TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR. Prof. Dr. Ýlter TURAN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR. Prof. Dr. Ýlter TURAN"

Transkript

1 TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR Prof. Dr. Ýlter TURAN 63

2 TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR GÝRÝÞ Prof. Dr. Ýlter TURAN Türk-Rus iliþkileri tarih boyunca rekabetçi bir zeminde geliþmiþ, uyumun ve iþbirliðinin egemen olduðu dönemler nispeten sýnýrlý kalmýþtýr. Çarlýk Rusyasý geniþlemesinin büyük bölümünü Osmanlý Ýmparatorluðu ve Türk soyundan gelen insanlarýn yaþadýðý diðer bölgelere doðru kaydetmiþtir. Kuzeyinde hüküm süren iklim þartlarýnýn elveriþsizliði karþýsýnda, sýcak denizlere inmek, bu çerçevede Türk Boðazlarýnda denetleyici bir konuma geçmenin Rus dýþ politikasýnýn sabit hedefleri arasýnda olduðu düþünülmüþtür. Böylece Türk kamuoyunda bu iki toplumun birbirinin ezeli düþmaný olduðu anlayýþý yerleþmiþtir. Çarlýk ve Osmanlý Ýmparatorluklarýnýn Birinci Dünya Savaþý sonrasý yýkýlmasý ve yerlerine Türk ve Sovyet cumhuriyetlerinin kurulmasýný izleyen dönemde rekabetçi iliþkilerin yerini bir süre dayanýþma ve iþbirliðini öngören iliþkiler almýþtýr. Ýki Dünya Savaþý arasýný kapsayan bu dönemde her iki ülke de iç geliþmelerine aðýrlýk vermekte ve uluslararasý mücadelelerin dýþýnda kalmaya çalýþmaktaydý. Ayrýca, iki komþu da sömürgeci Batý emperyalizmine hedef teþkil etmiþler ve baðýmsýzlýklarýný koruyabilmek için tüketici mücadeleler vermek zorunda kalmýþlardý. Bir yandan Sovyetlerin güçlerini konsolide etmeleri, diðer yandan Ýkinci Dünya Savaþý nda Almanya nýn Rusya yý iþgali, Ruslarýn müttefiklerin yanýnda savaþa katýlmaya mecbur kalmasý, buna karþýlýk Türkiye nin müttefiklerin ýsrarlarýna raðmen savaþa katýlmaya karþý direnci, Türk-Rus iliþkilerinin yeniden rekabetçi ortama dönmesinin zeminini oluþturmuþtur. Sovyetler Türkiye den Doðu da toprak ve Boðazlarýn yönetiminde söz istediklerini açýklayýnca, dostane iliþkileri sembolü haline gelmiþ bulunan 1925 yýlýnda imzalanan dostluk antlaþmasýnýn yenilenmesi mümkün olmamýþtýr. Savaþ sonrasý dönemde Türkiye güvenliðini Batý Ýttifaký içinde aramýþtýr. 64

3 Soðuk Savaþ döneminde Türk-Rus iliþkileri, büyük ölçüde Batý ittifakýnýn, özellikle ittifak lideri Amerika Birleþik Devletleri nin Rusya ile olan iliþkilerine baðlý bir seyir izlemiþtir. Önce tamamen rekabetçi bir nitelik sergileyen bu iliþkiler, sonralarý bu niteliðini tamamen yitirmese de, birçok alanda iþbirliðini öngören bir çizgiye kavuþmuþtur. Sýrasýyla Varþova Paktý nýn çöktüðü ve Sovyetler Birliði nin daðýldýðý dönemde Türkiye ile Rusya arasýnda iktisadi iliþkiler güçlenmiþ, iki ülke arasýnda ciddi bir anlaþmazlýk söz konusu olmamýþtýr. Rusya Federasyonu nun kurulmasýyla birlikte Türk-Rus iliþkileri canlý bir döneme girmiþtir. Ýktisadi iliþkiler hýzla ilerlerken, siyaset ve güvenlik alanlarýnda daha yavaþ ve belirsiz geliþmeler gerçekleþmiþtir. Rusya Federasyonu nun iktisadi sýkýntýlar ve mahrumiyetlerle boðuþtuðu kuruluþ yýllarýnda iktisadi iliþkilerin hýzla geliþmesi anlaþýlabilir. Siyaset ve güvenlik alanlarýnda ise iliþkilerin ayný tempoda geliþmemesinin nedeni Rusya nýn Kafkasya ve Orta Asya gibi eski Sovyet topraklarýný kendisinin özel nüfuz bölgesi olarak görmesinden kaynaklanmýþtýr. Rusya Federasyonu iktisaden güçlendikçe ve içte otoritesini saðlamlaþtýrdýkça durum deðiþmiþ, dýþ politikasýnda daha rekabetçi bir anlayýþ yeniden hâkim olmaya baþlamýþtýr. Kafkaslar, Balkanlar, Orta Asya ve Karadeniz Havzasýnýn iki önemli devleti olan Türkiye ve Rusya çatýþmadan uzak durmak, aralarýndaki istikrarlý ortamý sürdürmek, anýlan bölgelerde barýþý korumak ve iktisadi refahlarýný artýrmak istiyorlarsa, karþýlýklý duyarlýlýk sergileyen, iletiþime deðer veren, her iki ülkenin diðer dünya ülkeleriyle iliþkilerini saygýyla karþýlayan, dengeli bir siyaset yürütmek zorundadýrlar. Bu anlayýþa uygun olarak aþaðýda Türk-Rus iliþkilerindeki sorunlar, bunlarýn giderilmesi için alýnacak tedbirler ve uygulanacak politikalar iktisadi, siyasi ve güvenlikle ilgili konu baþlýklarý altýnda incelenecektir. 65

4 Türk-Rus Ýliþkileri: Sorunlar ve Fýrsatlar TÜRK-RUS ÝKTÝSADÝ ÝLÝÞKÝLERÝ Türk-Rus iktisadi iliþkilerinin birbirini tamamlayýcý bir yapýya sahip olduðu ileri sürülmektedir. Türkiye nin tüketim mallarý ve baþta müteahhitlik olmak üzere hizmet ihraç etmesi, çok sayýda Rus turisti aðýrlamasý, Rusya dan yarý mamul ürünler ile petrol, doðalgaz ve taþkömürü satýn almasý bu teþhisi doðrular gözükmektedir. Ancak, bu iliþkilerin her zaman sorunsuz yürüdüðü söylenemeyeceði gibi, bazý sorunlarýn da uzun vadede aðýrlaþabileceði deðerlendirilmesi yapýlabilir. Dönem dönem iki ülke ticaretinde geçici nitelikte sorunlar ortaya çýkmakta, görüþmeler yoluyla çözümler bulunabilmektedir. Örneðin Rusya, kýsa süre önce ülkemizden ithal ettiði sebze ve meyvelerdeki zehirli maddelerin sýnýrlarýn üzerinde olduðunu beyan ederek ithalatý durdurmuþtur. Yapýlan görüþmeler sonucu Türkiye de görevlendirilecek Rus uzmanlarýn da katýlacaðý bir denetim mekanizmasý üzerinde anlaþmaya varýlmýþ, ihracat yeniden baþlamýþtýr. Son zamanlarda Rusya taþýmacýlýk konusunda dengesiz bir durum olduðundan þikâyetle Türk TIR geçiþlerine sýnýrlar koymaya yönelmektedir. Sorun Rus filolarýnýn rekabetçi ortamda Türk filolarý kadar verimli çalýþamamalarýndan kaynaklanmaktadýr. Burada Rusya nýn serbest ticaret ve rekabet konularýnda ikna edilmesi ya da kota ihdasý veya baþka bir alanda kolaylýk saðlanmasý gibi bir yöntemle tatmin edilmesi gerekebilecektir. Türk-Rus iktisadi iliþkilerinde ticaretin yaný sýra karþýlýklý yatýrýmlar da önem kazanmýþtýr. Ýlk dönemde daha çok Rusya ya yapýlan Türk yatýrýmlarý söz konusu olurken, petrol ve doðalgaz fiyatlarýnýn yükselmesinin sonucu olarak tasarruflarýnýn artmasýyla birlikte Rusya nýn Türkiye ye dönük yatýrýmlarý artmýþtýr. Karþýlýklýlýk esasýnýn korunduðu ve ulusal güvenlikle ilgili genel sýnýrlamalarýn gözetildiði bu alanda þu ana kadar ciddi bir sorunla karþýlaþýlmamýþtýr. Bu faaliyetin devamý beklenebilir. Ýki ülke arasýnda en büyük alýþ-veriþ konusu petrol ve doðalgazdýr. Burada verimli fakat sorunlu bir iliþkiden söz edebiliriz. Rusya Türki- 66

