelenmeyecektir. Bu açıklamalarımızdan yararlanarak ilgili seçiminizi yapınız. Bilânço dökümlerinde nazım hesaplar dökülsün: Aldığınız bilânço dökümlerinde nazım hesaplara ait bilgilerin dökülmesini istiyorsanız bu parametrenin başında yer alan kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Eğer Bilânçonuzda nazım hesaplara ait dökümlerin yer almasını istemiyorsanız herhangi bir işlem yapmanıza gerek yoktur. Bilânçoda önceki dönem için açılış fişi okunmasın parametresi ile Genel Muhasebe modülünden alacağınız bilânçoların dökümüne ilişkin belirleme yapabileceksiniz. Programınızın Muhasebe/Bilânço, mali tablolar ve finansal analiz bölümünden alınan bilânço dökümlerindeki (İşletme özet bilânçosu, İşletme ayrıntılı bilânçosu vb.) önceki dönem kolonuna gelecek değerin açılış fişinden alınmasını istiyor iseniz bu parametrenin başında yer alan kutucuğu (evet) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Mizan dökümünde renkli dökülecek satırlar: Programlarımızın mizan dökümlerinde ana grup, alt grup, ana hesap, ara hesap ve alt hesapların farklı farklı renklerde dökülmesini sağlayabilmeniz mümkündür. Bunun için öncelikle bu alanda satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden renkli dökülecek mizan satırları belirlenmeli sonrasında ayarlar butonundan, seçilen satırın hangi renkte gözükeceği seçilmelidir. Gördüğünüz üzere her seçeneğin hemen yanında 1. 5 kadar sıralanmış özel satır rengi ifadeleri vardır. Bunlar ilgili satırların hangi renkte gözükeceğini belirlememizde bize yardımcı olacaktır. Çünkü bu ifadeler Ayarlar butonunun rapor renkleri seçeneği seçildiğinde karşımıza gelecek ve bu satırların dolayısıyla mizandaki hesapların hangi renkte olacağı belirlenecektir. Örneğin döküm parametrelerinden Ana grup (1.Özel satır rengi) parametresini işaretlediğimizi düşünelim. Daha sonra ayarlar butonundan rapor renkleri seçeneğini tıklayıp karşımıza gelen ekrandan 1.Özel satır rengi ifadesinin üzerine gelip ekranınızın sağ bölümündeki renk skalasından renk seçimi yapalım. Bu işlem sonrasında mizanlarınızdaki ana grupların seçtiğiniz renkte döküldüğünü göreceksiniz. Mali tablo başlıklarındaki grup harf ve sıra numaraları dökülmesin: Bu parametre ile amacımız; muhasebe yönetiminin Bilanço, mali tablolar ve finansal analiz menüsünden dökümü alınan mali tabloların her bir satırının başında A, B, C, 1, 2, 3 vb. şeklinde yer alan harf ve rakam detaylarının dökülüp dökülmeyeceğinin belirlenmesidir. Bu parametre seçildiğinde ilgili dökümlerde söz konusu detaylar dökülmeyecek aksi durumda dökümde yer alacaktır. Örneğin bu parametre seçili olmadan Özet bilanço (AKTİF) (085111) dökümü listelendiğinde ilgili satırlar aşağıdaki şekilde yer alacaktır. DÖNEN VARLIKLAR A.Hazır Değerler B.Menkul Kıymetler 1.Menkul Kıymetler D.Düşüş Karş. C.Ticari Alacaklar 1.Alacak Senetleri Reeskontu 2.Şüpheli Alacaklar Karşılığı İlgili parametre seçili olduğunda ise döküm aşağıdaki şekilde karşımıza gelecektir. DÖNEN VARLIKLAR Hazır Değerler Menkul Kıymetler Menkul Kıymetler D.Düşüş Karş. Ticari Alacaklar Alacak Senetleri Reeskontu Şüpheli Alacaklar Karşılığı Diğer Alacaklar 152

153 Alacak Senetleri Reeskontu Şüpheli Alacaklar Karşılığı Grup tanımlama Programların en önemli özelliklerinden biri, muhasebe işlemlerinizi birden fazla grup ile takip edebilmenizdir. Burada sözünü ettiğimiz grup kavramını biraz açmak istiyoruz; Programlarınızda esas olan bir para birimi vardır. Genellikle TL olarak kullanılan bu para birimi ana grup olarak ifade edilir. Tüm işlemler ana grup ile yapılır. Faturalar, dekontlar, muhasebe fişleri hep ana grup bazında girilir. Ana grup değiştirildiğinde (örneğin USD yapıldığında), bu sefer tüm işlemlerinizi USD bazında yaparsanız. Ancak, hareketlerinizi ana grup değerinin yanı sıra farklı değerler ile de takip etmek isteyebilirsiniz. Örneğin EUR(Euro) veya STR(İngiliz Sterlini) bazında hareket girişleri yapmak veya raporlar almak isteyebilirsiniz. Ya da stok bazında (yani miktarsal bazda) takip yapmak isteyebilirsiniz. İşte bu farklı değerleri grup olarak ifade ediyoruz. Programlar sisteminize ilk yüklendiğinde, 7 ayrı grup da otomatik olarak yüklenmiş olacaktır. Bunlardan ilki ana gruptur. Ana grubun değerinin (ya da döviz cinsinin) ne olduğunu şirket tanıtım kartından seçiyorsunuz (Bkz. Şirket Açma bölümü) Otomatik olarak yüklenen ikinci grup alternatif dövizdir. Ana grup ile yaptığınız tüm hareketleri alternatif döviz bazında da görebilirsiniz (mizanlar ve raporlarda). Alternatif döviz bazında hareket girişleri yapılamaz, sadece ana grup bazında girilen hareketler alternatif döviz bazında izlenebilir. Alternatif döviz cinsi seçimi yine şirket tanıtım kartından yapılmaktadır. Üçüncü grup orijinal dövizdir. orijinal döviz, ana döviz veya alternatif döviz gibi tüm stok-cari veya muhasebe hesaplarını içermez. orijinal dövizin ne olacağı her hesabın kartından girilir. Örneğin ana grup TL olarak seçildi. Bu durumda tüm işlemleriniz (hareket girişleriniz) TL bazında yapılacaktır. Alternatif dövizi ise EUR (Euro) olarak seçtiniz. Bu demektir ki; TL olarak girilen hareketlerinizi aynı zamanda DM bazında da izleyebilirsiniz. Ancak bazı müşterileriniz ile olan işlemleriniz sadece USD (Amerikan Doları) bazında gerçekleşiyor. Bu durumda ana grup olan TL nin geçersiz olması gerekir. İşte bu tür müşterileriniz için, müşteri tanıtım kartı bölümünden girilen döviz cinsi o müşterinin orijinal döviz cinsidir. Ya da bazı muhasebe hesapları ana grup ile çalışamaz, bu hesapların orijinal (kendilerine özel) bir döviz cinsleri vardır. Örneğin çek kasası, nakit kasası, dolar veya euro kasası olarak 3-4 ayrı kasa hesabı açtınız. Çek ve senet kasaları hem ana grup ile işlem görebilir, hem de tanımlı olan diğer gruplar ile. Ancak dolar veya euro kasası için orijinal döviz cinsi tanımlanmalıdır. Dolar kasası hesabı için orijinal döviz dolar, euro kasası içinse euro ilgili hesaplara özel döviz cinsleri orijinal döviz olarak kabul edilir ve o hesabın kartından girilir. Programınızda otomatik olarak yüklü bulunan diğer 4 grup stok gruplarıdır. Bu gruplar ile hareketler stoklarınızın 4 ayrı birimine göre miktarsal bazda takip edilebilir. Yani normalde tutar olan girilen değerlerin karşılıkları miktar bazında girilebilir. Evet, grup kavramını ve programınızda hali hazırda yer alan 7 grubu yeterince açıkladık sanırız. Ancak sadece grup tanımlamalarının yapılması, istediğiniz grup bazında takip yapabilmek için yeterli değildir. Dilediğiniz grup bazında hareketlerinizi takip edebilmek için, gruplara ait olan dövizler için günlük kur girişlerinin yapılması da gerekir. Örneğin alternatif döviz cinsi dolar ise, her gün dolar kuru girilmelidir. Aynı şekilde orijinal dövizin kuru da gün bazında girilmelidir. Stok grubu bazında takip için, muhasebe fiş girişlerinde, ilgili borç ya da alacak tutarları girildikten sonra <F8> tuşuna basılmalı ve o değerin miktar bazında karşılığı girilmelidir. <F8> tuşu ile muhasebe fişinden ana grup (örneğin TL) bazında girdiğiniz değerlerin diğer gruplar bazında da karşılıkları izlenebilir, gerekirse değişiklik yapılabilir. Grup tanımlamaları yapıldıktan sonra mizanlarınızı ve raporlarınızı dilediğiniz grup bazında listeleyebilirsiniz. Evet, bu programdan muhasebe fişleri girerken, gruplar arasında bakiye kontrolü yapılıp yapılmayacağı belirtilecektir. Şimdi grup girişlerinin nasıl yapılacağını açıklamaya çalışalım. 153

154 Grup adı: Sisteminize otomatik olarak yüklenen grup isimleri bu alanda yer almaktadır. Dilerseniz bu gruplara başka ilaveler de yapabilirsiniz. Bakiye kontrol: Bildiğiniz gibi muhasebe fiş girişlerinde borç ve alacak bakiyelerinin birbirlerine eşit olması gerekmektedir. Fiş girişlerinizde ilgili satırdaki grubun borç-alacak bakiyelerinin programınız tarafından kontrol edilmesini isteyip istemediğinizi bu alanda belirteceksiniz. Bunu da, satır sonu butonunu tıklayarak karşınıza gelecek penceredeki Var-Yok seçeneklerinden birini tıklayarak yapabilirsiniz. Eğer bu alandaki tercihiniz bakiye kontrolü yapılması şeklinde ise, programınız borçalacak bakiyelerini kontrol edecek ve eğer bakiyeler arasında bir eşitsizlik varsa, sizi bir mesaj ile uyararak o fişi kayıt etmenize izin vermeyecektir. Desimal: Her bir grubun desimal (yani ondalıklı) giriş hanesi olup olmayacağı bu alanda belirtilecektir. Eğer grupların desimal hanesi olmasını istiyorsanız, ilgili grup satırındayken bu kolona gelip desimal için ayrılmasını istediğiniz hane sayısınız giriniz. Örneğin ana grubunuz TL ve TL değerleri için kuruş giriş de yapmak istiyorsunuz. Bu durumda, ana grup satırının desimal kolonuna gelerek ilgili 2 sayısını girmelisiniz. Diğer parametreler Geçici vergi gelir vergisi oranı ve geçici vergi kurumlar vergisi oranı: Firma tanıtım kartı (501110) programının Mükellefiyet şekli alanında satır sonu butonunu tıkladığınızda karşınıza, Gelir vergisi mükellefi ve Kurumlar vergisi mükellefi seçeneklerinin yer aldığı bir pencere gelecektir. Bu aşamada sizden istenen, Geçici vergi beyannamesinin hangi mükellef cinsi için düzenleneceğini belirtmenizdir. Bu alandan yapacağınız seçim doğrultusunda Geçici vergi beyannamesine yansıyacak oran, ekranınızın bu alanlarına otomatik olarak gelecektir. Kullanıcılarımızın bu oranlar üzerinde değişiklik yapabilmeleri mümkündür. Kurumlar vergisi beyannamesi oranı, stopaj oranı, Gelir Vergisi Matrah ve Oranları butonu: Mikbüro 9 programının Toplu İşlemler/Firmaların dönemsel işlem fişlerini kes bölümünden mükellefi olduğunuz firmalar için Dönemsel işlem fişlerini otomatik olarak kesebilmeniz mümkün olmaktadır. Eğer mükellef cinsi olarak Kurumlar vergisi mükellefi, dönemsel işlem fişine ilişkin işlem tipi de Dönem içi vergilendirme mahsubu seçilmiş ise, otomatik olarak oluşacak dönemsel işlem fişlerinde bu ekranda gördüğünüz Stopaj Oranı ile Kurumlar Vergi Oranı alanlarındaki değerler dikkate alınacaktır. Mükellef cinsinin Gelir Vergisi Mükellefi olması durumunda ise, Gelir Vergisi Matrah ve Oranları butonundaki değerler ile stopaj oranı alanındaki değer dikkate alınacak ve Dönem içi vergilendirme mahsubuna ilişkin dönemsel işlem fişi bu değerler doğrultusunda oluşacaktır. Evet, genel program parametreleri ile ilgili tanımlamalarınızı bitirdiyseniz, <ALT+S> tuşları ile yaptığınız tanımlamaları bilgisayarınızın sabit diskine kayıt etmelisiniz Basit Alış/Satış Fişi İşlemleri Bu menüyü oluşturan programlar ile özel mahsup fişlerinde çalışacak muhasebe hesaplarının tanımlamaları ve standart muhasebe fişi programından ALT+B tuşları yardımıyla ulaşılan basit alış ve satış evrakına ilişkin alış ve satış tanımlamaları yapılacaktır. Şimdi bu programların neler olduklarını ayrıntılı olarak incelemeye çalışalım Alış tanımlamaları (096172) Parametreler menüsünde yer alan Alış ve Satış tanımlamaları; mükellefi olduğunuz firmaların alış ve satış işlemlerini daha basit ve daha seri bir şekilde girebilmenizi sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Bundan dolayı serbest muhasebeci kullanıcılarımız için bu programların çok işlevsel olacağını düşünüyoruz. Çünkü bu bölümden yapılacak stok tanımlamaları, genel muhasebe modülünün muhasebe fişleri/"basit Alış-Satış girişli fiş programında kullanılacak ve bu stokların her hareketine (giriş-çıkış) yönelik muhasebe fişleri de otomatik olarak oluşturulacaktır. Konuyu bir örnekle açıklamaya çalışalım; muhasebe büronuzda, bakkal gibi küçük işletmelerin kayıtlarını tutuğunuzu 154

155 varsayalım. Bu işletmelerde de gün içinde ekmek, gazete vb ürünlerin alış ve satışlarının yoğun olduğunu düşünelim. Bu ürünlere ilişkin muhasebe fişlerini tek tek girmek yerine bu bölümden yapacağınız tanımlamalar doğrultusunda, ilgili satış ve alış evrakına çağırabilecek ve hareketin cinsine göre (alış/satış) muhasebe fişlerini de otomatik olarak oluşturabileceksiniz. Böylece fiş girişlerinizi daha seri bir şekilde yapabileceksiniz. Evet, bu açıklamadan sonra Alış Tanımlamalarının nasıl yapılacağına değinebiliriz. Bu programları basit bir stok tanıtım kartı gibi düşünebiliriz. Yani alımı yapılan stokların isimleri, muhasebe kodları ve KDV oranları bu bölümden tanımlanacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza aşağıdaki gibi bir ekran gelecektir. Bu ekranda gördüğünüz her bir alana ilişkin açıklamalar aşağıda verilmiştir. Stok Adı veya Açıklaması: Bu alanda sizden istenen mükellefi olduğunuz firmalarda alımı yapılan ürünlerin isimlerini yada bu ürünlere ilişkin açıklamaları bu alana girmenizdir. Örneğin ekmek, gazete vb. Muhasebe Kodu: Bir önceki alanda tanımladığınız stok için çalışacak muhasebe kodu da bu alana girilmelidir. Muhasebe kodlarını F10 tuşuna bastınızda karşınıza gelecek ekrandan seçebilirsiniz. KDV Muhasebe Kodu: İlgili sokun KDV muhasebe kodu da bu alana girilmelidir. KDV Yüzdesi: Stoklarınız için 10 ayrı vergi oranı tanımlamanız mümkündür (Bkz. Kuruluş Programı/Sistem/Sistem ve Program Parametreleri/Vergi Parametreleri). Kuruluş programınızdan girdiğiniz vergi oranları, bu alanda satır sonunu butonunu tıklamanız halinde bir pencere içinde karşınıza gelecektir. Bu aşamada, sizden istenen tanımlamakta olduğunuz stokunuzun alış KDV oranını, bu pencereden seçmenizdir. KDV: Bu alanda da sizden istenen ilgili stokun alımları sırasında alış fiyatlarına KDV tutarının dahil olup olmayacağını belirtmenizdir. Bunun için bu alanda satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden size uygun olan seçeneği seçebilirsiniz. Evet, alış tanımlamaları ile ilgili girişlerinizi yukarıdaki açıklamalarımız doğrultusunda yaptıktan sonra ekranınızın alt bölümünde yer alan Sakla butonuna basarak kayıt etmelisiniz. Kayıt edilmeyen her bilgiyi tekrar girmek zorunda kalacağınızı size önemle hatırlatmak istiyoruz. Daha sonra bu tanımlamalar yukarıda da değindiğimiz gibi genel muhasebe modülünüzün Muhasebe Fişleri/Standart Muhasebe Fişleri programının hareket girişlerinin yapıldığı alanda ALT+B tuşlarına basarak ulaşacağınız basit evrak girişi ekranında kullanılacaktır. Yaptığınız bu tanımlamaların mükellefi olduğunuz diğer firmalara da aktarılmasını istiyor iseniz bu durumda ekranınızın alt bölümünde yer alan Firmalara Aktar butonunu tıklamalısınız. Bu işlem sonrasında karşınıza, firma seçim programından seçmiş olduğunuz firmaların yer aldığı bir ekran gelecektir. Bu ekrandan alış tanımlamalarının hangi firmalar için geçerli olacağını seçmelisiniz. Bunun için ilgili firmaların işlem alanını evet olarak belirtmeniz yeterli olacaktır. Böylece tanımlamış olduğunuz alış tanımlamaları, seçtiğiniz firmalara aktarılmış olacaktır. Eğer bu tanımlamalar tüm firmalarınız için geçerli olacaksa öncelikle ekranınızın Tüm firmaları ekle butonunu tıklayıp bütün firmalarınızı bu ekrana taşımalı ve sonrasında bu firmaların işlem başlıklı alanını F8 tuşuna basarak evet durumuna getirmelisiniz. Bu durumda yapacağınız son işlem, ekranınızın Devam butonuna basarak bilgilerinizi ilgili firmalara aktarmayı başlatmaktır Satış tanımlamaları (096173) Basit Alış/Satış fişi işlemleri menüsünün bu bölümünden de mükellefi olduğunuz firmaların satış işlemlerine yönelik tanımlamalar yapılacaktır. Programın çalışma mantığı bir önceki bölümde açıklamaya çalıştığımız alış tanımlamaları ile aynıdır. Aralarındaki tek fark bu bölümden, satışları yapılacak ürünlerin adının, ek açıklamasının, Muhasebe Kodunun, KDV Muhasebe Kodunun, KDV Yüzdesinin ve satışlar da KDV tutarının dahil olup olmayacağının belirtilmesidir. Dolayısıyla bu programı ayrıntılı olarak anlatma gereği duymuyoruz, daha fazla bilgi için Alış Tanımlamaları bölümünden yararlanabilirsiniz. 155

156 Alış/Satış parametreleri (096177) Standart Muhasebe fişleri programının hareket girişlerinin yapıldığı alanda ALT+B tuşlarına basarak mükellefi olduğunuz firmaların alış ve satışlarına yönelik hareketlerini girebilmeniz ve bu hareketlere ilişkin muhasebe fişlerini anında oluşturabilmeniz mümkün olmaktaydı. Bunun için öncelikle yapılması gereken programınızın Alış tanımlamaları ve Satış tanımlamaları bölümünden alışı ve satışı yapılacak ürünlerin programa tanıtılmasıdır. Bu bölümden de, basit evrak girişi ekranından, birden fazla aynı stok, aynı cari ve aynı KDV hesabına sahip hareketlerin, aynı muhasebe fişinde tek bir hesap altında birleştirilmesine yada ayrı hesaplar halinde oluşturulmasına yönelik parametre girişleri yapılacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza Alış/Satış parametreleri başlığı altında bir ekran gelecektir. Şimdi bu ekranda gördüğünüz alanların neler oluklarını inceleyelim. Aynı Cari Hesaplarını Birleştir: Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda karşınıza evet/hayır seçeneklerinden oluşan bir pencere açılacaktır. Bu parametrenin evet olarak seçilmesi durumunda, basit evrak girişi ekranından aynı cariye ait girilen tüm hareketler aynı muhasebe fişinde tek bir hesap altında birleştirilecektir. Aksi halde bu hareketler aynı muhasebe fişinde ayrı hesaplar altında yer alacaktır. Aynı Stok Hesaplarını Birleştir: Bu parametrenin evet olarak seçilmesi durumunda, basit evrak girişi ekranından aynı stoktan birden fazla giriş yapıldığında bu hareketler aynı muhasebe fişinde tek bir hesap altında birleştirilecektir. Aksi halde aynı muhasebe fişinde ayrı ayrı yer alacaktır. Aynı KDV Hesaplarını Birleştir: Bu parametrenin evet olarak seçilmesi durumunda ise, basit evrak girişi ekranından aynı KDV hesabına sahip stoklardan birden fazla giriş yapıldığında, bu hareketler aynı muhasebe fişinde tek bir hesap altında birleştirilecektir. Aksi halde aynı muhasebe fişinde ayrı ayrı yer alacaktır. Kayıtta Yazıcıdan Dök: Bu parametre ile amacımız kullanıcılarımızın Muhasebe fişleri/ Standart Muhasebe fişleri (81000) ekranında yer alan fiş sihirbazı&hızlı hareket girişi butonunu tıklayarak girdikleri basit evrak girişindeki bilgilerini otomatik olarak dökmelerini sağlamaktır. Bu parametre default olarak karşınıza hayır durumunda gelecektir. Eğer bu parametre evet olarak seçilirse basit evrak girişi nden girdiğiniz bilgileri ekranın alt bölümünde yer alan kayıt ve devam (ALT+D) butonu tıklanarak kayıt edildikten sonra, tüm bilgiler öncelikle ekranınıza dökülecek sonrasında da print ekranı otomatik olarak karşınıza gelecektir. Bu aşamada size düşen bilgilerinizi yazdır komutunu vererek döktürmenizdir. Bu parametre hayır olarak seçilirse, yazıcı ekranı karşınıza gelmeyecektir. Tabii ki kullanıcılarımızın ALT+P (yazdır) yardım tuşunu kullanarak basit evrak girişlerini yazıcıdan döktürme imkânı daima vardır. Evet, Alış/Satış parametreleri ile ilgili tanımlamalarınızı açıklamalarımız doğrultusunda yaptıktan sonra bilgilerinizi ALT+S tuşlarına basarak kayıt etmelisiniz. Aksi durumda bu ekrandan yaptığınız tanımlamalar geçerli olmayacaktır Özel Mahsup İşlemleri Bu bölümde yer alan programlar ile genel muhasebe modülünüzün Muhasebe Fişleri/Özel Mahsup Fişi İşlemleri için gerekli olan tanımlamalar yapılacaktır. Özel mahsup fişinin modülünüzde yer almasındaki temel amaç, rutin olarak girilmesi gereken bazı mahsup fişleri için zamandan tasarruf sağlamaktır. Bunun için öncelikle mahsup cinsleri (Bordro tahakkuku, Kira tahakkuku, S.M.M. tahakkuku, Muhtasar mahsup, KDV mahsup vb.) tanıtılacak, daha sonra her mahsup cinsi için çalışacak borçlu ve alacaklı hesapların programa girişleri yapılacaktır. Daha sonra bu tanımlamalar doğrultusunda özel mahsup fişlerinizi otomatik olarak oluşturabileceksiniz. Ayrıca programınızın size sunduğu takvim ekranı sayesinde, mahsup fişlerinizin hangi tarihte oluşturulması gerektiğini belirleyebilecek böylece iş akışınızı bu doğrultuda ve daha kontrollü yapabileceksiniz. Evet, bu kısa açıklamadan sonra bu menüyü oluşturan programların neler olduklarını daha yakından inceleyelim. 156

157 Özel mahsup kod tanıtımı (096174) Özel mahsup fişi ile tanıtımını yapacağınız belli başlı mahsup cinslerinin girişleri gerçekleştirilmektedir. Mikbüro programınızın, otomatik özel mahsup fişi oluştur programı sayesinde, mahsup fişinde çalışacak hesaplar için mahsup fişini otomatik olarak oluşturabileceksiniz. Özel mahsup fişlerini girmeye başlamadan önce bazı tanımlamaların yapılması gerekir. Bunlardan ilki mahsup cinslerine ilişkin tanımlamalardır. İşte programınızın bu bölümünden, özel mahsup fişinde kullanılacak mahsup cinslerinin tanıtımı yapılacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza, Özel mahsup tanıtım kartı başlığı altında bir ekranın geldiğini göreceksiniz. Şimdi bu ekranda ki alanların neler olduklarını dolayısıyla mahsup cinslerinin nasıl tanıtılacağını açıklamaya çalışalım. Özel mahsup kodu: Bu alana, tanıtımını yapmakta olduğunuz mahsup cinsinizin özelliklerini içeren maksimum 10 karakter uzunluğunda bir kod girişi yapabilirsiniz. yapabilirsiniz. Açıklama: Bu alana ise, tanıtımını yapmakta olduğunuz mahsup cinsinize ilişkin açıklayıcı nitelikte bilgi girişi Kesmeden Önce Uyar: Ekranınızda yer alan Muh. Evrak işlem takvimi butonu ile, tanıtımını yaptığınız mahsup cinsine ilişkin, mahsup fişinin hangi dönemde oluşturulacağını belirleyebilmeniz mümkündür. Dolayısıyla bu ekrandan belirlenen gün haricinde Özel mahsup fişi işlemleri bölümünden mahsup fişleri oluşturulmak istendiğinde programınız sizi İşlem günü daha gelmemiş" mesajı ile uyaracaktır. İlgili mahsup cinsi için belirlenen gün içinde birden fazla mahsup fişi oluşturulmak istendiğinde de "İşlem daha önce yapılmış" şeklinde uyaracaktır. Programınızın tanıtımını yaptığınız mahsup cinsine ilişkin mahsup fişlerini keserken bu tip uyarılar vermesini istiyor iseniz, bu alanı evet aksi halde hayır olarak seçmelisiniz. Fiş Kayıt Tarih Tipi: Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda karşınıza İşlem Tarihi ve Önceki ay sonu seçeneklerinin yer aldığı bir pencere gelecektir. Bu alandaki seçiminizin işlem tarihi olması durumunda tanımlamakta olduğunuz mahsup cinsine ilişkin otomatik olarak oluşturulacak özel mahsup fişinin tarihi, işlemin yapıldığı günün tarihinden alınacaktır. Önceki ay sonu seçeneğinin seçilmesi durumunda ise, ilgili fişe yansıyacak tarih bir önceki ayın son gününe ait olacaktır. Beyanname Mahsubu mu?: Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda karınıza evet/hayır seçeneklerinden oluşan bir pencere açılacaktır. Tanıtımını yaptığınız mahsup cinslerine ait fişler otomatik olarak oluşturulurken, hesaplardaki küsuratlı değerler Sistem/Muhasebe Parametreleri/Döküm Parametreleri bölümünden yaptığınız tercih doğrultusunda ileri yada geriye yuvarlanacak ve bu miktarlar ayrı bir muhasebe hesabına aktarılacaktır. Bu parametreyi evet olarak belirtirseniz, ilgili hesaplar KDV beyannamesi, Muhtasar beyannamesi vb. beyannamelere küsuratsız olarak yansıyacaktır. Aksi halde bu yuvarlamalar dikkate alınmayacak hesap olduğu gibi beyannamelere işleyecektir. 157

158 Şimdi sıra ekranınızın sol alt köşesinde gördüğünüz Muh. evrak işlem takvimi butonunu nasıl kullanacağınızı açıklamaya geldi. Bu takvimin programınızda yer almasındaki temel amaç, otomatik oluşacak mahsup fişlerinin hangi tarihte oluşturulması gerektiğinin belirtilmesidir. Başka bir ifade ile her ayın sonu yada her ayın başı oluşturulması gereken mahsup fişlerinin, ekranınızın kesmeden önce uyar alanında yaptığınız seçim doğrultusunda, farklı bir günde oluşturulmasını engellemek içindir. Bu butonu tıkladığınızda karşınıza Hareket İşlem Takvimi başlıklı bir ekran gelecektir. Bu ekranın ilk bölümünden tanıtımını yaptığınız mahsup cinsi için mahsup fişinin hangi dönemde oluşturulacağı seçilecektir. Bunun için ekranınızın Seçenekler alanında satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden size uygun olan dönemi seçmelisiniz. Bu alandaki seçiminizin her ayın ilk iş günü yada her ayın son iş günü olması durumunda, takviminizdeki ilgili ayın ilk iş günü ve son iş günü farklı bir renkle belirginleşecektir. Eğer ilgili fişi bu dönemler haricindeki herhangi bir günde oluşturmak istiyorsanız, örneğin her ayın 8 de gibi bir tercihiniz olacaksa, bu durumda seçenekler alanından her ayın ifadesini seçip, takvim bölümünden de ayın 8 ini mouse göstergenizle çift tıklamalısınız. Böylece seçtiğiniz tarih de farklı bir renkle belirginleşecektir. İlgili tarihi iptal etmek içinde tekrar mousunuzla çift tıklamanız yeterli olacaktır. Tüm bu belirlediğiniz dönemlerin Seçilenler bölümüne taşınması için de, ekranınızın üst bölümünde yer alan ekle alanını işaretlemeniz yeterlidir. Böylece ilgili mahsup cinsinin çalıştırılmasına yönelik tüm dönemlerini toplu halde bu bölümden görebilecek, hatta bu dönemler içinde iptal etmek istediklerinizi Sil butonuna basarak iptal edebileceksiniz. Gördüğünüz üzere bu ekranda tatil olan günler kırmızı renkli olarak karşınıza gelmiştir. Hatırlatıcı butonundan belirlediğiniz tatil günleri de bu ekranda kırmızı renkli olarak yer alacaktır. Eğer fişlerin oluşacağı tarih tatil günlerinden herhangi birine denk geliyorsa ilgili fişin tatilden önceki iş gününde yada sonrasındaki iş gününde oluşturulmasını sağlayabilirsiniz. Bunun için ekranınızın tatile denk gelen günler için bölümünden size uygun olan parametreyi işaretlemelisiniz. Bu erkandan belirlediğiniz gün dahilinde oluşturulan mahsup fişleri, daha sonra silinirse bu fişin takviminizdeki günü açık renkli olarak belirtilecektir. Evet, takvim ekranı ile ilgili girişlerinizi açıklamalarımız doğrultusunda yaptıktan sonra Tamam butonuna basarak işlemlerinizi onaylayabilirsiniz. Eğer bu ekranla ilgili işlemlerinizden vazgeçmiş iseniz Vazgeç butonunu tıklamalısınız. Tercihiniz ne olursa olsun karşınıza tekrar Özel mahsup kod tanıtımı ekranı gelecektir. Bu aşamada yapmanız gereken tanıtımını yaptığınız mahsup cinsini ALT+S tuşlarına basarak kayıt etmenizdir. Bu bölümden tanımladığınız mahsup cinslerini, Otomatik özel mahsup fişi oluştur programından seçerek, takvim ekranından belirlediğiniz günler dahilinde mahsup fişlerini otomatik olarak oluşturabileceksiniz Özel mahsup fişi tanıtımı (096175) Programınızın bu bölümünden de bir önceki bölümde tanımladığınız mahsup cinsleri için çalışacak borçlu ve alacaklı hesapların girişleri yapılacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza Özel mahsup fişi tanıtımı başlığı altında bir ekran gelecektir. 158

159 Bu ekranda öncelikle yapmanız gereken, borç/alacak tanımlaması yapacağınız mahsup cinsini Özel mahsup kodu alanından seçmenizdir. Bu seçimle birlikte ilgili mahsup cinsinin açıklaması otomatik olarak Özel mahsup açıklama alanına gelecek ve imleciniz ekranınızın hesap kodu alanında konumlanacaktır. Bu aşamada yapmanız gereken, bu alanda F10 tuşuna basıp karşınıza gelecek ekrandan ilgili mahsup cinsi için çalışacak hesap kodunu seçmenizdir. Ekranınızın açıklama kolonuna ise mahsup cinsinize ilişkin bilgi girişi yapabilirsiniz. Daha sonra bu ekranda sizden istenen, ilgili hesap için hesap işlem tipinizi belirtmenizdir. Bunun için işlem tipi alanında satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden size uygun olan seçeneği seçmelisiniz. Programınız size işlem tipi olarak sekiz seçenek sunacaktır, bu seçeneklerden, Elle değer girişi seçildiğinde programınız sizden, oluşturulacak mahsup fişinin borç ve alacak kolonları için değer girişi yapmanızı isteyecektir. Ay sonu borç bakiyesini- alacağa seçeneği tercih edildiğinde, ilgili hesabın ay sonu borç bakiyesi mahsup fişinizde alacağa yazılacaktır Ay sonu alacak bakiyesini- borca seçeneğinin tercih edilmesi durumunda, ilgili hesabın ay sonu alacak bakiyesi mahsup fişinizde borca yazılacaktır Önceki ay sonu borcunu - alacağa seçeneği ile ilgili hesabın önceki ay sonu borç bakiyesi mahsup fişinizde alacağa yazılacaktır Önceki ay sonu alacağını - borca seçeneği ile de, ilgili hesabın önceki ay sonu alacak bakiyesi mahsup fişinizin borcuna yazılacaktır Fişin bakiyesini oluştur (B/A) seçeneğinin seçilmesi durumunda, oluşan mahsup fişinin bakiyesi borç ise borca, alacak ise alacağa yazılır. Fişin bakiyesini oluştur (B) seçeneği, oluşan mahsup fişini borç bakiyesine yazar Fişin bakiyesini oluştur (A) seçeneği, oluşan mahsup fişini alacak bakiyesine yazar Evet, bu mahsup cinsinde çalışacak tüm hesaplar girildikten sonra, ekranınızdaki Sakla butonuna yada ALT+S tuşlarına basarak bilgilerinizi kaydedip, bir sonraki mahsup cinsine ilişkin parametreleri girmeye başlayabilirsiniz. Daha sonra bu mahsup cinslerine ilişkin mahsup fişini girmek istediğinizde, işlem tipi alanından seçtiğiniz hesaplamalar dikkate alınacak ve fişinize otomatik olarak yansıyacaktır. Ayrıca Otomatik özel mahsup fişi oluştur programı ile de tanımladığınız mahsup cinlerine ilişkin mahsup fişlerini otomatik olarak da oluşturabileceksiniz. 159

160 6.7.4 Entegrasyon Parametreleri Series 9000 programlarının ticari modüllerinden (stok, hizmet, satış, satın alma ve finans) genel muhasebe modülüne otomatik olarak entegrasyon yapılabilmektedir. Yani, SATIŞ yönetiminden bir müşterinize fatura keserken, faturayı kayıt ettiğiniz anda muhasebede ilgili fiş (stok hesabı alacaklımüşteri hesabı borçlu şekilde) otomatik olarak oluşturulur. Ya da FİNANS yönetiminden bir satıcınıza ödeme yaptınız. İlgili ödeme evrakını kayıt eder etmez, o evrak ile ilgili muhasebe fişi (örneğin satıcı hesabı borçlu - kasa hesabı alacaklı şeklinde) GENEL MUHASEBE modülünde otomatik olarak yaratılır. Yalnız bunun için yapılması gerekli bazı tanımlamalar vardır. Bu tanımlamaların neler olduğu aşağıda maddeler halinde açıklanmıştır; 1. GENEL MUHASEBE Modülü/Kartlar bölümünden tüm muhasebe hesaplarının açılması, 2. KUR9000/Muhasebe Parametreleri/Entegrasyon Parametreleri/Genel Entegrasyon Parametreleri bölümünden entegrasyon var mı? Alanının -evet- olarak seçilmiş olması, 3. STOK Yönetimi/Stok Tanıtım Kartı bölümünden, her stok için çalışacak muhasebe hesaplarının girilmiş olması (ilgili stok satıldığında, iade olduğunda, stok satışında veya alışında iskonto yapıldığında çalışacak muhasebe hesaplarının girilmesi), 4. HİZMET VE MASRAF YÖNETİMİ/Kartlar/Hizmet Tanıtım Kartı ve Genel Hesap Tanıtım Kartı bölümlerinde hizmet satışında veya hizmet alımında (gider) çalışacak muhasebe hesaplarının girilmiş olması, 5. SATIN ALMA ve SATIŞ YÖNETİMİ/ Kartlar/Cari Tanıtım Kartı bölümünde, firmanızın çalıştığı tüm satıcı firmaların muhasebe hesap kodlarının girilmesi, 6. FİNANS Yönetimi/Kartlar menüsünden çalışılan bankaların (bu bankalara çek verildiğinde, çek tahsil edildiğinde vb. hangi muhasebe hesaplarının çalışacağının) ve birden fazla kasa ile işlem yapılacak ise kasa muhasebe hesaplarının girilmiş olması gerekir. Entegre çalışmak için yukarıda sıraladığımız maddelerin büyük bir çoğunluğu, her modülün kartlar menüsünde yer alan programlardan girilmektedir. Bu tanımlamalar yapıldıktan sonra, hareketlerinizi kayıt ederken, entegrasyon parametreleri başlıklı bir pencere ile karşılaşacaksınız. Örneğin fatura girdiniz ve ALT+S tuşlarına basarak kayıt aşamasına geldiniz. Kayıt işlemi yapılmadan önce yukarıda sözünü ettiğimiz parametre ekranı ile karşılaşacak ve faturanın entegre edilmesi için emir vereceksiniz. Ya da finans yönetiminde bir satıcı firmaya ödeme yaptınız. Tediye makbuzunu kayıt ederken yine aynı ekran gelecek ve entegrasyon işlemi için onay vermeniz istenecektir. Entegrasyon onaylandıktan sonra, ilgili hareketler için muhasebe fişi otomatik olarak oluşturulacaktır. Ticari modüllerden gerçekleşen hareketlerin muhasebeye entegrasyonuyla ilgili olarak verdiğimiz bu bilgiler oldukça geneldir. Bu sıraladığımız işlemlerin yanı sıra, entegrasyonun şekil ve işleyişiyle ilgili olarak da birtakım tanımlamalar yapılmalıdır. İşte bu menüde yer alan programlar, hem genel entegrasyon parametrelerinin, hem de firmalara özel olacak parametrelerin tanımlandığı bölümdür. Şimdi bu menüde yer alan programları sırayla incelemeye başlayalım Entegrasyon şekil parametreleri (096113) Entegrasyon şekil parametreleri programı çalıştırıldığında karşınıza gelecek olan ekranda firmanızın muhasebeleşme işlemlerine yönelik bir takım tanımlamalar yapılacaktır. Dolayısıyla kullanıcılarımız firmalarının ticari işlemlerine yönelik parametre tanımlamaları için ekranın üst bölümünde yer alan Genel ticari entegrasyon parametreleri ekranını, personellerine yönelik entegrasyon tanımlamaları için personel entegrasyon parametreleri ekranını ve firmalarının sahip olduğu sabit kıymetlere yönelik parametre tanımlamalar için de sabit kıymet entegrasyon parametreleri ekranını çalıştırıp kendilerine uygun olacak girişler yapacaklardır. Şimdi her bir ekranı dolayısıyla bu ekrandaki alanlara yapılacak girişlerin neler olduklarını tek tek açıklamaya çalışalım. Genel ticari entegrasyon parametreleri-1 Entegrasyon kullanılsın: Series 9000 programlarının ticari modülleri (stok-satış-satın alma-hizmetfinans) ile muhasebe modülü arasında entegrasyon olup olmadığı bu parametreden yapılacak seçime göre belirlenecektir. Entegrasyon var ise parametrenin başında yer alan kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesi yeterlidir. Aksi durumda entegre çalışılmayacaktır. 160

