Tipik bir yayınlayıcısı olan 232 U (72 y) da, yayınlanan çeşitli

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Tipik bir yayınlayıcısı olan 232 U (72 y) da, yayınlanan çeşitli"

Transkript

1 ALFA () BOZUNUMU 1903 te Rutherford, radyumun bozunmasından oluşan parçacıklarının elektrik ve manyetik alandaki sapmalarından yararlanarak yükünün kütlesine oranını ölçtü. Rutherford un deneylerinde d parçacıklar, havası boşaltılmış l ince duvarlı bir bölgeden sızarak odanın içine giriyorlardı. Yapılan atomik spektroskopi ölçümleri, odanın içinde helyum gazının varlığını ortaya çıkardı. Böylece 1909 yılında, parçacıklarının helyum çekirdekleri olduğunu buldu. Birçok ağır çekirdek (özellikle doğal radyoaktif seri üyeleri) yayınlayarak bozunurlar. yayınlanması bir Coulomb itmesi olayıdır. Bu durum ağır çekirdekler için önemlidir. Çünkü itici Coulomb kuvveti, yaklaşık A ile artan nükleer bağlanmağ kuvvetinden daha hızlı (Z ile) artar.

2 Tipik bir yayınlayıcısı olan 3 U (7 y) da, yayınlanan çeşitli parçacıklar için salınan enerjiler aşağıdaki tabloda verilmiştir. Bu parçacıklar arasında kendiliğinden bozunma, yalnızca parçacığı için mümkündür. Pozitif parçalanma enerjisine sahip 8 Be ve 1 C gibi bazı parçacıklar da ortaya çıkar ancak, parçalanma sabitleri ya kıyasla yok denecek kadar küçüktür. Bir çekirdeğin yayınlayıcısı olarak tanımlanması ii için, bozunumunun enerji bk bakımından yeterli olmasının yanında parçalanma sabitinin de çok küçük olması gerekir. Bugünkü tekniklerle, yarı-ömrün ~10 16 y dan daha az olmaması demektir. Yayınlanan Serbest bırakılan parçacık enerji (MeV) n 7,6 1 H 6,1 H 10,70 3 H 10,4 3 He 9,9 4 He +5,41 5 He,59 6 He 6,19 6 Li 3, Li 1,94

3 Temel Bozunma Reaksiyonları: parçacığının kendiliğinden yayınlanması aşağıdaki reaksiyonla ifade edilir: X X ' He ; He A A4 4 4 Z N Z N Bozunma işlemini anlamak için enerji, lineer momentum ve açısal momentumun korunumu yasalarını incelemek gerekir. İlk olarak enerjinin korunum ilkesini göz önüne alalım. X çekirdeğinin başlangıçta durgun olduğunu kabul edelim: m c m c T m c T X X ' X ' m m m c T T X X ' X '

4 Eşitliğin sol tarafındaki ifade, bozunmada açığa çıkan net enerjidir ve reaksiyonun Q değeri olarak adlandırılır: Q m m m c X X ' Q > 0 olması durumunda reaksiyon kendiliğinden gerçekleşir. Q değeriğ atomik kütle tablolarından l hesaplanabilir. Yukarıdaki ki bağıntıda elektron kütleleri birbirini yok eder. Kütleleri atomik kütle birimi (u) cinsinden ve c yi 931,50 MeV/u cinsinden ifade edersek, Q değeri MeV cinsinden elde edilir. Q değeri aynı zamanda bozunma ürünlerine verilen toplam kinetikik enerjiye eşittir: QT X ' T

5 Başlangıçta X çekirdeği durgun olduğu için çizgisel momentumu sıfırdır. Bu durumda, reaksiyon sonucunda oluşan X çekirdeğinin ve parçacığının çizgisel momentumları eşit büyüklükte ve zıt yönde olmalıdır. bozunumunda açığa çıkan enerji yaklaşık 5 MeV civarındadır. X ve parçacığığ içini T << mc olduğundan, ğ d göreceli olmayan kinematik kullanılabilir. [m 4uvec = MeV/u olduğundan m c 376 MeV]. p p ' 1 1 X p p T Q T m mx ' m mx ' m p 1 Q Q m m 1 1 m 1 mx ' m m X '