5 Prof. Dr. Ýlter TURAN ye nin petrol ve özellikle doðalgaz ihtiyacýnýn büyük bölümünü güvenilir bir biçimde karþýlamaktadýr. Ancak, ülkemizin enerji alanýnda Rusya ya baðýmlýlýðý giderek artmaktadýr. Böyle bir baðýmlýlýk, iki ülke arasýndaki iliþkiler ne kadar dostça olursa olsun, istenilen bir durum deðildir. Giderilmesi için gayret göstermek gerekecektir. Ayrýca bu baðýmlýlýk, Türk-Rus dýþ ticaret dengesinde Rusya lehine büyük bir fark yaratmaktadýr, bunun da iyileþtirilmesi zorunludur. Türk-Rus iktisadi iliþkilerinde daima sorunlara gebe ve uzun dönemde iliþkileri etkileyecek olan baþlýca husus Rusya nýn piyasa ekonomisi anlayýþýna yeterince intibak edememiþ olmasýdýr. Rusya gelirlerinin büyük bölümünü doðalgaz, petrol ve diðer hammadde ihracatýndan elde etmektedir. Bu gelirler devlete intikal etmekte, siyasi saiklerin de içinde aðýrlýklý olarak yer aldýðý biçimlerde kullanýlmaktadýr. Keza, Rusya eski Sovyet cumhuriyetleri için doðalgazý ve petrolü siyasi olarak fiyatlandýrmakta, Rus dýþ siyasetine uygun hareket etmeyen ülkelere fiyat yükseltme, gaz sevkiyatýný durdurma ve benzeri yaptýrýmlar uygulamaktadýr. Rusya da yatýrým yapan þirketler de güvende deðildir. Karmaþýk yasal sorumluluklarýn yerine getirilmediði ileri sürülerek, þirketlerin Rusya dan çekilmeleri için baský yapýlabileceði, en son British Petrol un bu ülkeden çekilmeye zorlanmasý ile bir defa daha doðrulanmýþtýr. Rus rejiminin giderek otoriterleþmesi, iktisadi ihtilaflarda hak aramayý zorlaþtýrmaktadýr. Özetle, Rusya iktisadi alaný özerk bir alan olarak görmeyip, çoðu zaman siyasetin gereklerine göre yönlendirilecek bir alan olarak deðerlendirmektedir. Böyle bir durumda, nasýl bir yol izlenmelidir? Ýlk olarak, Türkiye dýþ iktisadi iliþkilerinin yapýsýný Rusya ya aþýrý baðýmlý olmaktan uzaklaþtýracak dýþ ticaret ve dýþ yatýrým politikasý izlemelidir. Buna enerji kaynaklarýnýn mümkün olduðu kadar çeþitlendirilmesi de dâhildir. Ýkinci olarak, Türkiye iktisadi ve siyasi iliþkileri baðlantýlandýrmaktan uzak durmaya gayret göstermeli, her hareketiyle bunu Rusya ya iletmeye uðraþmalýdýr. Üçüncü olarak, Rusya nýn Türkiye ye uygulayabileceði ekonomik yaptýrýmlara karþý, Türkiye nin de Rusya ya uygulayabileceði yaptýrýmlarýn aranmasý ve geliþtirilmesi gerekmekte- 67

6 Türk-Rus Ýliþkileri: Sorunlar ve Fýrsatlar dir. Dördüncü olarak, Türkiye Rusya nýn uluslararasý serbest piyasa düzenine uymasýný öngören kurumlar ve anlaþmalar düzenine katýlmasýný teþvik etmeli ve desteklemelidir. Bunu yaparken, ayný düþünceleri paylaþan diðer ülkelerle birlikte hareket edilmesi öngörülmelidir. Özellikle enerji baðlantýlý iliþkiler, iktisat, siyaset ve güvenliðin içiçe geçtiði bir alaný oluþturduðu için, bilahare Büyük Oyun baþlýðý altýnda tekrar ele alýnacaktýr. TÜRK-RUS SÝYASÝ ÝLÝÞKÝLERÝ Türk-Rus iliþkilerinde iktisadi nedenlerle yakýnlaþma eðilimleri aðýr basarken, siyasi alanda ortak bazý çýkarlar yanýnda muhtelif zorluklar da kendilerini hissettirmektedir. Bunlarýn baþýnda Rusya nýn eski Sovyet topraklarýný kendi nüfuz alaný olarak görmeye devam etmesi gelmektedir. Bu yaklaþýmýný yakýn çevre ya da near abroad doktrini ile meþrulaþtýrmaya çalýþmakta, ayný yörelerin Türkiye nin de yakýn çevresi olduðunu kabul etmemektedir. Rusya nýn yakýn çevre ilgisinin kaynaklarý muhteliftir. Bir kere eski Sovyet cumhuriyetlerinin bir bölümünde deðiþen oranlarda Rus kökenli bir nüfus yaþamaktadýr. Rusya bu nüfusun selameti ile doðal olarak ilgilenmektedir. Ayrýca, yakýn çevrede yaþayan Ruslar, bu ülkelerde Rus nüfuzunun devamýný saðladýklarý için Rusya yakýn çevrede Rus varlýðýnýn devamýný desteklemektedir. Ýkinci olarak, Rusya, bu ülkelerin Rusya ile rekabetçi iliþkileri olan ülkelerle yakýnlaþmasýndan ve böylece rakipleri tarafýndan kuþatýlmasýndan endiþe duymaktadýr. Üçüncü olarak, yakýn çevrede yaþayan halklarýn Rusya Federasyonu içinde akraba kavimleri bulunmaktadýr. Söz konusu baðlarýn, Rus vatandaþlarýnýn kendi ülkelerine olan baðlýlýklarýný zayýflatacaðýndan çekinilmektedir. Bu baðlamda Türkiye nin Kafkasya ve Orta Asya daki eski Sovyet cumhuriyetlerinde varlýðýný güçlendirmesi, kendisini daðýlma korkusundan kurtaramayan Rusya için özel bir endiþe ve rahatsýzlýk kaynaðýdýr. Bu endiþe Rusya içindeki demografik eðilimlerin Rus kökenli nüfus aleyhine geliþmesi ile daha da güçlenmektedir. 68

7 Prof. Dr. Ýlter TURAN Her ne kadar, Türkiye Rusya nýn yakýn çevre doktrinini kabul ederek, bu tanýma giren ülkelerden uzak durmasý, onlarla yakýn iliþkiler geliþtirmekten kaçýnmasý söz konusu deðilse de, iliþkilerinde Rusya nýn hassasiyetlerini gözetmek durumundadýr. Somutlaþtýracak olursak, Türkiye yakýn çevredeki amacýnýn Rusya yý dýþlamak olmadýðýný, iktisadi, siyasi ve kültürel dâhil çok yönlü iliþkiler geliþtirmeyi amaçladýðýný, bunun için çoðu alanda Rusya ile iþbirliði yapýlmasýnýn da mümkün olduðunu söz ve eylemleriyle göstermek durumundadýr. Yakýn çevrede yer alan ülkeler salt Rusya ya baðýmlý olmayý arzulamadýklarý için Türkiye nin artan varlýðýndan þikâyetçi deðillerdir. Ancak, bu varlýðýn Rusya nýn dýþlayýcý politikalarýný davet etmeyecek kalýplarda yürütülmesini istemektedirler. Doðal olarak, her iki ülkede de bir diðerinin yakýn çevredeki varlýðýný kabul etmeyen siyasi akýmlar bulunmaktadýr. Ancak, bunlarýn ülkelerin siyasetini belirlemekteki aðýrlýklarý sýnýrlýdýr. Türkiye nin izleyeceði politikalar, yakýn çevreden baþkalarýný dýþlamayý öngören Rus akýmlarýna desteði arttýrmamalýdýr. Petrol ve doðalgaz ulaþýmý ile ilgili deðerlendirmeler Büyük Oyun baþlýðý altýnda ayrýca ele alýnacaktýr. Her iki ülkede de dönem dönem ulusal bütünlüklerine meydan okuyan akýmlarla karþýlaþtýklarýndan ayrýlýkçýlýða dönük karþýlýklý bir duyarlýlýk sergilemek durumundadýrlar. Türkiye de Kafkas kökenli nüfusun bazý kesimlerinde Rusya daki ayrýlýkçý akýmlara sempati ile yaklaþýlmaktaysa da, resmi politika düzeyinde bu eylemlerden uzak durulmaktadýr. Yine de, dönem dönem Rusya bu akýmlara hoþgörü ile yaklaþýldýðýndan yakýnmýþtýr. Rusya nýn Türkiye deki ayrýlýkçý akýmlara yaklaþýmý (terörist örgütlenmeler dâhil) Türkiye nin Rusya daki ayrýlýkçý akýmlara yaklaþýmý ile baðlantýlýdýr. Bu alanda karþýlýklýlýðýn ödünsüz biçimde uygulanmasý dýþýnda bir yol izlenmesi mümkün gözükmemektedir. Son olarak, sorunlarýn görüþmelerle aþýlmasý, Türkiye nin Rusya ile iliþkilerine deðer verdiðinin gösterilmesi, karþýlýklý güven ortamýnýn oluþturulmasý ve sürdürülmesi için ülkemizin bu yöndeki giriþimleri baþlatmasý, mevcutlara destek olmasý gerekir. Bir iþbirliði niyetini ifade 69