161 Entegrasyonda fiş sorulsun: Eğer entegrasyon kullanılsın parametresine karşılık gelen kutucuk (evet) olarak seçilmiş ise, ticari modüllerden yapılan evrak girişleri kayıt edilirken, bu evrakların muhasebede hangi tarih, sıra ve yevmiye numaralı fişlere kaydedileceği ve fiş tipi bilgilerini içeren (muhasebe fiş seçimi başlıklı) bir pencere ile karşılaşabilirsiniz. Her evrak kaydından sonra bu bilgileri görmek istiyorsanız, bu alanda ki kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Entegrasyonda kategori kullanımı olsun: Gün içinde girilen evraklar, sizin belirlemelerinize göre muhasebede bir veya bir kaç fiş altında toplanabilir. Örneğin bütün açık toptan alış faturaları tek bir mahsup fişinde, bütün kapalı toptan alış faturaları tek bir tediye fişinde otomatik olarak toplanabilir. Evrakları bu şekilde muhasebe fişlerinde birleştirebilmek için kategori tanımlaması yapılması gerekir. Entegrasyon parametreleri alt menüsünün muhasebe fiş kategorileri ve evrak kategorileri programları bu amaca yönelik hazırlanmıştır. Eğer evraklarınızı muhasebeye entegre ederken kategori kullanacaksanız, bu alana karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Daha sonra yukarıda sözünü ettiğimiz programlardan ilgili tanımlamaları yapmak gerekir. Normal şartlarda ticari modüllerden yapılan her evrak girişi için MUHASEBE DE ayrı ayrı fişler oluşturulur. Örneğin o gün 15 tane fatura kesmişseniz, bu 15 fatura için 15 adet muhasebe fişi yaratılacaktır. Eğer gün içinde girilen aynı tip hareketlerin MUHASEBE modülünde tek bir fişte yer almasını isterseniz, entegrasyonda fiş sorulacak mı? alanını -evet- olarak seçiniz. Böylece her evrak girişinden sonra muhasebe fiş seçimi penceresi ile karşılaşacak ve ilgili evrakın hangi tarih ve yevmiye numaralarının fişe kaydedileceğini belirleyebileceksiniz. Kısacası ticari modüllerden girilen aynı tip evrakları (mahsupları, tahsilleri veya tediyeleri) tek bir fişte birleştirebileceksiniz. Eğer bu şekilde manüel bir müdahale olmadan aynı tip evrakları tek bir muhasebe fişinde birleştirmek istiyorsanız, bu durumda kategori kullanımı parametresini -evet- olarak seçmeli ve evrak kategorilerini tanımlamalısınız. Kategori kullanımında (merkezde) kullanıcı şube no değerlendirilsin: Merkez ve şube bağlantılı olarak çalışan firmalarda, şubelerden terminal server ile merkeze bağlanıp evrak girişleri yapan her bir kullanıcının hareketi merkezden yapılmış gibi işlem görmekte, kategori kullanım özelliğinden dolayı da, aynı muhasebe fişi içine kayıt edilmektedir. Bu durumda da evrak girişlerinin merkezden mi yoksa şubelerden mi yapıldığı ayırt edilememektedir. Programlarımızda kullanıcılarınız için kategori tanımlaması yaparak fişleri ayırt edebilmemiz mümkün olabilmektedir. Fakat bu durum da, çok sayıda mağaza ile çalışan firmalarda her kullanıcı için kategori tanımlamayı gerektirmektedir. İşte bu parametre ile amacımız; bu şekilde çalışan firmalarda, genel bir tanımlama yaparak şubelerdeki mevcut kullanıcılarının merkezden girdikleri evraklara ait muhasebe fişlerinin farklı sıra numarası ile kayıt edilmesine olanak sağlamaktır. Ayrıca bu kayıtlar merkezden değiştirilse dahi fiş sıra numarasının değişmesine engel olmaktır. Bunun için öncelikle yapılması gereken, kullanıcı tanımlama ekranından şubelerde bulunan kullanıcılar için şube numaralarının öngörülen kayıtlar penceresinde ki öngörülen şube no alanına girilmesi, bu ekranın entegrasyonda kategori kullanımı olsun parametresi ile bu parametrenin işaretlenmiş olmasıdır. Bu durumda ilgili kullanıcının merkezden girdiği evrak hareketine ait muhasebe fişinin sıra nosu, Şube numarası, Kategori numarası ve Fiş sıra numarasının birleştirilmiş hali ile kayıt edilecektir. Örneğin X kullanıcınızın şube numarasını 12 olarak düşünelim. Bu kullanıcı terminal serverla merkeze bağlanıp hareket girişi yaptığında fiş sıra numarası olarak kaydedilecektir. Yani numaralı muhasebe fişinin başına 12 şube numarası yazılacaktır. Daha sonra merkezden herhangi bir kullanıcı bu evrakı çağırıp üzerinde düzenleme yapsa dahi fişin sıra numarası değişmeyecek olarak şube kaydı aynen korunacaktır. Kategorisi tanımsız evraklar ayrı fişlere entegre edilsin: Entegrasyonda kategori kullanımı olsun parametresini açıklarken belirttiğimiz gibi, programlarımızda gün içinde evraklarınıza ait hareketlerin muhasebe kayıtlarını kategorilerine göre gruplayıp bir veya bir kaç fiş altında toplayabilmeniz mümkündür. Yani açık toptan alış faturalarınızın muhasebe kaydını bir kategori altında, açık toptan satış faturalarınızın muhasebe kaydını da farklı bir kategori altında oluşturabilirsiniz. Bu tanımlamalar 161

162 Muhasebe fiş kategorileri (092910) ve Evrak kategori tanımlamaları (092900) programlarından yapılmaktadır. Bu parametre ile de amacımız, kategori tanımı yapılmamış olan evraklara ait muhasebe kayıtlarının tek bir fiş olarak mı yoksa ayrı ayrı muhasebe fişi olarak mı oluşturulacağını belirtmenizdir. Programlarımızda kategori tanımı yapılmamış olan fişler sıra numarası ile oluşmakta ve tüm kategorisiz hareketlerde bu evraka kayıt edilmektedir. Eğer bu parametrenin başındaki kutucuk işaretlenirse kategori tanımı yapılmamış olan evraklara ait muhasebe kayıtları ayrı ayrı fişler olarak oluşturulacak ve sıra numarası da ,900002, şeklinde sıralanacaktır. Evet, kategori tanımı yapılmamış olan evraklarınıza ait muhasebe fişlerinin nasıl oluşturulacağını belirleyerek bir sonraki alana geçebilirsiniz. Entegre fişler silinebilsin: Entegrasyon ile oluşan muhasebe fişlerinin, Muhasebe modülünden silinebilmesini istiyorsanız, bu alana karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz. Aksi halde entegrasyon ile oluşan fişlerin silinmesi mümkün olmayacaktır. Entegre fişlerde hesap kodu değiştirilebilsin: Bu parametre ile amacımız herhangi bir sebepten dolayı entegrasyon sonucunda oluşan muhasebe fişleri de hesaplara ilişkin kodların değiştirilip fişin farklı hesap kodları ile kayıt edilmesidir. Bunun için yapılması gereken tek işlem bu parametreye karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak işaretlemelisiniz. Aksi halde entegrasyon ile oluşan fişlerde hesap kodu değişikliği mümkün olmayacaktır. Kategori Kullanımında Maksimum Fiş Satırı: Entegrasyonda kategori kullanımı var ise, bu şekilde oluşacak bir muhasebe fişinde maksimum kaç satırın yer alacağını bu alana girebilirsiniz. Bu satır sayısı aşıldığında aynı kategori için ikinci, üçüncü...fişler oluşturulacaktır. Muhasebe fişinde satırların hesap-srm kodu ve açıklaması aynı olsa dahi satırları birleştirme: Bu alana karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak seçilmesi durumunda, aynı muhasebe fişi içinde aynı hesap koduna, aynı srm koduna hatta ve hatta aynı açıklamaya sahip olan hareketler ayrı ayrı satırlar halinde yazılacak bu satırların fişte birleştirilmesi yapılmayacaktır. Aksi durumda yani bu parametre işaretlenmezse ilgili satırlar birleştirilecektir. Yalnız bu birleştirmenin gerçekleşebilmesi için de hesapların meblağ tipinin (Borç/Alacak) aynı olması gerekmektedir. Muhasebe fişinde satırlar birleşiyor ise açıklaması farklı olsa dahi birleştir: Bir önceki parametreden yaptığınız seçime göre muhasebe fişinde aynı hesap koduna, srm koduna ve açıklamaya sahip satırlar birleşiyor ise yani bir önceki parametre işaretlenmemiş ise, bu parametrenin seçilmesi sonucunda da aynı muhasebe koduna ve srm koduna sahip olan stokların açıklamaları farklı dahi olsa muhasebe fişine birleştirilerek yansıyacaktır. Muhasebe fişinde satırlar birleşiyor ise proje kodu farklı olsa dahi birleştir: Muhasebe fişinde satırların hesap-srm kodu ve açıklaması aynı olsa dahi satırları birleştirme parametresinde yapılan seçime göre muhasebe fişinde aynı hesap koduna, srm koduna sahip satırlar birleşiyor ise yani ilgili parametre işaretlenmemiş ise, bu parametrenin seçilmesi sonucunda da aynı muhasebe koduna, srm koduna sahip olan stokların proje kodları farklı dahi olsa muhasebe fişine birleştirilerek yansıyacaktır. Muhasebe fişinde satırlar birleşiyor ise srm kodu farklı olsa dahi birleştir: Bu parametre ile de amacımız firmalarda muhasebe fişleri oluşturulurken aynı hesap koduna ve açıklamaya sahip satırlar birleştiriliyor ise bu birleştirmenin ilgili satırlar için farklı srm kodu seçilmiş dahi olsa gerçekleşmesini sağlamaktır. Bunun için bu parametreye karşılık gelecek kutucuğun (evet) olarak işaretlenmiş olması yeterlidir. Genel ticari entegrasyon parametreleri-2 Entegrasyonda üst hesap kilit tarihi de kontrol edilsin: Muhasebe hesap tanıtım kartı ekranında tanımlanan her hesabın belirli bir tarihe kadar hareket görmesini engellemek için kilit tarihi girişi yapabilmemiz mümkündür. Eğer bu alana karşılık gelen kutucuk (evet) olarak seçilirse kilit tarihi belirtilen ana hesapların alt hesaplarının da hareketi engellenecek dolayısıyla bu hesaplarla işlem 162

163 yapılmayacaktır. Bu alana karşılık gelen kutucuk boş bırakılırsa sadece kilit tarihi girilen hesaplarla işlem yapılmayacak bu hesapların alt hesapları işleme açık olacaktır. Dahili stok hareketleri anında entegre edilmeyecek: Dahili stok hareket evraklarının stok maliyetlerinin kesinleşmemesi gibi nedenlerden dolayı muhasebeye sonradan entegre edilmesi gerekebilir. Bu alana karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemeniz durumunda STOK Modülü/Evraklar/Ambar Fişi menüsünde yer alan evraklar muhasebeye anında entegre edilmeyecektir. Bu durumda dahili stok hareketlerinin muhasebeye entegrasyonu Sistem/Dönemsel İşlemler/Maliyetlendirme İşlemleri/Dahili Stok Hareket Evraklarının Muhasebe Fişlerini Oluşturma programından yapılacaktır. Bu evrakların da anında entegre edilmesi isteniyorsa bu alana karşılık gelen kutucuk boş bırakılmalıdır. Stok iskonto ve masrafları ayrı hesaplara entegre edilecek: Stok iskonto ve masraflarının ayrı muhasebe hesaplarına entegre edilmesini istiyorsanız bu alana karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz.. Aksi halde, sadece evrak yekünleri ilgili hesaplara entegre edilecek, stok kartlarında tanımlı bile olsa iskonto ve masraflar ilgili hesaplara entegre edilmeyecektir. Hizmet-masraf iskonto ve masrafları ayrı hesaplara entegre edilecek: Hizmet-masraf hareketlerinden girilen iskonto ve masrafların ayrı muhasebe hesaplarına entegre edilmesini istiyorsanız bu alana karşılık gelen kutucuğu (evet) olarak işaretlemelisiniz.. Aksi halde, sadece evrak yekünleri ilgili hesaplara entegre edilecek, bu alanlara ilişkin muhasebe hesapları hizmet tanıtım kartlarında tanımlı bile olsa iskonto ve masraflar ilgili hesaplara entegre edilmeyecektir. Satışlarda KDV tutarı entegrasyonu tevkifat tutarı düşülerek yapılsın: Programlarımızda satış faturaları üzerinden hesaplanan K.D.V tutarlarına belli oranlar dahilinde tevkifat uygulanarak bloke edilmekte bu ayrılan tutarlarda alıcı firmalar tarafından devlete ödenmektedir. Bu oranlar programlarımızda 3/1;3/2;9/1;1/2 tevkifat oranı olarak belirlenmiştir. Entegrasyon fişleri de, herhangi bir müdahale yapılmadığı sürece hesaplanan KDV tutarına göre olmaktadır. Bazı kullanıcılarımız satışlardaki KDV tutarlarına ilişkin entegrasyonun hesaplanan KDV tutarı üzerinden değil de, bu tutara uygulanan tevkifat tutarının düşülerek kalan tutara yapılmasını isteyebilirler. Bu durumda öncelikle yapılması gereken bu parametrenin başında yer alan kutucuğun (evet) olarak işaretlenmesidir. Tabii ki işlem bununla sınırlı değildir. Daha sonrada KDV tutarından, tevkifat tutarının çıkarılması sonucu bulunan tutara denk gelecek oranın, Vergi parametreleri (91600) bölümünden tanımlanması ve çalışacak muhasebe hesabının belirlenmesi gerekmektedir. Bu durumda %18 KDV oranı için 3/1;3/2;9/1;1/2 oranlarında tevkifat uygulanıyor ise bu parametrelere bağlı olarak, 3/1 tevkifat için %12 3/2 tevkifat için %6 9/1 tevkifat için %1.8 1/2 tevkifat için %9 Oranlarında KDV lerin tanımlanmış olması şarttır. Bu tanımlamaları kullandığınız tevkifat oranına göre yapılması yeterlidir. Tüm bu gereklilikler sağlandıktan sonra KDV tutarına ait entegrasyon yeni tanımlanan orandaki hesaba göre yapılır. Konuyu bir örnekle açıklamaya çalışalım., İşletmenizde %18 KDV oranına göre stok satışının yapıldığını ve bu satışlarda da genellikle 3/2 oranında tevkifat kesildiğini düşünelim. X stokumuzun birim fiyatının olduğunu düşünürsek, 1 adet X stokumuzun KDV tutarı ve 3/2 oranındaki tevkifat tutarı aşağıdaki gibi olur, KDV tutarı 180.-YTL Tevkifat tutarı: 120.-YTL olur, aradaki fark ise =60.-YTL olacaktır. 163

164 İşte kullanıcılarımız 60 tutara göre KDV entegrasyonun yapılması istiyorlar ise bu tutara denk gelen oranı yani %6 KDV oranını programa tanıtmalıdır. Böylece programınız, örneğimize göre 60 entegre ederken %6 KDV oranının tanımlanmış olup olmadığını dikkate alacak tanımlanmış ise KDV ye ait muhasebe hesabına entegre edecektir. Bulamazsa sizi Tevkifatı düşülmüş KDV tutarı için uygun yüzde oranlı KDV tipi bulunamadı! Mesajı ile uyaracaktır. Otomatik muhasebe hesap kartı açılması engellensin: Muhasebe hesap planında seviye sırasına göre açılmayan hesaplar varsa, aradaki hesapları programınız otomatik hesap kartı açarak yaratacaktır. Örneğin; Şeklinde açılan bir hesap planı örneğinde 100 hesabından sonra olması gereken kodlu hesap açılmamış, direkt olarak hesap kartı açılmıştır. Bu durumda kodlu hesabı programınız otomatik olarak açacaktır. Bu şekilde otomatik hesap kartı açılmasını engellemek istiyorsanız, bu parametreyi (evet) olarak işaretlemelisiniz. Evrak muhasebeleştiyse kilitlensin: Entegre çalışan bir firma iseniz, fatura, dekont, tahsilât fişi, tediye fişi vb evraklarla işlem yaptığınızda, evrakınızı kaydettikten hemen sonra hareketlerinize ait muhasebe fişinizde otomatik olarak oluşmaktadır. Programlarımızda muhasebeleşebilecek evrakların kayıt edilip entegrasyon fişi oluşturulduktan hemen sonra kilitlenmesini yani evrak üzerinde herhangi bir işlemin yapılmasını engellemek istiyor iseniz bu parametreyi evet olarak işaretlemeniz yeterli olacak. Bu durum sadece entegrasyon fişi oluşan evraklar için geçerli olacaktır. Örneğin, irsaliye ve sipariş evrakları için böyle bir durum söz konusu değildir. Aynı şekilde entegre çalışmayan firmalar için de bu parametrenin herhangi bir fonksiyonu bulunmamaktadır. Muhasebe fişinde kuruşlar 2 haneye yuvarlansın ve oluşan fark yuvarlama hesabına kayıt edilsin: Bu parametreyle amacımız entegrasyon sonucunda oluşan muhasebe fişlerinin, tutarlarında ki kuruş kısımlarında Yeni Yarım Kuruşa göre aşağıya veya yukarıya yuvarlamak, diğer bir deyişle 2 desimalden sonraki bölümlerini sıfıra yuvarlamak ve yuvarlama sonucunda oluşabilecek farkları da yuvarlama hesaplarına aktararak eşitliği sağlamaktır. Bu parametre işaretlenmeden önce muhasebe fişine 1,7201 yada 0,0460 şeklinde yansıyan tutarlar bu parametrenin işaretlenmesi sonucunda 1,7200 e ve 0,0500 e yuvarlanarak yansıyacaktır. Bu durumda yuvarlama sonucunda oluşan küsuratlarda eşitliği sağlamak amacıyla yine Kuruluş programının Firma tanıtım kartı (501110) ekranının Mali yıl entegrasyon hesap kodları bölümünün Diğer muhasebe kodları (092000) sayfasında kar veya gelir oluşturan yuvarlama muhasebe kodu yada zarar veya gider oluşturan yuvarlama muhasebe kodu alanından seçtiğiniz hesaplara yazılacaktır. Böylece hesaplarda doğabilecek tutar farklılıkları da engellenmiş olacaktır. Mal alış/satış-iade irsaliyeleri mal bedeli karşılığı ayrılarak muhasebeleştirilsin: V14 serisi programlarımızda irsaliye evraklarının muhasebeye entegrasyonu sağlanmıştır. Amacımız irsaliye karşılığında depolarına mal girişi yapan firmaların stok takiplerini muhasebede yapabilmelerini sağlamaktır. Bu durumda programınız, irsaliye karşılığında stok girişi yaptığınızda muhasebe fişini de otomatik oluşturacaktır. Bu hesaplar 37X hesaplarında takip edilecektir. Bu şekilde çalışan kullanıcılarımız aşağıda sıraladığımız tanımlamaları öncelikle yapmalıdırlar. Kuruluş programının Firma tanıtım kartı (501110)/Mali yıl entegrasyon hesap kodları ekranının Diğer muhasebe kodları sayfasında yer alan Alış/satış-iade irsaliyesi mal bedeli karşılığı kodu alanına muhasebede çalışacak hesabın kodunun girilmesi, Bunun yanı sıra bu parametrenin (Evet) olarak işaretlenmesidir. 164

165 Bu gereklilikler sağlandığı sürece giriş irsaliyeleri düzenlendiğinde muhasebe fişi de anında oluşacaktır. Bu irsaliyeler faturalaştırıldıklarında da muhasebe fişi 37X hesabını baz alacak ve ters kayıt yapacaktır. Muhasebe fişlerinin oluşumlarını örnekle belirtecek olursak; 100 YTL lik Alış irsaliyesi düzenlendiğinde muhasebe fişi aşağıdaki şekilde oluşacaktır (Borç) 37X (Alacak) Bu irsaliye faturalaştığı zaman oluşacak muhasebe fişi de aşağıdaki şekilde olacaktır. 37X (Alacak) (Borç) Muhasebe fişi açıklaması Evrak no/belge no olsun: Ticari yönetimlerden entegrasyon ile oluşan muhasebe fişlerinin açıklamalarına, fişin kaynağını oluşturan evrakın (örneğin fatura, tahsilât-tediye makbuzları, ambar fişleri gibi) tanımı ile birlikte belge numarasını yada evrak seri numarasını yazdırabilmeniz mümkündür. Ambar Fişi A4 gibi. İşte bu alanda sizden istenen entegrasyon ile oluşan muhasebe fişlerinin açıklamalarına, fişin kaynağı olan evrakın evrak numarasının mı yoksa belge numarasının geleceğini belirlemenizdir. Muhasebe fişi açıklamasında diğer bilgiler: Bu parametre ile amacımız muhasebe ile entegre çalışan firmaların muhasebe fişlerinin açıklamasına evraktan seçilen carinin kodu ve adının bunun yanı sıra yeni tip kapalı faturalarda kapatılacak hesaba ilişkin kodun ve adın da açıklama alanına yazdırabilmelerini sağlamaktır. Yani yeni tip faturalarımızın Açık/Kapalı alanından kasadan kapatılacak, bankadan kapatılacak yada cari personelden kapatılacak seçeneklerinden herhangi biri seçildiğinde faturaların muhasebe fişlerinin açıklama alanına ilgili hesapların (kasanın, bankanın, cari personelin) kod ve adının yazılmasını sağlamaktır. Bunun için bu alanda kullanıcılarımıza Cari kodu, Cari adı, Kasa/Banka/Cari personel kodu, Kasa/Banka/Cari personel adı Seçenekleri sunulmaktadır. Bu alandan cari kodu ve cari adı seçeneği seçilirse örneğin satış faturası ile oluşan muhasebe fişinin açıklama kolonuna yani carilere ait hesap kodlarının bulunduğu satıra Sat.Fat:3/MUS01/MUS01 gibi bir açıklama otomatik olarak yazılacaktır. Yani carinin kodu ve adı gelecektir. Muhasebe fiş detayları otomatik oluşturulsun: Bu parametre ile amacımız; ticari programlarımızla entegre çalışan kullanıcılarımızın Bs-Ba formları için muhasebe fişlerine ait evrak detaylarını otomatik oluşturabilmeleri sağlamaktır. Bunun için bu parametrenin işaretli olması yeterlidir. Zaten programlarımızda bu parametre varsayılan olarak işaretli olacaktır. Fiş detaylarının otomatik oluşturulmasını istemeyen kullanıcılarımızın, bu seçeneği kapatıp evrak detaylarını kendi kontrollerinde yapabilmeleri pek tabiî ki mümkündür. Personel entegrasyon parametreleri Personel tahakkuklarını entegre et: Bu alana karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak seçilmesi durumunda, tüm personellerinizin tahakkukları tek bir muhasebe fişine entegre olacaktır. Yani PER9000 programında ay sonunda çalıştırdığınız personel kesinleştirme programının sonucunda personel tahakkuklarına ait muhasebe fişinin otomatik olarak oluşması sağlanacaktır. Bu oluşan fişe daha sonra Muhasebe/Muhasebe Fişleri bölümünden ulaşabilirsiniz. Yalnız bu işlemin sağlıklı olarak yapılabilmesi için PER9000 programında personellerin gruplarına göre hesap tanımlamasının yapılması gerekmektedir. Tahakkukları ticariye entegre et: Bu alana karşılık gelen kutucuğun (evet) olarak seçilmesi durumunda, personel tahakkuk işlemleri tamamlandıktan sonra ilk önce virman dekontu, daha sonrasında da muhasebe fişi otomatik olarak oluşacaktır. İlgili dekontlara kullanıcılarımız Finans yönetimi/evraklar/dekont/virmanlar/ Personel tahakkuk virman dekontu (043341) programından 165

166 ulaşabilirler. Bu dekontlar puantajın yapıldığı ay bilgisi ile takip edilecektir. Örneğin mart ayına ilişkin tahakkuk yapmışsanız ilgili dekontun evrak numarası PT03-1 olarak numaralanacaktır. Personel tahakkuklarını entegre ederken muhasebe fişlerinin satırları birleştirilmesin: Bu parametre (evet) olarak seçilirse, personellerinize yönelik tahakkuk kesinleştirme işlemini yaptıktan sonra otomatik oluşan muhasebe fişindeki aynı hesap koduna sahip satırların birleştirilmemesini yani ayrı ayrı yazılmasını sağlayabilirsiniz. Örneğin personellerinizin gelir vergisine yönelik çalışan hesabın tek satır olarak değil de, her personel içi ayrı ayrı yazılmasını sağlayabileceksiniz. Aksi durumda aynı hesaplar tek satır halinde yazılacaktır. Programımız da varsayılan olarak tek satır halinde yazılması seçilidir. Personel entegrasyonunda fişi satırları birleşiyor ise açıklaması farklı dahi olsa birleştir: Aynı muhasebe koduna entegre olacak evrakların birleştirilmeleri durumunda, bu evraklar üzerindeki açıklamaların (birbirlerinden farklı oldukları için) dikkate alınmasını istiyor iseniz bu parametreye karşılık gelen kutucuk (evet) olarak işaretlenmelidir. Örneğin 2 personelinizin bankadan nakit olarak para çektiğini düşünelim. Her iki personel içinde evraklarında ki açıklama kısmına, isimlerinin yazıldığını varsayalım. Bu durumda aynı muhasebe koduyla entegre olacak bu evrakların açıklamaları farklı dahi olsa birleştirilmesini istiyor iseniz bu parametreyi evet yapmalısınız. Tahakkuk entegrasyon işlemi bittiğinde oluşan evrakı göster: Bu parametre ile amacımız; kullanıcılarımızın personellerine yönelik tahakkuk işlemlerini tamamladıktan sonra otomatik oluşan muhasebe fişlerini, eğer tahakkuklar ticariye entegre ediliyor ise Finans yönetiminin Dekont menüsünde oluşan Personel tahakkuk virman dekontunu (043341) anında görebilmelerini sağlamaktır. Bunun için yapılacak tek işlem ilgili parametrenin evet olarak seçilmesidir. İşveren hissesine ait teşvik indirimi ayrıca değerlendirilsin: Bu parametre ile amacımız; muhasebe ile entegre çalışan firmalarda özel teşvik indirimine tabi çalışanlar için entegrasyon sonucunda oluşan muhasebe fişinde ve personel virman dekontunda, işveren hissesi gideri tutarına özel teşvik indirim tutarlarının indirilerek yansıtılması yerine, ayrı satır halinde işlenmesini sağlamaktır. Yani personel tanıtım kartının personel kimlik bilgileri ekranında yer alan Tabii olduğu kanun alanından seçilen teşvik indirimine ait tutarların, personeller için öncelikle herhangi bir kanuna tabi değilmiş gibi hesaplanıp evraka borç olarak yazılmasını, sonrasında da seçilen kanuna ait indirim tutarının hesaplanıp evraka alacak olarak ayrı bir satır halinde yazılmasını sağlamaktır. Bunun için yapılması gereken tek işlem bu parametrenin işaretli olmasıdır. Aksi durumda ilgili tutarlar indirilerek evraka yansıtılacaktır. Sabit kıymet entegrasyon parametreleri Bu ekranda da sizden istenen, amortismanların muhasebe işlemlerinde baz alınacak muhasebeleştirme şeklinin Yıllık mı, üç aylık mı yoksa aylık mı olacağını seçmenizdir. Bunun için programa girdiğinizde karşınıza gelecek ekranın Amortisman muhasebeleştirme şekli alanında satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden size uygun olan seçeneği seçmenizdir. Programımızda bu alan default yıllık olarak belirlenmiştir. Daha sonra yapmanız gereken amortisman giderlerine yönelik herhangi bir hesabın çalışıp çalışmayacağını evet/hayır şeklinde cevaplamanızdır. Bu ekranda yer alan Amortismanlar ticariye entegre edilsin parametresi ile amacımız; kullanıcılarımızın amortisman giderlerini masraf kartlarından takip edebilmelerine olanak sağlayacak düzenlemenin yapılmasıdır. Yani Amortisman giderleştirme virman dekontu (043343) evrakının, kullanıcılarımızın bu alanı evet olarak seçip amortisman muhasebeleştirme işlemleri sonrasında otomatik olarak oluşturabilmelerine olanak sağlamaktır. Tabi bu parametre haricinde kullanıcılarımızın aşağıda sıraladığımız gereklilikleri de yapmaları gerekmektedir. Amortisman giderlerinin takip edileceği masraf kartlarının açılması, Sabit kıymet tanıtım kartı (041140) ekranının muhasebe kodları sayfasından her bir sabit kıymet için çalışacak gider hesabının Amortisman gideri masraf kodu alanından seçilmesi, (Eğer Sabit kıymet muhasebe grup kodu kullanılıyorsa, Sabit kıymet muhasebe grup ve kodları tanıtım kartı (199850) dan Amortisman gideri masraf kodu alanına 166

167 gerekli bilgiler girilerek, Kuruluş programında bulunan Sabit kıymet muhasebe grup kartlarındaki muhasebe kodlarını sabit kıymet kartlarına aktarma (099531) çalıştırılarak sabit kıymet kartları güncellenebilir.) Amortismanlar ticariye entegre et parametresinin (evet) olarak seçilmesidir. Bu gereklilik sağlandıktan sonra Sabit kıymetler yönetiminin Muhasebeleştirme işlemleri menüsünde ki Amortisman meblağlarını muhasebeleştir (199620) programı çalıştırıldığında ilgili evrak otomatik oluşacaktır. Evrakın numarası da muhasebeleştirme işleminin yapıldığı döneme göre yazılacaktır. Örneğin muhasebeleştirme mart ayı için yapılmışsa evrak numarası AG03 olacak, haziran dönemi için çalıştırıldığında da AG06 olacaktır. İlgili evrak incelendiğinde amortisman giderine ait masraf hesabının kodunun borç alanında, muhasebe hesabının kodunun da alacak alanında kayıt edildiği izlenecektir. Evet, yukarıda sıralanan alanlara açıklamalarımız doğrultusunda girişlerinizi yaptıktan sonra sıra, entegrasyon parametrelerini ALT+S tuşları kaydetmeye gelmiştir. Kaydedilmeyen bilgilerinizi tekrar girmek zorunda kalacağınızı lütfen unutmayınız Muhasebe fiş kategorileri (092910) Entegrasyon parametreleri menüsünün bu programı, evrakları muhasebede bir veya bir kaç fiş altında toplayabilmek için kategori tanımlaması yapmaya olanak vermektedir. Konuyu bir örnek yardımıyla açıklamaya çalışalım; firmanızda gün boyunca mal ve hizmet faturaları düzenleniyor. Siz, açık olarak düzenlenen bütün mal ve hizmet alış faturalarını muhasebede tek bir mahsup fişinde, kapalı olarak düzenlenen bütün mal-hizmet alış faturalarını tek bir tediye fişinde, açık olarak düzenlenen bütün mal ve hizmet satış faturalarını tek bir mahsup fişinde, kapalı olarak düzenlenen bütün mal-hizmet satış faturalarını tek bir tahsil fişinde toplamak istiyorsunuz. Bu durumda önce 4 ayrı muhasebe fiş kategorisi tanımlayıp, daha sonra bu evrak cinslerini (faturaları) tanımladığımız kategorilere bağlamamız gerekir. Kategori tanımlamalarının ilk adımı bu programdan yapılacaktır. Aşağıda örneğimiz için yapılan kategori tanımlamaları görülmektedir; Muhasebe fiş kategori tanımlamalarını istekleriniz doğrultusunda artırmanız veya azaltmanızı mümkündür. Biz sadece fatura evrakları için kategori tanımladık. Sizler ambar fişleri, serbest meslek makbuzları, çek giriş bordroları kısacası 9000 serisinden giriş yapılabilen bütün evraklar için bu tanımlamaları yapabilirsiniz. Muhasebe fiş kategorileri tanımlandıktan sonra sıra evrakların istenilen kategorilere bağlanmasına gelmiştir. Bu işlemin nasıl yapılacağı aşağıda açıklanmıştır Evrak kategori tanımlamaları (092900) Bu program, yukarıda sözünü ettiğimiz kategori tanımlamalarının ikinci adımını oluşturur ve 9000 serisinde yer alan evrakları istenilen kategorilere bağlamak, dolayısıyla bu evrakların muhasebe kayıtlarını bir veya birkaç fiş altında toplayabilmek için hazırlanmıştır. Programa girdiğinizde menü adı başlıklı kolonda 9000 serisinden girişi yapılabilecek bütün evrakların tanımlarını görürsünüz. Bu evraklar modüllere göre gruplanmış halde karşınıza gelecektir. Önce stok yönetimi evrakları, daha sonra sırayla hizmet, satın alma, satış, finans ve üretim yönetimi evrakları listelenir. Her bir evrakın muhasebede oluşturacağı fiş tipi fiş tipi başlıklı kolonda yer almaktadır. Bu programdan giriş yapılacak alan kategori no alanıdır. Muhasebe fiş kategorileri programından tanımladığımız kategorileri, bu programdan evraklara bağlayacağız. Şimdi ilk kategori tanımlamasını hangi evrak için yapacaksanız, imlecinizi o evrak tanımının bulunduğu alana getiriniz. Örneğin bütün açık mal-hizmet satış faturaları tek bir kategoride toplanacaksa, imleç önce açık hizmet satış faturası satırında konumlanmalıdır. İmleç bu satırda iken aynı zamanda kategori no kolonunda olacaktır. Şimdi bu evrak hangi kategoriye bağlanacaksa, o kategorinin numarası girilmelidir. Kategori tanım ve numaralarını F2 tuşuyla görüntüleyebilirsiniz. Ancak F2 penceresinden 167

168 seçim yapamazsınız. Kategori numarasını gördükten sonra esc tuşuyla bu pencereden çıkmalı ve numarayı ilgili alana manuel olarak girmelisiniz. Daha imleç bu kategoriye bağlanacak ikinci evrak satırına getirilmeli ve aynı şekilde giriş yapılmalıdır. Kategori girişleri bittikten sonra ALT+S tuşlarıyla kaydedilmelidir. Kayıt işleminden sonra, ticari modüllerden gerçekleşen hareketler tanımladığınız kategorilere göre ilgili fişlerde muhasebeleşecektir. Önemli not Kategori tanımlaması yapacağınız program satırını seri bir şekilde bulabilmek için ALT+A satır arama tuşuna basıp karşınıza gelecek ekrana aradığınız programa ait numarayı girip enter tuşuna basmanız yeterli olacaktır. Programınız anında sizi ilgili program satırının kategori no alanında konumlandıracaktır Kasa hesap kodları (096180) Muhasebe fişlerinin temel görevi; işletmenizde gerçekleşen ve para ile ölçülebilir işlemlerin muhasebe diline çevrilerek, ilgili hesaplara işlenmesini sağlamaktır. GENEL MUHASEBE modülünüzün ana menüsündeki ilk seçenek olan, Muhasebe Fişleri/Standart Muhasebe Fişleri programından, yukarıda sözünü ettiğimiz işlem yerine getirilmektedir. Bu program ile mahsup, tahsil, tediye, açılış ve kapanış fişlerinin programa girişleri yapılmaktadır. Tahsil ve tediye fişleri ile işlem yapılabilmesi için öncelikle Sistem/Muhasebe parametreleri/genel program parametrelerin deki kasa fişi kullanımı parametresinin evet olarak seçilmesi gerekmektedir. Daha sonra Standart Muhasebe Fişi evrakından fiş tipinizi tahsil veya tediye olarak belirtip, fişinizi ALT+S tuşlarına basarak kaydederken, hesaplarınız arasında borç yada alacak bakiyesi oluşabilir. Bunu fiş ekranınızın en alt bölümünde yer alan Hesap bakiyesi alanından görebilirsiniz. Bu tip fişlerin kayıt işlemi ile birlikte kapatılabilmesi için, oluşan borç yada alacak bakiyelerinin işletmenizdeki hangi kasaya yazılacağını belirleyebilmeniz mümkündür. İşte KUR9000 programınızın bu bölümünden, muhasebe fişlerinde oluşacak bakiyelerin kapatılmasında kullanılacak kasalar belirlenecektir. Bu programdan birden fazla kasa seçebilmeniz mümkündür. Bu belirlemeden sonra muhasebe modülünüzden bakiyesi olan tahsil veya tediye fişlerini kaydederken, bu kasalar bir ekran içinde karşınıza gelecek ve istediğiniz kasayı seçerek fişlerinizin bakiyelerini kapatabileceksiniz. Evet, bu açıklamadan sonra kasaların nasıl belirleneceğine ilişkin açıklamalarımıza başlayabiliriz. Programa girdiğinizde karşınıza Kasa hesap kodları başlığı altında bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden istenen fişlerinizde oluşacak bakiyelerin hangi kasaya yazdırılacağını Hesap kodu yada hesap adı alanında belirtmenizdir. Bunun için F10 yardım ekranından yararlanabilirsiniz. Bu ekrandan birden fazla kasa seçimi yapabilmeniz mümkündür. Kasalarınızı seçtikten sonra ALT+S tuşlarına yada Sakla butonuna basarak bilgilerinizi kaydetmelisiniz. Yalnız bu kasaların kullanılabilmesi için öncelikle programınızın Muhasebe Parametreleri/Genel Program Parametreleri bölümünde ki kasa fişi kullanımı parametresinin evet olarak seçilmesi gerekmektedir. Yukarıda da değindiğimiz gibi bu kasalar, bakiyesi olan tahsil ve tediye fişlerini kaydederken bir ekran içinde karşınıza gelecek ve ilgili bakiyenin hangi kasaya yazdırılacağını seçebileceksiniz. Böylece fişlerinizi kapatabileceksiniz Vergi Dairesi Tanımları (096190) Programınızın bu bölümünde firmanızın bağlı olduğu vergi dairelerinin tanımlamaları yapılacaktır. Bu program özellikle birden fazla şube ile çalışan ve her şube için muhtasar beyannamesini farklı vergi dairelerine vermek durumunda olan firmalar için kullanışlı olacaktır. Çünkü bu bölümden yapılacak vergi dairesi tanımlamaları, muhtasar beyannamesi alınırken kullanıcılara sunulacak ve yapılan seçime bağlı olarak beyannamenin dökümü alınabilecektir. Yalnız bunun için Vergi Dairesi Tanımlamaları yeterli değildir. Öncelikle her personel için (şubeler de dahil olmak üzere) sicil kartlarının Personel Ücret Bilgileri butonunun Vergi dairesi muhtasar alanından, bağlı olduğu vergi dairesi seçilmeli ve PER9000/Sistem parametreleri/yasal Parametreler/Diğer Parametreler ekranından da Muhtasar Beyanname Vergi Dairesine Göre Dökülsün parametresi evet olarak seçilmelidir. Bu tanımlamalar sonrasında, muhtasar beyannamesi istenilen vergi dairesi için dökülebilecektir. 168