6 m 4 Q A 4 4 T Q Q 1 mx ' A4 4 A A 1 A4 4 Ağır çekirdekler için A 00 olduğu göz önüne alınırsa, parçacıklarının taşıdığı enerji Q değerinin % 98 ini ve X çekirdeği ise Q değerinin% sinitaşır. 5 MeV lik bir Q değeri için, oluşan ağırçekirdeğin geri tepme enerjisi 100 kev civarındadır. Bu enerji, katı içindeki atomları birbirine bağlayan enerjiden (< 10 ev) çok daha büyüktür. Geri tepen çekirdek radyoaktif kaynağın yüzeyine yakın bir noktada ise, kaynaktan kaçarak dışarı çıkabilir., bozunma zincirinin bir parçası ise, geri tepen çekirdeğin ğ kendisi radyoaktif olabilir. Radyoaktif maddenin vernik gibi ince bir tabaka ile kaplanmasıyla bu kaçaklar önlenebilir.

7 Bozunumunun sistematiği: Büyük parçalanma enerjili yayınlayıcılarının kısa yarı-ömürlere, küçük parçalanma enerjili yayınlayıcılarının uzun yarı-ömürlere sahip oldukları Geiger ve Nuttall tarafından fark edilmiştir. Örneğin, ğ Q =4,08 MeV enerjili 3 Th un yarı-ömrü 1, y iken, Q = 9,85 MeV enerjili 18 Th un yarı-ömrü 1,010 7 s dir. Enerjideki katlık artış, yarı-ömürde 10 4 çarpanı kadar bir değişim meydana getirmiştir. Aynı Z li yayınlayıcıları arasından, çift-z ve çift-n li çekirdekler için log(t 1/ )-Q grafiği çizilirse, Geiger-Nuttall kuralı olarak bilinen yarı-ömür ile bozunma enerjisi arasındaki ters orantı rahatlıkla görülebilir. Çift-tek, tek-çift ve tek-tek çekirdekler de genel eğilime uyarlar ancak, tümüyle düzgün eğriler vermezler.

8 Geiger-Nuttall kuralı olarak bilinen yarı-ömür ile bozunma enerjisi Geiger Nuttall kuralı olarak bilinen yarı ömür ile bozunma enerjisi arasındaki ters orantı (çift-z ve çift-n için çizilmiştir).

9 Ağır çekirdeklerin bozunma enerjilerinin, çekirdeğin kütle numarası ile değişimi aşağıda verilmiştir. A > 1 bölgesindeki verilere bakıldığında, bir çekirdeğe nötronların ilave edilmesiyle parçalanma enerjisinin azaldığı görülür. Geiger-Nuttall kuralına göre yarı-ömrü artar ve çekirdek daha kararlı hale gelmiş olur. A = 1 veya N = 16 civarında bir süreksizlik oluşur. Benzer bir durum N = 8 kapalı kabuğu civarında, nadir toprak elementi bozunumlarında da gözlenir. Bu iki sayının (8 ve 16) nükleer kbk kabuk modelindeki sihirli sayılar olduğuna dikkat ediniz.

10 Helyumun bağlanma enerjisi: e N B H m H Nm m He c 8,3 MeV Yarı-ampirik kütle formülü: AZ BaAaA azz ( 1) A a a A A /3 1/3 3/4 h y C sim. çift Q m m m c X X ' 4, 4, QB He B Z A B Z A

11 A1 ve Z1 yaklaşımı kullanılırsa, 8 Z Z Q8, 34a a A 4 a ZA (1 ) 4 a (1 ) 3a A 3 3AA A sonucu elde edilir. 1/3 1/3 7/4 h y C sim. çift 6 Th, 3 Th ve 0 Th için (Thoryum için Z = 90 dır) yukarıdaki formül kullanılarak hesaplanan Q değerleri, sırasıyla, 6,75 MeV, 5,71 ve 7,77 MeV bulunur. Aynı çekirdeklerin ölçülen Q değerleri ise, sırasıyla, 6,45 MeV, 4,08 MeV ve 8,95 MeV dir. Bu değerlerin kıyaslanabilir bir yaklaşımla uyumlu oldukları söylenebilir.

12 Yayınlanma teorisi: yayınlanması, 198 de G. Gamow, R. Gurney ve E. Condon tarafından geliştirilen ş kuantum mekaniksel bir teoriyle açıklanır. Bu teoride, parçacığının veürünçekirdeğin bozunum öncesinde ana çekirdeğin içinde olduğu varsayılır. Bu tek-cisim modeline göre, parçacıkları bir potansiyel kuyusu içinde hareket eder ve bozunumun gerçekleşmesi için bu engeli aşması gerekir. parçacığı ile kalan çekirdek arasındaki potansiyel enerjinin, aralarındaki uzaklıkla değişimi i i şekildeki gibidir. Q yatay çizgisi parçalanma enerjisidir. Coulomb potansiyeli içeriye doğru a yarıçapına kadar uzanır ve orada kesilir. a yarıçapı, çp, kalan çekirdek ile parçacığınınyarıçaplarının toplamıdır.