8 Türk-Rus Ýliþkileri: Sorunlar ve Fýrsatlar eden fakat iþlerliði yüksek olmayan Karadeniz Ekonomik Ýþbirliði ve Karadeniz de arama kurtarma faaliyeti için oluþturulmuþ Blackseafor bunun örnekleridir. STRATEJÝK ÝLÝÞKÝLER Türkiye ve Rusya Soðuk Savaþ döneminde rakip kamplarda yer alýyorlardý ve Rusya nýn Türkiye den (sonradan geri alýndýðý ifade edilen) toprak talepleri dahi olmuþtu. Ýki kutuplu sistemde, Türkiye kendisini Sovyetlerin yayýlmacýlýðý tehlikesine en açýk ülkelerden biri olarak görüyor ve NATO nun en sadýk üyelerinden birini oluþturuyordu. Soðuk Savaþ sonrasý dönemde NATO nun eski iþlevinin önemli ölçüde ortadan kalktýðý düþünülmüþ, hatta belki de artýk böyle bir kuruluþa gerek kalmadýðý görüþü ifade edilmeðe baþlanmýþtýr. Bilahare, NATO nun ilk görev alaný dýþýnda bulunan bölgelerde de görev yaparak, baþta terör olmak üzere yumuþak güvenlik tehditleri ile mücadele etmesi üzerinde anlaþmaya varýlmýþtýr. NATO nun Batý Avrupalý üyeleri, Rusya Federasyonu nun Avrupa için Sovyetlere benzer bir askeri tehdit oluþturmadýðýný düþünmekte, dolayýsýyla NATO nun kuruluþundan itibaren ifa ettiði klasik iþlevini önemsememektedirler. Buna karþýlýk, bir dönem Varþova Paktý na üyelik yapmýþ NATO nun Doðu Avrupalý üyeleri, Rusya nýn Sovyetler benzeri bir yöneliþi temsil ettiðini ve güçlendikçe Doðu Avrupa yý yeniden hedef alabileceðini düþünmekte, ABD önderliðindeki eski NATO fikrini desteklemektedirler. Örneðin, Polonya nýn Amerikan füze kalkaný için radarlar yerleþtirilmesine izin vermesi bu biçimde açýklanabilir. Keza, Baltýk ülkelerinin Rusya nýn Gürcistan ý iþgali karþýsýnda hemen Tiflis e giderek destek mesajý vermeleri de ayný yaklaþýmýn bir ifadesidir. Rusya, büyük, nükleer güç sahibi, askeri olanaklarý geniþ, dýþ ve iç ihtilaflarýnda güç kullanmaya pek hazýr bir ülkedir. Dolayýsýyla Türkiye nin Rusya ile iyi iliþkilerine raðmen, güvenlik bakýmýndan Rusya yý denetlemeyi öngören bir NATO savunma sistemi içinde yer almasý zorunludur. Ayný saiklerle Türkiye nin NATO nun geniþlemesini de, Rus- 70

9 Prof. Dr. Ýlter TURAN ya nýn itirazlarýna raðmen desteklemesi gerekmektedir. Türkiye nin Rusya nýn stratejik gücünü baþka türlü dengeleme olanaðý bulunmamaktadýr. Türkiye nin Doðu ya açýlýmý Kafkaslar ve daha düþük oranda da Ýran üzerinden olmaktadýr. Rusya Kafkaslar (özellikle Ermenistan) üzerinden Ýran la baðlantý kurarak Türkiye nin de içinde yer aldýðý Batý savunma-siyaset-iktisat sisteminin Asya ya doðru uzanmasýný engellemek istemektedir. Bu çerçevede Ýran ile birlikte Hazar Denizi nde sýnýrlarýn yeniden belirlenmesine karþý çýkmýþ, Ýran a nükleer yardýmda bulunmuþ, Ermenistan ý himaye etmiþ ve Gürcü yönetiminin de beceriksizliklerinden yola çýkarak Gürcistan ý bölme gayreti içine girmiþtir. Özetle Batý dan Doðu ya uzanan Türk-Batý eksenine karþý Kuzey-Güney istikametinde uzanan Rus-Ýran ekseni ile set çekilmek istenmektedir. Türkiye nin buna izin vermemek için çok yönlü bir politika izlemesi gerekiyor. Gürcistan ýn baðýmsýzlýðý ve toprak bütünlüðü desteklenmeli ve bu konuda NATO nun aktif görev almasý için gayret gösterilmelidir. Azerbaycan-Ermenistan ihtilafýnýn bir çözüme baðlanmasý için uðraþ verilmeli, Ermenistan la iliþkilerin düzeltilmesine çalýþýlmalýdýr. Ýran la rejim uyumsuzluðu ve bölgesel rekabete raðmen, iliþkilerin geliþtirilmesi de zorunludur. Diðer yandan Orta Asya ülkelerinin de Doðu-Batý hattýnýn açýk tutulmasý konusunda zýmni desteði aranmalý, saðlanmalý ve sürdürülmelidir. Türk-Rus iliþkisinin stratejik yönünü deðerlendirirken, burada Türkiye-AB iliþkisinin belirleyici rolünü de mutlaka vurgulamak gerekmektedir. Türkiye AB ile ne kadar bütünleþirse, Rusya ile iliþkileri o oranda dengeli olacak, bölgesindeki ülkelerle iliþkilerinde de o oranda daha etkili olabilecektir. Bu nedenle, Türk-Rus stratejik dengesinin korunmasý için Türkiye nin AB üyeliði yönündeki çabalarýný duraksamadan sürdürmesi en uygun yol olacaktýr. Son olarak, Türkiye Rusya baþta dýþ iliþkilerinde uluslararasý hukuka uyulmasýnda ýsrarcý olmak zorundadýr. Hukuka baðlýlýk konusunda þöhret edinmesi, Türkiye nin elini gerek rakipleri gerekse dostlarý ara- 71

10 Türk-Rus Ýliþkileri: Sorunlar ve Fýrsatlar sýnda güçlendirir. Örneðin, Boðazlar dan geçiþin Montreux Sözleþmesi nde öngörüldüðü þekilde yürütülmesi bir yandan müttefiklerimizin tartýþmalý talepleri karþýsýnda direnme olanaðý vermekte, diðer yandan Türkiye nin istikrarlý ve güvenilebilir bir komþu olmasý Rusya yý rahatlatmaktadýr. BÜYÜK OYUN Türk-Rus iliþkilerinde son yýllarda Kafkas, Orta Asya ve Ýran petrol ve doðalgazýnýn dünya piyasalarýna nasýl ulaþtýrýlacaðýna dair rekabetin yoðunluk kazandýðý gözleniyor. Avrupa nýn ihtiyaç duyduðu doðalgaz ile geliþmiþ ekonomilerin hepsinin tükettiði petrolün baþlýca iki kaynaðý Rusya ile içinde Ýran, Türkmenistan ve Kazakistan ýn da yer aldýðý geniþletilmiþ Orta Doðu tanýmý içinde yer alan ülkelerdir. Esas tüketiciler, Kafkaslar-Orta Asya petrolünün ve özellikle doðalgazýnýn Rusya dýþýnda bir yoldan dünya piyasalarýna ulaþmasýný, böylece tedarik kaynaklarýnýn birbirinden baðýmsýz olmasýný istemektedirler. Rusya ise sevkiyatýn daha çok kendi topraklarý üzerinde yapýlmasýný istemektedir. Bunu baþaracak olursa Rusya Batý nýn tüketmeden yaþamakta zorlanacaðý bir kaynaðýn can alýcý bir miktarýný denetimi altýna alarak stratejik bir üstünlük yakalayacaktýr. Ayrýca, kendisi dýþýndaki üretici ülkeler üzerindeki nüfuzunu güçlendirirken, transit geçiþlerden de önemli kira geliri elde edecektir. Rusya nýn tekelciliðine karþý en uygun enerji nakil yollarý Türkiye üzerinden geçmektedir. Uzun zamandýr faal olan Kerkük-Yumurtalýk Hattý na üç yýl önce Bakü-Tiflis-Ceyhan Hattý eklenmiþtir, buna paralel bir doðalgaz hattý inþa edilmiþtir. Ýran dan Türkiye ye gelen doðalgaz hattýnýn zaman içinde Ýran gazýný Avrupa ya sevki öngörülmektedir. Þu anda Rusya Türkmen doðalgaz üretiminin çok büyük bölümünü uzun vadeli anlaþmalarla almaya yönelmiþ, ucuza aldýðý bu yakýtý uluslararasý piyasada cari olan fiyatlarla Türkiye ve Avrupa ya satmaktadýr. Türkmen gazýnýn da ya Hazar Denizi ni aþarak Bakü-Tiflis hattýna eklenmesi ya da Ýran Hattýna baðlanmasý söz konusudur. Körfez den gelen bir hattýn da bu sisteme dâhil edilmesi üzerinde çalýþýlmaktadýr. AB Rus- 72