169 Bu açıklamadan sonra vergi dairelerinin programa nasıl tanıtılacağını açıklamaya başlayabiliriz. Programa girdiğinizde karşınıza bir ekran gelecektir. Burada sizden istenen, bağlı olduğunuz vergi dairelerinin orijinal kodunu, numarasını, adını, vergi dairesi sorumlusunun adını, soyadını, adres bilgilerini, telefon, fax ve modem numaralarını girmenizdir. Bu ekranda yapılacak son işlem ise, ekranda gördüğünüz Muhtasar entegre kodları butonunu tıklayıp, işletme ve bilânço defteri tutan mükelleflerin defterlerine kayıtlı olan (21) SM Dolayısıyla Ödemelerine, (22) Diğer SM Kazancı Ödemelerine, (41) Kiralama Karşılığı Ödemelerine karşılık çalışacak hesapların, entegrasyon kodlarını girmenizdir. Tanımlanacak tüm vergi daireleri için aynı işlemler yapılmalıdır. En sonunda bu tanımlar ALT+S tuşları ile ya da Sakla butonunu tıklayarak kayıt edilmelidir Enflasyon Düzeltmesi Muhasebesi Parametreleri (096195) Bilindiği gibi Türkiye, 2004 yılı ile birlikte Enflasyon muhasebesi uygulamaları sistemine geçiş yapmıştır sayılı kanuna göre kazançlarını bilânço esasına göre tespit eden işletmeler tarihli bilânçolarında yer alan unsurlar üzerindeki enflasyonun etkisini arındırmalı başka bir deyişle enflasyonu sıfırlayacak şekilde işlem yapmalı ve söz konusu Kanun'da ve bu Kanuna bağlı olarak hazırlanan ve tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 328 Sayılı Vergisi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen esaslar çerçevesinde işlemini gerçekleştirmelidir. Bu aşamada programlarımızın Stok yönetimi, Sabit kıymetler yönetimi, Genel muhasebe modülü altına "Enflasyon düzeltmesi muhasebesi uyarlamaları" başlığı altında menüler eklenmiştir. Enflasyon düzeltmesi ile ilgili çalışmaya başlamadan önce kuruluş programından "Enflasyon farkı muhasebeleştirme şekli" ve "Enflasyon farkı hesap kodu" parametrelerinin belirlenmesi gerekmektedir. Bunun için Sistem/ Muhasebe parametreleri/ Entegrasyon parametreleri menüsünden Enflasyon Düzeltmesi Muhasebesi Parametreleri (96195) çalıştırılmalıdır. Karşınıza parametre girişleri yapacağınız bir ekran gelecektir. Bu parametrelerin neler oldukları ve nasıl giriş yapılacağını aşağıda detaylandırılmıştır. Enflasyon farkı muhasebeleştirme şekli: Bu alanda size, üç aylık, altı aylık, aylık ve yıllık olmak üzere 4 seçenek sunulacaktır. Bu aşamada size düşen, 2004 yılı ve sonrasındaki yıllarda yapılacak enflasyon düzeltmesinde hangi dönemin baz alınacağını belirtmenizdir. Enflasyon farkı hesap kodu: 12 numaralı tekdüzen hesap planı uygulama tebliği gereği enflasyon düzeltmesi hesabı 698 kodlu hesap ile takip edilmektedir. Dolayısıyla bu alana ilgili hesap kodu otomatik olarak gelecektir. Amortisman süresi dolan sabit kıymetler enflasyon düzeltmesine tabi olsun: bu alanda sizden istenen, sabit kıymetlerinizin enflasyon düzeltmesinde nasıl raporlanacağını belirtmenizdir. Bu parametrenin başında yer alan kutucuk seçilmez ise; Programınızın Sabit Kıymetler Yönetimi/Enflasyon düzeltmesi muhasebesi uyarlamaları menüsünde yer alan 2003 Yılı Sonu Sabit Kıymet Enflasyon Düzeltmesi Raporu (199925) Amortisman süresini doldurmuş sabit kıymetler dikkate alınmayacaktır. Örneğin eğer 1 sabit kıymetin amortisman oranı %20 ise bu 5 yıllıktır, yani 100/20, yani 5 yılını doldurmuş olan işleme alınmaz. Eğer amortisman oranı %10 ise 100/10 yani 10 yılını doldurmuş olan işleme alınmaz. Bu parametre seçilirse yani başındaki kutucuk işaretlenirse; Yıl gözetimi yapılmadan işletmenizdeki bütün sabit kıymetler enflasyon düzeltmesi için raporlanacaktır. Bu ekranla ilgili parametrelerinizi tanımladıktan sonra ALT+S tuşlarına basarak bilgilerinizi kayıt etmelisiniz. 169

170 6.8 Kur İşlemleri Sistem bölümünün kur işlemleri bölümüne girdiğinizde karşınıza 3 programdan oluşan bir alt menü gelecektir. Bu alt menüde yer alan programlar yardımı ile kur isimlerinin ve günlük döviz kurlarının girişi yapılacak, kur raporu alınacaktır Kur girişi (097100) Series 9000 de işlemlerinizi istediğiniz döviz cinsi ile yürütebilirsiniz. Örneğin stoklarınızı USD (Amerikan Doları) veya DM (Alman Markı) bazında satabilir veya cari hesaplarınız ile olan işlemlerinizi istediğiniz döviz cinsi ile yürütebilirsiniz (Bkz. Sistem/Muhasebe Parametreleri/Grup Parametreleri). Bunun için günlük döviz kurlarının girilmiş olması gerekir. Günlük kur girişlerinizi, bu programdan yapabileceğiniz gibi, ekranınızın üst bölümünde yer alan Döviz kurları butonundan da yapabilirsiniz. Biz kur girişi ile ilgili açıklamalarımıza kitabınızın Genel Amaçlı Program Butonları/Döviz Kurları butonu bölümünde değindiğimiz için bu bölümde ayrıntılı olarak anlatma gereği duymuyoruz. Dolayısıyla daha ayrıntılı bilgi için Bkz. Genel Amaçlı Program Butonları/Döviz Kurları butonu Kur isimleri girişi (097200) KUR9000 sisteminize ilk yüklendiğinde bazı döviz cinsleri de (kur isimleri) otomatik olarak yüklenmektedir. Eğer bu isimlere ilaveler yapmak isterseniz, bu programdan kur isimlerini girebilirsiniz. Programa girdiğinizde karşınıza hali hazırda tanımlı olan döviz kurlarının kodları (sembolleri), isimleri ve desimal değerleri gelecektir. Eğer kur isimlerine ilaveler yapacaksanız, PgDn tuşuna basarak en son sayfaya gelmelisiniz. Şimdi ilave edilecek döviz kurunun sembolünü, ismini ve desimal değerini girebilirsiniz. Tip Kodu: Mağazacılık uygulamaları yazılımımız olan RETAIL9000 ile kasalardan yapılan dövizli tahsilâtlar arka ofise aktarılabilmektedir. Bunun için, firmalar satış noktalarına kullandıkları kasa tiplerinin her bir dövizi hangi kod ile algıladıklarını KUR9000 den programa tanıtmak durumundadır. İşte kur isimleri listesinin bu alanına, satış noktalarında dövizli tahsilât yapılması durumunda, kasaların her bir döviz cinsini hangi kod ile tanıdıklarını girebilirsiniz. Girişleriniz tamamlandıktan sonra ALT+S tuşları ile kayıt etmeyi unutmayınız Kur hareketleri raporu (097300) Series 9000 de her bir hareket 3 farklı döviz cinsi ile aynı anda takip edilebilir. Bunlar; ana döviz, alternatif döviz ve orijinal dövizdir. Ana döviz ve alternatif döviz tüm hareketleri kapsamaktadır. Orijinal döviz ise, her stok, cari (müşteri, satıcı, personel vb.) ve muhasebe hesabı için farklı olabilir. Orijinal döviz her modülün kartlar menüsünden girilmektedir. Dövizli takip için Bkz. Sistem/Muhasebe Parametreleri/Grup Parametreleri. Hareketlerin istenilen döviz cinsi bazında takip edilebilmesi için, her döviz cinsinin günlük alış-satış kurları girilmelidir. Kur girişleri programınızın Kur işlemleri/kur girişi bölümünden yapılır. İşte bu rapor, gün bazında döviz kurlarını, kurlardaki değişim tutar ve yüzdelerini listelemektedir. Kur raporunu alabilmek için; sadece ilgili döviz kurunu ve kurların listeleneceği tarih aralıklarını girmeniz gerekir. Döviz kuru seçiminden sonra raporunuz listelenecektir. Raporunuzda aşağıdaki bilgiler yer alır; Tarih: Kurların tarihleridir. Döviz Alış: Parametreler ekranından seçtiğiniz döviz cinsinin, ilgili tarihteki alış kurudur. Değişim Miktarı: İlgili tarihteki döviz alış kuru, bu tarihten önce alınan kurlardan farklı ise, farklı olan en son kur ile arasındaki değişim tutarıdır. Örnek: 170

171 Tarih Döviz Alış Değiş.Miktarı Değiş.Yüzdesi , Yukarıdaki örnekte tarihindeki USD döviz alış kuru 1,428- TL dir de USD 1,431 TL ye çıkmıştır. Bu günler arasında 0,003.-TL fark vardır. Bu fark tarihindeki USD nın değişim miktarıdır. Bu tutarın yüzde olarak karşılığıysa 0.21 oranı ile değişim yüzdesi alanında yer almaktadır. Değişim Değeri: İlgili tarihteki döviz alış kuru, bu tarihten önce alınan kurlardan farklı ise, farklı olan en son kur ile arasındaki değişim yüzde oranıdır. Bkz. Değişim Miktarı. Döviz Satış: Parametreler ekranından seçtiğiniz döviz cinsinin, ilgili tarihteki satış kurudur. Efektif Alış: Parametreler ekranından seçtiğiniz döviz cinsinin, ilgili tarihteki efektif alış kurudur. Efektif Satış: Parametreler ekranından seçtiğiniz döviz cinsinin, ilgili tarihteki efektif satış kurudur. 6.9 Akaryakıt İstasyonu Tanımlamaları Sistem menüsünün bu seçeneği akaryakıt istasyonunda çalışan vardiyaların parametre girişlerine ayrılmıştır Vardiya parametreleri(1) (099040) PET9000/Vardiya modülünden yapılan akaryakıt ve emtia stok satışları ve hizmet satışları için, nakit ve kredi katı ile yapılan tahsilâtlar için, PET9000/Finans yönetiminden yapılan personel ödemeleri için programınız otomatik olarak bir takım evraklar oluşturacaktır. Bunlar irsaliye, fatura, kasa fişi ve virman dekontu olarak özetlenebilir. Programınızın otomatik olarak oluşturacağı evrakları kolaylıkla takip etmeniz için, bu evrakların seri numaralarının ne olacağını siz kullanıcılarımız belirleyeceksiniz. İşte vardiya parametreleri-1 programı, özellikle Vardiya Modülü/Vardiya Hesabı/Pompacı Hesabı programından yapılan girişler ile otomatik oluşacak evrakların seri numaralarını belirlemeye olanak tanımaktadır. Şimdi bu açıklamalarımız doğrultusunda otomatik oluşacak evraklar için seri numaralarını girmeye başlayabiliriz. Pompacı Sayaçtan Akaryakıt Sat. İrs.: PET9000; sayaçlardan satışı yapılan akaryakıt ürünleri için otomatik olarak perakende akaryakıt satış irsaliyesi oluşturacaktır. Bu alana, otomatik olarak oluşturulacak perakende akaryakıt satış irsaliyelerinin evrak seri numarasını girmelisiniz. Pomp. Say. Emtia Satış İrsaliyesi: PET9000; sayaçlardan satışı yapılan emtia ürünleri için (örneğin yağ sayacından satılan yağlar, su sayacından satılan sular için) otomatik olarak perakende emtia satış irsaliyesi oluşturacaktır. Bu alana, otomatik olarak oluşturulacak perakende emtia satış irsaliyelerinin evrak seri numarasını girmelisiniz. Pomp.Marketten Fat. Kesilmiş Akaryakıt Sat. İrs.: PET9000; marketlerden satışı yapılan akaryakıt ürünlerine kesilen faturalar için, arka ofiste perakende akaryakıt satış irsaliyesi oluşturacaktır. Dolayısıyla bu alana, otomatik oluşacak perakende akaryakıt satış irsaliyelerinin evrak seri numarasını girmelisiniz. Pomp.Marketten Fat. Kesilmiş Emtia Sat. İrs.: PET9000; marketlerden satışı yapılan emtia ürünlerine kesilen faturalar için, arka ofiste perakende emtia satış irsaliyesi oluşturacaktır. Bu alana da, otomatik olarak oluşacak perakende emtia satış irsaliyelerinin evrak seri numarasını girmelisiniz. 171

172 Pomp.Marketten Fat. Kesilmemiş Emtia Sat. İrs.: PET9000; marketlerden veresiye olarak satılan emtialar için, perakende emtia satış irsaliyesini otomatik olarak oluşturacaktır. Bu alana otomatik olarak oluşacak perakende emtia satış irsaliyelerinin evrak seri numarasını girmelisiniz. Pomp. Akar. Aktarma Evrakı: Vardiya Modülü/Vardiya Hesabı/Sayaç Satışları veya Pompacı Hesabı bölümünden akaryakıt tanklarına aktarım yapılmış ise, SATIŞ yönetiminde otomatik oluşacak perakende akaryakıt satış irsaliyesinde ilgili stokun miktarı için aktarım dikkate alınmaz. Buna karşılık, tanka aktarılan miktarı belgelemek için aktarım miktarı kadar müşteriden perakende akaryakıt satış iade irsaliyesi ve müşteriden perakende akaryakıt satış iade faturası oluşturulacaktır. Bu alana, otomatik olarak oluşturulacak akaryakıt iade irsaliye ve faturaları için evrak seri numarasını girmelisiniz. Pomp. Emtia. Aktarma Evrakı: Vardiya Modülü/Vardiya Hesabı/Sayaç Satışları veya Pompacı Hesabı bölümünden emtia tanklarına (örneğin yağ tankı, su tankı gibi) aktarım yapılmış ise, SATIŞ yönetiminde otomatik oluşturulacak perakende emtia satış irsaliyesinde ilgili emtia stokunun miktarı için aktarım dikkate alınmaz. Buna karşılık, tanka aktarılan miktarı belgelemek için aktarım miktarı kadar müşteriden perakende emtia satış iade irsaliyesi ve müşteriden perakende emtia satış iade faturası oluşturulacaktır. Bu alana, otomatik olarak oluşturulacak emtia iade irsaliye ve faturaları için evrak seri numarasını girmelisiniz. Hizmet Sat. Fat.: Akaryakıt istasyonunuzda müşterilerinize vermiş olduğunuz hizmetler (araba yıkama ve yağlama gibi.) karşılığında, HİZMET VE MASRAF YÖNETİMİN DE otomatik olarak müşteriye açık hizmet satış faturası oluşacaktır. Bu alana, otomatik olarak oluşacak hizmet satış faturasının evrak seri numarasını girmelisiniz. Akar. Sat. Fat.: PET9000; sayaçlardan satışı yapılan akaryakıt ürünleri için otomatik olarak müşteriye açık perakende akaryakıt satış faturası oluşturacaktır. Bu alana, otomatik olarak oluşacak faturanın evrak seri numarasını girmelisiniz. Emt. Sat. Fat.: Vardiya Modülü/Pompacı Hesabı/Sayaç Satışları bölümünden yapılan emtia satışlarının (yağ, su gibi) irsaliyeleri ve faturaları otomatik olarak oluşacaktır. Otomatik olarak oluşacak müşteriye açık perakende emtia satış faturasının evrak seri numarasını bu alana girmelisiniz. Nakit Tahsilât Fişi: PET9000/Vardiya Modülünün pompacı hesabı programından yapılan akaryakıt ve emtia stoku satışları karşılığında alınan nakit tahsilâtlar için FİNANS yönetiminde tahsilât makbuzu oluşacaktır. Tahsilât makbuzu vardiya parametreleri 2 programından tanımlayacağınız perakende satış carisine kesilecektir. Bu alana, otomatik olarak oluşacak tahsilât makbuzunun evrak seri numarasını girmelisiniz. Kredi Kartı Dekontu: PET9000/Vardiya Modülünün pompacı hesabı programından yapılan akaryakıt ve emtia stoku satışları karşılığında kredi kartı ile yapılan tahsilâtlar için FİNANS yönetiminde virman dekontu oluşacaktır. Virman dekontunda vardiya parametreleri 2 programından tanımlayacağınız perakende satış carisi kredi kartlı tahsilât tutarı kadar alacaklı, nakit kasası ise borçlu olacaktır. Bu alana, otomatik olarak oluşacak virman dekontunun evrak seri numarasını girmelisiniz. Emt. Evr.: PET9000/Vardiya Modülü/Pompacı Hesabı programının kredili satışlar (E) bölümünden yapılan kredili emtia satışları için, hesap kabul işleminden sonra perakende emtia satış irsaliyesi oluşturulmaktadır. Bu alana, otomatik olarak oluşacak perakende emtia satış irsaliyesinin evrak seri numarasını girmelisiniz. Akar.Evr.: PET9000/Vardiya Modülü/Pompacı Hesabı programının kredili satışlar (A) bölümünden yapılan kredili akaryakıt satışları için, hesap kabul işleminden sonra perakende akaryakıt satış irsaliyesi oluşturulmaktadır. Bu alana, otomatik olarak oluşacak perakende akaryakıt satış irsaliyesinin evrak seri numarasını girmelisiniz. 172

173 Kredili Isk. Stş. Evr.: Bazı akaryakıt istasyonları özel müşterilerine belirli oranlarda iskonto uygulamaktadırlar. Ancak bu tür özel iskontolu satışların pompacı için açık olarak görünmemesi için, PET9000/Vardiya Modülü/Pompacı Hesabı programında yer alan B. Isk. lu Satış (A) butonundan yapılması gerekmektedir. Bu butondan yapılan satışlar için, hesap kabul işleminden sonra yine perakende akaryakıt satış irsaliyesi oluşturulur. İşte özel iskontolu satışlar için hesap kabul işleminden sonra oluşturulacak irsaliyenin seri numarasını bu alana girmelisiniz. Evrak Iskonto Oranı: Yukarıda bazı akaryakıt istasyonlarının özel müşterilerine iskonto yaptıklarından bahsetmiştir. Iskontolu satışlar pompası hesabının B. Isk. lu Satış (A) butonundan yapılmaktaydı. Eğer istasyonunuzda bu tür bir uygulama varsa, yapılacak iskonto oranını bu alana girmelisiniz. PET9000/Vardiya modülünden yapılan hareket girişleri ile otomatik olarak oluşacak evrakları açıkladık. Evrak seri numaralarını girdikten bunları ALT+S tuşları ile kaydetmeyi unutmayınız Vardiya parametreleri(2) (099050) Vardiya Parametreleri (2) bölümünden, marketten satışı yapılan ürünler için, PET9000 programının hesap kabul işleminden sonra otomatik olarak oluşturduğu evrakların, evrak seri numaraları belirlenecektir. Şimdi bu bölümde yer alan ve seri numaraları belirlenecek evrakların neler olduğunu incelemeye başlayalım. Market Satış İrsaliyesi: PET9000/Market Hesabı bölümünden satışı yapılan emtia ürünleri için otomatik olarak perakende emtia satış irsaliyesi oluşturulur. Bu alana, otomatik olarak oluşturulacak perakende emtia satış irsaliyelerinin evrak seri numarasını girmelisiniz. Market Satış Faturası: PET9000/Market Hesabı bölümünden satışı yapılan emtia ürünleri için, hesap kabul işleminden sonra otomatik olarak açık perakende satış faturası oluşturulur. Bu alana, otomatik olarak oluşturulacak faturanın evrak seri numarasını girmelisiniz. Mark. Nakit Tahsilât Fişi: PET9000/Vardiya Modülünün market hesabı programından yapılan satışlar karşılığında alınan nakit tahsilâtlar için FİNANS yönetiminde tahsilât makbuzu oluşacaktır. Tahsilât makbuzu vardiya parametreleri 2 programından tanımlayacağınız perakende satış carisine kesilecektir. Bu alana, otomatik olarak oluşacak tahsilât makbuzunun evrak seri numarasını girmelisiniz. Mark. Kredi Kartı Dekontu: PET9000/Vardiya Modülünün market hesabı programından satışlar karşılığında kredi kartı ile yapılan tahsilâtlar için FİNANS yönetiminde virman dekontu oluşacaktır. Virman dekontunda vardiya parametreleri 2 programından tanımlayacağınız perakende satış carisi kredi kartlı tahsilât tutarı kadar alacaklı, nakit kasası ise borçlu olacaktır. Bu alana, otomatik olarak oluşacak virman dekontunun evrak seri numarasını girmelisiniz. Nakit Kasa Kodu: PET9000 nin Vardiya modülü ve Finans yönetiminde otomatik olarak oluşan evraklar ile ilgili nakit kasasının kodu bu alana (100 olarak) otomatik olarak gelecektir. Bu alanda herhangi bir değişiklik yapılabilmesi mümkün değildir. Nakit Kasa Muhasebe Hesap Kodu: PET9000 Vardiya modülünden yapılan hareketler ile otomatik olarak oluşacak tahsilât makbuzu, kasa fişi ve virman dekontu gibi evrakların kaydedileceği nakit kasasının kodu bu alana girilmelidir. Perakende Satış Carisi: PET9000/Vardiya modülünden yapılan perakende akaryakıt ve emtia satışları, bu alana gireceğiniz perakende satış carisi hesabına kaydedilecektir. Örneğin otomatik oluşan irsaliye ve faturalar, vardiya nakitleri için oluşan tahsilât makbuzu, virman dekontu gibi evraklarda cari kodu bu alana gireceğiniz perakende carisinin kodu olacaktır. Ancak bu alana perakende satış carisini girmeden önce, PET9000/Satış Yönetimi/Müşteri Tanıtım Kartı bölümünden 173

174 bu adla bir cari hesap açmanız gerekir. Daha sonra açtığınız bu cari hesabın kodu F10 listesinden seçerek bu alana taşıyabilirsiniz. Kredi Kartı Banka Kodu: PET9000/Vardiya modülünden gerçekleştirilen kredi kartlı satış tutarları vardiya hesabı kabulünden sonra geçici bir süre bu alana gireceğiniz ve PET9000/Finans/Banka Tanıtım Kartı bölümünden daha önce açmış olduğunuz bir tampon bankada toplanacaktır. Kredi kartlı satışların hesabınıza geçeceği güne kadar bu tampon bankada kalacak olan satış tutarları, ilgili günde PET9000/Finans yönetiminden kredi kartlarının bankaya virmanı programı çalıştırılarak hesabınıza aktarılacaktır. Bu açıklamalarımızı dikkate alarak, Finans modülünden açmış olduğunuz tampon banka kodunu bu alana giriniz. Sorumluluk Merkezi Kodu: PET9000/Vardiya modülünden yapılan hareket girişleri ile otomatik olarak oluşacak evrakların sorumluluk merkezi kodunu bu alana girebilirsiniz. Personel Tahsilât Tediye Evrakı: PET9000/Finans Yönetimi/Evraklar/Personel Ödemeleri programından personellerinizin her türlü finansal hareket girişleri yapılabilmektedir. Örneğin avans ödeme, açık veya fazla kapama, prim verme, maaş ödemesi gibi. Bu programdan yapılan her hareket için yine Finans yönetiminde kasa tahsilât fişi ve kasa gider fişi oluşur. Bu alana, personel hareketlerinden dolayı oluşacak kasa fişlerinin seri numarası girilmelidir. Kredi Kartı Bankaya Virman Dekontu: PET9000/Vardiya modülünden, pompacılarınızın ve market çalışanlarınızın kredi kartlı olarak yapmış oldukları satışlar neticesinde otomatik olarak virman dekontu oluştuğuna vardiya parametreleri 1 bölümünde kısaca değinmiştik. İşte bu virman dekontunun bankaya aktarımı ile oluşacak Kredi Kartlarının Bankaya Virman Dekontuna ait evrak seri numarası bu alana girilmelidir. Market Kredili Stş. Evrakı: PET9000/Vardiya Modülü/Market Hesabı programının kredili satışlar (E) bölümünden yapılan kredili emtia satışları için, hesap kabul işleminden sonra perakende emtia satış irsaliyesi oluşturulmaktadır. Bu alana, otomatik olarak oluşacak perakende emtia satış irsaliyesinin evrak seri numarasını girmelisiniz Vardiya Parametreleri (3) Akaryakıt istasyonu tanımları menüsünün bu bölümünden, PET9000 kullanıcılarına, programının bazı bölümleri için yetki tanımlamaları yapılacaktır. Bu tanımlamaları dilediğiniz zaman tekrar değiştirebilmek imkânına sahipsiniz. Vardiya parametreleri (3) bölümüne girdiğinizde, karşınıza aşağıda bir örneğini gördüğünüz pencere gelecektir. Şimdi bu ekran üzerinde gördüğünüz parametrelerin neler olduğunu sıra ile incelemeye başlayalım. Vardiya Listelerini Sadece SRV Görebilir: Vardiya listelerini supervisordan başka hiç bir kullanıcının görmesini istemiyorsanız, bu alanda satır sonu butonunu tıklamalı ve açılacak pencereden -evet- seçimini yapmalısınız. Vardiya İptalini SRV Yapabilir: Vardiya iptali işlemini supervisordan başka hiç bir kullanıcının yapmasını istemiyorsanız, bu alanda satır sonu butonunu tıklamalı ve açılacak pencereden -evetseçimini yapmalısınız. Açık veya Fazla Varsa Vardiyayı Kapatma: Pompacı hesabında açık veya fazla olduğu durumlarda vardiya hesabının kapatılmasını engellemek istiyorsanız, bu alanda satır sonu butonunu tıklamalı ve açılacak pencereden -evet- seçimini yapmalısınız. Fat. Dengelemeyi Son Vardiyada Yap: PET9000 programının otomatik olarak yapmış olduğu fatura dengeleme işleminin son vardiyadan sonra olmasını istiyor iseniz, bu alanda satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden evet seçeneğini seçmelisiniz. Örneğin gün içinde tüm vardiyaların sayaçlardan yaptığı akaryakıt satışının 1000 LT olduğunu düşünelim. Bunun 100 LT. veresiye olarak, 400 LT marketten faturası kesilmiş olarak satılsın. Bu durumda PET9000 programınız, 500 LT lik 174

175 akaryakıt için fatura dengeleme işlemi yapacak, dolayısıyla ilgili miktar için faturayı otomatik olarak oluşturacaktır. İşte bu fatura dengeleme işleminin son vardiyadan sonra yapılıp yapılmayacağı bu alandan belirlenecektir. İrs. Nolarını Mesaja At: İrsaliye dökümlerinde, irsaliye numaralarının mesaj ekranına atılmasını istiyor iseniz, bu parametreyi evet olarak seçmelisiniz. Emtia Satış Evraklarında Boş Ekran Getir: PET9000 de emtia satışları, pompacı hesabı ve market hesabı programlarında yer alan emtia satışları butonu ile yapılmaktadır. Bu butonları tıkladığınızda karşınıza gelecek emtia satış ekranın boş olmasını, yani önceden girdiğiniz emtia satışlarının ekranda gözükmesini istemiyor iseniz, bu parametreyi evet olarak seçmelisiniz İthalat İhracat Parametreleri Bu bölümden ithalat ve ihracat programımız olan EXIM9000 ye yönelik parametre girişleri yapılacaktır. Şimdi bu parametrelerin neler olduklarını sırasıyla inceleyelim İthalat masraf dağıtımı grup isimlerini değiştirme (095500) İthalat ihracat programımız olan EXIM9000 de kullanıcılarımız, ithalat masraf isimlerini yani; navlun, sigorta, Gümrük Vergi ve Resimler, Banka Masraf ve Fonları, Diğer Masraflar 1 den Diğer Masraflar 6 ya kadar olan başlıkları, firmalarında uygulanan ithalat masraf cinslerine göre yeniden adlandırmaları mümkündür. Böylece her firma, masraflarına ilişkin bilgileri, evrak ve rapor ekranlarında kendilerinin belirledikleri isimler doğrultusunda izleyebileceklerdir. İşte programınızın bu bölümünden ithalat masraf isimlerinin değiştirilme işlemi gerçekleştirilecektir. Programa girdiğinizde karşınıza eski ismi ve yeni ismi başlıklarının yer aldığı bir ekran gelecektir. Bu aşamada sizden istenen, ismini değiştirmek istediğiniz ithalat masraf satırlarına gelip, Yeni İsmi alanına istediğiniz ismi girmenizdir. Bu değişiklikleri yaptıktan sonra ALT+S tuşlarına basarak kaydınızı yapmalısınız. Çünkü kayıt edilmeyen hiçbir değişiklik geçerli olmayacaktır. Daha sonra ilgili masraf grupları programlarınızda sizin belirlediğiniz isimler ile işlem görecektir Diğer parametreler (095510) Bu bölümden belirlenecek parametrelerle kullanıcılarımız; EXIM9000 programında yer alan ithalat masrafları dağıtım dekontunda, ithalat masraflarının hangi kriterler doğrultusunda dağıtılacağını belirleyebileceklerdir. Bu amaca yönelik olarak programınız size, İthalat masrafları dağıtım şekli alanında 3 seçenek sunacaktır. Bu seçeneklerden Kalan malların bulunduğu depolara göre seçeneği kullanıcılarımız tarafından tercih edilirse; ithalat masrafları dağıtım dekontuna giriş yapıldığında, ithalata yönelik masraflar kalan malların bulunduğu depolara göre dağıtılacaktır. Yani kalan malların depoları baz alınacaktır. Kalan ve çıkan malların son depolarına seçeneği tercih edilirse; ithalat masrafları dağıtım dekontuna giriş yapıldığında ithalata yönelik masraflar kalan ve çıkışı yapılan malların bulundukları en son depolara göre dağıtılacaktır. İthalat giriş yapıldığı depoya, ithalat giriş miktarı ile eğer ki kullanıcılarımız bu seçeneği tercih ederek işlem yapacaklarsa; ithalat masrafları dağıtım dekontuna giriş yaptıklarında, ithalata yönelik masraflar malların giriş yapıldığı depoya, girdikleri miktarlar doğrultusunda dağıtılacaktır. Parametre seçiminden sonra yapmanız gerek tek işlem, ilgili parametrenin geçerli olabilmesi için ALT+S tuşlarına basılarak kaydedilmedir. 175

176 6.11 Satın alma Ve Satış Parametreleri Bu bölümde yer alan program ile satıcı ve müşteri carilerine ilişkin kullanılacak teminat isimlerinde değişiklik yapılacaktır. Şimdi bu değişikliğin nasıl geçekleştirileceğini açıklamaya çalışalım Cari hesap teminat isimlerini değiştirme (096000) Series 9000 programlarımızda Müşteri ve satıcı firmaların tanıtım kartları ekranında yer alan teminat bilgileri butonu ile her müşteri ve satıcı carisine ilişkin teminat bilgileri girilebilmektedir. Banka, açık tanınan kredi, gayrimenkul vb. şeklinde. Aynı ekranda bu teminat cinsleri haricinde Teminat Bilgileri-1, Teminat Bilgileri-2, Teminat Bilgileri-3 ve Teminat Bilgileri-4 olarak isimlendirilen teminat başlıkları da yer almaktadır. Kullanıcılarımızın firmalarında uygulanan teminatlara göre bu başlıkları yeniden isimlendirebilmeleri mümkündür. Böylece her firma, teminat bilgilerini, cari tanıtım kartlarında ve bu başlıkların yer aldığı raporlarda kendilerinin belirledikleri isimler doğrultusunda izleyebileceklerdir. İşte programınızın bu bölümünden teminat bilgileri isimlerinin değiştirilme işlemi gerçekleştirilecektir. Programa girdiğinizde karşınıza eski ismi ve yeni ismi başlıklarının yer aldığı bir ekran gelecektir. Bu aşamada sizden istenen ismini değiştirmek istediğiniz Teminat bilgisi satırlarına gelip, yeni ismi kolonuna istediğiniz teminat ismini girmenizdir. İsimlere ilişkin değişikliğinizi yaptıktan sonra ALT+S tuşlarına basarak kayıt etmelisiniz. Daha sonra değiştirilen isimler cari tanıtım kartlarının Teminat Bilgileri ekranına otomatik olarak yansıyacaktır Endeks İşlemleri Kuruluş/Sistem/Endeks işlemleri menüsünde yer alan programlar ile 5024 sayılı kanuna göre yapılacak enflasyon düzeltmesi işleminde kullanılacak Endekslerin isimleri tanımlanacak, Tüm endeksler için aylık olarak endeks değerleri girilecek, Seçilecek endeksin yıllık olarak değerlerinin girişi yapılacak En son olarak da endekslere yönelik çeşitli detaylarda hazırlanmış raporlar alınacaktır Endeks isimleri girişi (097502) Programlarımızda, 5024 sayılı kanuna göre yapılacak enflasyon düzeltmesi işleminde kullanılacak endeks isimleri tanımlı olarak bulunmaktadır. DIE TEFE, DİE TÜFE gibi. Dolayısıyla bu programı çalıştırdığınızda karşınıza, tanımlı olan tüm endeks isimlerinin yer aldığı ekran gelecektir. Kullanıcılarımızın bu ekranda ki endeks isimlerini değiştirebilmeleri yada farklı bir endeks tanımı yapabilmeleri mümkündür sayılı kanuna göre yapılacak enflasyon düzeltmesi işleminde DIE TEFE endeksi kullanılmaktadır Tüm endeksler için aylık endeks değerleri girişi (097500) Bu program ile kullanıcılarımız; enflasyon düzeltmesi işlemleri için, tanımlı olan tüm endeks tiplerinin seçecekleri yıla ve aya ait endeks değerlerini toplu olarak programa gireceklerdir. Programı çalıştırdığınızda öncelikle sizden yıl ve ay seçimi yapmanız istenecektir. Yıl ve ay girişi yapıldıktan sonra sisteminizde tanımlı olan tüm endeks isimleri ekranınızın ikinci yarısına otomatik olarak yansıyacaktır. Bu aşamada size düşen ekranınızın alt bölümünde yer alan; Güncelle butonunu tıklayarak 1970 ve 2009 yılları arasında yayınlanmış DIE TEFE ve DIE TÜFE değerlerini dosyadan okuyarak ekranınıza aktarmanızdır. Değerler geldikten ve kullanıcı tarafından gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra Sakla butonuna basılarak girişler kaydedilmelidir. Bu ekranın alt bölümünde yer alan; Sonraki yıl ve Önceki yıl butonlarını tıklayarak, ekranınızda seçili olan ay için, yine ekranınızda seçili olan yıldan bir sonraki yıla ve bir önceki yıla ait endeks değerlerini ekranınıza getirebilirsiniz, 176

177 Sonraki ay ve Önceki ay butonlarını tıklayarak da ekranınızda seçili olan yıl için; ekranınızda seçili olan aydan bir önceki ve bir sonraki aya ait endeks değerlerini ekranınıza getirebilirsiniz, Endeks Seçimli Yıllık Endeks Değerleri Girişi (097501) Bu program ile kullanıcılarımız; enflasyon düzeltme muhasebesine yönelik olarak seçecekleri herhangi bir endeks tipinin, seçecekleri yıl içinde alacağı değerlerin girişini yapacaklardır. Endeks değerleri programımızda otomatik olarak güncellenmekte ve ekrana yansımaktadır. Öncelikle belirtmek isteriz ki 5024 sayılı kanuna göre yapılacak enflasyon düzeltmesi işleminde DIE TEFE endeksi kullanıldığından, DIE TEFE endeks tipi için değerler kesinlikle girilmelidir. Programı çalıştırdığınızda karşınıza endeks değerleri başlığı altında bir ekran gelecektir. Bu ekranda öncelikle yapmanız gereken; endeks tipi alanından değer girişi yapacağınız endeksi seçmeniz (DIE TEFE) sonrasında da, bu endeksin hangi yıla ait değerlerinin aktarılacağını yıl alanına girmenizdir, 2009 gibi. Bu belirlemeyle birlikte seçtiğiniz yıla ait tüm ayların ekranınıza yansıdığını göreceksiniz. Şimdi yapmanız gereken ekranınızın alt bölümünde yer alan Güncelle butonunu tıklayıp, 1970 ve 2009 yılı arasında yayınlanmış endeks değerlerini dosyadan ekranınıza aktarmanızdır. Bu işlem sonrasında ekranınızdaki tüm aylara ait endeks değerlerinin otomatik olarak yansıdığını göreceksiniz. Endeks değerleri üzerinde kullanıcılarımız tanımlama yapabilirler. Daha sonra yapılması gereken ekrandaki Sakla butonuna basarak seçilen endeks için değerlerin kaydedilmesidir. Bu ekranın alt bölümünde yer alan; Endeks değiştir butonunu tıklayarak imlecinizi endeks tipi alanında konumlandırıp, değer girişi için yeni endeks tipi seçebilir, Sonraki yıl butonunu tıklayarak seçili endeks tipi için sonraki yıla ait endeks değerlerini görüntüleyebilir, Önceki yıl butonunu tıklayarak da seçili endeks tipinin önceki yıla ait endeks değerlerini görüntüleyebilirsiniz, Endeks Raporları Bu menüde yer alan programlar ile kullanıcılarımız; sistemlerinde kayıtlı olan ve 5024 sayılı kanuna göre yapılacak enflasyon düzeltmesi işleminde kullanılan endeks tiplerine yönelik çeşitli detaylarda hazırlanmış endeks raporları alacaklardır. Şimdi bu raporların neler olduklarını inceleyelim Endeks Seçimli Tarih Aralıklı Endeks Değerleri Raporu (097510) Bu rapor ile kullanıcılarımız; istedikleri endeks tipinin, seçecekleri yıllar ve aylar arasındaki endeks değerlerinin dökümünü alacaklardır. Raporu çalıştırdığınızda karşınıza parametre girişleri yapacağınız bir ekran gelecektir. Bu ekranda öncelikle sizden, raporunuzda baz alınacak endeksin ismini seçmeniz beklenecektir. Daha sonrada bu endeksin hangi yıllar ve aylar arasındaki endeks değerlerinin listeleneceğini belirtmelisiniz. Raporda seçtiğiniz her yıla ait aylık değerler ayrı ayrı listelenecektir. Örneğin raporunuzdaki parametre seçiminiz aşağıdaki şekilde olsun. Endeks ismi olarak DIE TEFE seçimi yapılsın. Bu endeksin de İlk yıl ay olarak, 2009 yılının 4. ayı Son yıl ay olarak da 2009 yılının 5 ayı seçilsin. Raporunuzda öncelikle, DİE TEFE yazılacak ve hemen altında da 4/2009-5/2009 arası endeks değerleri dökümü başlığı 177

178 2009 yılı belirtilecek ve bu yılın Nisan ayından Aralık ayına kadar olan endeks değerleri, değişim miktarı ve değişim yüzdeleri ayrı ayrı belirtilecek, Sonrasında 2009 yılı yazılacak ve bu yılın da Ocak ayından Mayıs ayına kadar olan endeks değerleri ayrı ayrı sunulacaktır Tüm Endeksler İçin Yıllar Bazında Toplu Endeks Değerleri Raporu (097511) Bu program ile kullanıcılarımız istedikleri yıllar arasındaki endeks değerlerinin aylara göre dağılımını toplu olarak listeleyeceklerdir. Yani raporunuzda tanımlı olan tüm endeks tipleri yer alacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza, raporunuzu hangi yıllar arasında almak istediğinizi soran bir parametre ekranı gelecektir. Ekranda gördüğünüz ilk yıl alanına raporunuzun hangi yıldan itibaren dökülmesini istiyorsanız o yılı, son yıl alanına da, raporunuzun son bulmasını istediğiniz yıl girişini yapın. Raporu alacağınız yıl aralığını belirleyip döküm yerini de seçtikten sonra, endekslerinizin istediğiniz yıllar arasındaki aylara göre değerleri listelenecektir. 178