13 r < a olan küresel bölge, çekirdeğin içidir ve derinliği V 0 olan bir potansiyel kuyusunu temsil eder. Klasik olarak bu bölgede parçacığı Q+V 0 kinetik enerjisi ile hareket eder ve bölge dışına çıkamaz. Potansiyel Q enerjisinden büyük olduğuğ için a < r < b bölgesi bir potansiyel engeli oluşturur. r > b bölgesi, engelin dışında izinli bölgedir. Klasik olarak, potansiyel kuyusundaki parçacığı r > a bölgesine geçemez. gç Buna karşın, ş kuantum mekaniksel olarak, parçacıklarının bu bölgeye tünelleme yaparak geçmeleri olasıdır. parçacıklarının enerjisi engel yüksekliğine ne kadar yakınsa, engelden kaçma olasılığı o kadar yüksektir. Bir çekirdek üzerine gönderilen parçacıkları, gelme enerjileri engel yüksekliğinden çok küçük ise, Coulomb alanında saçılmaya uğrarlar. ğ

14 Bir yayınlayıcısının bozunma sabiti, tek-cisim teorisinde = fp ile verilir. Burada f, parçacığının ğ kendisini engel önünde bulma frekansı ve P ise engelden geçme olasılığıdır. parçacığının hızı v olmak üzere, f niceliğiaşağıdaki bağıntı ile verilir. f v R 0 V Q / R, kız çekirdek ve nın indirgenmiş kütlesi; R ise, -kız çekirdeğin temasta iken merkezleri arasındaki uzaklıktır. Örneğin, ğ 38 Uiçin bozunumunu göz önüne alalım. V 0=35 MeV ve Q=5 MeV olsun: 1/3 1/3 1/3 1/3 R R0 A A34 1 1, fm 9, u 3, f 475 4,75 10 s 1 1 Engeli delme olasılığı P, Bölüm- de verilen E < V 0 durumu için g ğ, 0 ç yapılan kuantum mekaniksel bir hesaplamayı gerektirir.

15 Bir boyutlu potansiyel engeli: m kütleli, E kinetik enerjili bir parçacık V 0 yüksekliğindeki bir potansiyel engeline soldan geliyor olsun: 0 x 0 (1. bölge) V 0 V x V0 0 xa (. bölge) E x=0 0 x a (3. bölge) x=a me k1 k3 k k m V 0 E k x Ae ikx Be ikx 1 kx x Ce De kx x Fe ikx Ge ikx x Fe Ge 3

16 + dan a doğru gelen parçacık olmadığından, G = 0 olmalıdır. Diğer taraftan, x x d 1 d 0'd da ; 1 ve dx dx d d a'd da ; 3 ve dx dx sınır koşulları dasağlanmalıdır. l d 3 A B C D (1) ik A B k C D () ka ka ika (3) ka ka ika (4) Ce De Fe k Ce De ikfe

17 (1) ve () denklemlerinden: AB CD k k k C 1 D 1 A AB CD ik ik ik (3) ve (4) denklemlerinden: k a k a ika Ce De Fe ka ka ika k Ce De ikfe C ika 1 ik e 1 1 F ka D 1 k e ik k e ika ka e F sonuçları elde edilir.

18 C ika 1 ik e 1 ka k e F D ika 1 ik e 1 k e ka F k k C1 D1 A ik ik F k ik k ik A e 1 1 e 1 1 e 4 ik k ik k ika k a ka Bu bağıntı kullanılarak, parçacığın engeli geçme olasılığı F /A hesaplanabilir.