11 Prof. Dr. Ýlter TURAN ya dan geçmeyen böyle bir hattý arzuladýðýný ifade etmektedir. Rusya da doðalgazýnýn bir bölümünü Türkiye ye ve Türkiye üzerinden Avrupa ya göndermektedir. Buna karþýlýk kendi petrolünün Türkiye üzerinden sevkine yanaþmadýðý gibi, Kazak petrolünün de BTC boru hattýndan gönderilmesine karþý çýkmaktadýr. Samsun-Ceyhan boru hattýna da uzun zaman direnmiþse de, kýsa bir süre önce bir Rus þirketi hatta ortak olacaðýný bildirmiþtir. Rusya artan petrol ihracatýný Karadeniz e ulaþtýrdýktan sonra Bulgaristan-Yunanistan üzerinden Akdeniz e ulaþtýrmak için yýl içinde bir anlaþma imzalamýþtýr. Görülebildiði kadar, Rusya Türkiye nin bir Doðu-Batý enerji koridoru olmasýný istememekte, muhtelif yöntemlerle bunu engellemeye çalýþmaktadýr. Bunlar arasýnda kendi nüfuzunun iþlediði ülkelerin BTC hattýna yönelmesini engellemek, kendi petrolünü Türkiye dýþýndaki kanallardan dünya piyasalarýna sevk etmek ve bazý spekülasyonlara göre Türkiye den geçen boru hatlarýnýn güvenliðini sorgulanýr duruma sokmak bulunmaktadýr. Sorun salt Türkiye yi ilgilendiren bir sorun deðildir. Dolayýsýyla, Türkiye Türkiye nin baðýmsýz bir enerji koridoru olmasýnýn önemini, özellikle enerjinin baþlýca tüketicisi olacak Batý Avrupa ülkelerine anlatmak ve onlarýn desteðini almak zorundadýr. Rusya nýn siyasi saiklerle bazý komþularýna enerji sevkini kýsýtlamasý ve Gürcistan da baþvurduðu gereksiz sertlik, Rusya ya aþýrý baðýmlýlýðýn riskli olduðunu yeterince göstermektedir. Ancak, Türkiye üzerinden geliþtirilecek enerji nakil sistemlerine Rusya nýn ticari ortak olmasýna engel olunmamalýdýr. Rusya nýn ticari ve siyasi olgularý ayrý tutmasýný teþvik etmek esastýr. Siyasi mülahazalarla Rusya yý ticaretten dýþlamak, Rusya nýn tutumuna hak verilmesine neden olacaktýr. 73

12 Türk-Rus Ýliþkileri: Sorunlar ve Fýrsatlar SONUÇ Türk-Rus iliþkilerine Türkiye nin yaklaþýmý Türkiye nin dýþ politikasýna genel yaklaþýmýnýn bir yansýmasý ya da uygulamasý biçiminde düþünülmelidir. Türkiye halihazýrda hýzla sanayileþen, dünya ekonomisine entegre olmuþ, Atlantik camiasýnýn Avrupa yakasýnda yerini almýþ, demokrasi-insan haklarý- pazar ekonomisini toplumsal ve siyasi düzeninin temeli olarak benimsemiþ, bölgesinde etkili bir ülkedir. Dýþ siyaset sorunlarýnýn çözümünde zor kullanmamayý benimsemiþtir. Türkiye ayrýca Kafkaslar, Balkanlar, Orta Doðu, Karadeniz, Doðu Akdeniz bölgelerinin buluþma noktasýnda, merkezi bir konumdadýr. Orta Asya ile kan ve kültürel baðlarý mevcuttur. Böyle bir ülkenin dünyanýn her bölgesiyle ve ülkesiyle iliþkileri olmasý tabiidir. Bu çerçevede Türkiye nin bir ülke ya da ülkeler grubuyla baðlantýlarý, iliþkileri kendisini diðerlerine karþý daha güçlü ve donanýmlý kýlmaktadýr. Bir örnekle açýklamak gerekirse, müttefiklerinin Güneydoðu da kullanýlmasýný istemedikleri için Türkiye ye satmak istemedikleri zýrhlý personel taþýyýcýlarýný Türkiye iyi iliþkilerinin bir sonucu olarak Rusya dan alabilmiþ, teröre karþý mücadelesini aksatmadan sürdürebilmiþtir. Rusya gibi bir büyük ülkeyle güçlü iliþkiler Türkiye için özel önem arz etmektedir. Yukarýdaki çözümlemeden görülebileceði gibi, iliþkiler bazý alanlarda rekabetçi, bazý alanlarda iþbirliðine uygun bir nitelik sergilemektedir. Türkiye güvenliði açýsýndan Batý savunma sistemi içinde yer almak mecburiyetindedir. Bunun veri kabul edilmesi koþuluyla Rusya ile çok yönlü dostane iliþkiler kurmamasý için bir neden yoktur. Sýk müttefikleriyle de olduðu gibi, dostane iliþkiler rekabetçi ve iþbirliðini öngören unsurlarý birlikte barýndýrmakta, ancak iliþkiler barýþçýl yöntemlerle yürütülmektedir. Rusya ile Atlantik camiasý ülkelerinin iliþkileri Gürcistan ýn iþgalinden sonra sancýlý bir döneme girmiþtir. Özellikle müttefikimiz Amerika Birleþik Devletleri Rusya nýn onaylanmasý mümkün olmayan eylemlerine sert cevaplar verilmesini arzulamaktadýr. Türkiye Rusya ya komþu bir ülke olarak iliþkilerin çatýþmalarý yoðunlaþtýrmayacak biçimde yürümesine gayret etmek ve uluslararasý hukukun gözetilmesinde ýsrar etmek mecburiyetindedir. 74

"GDO Yönetmeliði" tamam:gdo'suza GDO'suz demek yasak!.

GDO Yönetmeliði tamam:gdo'suza GDO'suz demek yasak!. "GDO Yönetmeliði" tamam:gdo'suza GDO'suz demek yasak!. GDO Yönetmeliði Resmi Gazete de yayýnlandý. Üreticileri ve tüketicileri büyük tehdit altýna sokacak yönetmenliði yayýnlýyoruz. Tarým ve Köyiþleri

Detaylı

Kafkaslarda Barýþa Giden Yol Savaþtan mý Geçmeli?

Kafkaslarda Barýþa Giden Yol Savaþtan mý Geçmeli? Kafkaslarda Barýþa Giden Yol Savaþtan mý Geçmeli? Dr. Ali Asker (*) AGÝT Minsk Grubu = AGÝT Turizmi Son birkaç aydan beri Azerbaycan siyasi terminolojisine yeni bir terim dahil edilmiþtir: AGÝT Turizmi.

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI 5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ Prof. Dr. Atilla SANDIKLI Karadeniz bölgesi; doğuda Kafkasya, güneyde Anadolu, batıda Balkanlar, kuzeyde Ukrayna ve Rusya bozkırları ile çevrili geniş bir havzadır.