179 7 DÖNEMSEL İŞLEMLER Bu alt menüde yer alan programlar ile, numaralama, devir, eksport ve import ve maliyetlendirme işlemleri gerçekleştirilecektir. 7.1 Yevmiye madde yeniden numaralama (098100) Bu program ile muhasebe fişlerinin yevmiye numaraları yeniden sıralanacaktır. Muhasebe fişleri iki ayrı numara ile takip edilmektedir. Bunlardan birincisi fiş no, ikincisi ise yevmiye no dur. Fiş no, her yeni günde 1'den başlayarak otomatik olarak artmaktadır. Ertesi güne ait muhasebe fişleri girilirken bu numara yine 1'den başlayacaktır. Yevmiye numarası ise sene başında 1'den başlamakta ve sene sonuna kadar birer artarak devam etmektedir. Bu her iki numara da programınız tarafından otomatik olarak verilmektedir. Gün içinde bazı muhasebe fişlerinin iptal edilmesi veya yevmiye numarasının el ile girilmesinin gerektiği durumlarda, yevmiye numaraları normal sırasından şaşacaktır. Bu durumda ilgili numaraların yeniden sıralanması için bu programı kullanacaksınız. Numaralamaya girdiğinizde; Evet, onaylıyorum Hayır onaylamıyorum Şeklinde 2 butonun yer aldığı bir onay ekranı ile karşılaşacaksınız. Numaralama işlemini başlatmak için evet onaylıyorum butonunu kliklemeniz ve başlangıç yevmiye numarasını girmeniz yeterli olacaktır. 7.2 Maliyetlendirme İşlemleri Dönemsel işlemler menüsünün bu seçeneği maliyetlendirme işlemlerine ayrılmıştır. Bu bölümden depolar arası sevk fişlerinin ve sarf, fire ve sayım çıkış fişlerinin maliyetlendirilmesi yapılacaktır. Bu bölümde yer alan programlar evrak tiplerine göredir ve esnek parametre girişleri yardımıyla maliyetlendirme işlemlerini istediğiniz kadar sınırlandırmanıza olanak tanır. Maliyetlendirme bittiğinde, ambar fişlerindeki gider hesabı (genel hesap) ve stok kartlarında stok hesabının çalışmasıyla ilgili muhasebe fişi otomatik olarak oluşacaktır. Şimdi bu programları sırayla açıklamaya çalışalım Stok hareketleri maliyetlendirme (098325) Bu program ile amacımız, depolar arası sevk fişlerinin bunun yanı sıra sarf, sayım, fire gibi tüm evrakların geriye dönük maliyetlendirmelerini seri bir şekilde gerçekleştirebilmektir. Ancak, bu programın çalışması için öncelikle Sistem/Stok ve Sipariş Parametreleri/Stok Maliyet Parametreleri programındaki Her depo kendi içinde ayrı ayrı maliyetlensin parametresinin -evet- olarak tanımlanması, ayrıca KUR9000 programının Sistem/Sistem ve Program Parametreleri/Program Akış Parametrelerinde yer alan depolar arası sevk fişlerinde anında maliyet hesaplanmayacak parametresi ile ambar çıkış fişlerinde anında maliyetlendirme yapılmayacak parametrelerinin - evet- olarak belirtilmesi gerekmektedir. Örneğin depolar arasında gerçekleşen stok transferleri işletmelerin bir cebinden diğerine geçen para gibidir ve depolar arası transferlerde genellikle maliyetlendirme yapılmaz. Bazı işletmeler depolarını da birer sorumluluk merkezi veya kar merkezi olarak görmek isteyebilir. Bu tür işletmelerde, depolar arasında yapılan stok giriş-çıkışlarının da maliyetlendirmesi yapılır. Şöyle ki merkez depoya 100- TL'den alınan bir stok, depolar arası transfer ile yine merkez depodan X şube deposuna 130-TL'den gönderilebilir. İşte aradaki 30.-TL tutarındaki farkın maliyetlendirilmesi, yani merkez depo kayıtlarında kar olarak görülebilmesi için, bu programdan depolar arası sevk fişlerinin maliyetlendirilmesini gerçekleştirebilirsiniz. 179

180 Programı çalıştırdığınızda sizden hangi tarih aralığındaki stok hareketlerinin maliyetlendirileceğini belirlemeniz istenecektir. Tarih aralığı girişinizle birlikte fişleriniz maliyetlendirilmeye başlayacaktır. Stokların kod ve isimlerini ekranınızdan takip edebilirsiniz Dönemsel Yürüyen Ağırlıklı Ortalama Maliyet Sistemi ile Hızlı Maliyetlendirme (098350) Maliyetlendirme işlemleri menüsünün bu programı, sadece parametreler ekranından girilecek dönem itibariyle ve özet dosyadan yürüyen ağırlıklı ortalamaya göre maliyetleri hesaplayacaktır. Dönemsel yürüyen ağırlıklı ortalamada maliyet, o ay içinde işletmeye giren stok değerlerinin çıkan stok değerlerine bölünmesi ile elde edilecektir. Programa girdiğinizde öncelikle sizden istenen; maliyetlendirme işlemine tabi olacak stokları tarama kod aralığı veya kod yapısı alanlarından belirlemenizdir. Ekranın üst bölümünde yer alan stok tarama kriteri ve filtreleri butonunu kullanarak da istediğiniz kriterlere uyan stokları belirleyip maliyetlendirme yapabilirsiniz. Stok seçiminden sonra belirlenecek en son detay maliyetlendirme için baz alınacak dönemin seçilmesidir. Bu girişler yapılıp işlem onaylandıktan sonra maliyetlendirme işleminizi başlatarak seçtiğiniz stokların ekranın alt bölümünden seri bir şekilde geçtiğini izleyebilirsiniz Dahili Stok Hareket Evraklarının Muhasebe Fişlerini Oluşturma (098360) Dahili stok hareket evraklarının stok maliyetlerinin kesinleşmemesi gibi nedenlerden dolayı muhasebeye sonradan entegre edilmesi gerekebilir. Bunun için; KUR9000/Sistem/Entegrasyon Parametreleri/ Entegrasyon Şekil Parametreleri programından dahili stok hareketleri anında entegre edilmeyecek parametresinin -evet- olarak tanımlanması gerekir. İşte sonradan muhasebeleşecek dahili stok hareket evraklarının muhasebe fişleri bu program ile oluşturulacaktır. Programa girdiğinizde öncelikle işlemi onaylamanızı isteyen bir mesaj ekranı ile karşılaşırsınız. Bu ekrandan evet, onaylıyorum mesajını seçtikten sonra muhasebe fişleri oluşturulacak dahili stok hareket evraklarına ilişkin tarih sınırlarını girmeniz gerekecektir. Bu girişlerden sonra muhasebe fişleri oluşturulmaya başlayacaktır Satılan Malın Maliyeti Fişi Oluşturma (098340) Satılan mallarınıza ilişkin maliyet fişlerinin otomatik olarak oluşturulduğu bölümdür. Özellikle maliyeye verilmesi gereken tablolardan Satışların Maliyeti Tablosunun doğru bir şekilde alınabilmesi için, belirli aralıklarla bu programdan satılan malların maliyet fişleri oluşturulmalıdır. Program çalıştırıldığında, seçilen maliyet hesaplama şekline göre satılan mallarınızın maliyetleri bulunacak ve maliyetler MUHASEBE modülünde 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabına borç, 153 Ticari Mallar Hesabına alacak kaydedilerek maliyet fişi oluşturulacaktır. Şimdi satılan malın maliyeti fişi için girilmesi gerekli parametreleri açıklamaya çalışalım. İlk Kod-Son Kod-Kod Yapısı: Satılan malın maliyet fişi oluşturulurken hangi stokların baz alınmasını istiyorsanız, bu alanlara ilk ve son stok kodlarını ya da stok kod yapısını girebilirsiniz. Eğer ilk kod-son kod ve kod yapısı alanlarına herhangi bir giriş yapılmazsa, maliyet fişi biraz sonra gireceğiniz tarihler arasında satılan bütün stoklarınızı kapsayacaktır. İlk Tarih-Son Tarih: Satılan malın maliyet fişi için baz alınacak ilk ve son satış tarihlerini bu alanlara girebilirsiniz. Eğer tarih parametreleri boş bırakılırsa, maliyet fişi dönem başından içinde bulunduğunuz güne kadar yapılan bütün satışları kapsayacak şekilde hazırlanır. Fiş Tarihi: Satılan malın maliyet fişi muhasebede hangi tarihli olacaksa, bu alana ilgili tarihi girmelisiniz. Depo: Satılan malın maliyet fişi hangi depodan çıkışı yapılan stoklar için oluşturulacaksa, bu alanda satır sonu butonunu tıklamalı ve karşınıza gelecek pencereden ilgili depoyu seçmelisiniz. 180

181 Henüz muhasebeleşmemiş evraklar değerlensin mi?: Bu alanda sizden istenen maliyet fişi oluşturulurken henüz muhasebe kaydı olmamış yani muhasebe fişi yaratılmamış stok hareketlerinin de maliyet fişlerinin oluşturulup oluşturulmayacağını belirtmenizdir. Bu alandaki seçiminizin evet olması durumunda programınız, muhasebe fişi olsun yada olmasın girdiğiniz tarih aralığında satışı yapılan tüm stokların maliyet fişini oluşturacaktır. Aksi durumda girdiğiniz tarih aralığında sadece muhasebe fişi oluşturulmuş stokları dikkate alacak dolayısıyla ilgili stokların maliyet fişini oluşturacaktır. Maliyetler evrak ve satırlar bazında ayrı muhasebeleşsin: Bu alanda sizden istenen, stokların maliyetlerine yönelik fiş oluşturulurken girdiğiniz tarih aralığında her evrak ve satıra ait maliyetin ayrı ayrı mı yoksa tek satır olarak mı oluşturulacağını belirtmenizdir. Bu alandaki seçiminizin hayır olması durumunda stoklarınızın maliyetleri tek satır olarak fişe yazılacaktır. Yani 621 Satılan Ticari Mallar maliyeti tek satır olacaktır. Aksi durumda yani evet seçeneğini tercih etmenizde 621 Satılan Ticari Mallar maliyeti her stok için ayrı ayrı hesaplanıp borç olarak yazılacaktır. Bir fişte satır sayısı kaçı aşarsa yeni fişe devam edilsin (Sıfır...>Tek fiş): Bu parametre yardımıyla kullanıcılarımız; maliyet fişlerinin kaç satır halinde oluşturulacağı belirleyebilecektir. Böylece satır sayısı fazla olan fişlerin tek bir fiş olarak değil de, birden fazla fişle takip edilmesini sağlayabileceklerdir. Yani maliyet fişleri bu alana girilecek satır sayısı kadar oluşacak fazla satırlar ise yeni fişe kaydedilerek devam edecektir. Satır sayısının (0) sıfır olarak kalması durumunda da tüm satırlar tek fiş içinde kaydını gerçekleştirecektir. Evet, satılan malın maliyet fişiyle ilgili girilmesi gereken parametreleri açıkladık. Son parametre girişi de yapıldıktan sonra programınız stoklarınızı tarayacak, maliyetlerini bulacak ve maliyet fişinizi otomatik olarak oluşturacaktır. Daha sonra bu fişleri Genel muhasebe/muhasebe fişleri menüsündeki fişlerden izleyebilirsiniz. 7.3 Yeni veritabanına aktarma ve devir Bu alt menüde yer alan programlar yardımı ile belli bir mali yıl ve sonrasını yeni bir veritabanına aktarma, sabit kıymet kartları ve işletme hareketlerinin devir işlemleri yapılacaktır. Şimdi yeni veritabanına aktarma ve devir işlemlerinin nasıl yapılacağını daha yakından incelemeye çalışalım Belli bir mali yıl ve sonrasını yeni bir veritabanına aktarma (098478) V14 serisi programlarımızda devir işlemleri; kullanım amacınıza bağlı olarak iki şekilde gerçekleştirilecektir. Yani eski serilerimizde olduğu gibi 2009 yılında kullandığınız veritabanındaki bilgilerinizi, 2009 yılında yeni tanımlayacağınız veritabanına aktararak yapabileceğiniz gibi, aynı veri tabanını yeni yılda da kullanarak çalışmalarınıza devam edebileceksiniz. Dökümümüzde her iki şekilde de hangi işlemlerin yapılması gerektiği detaylandırılmıştır. 1-) Yeni yılda aynı veri tabanı ile çalışılacak ise; Öncelikle Kuruluş programına tarihi ile girilip çalışılmakta olan veritabanı seçilecektir. Hemen sonrasında Kuruluş programının Dönemsel işlemler/yeni veritabanına aktarma ve devir menüsünde yer alan Sabit Kıymet kartları devir işlemleri (098476) programı çalıştırılarak Sabit kıymet kartlarının yeni yıla devri yapılacaktır. Büro9000 ve Mikbüro kullanıcılarımız İşletme hareketleri devir işlemleri (098482) programını da çalıştıracaklardır. Tüm bu gereklilikler sağlandıktan sonra Muhasebe devirleri içinde aşağıdaki işlemler sırasıyla yapılmalıdır. 2-) Eski veri tabanındaki bilgiler yeni yılda yeni veri tabanına devredilerek çalışılacak ise; Bu bölümle ilgili açıklamalarımıza önemli gördüğümüz bir ayrıntıyı belirterek başlamak istiyoruz. Örneğin; 2009 yılı bilgilerinizin bulunduğu veritabanına, 2009 yılına ait bilgilerinizi girmeye devam 181

182 edebilirsiniz. Yani, personel maaş ödemeleri, çek/senet giriş çıkışları gibi, geçmiş yıla ait işlemlerin devamını sağlamak amacıyla, aynı veritabanında 2009 yılı tarihli kayıtlarınızı oluşturabilirsiniz yılını ilgilendiren tüm işlemler bittikten sonra (örneğin 31.Ocak.2009 da) Belli bir mali yıl ve sonrasını yeni bir veritabanına aktarma (098478) menüsünü çalıştırarak sadece 2009 yılına ait verilerin başka veritabanına aktarılmasını sağlayabilirsiniz. Bu şekilde işlem yapacak kullanıcılarımız öncelikle Kuruluş programını 2009 yılı ile çalıştırıp yeni veri tabanı açacaklardır. Burada dikkat edilecek en önemli nokta yeni veri tabanı isminin eski veri tabanından farklı olarak açılmasıdır. Yeni veri tabanı açıldıktan sonra Kuruluş programına yine 2009 yılı için girilecek fakat eski veri tabanı seçilecektir. Yani program eski veritabanı ile çalıştırılacaktır. Bu gereklilikler sağlandıktan sonra Kuruluş programının Dönemsel işlemler/yeni veritabanına aktarma ve devir menüsünde yer alan Belli bir mali yıl ve sonrasını yeni bir veritabanına aktarma (098478) programı çalıştırılacak ve bu ekrandan veri tabanı olarak yeni tanımlanan veri tabanı mali yıl olarak da 2009 yılı seçilecektir. Daha sonrada sırasıyla ekranda yer alan cari parametreleri, stok parametreleri, banka/kasa/personel/cari personel parametreleri sayfalarına girilerek eski veritabanında ki bilgilerin yeni veritabanına aktarılması sağlanacaktır. Bu ekranın üst yarısında yer alan seçeneklerle amacımız devir bilgilerinizi birbirinden bağımsız olarak gerçekleştirebilmenizdir. Örneğin yapacağınız seçimler doğrultusunda öncelikle stok, cari, personel vb. sabit bilgilerinizin aktarımını yapıp sonrasında sipariş bilgilerinizin, şube siparişlerinizin ve konsinye bilgilerinizin sabit bilgilerden bağımsız olarak aktarılmasını sağlayabileceksiniz. Cari Bakiye Parametreleri Bu bölümden yapılacak seçimler doğrultusunda cari bilgilerinin yeni veri tabanına aktarımı gerçekleştirilecektir. Ekrandaki parametrelerin neler oldukları aşağıda belirtilmiştir. Bu devir işleminin yapılması için ekranın üst yarısından Cari bakiyelerini devret seçeneğinin işaretli olması yeterlidir. Standart Cari Devir Cari hesap bakiyelerinin yeni yıl şirketine devredileceği bölümdür. Bu bölümden devir işlemi yapıldığında, cari hareketlerin sadece kümülatif bakiyeleri devredilecektir. Yani bakiyeyi oluşturan hareketler yeni şirkette tek tek yer almaz. Her bir cari, açılış fişinde tek satır olarak yer alır. Devir Fişi Tarihi: Bu alana günün tarihi otomatik olarak gelecektir. Sizden istenilen, devir işlemleri sonrasında oluşturulan devir fişinin tarihini girmenizdir. Eğer ekranda görüntülenen tarih uygun ise, bu alanı tuşuna basarak geçiniz. Değilse devir fişi tarihini kendiniz giriniz. Devir Fişi Serisi: Bu alana devir fişinin hangi seri ile oluşturulacağı girilecektir. Evet, yukarıda sıraladığımız alanlara ilgili girişi yapıp tuşuna bastığınızda devir işlemi başlamış olacaktır. Devir işlemi sırasında ekranın devredilen kalem sayısı alanından da devir kalem adeti izlenecektir. Standart Cari Devir (Sorumluluk Merkezi Detaylı) Cari hesap bakiyelerinin sorumluluk merkezlerine göre yeni yıl şirketine devredileceği bölümdür. Bu bölümden devir işlemi yapıldığında, cari hesap bakiyeleri kaç sorumluluk merkezinde görülüyorsa, her bir cari devir bakiyeleri ile birlikte sorumluluk merkezi sayısı kadar açılış fişinde yer alır. Örneğin C001 kodlu cari 3 ayrı sorumluluk merkezi ile hareket görmüş ve bakiyesi 100 TL. Buna göre devir yapıldığında, bakiyeyi oluşturan hareketler hangi sorumluluk merkezlerinden gerçekleştirmiş ise, devir sonrası oluşacak açılış fişinde bu detayları ile yer alacaktır; 182

183 Cari Kodu Bakiye Sorumluluk Merkezi Kodu C01 35 SRM01 C01 20 SRM02 C01 45 SRM03 Programın çalışma şekli ve parametre giriş alanları standart cari devir ile aynı olduğundan tekrar açıklamıyoruz. Cari Hesap Bakiyelerinin Vade Tarihleriyle Devri Cari hesap bakiyelerinin bakiyeyi oluşturan vade tarihleri ile birlikte açılış fişine tek tek yazıldığı bölümdür. Bu program ile devir işlemi yapılırken, Kur9000 (Mikkur, Mikrokur)/Sistem/Sistem ve Program Parametreleri/ Program Başlangıç Parametreleri bölümündeki otomatik hesap kapama şekli parametresi de dikkate alınacaktır. Buna göre eğer otomatik hesap kapama şekli ilk fatura önce kapanır seçilmiş ise, bakiye bulunana dek son evrak tarihinden geriye doğru gidilerek evraklar taranacak ve açılış fişine tek tek yazılacaktır. Otomatik hesap kapama şekli ilk vade önce kapanır seçilmiş ise, bu durumda bakiye bulunana dek en büyük vadeden küçüğe doğru gidilecek ve açılış fişine satır satır yazılacaktır.programın çalışma şekli ve parametre giriş alanları standart cari devir ile aynı olduğundan tekrar açıklamıyoruz. Cari hesap bakiyelerinin vade tarihleriyle devri (Sorumluluk merkezi detaylı) Bu seçenek tercih edilirse cari bakiyeleri vade tarih bilgileriyle yeni veritabanına aktarılacaktır. Cari hesap bakiyelerinin vade tarihleriyle devri Bu seçenekle de Cari hesap bakiyeleri vade tarihleriyle birlikte sorumluluk merkezlerine göre yeni veritabanına aktarılacaktır. Cari Hesap Bakiyelerinin Adat Vadesi İle Devri Bu program cari hareketleri bakiyeyi bulana dek tarayacak ve ortalama vadelerini alarak yeni yıla devredecektir. Başka bir ifade ile, yeni yıl şirketindeki açılış fişinde her bir cari için tek satırlık bir devir bakiyesi görülecek ve bu bakiyenin vadesi hareketlerin ortalama vadesi olacaktır. Programın çalışma şekli ve parametre giriş alanları standart cari devir ile aynı olduğundan tekrar açıklamıyoruz. Stok Bakiye Parametreleri Bu bölümden stok hareketlerinin yeni yıla devri yapılacaktır. Bu ekran seçildiğinde karşınıza devri ne şekilde yapacağınızı belirleyeceğiniz parametreler gelecektir. Stok devirlerinin yapılabilmesi için ekranın üst yarısında yer alan Stok bakiyelerini devret seçeneğinin işaretlenmesi yeterlidir. Bu ekrandaki giriş alanları aşağıda açıklanmıştır; Parametrelerdeki maliyet sistemi ile belirlenen stok bakiyelerinin devri Stok hesap bakiyelerinin yeni veritabanına devredileceği bölümdür. Bu bölümden stok bakiyelerinizin devri parametrelerden yaptığınız maliyet seçiminize göre olacaktır. Devir Fişi Tarihi: Bu alana günün tarihi otomatik olarak gelecektir. Sizden istenilen, devir işlemleri sonrasında oluşturulan devir fişinin tarihini girmenizdir. Eğer ekranda görüntülenen tarih uygun ise, bu alana <ENTER> tuşuna basarak geçiniz. Değilse devir fişi tarihini kendiniz giriniz. Devir Fişi Seri No: Devrettiğiniz hareketleri yeni şirketinizde devir fişi olarak görebilirsiniz. Bu alana, devredilen hareketlerin yeni şirketteki devir fişinde hangi seri numarası ile yer alacağını girmelisiniz. Örneğin A, B gibi. Devir Fişi Kalem Adedi: Devir işlemleri sonrasında yeni açtığınız şirkette bir devir fişi oluşacağını söylemiştik. Eğer stok hareketleriniz çok fazla ise, tüm hareketlerin aynı devir fişinde yer alması, sizin fişi incelemenizi zorlaştıracaktır. Bu durumda devir fişinde maksimum kaç kalem yer alacağını girebilirisiniz. Kalem adedi girilince, bir devir fişine girilen adet kadar hareket atanacak, kalan hareketler yeni bir devir fişine atılacaktır. Örneğin yıl sonunda ortalama 250 kalemin devri yapılacak. 183

184 Bu 250 kalemi tek bir fişte incelemeniz oldukça zor. Bu yüzden bu alana rakamını girdiniz. Bu durumda yeni şirkette sıra numaraları farklı 3 adet devir fişi yaratılacaktır. Devir Fişi Seri No Devir Fişi Sıra No Kalem Adedi A A A 3 50 Evet, bu alana da ilgili girişi yapıp <ENTER> tuşuna bastığınızda devir işlemi başlamış olacaktır. Devir işlemi her depo bazında ayrı ayrı yapılmaktadır. Yani 3 tane deponuz varsa önce 1. Depodaki kalemler, sonra da 2. ve 3. Depodaki kalemler devredilecektir. Depo isimlerini yeni şirketteki devir fişinde görebilirsiniz. Ayrıca bu ekranda da devri yapılan stokların depoları ve devredilen kayıt sayıları hızlı bir şekilde görüntülenecektir. Eldeki Stokların Tarih ve Birim Fiyatları İle Devri Devir programlarından ikincisi, stokları fifo'ya göre devretmektedir. Bu programla devir yapıldığında, stoklarınız en son alım tarihinden başa doğru taranacak (toplam stok miktarı bulunana dek) ve devir işlemleri de yeni şirketteki devir fişine bir kaç kalem halinde yazılacaktır. Örneğin STK0001 kodlu stokunuzdan elinizde 1000 adet mevcut. Bu 1000 adet stok; 'da 300 adet 20.-TL 'da 500 adet 25.-TL 'de 200 adet 30.-TL alımlarının toplamı. Bu programla devir yaptığınızda, en son alımdan ( 'daki) alımdan itibaren geriye doğru ve toplam stok miktarı bulunana dek bütün alımlar yeni seneye birim fiyatlarıyla birlikte devredecektir. Dolayısıyla yeni şirkette oluşturulacak devir fişinde, her alım ayrı ayrı (örneğimizi dikkate alırsak 3 kalem halinde) yer alacaktır. Eksi stoklar devredilsin: Bu parametre ile de amacımız depolarda eksi durumda olan stoklara ilişkin bilgilerin yeni yıla devrinin yapılıp yapılmayacağının belirlenmesidir. Bu parametre işaretlenirse eksi durumdaki stoklar için programınız Devir çıkışı ambar fişi oluşturacaktır. Banka-Kasa-Personel/Cari personel Bakiye Parametreleri Banka, kasa ve personellerin kümülatif bakiyeleri ile yeni yıla devredildiği bölümdür. Bu ekrandan devir işleminin başlatılması için ekranın üst yarısından Kasa/banka/personel/cari personel bakiyelerini devret seçeneğinin seçili olması yeterlidir. Aşağıda açıkladığımız parametrelere girişler yapıldıktan sonra bilgiler yeni veri tabanına aktarılacaktır. Banka-Kasa-Personel ve Cari personeller için Devir Fişi Serisi: Devrettiğiniz banka, kasa, personel ve cari personel bakiyelerini yeni şirketinizde FİNANS Modülü/Evraklar/Açılış Fişi evrakından izlemeniz mümkündür. Banka-kasa ve personel için devir işlemi sonrasında oluşturulacak açılış fişlerinin seri numaralarını bu alanlara girmelisiniz. Örneğin bankalar için B, kasalar için K, personeller için P seri numaralarını girebilir veya hepsine aynı seri numarasını da verebilirsiniz. Devir Fişi Tarihi: Bu alana günün tarihi otomatik olarak gelecektir. Sizden istenilen, devir işlemleri sonrasında oluşturulan devir fişinin tarihini girmenizdir. Eğer ekranda görüntülenen tarih uygun ise, bu alanı <ENTER> tuşuna basarak geçiniz. Değilse devir fişi tarihini kendiniz giriniz. Devir Fişi Kalem Adedi: 2009 yılında yaratılacak açılış fişinin satır sayısıdır. İsteğe bağlı bir değer girilebilir. Cari, kasa, banka, personel ve cari personel devir işlemleriniz, veri tabanında bulunan her bir firma bazında yapılacaktır. Örneğin; A carisinin, 3 farklı firmanız da ayrı ayrı bakiyesi var ise, 3 adet devir fişi oluşacaktır. Yani firmalar için ayrı ayrı devir fişleri oluşacaktır. 184

185 Muhasebenin Devri Muhasebenin "dönemsellik" temel kavramının özel bir önemi vardır. Bu dönem çoğu durumda bir takvim yılı ile özdeştir. Ancak muhasebeci için bu dönem bazı durumlarda on yedi aylık bir zaman sürecini içerebilmektedir. Bu süreçte yer alan işlemleri aşağıdaki gibi üç ana başlıkta toplamak mümkündür. Dönem Başındaki Durum: Dönem başında muhasebecinin yaptıkları iki grupta toplanmaktadır. Hazırlık Faaliyetleri: - Muhasebesi yapılacak işletme ile ilgili defterlerin tasdik edilmesi, - Uygulanacak yöntem ve tekniklerin belirlenmesi, - Maliyetlendirme döneminin ve yönteminin belirlenmesi, - Alt hesap politikalarının belirlenmesi. Uygulamalar: - Açılış kaydının yapılması, - Reeskontların iptal edilmesi, - Sınıflandırma geri dönüş kayıtlarının yapılması. Dönem İçindeki Durum: Muhasebeci tarafından dönem içinde gerçekleştirilen faaliyetleri aşağıdaki gibi özetlemek mümkündür. Genel Olarak: - Muhasebeye konu olayların yakalanması, - Muhasebeye konu olayların sınıflandırılması, - Muhasebeye konu olayların kaydedilmesi, - Muhasebeye konu olayların zaman zaman özetlenmesi (Mizan), - Devlete olan bildirimlerin yapılması ve gerekli yükümlüklerin yerine getirilmesi. Özel Olarak: Cari dönem sonuçlarının bilançoya aktarılabilmesi için önceki dönemin sonucunu yansıtan 59 nolu hesap grubunun uygun görülen bir zamanda boşaltılması ve cari dönem için hazır hale getirilmesi. Dönem Sonundaki Durum: Dönem sonu tüm işletmeler için oldukça önem taşır. Çünkü işletme ile ilgili olarak dış dünyaya açılacak bilgilerin derlenmesi dönem sonunda gerçekleştirilir. Özellikle bilgisayarlı muhasebe sistemlerinin hakim olduğu ortamlarda işlemlerin gerçekleştirilme sırası oldukça önem kazanmaktadır. Bu sıra aşağıdaki biçimde gerçekleştirilirse daha az sorunla karşılaşıldığı konusunda yeterli tecrübeler söz konusudur. 1- Genel Geçici Mizanın Düzenlenmesi Dönem sonu işlemlerine başlamadan önce yapılması gereken ilk iş, genel bir mizanın düzenlenmesidir. Bu mizandaki bilgilerin ayarlamaya tabi tutulması, o mizanın geçici olduğunu ortaya koymaktadır. 2- Envanter Süreci Bu süreçte yer alan faaliyetler, genel geçici mizanda yer alan rakamların gelir tablosu ve bilanço ilkeleri doğrultusunda düzeltilmesi demektir. Bunun için tüm unsurlar sınıflandırma, değerleme ve tam açıklama kurallarına uyum sağlama açısından gözden geçirilirler. 3- Kapanış Süreci I Kapanış sürecinin birinci aşamasında yansıtma hesapları maliyetleme yapmak amacıyla açılır ve 15 nolu hesap grubundan 62 nolu hesap grubuna gerekli aktarmalar yapılır. 4- Raporlama Süreci I Raporlama sürecinin birinci aşamasında, yansıtma hesapları kapatılmadan, Satışların Maliyeti Tablosu düzenlenmesi gerekir. 5- Kapanış Süreci I 185

186 Kapanış sürecinin ikinci aşamasında 7 no'lu hesap grubunda yer alan her türlü birikim ve yansıtma hesabı kapatılır. 6- Vergilendirme Süreci Sadece Kurumlar Vergisi mükelleflerinde geçerli olmak üzere, dönemin kazançları vergilendirilir ve no.lu hesaplara kaydedilir. 7- Raporlama Süreci II Vergilendirme sürecinin arkasından Gelir Tablosu mutlaka düzenlenmelidir. 8- Kapanış Süreci III Gelir Tablosu düzenlendikten sonra arasında yer alan hesapların 690 no.lu hesap ile kapatılması sağlanır. 9- Raporlama Süreci III Gelir ve gider hesaplarının 690 no.lu hesap ile kapatılmasının sağlanmasından hemen sonra Kar Dağıtım Tablosunun düzenlenmesi sağlanmalıdır. 10- Kapanış Süreci IV Kapanış süreci aynı zamanda bilançoya geçiş sürecidir. Bunun için iki aşamalı bir süreç yaşanır. Bununla ilgili olarak önce, 690 ve 691 no.lu hesaplar 692 no.lu hesapla kapatılır, Daha sonra 692 no.lu hesabın bakiyesi 59 no.lu hesap grubuna aktarılır. 692 no.lu hesabın borç ve alacak bakiyesine göre 591 veya 590 no.lu hesaplara aktarma yapılır. 11- Raporlama Süreci IV Bu aşamada sırasıyla Bilanço, Fon Akım Tablosu, Nakit Akım Tablosu ve Öz kaynaklar Değişim Tablosu düzenlenmesi gerekir. Son Görev Muhasebe döneminin sonunda yapılması gereken; bilanço hesaplarının kapatılarak, bir sonraki döneme geçişin sağlanmasıdır. Muhasebe devrine başlamadan önce muhasebedeki hesaplara fiş girişleri bitmiş olmalı ve entegre edilmemiş evrak kalmamalıdır. Eski yıl için öncelikle muhasebede girilmiş tüm fişler kontrol edilmeli, bu işlem için Muhasebe-Raporlar-Fiş özet raporu "hepsi" seçeneği ile dökülmeli ve raporun T kolonunda? işaretli fiş olup olmadığı incelenmelidir.? işaretli fiş var ise, neden olduğu araştırılıp düzeltilmelidir. Son durum mizanı alınarak kontrol edilmeli eğer mizanda bir tutarsızlık izleniyor ise kuruluş programından (Kur9000, Mikrokur, Mikkur) muhasebe fişleri tablosu için GÜNCELLEME çalıştırılmalıdır. Bu işlemler kontrol edildikten sonra kapanış işlemine geçilebilir. Kapanıştan bir adım önce kuruluş programından (Kur9000, Mikrokur veya Mikkur) muhasebe fişleri numaralanmalıdır. Numaralama; Muhasebe fişleri iki ayrı numara ile takip edilmektedir. Bunlardan birincisi fiş no, ikincisi ise yevmiye no dur. Fiş no, her yeni günde 1'den başlayarak otomatik olarak artmaktadır. Ertesi güne ait muhasebe fişleri girilirken bu numara yine 1'den başlayacaktır. Yevmiye numarası ise sene başında 1'den başlamakta ve sene sonuna kadar birer artarak devam etmektedir. Bu her iki numara da programınız tarafından otomatik olarak verilmektedir. Gün içinde bazı muhasebe fişlerinin iptal edilmesi veya yevmiye numarasının el ile girilmesinin gerektiği durumlarda, yevmiye numaraları normal sırasından şaşacaktır. Bu durumda ilgili numaraların yeniden sıralanması için bu programı kullanacaksınız. Numaralama çalıştırılırken sistemde programı hiçbir kullanıcı çalıştırmamalıdır ve kullanıcılar sistemi terk etmiş olmalıdır. Numaralamaya girdiğinizde; Evet Onaylıyorum Hayır Onaylamıyorum şeklinde 2 buton ile karşılaşacaksınız. Numaralama işlemini başlatmak için evet onaylıyorum butonunu kliklemelisiniz. Kapanış Fişi ve Açılış Fişlerinin Oluşturulması; 186

187 Numaralama işleminden sonra eski yıl kapanışı ve yeni yıl açılışı yapılabilir, resmi defterler dökülebilir. Öncelikle kapanış fişi oluşturulur. Bu işlem için muhasebe fişlerinde fiş tipi kapanış" olarak seçilir ve CTRL ve O tuşlarına birlikte basılarak, son mizandan kapanış fişi oluşturulur. Ctrl+O ile oluşturulmuş bir örnek fiş; Kapanış fişi kayıt edildikten sonra program sistem içinde açılış fişi için bir dosya oluşturacaktır. Bu dosya 9000/Firma dizini içinde yıl klasörünün olduğu yerde yaratılır. Bu dosya yeni yıl şirketine girilip, muhasebe fişi programının çalıştırılması ve fiş tipi olarak "açılış" seçilip, CTRL-F tuşlarına basılması ile okutulur. CTRL+F tuşları ile okunan bu fiş kayıt edildiğinde, muhasebede açılış işlemi gerçekleştirilmiş olacaktır Sabit Kıymet kartları devir işlemleri (098476) FİNANS veya MUHASEBE modüllerinden girilen demirbaş kartlarının yeni yıl şirketine devreden değerleri hariç yani demirbaş kartındaki devir bilgileri olmadan devredildiği bölümdür. Programa girildiğinde devir işlemi otomatik olarak başlayacaktır İşletme hareketleri devir işlemleri (098482) Muhasebe bürosu programlarımızla işlem yapan kullanıcılarımızı ilgilendiren bu düzenleme ile Yılsonu devreden vergi tutarı (KDV) hesaplanır ve yeni yıl için işletme parametreleri (269100) ndeki devir normal vergi alanına aktarılır. İstenirse kullanıcılarımız vergiye manuel müdahale edebilirler. Stoklar için, Dönem sonu stok bilgileri alanından 1.seçenek yani Tipi Stoklar olan gelir hareketlerinden oluşturulsun seçeneği seçilirse, yılsonu stok tutarını stok hesaplarına gelir olarak işleyen firmalar için, yeni yılda aynı hesaplara ve verilen tarihe açılış olarak kayıt edilir. 2 seçenek yani, Parametrelerdeki işletme tipine göre oluşturulsun seçeneği seçilirse; işletme parametreleri (269100) ndeki işletme tipi parametresine bağlı olarak hesaplanan stok tutarı hesaplanır, yeni yılda belirtilen hesap ve tarihe açılış olarak kayıt edilir. Bu seçenek ile stok tutarına manuel müdahale de yapılabilir. 7.4 Eksport İşlemleri Eksport ve import işlemleri; belli bir yerde gerçekleştirilen hareketlerin, başka bir yerdeki bilgi dosyalarına transferi için kullanılır. Bu transferde önce bilgiler bir dosyaya eksport edilir, daha sonra o dosyadan alınarak ilgili ortama import edilir. Örneğin şubelerde girilen muhasebe fişleri önce eksport edilir, sonra merkezde import edilerek bilgi dosyalarının güncelleştirmesi sağlanır. Dönemsel işlemler menüsünün bu bölümünden, muhasebe fişleri,cari hareketler ve fiyat değişikliği evraklarının DOS ortamında bir dosyaya eksport edilmesi (yazdırılması) sağlanacaktır. Mouse bu seçeneğin üzerine geldiğinde dört seçenekli bir alt menü açılacaktır. Şimdi bunları sırayla inceleyelim Muhasebe fişleri Export işlemleri (098310) Muhasebe fişlerinin dos ortamında herhangi bir dosyaya eksport edileceği bölümdür. Muhasebe fişlerinin eksport edilebilmesi için aşağıdaki alanlara ilgili girişleri yapmalısınız; Dosya Adı: Muhasebe fişlerinin eksport edileceği dosya adı, dosyanın yer aldığı path ile birlikte bu alana otomatik olarak gelecektir. Eksport dosyasının adı fiş.exp dur. Dilerseniz eksport dosyasının 187

188 path ini ve dosya adını değiştirebilirsiniz. Daha sonra bu bilgilerin import edileceğini düşünerek, eksport dosya adını bir yere not etmenizde fayda vardır. İlk Evrak Tarihi-Son Evrak Tarihi: Eksport edilecek muhasebe fişleri hangi tarih aralığında girilen veya yaratılan evraklardan oluşacaksa, bu alanlara muhasebe fişlerine ilişkin tarih aralığını girebilirsiniz. Örneğin şeklinde bir giriş yaparsanız, fiş tarihi bu tarihler arasındaki muhasebe fişleri eksport edilecektir. Tüm Şubeler: Eksport işlemi yukarıdaki tarih aralığında olan ve tüm şubelerden gelen muhasebe fişlerini kapsayacaksa bu alanda satır sonu butonunu tıklayarak karşınıza gelecek pencereden -evetseçimini yapınız. Sadece belirli bir şubeden gelen fişleri kapsayacaksa seçiminiz -hayır- olmalıdır. Şube No: Eksport işlemi tek bir şubenin kayıtlarından oluşacaksa, bu alana ilgili şube numarasını girebilirsiniz. Şube numarası, o şubenin şirket tanıtım kartından girilen numara olmalıdır. Tüm Oluşturanlar: Eksport işlemi bütün kullanıcıların yarattığı fişleri kapsayacaksa, bu alanda satır sonu butonunu tıklayarak açılacak pencereden -evet- seçimini yapınız. Sadece tek bir kullanıcının yarattığı fişler eksport edilecekse seçiminiz -hayır- olmalıdır. Oluşturan Kullanıcı ID: Yukarıdaki seçiminiz -hayır- ise bu alana kayıtları eksport edilecek kullanıcının kodunu girmelisiniz (KUR9000/Kuruluş/Kullanıcı & Grup Tanımlamaları/Kullanıcı Tanımlama programının no kolonunda yer alan kodlar girilecektir). İlk Oluşturulma Tarihi - Son Oluşturulma Tarihi: Eksport işlemi hangi tarih aralığında yaratılan muhasebe fişlerini kapsayacaksa, bu alanlara ilk ve son yaratılma tarihlerini girebilirsiniz. Bu tarihleri evrak tarihi ile karıştırmayınız. Evrak tarihi ileriye veya geriye dönük olarak da verilebilir. Örneğin bir muhasebe fişini tarihinde programa girip, bu fişin fiş tarihine verebilirsiniz. Bu durumda yaratılma tarihi , evrak tarihi ise olacaktır. Tüm Son Değiştirenler: Eksport işlemi yukarıdaki parametrelere uyan ve son değişikliği yapan bütün kullanıcıları kapsayacaksa bu alanda satır sonu butonunu tıklayarak ulaşacağınız pencereden -evet- seçiniz. Örneğin sadece bir personelinizin yaptığı fiş değişikliklerinin eksport edilmesini istiyorsanız parametreyi -hayır- seçip, alt satıra ilgili kullanıcı kodunu girmelisiniz. Son Değiştiren Kullanıcı ID: Yukarıdaki seçiminiz -hayır- ise bu alana kayıtları eksport edilecek kullanıcının kodunu girmelisiniz (KUR9000/Kuruluş/Kullanıcı & Grup Tanımlamaları/Kullanıcı Tanımlama programının no kolonunda yer alan kodlar girilecektir). Son Değiştirme İlk Tarihi - Son Değiştirme Son Tarihi: Eksport işlemine hangi tarih aralığındaki değişiklikler dahil edilecekse bu alanlara ilk ve son değişiklik tarihlerini girebilirsiniz. Özel Kod 1-2-3: Eksport işlemini muhasebe fişlerinin özel kodlarına göre (ALT+G Kayıt Hikâyesi ekranından girilen) sınırlamak istiyorsanız, bu alanlara hangi özel kodlu kayıtların eksport edileceğini girebilirsiniz. Fiş Tipi:Bu alanda sizden istenen eksport edilecek fişlerin tiplerini belirtmenizdir. Bunun için bu alanda satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden eksport edeceğiniz fişlerin tipini seçiniz. Tarih girişleri yapıldıktan sonra F2 tuşuna basmalısınız. Girdiğiniz parametrelere göre muhasebe fişleri ilgili dosyaya eksport edilecektir Cari hareketlerin export işlemleri (098311) Cari hesapların hareketlerinin (CARIHAR._EXP dosyasının) eksportu bu bölümden yapılacaktır. Programın çalışma şekli muhasebe fişleri eksport işlemleri ile aynıdır. Bu yüzden tekrar açıklamıyoruz. 188