19 ika Fe ka A ik k e ik k e 4ikk ka Fe 4ikk ika A k e e k e e ikk e e ka ka ka ka ka ka Fe 4ikk ika A k k sinh ka 4ikkcosh ka A A A ve cosh x sinh x 1 k k A F sinh ka 1sinh ka 4kk

20 P F 1 A k k 1 sinh ka 4kk m m V0 E E k k V 0 kk m V V E 0 E 0 E E F 1 P A 1 V0 1 sinh ka 4 V 0 E E

21 Bir boyutlu dikdörtgen biçimindeki engel için hesaplanan bu sonuç, 1/r biçimindeki Coulomb potansiyeline doğrudan uygulanamaz ancak, olasılığın mertebesi hakkında bilgi verebilir. Bu olasılık, E enerjisinin üzerindeki engelin yüksekliği ğ ve genişliğine bağlıdır. r = a da Coulomb engelinin yüksekliği, B 1 zze 4 a 0 ifadesine i sahiptir. i Bu ifadede, d parçacığı ze yüküne ve Coulomb itmesini sağlayan kız çekirdek Ze yüküne sahiptir. Coulomb potansiyelinde engel yüksekliği, kliği r = a da (BQ) ve r = b de sıfırdır. Bu aralık için ortalama engel yüksekliği ve ortalama engel genişliğini, sırasıyla, 1 B Q ve 1 b a ile ifade edebiliriz.

22 Böylece, potansiyel engelinden geçme olasılığı bağıntısındaki k çarpanı, m 1 k B Q m olur. Tipik bir ağır çekirdek için (Z = 90, a =7,5fm)B engel yüksekliği yaklaşık 34MeV dir.busayısal değerle k çarpanı yaklaşık k olarak 1,65 fm 1 1 dir. parçacığının engeli terk ettiği i b yarıçapı, parçacığın enerjisi ile engel yüksekliğinin eşitlenmesiyle bulunur: b 1 zz' e 4 Q 0 Tipikik birağırçekirdekğ k ii için Q 6 MVi MeV ise b 4 fm bl bulunur.

23 1 k b a 1 yaklaşımı ş yapılarak, yp engeli geçme gç olasılığığ için yaklaşıkolarak, sinh k b b a k b a e 4 P e 1 k ba ifadesi ile verilir. Geçme olasılığı ifadesinde sinh (ka) önündeki katsayı, B = 34MeVve Q = 6MeVtipik değerleriğ için yaklaşık 1 dir. k, b ve a için yukarıda hesapladığımız sayısal değerler kullanılırsa, engeli geçme olasılığı için, P , ,510 e 10 5 değeri bulunur.

24 Böylece, s 1 ve t 1/ 700 s olur. Q =5MeValınırsa, b = 5 fm ve k = 1,665 fm 11 bulunur. Engeli geçme olasılığı için P 6, ve parçacığın kendisini engel önünde bulma frekansı f = 4,810 1 s 1 olarak hesaplanır. Buradan da 3,10 11 s 1 ve t 1/, s bulunur. Bu kaba hesaplama, Q = 5 MeV ile Q = 6 MeV arasında, t 1/ çok büyük oranlarda nasıldeğiştiğini açıklamaktadır. nin Coulomb engelini sonsuz küçük dr genişliğindeki bölmelere ayırırsak, çok sayıda ardışık dikdörtgenler biçiminde engeller elde ederiz. r den r+dr ye uzanan bir engeli delme olasılığı, V(r) engel yüksekliği olmak üzere, m dp exp dr V rq ile verilir.

25 a ve b arasındaki herhangi bir r değerindeki yüksekliği kliği Coulomb engelinin V r 1 zz e 4 r 0 ile verilir. Tüm engeli delme olasılığı, P e G bağıntısına sahiptir. Buradaki G, Gamov çarpanıdır ve b m 1/ G V r Q dr a ile verilir.

26 G 1/ b 1/ zze 4 0Q 4 0 r zze a m 1 dr 1/ b 1/ m zze r b a dr r b cos dr b cos sin d 1 r cos b 1/ cos 1 / 1 1 b bb I dr b sin d r b 1 a cos ab /

27 cos 1 / cos ab 1 ab / I b sin d b 1 cos d I b sin cos ab cos / 0 a sin cos 1 a / b 1 ve cos cos 1 a / b b a b I a a a b b b 1 b cos 1

28 G m 1/ zze 1 a a a bcos b b b a Q x b B kısaltması yapılırsa, sonucu elde edilir. Burada m zze 1 G cos x x 1 x Q 4 0 ifadesi i elde edilir. Çoğuğ bozunma durumlarında d x << 1 olduğundan, parantez içindeki terimi seriye açmak mümkündür: df f u f u u u0 du u0

29 u x f u cos u ve cos f u f 0 1 df df 1 sin f 1 1 du du u 1 u 0 u0 1 cos x x1x x x x Böylece, Gamov çarpanı G m Q zze x 4 0 olarak yazılabilir.

30 bozunumunun yarı-ömrü için ise: t 1/ 0,693 0,693 f P t a mc mc zze Q 1/ 0,693 exp c V0 Q c Q 4 0 B olarak bulunur.