Detaylı

SOSYAL BÝLÝMLER 1 TESTÝ (Sos 1)

SOSYAL BÝLÝMLER 1 TESTÝ (Sos 1) Dershanede doðru þýkkýnýz SOSYAL BÝLÝMLER1 TESTÝ (Sos1) Bu testte sýrasýyla, Tarih (113) Coðrafya (1423) Felsefe (2430) ile ilgili 30 soru vardýr. 1. Tarih öncesinde yaþayan insanlar, araç gereç yapýmýnda

Detaylı

Vergi Ýdaresindeki Deðiþimler (1.Bölüm) Pazar, 22 Ocak 2012

Vergi Ýdaresindeki Deðiþimler (1.Bölüm) Pazar, 22 Ocak 2012 Vergi Ýdaresindeki Deðiþimler (1.Bölüm) Pazar, 22 Ocak 2012 Vergi Ýdaresindeki Deðiþimler (1.Bölüm) Vergi Ýdaresindeki Deðiþimin Farkýnda mýsýnýz? Türkiyede pek çok kurumda gerçekleþen deðiþimler özellikle

Detaylı

mmo bülteni þubat 2005/sayý 81 doðalgaz temin ve tüketim politikalarý raporu da basýn mensuplarýna daðýtýlmýþtýr.

mmo bülteni þubat 2005/sayý 81 doðalgaz temin ve tüketim politikalarý raporu da basýn mensuplarýna daðýtýlmýþtýr. TÜRKÝYE DE DOÐAL GAZ TEMÝN VE TÜKETÝM POLÝTÝKALARI Basýna ve Kamuoyuna 10 Ocak 2005 Oda Baþkanýmýz Emin KORAMAZ Odamýzýn Doðalgaz alanýnda yaptýðý çalýþmalarý ve Türkiye deki Doðalgazýn durumu hakkýnda

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN*

ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN* 1.Giriþ ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN* Toplu olarak kullanýlmasýndan dolayý kolektif sosyal haklar arasýnda yer alan sendika hakký 1 ; bir devlete sosyal niteliðini veren

Detaylı

1. ABD Silahlı Kuvvetleri dünyanın en güçlü ordusu

1. ABD Silahlı Kuvvetleri dünyanın en güçlü ordusu 2016 yılında 126 ülkenin ordusu değerlendirilmiş ve dünyanın en güçlü orduları sıralaması yapılmıştır. Ülkenin sahip olduğu silahlı gücün yanında nüfusu, savaşabilecek ve askerlik çağına gelen insan sayısı,

Detaylı

TMMOB DANIÞMA KURULU 2. TOPLANTISI YAPILDI

TMMOB DANIÞMA KURULU 2. TOPLANTISI YAPILDI TMMOB DANIÞMA KURULU 2. TOPLANTISI YAPILDI TMMOB Danýþma Kurulu 38. Dönem 2. Toplantýsý 16 Nisan 2005'te Ankara'da TMMOB çalýþmalarý üzerine bilgilendirme ve TMMOB çalýþmalarýnýn deðerlendirilmesi gündemi

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Çepeçevre Karadeniz Devam Eden Sorunlar, Muhtemel Ortakl klar - Güney Kafkasya ve Gürcistan aç s ndan

Çepeçevre Karadeniz Devam Eden Sorunlar, Muhtemel Ortakl klar - Güney Kafkasya ve Gürcistan aç s ndan Çepeçevre Karadeniz Devam Eden Sorunlar, Muhtemel Ortakl klar - Güney Kafkasya ve Gürcistan aç s ndan Hasan Kanbolat 8 Ağustos ta Güney Osetya Savaşı başladığından beri Güney Kafkasya da politika üreten,

Detaylı

Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor!

Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor! Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor! Çin ABD savaşı kızışıyor. AB ile TTIP görüşmelerini sürdüren ABD`nin, TPP`yi olumlu sonuçlandırarak, Çin`in bölgede artan etkinliğini dengelemek açısından

Detaylı

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 27.12.2012 Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 000 Sinem KARADAĞ Gözde TOP Babasının denge siyasetini başarıyla yürüten İlham Aliyev, Azerbaycan ın bölgesel nitelikli

Detaylı

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir Yalnız z ufku görmek g kafi değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir 1 Günümüz bilgi çağıdır. Bilgisiz mücadele mümkün değildir. 2 Türkiye nin Jeopolitiği ; Yani Yerinin Önemi, Gücünü, Hedeflerini

Detaylı

Piyasa Kahvesi. Amerika Avrupa Asya. sürdüren Asya piyasalarýnda bu FED'in parasal geniþletmeyi sona

Piyasa Kahvesi. Amerika Avrupa Asya. sürdüren Asya piyasalarýnda bu FED'in parasal geniþletmeyi sona Piyasa Kahvesi 75.514 9.12 1.9332 : Yukarýdaki iþaretler kolon baþlarýnda belirtilen sürelerde beklediðimiz yönü göstermektedir. 1 7 gün ; : 1 hafta 3 Ay 3 aydan uzun süre Borsa Endeksin güne yatay baþlangýç

Detaylı

Örgüt Kültürü. da öðrenmek isteyecektir.

Örgüt Kültürü. da öðrenmek isteyecektir. NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ 1. "Azerbaycan Milli Güvenlik Stratejisi Belgesi", Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından 23 Mayıs 2007 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmiştir.

Detaylı

3. Eðitim - Öðrenim ve Saðlýk Kýrsal yörelerde (köylerde) eðitim ve saðlýk

3. Eðitim - Öðrenim ve Saðlýk Kýrsal yörelerde (köylerde) eðitim ve saðlýk A) Göçler Göçler ikiye ayrýlýr. a. Ýç göçler: Bir ülke içinde bir bölgeden bir baþka bölgeye ya da bir kentten bir baþka kente yapýlan göçtür. Kýsaca ayný ülke içinde yapýlan göçlerdir. Ýç göçler ülkenin

Detaylı

GİRİŞ. Anahtar kavramlar: Lojistik merkez, Kars, demir ipek yolu, kombine taşımacılık, enerji kaynakları, Avrupa, Çin, Orta Asya ve Kafkasya dır.

GİRİŞ. Anahtar kavramlar: Lojistik merkez, Kars, demir ipek yolu, kombine taşımacılık, enerji kaynakları, Avrupa, Çin, Orta Asya ve Kafkasya dır. LOJİSTİK MERKEZİNİN KARS TA KURULABİLİRLİĞİNE İLİŞKİN RAPOR GİRİŞ İki kutuplu sistem üzerine inşa edilen uluslararası ilişkiler teorileri, Soğuk Savaş sonrası dönemle birlikte yeni dünya düzenini açıklamakta

Detaylı

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SORULARI

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SORULARI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SORULARI 1- İtalya da etkili olan iklimler nelerdir? Yarımada İtalya sında ve adalarda, Akdeniz iklimi görülür. Kuzeyde, Po Ovası ve Alp eteklerinde karasal iklim egemendir. 2-İtalya

Detaylı

PETROL BORU HATLARININ ÇUKUROVA'YA KATKILARI VE ÇEVRESEL ETKİLERİ

PETROL BORU HATLARININ ÇUKUROVA'YA KATKILARI VE ÇEVRESEL ETKİLERİ Dosya PETROL BORU HATLARININ ÇUKUROVA'YA KATKILARI VE ÇEVRESEL ETKİLERİ Hüseyin ERKUL Yrd. Doç. Dr., İnönü Üniversitesi İ.İ.B.F. Kamu Yönetimi Bölümü herkul@inonu.edu.tr Yeliz AKTAŞ POLAT Arş. Gör., İnönü

Detaylı

Türkiye nin Nükleer Silahlanmaya Bakışı

Türkiye nin Nükleer Silahlanmaya Bakışı Bilge Strateji, Cilt 5, Sayı 9, Güz 2013, ss.9-13 Türkiye nin Nükleer Silahlanmaya Bakışı 1 Sinan ÜLGEN* Türkiye nin özellikle askeri alandaki nükleer stratejisine baktığımızda nükleer silahlanma konusunun

Detaylı

Engin Erkiner: Orta Asya ve Kafkasya daki doğal gazı Avrupa ülkelerine taşıması beklenen Nabucco boru hattı projesiyle ilgili imzalar törenle atıldı.