189 7.4.3 Dahili stok hareketlerin export işlemleri (099631) Stok hareketlerinin (STOKHAR.EXP dosyasının) eksportu bu bölümden yapılacaktır. Programın çalışma şekli muhasebe fişleri eksport işlemleri ile aynıdır. Bu yüzden tekrar açıklamıyoruz Fiyat değişikliklerinin export işlemleri (098610) Fiyat değişikliği evrakı, stokların satış fiyatlarını değiştirmekte ve yapılan değişiklikleri stok kartlarına update etmektedir. Özellikle merkez-şube ilişkisi olan firmalar, merkezde yapılan fiyat değişikliklerinin şubelerde de aynı şekilde geçerli olmasını isteyebilirler. Bu durumda, önce merkezdeki fiyat değişikliği evrakı bir dosyaya eksport edilir. Daha sonra bu dosya ilgili şubelerde sistemlere import edilir. Böylece evraktan yapılan fiyat değişiklikleri, şubelerdeki stok kartlarına da otomatik olarak update edilmiş olur. Bu program, fiyat değişikliği evraklarını eksport etmektedir. Programın çalışma şekli muhasebe fişleri eksportu ile aynıdır Döviz kurları export işlemleri (098322) İstediğiniz tarihlere ait döviz kurlarının dos ortamında herhangi bir dosyaya eksport (DOVIZKUR.EXP) edileceği bölümdür. Programın çalışma şekli ve girilmesi gereken parametreler muhasebe fişleri eksport işlemleri ile aynıdır. Bu yüzden tekrar açıklamıyoruz. 7.5 Import İşlemleri Dönemsel işlemler menüsünün bu bölümünden, eksport edilen muhasebe fişleri, cari hareketler döviz kurları, stok hareketleri ve fiyat değişikliği evraklarının import işlemi gerçekleştirilecektir. Import işlemleri, girilecek import dosyasındaki kayıtları mevcut kayıtlara ekler ve dosyaları güncelleştirilir. Programa girdiğinizde karşınıza dört seçenekli bir alt menü gelecektir. Şimdi bunları sırayla inceleyelim Muhasebe fişleri import işlemleri (098320) Bu programla ilgili açıklamalarımıza geçmeden önce export ve import işlemlerinin nasıl gerçekleştiği hakkında kısaca bilgi vermek istiyoruz. Export ve import işlemleri; herhangi bir firmalarda gerçekleştirilmiş olan hareketlerin, başka bir firmanın bilgi dosyalarına transferi için kullanılır. Bu transferde önce bilgiler bir dosyaya export edilir, daha sonra o dosyadan alınarak ilgili ortama import edilir. Örneğin bağlantılı olduğunuz başka firmalardan girilen muhasebe fişleri önce export edilir, sonra kendi firmanızda import edilerek bilgi dosyalarının güncelleştirmesi sağlanır. Bu kısa açıklamadan sonra muhasebe fişlerinin import işlemleriyle ilgili açıklamalarımıza başlayabiliriz. Export edilen muhasebe fişlerinin importu bu bölümden yapılacaktır. Muhasebe fişlerini import edebilmek için, sadece export dosyasının path'ini (bulunduğu dizini) ve ismini girip F2 tuşuna basmanız gerekir. İlgili fişler import edilecektir. Eksport-import işlemleri sırasında dikkat edilmesi gereken bir noktayı hatırlatmak istiyoruz; Fiş exportu yaparken, kuruluş programındaki firma seçiminiz fişlerin alınacağı firma, import ederken de fişlerin yükleneceği firma olmalıdır. Örneğin; aynı anda 2 şirketin muhasebe kayıtlarını tutuyorsunuz. Bunlardan biri merkez, diğeri ise şube olarak geçiyor. Şubedeki muhasebe fişlerinin merkez firmaya alınabilmesi için, kuruluş programınızı çalıştırdığınız firmanız şube firma olmalıdır. Kuruluş programından şube firma seçilip fişler export edildikten sonra, programdan çıkıp merkez firma ile kuruluş programına yeniden girmelisiniz. Daha sonra ilgili export dosyasının adını girip, şubedeki muhasebe fişlerinin merkeze importu yapılabilir. Bunları Biliyor musunuz? Import edilen muhasebe fişlerinde, kategori tanımlamalarının dikkate alınması Yukarıdaki açıklamalarımızda da belirttiğimiz gibi bu program ile kullanıcılarımız; farklı firmada export edilmiş fiş hareketlerinin, kendi firmalarında toplanmasını sağlayabilmektedirler. Bu durumda aktarılan fişlerin sıra numarası da import edilen firmadaki muhasebe fişinin son sıra numarasını almaktadır. Eğer import edilen fişler entegrasyon sonucunda oluşmuşsa ve de kategori kullanımı 189

190 mevcut ise bu durumda ilgili muhasebe fişlerinin kategori numaraları da olacaktır. Fakat bu fişler import edilen firmadaki son muhasebe fişinin sıra numarasını alacağından, kategori numaraları da göz ardı edilecektir. Eğer import edeceğiniz fişler içinde böyle bir durum söz konusu ise Import edilen muhasebe fişlerindeki, kategori numaralarının dikkate alınması sağlayabilirsiniz. Bunun için öncelikle yapılması gereken fişlerin import edileceği firmada Entegrasyon şekil parametreleri (096113) programında yer alan entegrasyonda kategori kullanımı olsun parametresi evet olarak işaretlenmelidir. Bu durumda programınız, ilgili fişleri import ederken öncelikle import edilen firmada aynı fiş tarihi ve aynı sıra numarasına sahip fişlerin olup olmadığının kontrolünü yapacak eğer var ise, import edilen fişi, ilgili kategori aralığındaki ilk boş sıra numarasına kayıt edecektir. Şöyle ki firmanızda tarihine ait 9001 sıra numaralı fişinizin olduğunu düşünelim. 9 tanımlanan kategori numarasıdır. Daha sonra tarihinde başka bir firmadan export edilmiş muhasebe fişlerini import ettiğinizi ve bu fişler için de 9001 sıra numaralı fişin bulunduğunu varsayalım. Bu durumda programınız, import edilen fişin sıra numarasını firmanızda numaraları arasında ki ilk boş bulduğu sıraya yerleştirecektir. Örneğin firmanızda 9001,9002 sıra numaralı fişleriniz var ise, import edilen 9001 sıra numaralı fiş direk olarak 9003 sıra numarasını alacaktır. Eğer ki import edilen fişin tarihi ve sıra numarası import ettiğiniz firmada yok ise bu durumda programınız ilgili fişi aynen kayıt edecektir. Örneğimizden yola çıkarsak firmanızda tarihinde 9001 numaralı fiş yok ise başka yerden import edilen 9001 numaralı fişin kaydı aynen firmanıza geçecektir. Import edilen fişler içinde kategori kullanımı yok ise bu durumda aralığındaki ilk boş olan sıra numarasına kayıt edilerek işlem tamamlanacaktır Cari hareketlerin import işlemleri (098321) Bu bölümden, eksport edilen cari hareketleri ilgili dosyalara import edilecektir. Program çalışma şekli itibari ile Muhasebe fişleri import işlemleri ile aynıdır. Bu sebeple burada tekrar açıklamıyoruz Dahili stok hareketlerin import işlemleri (099632) Bu bölümden, eksport edilen stok hareketleri ilgili dosyalara import edilecektir. Program çalışma şekli itibari ile Muhasebe fişleri import işlemleri ile aynıdır. Bu sebeple burada tekrar açıklamıyoruz Fiyat değişikliklerinin import işlemleri (098620) Eksport edilen fiyat değişikliği evraklarının importu bu bölümden yapılacaktır. Programın çalışma şekli itibari ile diğer import programlarıyla aynıdır Döviz kurları import işlemleri (098323) Bu bölümden, eksport edilen döviz kurlarının ilgili dosyalara import edilecektir. Program çalışma şekli itibari ile Muhasebe fişleri import işlemleri ile aynıdır. Bu yüzden tekrar açıklamıyoruz. 7.6 Pdt Eksport/Import Bu bölümden PDT yani el terminalleri için stok ve cari kartlarının eksport işlemleri ile mal kabul dosyasına ait import işlemi gerçekleştirilecek. 190

191 7.6.1 Pdt stok kartları export (098710) (PDT) el terminalleri için stok bilgilerinin eksport işlemi bu bölümden gerçekleştirilecektir. Programa girdiğinizde karşınıza gelecek ekranda stok bilgilerinin kayıt edileceği PDTSTOK.TXT dosyanın yer aldığını göreceksiniz. Bu aşamada yapmanız gereken tek işlem, ilgili dosyanın kaydedileceği dizini seçip enter tuşuna basmanızdır. Bu dosyaya stokların kodu, adı ve barkodlarına ilişkin bilgiler kayıt edilecektir Pdt cari kartları export (098720) (PDT) el terminalleri için cari bilgileri eksport işlemi bu bölümden yapılacaktır. Program cari bilgilerini PDTCARI.TXT isimli bir dosyaya kaydedecektir. Bu dosyada carilerin kodu ve adına ilişkin bilgiler yer alacaktır. Programa girdiğinizde yapmanız gereken tek işlem ilgili dosyanın kaydedileceği dizini seçip enter tuşuna basmanızdır Pdt mal kabul dosyası import (098730) (PDT) El terminallerinden gelen mal kabul dosyalarına ait bilgilerin import işlemi bu bölümden yapılacaktır. Bilgilerin kayıtlı olduğu dosyanın adı PDTKABUL.TXT dir. 191

192 8 SERVİS KUR9000 programınızın bu bölümünden bilgi dosyaları üzerinde değişik düzenleme ve güncelleme işlemleri, kart aktarmalar ve özel servis işlemleri yapılacaktır. Detaylı açıklamalarımızı aşağıda bulabilirsiniz. 8.1 Sipariş sevkiyatları düzenleme (094100) Sipariş sevkıyatları düzenleme; sipariş fiş dosyalarında herhangi bir nedenle oluşan düzensizlikleri ortadan kaldırmaktadır. Örneğin normal sipariş fişi ile aynı gün içinde ve aynı stoktan 3 kez sipariş aldınız. Bu sipariş miktarlarının ilk ikisi sipariş kayıtlarında (F10 ekranlarında ALT+1 tuşlarına basılarak) görülebiliyor. Ancak üçüncü sipariş fişi ile aldığınız sipariş miktarı kayıtlara geçmemiş. Bunun nedeni kayıt anında gerçekleşen elektrik kesintisi veya bunun gibi olağan dışı bir durum olabilir. İşte sipariş hareketlerinde ortaya çıkan bu düzensizliği gidermek için bu bölümü kullanacaksınız. Sipariş sevkıyatları düzenleme programına girdiğinizde, karşınıza Evet onaylıyorum Hayır onaylamıyorum butonlarının yer aldığı bir onay ekranı gelecektir. Bu ekrandan evet onaylıyorum butonunu tıklamanızla birlikte sipariş kayıtları dosyalardan okunup tekrar ilgili dosyalara yazdırılacaktır. Yapılan işlemleri yani toplam kayıt sayısı, okunan ve yazılan kayıt sayılarını ekranınızda görebilirsiniz. 8.2 Konsinye sevkıyatları düzenleme (094200) Tıpkı sipariş sevkıyatları düzenleme programında olduğu gibi, konsinye sipariş dosyalarında ortaya çıkan düzensizlikler bu bölümden giderilecektir. Programın çalışma şekli sipariş sevkıyatları düzenleme programı ile aynıdır. 8.3 Stok KDV oranı değiştirme (094300) Bu program ile KDV oranları aynı olan stoklarınızın (stok tanıtım kartından girilen KDV oranlarını) toptan ve perakende KDV oranlarını tek bir kalemde değiştirebileceksiniz. Şimdi KDV oranlarının değiştirilmesi işleminin nasıl yapılacağını anlatmaya çalışacağız. Programa girdiğinizde karşınıza Stok KDV oranı değiştirme başlıklı bir ekran gelecektir. Ekranda gördüğünüz stok tarama kriteri ve filtreleri butonu ile ilgili açıklamalar için, kitabınızın SERIES 9000 genel özellikler bölümünde anlatılan Değişken Rapor Parametrelerine başvurabilirsiniz. Diğer parametre alanlarına nasıl giriş yapılacağı aşağıda açıklanmıştır. Tarama İlk Kod-Son Kod: Bu alanlara KDV oranları değişecek stoklarınızın kod aralığını girmelisiniz. Bunun için F10 ekranından yada satır sonu butonunu tıkladığınızda açılacak pencerelerden yararlanabilirsiniz. Tarama Kod Yapısı: Eğer tarama ilk kod ve son kod yerine, kod yapısı girmek istiyorsanız, KDV oranları değişecek stoklarınıza ilişkin kod yapısını bu alana girebilirsiniz. Perakende KDV Değişsin: Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda karşınıza evet/hayır seçeneklerinden oluşan bir pencere açılacaktır. Bu aşamada sizden istenen kod aralığı yada kod yapısını girdiğiniz stoklarınızın perakende KDV oranlarının değiştirilip değiştirilmeyeceğini belirtmenizdir. Bu alandaki seçimizin evet olması durumunda perakende KDV oranlarınız değiştirilecek aksi halde dikkate alınmayacaktır. Perakende KDV Eski Oranı: Bir önceki alanda evet seçimini yapmış iseniz, bu alana da değiştirilecek perakende KDV oranını yani eski perakende KDV oranınızı girmelisiniz. Perakende KDV Yeni Oranı: Bu alana da stoklarınızın yeni perakende KDV oranını girmelisiniz. 192

193 Toptan KDV Değişsin: Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda karşınıza evet/hayır seçeneklerinden oluşan bir pencere açılacaktır. Bu aşamada sizden istenen kod aralığı yada kod yapısını girdiğiniz stoklarınızın toptan KDV oranlarının değiştirilip değiştirilmeyeceğini belirtmenizdir. Bu alandaki seçimizin evet olması durumunda toptan KDV oranlarınız değiştirilecek aksi halde dikkate alınmayacaktır. Toptan KDV Eski Oranı: Bir önceki alanda evet seçimini yapmış iseniz bu alana da değiştirilecek toptan KDV oranını yani eski KDV oranınızı girmelisiniz. Toptan KDV Yeni Oranı: Bu alana da stoklarınızın yeni toptan KDV oranı girilmelidir. Parametreler ekranıyla ilgili girişlerinizi tamamladıktan sonra F2 tuşuna basın karşınıza Bu işlem sonunda seçilen stoklara ait KDV oranları kalıcı olarak değişecektir. Şeklinde bir uyarı mesajı gelecektir. Bu aşamada değiştirme işlemine devam etmek için Ok tuşunu mouse göstergenizle tıklayın. Stoklarınızın eski KDV oranlarının, girdiğiniz yeni KDV oranıyla seri bir şekilde değiştiğini göreceksiniz. 8.4 Muhasebe fiş satır no düzenleme (505040) Bu program ile amacımız herhangi bir nedenden dolayı muhasebe fişlerinin sıra numaralarında oluşan düzensizlikleri ortadan kaldırmaktır. Dolayısıyla bu düzensizliğin sebep olabileceği hatalı entegrasyonların oluşumunu engellemektir. Programı çalıştırdığınızda yapacağınız tek işlem evet onaylıyorum seçeneğini çalıştırmak ve işlemi tamamlamaktır. 8.5 Entegrasyon Güncelleme 9000 serisinde ticari modüllerden girilen hareketler muhasebeye anında entegre edilmektedir. Ancak kayıtlar muhasebeye entegre edilirken ortaya çıkan herhangi bir olağan dışı durum (elektrik kesintisi, makinenin kapatılması gibi) entegrasyon işleminin tam anlamı ile gerçekleşmesini engelleyebilir. İşte bu gibi durumlarda entegrasyon yenilenmesi gerekir. Stok ve cari hareketler için entegrasyon güncelleme işlemlerini bu bölümden yapacaksınız Cari hareketlerinin muhasebe entegrasyonu (503110) Bu program, gireceğiniz tarihler arasında gerçekleşen ve muhasebeye entegre edilmemiş olan cari hareketleri muhasebeye toplu olarak entegre etmektedir. Sürekli olarak entegre çalışan bir firmasınız. Ancak bir zaman aralığında, muhasebe parametrelerinden entegre çalışma var mı opsiyonunu kaldırdınız ve bu zaman aralığında gerçekleşen cari hareketler (dolayısıyla diğer hareketler de) muhasebeye entegre edilmedi. İşte tekrar entegre çalışmaya başlamadan önce (veya başladıktan sonra da olabilir), o tarih aralığındaki hareketlerin muhasebeye entegre edilmesi gerekir. Bu program, bu işlevi yerine getirmektedir. Programa girdiğinizde, işlemin başlatılması için onayınızı isteyen bir ekranla karşılaşacaksınız. Bu ekrandan evet onaylıyorum butonunu tıkladıktan sonra, karşınıza tarih sınırlarının girileceği bir ekran gelecektir. Bu ekrandan, hangi tarih aralığındaki cari hareketlerinin muhasebeye entegre edileceğini ve sonradan muhasebeleşecek evraklarında bu işleme tabi olup olmayacağını belirlemelisiniz. Bu belirlemeden sonra, girdiğiniz tarihler arasında gerçekleşen cari hareketler muhasebeye entegre edilmeye başlayacaktır. 193

194 8.5.2 Stok hareketlerinin muhasebe entegrasyonu (503120) Tıpkı cari hareketler bölümünde açıklandığı gibi, belirli zaman dilimlerinde kalan ve muhasebeye entegre edilmemiş dahili stok hareketlerinin entegrasyonu bu bölümden yapılacaktır. Programın çalışma şekli entegre edilmemiş cari hareketlerin muhasebeye entegrasyonu ile aynıdır Entegre edilmiş cari hareketlerinin yeniden muhasebe entegrasyonu (503130) KUR9000 nin bu programı ile muhasebeye hatalı olarak entegre edilmiş olan hareketleri düzelterek, yeniden entegre etmektedir. Bu işlem için önce KUR9000 nin veri kontrol bölümünde yer alan muhasebe fiş kontrol raporu alınır ve hatalı fişler tespit edilir. Daha sonra bu fişlerde yer alan stok veya carilerin kartlarına gidilerek, hatalı yapılan girişler düzeltilir. Örneğin muhasebe hesap kodu yanlış olan cari hesapların kartlarına gidilerek, muhasebe kodları değiştirilir. Daha sonra bu program çalıştırıldığında, girilecek tarihler arasında muhasebeye hatalı entegre edilmiş hareketler, doğru halleriyle tekrar entegre edilir. Programa girdiğinizde sizden işlemi onaylamanız istenecektir. Evet, onaylıyorum mesajını seçmenizle birlikte entegre edilmiş cari hareketler kaynaklarından düzeltilerek yeniden muhasebeye entegre edilecektir Entegre edilmiş stok hareketlerinin yeniden muhasebe entegrasyonu (503140) Bu programın çalışma mantığı da, yukarıda açıklamaya çalıştığımız entegre edilmiş cari hareketlerinin yeniden muhasebeye entegrasyonu ile aynıdır. Yalnız bu bölümden, cari hareketler değil, stok hareketleri düzeltilerek muhasebeye entegre edilir. 8.6 Kart Aktarma SERVIS menüsünün bu bölümünden, stok, müşteri, satıcı, banka, kasa ve diğer cari kartlarını, başka kodlar vererek yeni kartlara kopyalayabilir veya taşıyabilirsiniz. Kart aktarma işlemine tabi tutulan stok, müşteri, satıcı ve diğer carilerin hareket dosyalarındaki kodları da verilecek yeni kodla değiştirilecektir. Örneğin stoklarınızın kodlarını değiştirdiniz. Ancak bu stoklar daha önce hareket görmüştü. İşte kart aktarma işlemi sonrasında, stokların sipariş fişi, irsaliye, fatura gibi tüm hareket evraklarındaki kodları da otomatik olarak değiştirilecektir. Şimdi bu bölümdeki programları incelemeye başlayalım Stok kartı aktarma (098490) Stok kartlarının verilecek yeni kodlar ile yeni kartlara aktarılacağı bölümdür. Programa girdiğinizde öncelikle aktarma işlemine tabi tutulacak eski stokun, aktarmadan sonra bu stoka verilecek yeni kodun girilmesi gerekir. Eski ve yeni stok kodları girildikten sonra, imleç eski kart silinsin başlıklı alana gelecektir. Bu alanda sizden istenilen, aktarma işleminden sonra eski stok kartının silinip silinmeyeceğini belirlemenizdir. Eğer eski kartın silinmesini istiyorsanız, bu alanda gördüğünüz (X) işaretini evet olarak yani ( ) şeklinde işaretlemelisiniz. Eski kartın silinmesini istemiyorsanız bu alan hayır yani (X) işareti ile kalmalıdır. Aktarma işlemine dahil edilecek ilk stok belirlendikten sonra imleç bir alt satıra geçecektir. Aktarılacak diğer stokların eski ve yeni kodları girildikten sonra F2 tuşuna basmalısınız. Aktarma işlemi başlayacaktır. Programınızın aktardığı kartları ekrandan takip edebilirsiniz. Aktarma işlemi sona erdiğinde, yeni kart açıldı alanında evet anlamına gelen ( ) işaretinin yer aldığını göreceksiniz Cari kartı aktarma (098492) Bu program ile kullanıcılarımız, cari kartlarını (müşteri, satıcı, diğer cari) belirleyecekleri yeni kodlara aktarılmasını sağlayacaklardır. Programı çalıştırdığınızda öncelikle sizden istenen, aktarma işlemine 194

195 tabi olacak eski cari kartlarını seçmeniz sonrasında bu kartlar için takip edilmesini istediğiniz yeni kodları girmenizdir. Eski ve yeni cari kodları girildikten sonra, imleç eski kart silinsin başlıklı alana gelecektir. Bu alanda yapılması gereken de, aktarma işleminden sonra eski cari kartın silinip silinmeyeceğini belirlemenizdir. Eğer kartın silinmesini istiyorsanız, bu alanda gördüğünüz (X) işaretini evet olarak yani ( ) şeklinde işaretlemelisiniz. Eski kartın silinmesini istemiyorsanız bu alan hayır yani (X) işareti ile kalmalıdır. Aktarma işlemine dahil edilecek cari kartları belirlendikten sonra F2 tuşuna basılarak işlem sonlandırılmalıdır. Aktarma işlemi sona erdiğinde, yeni kart açıldı alanında evet anlamına gelen ( ) işaretin yer aldığını göreceksiniz Banka kartı aktarma (098496) Banka kartlarının, verilecek yeni kodlar ile yeni kartlara aktarılacağı bölümdür. Programa girdiğinizde öncelikle aktarma işlemine tabi tutulacak eski banka kartının, aktarmadan sonra bu bankaya verilecek yeni kodun girilmesi gerekir. Eski ve yeni banka kodları girildikten sonra, imleç eski kart silinsin başlıklı alana gelecektir. Bu alanda sizden istenilen, aktarma işleminden sonra eski banka kartının silinip silinmeyeceğini belirlemenizdir. Eğer eski banka kartının silinmesini istiyorsanız, bu alanda gördüğünüz (X) işaretini evet olarak yani ( ) şeklinde işaretlemelisiniz. Eski kartın silinmesini istemiyorsanız bu alan hayır yani (X) işareti ile kalmalıdır. Aktarma işlemine dahil edilecek ilk banka kartı belirlendikten sonra imleç bir alt satıra geçecektir. Aktarılacak diğer bankaların eski ve yeni kodları girildikten sonra F2 tuşuna basmalısınız. Aktarma işlemi başlayacaktır. Programınızın aktardığı banka kartlarını ekrandan takip edebilirsiniz. Aktarma işlemi sona erdiğinde, yeni kart açıldı alanında evet anlamına gelen ( ) işaretinin yer aldığını göreceksiniz Kasa kartı aktarma (098497) Kasa kartlarının, verilecek yeni kodlar ile yeni kartlara aktarılacağı bölümdür. Programa girdiğinizde öncelikle aktarma işlemine tabi tutulacak eski kasa kartının, aktarmadan sonra bu kasaya verilecek yeni kodun girilmesi gerekir. Eski ve yeni kasa kodları girildikten sonra, imleç eski kart silinsin başlıklı alana gelecektir. Bu alanda sizden istenilen, aktarma işleminden sonra eski kasa kartının silinip silinmeyeceğini belirlemenizdir. Eğer eski kasa kartının silinmesini istiyorsanız, bu alanda gördüğünüz (X) işaretini evet olarak yani ( ) şeklinde işaretlemelisiniz. Eski kartın silinmesini istemiyorsanız bu alan hayır yani (X) işareti ile kalmalıdır. Aktarma işlemine dahil edilecek ilk kasa kartı belirlendikten sonra imleç bir alt satıra geçecektir. Aktarılacak diğer kasaların eski ve yeni kodları girildikten sonra F2 tuşuna basmalısınız. Aktarma işlemi başlayacaktır. Programınızın aktardığı kasa kartlarını ekrandan takip edebilirsiniz. Aktarma işlemi sona erdiğinde, yeni kart açıldı alanında evet anlamına gelen ( ) işaretinin yer aldığını göreceksiniz Hizmet kartı aktarma (098498) Hizmet kartlarının, verilecek yeni kodlar ile yeni kartlara aktarılacağı bölümdür. Programa girdiğinizde öncelikle aktarma işlemine tabi tutulacak eski hizmet kartının, aktarmadan sonra bu hizmet kartına verilecek yeni kodun girilmesi gerekir. Eski ve yeni hizmet kodları girildikten sonra, imleç eski kart silinsin başlıklı alana gelecektir. Bu alanda sizden istenilen, aktarma işleminden sonra eski hizmet kartının silinip silinmeyeceğini belirlemenizdir. Eğer eski hizmet kartının silinmesini istiyorsanız, bu alanda gördüğünüz (X) işaretini evet olarak yani ( ) şeklinde işaretlemelisiniz. Eski kartın silinmesini istemiyorsanız bu alan hayır yani (X) işareti ile kalmalıdır. Aktarma işlemine dahil edilecek ilk hizmet kartı belirlendikten sonra imleç bir alt satıra geçecektir. Aktarılacak diğer hizmet kartlarının eski ve yeni kodları girildikten sonra F2 tuşuna basmalısınız. Aktarma işlemi başlayacaktır. Programınızın aktardığı hizmet kartlarını ekrandan takip edebilirsiniz. Aktarma işlemi sona erdiğinde, yeni kart açıldı alanında evet anlamına gelen ( ) işaretinin yer aldığını göreceksiniz Masraf kartı aktarma (098499) Masraf kartlarının, verilecek yeni kodlar ile yeni kartlara aktarılacağı bölümdür. Programa girdiğinizde öncelikle aktarma işlemine tabi tutulacak eski masraf kartının, aktarmadan sonra bu hesaba verilecek 195

196 yeni kodun girilmesi gerekir. Eski ve yeni masraf kodları girildikten sonra, imleç eski kart silinsin başlıklı alana gelecektir. Bu alanda sizden istenilen, aktarma işleminden sonra eski masraf kartının silinip silinmeyeceğini belirlemenizdir. Eğer eski masraf kartının silinmesini istiyorsanız, bu alanda gördüğünüz (X) işaretini evet olarak yani ( ) şeklinde işaretlemelisiniz. Eski kartın silinmesini istemiyorsanız bu alan hayır yani (X) işareti ile kalmalıdır. Aktarma işlemine dahil edilecek ilk masraf kartı belirlendikten sonra imleç bir alt satıra geçecektir. Aktarılacak diğer masraf kartının eski ve yeni kodları girildikten sonra <F2> tuşuna basmalısınız. Aktarma işlemi başlayacaktır. Programınızın aktardığı masraf kartlarını ekrandan takip edebilirsiniz. Aktarma işlemi sona erdiğinde, yeni kart açıldı alanında evet anlamına gelen ( ) işaretinin yer aldığını göreceksiniz Personel kartı aktarma (098500) Personel kartlarının, verilecek yeni kodlar ile yeni kartlara aktarılacağı bölümdür. Programa girdiğinizde öncelikle aktarma işlemine tabi tutulacak eski personel kartının, aktarmadan sonra bu karta verilecek yeni kodun girilmesi gerekir. Eski ve yeni personel kartlarının kodları girildikten sonra, imleç eski kart silinsin başlıklı alana gelecektir. Bu alanda sizden istenilen, aktarma işleminden sonra eski personel kartının silinip silinmeyeceğini belirlemenizdir. Eğer eski personel kartının silinmesini istiyorsanız, bu alanda gördüğünüz (X) işaretini evet olarak yani ( ) şeklinde işaretlemelisiniz. Eski kartın silinmesini istemiyorsanız bu alan hayır yani (X) işareti ile kalmalıdır. Aktarma işlemine dahil edilecek ilk personel kartı belirlendikten sonra imleç bir alt satıra geçecektir. Aktarılacak diğer personel kartının eski ve yeni kodları girildikten sonra F2 tuşuna basmalısınız. Aktarma işlemi başlayacaktır. Programınızın aktardığı personel kartlarını ekrandan takip edebilirsiniz. Aktarma işlemi sona erdiğinde, yeni kart açıldı alanında evet anlamına gelen ( ) işaretinin yer aldığını göreceksiniz Cari personel kartı aktarma (098504) Cari personel kartlarının, verilecek yeni kodlar ile yeni kartlara aktarılacağı bölümdür. Programa girdiğinizde öncelikle aktarma işlemine tabi tutulacak eski cari personel kartının, aktarmadan sonra bu karta verilecek yeni kodun girilmesi gerekir. Eski ve yeni cari personel kartlarının kodları girildikten sonra, imleç eski kart silinsin başlıklı alana gelecektir. Bu alanda sizden istenilen, aktarma işleminden sonra eski cari personel kartının silinip silinmeyeceğini belirlemenizdir. Eğer eski cari personel kartının silinmesini istiyorsanız, bu alanda gördüğünüz (X) işaretini evet olarak yani ( ) şeklinde işaretlemelisiniz. Eski kartın silinmesini istemiyorsanız bu alan hayır yani (X) işareti ile kalmalıdır. Aktarma işlemine dahil edilecek ilk cari personel kartı belirlendikten sonra imleç bir alt satıra geçecektir. Aktarılacak diğer cari personel kartının eski ve yeni kodları girildikten sonra <F2> tuşuna basmalısınız. Aktarma işlemi başlayacaktır. Programınızın aktardığı cari personel kartlarını ekrandan takip edebilirsiniz. Aktarma işlemi sona erdiğinde, yeni kart açıldı alanında evet anlamına gelen ( ) işaretinin yer aldığını göreceksiniz Sabit kıymet kartı aktarma (098501) Sabit kıymet kartlarının, verilecek yeni kodlar ile yeni kartlara aktarılacağı bölümdür. Programa girdiğinizde öncelikle aktarma işlemine tabi tutulacak eski sabit kıymet kartının, aktarmadan sonra bu karta verilecek yeni kodun girilmesi gerekir. Eski ve yeni sabit kıymet kartlarının kodları girildikten sonra, imleç eski kart silinsin başlıklı alana gelecektir. Bu alanda sizden istenilen, aktarma işleminden sonra eski sabit kıymet kartının silinip silinmeyeceğini belirlemenizdir. Eğer eski sabit kıymet kartının silinmesini istiyorsanız, bu alanda gördüğünüz (X) işaretini evet olarak yani ( ) şeklinde işaretlemelisiniz. Eski kartın silinmesini istemiyorsanız bu alan hayır yani (X) işareti ile kalmalıdır. Aktarma işlemine dahil edilecek ilk sabit kıymet kartı belirlendikten sonra imleç bir alt satıra geçecektir. Aktarılacak diğer sabit kıymet kartının eski ve yeni kodları girildikten sonra F2 tuşuna basmalısınız. Aktarma işlemi başlayacaktır. Programınızın aktardığı sabit kıymet kartlarını ekrandan takip edebilirsiniz. Aktarma işlemi sona erdiğinde, yeni kart açıldı alanında evet anlamına gelen ( ) işaretinin yer aldığını göreceksiniz. 196

197 Sorumluluk Merkezi Kartı Aktarma (098502) Sorumluluk merkezi kartlarının, verilecek yeni kodlar ile yeni kartlara aktarılacağı bölümdür. Programa girdiğinizde öncelikle aktarma işlemine tabi tutulacak eski sorumluluk merkezi kartının, aktarmadan sonra bu sorumluluk merkezine verilecek yeni kodun girilmesi gerekir. Eski ve yeni sorumluluk merkezi kodları girildikten sonra, imleç eski kart silinsin başlıklı alana gelecektir. Bu alanda sizden istenilen, aktarma işleminden sonra eski sorumluluk merkezi kartının silinip silinmeyeceğini belirlemenizdir. Eğer eski sorumluluk merkezi kartının silinmesini istiyorsanız, bu alanda gördüğünüz (X) işaretini evet olarak yani ( ) şeklinde işaretlemelisiniz. Eski kartın silinmesini istemiyorsanız bu alan hayır yani (X) işareti ile kalmalıdır. Aktarma işlemine dahil edilecek ilk sorumluluk merkezi kartı belirlendikten sonra imleç bir alt satıra geçecektir. Aktarılacak diğer sorumluluk merkezlerinin eski ve yeni kodları girildikten sonra F2 tuşuna basmalısınız. Aktarma işlemi başlayacaktır. Programınızın aktardığı sorumluluk merkezi kartlarını ekrandan takip edebilirsiniz. Aktarma işlemi sona erdiğinde, yeni kart açıldı alanında evet anlamına gelen ( ) işaretinin yer aldığını göreceksiniz Depo Kartı Aktarma (098503) Depo kartlarının, verilecek yeni kodlar ile yeni kartlara aktarılacağı bölümdür. Programa girdiğinizde öncelikle aktarma işlemine tabi tutulacak eski depo kartının, aktarmadan sonra bu depoya verilecek yeni kodun girilmesi gerekir. Eski ve yeni depo kodları girildikten sonra, imleç eski kart silinsin başlıklı alana gelecektir. Bu alanda sizden istenilen, aktarma işleminden sonra eski depo kartının silinip silinmeyeceğini belirlemenizdir. Eğer eski depo kartının silinmesini istiyorsanız, bu alanda gördüğünüz (X) işaretini evet olarak yani ( ) şeklinde işaretlemelisiniz. Eski kartın silinmesini istemiyorsanız bu alan hayır yani (X) işareti ile kalmalıdır. Aktarma işlemine dahil edilecek ilk depo kartı belirlendikten sonra imleç bir alt satıra geçecektir. Aktarılacak diğer depoların eski ve yeni kodları girildikten sonra F2 tuşuna basmalısınız. Aktarma işlemi başlayacaktır. Programınızın aktardığı depo kartlarını ekrandan takip edebilirsiniz. Aktarma işlemi sona erdiğinde, yeni kart açıldı alanında evet anlamına gelen ( ) işaretinin yer aldığını göreceksiniz Proje Kartı Aktarma (098505) Proje kartlarının, verilecek yeni kodlar ile yeni kartlara aktarılacağı bölümdür. Programa girdiğinizde öncelikle aktarma işlemine tabi tutulacak eski proje kartının, aktarmadan sonra bu projeye verilecek yeni kodun girilmesi gerekir. Eski ve yeni proje kartlarının kodlar girildikten sonra, imleç eski kart silinsin başlıklı alana gelecektir. Bu alanda sizden istenilen, aktarma işleminden sonra eski proje kartının silinip silinmeyeceğini belirlemenizdir. Eğer eski proje kartının silinmesini istiyorsanız, bu alanda gördüğünüz (X) işaretini evet olarak yani ( ) şeklinde işaretlemelisiniz. Eski kartın silinmesini istemiyorsanız bu alan hayır yani (X) işareti ile kalmalıdır. Aktarma işlemine dahil edilecek ilk proje kartı belirlendikten sonra imleç bir alt satıra geçecektir. Aktarılacak diğer proje kartlarının eski ve yeni kodları girildikten sonra <F2> tuşuna basmalısınız. Aktarma işlemi başlayacaktır. Programınızın aktardığı proje kartlarını ekrandan takip edebilirsiniz. Aktarma işlemi sona erdiğinde, yeni kart açıldı alanında evet anlamına gelen ( ) işaretin yer aldığını göreceksiniz Parti-lot kartı aktarma (098506) Bu bölümden parti lot numarasına göre takip edilen stokların parti kodu ve lot numaralarının seçilecek yeni parti koduna ve lot numarasına aktarımı gerçekleştirilebilecektir. Program çalıştırıldığında yapılacak tek işlem aktarma işlemine tabi tutulacak eski parti kodu ve lot numarasının seçilmesi, sonrasında da yeni parti kodunun ve numaranın seçilmesidir. Böylece yanlış parti koduna girilmiş bir stok hareketinin bu program yardımıyla doğru parti koduna aktarımı seri bir şekilde gerçekleştirilebilecektir. 197