31 Th izotoplarının hesaplanan -bozunumu yarı-ömürleri t 1/ (s) A Q (MeV) Ölçülen Hesaplanan 0 8, , ,13, , ,31 1,04 3, , ,5 6,010 7, ,77, , ,08 4,410 17, Hesaplanan ve ölçülen l yarı-ömürler arasındaki dki uyuşma tam olmasa da mertebe bakımından oldukça yakındır. Hesaplamalarda bir çok önemli ayrıntıyı ihmal ettik:

32 Bozunma olasılığı, Fermi ninaltın kuralı olarak bilinen (Bölüm-, Eş-.79) V dv E s i s bağıntısı kullanılarak hesaplanmalıdır. Hesaplamamızda ilk ve son nükleer dalga fonksiyonlarını hesaba katmadık. Buna ek olarak, parçacığının açısal momentumunum n göz önüne almadık ve çekirdeği 1,A 1/3 fm yarıçaplı bir küre kabul ettik. Hesaplamalarda çekirdek yarıçapının önemli bir rol oynadığını (f nin hesaplanmasında) unutmamak gerekir. Örneğin, yarıçap ifadesinin i i 1,5A 1/3 fmolması hlid halinde (yarıçapta % 4 lük bir değişim anlamına gelir) yarı-ömürler 5 çarpanı kadar değişir. Bu aşırı yüksek duyarlılık nedeniyle, çoğu zaman ölçülen yarı-ömürler nükleer yarıçapı belirlemek için kullanılır.

33 Bozunumunda açısal momentum ve parite: Açısal momentumu I i olan bir ilk nükleer durumdan, açısal momentumu I s olan bir son duruma geçişte, parçacığının açısal momentumu I i + I s ve I i I s arasındaki değerlere sahip olabilir. 4 He çekirdeğiğ ikiproton ve iki nötrondan oluşur. Bunlar 1s durumunda spinleri 0 olacak şekilde ikişer ikişer bağlaşırlar. Dolayısıyla, parçacığının nükleer spini sıfırdır ve bir bozunma süresince taşıdığı toplam açısal momentum tamamen yörüngesel karakterdedir ve bunu l ile göstereceğiz. parçacığınınğ dl dalga fonksiyonu l = l olmak üzere Y lm tarafından temsil edilir. yayınlanmasına eşlik eden 1 l parite değişimi 1 dır.

34 Böylece, parite korunumu ile hangi geçişlerin izinli hangi geçişlerin yasak olduğunu belirten bir seçim kuralına sahip oluruz. İlk ve son pariteler aynı ise l çift, farklı ise l tek olmalıdır. Şu ana kd kadar yaptığımızğ hesaplamalarda, bozunum işleminin çok önemli bir özelliğini ihmal ettik: verilen bir ilk durum, ürün çekirdekteki birçok farklı son durumlara bozunabilir. Bu özellik, bozunumunun ince yapısı olarak bilinir. i Yanda 4 Cm nin bozunumu gösterilmiştir. İlk durumun spini 0 dır ve parçacığının açısal momentumu l, son durumun açısal momentumu I s ye eşittir.

35 38 Pu nun birçok farklı durumlarının işgal edildiği görünmektedir. bozunumları farklı Q değerlerine ve farklı şiddetlere sahiptir. Şiddet, ilk ve son durumların dalga fonksiyonlarına ve l açısal momentumuna bağlıdır. Küresel koordinatlarda merkezcil potansiyel l(l+1)ħ /mr terimi daima pozitif olduğu için, a < r < b bölgesindeki potansiyel enerjiyi yükseltme etkisine sahiptir ve böylece, delinmesi gereken engelin kalınlığını artırır. Örneğin, + durumuna bozunma şiddeti taban durumuna bozunma şiddetinden iki nedenle daha düşüktür: ş birincisi, merkezcil potansiyel engeli yaklaşık 0,5 MeV kadar yükseltir ve ikincisi de, uyarılma enerjisinin Q yu 0,044 MeV kadar küçültmesidir. Bozunma şiddeti, bant boyunca yukarı doğru 8 + durumuna kadar aynı nedenlerle azalmaya devam eder.