Engin Erkiner: Orta Asya ve Kafkasya daki doğal gazı Avrupa ülkelerine taşıması beklenen Nabucco boru hattı projesiyle ilgili imzalar törenle atıldı. Engin Erkiner: Orta Asya ve Kafkasya daki doğal gazı Avrupa ülkelerine taşıması beklenen Nabucco boru hattı projesiyle ilgili imzalar törenle atıldı. Planlanan, Türkmenistan dan başlayan Hazar Denizi nin

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: 9 HAZİRAN 2005 Ülke No: 75, MD I- GENEL BİLGİLER Resmi Adı Yönetim Şekli : Rusya Federasyonu : Federatif

Detaylı

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları 1. Almanya ve İtalya'nın; XIX. yüzyıl sonlarından itibaren İngiltere ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmelerinin en önemli nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir? A) Siyasi birliklerini

Detaylı

Olmak ya da Olmamak. Cumhuriyetin temel niteliklerine

Olmak ya da Olmamak. Cumhuriyetin temel niteliklerine 2007y ý l ý ü l k e - m i z için bir ol-mak ya da olmamak savaþýna sahne olacaða benziyor. AKP, çeþitli kesimlerden gelen uya-rýlara raðmen ülkemizi bir is-lâm devletine dönüþtürme tutkusundan vazgeçmedi,

Detaylı

A R A Þ. G Ö R. B A H A D I R B U M Ý N Ö Z A R S L A N

A R A Þ. G Ö R. B A H A D I R B U M Ý N Ö Z A R S L A N Kýbrýs A R A Þ. G Ö R. B A H A D I R B U M Ý N Ö Z A R S L A N Katýlým Ortaklýðý Belgelerinde ve Ulusal Programlarda Kýbrýs Sorunu Araþ. Gör. Bahadýr Bumin Özarslan (*) Giriþ Türkiye-Avrupa Birliði(AB)

Detaylı

Serbest ticaret satrancı

Serbest ticaret satrancı Serbest ticaret satrancı Türkiye nin sadece AB nin Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığı ülkelerle anlaşma yapabilmesi Türk dış ticaretini olumsuz etkiliyor. AB ile STA yapan bazı ülkeler Türkiye

Detaylı

2 Temmuz 2011 Staja baþlama sorularý ve cevaplarý Gönderen : guliz - 05/07/2011 16:30

2 Temmuz 2011 Staja baþlama sorularý ve cevaplarý Gönderen : guliz - 05/07/2011 16:30 2 Temmuz 2011 Staja baþlama sorularý ve cevaplarý Gönderen : guliz - 05/07/2011 16:30 2 TEMMUZ 2011 SMMM STAJA BAÞLAMA SINAVININ SORU VE CEVAPLARI 1) / 129 ÞÜPH. TÝC ALACAK KARÞ. 128 ÞÜPH.TÝC.ALAC. Cevap:

Detaylı

Rusya nın Yaptırımlarının Türkiye Ekonomisine Olası Etkileri

Rusya nın Yaptırımlarının Türkiye Ekonomisine Olası Etkileri Rusya nın Yaptırımlarının Türkiye Ekonomisine Olası Etkileri Aralık 2015 Eren Demir Uzman Yardımcısı İktisadi Araştırmalar Bölümü 1 Rusya nın Yaptırımlarının Türkiye Ekonomisine Olası Etkileri 24 Kasım

Detaylı

EKONOMÝDE GELÝÞMELER

EKONOMÝDE GELÝÞMELER 03 Þubat 2011 Perþembe Kemal AKAR Ýl Baþkan Yard. Ekonomi Ýþleri EKONOMÝDE GELÝÞMELER Kiþi Baþýna Milli Gelir 10 Bin Dolarý Aþtý Teþkilatýmýzýn Deðerli Mensuplarý, Kýymetli Yol Arkadaþlarým, Ak Parti bayraðýnýn

Detaylı

Merkez Strateji Enstitüsü. Türkiye-Rusya İlişkileri Mevcut Durumu ve Geleceği

Merkez Strateji Enstitüsü. Türkiye-Rusya İlişkileri Mevcut Durumu ve Geleceği Merkez Strateji nstitüsü Türkiye-Rusya İlişkileri Mevcut Durumu ve Geleceği 1 Türkiye-Rusya İlişkilerinin Tarihsel Seyri: Savaş-Kriz-İşbirliği Savaş Kriz İşbirliği 16. yy 1917 1940 1990 2011 2015 2 Türkiye-Rusya

Detaylı

ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ

ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ STRATEJİK VİZYON BELGESİ ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ Ekonomi, Enerji ve Güvenlik; Yeni Fırsatlar ( 20-22 Nisan 2016, Pullman İstanbul Otel, İstanbul ) Karadeniz - Kafkas coğrafyası, tarih boyunca

Detaylı

Endi eli yimserlik Kamuoyu Beklentilerinde Pozitif Trend Devam Ediyor Genel Seçim Sürecine AKP Önde Giriyor, CHP Takipte de Bahar Havasý Türkiye nin LoveMarklarý Arçelik-Adidas-Nokia-LCWaikiki-Beko Türkiye

Detaylı

2017 yılı İhracatçı Eğilim Araştırması. 1. Çeyrek Gerçekleşme 2. Çeyrek Beklenti Sonuçları

2017 yılı İhracatçı Eğilim Araştırması. 1. Çeyrek Gerçekleşme 2. Çeyrek Beklenti Sonuçları 2017 yılı İhracatçı Eğilim Araştırması 1. Çeyrek Gerçekleşme 2. Çeyrek Beklenti Sonuçları EĞİLİM ARAŞTIRMASI SONUÇLARI 2 İller İZMIR 8% İSTANBUL 50% BURSA 8% ANKARA 7% KOCAELI 3% KONYA 2% KAYSERI 2% MANISA

Detaylı

MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ

MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK ANALİZ VE DEĞERLENDİRME DAİRESİ 31.12.2013 ANKARA 1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 3 MOTORLU KARA

Detaylı

JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK

JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, TPQ yla gerçekleştirdiği özel söyleşide Rusya ile yaşanan gerginlikten Ukrayna nın

Detaylı

KÜRESEL EKONOMİK ÇEVRE

KÜRESEL EKONOMİK ÇEVRE II. Bölüm KÜRESEL EKONOMİK ÇEVRE Doç. Dr. Olgun Kitapcı Akdeniz Üniversitesi, Pazarlama Bölümü 1 Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) BAZI KAVRAMLAR Bir ülke vatandaşlarının bir yıl için ürettikleri toplam mal

Detaylı

Liderlik Üzerine Bir Analiz

Liderlik Üzerine Bir Analiz Liderlik Üzerine Bir Analiz Liderlik Üzerine Bir Analiz Gerçekte lider ve liderlik kavramlarý iþletme yönetimi ve örgütsel davranýþ literatüründe her zaman önem taþýmýþtýr. Liderlik ile bilimsel çalýþmalar

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-16. 3 Mart 2015. Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-16. 3 Mart 2015. Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015 Sayı: 2015-16 BASIN DUYURUSU 3 Mart 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Ocak ayında tüketici fiyatları yüzde 1,10 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

Putzmeister Beton Pompalarý - Müþteri Postasý 6 Çerkezköy den Amerika ya beton pompasý Boya kalitesi nelerin göstergesidir Teknolojiye hazýr mýyýz Ýki seçenekli uygulama ile parça satýþlarý arttý Ýçindekiler

Detaylı

Enerji Politikalar aç s ndan Karadeniz Bölgesi

Enerji Politikalar aç s ndan Karadeniz Bölgesi Enerji Politikalar aç s ndan Karadeniz Bölgesi Prof. Dr. Werner Gumpel Avrupa Birliği ülkelerinin enerji politikasındaki durumları bilinmektedir: Bu ülkelerin enerji rezervleri kömür ve hidrokarbon ihtiyacını

Detaylı

Kafkasya da Etnik Grupların Boru Hatları Üzerindeki Etkisi

Kafkasya da Etnik Grupların Boru Hatları Üzerindeki Etkisi Kafkasya da Etnik Grupların Boru Hatları Üzerindeki Etkisi Onlarca etnik grubun yaşadığı Kafkasya bölgesi, kabaca Karadeniz ile Hazar Denizi arasında, İran, Türkiye ve Rusya nın kesiştiği bir noktada yer

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

1-Zihinsel kazanýmlar 2-Duyuþsal kazanýmlar 3-Bedensel kazanýmlar

1-Zihinsel kazanýmlar 2-Duyuþsal kazanýmlar 3-Bedensel kazanýmlar ÖÐRENME Öðrenme, bireyin çevresi ile etkileþimi sonucu kalýcý olan davranýþ kazanmasýdýr. Öðrenme planlý ve düzenli etkileþim sonucu olur. Eðitimde hedef, toplumun geliþimine katký saðlayacak bireyi geliþtirmektir.