198 İthalat kartı aktarma (098507) İthalat kartlarının verilecek yeni kodlar ile yeni kartlara aktarılacağı bölümdür. Programa girdiğinizde öncelikle aktarma işlemine tabi tutulacak eski ithalat kartının, aktarmadan sonra ithalat kartına verilecek yeni kodun girilmesi gerekir. Eski ve yeni ithalat kodları girildikten sonra, imleç eski kart silinsin başlıklı alana gelecektir. Bu alanda sizden istenilen, aktarma işleminden sonra eski ithalat kartının silinip silinmeyeceğini belirlemenizdir. Eğer eski kartın silinmesini istiyorsanız, bu alanda gördüğünüz (X) işaretini evet olarak yani ( ) şeklinde işaretlemelisiniz. Eski kartın silinmesini istemiyorsanız bu alan hayır yani (X) işareti ile kalmalıdır. Aktarma işlemine dahil edilecek ilk ithalat kartı belirlendikten sonra imleç bir alt satıra geçecektir. Aktarılacak diğer ithalat kartlarının eski ve yeni kodları girildikten sonra F2 tuşuna basmalısınız. Aktarma işlemi başlayacaktır. Programınızın aktardığı kartları ekrandan takip edebilirsiniz. Aktarma işlemi sona erdiğinde, yeni kart açıldı alanında evet anlamına gelen ( ) işaretinin yer aldığını göreceksiniz İhracat kartı aktarma (098508) İhracat kartlarının verilecek yeni kodlar ile yeni kartlara aktarılacağı bölümdür. Programa girdiğinizde öncelikle aktarma işlemine tabi tutulacak eski ihracat kartının, aktarmadan sonra ihracat kartına verilecek yeni kodun girilmesi gerekir. Eski ve yeni ihracat kodları girildikten sonra, imleç eski kart silinsin başlıklı alana gelecektir. Bu alanda sizden istenilen, aktarma işleminden sonra eski ihracat kartının silinip silinmeyeceğini belirlemenizdir. Eğer eski kartın silinmesini istiyorsanız, bu alanda gördüğünüz (X) işaretini evet olarak yani ( ) şeklinde işaretlemelisiniz. Eski kartın silinmesini istemiyorsanız bu alan hayır yani (X) işareti ile kalmalıdır. Aktarma işlemine dahil edilecek ilk ihracat kartı belirlendikten sonra imleç bir alt satıra geçecektir. Aktarılacak diğer ihracat kartlarının eski ve yeni kodları girildikten sonra F2 tuşuna basmalısınız. Aktarma işlemi başlayacaktır. Programınızın aktardığı kartları ekrandan takip edebilirsiniz. Aktarma işlemi sona erdiğinde, yeni kart açıldı alanında evet anlamına gelen ( ) işaretinin yer aldığını göreceksiniz İş merkezi kartı aktarma (098509) İş merkezi kartlarının verilecek yeni kodlar ile yeni kartlara aktarılacağı bölümdür. Programa girdiğinizde öncelikle aktarma işlemine tabi tutulacak eski iş merkezi kartının, aktarmadan sonra iş merkezi kartına verilecek yeni kodun girilmesi gerekir. Eski ve yeni iş merkezi kodları girildikten sonra, imleç eski kart silinsin başlıklı alana gelecektir. Bu alanda sizden istenilen, aktarma işleminden sonra eski iş merkezi kartının silinip silinmeyeceğini belirlemenizdir. Eğer eski kartın silinmesini istiyorsanız, bu alanda gördüğünüz (X) işaretini evet olarak yani ( ) şeklinde işaretlemelisiniz. Eski kartın silinmesini istemiyorsanız bu alan hayır yani (X) işareti ile kalmalıdır. Aktarma işlemine dahil edilecek ilk iş merkezi kartı belirlendikten sonra imleç bir alt satıra geçecektir. Aktarılacak diğer iş merkezi kartlarının eski ve yeni kodları girildikten sonra F2 tuşuna basmalısınız. Aktarma işlemi başlayacaktır. Programınızın aktardığı kartları ekrandan takip edebilirsiniz. Aktarma işlemi sona erdiğinde, yeni kart açıldı alanında evet anlamına gelen ( ) işaretinin yer aldığını göreceksiniz. 8.7 Özet Güncelleme İşlemleri Veri dosyalarında ortaya çıkabilecek bozuklukları dosya güncelleme işlemi ile ortadan kaldırabileceğinizi biliyorsunuz. Özellikle belirli bir aydan sonra büyük ölçekli işletmelerde bilgi dosyaları da oldukça kalabalık rakamlarla ifade edilebilen büyümeye ulaşırlar. Klasik dosya güncelleme programları seçilen hareket dosyalarına ait kayıtları dönem başından itibaren ele aldığından, güncelleme işlemi de beklenen süreden daha çok vakit alabilir. İşte dosya güncelleme işlemlerini daha kısa bir sürede tamamlamak isteyen firmalar, özet güncelleme işlemleri bölümünden yararlanabilirler. Bu menüdeki program yardımıyla stok hareket dosyaları sadece istenilen tek bir stok hesabının hareketlerini güncelleyecektir. 198

199 8.8 Özel Servis İşlemleri Özel servis işlemleri, firmaların ihtiyaçlarına göre zaman içinde geliştirilen bir takım programlardan oluşmaktadır. Şimdi bu programların işlevlerini açıklamaya çalışalım Kombine dağıtım sıfırlama (099520) MRP9000 programımızda kombine hareket girişi tanımlı bir program yer almaktadır. Bu programın geliştirildiği ilk günlerde, kombine evrakında kalan maliyetlerin sıfırlanması durumu söz konusu idi. Bu program kombine evrakında kalan maliyetleri sıfırlamaktadır. Ancak şu anda MRP9000 kullanıcılarının bu programa ihtiyaçları yoktur Stok muhasebe grup kartlarındaki muhasebe kodlarını stok kartlarına aktarma (099530) Stok yönetiminden stok kartları açılırken her bir stokun muhasebe hesap kodları ayrı ayrı girilmektedir. Buna kolaylık olması açısından yine Stok yönetiminde Grup Tanıtım Kartları/Stok Muhasebe Grup ve Kodları Tanıtım Kartı (011205) adlı bir program yer alır. Bu programda aynı muhasebe hesaplarını kullanacak stoklar için önce bir grup kodu verilir, daha sonra bütün muhasebe hesapları bir kez bu programdan girilir. Stok tanıtım kartına gelindiğinde ise mevcut muhasebe hesaplarını her karta tek tek girmek yerine, sadece o stokun muhasebe grup kodu girilir. Kart kaydedildiğinde, ilgili muhasebe grup kodu için girilmiş bütün muhasebe hesapları o stokun kartına otomatik olarak yazılır. Stok muhasebe grup kartından sadece grup kodu girip muhasebe hesap kodlarını sonraya bırakan firmalar veya hesaplarda değişiklik yapan firmalar, stok muhasebe grup kartından girilen hesapları tekrar stok kartlarına aktarabilirler. Bu program grup kartlarındaki muhasebe hesaplarını stok kartlarına aktarma işlevini yerine getirmektedir. Programa girildiğinde herhangi bir işlem yapmanıza gerek kalmadan muhasebe grup kartındaki hesaplar, ilgili grup koduna sahip stok kartlarına aktarılacaktır Sabit kıymet muhasebe grup kartlarındaki muhasebe kodlarını sabit kıymet kartlarına aktarma (099531) Sabit kıymetler yönetiminden sabit kıymet kartları açılırken her bir sabit kıymet kartının muhasebe hesap kodları ayrı ayrı girilmektedir. Buna kolaylık olması açısından yine Sabit kıymetler yönetiminde Kartlar ve föyler/sabit kıymet muhasebe grup ve kodları tanıtım kartı (199850) adlı bir program yer alır. Bu programda aynı muhasebe hesaplarını kullanacak sabit kıymetler için önce bir grup kodu verilir, daha sonra bütün muhasebe hesapları bir kez bu programdan girilir. Sabit kıymet tanıtım kartına gelindiğinde ise muhasebe hesabını her karta tek tek girmek yerine, sadece o sabit kıymetin muhasebe grup kodu girilir. Kart kaydedildiğinde, ilgili muhasebe grup kodu için girilmiş bütün muhasebe hesapları o sabit kıymet kartına otomatik olarak yazılır. Sabit kıymet muhasebe grup ve kodları tanıtım kartından sadece grup kodu girip muhasebe hesap kodlarını sonraya bırakan firmalar veya hesaplarda değişiklik yapan firmalar muhasebe grup kartından girilen hesapları tekrar sabit kıymet kartlarına aktarabilirler. Bu program grup kartlarındaki muhasebe hesaplarını sabit kıymet kartlarına aktarma işlevini yerine getirmektedir. Programa girildiğinde herhangi bir işlem yapmanıza gerek kalmadan muhasebe grup kartındaki hesaplar, ilgili grup koduna sahip sabit kıymet kartlarına aktarılacaktır İş emri muhasebe grup kartlarındaki muhasebe kodlarını iş emri kartlarına aktarma (099535) Üretim yönetiminden iş emri kartları açılırken her bir iş emri kartının muhasebe hesap kodları ayrı ayrı girilmektedir. Buna kolaylık olması açısından yine Üretim yönetiminde İş emirleri/iş emri 199

200 muhasebe grup ve kod tanıtım kartı adlı bir program yer alır. Bu programda aynı muhasebe hesaplarını kullanacak iş emirleri için önce bir grup kodu verilir, daha sonra bütün muhasebe hesapları bir kez bu programdan girilir. İş emri tanıtım kartına gelindiğinde ise muhasebe hesabını her karta tek tek girmek yerine, sadece o iş emrinin muhasebe grup kodu girilir. Kart kaydedildiğinde, ilgili muhasebe grup kodu için girilmiş bütün muhasebe hesapları o iş emri kartına otomatik olarak yazılır. İş emri muhasebe grup kartından sadece grup kodu girip muhasebe hesap kodlarını sonraya bırakan firmalar, veya hesaplarda değişiklik yapan firmalar muhasebe grup kartından girilen hesapları tekrar iş emri kartlarına aktarabilirler. Bu program grup kartlarındaki muhasebe hesaplarını iş emri kartlarına aktarma işlevini yerine getirmektedir. Programa girildiğinde herhangi bir işlem yapmanıza gerek kalmadan muhasebe grup kartındaki hesaplar, ilgili grup koduna sahip iş emri kartlarına aktarılacaktır İthalat muhasebe grup kartlarındaki muhasebe kodlarını ithalat kartlarına aktarma (099536) İthalat ve ihracat yönetiminden ithalat kartları açılırken her bir ithalat kartının muhasebe hesap kodları ayrı ayrı girilmektedir. Buna kolaylık olması açısından yine İthalat ve ihracat yönetiminde Kartlar ve föyler/ithalat muhasebe grupları tanıtım kartı (181101) adlı bir program yer alır. Bu programda aynı muhasebe hesaplarını kullanacak ithalat kartı için önce bir grup kodu verilir, daha sonra bütün muhasebe hesapları bir kez bu programdan girilir. İthalat tanıtım kartına gelindiğinde ise muhasebe hesabını her karta tek tek girmek yerine, sadece o ithalatın muhasebe grup kodu girilir. Kart kaydedildiğinde, ilgili muhasebe grup kodu için girilmiş bütün muhasebe hesapları o ithalat kartına otomatik olarak yazılır. İthalat muhasebe grup kartından sadece grup kodu girip muhasebe hesap kodlarını sonraya bırakan firmalar, veya hesaplarda değişiklik yapan firmalar muhasebe grup kartından girilen hesapları tekrar ithalat kartlarına aktarabilirler. Bu program grup kartlarındaki muhasebe hesaplarını ithalat kartlarına aktarma işlevini yerine getirmektedir. Programa girildiğinde herhangi bir işlem yapmanıza gerek kalmadan muhasebe grup kartındaki hesaplar, ilgili grup koduna sahip ithalat kartlarına aktarılacaktır Muhasebe hesap tipleri düzenleme (098480) Özel servis işlemleri menüsünün bu programı, muhasebe hesap kartlarına (ana hesaplar için) hesap tiplerinin verilmediği durumlarda, ilgili hesaplara aktif-pasif olarak hesap tiplerini atayacak ve tek düzen hesap planına göre açılmayan ana hesapları da otomatik olarak yaratacaktır. Aynı zamanda muhasebe hesap tanıtım kartından her hesap için belirlenen "sorumluluk merkezi kullanımı" alanının toplu olarak değiştirilmesine de olanak tanıyacaktır. Programlarımız bilgisayarınıza ilk yüklendiğinde, sorumluluk merkezi girişleri, tanımladığınız her hesap için serbest bırakılmıştır. Yani kullanıcı muhasebe fişinde dilerse bu alanı boş da geçebilir, dilerse sorumluluk merkezide seçebilir. Özellikle, muhasebe fişinde sorumluluk merkezi alanı ile işlem yapmayan kullanıcılarımız (Mikbüro kullanıcılarımızın), muhasebe fişi içerisinde sorumluluk merkezi alanı ile vakit kaybetmek istemeyebilirler. İşte bu bölümden, ilgili kullanıcılarımız bu alanın kullanımını topluca iptal edebileceklerdir. Programa girdiğinizde işlemi onaylamanızı isteyen bir mesaj ile karşılaşırsınız. Evet, onaylıyorum mesajı seçildikten sonra karşınıza, sorumluluk merkezi kullanımı alanının değerini toplu değiştirme! Uyarısının yer aldığı bir başka onay ekranı gelecektir. Bu aşamada hesap kartlarından sorumluluk merkezi için seçilen değerin aynı kalmasını yani değişmemesini istiyor iseniz Değişmesin butonunu, sorumluluk merkezi kullanımının serbest olması için, yani sorumluluk merkezi girişlerinin kullanıcıların inisiyatiflerine kalması için Serbest butonunu, bu alanın muhasebe fişinde hiç kullanılmaması için tümü kesinlikle yok butonunu, muhasebe fişinde kesinlikle sorumluluk merkezinin seçilmesi içinde tümü mutlak var butonunun tıklanması gerekecektir. Bu ekranla ilgili seçiminizi yaptıktan sonra tüm ana seviye muhasebe hesapları taranacak ve ilgili hesap tipleri kartlara aktarılacak, açılmayan ana hesaplar otomatik olarak yaratılacak ve sorumluluk merkezi kullanımı seçiminiz doğrultusunda tüm hesaplara aktarılacaktır. 200

201 8.8.7 Muhasebe fişlerinin kuruşlarını 2 haneye yuvarlama ve oluşan farkları yuvarlama hesaplarına aktarma (505045) Bu program ile amacımız girilecek tarihler arasında entegrasyon sonucunda oluşan muhasebe fişlerinin 2 desimalden sonraki bölümlerinin toplu olarak sıfıra yuvarlanması ve yuvarlama sonucunda oluşabilecek farkların da yuvarlama hesaplarına aktarılarak eşitliğin sağlanmasıdır. Yuvarlama sonucunda oluşan farklar Firma tanıtım kartı (501110)/ ekranının Mali yıl entegrasyon hesap kodları bölümünün Diğer muhasebe kodları sayfasında kar veya gelir oluşturan yuvarlama muhasebe kodu ya da zarar veya gider oluşturan yuvarlama muhasebe kodu alanından seçilen hesaplara yazılacaktır Alternatif döviz kurları güncelleme Bu bölümde yer alan programlar ile muhasebe fişi, stok ve cari hareketlerinin gerçekleştiği güne ait alternatif döviz kurlarının güncelleme işlemi yapılacaktır. Şimdi bu güncellemelerin nasıl olacağını ayrı ayrı inceleyelim Stok hareketlerinin alternatif döviz kurlarının güncellenmesi (099555) Bu bölümden stok hareketlerinin gerçekleştiği güne ait alternatif döviz kurlarının güncelleme işlemi yapılacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza öncelikle Evet onaylıyorum Hayır Onaylamıyorum Seçeneklerinin yer aldığı bir onay ekranı gelecektir. Bu aşamada güncelleme işlemini başlatabilmek için evet onaylıyorum seçeneğini mouse göstergenizle tıklamalısınız. Karşınıza, tarih aralığı gireceğiniz bir başka ekran daha gelecektir. Bu durumda sizden beklenen, stok hareketlerine ait alternatif döviz kurlarının güncellemelerinin hangi tarih aralığındaki hareketleri kapsayacağını belirtmenizdir. Bu belirlemeyle birlikte stoklarınızın alternatif döviz kurları seri bir şekilde güncellenmeye başlayacaktır Cari hareketlerinin alternatif döviz kurlarının güncellenmesi (099556) Bu bölümden de cari hareketlerinin alternatif döviz kurlarına ait güncelleme işlemi istenilen tarih aralığında yapılacaktır. Programın çalışma mantığı bir önceki bölümde anlatmaya çalıştığımız Stok hareketlerinin alternatif döviz kurlarının güncellenmesi ile aynıdır Muhasebe Fişlerinin alternatif döviz kurunu güncelleme (098644) Bu bölümden de muhasebe fişlerinin alternatif döviz kurlarına ait güncelleme işlemi istenilen tarih aralığında yapılacaktır. Programın çalışma mantığı bir önceki bölümde anlatmaya çalıştığımız Stok hareketlerinin alternatif döviz kurlarının güncellenmesi ile aynıdır Otomatik Silme Bu bölümü oluşturan programlar ile belirli bir dönem hareket görmeyen stok kartlarının, cihaz kartlarının, kullanılmayan depo kartlarının ve yürürlükte olmayan satın alma şartlarının toplu olarak silinme işlemi gerçekleştirilecektir. Şimdi bu silme işlemlerinin nasıl gerçekleştiğini tek tek inceleyelim Gereksiz stok depo kartlarının silinmesi (099557) Bu program ile önceden tanımlanmış olup fakat gerek duyulmayan stok depo kartlarının toplu olarak silinme işlemi gerçekleştirilecektir. Dolayısıyla program öncelikle depo kartlarını tek tek tarayacak bu 201

202 işlem sonrasında eğer stok kartı veya ilgili depo tanımlı değil ise ilgili depo kartını silecektir. Stok kartı ve depo tanımlı ise, depo kartındaki fiyatlarla stok kartlarındaki fiyatları karşılaştıracak, aynı ise ve depo kartında asgari seviye, min seviye ve hedef seviye gibi değerler 0 ise ilgili kartı silecektir. Evet depo kartlarının ne gibi durumlar söz konusu olduğunda silineceğini belirttikten sonra programın nasıl çalıştırılacağını açıklamaya çalışalım. Programa girdiğinizde öncelikle karşınıza bir onay ekranı gelecektir. Bu ekrandan Evet onaylıyorum seçeneğini seçerek gereksiz olan stok depo kartlarınızı seri bir şekilde silebilirsiniz. Hayır, onaylamıyorum seçeneğini seçerek de herhangi bir işlem yapılmadan programdan çıkabilirsiniz Hareketsiz stok kartlarının silinmesi (099558) Bu program ile, belli bir tarih öncesinde tanımlanmış olup fakat herhangi bir işlem görmeyen stok kartlarının toplu olarak silinme işlemi gerçekleştirilecektir. Dolayısıyla programınız öncelikle stok kartlarını tek tek tarayacak bu işlem sonrasında belirttiğiniz tarihten önce herhangi bir hareketi olmayan stok kartlarını silecektir. Programa girdiğinizde karşınıza parametre girişleri yapacağınız bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden istenen stok kartlarına ilişkin silme işleminde hangi kod aralığı yada kod yapısındaki stokların baz alınacağını belirtmenizdir. Bunun için ekranınızın stok ilk kod, stok son kod yada stok kod yapısı alanlarına uygun girişler yapmalısınız. Bu ekrandan belirlenecek en son parametre ise, stok kartlarının silme işleminde hangi tarihten önce tanıtılan stokların dikkate alınacağını girmenizdir. Bunun için hangi tarihten önce açılmış stoklar incelensin alanına, tarih girişi yapmalısınız. Parametre girişlerinizi tamamladıktan sonra karşınıza gelen ekrandan Evet onaylıyorum seçeneğini seçerek hareketsiz olan stok kartlarınızı seri bir şekilde silebilirsiniz. Hayır, onaylamıyorum seçeneğini seçerek de herhangi bir işlem yapılmadan programdan çıkabilirsiniz Belli tarih öncesi satın alma şartlarının silinmesi (099559) Bu program ile belli bir tarih öncesinde tanımlanmış olan ve bitiş tarihleri girilmiş olan satın alma şartlarının toplu olarak silme işlemi gerçekleştirilecektir. Yani bitiş tarihi, sizin belirteceğiniz tarih ve öncesine denk gelen satın alma şartları silinecektir. Dolayısıyla programınız öncelikle sizden, tarih girişi yapmanızı isteyecektir. Daha sonra bu tarih öncesindeki bütün satın alma şartı evraklarını tarayacak ve girdiğiniz tarihten önce satın alma şartı biten evrakları topluca silecektir. Fakat satın alma şartı evrakında bitiş tarihi belirtilmemiş olan evraklara dokunulmayacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza öncelikle tarih girişi yapacağınız bir ekran gelecektir. Bu durumda sizden istenen, hangi tarihten önce oluşturulan satın alma şartlarının silinmesini istiyor iseniz, ilgili tarihi girmeniz ve enter tuşuna basmanızdır. Bu işlem sonrasında ekranınızın üzerine Evet Onaylıyorum ve Hayır Onaylamıyorum seçeneklerinin yer aldığı bir başka ekran daha gelecektir. Bu aşamada Evet Onaylıyorum seçeneğini seçerek bitiş tarihi girdiğiniz tarih ve öncesine denk gelen satın alma şartları silinecektir Yürürlükte olmayan satın alma şartlarının silinmesi (099560) Bu program ile de; bitiş tarihi belirtilmemiş fakat yürürlükte olmayan satın alma şartlarının silme işlemi gerçekleştirilecektir. Konuyu bir örnek yardımıyla açıklamaya çalışalım, X cariniz için DEPO01 kodlu deponuzdaki STK01 kodlu stok için birden fazla satın alma şartı düzenlediğinizi düşünelim. Bu satın alma şartları ise 1 Ocak 2009, 1 Şubat 2009 ve 1 Mart 2009 gibi tarihlerde oluşturulmuş olsun. Bu durumda bu satın alma şartlarının bir tanesi kullanılacağı için başlangıç tarihi en büyük olan satın alma şartı haricinde diğer tüm satın alma şartları silinecektir. Bu durumda örneğimize göre 1 Ocak 2009 ve 1 Şubat 2009 tarihinde oluşturulan satın alma şartları silinecek 1 Mart 2009 tarihinde ki satın alma şartı yürürlükte olacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza Evet Onaylıyorum ve Hayır Onaylamıyorum seçeneklerinin yer aldığı bir ekran gelecektir. Bu aşamada sizden istenen Evet Onaylıyorum seçeneğini tıklayarak yürürlükte olamayan satın alma şartlarını silmenizdir. 202

203 Hareketsiz cihaz kartlarının silinmesi (099561) Bu program ile belli bir tarih öncesinde tanımlanmış olup fakat herhangi bir işlem görmeyen cihaz kartlarının toplu olarak silinme işlemi gerçekleştirilecektir. Dolayısıyla programınız öncelikle cihaz kartlarını tek tek tarayacak bu işlem sonrasında belirttiğiniz tarihten önce herhangi bir hareketi olmayan kartları silecektir. Programa girdiğinizde karşınıza parametre girişleri yapacağınız bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden istenen cihaz kartlarına ilişkin silme işleminde hangi kod aralığı yada kod yapısındaki cihazların baz alınacağını belirtmenizdir. Bunun için ekranınızın cihaz ilk kod, cihaz son kod yada cihaz kod yapısı alanlarına uygun girişler yapmalısınız. Bu ekrandan belirlenecek en son parametre ise, cihaz kartlarının silme işleminde hangi tarihten önce tanıtılan cihazların dikkate alınacağını girmenizdir. Bunun için hangi tarihten önce açılmış cihazlar incelensin alanına, tarih girişi yapmalısınız. Parametre girişlerinizi tamamladıktan sonra karşınıza gelen ekrandan Evet onaylıyorum seçeneğini seçerek hareketsiz olan cihaz kartlarınızı seri bir şekilde silebilirsiniz. Hayır, onaylamıyorum seçeneğini seçerek de herhangi bir işlem yapmadan programdan çıkabilirsiniz Hareketsiz cari kartlarının silinmesi (099562) Bu program ile belli bir tarihte tanımlanmış olup fakat herhangi bir işlem yapmayan cari kartlarının (müşteri, satıcı, diğer cari) toplu olarak silinme işlemi gerçekleştirilecektir. Dolayısıyla öncelikle herhangi bir hareketi olmayan cari kartları tek tek tarayacak, bu işlem sonrasında bunları silecektir. Programa girdiğinizde karşınıza parametre girişleri yapacağınız bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden istenen cari kartlarına ilişkin silme işleminde hangi kod aralığı ya da kod yapısındaki carilerin baz alınacağını belirtmenizdir. Bunun için ekranınızın ilk kod, son kod ya da kod yapısı alanlarına uygun girişler yapmalısınız. Parametre girişlerinizi tamamladıktan sonra karşınıza gelen ekrandan Evet onaylıyorum seçeneğini seçerek hareketsiz olan cari kartlarınızı seri bir şekilde silebilirsiniz. Hayır, onaylamıyorum seçeneğini seçerek de her hangi bir işlem yapılmadan programdan çıkabilirsiniz Hareketsiz kasa kartlarının silinmesi (099580) Bu program ile, belli bir tarih öncesinde tanımlanmış olup fakat herhangi bir işlem görmeyen kasa kartlarının toplu olarak silinme işlemi gerçekleştirilecektir. Dolayısıyla programınız öncelikle kasa kartlarını tek tek tarayacak bu işlem sonrasında belirttiğiniz tarihten önce herhangi bir hareketi olmayan kartları silecektir. Programa girdiğinizde karşınıza parametre girişleri yapacağınız bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden istenen kasa kartlarına ilişkin silme işleminde hangi kod aralığı ya da kod yapısındaki kasaların baz alınacağını belirtmenizdir. Bunun için ekranınızın kasa ilk kod, kasa son kod ya da kasa kod yapısı alanlarına uygun girişler yapmalısınız. Bu ekrandan belirlenecek en son parametre ise, kasa kartlarının silme işleminde hangi tarihten önce tanıtılan kasaların dikkate alınacağını girmenizdir. Bunun için hangi tarih öncesi açılmış kasa kayıtları incelensin? alanına, tarih girişi yapmalısınız. Parametre girişlerinizi tamamladıktan sonra karşınıza gelen ekrandan Evet onaylıyorum seçeneğini seçerek hareketsiz olan kasa kartlarınızı seri bir şekilde silebilirsiniz. Hayır onaylamıyorum seçeneğini seçerek de herhangi bir işlem yapmadan programdan çıkabilirsiniz Hareketsiz banka kartlarının silinmesi (099581) Bu program ile, belli bir tarih öncesinde tanımlanmış olup fakat herhangi bir işlem görmeyen banka kartlarının toplu olarak silinme işlemi gerçekleştirilecektir. Dolayısıyla programınız öncelikle banka kartlarını tek tek tarayacak bu işlem sonrasında belirttiğiniz tarihten önce herhangi bir hareketi olmayan kartları silecektir. Programa girdiğinizde karşınıza parametre girişleri yapacağınız bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden istenen banka kartlarına ilişkin silme işleminde hangi kod aralığı ya da kod yapısındaki bankaların baz alınacağını belirtmenizdir. Bunun için ekranınızın banka ilk kod, banka son kod ya da banka kod yapısı alanlarına uygun girişler yapmalısınız. Bu ekrandan belirlenecek en son parametre ise, banka kartlarının silme işleminde hangi tarihten önce tanıtılan 203

204 bankaların dikkate alınacağını girmenizdir. Bunun için hangi tarih öncesi açılmış banka kayıtları incelensin? alanına, tarih girişi yapmalısınız. Parametre girişlerinizi tamamladıktan sonra karşınıza gelen ekrandan Evet onaylıyorum seçeneğini seçerek hareketsiz olan banka kartlarınızı seri bir şekilde silebilirsiniz. Hayır onaylamıyorum seçeneğini seçerek de herhangi bir işlem yapmadan programdan çıkabilirsiniz Hareketsiz ithalat kartlarının silinmesi (099582) Bu program ile, belli bir tarih öncesinde tanımlanmış olup fakat herhangi bir işlem görmeyen ithalat kartlarının toplu olarak silinme işlemi gerçekleştirilecektir. Dolayısıyla programınız öncelikle ithalat kartlarını tek tek tarayacak bu işlem sonrasında belirttiğiniz tarihten önce herhangi bir hareketi olmayan kartları silecektir. Programa girdiğinizde karşınıza parametre girişleri yapacağınız bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden istenen ithalat kartlarına ilişkin silme işleminde hangi kod aralığı ya da kod yapısındaki ithalatların baz alınacağını belirtmenizdir. Bunun için ekranınızın ithalat ilk kod, ithalat son kod ya da ithalat kod yapısı alanlarına uygun girişler yapmalısınız. Bu ekrandan belirlenecek en son parametre ise, ithalat kartlarının silme işleminde hangi tarihten önce tanıtılan ithalatların dikkate alınacağını girmenizdir. Bunun için hangi tarih öncesi açılmış ithalat kayıtları incelensin? alanına, tarih girişi yapmalısınız. Parametre girişlerinizi tamamladıktan sonra karşınıza gelen ekrandan Evet onaylıyorum seçeneğini seçerek hareketsiz olan ithalat kartlarınızı seri bir şekilde silebilirsiniz. Hayır onaylamıyorum seçeneğini seçerek de herhangi bir işlem yapmadan programdan çıkabilirsiniz Hareketsiz cari personel kartlarının silinmesi (099583) Bu program ile, belli bir tarih öncesinde tanımlanmış olup fakat herhangi bir işlem görmeyen cari personel kartlarının toplu olarak silinme işlemi gerçekleştirilecektir. Dolayısıyla programınız öncelikle cari personel kartlarını tek tek tarayacak bu işlem sonrasında belirttiğiniz tarihten önce herhangi bir hareketi olmayan kartları silecektir. Programa girdiğinizde karşınıza parametre girişleri yapacağınız bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden istenen cari personel kartlarına ilişkin silme işleminde hangi kod aralığı ya da kod yapısındaki cari personelin baz alınacağını belirtmenizdir. Bunun için ekranınızın cari personel ilk kod, cari personel son kod ya da cari personel kod yapısı alanlarına uygun girişler yapmalısınız. Bu ekrandan belirlenecek en son parametre ise, cari personel kartlarının silme işleminde hangi tarihten önce tanıtılan cari personelin dikkate alınacağını girmenizdir. Bunun için hangi tarih öncesi açılmış cari personel kayıtları incelensin? alanına, tarih girişi yapmalısınız. Parametre girişlerinizi tamamladıktan sonra karşınıza gelen ekrandan Evet onaylıyorum seçeneğini seçerek hareketsiz olan cari personel kartlarınızı seri bir şekilde silebilirsiniz. Hayır onaylamıyorum seçeneğini seçerek de herhangi bir işlem yapmadan programdan çıkabilirsiniz Hareketsiz masraf kartlarının silinmesi (099584) Bu program ile, belli bir tarih öncesinde tanımlanmış olup fakat herhangi bir işlem görmeyen masraf kartlarının toplu olarak silinme işlemi gerçekleştirilecektir. Dolayısıyla programınız öncelikle masraf kartlarını tek tek tarayacak bu işlem sonrasında belirttiğiniz tarihten önce herhangi bir hareketi olmayan kartları silecektir. Programa girdiğinizde karşınıza parametre girişleri yapacağınız bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden istenen masraf kartlarına ilişkin silme işleminde hangi kod aralığı ya da kod yapısındaki masrafların baz alınacağını belirtmenizdir. Bunun için ekranınızın masraf ilk kod, masraf son kod ya da masraf kod yapısı alanlarına uygun girişler yapmalısınız. Bu ekrandan belirlenecek en son parametre ise, masraf kartlarının silme işleminde hangi tarihten önce tanıtılan masrafların dikkate alınacağını girmenizdir. Bunun için hangi tarih öncesi açılmış masraf kayıtları incelensin? alanına, tarih girişi yapmalısınız. Parametre girişlerinizi tamamladıktan sonra karşınıza gelen ekrandan Evet onaylıyorum seçeneğini seçerek hareketsiz olan masraf kartlarınızı seri bir şekilde silebilirsiniz. Hayır onaylamıyorum seçeneğini seçerek de herhangi bir işlem yapmadan programdan çıkabilirsiniz. 204

205 Hareketsiz hizmet kartlarının silinmesi (099585) Bu program ile, belli bir tarih öncesinde tanımlanmış olup fakat herhangi bir işlem görmeyen hizmet kartlarının toplu olarak silinme işlemi gerçekleştirilecektir. Dolayısıyla programınız öncelikle hizmet kartlarını tek tek tarayacak bu işlem sonrasında belirttiğiniz tarihten önce herhangi bir hareketi olmayan kartları silecektir. Programa girdiğinizde karşınıza parametre girişleri yapacağınız bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden istenen hizmet kartlarına ilişkin silme işleminde hangi kod aralığı ya da kod yapısındaki hizmetlerin baz alınacağını belirtmenizdir. Bunun için ekranınızın hizmet ilk kod, hizmet son kod ya da hizmet kod yapısı alanlarına uygun girişler yapmalısınız. Bu ekrandan belirlenecek en son parametre ise, hizmet kartlarının silme işleminde hangi tarihten önce tanıtılan hizmetlerin dikkate alınacağını girmenizdir. Bunun için hangi tarih öncesi açılmış hizmet kayıtları incelensin? alanına, tarih girişi yapmalısınız. Parametre girişlerinizi tamamladıktan sonra karşınıza gelen ekrandan Evet onaylıyorum seçeneğini seçerek hareketsiz olan hizmet kartlarınızı seri bir şekilde silebilirsiniz. Hayır onaylamıyorum seçeneğini seçerek de herhangi bir işlem yapmadan programdan çıkabilirsiniz WorkData Tablo İşlemleri Bu bölümde workdata satış ve ödeme tabloları taşıma ile bu tabloların isimlerini değiştirme işi ile ilgili olan menüleri inceleyeceğiz. Şimdi bu işlemlerin nasıl gerçekleşeceğini tek tek inceleyelim WorkData satış ve ödeme tabloları taşıma (504013) Bu program ile amacımız; mağaza ve market programlarımızla işlem yapan kullanıcılarımızın belli bir tarih öncesinde WorkData altında oluşmuş olan pos satış ve ödeme tablolarına ait dosyaları başka bir veritabanına aktararak yedeklemelerini sağlamak, dolayısıyla asıl veri tabanında daha az sayıda tablo ile çalışmalarına imkan vererek performanslarını artırmaktır. Çünkü WorkData altında S ve O olmak üzere her gün için 2xDepo sayısı kadar dosya oluşmaktadır. Şube sayısı fazla olan marketler için bu sayı daha da artmaktadır. Örneğin 12 şubesi olan bir market için her gün 24 tane, marketlerin her gün açık olduğu düşünülürse her ay 24x30 = 720 tane tablo oluşmaktadır. Bu durumda WorkData'nın büyümesine, yedekleme süresini artırıp veritabanının yazma okuma işlerindeki performansının düşmesine sebep olmaktadır. Böyle bir durumda bazı kullanıcılarımız, aylık satışlarını karşılaştırmak yada benzeri raporlar için bu tabloların uzun bir süre saklanmasını isteseler de, pek çok kullanıcımız bu tabloları kontrol ve düzenlemeler için en fazla 1 aylık süre ile saklanmasını yeterli bulmakta sonrasında da gerek duymamaktadırlar. Bu amaçla geliştirilmiş olan WorkData satış ve ödeme tabloları taşıma (504013) programı, kullanıcılarımızın vereceği tarih öncesindeki WorkData tablolarını ayrı bir veritabanına aktarılmasını sağlayacaktır. Böylece, isteyen kullanıcılarımız aylık (ya da istediği periodda) bu tabloları başka bir veritabanına aktaracak, raporlama yapmak isteyen kullanıcılarına da bu veritabanını sunabileceklerdir. Bu veritabanındaki tablolar değişmediği için, aktarımdan aktarıma yedek alınması yeterli olacaktır. Asıl veritabanında ise, daha az sayıda tablo ile çalışıldığından, hem performans artmış olacak hem de yedekleme süresi hayli kısalacaktır WorkData satış ve ödeme tabloları isim değiştirme (504014) V14 serisi ile birlikte programlarımızda, aynı veri tabanı içinde sadece yıl değişimi yapılarak çalışılabilmesi mümkün duruma getirilmiştir. Böyle bir yapılanma market ve mağaza programlarımızla (Retail 9000) işlem yapan kullanıcılarımızın, WorkData altında günlük olarak tuttukları POS satış ve ödeme tablolarına ait dosya isimlerini değiştirmeleri gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Çünkü gün ve ay bilgisi ile saklanan dosyalar yeni versiyonla birlikte yıl bilgisini de içine alacak şekilde tanımlanacaktır. Bu durumda; 205

206 Önceden S/O DDDddmm (DDD = DepoNo, dd = Gün, mm = Ay) şeklinde olan tablo isimleri, yeni versiyon ile birlikte S/O_YYYYMMDD_ddd (YYYY = Yıl, MM = Ay, DD = Gün, ddd = DepoNo) olarak oluşturulacaktır. Raporlama için daha önceden oluşturulmuş dosya isimlerinin mutlaka değiştirilmesi gerekmektedir. Kullanıcılarımıza önemle belirtmek isteriz ki bu değişiklik manuel olarak yapılmamalıdır. Bu durum indekslerde sorunlarla karşılaşılmasına sebep olabilecektir. İlgili dosyaların isim değişikliğinin sağlıklı ve seri bir şekilde gerçekleştirilmesi için Kuruluş programının WorkData satış ve ödeme tabloları isim değiştirme (504014) programının çalıştırılması yeterli olacaktır. Gerekli isim değişiklikleri uygun şekilde gerçekleştirilecektir. 8.9 Entegreden Oluşmuş Fişleri ve Bağlantılarını Sil Bu bölümde yer alan programlar ile istenilen tarihler arasında entegrasyon sonucunda oluşmuş cari ve stok hareketlerine ait muhasebe fişleri ile bu fişlerin bağlı olduğu evrakların toplu olarak silinme işlemi gerçekleştirilecektir. Şimdi bu programların neler olduklarını inceleyelim Cari hareketleri entegrasyonundan oluşmuş fişleri ve bağlantılarını sil (505010) Entegre çalışan bir firma iseniz, carilerinize ilişkin her hareket anında muhasebeye entegre edilir. Örneğin XYZ satıcınıza satış faturası kestiğinizi düşünelim. Bu hareket sonucunda muhasebe fişinizde otomatik olarak oluşacaktır. Eğer otomatik oluşan bu fişlerin ve bu fişin bağlı olduğu evrakların örneğimize göre satış evrakının herhangi bir nedenden dolayı silinmesi gerekiyor ise bunun için programınızın bu bölümü kullanılacaktır. Programa girdiğinizde, silme işlemin başlatılması için onayınızı isteyen bir ekranla karşılaşacaksınız. Bu ekrandan evet onaylıyorum butonunu tıkladıktan sonra, karşınıza tarih sınırlarının girileceği bir ekran gelecektir. Bu ekrandan, hangi tarih aralığındaki cari hareketlerin muhasebe fişleri ve evrakları silinecekse ilgili tarihi belirtmelisiniz. Bu belirlemeden sonra, girdiğiniz tarihler arasında gerçekleşen cari hareket evrakları ve muhasebe fişleri silinecektir Stok hareketleri entegrasyonundan oluşmuş fişleri ve bağlantılarını sil (505020) Bu program ile de stok hareketlerine ilişkin oluşan muhasebe fişleri ile bu fişin ait olduğu evrak otomatik olarak silinecektir. Programın çalışma mantığı bir önceki bölümde açıklamaya çalıştığımız program ile aynıdır Stok hareketleri entegrasyonundan oluşmuş fişleri sil (505030) Entegre çalışan bir firma iseniz, stoklarınıza ilişkin her hareket anında muhasebeye entegre edilir. Dolayısıyla muhasebe fişlerinizde otomatik olarak oluşur. Entegrasyon sonucunda oluşan bu fişlerin silinmesi gerektiğinde her fişi tek tek girip silmek yerine, programınızın bu bölümünden toplu olarak silebilirsiniz. Programa girdiğinizde, silme işleminin başlatılması için onayınızı isteyen bir ekranla karşılaşacaksınız. Bu ekrandan evet onaylıyorum butonu tıklandıktan sonra, stok hareketlerinin entegre edildiği fişler otomatik olarak silinecektir. 206

207 9 VERİ ANALİZ KÜPLERİ Bu bölümde küp tasarım formu incelenecektir. 9.1 Küp tasarım formu (504200) Küp tasarım formunun amacı; kullanıcılarımızın kendi veri analiz küplerini basit ve kolaylaştırılmış bir ekran yardımı ile tasarlamalarına yardımcı olmaktır. Kullanıcılarımız, küp tasarım formu ile kendi veri analiz küplerini tasarlamanın yanı sıra, oluşturmuş olduklar veri analiz küplerinin belirlenen saatlerde ve tarihlerde otomatik güncellenebilmesini de sağlayabilirler. Küplerin tasarımı esnasında, program tarafından oluşturulmuş şablonları kullanabilirler. Sql sorgulaması ve programlaması konusunda bilgi sahibi olan kullanıcılarımız hazırlamış oldukları sql sorgularını da bu ekran sayesinde kullanarak veri analiz kübüne çevirebilirler. Şimdi basit bir veri analiz küpü nasıl oluşturulur ve otomatik olarak nasıl güncellenir, örnekler ile göreceğiz. Küp tasarım formunu ilk kez açtığımızda karşımıza program tarafından yüklenmiş olan şablonlar gelir. Bu şablonlar sayesinde hızlı bir şekilde veri analiz küpü tasarlanabilir. Bu şablonlarımız sırası ile; satış, satın alma, alış faturaları, satış faturaları, alınan siparişler, verilen siparişler, kıymetli evraklar ile ilgili analizleri, boyutları ve değerleri görebileceğimiz şablonlardır. Şimdi firmamıza özel bir satış analiz küpü tasarlayalım; Satış analiz kübü üzerinde sağ tuş yapıp yeni küp ya da F3 tuşuna basalım. Program, Satış analiz kübü (1) isimli yeni bir küpü otomatik olarak oluşturur. Örnek olarak Alt gruplar bazında detaylı miktarsal ve tutarsal satış rakamlarını veren bir analiz tasarlayalım. Oluşan küpün başlığını Küp adı kısmından istediğimiz şekilde değiştirebiliriz. Küpte görmek istediğimiz boyutları ve değerleri küpümüze eklememiz gerekir. Boyut olarak Alt Grup seçeneğini çift tıklıyoruz. Değer olarak da sırası ile Miktar ve Tutar (Yerel Döviz) seçeneklerini çift tıklayarak pencerenin alt kısmına gelmesini sağlıyoruz. Sakla butonuna basarak küpümüzü ve yapmış olduğumuz ayarları saklıyoruz. Tasarlamış olduğumuz kübü çalıştırmak için, imleç ilgili küpün üzerinde iken sağ tuş ya da F9 tuşuna basmamız yeterlidir. Küp tasarım formu ile tasarlana veri analiz küpleri çalıştırıldıkları an oluşan verileri kendi içlerinde saklarlar. Bu durumda geçmişe yönelik analizleri görmek istediğinizde bilgiler hareket dosyalarından tek tek hesaplanarak gelmeyeceği için çok daha hızlı bir şekilde görüntülenecektir. Küpler çalıştırıldığında karşınıza bir uyarı ekranı gelecektir. Burada Hazır dosyayı yükle seçeneği seçilir ise program en son analiz edilen verileri getirecektir ve verilerin ekrana geliş süresi çok hızlı olacaktır. Analizi yeniden çalıştır seçeneği seçildiğinde ise veriler ile ilgili hareket dosyaları tekrar dan taranacaktır ve doğal olarak görüntünün gelmesi biraz daha yavaşlayacaktır. Verileriniz ile ilgili yeni bir giriş veya değişiklik bulunmuyor ise. Örneğin 2010 yılı verileri artık değişmiyor ise ve 2010 yılını kilitleyip kapattıysanız, 2010 yılı ile ilgili analizi yaparken her seferinde Analizi yeniden çalıştır seçeneğinin seçilmesi yanlış olacaktır. Bu durumda sql sunucusu gereksiz yere zorlanacak ve zaman açısından kayıplar olacaktır. Bu tarz durumlar için analiz bir kez çalıştırılıp daha sonrasında Hazır dosyayı yükle seçeneğini kullanmak doğru olacaktır. BİRDEN FAZLA VERİ TABANINA AİT BİLGİLERİN TEK BİR VERİ KÜPÜNE GETİRİLMESİ 207

208 Tasarlamış olduğumuz veri analiz küplerinde aynı küp içerisinde birden fazla veri tabanını analiz edebiliriz. Sistemde açılmış olan tüm şirketlerin satışlarını birleştirip tek bir veri analiz küpüne bu bilgileri getirebiliriz. Bunun için yapmamız gereken tek şey Detaylar sekmesinde bulunan Diğer veritabanları alanını doldurmaktır. Bu alana birleştirilecek olan şirketlerimizin kodlarını aralarında noktalı virgül (;) olacak şekilde yazmamız yeterli olacaktır. VERİ ANALİZ KÜPLERİNİN OTOMATİK GÜNCELLENMESİ Tasarlanmış olan veri analiz küpleri belirlenen zaman dilimlerinde, otomatik olarak güncellenebilmektedir. Örneğin analiz boyutu uzun bilgilerden ve çok fazla değerden oluşan bir küp tasarlanmış ise, bu veri analiz küpünün gün içerisinde çalıştırılması sistemimizi yorup, yavaşlatacağı gibi raporun sonucunu görmemiz açısından da gereksiz zaman kaybı yaşamamıza neden olacaktır. Bunun yerine küplerimizi, sistemin rahat olduğu zaman dilimlerinde örneğin geceleri otomatik çalışmasını sağlayabiliriz. Bu metot sayesinde, gündüz masa başına geldiğimizde binlerce veriden oluşan bir analizi tek bir tıkla ve çok hızlı bir şekilde görüntüleyebilme şansını elde etmiş oluruz. Bu uygulamayı devreye alabilmek için ilk öncelikle ilgili veri analiz küpü üzerinde iken Detaylar sekmesini tıklayıp otomatik güncelleme için gereken takvim ayarlarını yapmamız gerekmektedir. Bu aşamadan sonra firma bilgilerimizin bulunduğu klasör içerisinde bulunan Mikroservices.exe yi çalıştırmamız gerekir. Bu ekranda ilk öncelikle bağlantı ayarlarını yapmamız gerekmektedir. Bunun için Mikro veri tabanına bağlan seçeneği tıklanır. Ayarlar penceresi açılacaktır. Daha sonra Bağlantı cümlesi sihirbazını tıklıyoruz. Veri Bağlantısı Özellikleri isimli yeni bir pencere açılacaktır. Bu pencerede sırası ile bağlanacak olduğumuz sql sunucusu ve bağlanacak olduğumuz veri tabanını seçiyoruz. Bu alanda veri analiz küpünü tasarlamış olduğumuz veri tabanını seçmemiz gerekir. Örneğimizi TEST isimli veri tabanından gerçekleştirdiğimiz için TEST veri tabanını seçiyoruz. Tamam butonuna basıp devam ediyoruz. Ayarlar penceresi karşımıza gelecektir. Bu pencerede son olarak raporların güncellenebilmesi için yetkili mikro kullanıcı kodunu ve şifresini yazıyoruz. Bağlan butonuna basarak devam ediyoruz. Artık aktif olmayan diğer butonlar da aktif hale gelmiştir. Daha sonra servisi başlat butonunu tıklıyoruz. Artık mikroservice aktif haldedir. Tasarlamış olduğunuz veri analiz küplerinizi belirlenmiş olan tarihlerde ve saatlerde kendilerini otomatik olarak güncelleyecektir. Oluşturulmuş olan veri analiz küplerini Karar Destek Sistemi altında bulunan Küp tasarımları görüntüleme (039950) numaralı menüyü çalıştırarak görüntüleyebilirsiniz. 208

209 10 VERİ KONTROL KUR9000 nin bu bölümünden, farklı içeriklerde kontrol raporları alacaksınız. Şimdi bunları incelemeye başlayalım Muhasebe fiş kontrol raporu (499100) 9000 serisinin ticari modülleri ile muhasebe arasında entegre çalışan firmalar, herhangi bir nedenden dolayı muhasebede hatalı oluşan fişleri bu rapordan tespit edebilirler. Örneğin muhasebe hesap kodu boş olan bir müşterinin hareketi muhasebeye entegre edilirken, hareket tutarı muhasebede 999- Otomatik Açılan Kart hesabına kaydedilir. Ya da muhasebe fişi bakiyeli olabilir. Bu rapor, entegrasyon ile bu şekilde hatalı oluşan fişleri tespit etmek için hazırlanmıştır. Rapor alınır hatalı olan fişin yevmiye numarası bir yere not edilir. Daha sonra hatalı olan fiş ekrana getirilir ve ALT+D tuşu yardımıyla bu muhasebe fişinin kaynağı olan evrak bulunur. Örneğin müşteri muhasebe kodu olmayan bir faturanın entegrasyonu ile hatalı fiş oluşmuşsa, önce o müşterinin kartından ilgili muhasebe hesap kodu girilir, daha sonra fatura tekrar ekrana çağırılır, ilgili müşteri F10 tuşu yardımıyla bir kez daha seçilir, evrak kaydedilir. Böylece entegrasyon işlemi de yenileneceğinden muhasebedeki hatalı fiş düzeltilmiş olur. Programa girdiğinizde karşınıza bu raporu alabilmeniz için parametre girişleri yapacağınız bir ekran gelecektir. Bu ekranın ilk ve son tarih alanlarına raporunuzu almak istediğiniz tarihleri girip döküm yerinizi de seçtikten sonra raporunuz listelenecektir. Raporunuzda entegrasyon sonucunda oluşturulan fişlere ait muhasebe hesap kodları, fiş yevmiye numarası, tarihi, fiş sıra no su, fiş tipi, fişin kaç satırdan oluştuğu ve borç ya da alacak meblağları yer alır Stok kartları muhasebe kodları kontrol raporu (499350) Bu rapor ile muhasebe kodları hatalı olan stok kartlarınızın dökümünü alabileceksiniz. Programa girdiğinizde sizden sadece döküm yerini seçmeniz istenecektir. Döküm yeri seçiminize göre raporunuz listelenecektir. Raporunuzda muhasebe kodları hatalı olan stoklarınızın kodunu, adını ve hataya ilişkin açıklamalarını ayrı başlıklar halinde görebileceksiniz Stok Hareket Kontrol Raporları Bu menüde yer alan programlar, stok hareketlerinin faturalar, stok kartları ve muhasebe fişleri ile bağlantılarına ilişkin raporlar sunmaktadır Stok hareketleri fatura bağlantı kontrol raporu (499200) Herhangi bir nedenden dolayı, stok hareketleriyle fatura arasında bağlantı kopukluğu ortaya çıktıysa, bu kopukluğun nereden kaynaklandığını tespit edebilmek için bu raporu almanız gerekir. Örneğin bir bilgi dosyası üzerinde indeks düzenleme yaptınız. Bu işlemin sonunda okunan kayıt sayısı ile yazılan kayıt sayısı arasında fark çıktı ve program bu farka rağmen yapılan düzenlemenin geçerli olup olmayacağını bir mesajla size sordu. Bu mesajı -evet- olarak cevapladınız. Bu durumda program, okunan kayıt sayısı ile yazılan kayıt sayısı arasındaki kayıtları (yani bozuk olan kayıtları) silinecektir. İşte bu tür kayıtları tespit edebilmek için bu rapordan yararlanabilirsiniz. Programa girdiğinizde sadece döküm yerini seçmeniz istenecektir. İlgili seçiminizi yaptıktan sonra raporunuz listelenir. Raporunuzda stok hareketlerinin ve faturaların tarihleri, bu hareketlerin hangi carilerle gerçekleştiği, evrak numarası-tipi-cinsi, iade veya normal olma özelliği ve açıklama yer alır. Özellikle açıklamadan yararlanarak stok hareketleriyle fatura arasındaki kopukluğu tespit edebilirsiniz. 209

210 Fatura - Stok hareketleri bağlantı kontrol raporu (499300) Fatura ve stok hareketleri arasındaki bağlantı kopukluğu ortaya çıktığında, bu kopukluğun nereden kaynaklandığını listeleyen raporlardan ikincisidir. Mantığı ve rapor alınış şekli, önceki bölümümüzde açıklamaya çalıştığımız stok hareketleri-fatura bağlantı kontrol raporu ile aynıdır. Bu raporda diğerinden farklı olarak stok ve carilere ait hareket tutarları da yer alır Stok hareketleri - Stok kartları kontrol raporu (499250) Bu rapor, hareketi olup da, herhangi bir şekilde kartına ulaşılamayan veya kartı olmayan stokları listelemektedir. Programa girdiğinizde ilk önce bir onay ekranı ile karşılaşacaksınız bu ekrandan evet onaylıyorum butonunu tıkladığınızda döküm yeri tercih ekranına ulaşılacaktır. Raporu alacağınız döküm yeri de belirlendikten sonra ilgili stok dosyaları taranacak ve hareketi olup da kartlarına ulaşılamayan stoklar listelenecektir Stok hareketleri - muhasebe fişleri kontrol raporu (499255) Bu rapor, stok hareketi olup da herhangi bir şekilde muhasebe fişine ulaşılamayan veya muhasebe fişi olmayan kayıtları listelemektedir. Programa girdiğinizde sadece döküm yerini seçmeniz istenir. Daha sonra hareketi olup da muhasebe fişlerine ulaşılamayan stoklar hareketleri, detayları ile birlikte listelenecektir Cari Hareket Kontrol Raporları Bu menüde yer alan programlar ile senet-çek kartlarının cari hareketler ile cari hareketlerin senet-çek kartları ile ve cari hareketlerin muhasebe fişleri ile bağlantılarına ilişkin kontrol raporları alacaksınız Cari hareketlerin senet - çek kartları ile kontrolü (499280) Bu program cari hareketleri tarayarak senet çek kartlarıyla kontrolünü yapacak ve hatalı işlemler için sizi bir mesaj ile uyaracaktır. Bu programda öncelikle cari hareketler baz alınmakta ve kullanıcılara hatalı cari hareket kayıtlarına ilişkin bilgiler verilerek uyarılmaktadır; Örneğin; tarihli, 15 no lu makbuz evrakının senet/çek bilgisi kartla uyumsuz Cari hareketlerin senet çek kartları ile kontrolünü yapabilmek için programa girildiğinde sadece ekrana gelecek mesajdan evet, onaylıyorum mesajını seçmeniz yeterli olacaktır. Programınız senet çek kartlarını tarayarak gerekli kontrolleri yapacak ve size bir mesaj ile hatalı kayıtları sunacaktır Cari hareketleri - muhasebe fişleri kontrol raporu (499275) Bu rapor, cari hareketi olup da herhangi bir şekilde muhasebe fişine ulaşılamayan veya muhasebe fişi olmayan kayıtları listelemektedir. Programa girdiğinizde sadece döküm yerini seçmeniz istenir. Daha sonra hareketi olup da muhasebe fişlerine ulaşılamayan cari hareketleri, detayları ile birlikte listelenecektir Cari hareketleri - Cari kartları kontrol raporu (499276) Bu rapor, cari hareketi olup da herhangi bir şekilde cari kartına ulaşılamayan kayıtları kontrol edebilmenize yardımcı olacaktır. Programa girdiğinizde sadece döküm yerini seçmeniz istenir. Bu seçimle birlikte hareketi olup da kartı olmayan cari hareketleriniz, detayları ile birlikte listelenecektir. 210

211 10.5 Beden hareketleri kontrol ve düzeltmeleri Bu menüde yer alan programlar beden hareketlerine göre takip eden firmalar için hazırlanmış özel bir düzenlemedir Sipariş hareketleri ile beden hareketleri kontrolü (499551) Bu program, stoklarını beden hareketlerine göre takip eden firmalar için hazırlanmış özel bir düzenlemedir. Bu programı destek bölümümüzdeki arkadaşların bilgisi altında çalıştırmanızı tavsiye ederiz Stok hareketleri ile beden hareketleri kontrolü (499552) Bu program, stoklarını beden hareketlerine göre takip eden firmalar için hazırlanmış özel bir düzenlemedir. Bu programı destek bölümümüzdeki arkadaşların bilgisi altında çalıştırmanızı tavsiye ederiz. 211

212 11 LİSTELER Bu bölümde yer alan programlar ile tanımladığınız, depo kartlarının, kullanıcı hak tanımlamalarının ve evrak listeleyebileceksiniz. Şimdi bunları sırasıyla incelemeye çalışalım Depo tanımları listesi (499633) Programınızın bu bölümünden, Sistem/Stok ve Sipariş Parametreleri/Depo Tanımlama programından tanımladığınız her bir deponuza yönelik sabit bilgilerin dökümü alınacaktır. Depo tanımlama listesi için sizden sadece; döküm yerinizi belirlemeniz beklenecektir. Bu belirlemeyle birlikte tanımlamış olduğunuz tüm depoların kodu, adı, grup kodu, tipi, hangi sorumluluk merkezi ile ilişkili olduğu, depolar arası transferlerde uygulanan fiyat tipi ve fiyat kodu ayrı ayrı başlıklar halinde listelenecektir Genel evrak kategori tanımları listesi (092905) Bu bölümden de evrak kategori tanımlamaları (092900) programından, evraklarınıza ilişkin tanımladığınız kategorilere yönelik sabit bilgilerin dökümü alınacaktır. Programı çalıştırdığınızda karşınıza Tüm listeyi dök Kategori tanımlanmış olanları dök Seçeneklerinden oluşan bir onay ekranı gelecektir. Bu aşamada sizden istenen evrak kategori tanımlamaları ekranında sıralanan tüm program listelerinin mi? yoksa sadece bu ekranda kategorisi tanımlanmış olan programları mı? listeleneceğinizi seçmenizdir. Bu seçimle birlikte raporunuz döküm yeri tercihinize göre dökülecektir. Bu listede evraklarınızın menü numarası, adı, kategori numarası, kategori adı ve fiş tipi ayrı başlıklar halinde yer alacaktır Hak Tanımları Listeleri Veri kontrol menüsünün bu bölümünden her bir kullanıcıya özel tanımlanmış erişim, evrak seri no ve hak tanımlamalarına, depo ve program haklarına ilişkin listeler alacaksınız. Şimdi bu listeleri incelemeye başlayalım Kullanıcı Hak Tanımları Listesi Bu bölümden, kullanıcılarınızın programlar ve bilgi dosyaları üzerindeki haklarını içeren listeler alacaksınız Genel Hak Tanımlamaları Listesi (099601) Programlarımızın en önemli özelliklerinden biri de, kullanıcıların programlar üzerindeki genel hak tanımlamalarının sınırlandırılabilmesidir. Başka bir ifade ile dilediğiniz kullanıcının programlar üzerinde kayıt okuma, yeni kayıt ekleme, eski bir kayıt üzerinde değişiklik yapma veya silme yetkilerini kaldırabilir, dilediğiniz kullanıcılarınıza bu yetkilerin bir kısmını veya tamamını verebilirsiniz. Kullanıcı genel hak tanımlamaları, kuruluş programınızın Kuruluş/Kullanıcı Hak Tanımları/Genel Hak Tanımlamaları programından tanımlanmaktadır. Bu programdan ise, tanımlı olan genel hak tanımlamalarının listesini alacaksınız. Programa girdiğinizde genel hak tanımlamaları listelenecek kullanıcı/kullanıcıları seçmeniz için tüm kullanıcı Id'lerinin yer aldığı küçük bir pencere ile karşılaşacaksınız. Listeye dahil edilecek kullanıcılar belirlenip, döküm yerini de seçtikten sonra genel hak tanımlamaları listelenecektir. 212

213 Bu listelerde kullanıcı sıra numaraları, Id'leri, kullanıcı isimleri, kuruluş programında çalıştığınız firmaya girip-giremeyeceği gibi genel hak tanımlamalarındaki tüm parametreler yer alacaktır Veri Tabanı Hakları Listesi (099605) Programlarımızın en önemli özelliklerinden biri de, kullanıcıların program üzerindeki veri tabanı haklarının sınırlandırılabilmesidir. Başka bir ifade ile dilediğiniz kullanıcının erişebileceği dosyalara ulaşıp ulaşmayacağını belirlemek veya hangi dosyalarda hangi haklara sahip olduğunu belirlemenizdir. Kullanıcının veri tabanı hakları, kuruluş programınızın Kuruluş/Kullanıcı Hak Tanımları/Veri Tabanı Hakları programından tanımlanmaktadır. Bu programdan ise, tanımlı olan veri tabanı hakları listesini alacaksınız. Programa girdiğinizde veri tabanı hakları listelenecek kullanıcı/kullanıcıları seçmeniz için tüm kullanıcı Id'lerinin yer aldığı küçük bir pencere ile karşılaşacaksınız. Listeye dahil edilecek kullanıcılar belirlenip, döküm yerini de seçtikten sonra veri tabanı hakları listelenecektir. Bu listelere kullanıcı sıra numaraları, Id'leri, kullanıcı isimleri ve veri tabanı haklarından tanımlanan tüm parametreler yer almaktadır Evrak seri no ve hak tanımlamaları listesi (099602) 9000 serisinde yer alan her bir evrak, evrak seri no+evrak sıra no alanlarının birleşimiyle oluşan evrak referans numarası ile takip edilmektedir. Yani önceden girilmiş bir faturayı ekrana çağırmak için, o fatura evrakının seri ve sıra numarasını girmeniz gerekir. Evrak seri numarası 4 dijit uzunluğunda alfa nümerik bir alandır. Kullanıcılar evrakların seri numaralarını manuel olarak girebilirler. Evrak sıra numarası ise 9 dijitten oluşan nümerik bir alandır. Evrak sıra numaraları, seri numarasına göre 1 den başlayarak program tarafından otomatik olarak verilir. Evrak seri numarası alanına, genellikle o evrakı giren kullanıcının ismi veya isminden bir bölüm girilmektedir. Böylece hangi evrakı hangi kullanıcının girdiğini, o kullanıcının toplam kaç evrak girdiğini takip etmek mümkün olur. Evrak seri numaralarının kullanıcı koduna göre otomatik olarak evraka gelmesini sağlayabilir, her bir kullanıcının, evraklar üzerinde hangi yetkilere sahip olacağını ayrı ayrı tanımlama imkânına sahipsiniz. Bunun için; KUR9000 programının Kuruluş/Evrak Seri No ve Hak Tanımlamaları programından ilgili girişleri yapmalısınız. Bu programdan ise, kullanıcılar için tanımlı olan evrak seri numaralarını ve bu evraklar üzerindeki haklarını listeleme imkânı bulacaksınız. Programa girdiğinizde evrak seri numaraları ve bu evraklar üzerindeki hakları listelenecek kullanıcı/kullanıcıları seçmeniz için tüm kullanıcı Id lerinin yer aldığı küçük bir pencere ile karşılaşacaksınız. Kullanıcı seçimi yapılıp döküm yeri de belirlendikten sonra listeniz hazırlanacaktır. Bu listede kullanıcı Id leri, program sıra numaraları, program evrak tanımları, ilgili kullanıcının gireceği evrak için tanımlı olan (otomatik gelecek olan) seri numarası ve kullanıcıların her bir evrak üzerindeki yetkileri yer alacaktır Depo hakları tanımları listesi (099603) Kuruluş programınızın Kuruluş/Kullanıcı Hak Tanımları/Kayıt kullanım hakları bölümünden kullanıcıların depolar üzerindeki haklarını tanımlayabilirsiniz. Bu programdan ise, tanımlı olan kullanıcı depo haklarının listesini alacaksınız. Programa girdiğinizde öncelikle depo hakları listelenecek kullanıcıyı seçmeniz istenir. Kullanıcı seçimi yapılıp döküm yeri belirlendikten sonra depo hakları listelenecektir. Bu listede kullanıcı Id'leri, depo sıra numaraları, depo adları ve ilgili kullanıcının ilgili satırdaki depoyu kullanıp kullanamayacağı (evet-hayır şeklinde) yer alacaktır. 213

214 Kullanıcı Program Hakları Tanımları Listesi (099604) Kuruluş programınızın Kuruluş/Kullanıcı Hak Tanımları/Program Hakları Tanımları kullanıcılarınızın Programlarınızın hangilerine girip, hangilerine giremeyeceklerini tanımlayabilirsiniz. Bu program, program hak tanımlarını liste şeklinde size sunacaktır. Programa girdiğinizde öncelikle program hakları listelenecek kullanıcıyı seçmeniz istenir. Kullanıcı seçimi yapılıp döküm yeri belirlendikten sonra program hakları listelenecektir. Bu listede kullanıcı Id'leri, program sıra numaraları, program adları ve ilgili kullanıcının ilgili satırdaki programa girip giremeyeceği (evet-hayır şeklinde) yer alacaktır Kullanıcı - Modül hakları tanımları listesi (099612) Kuruluş programınızın Kullanıcı hak tanımlama (501300) ekranının Modül kullanım hakları bölümünden, kullanıcılarınızın programlarınızın hangi modüllerini kullanıp, hangilerini kullanamayacaklarını belirleyebilirsiniz. Bu rapor ile de ilgili ekrandan tanımladığınız modül kullanım haklarını topluca listeleyebileceksiniz. Programa girdiğinizde öncelikle modül kullanım hakları listelenecek kullanıcı yada kullanıcılarınızı seçmeniz istenir. Kullanıcı seçimi yapılıp döküm yeri belirlendikten sonra modül kullanım hakları detaylı olarak listelenecektir. Bu listede kullanıcıların kodu, adı ve hangi modülleri kullandığı hangilerini kullanmadığı modül isimlerinin altında evet/hayır şeklinde yazılacaktır Kullanıcı performans analizi (099611) Bu program ile istediğiniz tarihler arasında, seçmiş olduğunuz kullanıcıların girdiği ve değiştirdiği hareket sayısını, kayıt ettiği evrak veya kart tipini listeleyebileceksiniz. Böylece kullanıcıların performansını analiz edeceksiniz. Programı çalıştırdığınızda öncelikle tarih aralığını ve son olarak da performansını analiz etmek istediğiniz kullanıcıları seçmelisiniz. Böylece yaptığınız seçime göre raporunuz listelenecektir Evrak Listeleri Veri kontrol menüsünün bu bölümü evrak listelerine ayrılmıştır. Stok, cari, sipariş hareketleri ve muhasebe fişlerine ilişkin evrak listelerinin alınacağı bu bölüm, yukarıda açıklamaya çalıştığımız kontrol raporlarına da ek olarak düşünülebilir. Şimdi bu listeleri kısaca açıklamaya çalışalım Stok hareket evrakları listesi (499606) Bu bölümden, parametreler ekranından girilecek tarihler arasında girilen stok hareket evraklarının dökümü alınacaktır. Programa girdiğinizde öncelikle hangi tarihler arasındaki stok hareket evraklarını listelemek istediğiniz sorulacaktır. Tarih aralığını girip döküm yerini seçtikten sonra listeniz hazırlanacaktır. Stok hareketleri listesinde yer alan bilgiler şunlardır; evrak tarihleri, evrak numaraları, hareket tipleri (giriş-çıkış-depo transfer gibi), hareket cinsleri (toptan, perakende, sarf gibi), normal/iade, evrak tipleri (irsaliye, doğrulan fatura, depo fişi gibi), evrakın düzenlendiği cari hesabın kodu ve evrak tutarı Cari hareket evrakları listesi (499607) Parametreler ekranından girilecek tarihler arasında girilen cari hareket evraklarının listelendiği bölümdür. Bu dökümde yer alan bilgiler şunlardır; cari hareket evraklarının tarihleri, evrak numaraları, 214

215 hareket tipleri (borç-alacak şeklinde), hareket cinsleri (fatura, müşteri senedi gibi), evrak tipleri (satış faturası, alış faturası- tahsilât makbuzu gibi), evrakın düzenlendiği cari kodu ve meblağ Sipariş hareket evrakları listesi (499608) Parametreler ekranından girilecek tarihler arasında girilen sipariş evraklarının listelendiği bölümdür. Dökümde şu bilgiler yer alır; sipariş evraklarının tarihleri, evrak numaraları, tipi (temin-verilen sipariş, talep-alınan sipariş), cinsi (normal, konsinye), tutarı ve kalan miktar Muhasebe Fişleri Listesi (499609) Parametreler ekranından gireceğiniz tarihler arasında yaratılan (veya girilen) muhasebe fişlerinin listelendiği bölümdür. Dökümde şu bilgiler yer alır; fiş tarihi, fiş sıra no, fiş tipi (mahsup-tahsil-tediye şeklinde), yevmiye numarası, satır sayısı, her bir satırda çalışan muhasebe hesaplarının kodları, açıklama, borç veya alacak tutarları. 215

216 12 VERİ TABANI SÜRÜM YÜKSELTME, BAKIM VE YÖNETİM KUR9000 nin son menüsünü, programınızın veri tabanı ve tablolarına ilişkin güncellemeleri ile bakım işlemlerine ayrılmıştır. Şimdi bu menüyü oluşturan programların neler olduklarını ve nasıl işlem yapılacağını açıklamaya çalışalım Tablolar sürüm yükseltme ve yönetim (504000) Bu program ile dilediğiniz bir Series 9000 bilgi dosyasına erişebilmeniz, eriştiğiniz dosyaların genel özellikleri hakkında bilgi sahibi olmanız, güncelleme ve tablo bakım onarım işlemlerini yapmanız mümkündür. Programa girdiğinizde öncelikle ekranın Tablo Adı bölümünde Series 9000'e ait bütün kart ve hareket dosyalarının isimleri alfabetik sıraya göre listelenecektir. Ekranın sağ bölümünde ise seçili olan kart ve hareket dosyalarına ait genel veriler yer alacaktır. Bunlar kısaca; Kayıt yapılarına ait özellikleri (kayıt yapısı, kayıt uzunluğu vb.), programa hangi kullanıcı koduyla girildi ise, o kullanıcının ilgili dosyalar üzerinde yapabileceği haklar, SQL cümlesi butonuyla ilgili tablonun sql sorgusu (yapısı), Alan açıklamaları butonu ile <http://yardim.mye.com.tr> web sayfasındaki Mikro veri tabanı yapısı / Mikro veri tabanı yapısı V14 ye hızlı bir şekilde bağlanarak o tabloya ait alanların açıklamaları-detayları, Tablo sürüm yükseltme, güncelleme yapabilme, tabloyu yeniden oluşturma, ilgili tablolarla ilgili aktif kayıtlar, silinen ve değişen kayıtlara erişebilme Şeklinde sıralanmaktadır. Tablo Sürüm Yükseltme: İstenen kayıtlara çabuk ulaşmak ve belli bir sıra dahilinde çağrılmasını sağlamak amacı ile oluşturulan dosyalara sürüm yükseltme işlemi yaptırabiliriz. Bu dosyaların herhangi bir nedenle bozulması sonucu bazı kayıtlar görülemez veya yanlış bir sıra dahilinde görülürler. Bu buton tıklandığında karşınıza Sürümü yükselen tüm tabloların belirlenmesini ister misiniz? şeklinde bir onay ekranı gelecektir. Evet dediğiniz taktirde seçtiğiniz tüm tablolar için ilgili sürüm yükseltme işlemleri yapılacaktır. Sonrasında da eğer sürümü yükselmemiş herhangi bir tablo yok ise, Sürümü yükselmesi gereken tablo yok şeklinde uyarı verecektir. Sürümü yükselen tablo var ise zaten kırmızı renkte ekranın sol tarafında belirecektir. Sonrasında otomatik olarak karşınıza Seçili tüm tabloların sürümü yükseltilecek. Onaylıyor musunuz? şeklinde bir onay ekranı gelecektir. Buradan evet seçeneğini işaretleyerek sürüm yükseltme işlemi yapılacaktır. (Veya kırmızı renkte beliren dosyaları tek tek seçerek de bakım ya da güncelleme işlemini yapabileceğiniz gibi mouse göstergenizin sağ tuşuna basıp açılacak olan pencereden Tablo sürüm yükseltme seçeneğini seçerek işlemlerinize devam edebilirsiniz.) Güncelleme: 216

217 Herhangi bir nedenden dolayı bilgi dosyaları arasında uyumsuzluk ortaya çıktığında (cari hareket föyündeki bakiye ile ekstredeki bilginin uyuşmaması gibi), güncelleme işlemi ile bu uyumsuzluk ortadan kaldırılabilir. Bu buton tıklandığında seçtiğiniz bilgi dosyası yeniden güncellenecektir. Tabloyu Yeniden Oluştur: Herhangi bir nedenden dolayı bilgi dosyaları kayıtlarını silmek veya tabloyu yeniden oluşturmak istediğinizde, yapılan yeniden oluşturma işlemi ile kayıtlarınız sıfırlanacaktır. Fakat biz bu seçeneği pek fazla tavsiye edemiyoruz. Çok acil, gereken durumlarda pek tabii ki yapabilirsiniz. Aktif Kayıtlar: İlgili tablodaki kayıtları, bunlara ait alan açıklamasındaki kolonlarla beraber görüntülemek istediğinizde bu seçeneği çalıştırabilirsiniz. Silinen Kayıtlar: Seçmiş olduğunuz tabloya ait vereceğiniz tarih aralığında silinen kayıtları görüntülemek istediğinizde bu seçeneği çalıştırabilirsiniz. Değişen Kayıtlar: Seçmiş olduğunuz tabloya ait vereceğiniz tarih aralığında değişen kayıtları görüntülemek istediğinizde bu seçeneği çalıştırabilirsiniz. İlgili tabloları tek tek veya toplu olarak da seçip, mouse sağ kliklediğinizde yukarda açıkladığımız seçeneklere de kısaca ulaşabilirsiniz Fonksiyon, görünüm ve kayıtlı prosedürler için güncelleme (504001) Her program güncellemesi sonrasında kullanıcılarımız, öncelikle Tablolar sürüm yükseltme ve bakım (504000) programını çalıştırmaları daha sonra da Fonksiyon, görünüm ve kayıtlı prosedürler için güncelleme (504001) programını çalıştırarak işlemlerini tamamlamaları gerekmektedir. Dolayısıyla öncelikle, programa revize edilip bakıma ihtiyacı olan tablolar kontrol edilecek, hangilerinde bakım işleminin uygulanması gerektiği tespit edilip bakım yapılacak, sonrasında da bu program çalıştırılarak firmaların SQL görüntü ve fonksiyonlarının güncellenmesi yapılacaktır. Amaç yeni eklenen tablolara ait fonksiyon-görünüm-işlev veya yönetim ekranlarının aktif hale gelmesini, yada mevcut fonksiyon-görünüm-işlev veya yönetim ekranları üzerinde yapılan revizelerin aktif hale gelmesini sağlamaktır. F10 ekranlarına, yönetim ekranlarına, analiz ekranlarına, föy ekranlarına ait başlıkları örnek gösterebiliriz. Program çalıştırıldıktan sonra İşlem başarıyla tamamlandı mesajının alınmış olması gerekmektedir. Bunları Biliyor musunuz? V14 serisi programlarımızda, kullanıcılarımızın değiştirmiş oldukları yada kendilerine özel geliştirdikleri fonksiyon, kayıtlı prosedür ve görünümlerin program güncellemesi sonrasında etkilenmemeleri sağlanmıştır. Şöyle ki, Fonksiyon, görünüm ve kayıtlı prosedür güncelleme (504001) programı her çalıştırıldığında, kullanıcılarımızın kendilerinin geliştirdikleri, fonksiyon, kayıtlı prosedür ve görünümlerdeki değişikliklerde orijinal hallerine geri dönmekteydi. Bu durumda kullanıcılarımızın, her güncellemenin ardından, varsa kendi fonksiyon, kayıtlı prosedür ve görünümleri programa yeniden update etmeleri gibi bir gereklilikleri söz konusu olmaktaydı. V14 serisi programlarımız da bu işleyişi ortadan kaldırmak amacıyla, kullanıcılarımızın kendilerine özel olarak geliştirdikleri fonksiyon, kayıtlı prosedür ve görünümlerini saklanabileceği özel iki dosya belirlenmiştir. GLBUSER.SQL: Ortak veri tabanı için tasarlanan yada değiştirilen fonksiyon, kayıtlı prosedür veya görünümlerin saklanacağı dosya FIRMUSER.SQL: Firma veri tabanı için tasarlanan yada değiştirilen fonksiyon, kayıtlı prosedür veya görünümlerin saklanacağı dosya 217

218 Böylece kullanıcılarımız değiştirdikleri yada geliştirdikleri fonksiyon, kayıtlı prosedür ve görünümleri herhangi bir işlem yapmadan bu dosyalara saklayarak koruma altına alacaklardır. Güncelleme programı çalıştırıldığında da, bu dosyalar yardımıyla ilgili fonksiyon, kayıtlı prosedür ve görünümler tekrar yaratılacak, dolayısıyla güncelleme sonrası değişimden etkilenmeleri söz konusu olmayacaktır. Konuyu bir örnekle açıklamaya çalışalım. Cari yönetim ekranlarımızın kolon başlıklarının orijinal hali, KODU, UNVANI 1, UNVANI 2, CADDE, SOKAK, P.KODU, İLÇE, İL vb kolon başlıklarından oluşmaktadır. Kullanıcılarımızın FIRMVIEW.SQL dosyasında yer alan CARI_YONETIM prosedürünün UNVANI 2 ve CADDE kolon başlıklarının arasına E_MAIL kolon başlığını ekleyerek değiştirdiğini yani ilgili ekranda carilerin adreslerinin de yer almasını sağladığını düşünelim. Her güncelleme sonrasında FIRMVIEW.SQL dosyanın orijinal hali programa update edildiğinden, yapılan değişikliklerde göz ardı edilmekteydi. Bu durumda kullanıcılarımız da, söz konusu değişikliği her defasında FIRMVIEW.SQL dosyasına yeniden uyarlamaktaydı. Yapılan düzenleme ile bu durum ortadan kaldırılmış olup, kullanıcılarımızın değiştirdikleri CARI_YONETIM prosedürünü FIRMUSER.SQL dosyasına saklayarak koruma altına almaları sağlanmıştır. Böylece her güncelleme sonrasında bu dosya dikkate alınacak ve prosedür değiştirilmiş hali ile tekrar yaratılacaktır. Önemli Not: Veri tabanında olabilecek muhtemel farklılıklar sonucunda bir hata oluşursa program " GLBUSER.SQL (yada FIRMUSER.SQL) dosyasında versiyon uyumsuzluğu mevcut, yeni veri yapısına göre güncellenmeli!" Uyarısı verilecektir. Bu durumda kullanıcılarımızın yapması gereken, hata alınan dosyadaki kendi fonksiyon, kayıtlı prosedür yada görünümlerini; mikronun veritabanında yapmış olduğu değişikliklere göre yeniden düzenleyip kaydederek tekrar güncelleme programını çalıştırmalarıdır Rapor Jeneratörü Tabloları Güncelleme (504002) Güncelleme sonrasında yapılacak bir diğer işlem, Rapor Jeneratörü Tabloları Güncelleme (504002) programının çalıştırılmasıdır. Öncelikle belirtmek isteriz ki her program güncellemesi sonrasında bu programın çalıştırılması gibi bir gereklilik yoktur. Amaç sadece, eklenen yada revize edilen tabloların rapor tanımlama ekranlarında görüntülenmesi ve bu tablolarda ki başlıkların rapor kolonlarında yer almasının sağlanmasıdır. Bu program çalıştırıldıktan sonra işlem başarıyla tamamlandı mesajının alınmış olması sağlıklı işlem gerçekleştirdiğinizi gösterecektir Çok Veritabanı Seçimli Tablo Sürüm Yükseltme, Veri Tabanı Güncelleme (504030) Bu bölümde sizlere, sadece V14 kullanıcılarımıza özel olan bir programdan söz edeceğiz. Öncelikle belirtmek isteriz ki, bu program sadece V14 kullanıcıları tarafından çalıştırılabilecek olup, aynı anda birden fazla firma için güncelleme sonrası işlemlerin toplu olarak yapılmasını sağlayacaktır. Dolayısıyla kullanıcılarımız, programlarını her güncellediklerinde tüm firmaları için ayrı ayrı Tablolar sürüm yükseltme ve bakım programı ile Fonksiyon, görünüm ve kayıtlı prosedürler için güncelleme (504001) programını çalıştırmak yerine bu program sayesinde tek bir seferde tüm işlemleri yapacaklardır. Programı çalıştırdığınızda yapmanız gereken tek işlem hangi firmalar için güncelleme yapılacağını belirtmenizdir. Bunun için firma kodu alanından firmalarınızı seçmelisiniz. Programınız default olarak tüm firmaları seçilmiş olarak karşınıza getirecektir. Eğer güncelleme sonrası işlemler her firma için yapılmayacak ise ilgili firmaların seçilmişlik işaretini kaldırmanız yeterli olacaktır. Firmalar belirlendikten sonra devam butonu tıklanarak işlem başlatılır ve sonlanana kadar beklenir. Seçilen firmalar için bakımın yapıldığını ekranınızın işlenen veritabanı ve yapılan işlemler başlıklı bölümlerinden de izleyebilirsiniz. 218