Detaylı

MACARİSTAN ÜLKE RAPORU 31.03.2016

MACARİSTAN ÜLKE RAPORU 31.03.2016 MACARİSTAN ÜLKE RAPORU 31.03.2016 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Macaristan a ihracat yapan 246 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Yönetim Kurulu Başkanõ Tuncay Özilhan õn Antalya SİAD Konuşmasõ

Yönetim Kurulu Başkanõ Tuncay Özilhan õn Antalya SİAD Konuşmasõ TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanõ Tuncay Özilhan õn Antalya SİAD Konuşmasõ 26.02.2002/Antalya Antalya nõn değerli yöneticileri, sevgili Antalya SİAD lõ dostlar, sayõn

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2016-25. 31 Mayıs 2016. Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2016-25. 31 Mayıs 2016. Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016 Sayı: 2016-25 BASIN DUYURUSU 31 Mayıs 2016 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016 Enflasyon Gelişmeleri 1. Nisan ayında tüketici fiyatları yüzde 0,78 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI 2010 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Dönemi Zorunlu Dersler Uluslararası İlişkilerde Araştırma

Detaylı

Aralık 2014. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

Aralık 2014. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği Aralık 2014 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 12/2014 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2014 YILI KASIM AYI İHRACAT

Detaylı

interview INTERVIEW Ernst WELTEKE Haziran 99

interview INTERVIEW Ernst WELTEKE Haziran 99 söyleþi interview söyleþi - interview SÖYLEÞÝ(*) Ernst WELTEKE INTERVIEW Ernst Welteke is currently the Guvernor of the Central Bank of Essen State of Germany. He was recently elected as the Guvernor of

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2013 HAZİRAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Temmuz 2013 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI

Detaylı

$40,00 $30,00 $20,00 $10,00 $- 2013 2014 2015

$40,00 $30,00 $20,00 $10,00 $- 2013 2014 2015 Milyonlar Sinop Ekonomi Verileri - Değerlendirmesi Bu kısa analiz ile Sinop ilinin son 3 yıldaki dış ticaret performansı, açılan firma sayısı ve şirketlerin kurulu sermayesi, yatırım teşvik belge sayısı

Detaylı

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI (2015) GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İran ın nükleer programı üzerine dünya güçleri diye

Detaylı

VARANT BÜLTENİ 01.12.2015

VARANT BÜLTENİ 01.12.2015 VARANT BÜLTENİ 01.12.2015 Piyasalar Piyasalar Çin konusunda bardağın boş tarafına değil dolu tarafına bakmayı tercih ediyor. Çin imalat sanayi PMI rakamları Kasım ayında 49-50 bandında zayıf seyrini sürdürdü.

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ

ÖZEL EGE LİSESİ TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ ÖZEL EGE LİSESİ TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ Danışman Öğretmen:Şule YILDIZ Hazırlayanlar:Çisil ORDU Çağla BOZKURT Can ERGÖNEN Hilmi GÜVEN Ilgın İÇÖZÜ 2001/2002 İZMİR TEŞEKKÜR Okulumuzda gerçekleştirilen

Detaylı

Orta Asya daki satranç hamleleri

Orta Asya daki satranç hamleleri Orta Asya daki satranç hamleleri Enerji ve güvenlik en büyük rekabet alanı 1 Üçüncü on yılda Hazar Bölgesi enerji kaynakları Orta Asya üzerindeki rekabetin en ön plana çıktığı alan olacak. Dünya Bankası

Detaylı

Küresel Finansal Kriz ve Türkiye ye Etkileri

Küresel Finansal Kriz ve Türkiye ye Etkileri Küresel Finansal Kriz ve Türkiye ye Etkileri Selahattin Altýer (*) Dünya büyük bir finansal krizden geçmektedir. Finansal krizin reel sektörü de etkisi altýna alarak, küresel bir ekonomik krize dönmesi,

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Modern Muhafazakarlýk ve Liberal Politikalar Arasýnda Doðal Varlýklar: AKP nin Çevre Politikalarýna Bir Bakýþ

Modern Muhafazakarlýk ve Liberal Politikalar Arasýnda Doðal Varlýklar: AKP nin Çevre Politikalarýna Bir Bakýþ Modern Muhafazakarlýk ve Liberal Politikalar Arasýnda Doðal Varlýklar: AKP nin Çevre Politikalarýna Bir Bakýþ Bülent DURU * Adalet ve Kalkýnma Partisi nin çevre politikalarýný deðerlendirme amacýný taþýyan

Detaylı

Yükselen Değer Çin e Karşı Yeni İttifaklar mı Kurulacak?

Yükselen Değer Çin e Karşı Yeni İttifaklar mı Kurulacak? Önce ilk defa bir NATO üyesi ülke olan Türkiye de Anadolu Kartalı askeri tatbikatına Çin in davet edilmesi ve ardından da Çin Başbakanı Wen Jiabao nun Türkiye ziyareti dünyada yükselen bir değer olan Çin

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2012 YILI 9 AYLIK FAALİYET RAPORU

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2012 YILI 9 AYLIK FAALİYET RAPORU GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2012 YILI 9 AYLIK FAALİYET RAPORU 1.- Ekonominin Genel durumu Yılın üçüncü çeyreğinde dünya ekonomisinde büyüme kaygılarının

Detaylı

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Bilgilendirme Sunumu 22 Temmuz 214 Ankara 1 AJANDA 1) Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Görünüm 2) Dış Ticaretimizdeki Gelişmeler 3) Bölgesel Gelişmelerin Dış Ticaretimize

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER ABD de işsizlik başvuruları ve imalat sektörü PMI beklentilerin üzerinde gelirken, ikinci el konut satışlarında 4 aylık aradan sonra ilk kez artış yaşandı

Detaylı

Þiddete Maruz Kalan Kadýnlara Sunulan Hizmetler Þiddete Maruz Kalan Kadýnlara Sunulan Hizmetler Hazýrlayan Ebru Özberk T.C. Baþbakanlýk Kadýnýn Statüsü Genel Müdürlüðü Ekim 2008 Bu kitabýn basým, yayýn,

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI RAPOR: TÜRKİYE NİN LOJİSTİK GÖRÜNÜMÜ Giriş: Malumları olduğu üzere, bir ülkenin kalkınması için üretimin olması ve bu üretimin hedefe ulaşması bir zorunluluktur. Lojistik, ilk olarak coğrafyanın bir ürünüdür,

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Mart 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT

Detaylı

Piyasa Kahvesi. Amerika Avrupa Asya. olmakla birlikte Asya tarafýnda Temmuz ayýnda TÜFE, aylýk bazda

Piyasa Kahvesi. Amerika Avrupa Asya. olmakla birlikte Asya tarafýnda Temmuz ayýnda TÜFE, aylýk bazda Piyasa Kahvesi 74290 8.77 1.9301 : Yukarýdaki iþaretler kolon baþlarýnda belirtilen sürelerde beklediðimiz yönü göstermektedir. 1 7 gün ; : 1 hafta 3 Ay 3 aydan uzun süre Borsa Endeksin güne yatay baþlangýç

Detaylı

GÜNLÜK FOREX BÜLTENİ - 2 Ocak 2015

GÜNLÜK FOREX BÜLTENİ - 2 Ocak 2015 GÜNLÜK FOREX BÜLTENİ - 2 Ocak 2015 31.12.2014 Açılış Kapanış % EUR 1,21574 1,21032 0,44 ALTIN 1199,97 1187,95 1,00 TRY 2,32706 2,33598 0,38 EURTRY 2,81080 2,82963 0,67 JPY 119,465 119,791 0,27 1,55613

Detaylı

Amerika n n Olmad Deniz: Karadeniz

Amerika n n Olmad Deniz: Karadeniz Amerika n n Olmad Deniz: Karadeniz Yrd. Doç. Dr. Meşküre YILMAZ* Karadeniz, jeopolitik açıdan kapalı ve küçük bir deniz olmasına rağmen Türkiye ve Rusya hariç kıyısında bulunan ülkeler için dünyaya açılan

Detaylı

ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER

ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER Türkmenistan da Siyasal Rejimin Geleceği: İç ve Dış Dinamikler Açısından Bir Değerlendirme Yazar: Haluk ALKAN Özet: Türkmenistan, çok yönlü özelliklere sahip bir ülkedir. Sahip

Detaylı

İKTİSADİ GÖRÜNÜM VE PARA POLİTİKASI. 23 Aralık 2015 Ankara

İKTİSADİ GÖRÜNÜM VE PARA POLİTİKASI. 23 Aralık 2015 Ankara İKTİSADİ GÖRÜNÜM VE PARA POLİTİKASI 23 Aralık 2015 Ankara Özet: Makroekonomik Görünüm ve Para Politikası Sıkı para politikası duruşunun ve alınan makroihtiyati önlemlerin etkisiyle yıllık kredi büyüme

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Sinop ilinin Ocak-Ağustos dönemi dış ticareti Türkiye İstatistik Kurumu ndan (TÜİK) alınan veriler

Sinop ilinin Ocak-Ağustos dönemi dış ticareti Türkiye İstatistik Kurumu ndan (TÜİK) alınan veriler Sinop Ekonomi Verileri-Ağustos, 15 Dış Ticaret Genel Görünüm (Ocak-Ağustos, 15) Sinop ilinin Ocak-Ağustos dönemi dış ticareti Türkiye İstatistik Kurumu ndan (TÜİK) alınan veriler kapsamında değerlendirildiğinde

Detaylı

Orta Asya da Çin ve Rusya Enerji Rekabeti

Orta Asya da Çin ve Rusya Enerji Rekabeti Orta Asya da Çin ve Rusya Enerji Rekabeti 05.02.2013 Toplam 26.2 trilyon metreküp ispat edilen doğalgaz rezervleriyle dünyadaki ispat edilen doğalgaz kaynaklarının yüzde 11,7 sini elinde bulunduran Türkmenistan,

Detaylı

Doðal Unsurlar I - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar II - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý

Doðal Unsurlar I - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar II - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý Ödev Tarihi :... Ödev Kontrol Tarihi :... Kontrol Eden :... LYS COĞRAFYA Ödev Kitapçığı 1 (TM-TS) Doðal Unsurlar - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý Adý

Detaylı

Kaynak : CIA World Factbook

Kaynak : CIA World Factbook Türk Plastik ve Mamulleri, Ambalaj Sektörü ve Plastik İşleme Makine Üreticileri İçin SIRBİSTAN Pazarının Değerlendirmesi GENEL BİLGİLER : Barbaros Demirci Genel Müdür PAGEV EIU tahminine göre Sırbistan

Detaylı

KREDÝLÝ MENKUL KIYMET ÝÞLEMLERÝ ÇERÇEVE SÖZLEÞMESÝ

KREDÝLÝ MENKUL KIYMET ÝÞLEMLERÝ ÇERÇEVE SÖZLEÞMESÝ SANKO KREDÝLÝ MENKUL KIYMET ÝÞLEMLERÝ ÇERÇEVE SÖZLEÞMESÝ TARAFLAR Bir tarafta, SANKO MENKUL DEÐERLER A.Þ. (Bundan sonra ARACI KURUM olarak anýlacaktýr.) ile diðer tarafta.... bundan sonra kýsaca MÜÞTERÝ/LER

Detaylı

HALI SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI

HALI SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI 2015 HALI SEKTÖRÜ Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 Page 1 HALI SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI Ülkemizin halı ihracatı 2014 yılını %

Detaylı

NAZİLLİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ(TÜRKÇE) 2016/2017 EĞİTİM-ÖĞRETİM PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ

NAZİLLİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ(TÜRKÇE) 2016/2017 EĞİTİM-ÖĞRETİM PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ NAZİLLİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ(TÜRKÇE) 2016/2017 EĞİTİM-ÖĞRETİM PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ULU101 Uluslararası İlişkiler (3+0)6 Uluslararası ilişkilerin temel

Detaylı

AB CUSTOMS AGENCY ACADEMY

AB CUSTOMS AGENCY ACADEMY Özet Beyan 2013 AB Gümrük Müşavirliği ve Danışmanlık A.Ş Uzmanları Tarafından Hazırlanmıştır Tüm Hakları Saklıdır. https://www.abcustoms.eu SUNUŞ Dış ticaret mevzuatı sıklıkla revizyona tabi tutulması

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI Selahattin HAKMAN TÜSĐAD Enerji Çalışma Grubu Üyesi Sabancı Holding Enerji Grup Başkanı Enerji Arz ve Talebi 6000 (Mtoe) 5000 4000 3000 2000 1000 0 1980 2000 2006 2015

Detaylı

BİLGE ADAMLAR KURULU RAPORU

BİLGE ADAMLAR KURULU RAPORU BİLGE ADAMLAR KURULU RAPORU RAPOR NO: 58 HAZİRAN 2013 BİLGESAM YAYINLARI RAPOR NO: 58 Kütüphane Katalog Bilgileri: Yayın Adı: Türk-Rus İlişkileri Yazar: Doç. Dr. Fatih ÖZBAY ISBN: Sayfa Sayısı: 0 Yayına

Detaylı

MİLLİ GELİR VE BÜYÜME

MİLLİ GELİR VE BÜYÜME EYLÜL Gayrisafi Yurtiçi Hâsıla (GSYH), yılının. çeyreğinde, önceki yılın aynı dönemine göre %, oranında büyüdü.. çeyrek gelişim hızı ise, %, e yukarı yönlü revize edildi. Böylece Türkiye ekonomisi, yılın

Detaylı

Ekonomide Değişim. 15. ÇözümOrtaklığı Platformu. 15 Aralık

Ekonomide Değişim. 15. ÇözümOrtaklığı Platformu. 15 Aralık Ekonomide Değişim www.pwc.com.tr 15. ÇözümOrtaklığı Platformu Temel göstergelerde neler değişti? Ortalama Büyüme, % Milli gelir hesaplama yönteminde revizyon Ekonomik Büyüme Oranları % 12.0 10.0 8.0 6.0

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

GÜNE BAŞLARKEN 26.11.2014

GÜNE BAŞLARKEN 26.11.2014 GÜNE BAŞLARKEN 26.11.2014 USD/TRY Son dönemlerde Amerika dan gelen en iyi 6 aylık büyüme rallisinin ardından Amerikan Doları nda sert hareketlenmeler meydana geldi. Gelişmiş ekonomilerin yanı sıra gelişmekte

Detaylı

Mısır, Paraguay Merkez Bankaları ile Hong Kong Para Otoritesi gösterge faiz oranlarını değiştirmedi.

Mısır, Paraguay Merkez Bankaları ile Hong Kong Para Otoritesi gösterge faiz oranlarını değiştirmedi. Ekonomik Gündem FED Açık Komitesi (FOMC) dün sona eren toplantısında politika faizini değiştirmedi. Faiz artırımına gidilmemesinin sebebi olarak düşük seyreden enflasyon ve küresel ekonomide ki belirsiz

Detaylı

d-italya nın Akdeniz de hakimiyet kurma isteği

d-italya nın Akdeniz de hakimiyet kurma isteği I.DÜNYA SAVAŞI Sebepleri: a-almanya nın siyasi birliğini tamamlayarak, sömürgecilikte İngiltere ye rakip olması b -Fransa ve Almanya arasındaki Alsas-Loren bölgesi meselesi(fransa nın Sedan Savaşı nda

Detaylı

TAKIM KURMA. 4) Üyeler arasýnda yüksek derecede güven duygusu geliþmiþtir. 2. TAKIM ÝLE ÇALIÞMA GRUBU ARASINDAKÝ FARKLILIKLAR :

TAKIM KURMA. 4) Üyeler arasýnda yüksek derecede güven duygusu geliþmiþtir. 2. TAKIM ÝLE ÇALIÞMA GRUBU ARASINDAKÝ FARKLILIKLAR : NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

DEVRÝM ÝÇÝN SAVAÞMAYANA SOSYALÝST DENMEZ!

DEVRÝM ÝÇÝN SAVAÞMAYANA SOSYALÝST DENMEZ! DEVRÝM ÝÇÝN SAVAÞMAYANA SOSYALÝST DENMEZ! Silahlý Propaganda ve Gerilla Savaþý Nikaragua da Devrim ve Seçim Proletarya ve Sosyalist Siyasal Bilinç Demokratik Muhalefette Demokrat! Türkiye Devriminde Kürt

Detaylı

GENEL DEĞERLENDİRME TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

GENEL DEĞERLENDİRME TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI GENEL DEĞERLENDİRME Küresel kriz sonrası özellikle gelişmiş ülkelerde iktisadi faaliyeti iyileştirmeye yönelik alınan tedbirler sonucunda küresel iktisadi koşulların bir önceki Rapor dönemine kıyasla olumlu

Detaylı

SSK'NÝN DURUMU: SSK Neyin Sigortasý?

SSK'NÝN DURUMU: SSK Neyin Sigortasý? Türkiye'nin SSK'NÝN DURUMU: SSK Neyin Sigortasý? SSK'nin elindeki insan gücü ile sigortalýlara yeterli hizmet sunmasý olanaksýzdýr. 1999 yýlý itibariyle Türkiye'de 6.4 milyon aktif, 31 milyon da toplam

Detaylı

4/20/2015. Müşteri Değeri Tabanlı Fiyatlandırma. Maliyet tabanlı fiyatlandırma üretim, dağıtım ve satış maliyetlerinin üstüne prim eklenmesidir.

4/20/2015. Müşteri Değeri Tabanlı Fiyatlandırma. Maliyet tabanlı fiyatlandırma üretim, dağıtım ve satış maliyetlerinin üstüne prim eklenmesidir. Kullanılan Kaynaklar: -Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi -Altunışık, R., Özdemir, Ş. & Torlak, Ö. (2014). Pazarlama İlkeleri ve Yönetimi. Beta Basım:İstanbul. -Kotler, Philip & Armstrong,

Detaylı