219 12.5 Genel amaçlı tabloları yeniden oluşturma (504003) Series9000 programlarında banka, ülke, il, antrepo tanımlamaları, havaalanı kodları vb. tanımlamalar ayrı ayrı text dosyalar içinde tutulmaktadır. Bu tanımlamalarda herhangi bir değişiklik olduğunda (yeni bir bankanın eklenmesi, ya da çıkarılması, yeni bir il tanımın eklenmesi vs.) bu değişiklikler ilgili dosyalara işlenmektedir. Dolayısıyla bu dosyaların programlara da aktarılması gerekecektir. İşte bu bölümden yenilenen text dosyalarının programlara güncellenme işlemi gerçekleştirilecektir. Programa girdiğinizde karşınıza genel tanım dosyaları güncelleme başlığı altında bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden istenen güncelleme işleminin hangi tanım dosyaları üzerinde yapılacağını belirtmenizdir. Programınız sisteminize ilk yüklendiğinde tüm tanım dosyaları seçili durumdadır. Bu aşamada öncelikle güncelleme işleminin yapılmayacağı tanım dosyalarının başındaki ( ) işaretinin kaldırılması gerekmektedir. Bunun için ilgili kutucukların mouse göstergesiyle tıklanması yeterli bir işlemdir. Güncellemelerin yapılacağı tanım dosyaları belirlendikten sonra enter tuşuna basılarak işlem sonuçlandırılmalıdır Sistem tabloları düzenleme (504015) Bu program, tüm kayıtlara ait detay bilgilerin saklandığı ortak sistem tabloların bakımını yapan programdır. Bir kez çalıştırmanız yeterli olacaktır Entegreden oluşmuş muhasebe fişlerinin aynı özellikteki satırlarını birleştir (504008) Kuruluş programınızın Sistem/Muhasebe parametreleri/entegrasyon parametreleri/entegrasyon şekil parametreleri (96113) ekranında yer alan muhasebe fişinde satırların hesap-srm kodu ve açıklaması aynı olsa dahi satırları birleştirme parametresinin başında yer alan kutucuk işaretlenmişse, entegrasyon sonucunda oluşan muhasebe fişlerinde aynı hesap koduna, srm koduna ve açıklamaya sahip hareketler ayrı ayrı satırlar halinde yazılacaktır. Aksi durumda bu tip hareketler birleştirilerek işlem yapılacaktır. Eğer kullanıcılarımız işlem yaptıkları süre zarfında bu parametreyi göz ardı ederek, entegrasyon sonucu oluşan fişlerde aynı özellikteki hesapları ayrı ayrı satırlar halinde yer alıyorsa ve sonrasında bu hesapların birleştirilmesini istiyorlar ise bu program istedikleri işlemi kısa bir sürede gerçekleştirecektir. Çünkü programınız aynı fiş içerisinde; tarihi, sıra nosu, yevmiye nosu, hesap kodu, srm.mrk kodu, açıklaması, entegre evrak bilgileri aynı olan satırları seri bir şekilde belirleyecek ve bu satırları birleştirerek tek satırda toplayacaktır. Eğer muhasebe fişlerinizde aynı özellikteki hesaplar hem borç hem de alacak olarak çalışmış ise borç satırları ayrı, alacak satırları ayrı toplamlar olarak birleştirilecektir. Programı çalıştırdığınızda karşınıza gelecek ekranda birleştirme işlemini başlat butonunu tıklamanız istediğiniz işlemin gerçekleşmesi için yeterli olacaktır. Fakat bu işlem öncesinde kullanıcılarımızın MUHFIS tablosuna ait bilgilerin yedeğini almalarını önemle belirtiriz Manuel girilmiş muhasebe fişlerinin aynı özellikteki satırlarını birleştir (504012) Bu program ile amacımız, manuel girilen muhasebe fişlerinde aynı özelliklere sahip satırlar ayrı ayrı yer alıyor ise tek satır halinde yazılmalarını sağlamaktır. Çünkü programınız aynı fiş içerisinde; tarihi, sıra no'su, yevmiye no'su, hesap kodu, srm.mrk kodu ve açıklaması aynı olan satırları seri bir şekilde belirleyecek ve bu satırları birleştirilerek tek satırda toplayacaktır. Eğer muhasebe fişlerinizde aynı özellikteki hesaplar hem borç hem de alacak olarak girilmiş ise borç satırları ayrı, alacak satırları ayrı toplamlar olarak birleştirilip yazılacaktır. Programı çalıştırdığınızda karşınıza gelecek ekranda "Birleştirme işlemini başlat" butonunu tıklamanız istediğiniz işlemin gerçekleşmesi için yeterli olacaktır. Fakat bu işlem öncesinde kullanıcılarımızın MUHFIS tablosuna ait bilgilerinin yedeğini almalarını önemle belirtiriz. 219

220 12.9 İnternet'ten Genel Tanım Dosyalarını Güncelleme (504020) Series 9000 programlarında banka, ülke, il, antrepo tanımlamaları, havaalanı kodları, enflasyon muhasebesinde kullanılan tefe, tüfe değerleri vb. tanımlamalar ayrı ayrı text dosyalar içinde tutulmaktadır. Bu tanımlamalarda herhangi bir değişiklik olduğunda (yeni bir bankanın eklenmesi, yada çıkarılması, yeni bir il tanımın eklenmesi vs.) kullanıcılarımız bu program sayesinde istedikleri dosyaların yenilenmiş hallerini Internet sayfamıza bağlanarak güncelleyebileceklerdir. Bunun için öncelikle yapılması gereken, programı çalıştırmanız ve karşınıza gelen ekrandan güncelleme yapmak istediğiniz dosyaları tek tek seçmenizdir. Bu ekranda tüm tanım dosyaları alt alta sıralı olarak karşınıza gelecektir. Bu dosyaların hemen yanında da ilgili dosyalarda son değişikliğin hangi tarihte yapıldığını ve dosya boyutunun ne kadar olduğunu bildiren kolon başlıkları yer almaktadır. Bu başlıkların hemen yanında da ilgili dosyalarda güncelleme olup olmadığının bilgisini veren güncelleme var mı? başlıklı kolonu göreceksiniz. Eğer bu kolonda dosyalarınız için evet ifadesi yer alıyor ise, ilgili dosyaların güncelleme gerektirdiği anlaşılmalıdır. Hayır, olarak belirtilen dosyalarda ise değişiklik olmadığından güncelleme yapılmasına gerek duyulmamaktadır. Bu durumda kullanıcılarımızın yapması gereken kendileri için önemli olduğunu düşündükleri ve güncelleme yapılması gereken dosyaları tek tek seçmeleri ve karşıdan yükle butonuna basmalarıdır. Yükleme işlemi tamamlandığında programınız sizi bilgilendirecek böylece seçtiğiniz dosyaların en güncel hallerini programınızda yenilemiş olacaksınız Log İşlemleri Bu bölümde yer alan programlar ile kullanıcılarımız, tanımlayacakları parametrelere göre silinen, değişen ve yeni eklenen hareketlerini listeleyeceklerdir. Şimdi bu menüde yer alan programların neler olduklarını tüm ayrıntılarıyla incelemeye çalışalım Firma Log Parametreleri (504060) Kuruluş programınızın Veri tabanı sürüm yükseltme, bakım ve yönetim menüsü altına Log İşlemleri menüsü eklenmiştir. Bu menünün ilk programı Firma Log Parametreleri dir. Programlarımızda kullanıcıların yaptıkları işlemlerin ayrıntılı olarak saklanabilmesi için bu parametre ekranından yapacağınız seçimlere göre silinen ve değiştirilen kayıtlara erişmeniz mümkün olacaktır. Bu parametreyi çalıştırdığınızda karşınıza numara ve isimleriyle Mikro veri tabanı tabloları sıralanacaktır (stoklar, muhasebe_fisleri, cari_hesap_hareketleri gibi). İlgili kayıtların tutulduğu bu tabloların karşısında da silinen kayıtları ve değişen alanları yedeklemeye yarayan 2 adet parametre bulunmaktadır. Yapacağınız tercihlere göre ilgili tabloların tutulduğu silinen kayıtları yedeklemek istiyorsanız, tablolar karşısındaki Silinen kayıtları yedekle parametresini (evet) olarak işaretlemelisiniz. Aksi taktirde bu parametreyi hayır (X) olarak işaretleyebilirsiniz. Böylece Silinen kayıtlar (504061) ve Değişen kayıt alanları (504063) programlarından ilgili kayıt bilgileri sıralanacaktır. Unutmamalısınız ki; Firma log parametrelerinde işaretlenen alanlar tüm kullanıcılar için yapılır, Kullanıcı hak tanımlama (501300) menüsünden tanımlanan loglar ise sadece seçeceğimiz kullanıcıya ait işlemler için geçerlidir Silinen Kayıtlar (504061) Firma log parametrelerinde (504060) veya Kullanıcı hak tanımlama (501300) menüsündeki Log ayarları butonundaki ilgili tablolar için Silinen kayıtları yedekle parametresi en az birinde evet olarak seçilmiş ise, silinen kayıtlar geçici bir tabloda saklanacaktır. Kuruluş programınızın silinen kayıtlar programında, yönetim ekranlarında olduğu gibi bir ekranla karşılaşacaksınız. Burada size hangi tarihler arasındaki silinen kayıt bilgilerine ulaşmak istediğiniz sorulacaktır. Yaptığınız tarih seçimine göre silinen kayıtlarınız listelenecektir. Ekranda herhangi bir sebepten dolayı sildiğiniz kayıtla ilgili program tablosunun numarası,adı, tablo açıklaması, şube no, kayıt numarası, silen kullanıcının numarası ve adı, işlem tarihi ve işlem saati kolonları mevcuttur. 220

221 Bir örnekle açıklayacak olursak; işiniz dolayısıyla SRV kullanıcısıyla programınıza giriş yaparak, sektör tanıtım kartından (011230) bir sektör kaydını sildiğinizi düşünelim. Firma log parametrelerindeki 8.satırda bulunan SEKTOR tablosu için Silinen kayıtları yedekle parametresi evet olarak seçilmiş olsun. Eklenen kayıtlar (504061) programını çalıştırdığınızda sildiğiniz sektör kartına ilişkin bilgiler listelenecektir. Bunlar kısaca; Tablo no:8, Tablo adı:sektor, Tablo açıklama: Sektör tanıtım tablosu, Silen kullanıcının adı:srv vb. şeklinde olacaktır. Ekranınızın üst bölümünde gördüğünüz ve siz kullanıcılarımız için birçok işlemi seri bir şekilde yapmanızı sağlayacak Görünüm, aktarım ve yazıcı menüleri hemen hemen tüm yönetim ve föy ekranlarımızda mevcuttur, oradaki açıklamalarımızdan faydalanabilirsiniz Değişen Kayıt Alanları (504063) Firma log parametrelerinde (504060) veya Kullanıcı hak tanımlama (501300) menüsündeki Log ayarları butonundaki ilgili tablolar için Değişen alanları yedekle parametresi en az herhangi birinde evet olarak seçilmiş ise, değişen kayıtlar görüntülenecektir. Kuruluş programınızın değişen kayıt alanları programında, yönetim ekranlarında olduğu gibi bir ekranla karşılaşacaksınız. Burada size hangi tarihler arasındaki değişen kayıt bilgilerine ulaşmak istediğiniz sorulacaktır. Yaptığınız tarih seçimine göre değişen kayıtlarınız listelenecektir. Ekranda değiştirdiğiniz kayıtla ilgili program tablosunun numarası-adı, tablo açıklaması, şube no, kayıt numarası, değişikliği yapan kullanıcının numarası ve adı, işlem tarihi, işlem saati, değişen alanın tipi-adı, eski ve yeni değer kolonları mevcuttur. Bir örnekle açıklayacak olursak; Normal mal kabul verilen sipariş fişindeki (022200) eski bir kayda sipariş detayı (Alt+D) satırına deneme şeklinde bir açıklama girdiğinizi düşünelim. Firma log parametrelerindeki 21.satırda bulunan SIPARIS tablosu için Değişen alanları yedekle parametresi evet olarak seçilmiş olsun. Bu durumda Değişen kayıt alanları (504063) programını çalıştırdığınızda sipariş evrakına eklediğiniz sipariş detayına ilişkin bilgiler listelenecektir. Bunlar kısaca; Tablo no:21, Tablo adı:siparis, Tablo açıklama: Sipariş kayıtları tablosu, Değişen alanın adı:sip_açıklama, Yeni değer:deneme vb. şeklinde olacaktır Genel log (504064) Kuruluş programındaki Kullanıcı hak tanımlama (501300)/Genel hak tanımlamaları 28. maddesindeki Kuruluş menülerini kullanabilir parametresi aktif olan kullanıcılar için, bu program sayesinde istediğiniz tarih aralığını vererek, ilgili kullanıcının işlem kayıtlarını (log) detaylı bir şekilde dökebilirsiniz. Böylece tarih, kullanıcı no, program, işlem kodu ve açıklama bilgileri raporunuzda görüntülenecektir. Yani kuruluş programına girme hakkı olan kullanıcılar hangi tarihte (saatte), hangi menüleri çalıştırmış bilgisine ulaşabileceksiniz. 221

222 13 GENEL AMAÇLI PROGRAM BUTONLARI KUR9000 programınızın bu bölümünde, Tüm Series 9000 ürünlerinde ortak olarak kullanılan ve programların genelini etkileyecek giriş ve düzenlemelerin yapılacağı işlem butonları ile ilgili açıklamalarda bulunmak istiyoruz. Bunun yanı sıra ekrandan aktif olarak çalışılacak firma, şube ve mali yılın nasıl seçileceğine ilişkin açıklamalarda da bulunacağız. Bunlar, tüm Series 9000 programlarının başlık barı altında sıralanmış olup, kullanıcılarımızın programların bazı bölümlerine tek bir tıklama ile ulaşmalarını sağlamak için yapılmış işlem butonlarıdır. Bu butonları tıklayarak ulaşacağınız programlardan, SERIES 9000 ürünlerine ait pencereler için görsel düzenlemeler yapabilecek, veri tabanını kullanarak istediğiniz formatta ve istediğiniz başlıklarda raporlar hazırlayabilecek, hatırlatıcı butonunu kullanarak sizin için önemli olan günlerin programınız tarafından size bildirilmesini sağlayabileceksiniz. Ayrıca, günlük döviz kur girişlerinizi, program güncellemelerinizi, programlarınızın yedekleme işlemlerini daha seri bir şekilde yapabilecek ve programlarınız için makro tanımlaması yapabileceksiniz. Yine bu butonlar ile tanımlı olan tüm kullanıcılarınızı programınızın herhangi bir bölümünde iken görüntüleyebilecek ve programınızın sürümü hakkında bilgi edinebileceksiniz. Evet, işlem butonları ile ilgili bu kısa açıklamadan sonra bu butonların işlevlerini daha ayrıntılı olarak anlatmaya başlayabiliriz. Aktif firma, Aktif şube ve Mali yıl seçimi Programımızın giriş bölümünde de belirttiğimiz gibi, V14 serisi kullanıcılarımız programdan çıkmadan farklı firmalarının datalarına giriş yapabileceklerdir. Yani birden fazla firma ile aynı anda hem daha hızlı, hem kesintisiz hem de kaliteli olarak işlem gerçekleştirebileceklerdir. Bu ayrıntının özellikle SMMM kullanıcılarımız ve grup firmalar ile işlem yapan kullanıcılarımız için sevindirici olacağı düşüncesindeyiz. Çünkü sorumlu oldukları firmaların kayıtlarını işlerken sürekli olarak programdan çıkıp başka firmanın dataları için tekrar programa girmek gibi zorunlulukları ortadan kaldırılmış olacaktır. V14 serisi programlarımız en kapsamlı değişimi ile siz kullanıcılarımıza; program içinde iken aktif olarak çalışmak istediğiniz firmaları değiştirip aynı anda farklı firmalarınız için kayıt girişi yapabilmenize imkân sağlayacaktır. Firma değişimi de yukarıda görmüş olduğunuz ekranda yer alan Aktif firma alanından geçekleştirilecektir. Bunun yanı sıra kullanıcılarımız seçtikleri firmanın hangi şubesi ve hangi mali yılı ile çalışacaklarını da belirleyebileceklerdir. Tabi öncelikle işlem yapılacak veri tabanının oluşturulması, daha sonrada bu veri tabanını kullanacak firmaların tanıtımlarının yapılması gerekmektedir. Veri tabanı tanımlamaları için Veri tabanı tanıtım kartı (501100) programına ait açıklamalarımızdan şirket tanımlamaları için de Firma tanıtım kartı (501110) programına ait açıklamalarımızdan yararlanabilirsiniz.. Rapor Butonu Series 9000 ürünlerinde raporlarınızı, daha sonra tekrar inceleyebilmek ve üzerinde gerekli işlemleri yapabilmek amacıyla bir dosyada saklayabilmeniz mümkündür. İşte bu buton ile mikro rapor formatında saklamış olduğunuz raporlarınıza daha seri şekilde ulaşabilecek, gerekirse yazıcıya dökümlerini alabileceksiniz. Bu butonu tıkladığınızda karşınıza boş bir rapor ekranı gelecektir. Şimdi yapmanız gereken, mikro rapor formatında saklamış olduğunuz raporlarınızı bu ekrana çağırmanızdır. Bunun için dosya menüsü altındaki aç komutunu yada ekranınızın üzerindeki aç ikonunu kullanabilirsiniz. İlgili raporları bu şekilde açabileceğiniz gibi, desktop (masaüstü) ekranı üzerinden de çalıştırabilmeniz mümkündür. Bunun için öncelikle, dekstop ekranında raporlarınızı saklamış olduğunuz dizine girmelisiniz. Daha sonra istediğiniz rapor dosyasını mousenuzun sağ yada sol tuşlarını basılı tutarak, sürükle bırak yöntemiyle Series 9000 programlarının üzerine taşımalısınız. Bu işlem sonrasında raporunuz otomatik olarak programınızın üzerine açılacaktır. Bu ekran üzerinde yer alan ikonlar ile raporlarınızı; tek bir tıklama ile Excel, Word ve Internet Explorer gibi MS Office ve Windows programlarına gönderebilirsiniz. Series 9000 programlarının elektronik haberleşmeyi desteklemesi özelliğinden dolayı, e-posta ikonunu tıklayarak Microsoft Outlook u çalıştırabilir, raporunuzu istediğiniz kişi yada kişilere mail ile gönderebilirsiniz. Tüm bu işlemleri bu ikonlar aracılığı ile yapabileceğiniz gibi, Aktar başlıklı butonu tıkladığınızda açılacak menüden de yapabilirsiniz. 222

223 Yine bu ekrandan mouse yardımıyla raporunuzun başlığını değiştirip, istediğiniz rapor başlığını verebilmeniz mümkündür. Bunun için öncelikle yapmanız gereken, rapor başlığının yazılı olduğu başlık barını mouse göstergenizle tıklamanızdır. Daha sonra, bu bölümde yazılı olan rapor başlığını silerek yada üzerinde gerekli değişiklikleri yaparak yeni rapor başlığınızı yazabilirsiniz. Bu ekrandan, raporunuzun yazı karakterlerini (büyüklüğünü, kalın, eğik, yada altı çizgili olarak) istekleriniz doğrultusunda değiştirebilmenizde mümkün olacaktır. Ayıca raporunuzun satır ve sütunları arasında yer alan çizgileri ızgara ikonu yardımıyla kaldırıp, tekrar yerleştirebileceksiniz. Mousunuzu kullanarak rapor kolon ayarlarınızı seri bir şekilde yapabilirsiniz. Yine bu ekranda gördüğünüz yazıcı ikonları ile de, yazıcınızın ayarlarını yapabilecek, gerekirse raporunuzun dökümünü alabileceksiniz. Rapor üzerinde yaptığınız tüm bu değişiklikler Sakla ikonu ile de kayıt edilecektir. Raporlar butonu sadece yetkili kişiler tarafından çalıştırılabilecektir. Budan dolayı, yetki tanımlaması yapılmamış kullanıcılar için bu buton aktif olmayacaktır. Bu butonun aktif olabilmesi için Kuruluş/Kullanıcı Hak Tanımlama/Genel Hak Tanımlamaları ekranındaki raporlama butonu aktif parametresi evet olarak seçilmelidir. DB Analiz Butonu (Tablo Görünümleri) Series 9000 programlarımızda F10 yardım pencereleri, bilgi giriş programlarında ve rapor programlarının parametre giriş ekranlarında yer alır. İşlevi ise, o an imlecin üzerinde bulunduğu alana ilişkin kayıtların görüntülenebilmesini sağlamaktır. Özellikle kodlarını yada isimlerini tam olarak hatırlayamadığımız tanıtım kartlarını görüntülemek için, kod girişi yada isim girişi alanlarında F10 yardım tuşuna basarak tüm bu kartların listelendiği pencereden seçim yaparız. Stok, cari, hizmet, banka, personel, kasa, demirbaş, muhasebe hesabı, sorumluluk merkezleri, barkod tanıtımı vb kartların listelendiği F10 pencerelerinde, bu kartlara ilişkin tanıtıcı bilgiler veren başlıklar yer almaktadır. Örneğin Stok kartlarının listelendiği F10 pencerelerinde, stokların kodu, adı, birimi, miktarı vb başlıklar yer alırken, cari hesapların listelendiği F10 pencerelerinde de satıcı ve müşteri carilerinin kodu, adı, unvanı vb başlıklar yer almaktadır. Diğer tanıtım kartları içinde aynı başlıklar söz konusudur. Series 9000 programlarımız, her kullanıcının F10 pencerelerinde görüntülenecek başlıkları belirleyebilmesine, dolayısıyla kartlarına ilişkin kayıtları istedikleri başlıklar altında listeleyebilmesine imkân vermektedir. Çünkü programlarımızda, her karta yönelik birçok başlık seçeneğinin kayıtlı olduğu dosyalar yer almaktadır. Bu dosyaların, dolayısıyla bu dosyalarda yer alan başlıkların neler olduklarını, F10 ekranlarının tablo görünümünü değiştir butonunu tıklayarak, karşınıza gelecek Tablo görünümü başlıklı alandan görebilirsiniz. İşte bu alanda gördüğünüz başlık tanımlamalarının kayıtlı olduğu dosyaları, kullanıcılarımızın kendi istekleri doğrultusunda oluşturabilmeleri mümkündür. Ayrıca kullanıcılarımız var olan bu başlıklardan yada kendilerinin tanımlayacağı başlıklardan herhangi birini, kartlarının F10 pencerelerine default olarak gelmesini de sağlayabilecekler. Bunun için programlarımızın üst bölümünde yer alan DB 223

224 Analiz butonu kullanılacaktır. Bu butonu tıkladığınızda karşınıza, Tablo Görünümleri başlığı altında bir ekran gelecektir. Bu ekranı 3 bölüm olarak düşünecek olursak, Ekranınızın üst bölümünde; Tanımlı olan başlıkların yanı sıra, yeni başlık tanımlaması yapmanıza olanak tanıyacak Yeni butonu, Tanımlanan yada değişiklik yapılan başlıkların kayıt edilmesini sağlayacak kaydet butonu, Tanımlı olan başlıkların silinmesini sağlayacak sil butonu Tanımlı olan başlıklardan yada tanımlanan başlığın ilgili kartın F10 ekranına default gelmesini sağlayacak Detaylar butonu ve Tanımlı olan başlıkların F10 pencerelerinde nasıl görüntülendiğini incelemenize olanak tanıyan çalıştır butonu yer almaktadır. Yine üst bölümde bulunan 2 butondan; Sorgu Tasarımcısı, SQL sunucusunda bulunan tablolar ve alanları ile SQL cümleleri yazmayı kolaylaştırmak için dizayn düzeninde bir yardımcı eklentidir. Bu tuşa basıldığında var olan SQL cümleniz yeniden oluşturulur. Sorgu Sihirbazı ise SQL cümlesini adım adım oluşturmak için kullanılabilecek bir eklentidir. Bu ekranın sol bölümündeki tablo da; Programlarımızda ki her tanıtım kartına yönelik, F10 ekranında görüntülenecek başlıkların tanımlı olduğu dosyalar yer almaktadır. Gördüğünüz üzere bu dosyalar belirli formata bağlı olarak isimlendirilmişlerdir. Dolayısıyla hangi başlığın hangi karta ait olduğu bu isimlendirme ile belirlenmektedir. Örneğin stok kartlarının F10 ekranlarındaki başlıklarına ait dosyaları STOK_CHOOSE_ ile satıcı carilerine ait dosyalar SATICI_CHOOSE_ ile personel kartlarına ilişkin dosyalar ise PERS_CHOOSE_ ile başlamaktadır. Dolayısıyla hangi kart için yeni başlık tanımlaması yapılacaksa bu karttaki isimlendirilmeye dikkat edilmelidir. Aksi durumda ilgili tanımlamaların F10 ekranlarından görüntülenmesi mümkün olmayacaktır. Bu ekranın sağ bölümündeki tabloda ise, Tanımlı olan her bir başlık dosyanın içeriği görüntülenecektir. Dolayısıyla bu dosyalar üzerindeki değişiklikler ya da yeni dosya tanımlamaları bu bölümden yapılacaktır. Evet, ekranınızın genel yapısıyla ilgili olarak kısaca bilgi verdikten sonra, bu ekranı nasıl kullanacağımızı incelemeye başlayabiliriz. Bu ekranda yapılacak iki iş mevcuttur. Tablo görünümleri için ya yeni bir başlık dosyası tanımlanacaktır, ya da eski bir başlık dosyası incelenecek veya üzerinde değişiklik yapılacaktır. Eğer tanımlı olan başlık dosyalarından herhangi biri incelenmek isteniyorsa, imleç ilgili dosyanın bulunduğu satıra getirilmeli ve ekranın sağ bölümünden dosyanın içeriği incelenmeli gerekirse değiştirilmelidir. Bu işlem sonrasında bilgiler kaydet butonuna basılarak, tercihiniz doğrultusunda ya yeni bir isim verilerek yada aynı isim üzerine kayıt edilmelidir. 224

225 Eğer yeni bir başlık dosyası tanımlanacaksa, öncelikle yeni butonu tıklanmalı ve ekranın sağ bölümüne, F10 ekranında görmek istediğiniz başlıklar girilmelidir. Daha sonra kaydet butonuna basılarak, hangi karta yönelik başlık dosyası tanımlanıyor ise, o karta uygun şekilde isim verilip işlem tamamlanmalıdır. Böylece tanımladığınız başlıkları ilgili kartın F10 ekranından görüntüleyebileceksiniz. Örneğin stok kartları için başlık tanımlaması yapıyorsanız dosyanızın ismi STOK_CHOOSE_ ile başlamalı ve isim isteğinize uygun olarak tamamlanmalıdır. STOK_CHOOSE_ kelimesinden sonra gelecek kısım istenildiği gibi verilebilir, buraya kullanıcıların tablo görünümünün içeriğini rahat anlaması için anlamlı isimler verilmesi tavsiye edilir. STOK_CHOOSE_BIRIM_DETAYLARI gibi. Ekranınızda gördüğünüz detaylar butonu ile de, tanımlamış olduğunuz başlıkların yada daha önceden var olan başlıklardan herhangi birinin, F10 ekranlarında default olarak görüntülenmesini sağlayabileceksiniz. Örneğin programınız; stokların F10 ekranlarına default olarak STOK_CHOOSE_2 başlık tanımını getirmektedir. Fakat siz stoklarınız için STOK_CHOOSE_YENI başlıklı bir görünüm tanımladınız ve bu tablo görünümünün stok F10 una default olarak gelmesini istiyorsunuz. Bunun için yapılacak tek işlem, bu butonu tıklayıp başlıklarınızı istediğiniz şekilde değiştirmeniz hatta bu başlıkların hangi kullanıcılar için geçerli olacağını seçmenizdir. Bu buton tıklandığında karşınıza Görünüm detayları başlığı altında bir ekran gelecektir. Bu ekranın Görünüm adı alanında sizden istenen, değiştirmek istediğiniz başlığı seçmenizdir. Örneğimize göre bu alandan yapılacak seçim STOK_CHOOSE_2 başlığıdır. Geçerli Kullanıcı alanında da yapmanız gereken, başlık değişikliğinizin hangi kullanıcı için geçerli olacağını belirtmenizdir. Bu ekrandan yapılacak son işlemse Görünüm Detayları alanından seçtiğiniz başlık yerine kartlarınızın F10 ekranına gelecek dolayısıyla default olacak başlık tanımını belirtmenizdir. Bu durumda örneğimize göre seçiminiz STOK_CHOOSE_YENI olmalıdır. Eğer bu yaptığınız değişikliği varsayılan haline çevirmek istiyor iseniz yani seçtiğiniz kullanıcı için STOK_CHOOSE_2 halindeki başlıkları görmesini istiyorsanız, varsayılan butonunu tıklamanız yeterli olacaktır. Evet, bu buton ile ilgili açıklamalarımız doğrultusunda, tanıtım kartlarının F10 ekranlarında görüntülenmesini istediğiniz başlıklar için sınırsız sayıda görüntü tanımlaması yapabilirsiniz. DB Analiz butonu sadece yetkili kişiler tarafından çalıştırılabilecektir. Budan dolayı, yetki tanımlaması yapılmamış kullanıcılar için bu buton aktif olmayacaktır. Bu butonun aktif olabilmesi için Kuruluş/Kullanıcı Hak Tanımlama/Genel Hak Tanımlamaları ekranındaki DB Analiz butonu aktif parametresi evet olarak seçilmelidir. Database Alanları İle Hesaplama Formu SERIES 9000 sürekli geliştirilen yapısı ile kullanıcılarımızın, programların database alanlarını kullanarak istedikleri hesaplamaları yapabilmelerini ve bu hesapları Excel programına aktararak işlemlerine bu programdan devam edebilmelerini mümkün kılmaktadır. Bu özelliğinden dolayı, Excel programında sıklıkla işlem yapan kullanıcılarımız için Database Alanları İle hesaplama Formu butonunun işlevsel olacağı kanısındayız. Örneğin belirli müşterilerinizin alacak ve borç bakiyelerinin toplu olarak yada ayrı ayrı hesaplanmasını ve bu hesapların Excel programına bir dosya halinde aktarılmasını isteyebilirsiniz. Yada bankalardaki mevduat hesaplarınız ile tahsildeki çeklerinizin toplam tutarlarının Excel programına taşınmasını isteyebilirsiniz. Bunun için programlarımızın üst bölümünde yer alan Database Alanları İle Hesaplama Formu butonu kullanılacaktır. Bu butonu tıkladığınızda karşınıza hesapla başlıklı bir ekran gelecektir. Bu ekranı iki bölüm olarak düşünecek olursak; Birinci bölümde hesaplama işlemini yapacağınız, dolayısıyla Excel dosyasının içeriğini oluşturulacağınız database alanlarının yer aldığı Fonksiyon ekle butonu, seçilen dataların *.hsp formatında saklanabileceği sakla butonu, saklanan dosyaların tekrar ekrana çağırılmasını sağlayan yükle butonu, değişken tanımlamalarının yapılacağı Değişkenler butonu ile oluşturulan dosyaların Excel programına aktarımını sağlayacak Gönder butonları yer almaktadır. 225

226 Tablonuzun ikinci bölümü ise, Excel dosyasının içeriğini oluşturacağınız database alanlarının yazılacağı satırlara ayrılmıştır. Ekranda da gördüğünüz üzere programınız size, 100 satırdan oluşabilecek Excel dosyası hazırlayabilmenize olanak tanımaktadır. Evet, ekranınızın genel yapısıyla ilgili olarak kısaca bilgi verdikten sonra Excel dosyasında yer almasını istediğiniz dataları belirlemeye başlayabiliriz. Bunun için öncelikle ekranınızın fonksiyon ekle butonu tıklanmalıdır. Bu işlem sonrasında karşınıza, Series 9000 ye ait bütün database alanlarının alfabetik sıraya göre sıralandığı fonksiyonlar penceresi gelecektir. Bu aşamada yapmanız gereken, oluşturulacak Excel dosyasında hangi dataların yer alacağını belirtmenizdir. Bunun için, ekrandan ilgili datayı bulup, mouse göstergenizle tıklamalısınız. Bu durumda karşınıza parametre girişleri yapacağınız bir başka ekran daha gelecektir. Bu ekranlarda da sizden istenen, seçtiğiniz dataya ilişkin kod aralığı yada kod yapısını, (stoklara ait data seçimi yapmış iseniz stok kod aralığını, carilerinize ilişkin seçim yaptıysanız cari kod aralığı yada kod yapısını vb,) tarih aralığını ve seçtiğiniz datanın Excel dosyasında hangi hücrede yer alacağını (A1, B2 yada C10 gibi) seçmenizdir. Bu ekrandan yapılacak en son parametre girişi ise, sonuç toplansın (tek hücre) alanıdır. Bu alanda da, seçtiğiniz datalara ait toplamların (ister miktar olsun, ister tutar olsun) Excel dosyasına tek bir toplam olarak mı yoksa ayrı ayrı toplamlar halinde mi yazılacağını belirtmenidir. Örneğin fonksiyon ekle ekranından bankalarınıza ilişkin olarak Banka mevduat (Ana döviz) alacak datasını seçtiğinizi düşünelim. Bu alandaki seçiminizin evet olması durumunda seçtiğiniz bankaların alacak toplamları tek bir toplam olarak ilgili dosyaya yazılacaktır. Aksi durumda seçtiğiniz bankaların kendilerine ait alacak toplamları ile birlikte ayrı ayrı listelenecektir. Evet, datalarınızı açıklamalarımız doğrultusunda belirledikten sonra Sakla butonunu tıklayarak bilgilerinizi *.hsp formatında bilgisayarınızda istediğiniz dizin altına kayıt edebilirsiniz. Bu dosyayı tekrar ekranınıza çağırmak istediğinizde de yükle butonunu kullanabilirsiniz. Eğer yeni bir data dosyası oluşturulacaksa bu durumda ekranınızın yeni butonunu tıklayarak işlemlerinize devam edebilirsiniz. Gönder butonunu tıklayarak da oluşturduğunuz dosyayı önce Excel formatında kayıt edip sonrasında bu programa aktarabilirsiniz. Değişkenler Butonu; Değişkenler hesaplama modülü içinde sürekli değişmekte olan bazı değerlerin saklandığı bölümdür. Bu bölüm sayesinde modül içindeki değerler isimler altında toplanarak, hesaplamada fonksiyonlara parametre olarak gönderilebilir. 226

227 Örneğin; değişkenler ekranından Yeni değişken butonunu tıklayarak, ILKTARIH isimli bir değişken tanımlayıp bunun tipini tarih ve değerini , SONTARIH isimli bir değişken tanımlayıp bunun da tipini tarih ve değerini de olarak belirlediğimizi düşünelim. Daha sonra Fonksiyon ekle bölümünden, iki tarih arası özelliği içeren bir fonksiyon seçelim. Banka teminattaki çekler iki tarih arası borç, Banka teminattaki çekler iki tarih arası alacak gibi. Bu seçimle birlikte karşımıza parametre girişlerinin yapılacağı bir ekran gelecektir. İşte bu ekranın ilk tarih ve son tarih alanlarında ALT+D tuşlarına basarak, tanımlamış olduğumuz bu değişkenlere ait değerleri, bu alanlara aktarabiliriz. Daha sonra fonksiyonumuz tablomuza Banka teminattaki çekler iki tarih arası borç(;[ilktarih];[sontarih];) olarak eklenmiş olur. Burada [ ] arasında kalan bölümler o değerin değişkenden alınacağını gösterir. Hesapla ekranının üst bölümünde gördüğünüz Değişkenleri yerine koy alanı ile de, tanımlanan değişkenlerin o anki değerlerinin yerine koyulması sağlanır. Bu özellik tamamen görüntü ve anlaşılabilirlik içindir. Böylece [ILKTARIH] yerine , son tarih alanına da yazılması sağlanır. Değişkenler daha çok fonksiyonlarda sürekli değişebilen değerler için hazırlanmıştır. Fonksiyonları teker teker düzeltmek yerine değişkeninin içeriğini düzenlemek bu değişikliği birden fazla değişken için geçerli kılmaya yetecektir. Excel Dosyasına birden fazla data aktarılabilir mi? Database hesapla ekranından birden fazla data seçimi yaparak bunları tek bir Excel dosyasına aktarabilmeniz mümkündür. Bu durumda dikkat edilecek en önemli konu, her datanın Excel dosyasında hangi hücreye yazılacağının özenle belirlenmesidir. Excel e aktarılacak dosyaların içeriği değiştirilmek istenirse? Öncelikle ilgili dosya ekranınıza yükle butonu ile çağırılmalıdır. Daha sonra bu dosyadan değişiklik yapılacak datanın üzerine gelip enter tuşuna basılmalıdır. Bu işlem sonrasında karşınıza 4 seçenekten oluşan bir onay ekranı gelecektir. Bu ekrandaki seçiminizin düzelt olması durumunda ilgili data için düzeltme işleminin yapılacağı fonksiyonlar ekranı karşınıza gelecektir. Bu durumda düzeltmek istediğiniz seçeneklere yeniden girişler yapabilirsiniz. Sil seçeneği ile ilgili data silinir, araya ekle seçeneği ile de, üzerinde bulunduğunuz data ile bir önceki data arasına yeni bir data girişi yapabilirsiniz. Tüm bu işlemlerden sonra dosya sakla butonu tıklanarak tekrar kayıt edilmelidir. Veri Tabanı Export, Import ve Düzenleme Butonu Series 9000 programınızın bu butonu veri tabanı işlemlerine ayrılmıştır. Bu bölümden, dilediğiniz bir Series 9000 bilgi dosyasına erişebilmeniz, eriştiğiniz dosyaların genel özellikleri hakkında bilgi sahibi olmanız, güncelleme, indeks düzenleme, eksportimport işlemleri ile XML eksport-import işlemlerini yapabilmeniz mümkündür. Bu butonu 227

228 tıkladığınızda karşınıza aşağıda bir örneğini gördüğünüz bir ekran gelecektir. Bu ekranın Tablo Adı bölümünde Series 9000 ye ait bütün kart ve hareket dosyalarının isimleri alfabetik sıraya göre listelenecektir. Ekranınızın sağ bölümünde ise seçili olan kart ve hareket dosyalarına ait genel veriler yer alacaktır. Kayıt yapılarına ait özellikleri (kayıt yapısı, kayıt uzunluğu vb.), programa hangi kullanıcı koduyla girildi ise, o kullanıcının ilgili dosyalar üzerinde yapabileceği haklar, 9000 export 9000 import, Ascii Export-Ascii import ve XML Export- XML import butonları yer almaktadır. Şimdi bu ekran üzerinde gördüğünüz her bir alanı tek tek açıklamaya çalışalım. Öncelikle bu tabloda imlecinizin ilgilendiğiniz dosyanın üzerine olmasına dikkat edilmelidir. Kayıt Yapısı Özellikleri Tablo Dosya Adı: Tablo adı bölümünden seçtiğiniz ve incelemekte olduğunuz dosyanın adıdır. Tablo ID No: İncelemekte olduğunuz dosya için yazılımcı tarafından verilen numaradır. Kayıt Uzunluğu: İncelemekte olduğunuz dosyada yer alan bir kaydın byte cinsinden toplam uzunluğudur. Kayıt Sayısı: İncelemekte olduğunuz dosyada bulunan kayıt sayısıdır. İndeks Sayısı: İndeks; istenen kayıtlara çabuk ulaşmak ve belli bir sıra dahilinde çağrılmasını sağlamak amacıyla oluşturulan dosyalara verilen isimdir. Bu alanda ise, incelemekte olduğunuz dosyanın İndeks (sıralama) sayısı yer alır. Eğer bu alanda 2 rakamını görüyorsanız, dosyanız 2 farklı şekilde sıralanıyor demektir. Örneğin muhasebe hesap planı tablosunun İndeks sayısı 2 dir. Çünkü bu dosya