36 Bozunma şiddetinin hiç olmadığı bazı durumlar da vardır: 0,968 MeV ve 0,986 MeV deki durumları, 1,070 MeV deki 3 + durumu ve 1,083 MeV deki 4 durumu. Bu durumlara bozunumu, parite seçim kuralı gereği ğ yasaklanmıştır. ş Örneğin, ğ 0 3 bozunumunda l = 3 olur. Bu da, ilk ve son durumlar arasındaparitedeğişikliğine neden olur. Böylece, geçişi mümkün, geçişi ise mümkün değildir. Benzer şekilde, 0 ve0 4 bozunumları pariteyi değiştirmez. Bu nedenle, 0 + ve bozunumları izinli değildir. -bozunma spektroskopisi: p parçacıkları, madde içerisindeki atom elektronları ile etkileşerek enerjilerini i i çok kısa bir mesafede tümüyleü kaybederler. Bu etkileşmeler sonucunda atomdan elektron kopararak iyonlaşmaya sebep olurlar. Enerjileri yüksek olan parçacıkları, enerjisi düşük olanlara göre çok daha fazla iyon oluştururlar.

37 parçacıklarının algılanması, bir malzeme içinden geçerken oluşturdukları iyon miktarları ölçülerek yapılır. Bunun için, i radyoaktif bir kaynaktan çıkan farklı enerjilerdeki parçacıklarının enerjilerini soğurabilecek malzemelerden yapılmış katı-hal dedektörleri kullanılır. Malzeme içerisinde oluşan bu iyonların miktarları, dedektör tarafından sayılarak bir elektrik sinyaline dönüştürülür. Bir sinyalin şiddeti, onu oluşturan iyonların sayısıyla orantılıdır. Böylece, belirli enerji değerlerinde, farklı iyon gruplarına ait sinyaller eldeedilmiş dil i olur. parçacıklarının hava molekülleriyle etkileşerek enerjilerini parçacıklarının hava molekülleriyle etkileşerek enerjilerini kaybetmemesi için, dedektör ve numune vakumda tutulur. Tipik bir -bozunum spektrumu şekildeki gibidir.

38 Fm p 100 α - bozunum Spektrumu

39 Ders notlarının hazırlanmasında kullanılan temel kaynak: Kenneth S. Krane Introductory Nuclear Physics John Wiley & Sons, New York, 1988.

DERS ÖĞRETİM PLANI. (Bölümden Bağımsız hazırlanmıştır

DERS ÖĞRETİM PLANI. (Bölümden Bağımsız hazırlanmıştır DERS ÖĞRETİM PLANI (Bölümden Bağımsız hazırlanmıştır TÜRKÇE 1 Dersin Adı: ÇEKİRDEK FİZİĞİ 2 Dersin Kodu: FZK3004 3 Dersin Türü: Zorunlu, 4 Dersin Seviyesi: Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 2011-2012 6 Dersin

Detaylı

görülmüştür. Bu sırada sabit nükleer yoğunluk (ρ) hipotezide doğrulanmış olup ραa olarak belirtilmiştir.

görülmüştür. Bu sırada sabit nükleer yoğunluk (ρ) hipotezide doğrulanmış olup ραa olarak belirtilmiştir. 4.HAFTA 2.1.3. NÜKLEER STABİLİTE Bulunan yarı ampirik formülle nükleer stabilite incelenebilir. Aşağıdaki şekil bilinen satbil çekirdekler için nötron sayısı N e karşılık proton sayısı Z nin çizimini içerir.

Detaylı

3.3. ÇEKİRDEK MODELLERİ

3.3. ÇEKİRDEK MODELLERİ 7. HAFTA 3.3. ÇEKİRDEK MODELLERİ Çekirdeği anlamak için temel tanımlamamız şu şekilde özetlenebilir: çekirdeğin içerisinde nükleonların nasıl hareket ettikleri ve nükleer kuvvetlerin nasıl davrandıklarıdır.

Detaylı

BÖLÜM 12-15 HARMONİK OSİLATÖR

BÖLÜM 12-15 HARMONİK OSİLATÖR BÖLÜM 12-15 HARMONİK OSİLATÖR Hemen hemen her sistem, dengeye yaklaşırken bir harmonik osilatör gibi davranabilir. Kuantum mekaniğinde sadece sayılı bir kaç problem kesin olarak çözülebilmektedir. Örnekler

Detaylı

8.04 Kuantum Fiziği Ders XII

8.04 Kuantum Fiziği Ders XII Enerji ölçümünden sonra Sonucu E i olan enerji ölçümünden sonra parçacık enerji özdurumu u i de olacak ve daha sonraki ardışık tüm enerji ölçümleri E i enerjisini verecektir. Ölçüm yapılmadan önce enerji

Detaylı

Manyetizma. Manyetik alan çizgileri, çizim. Manyetik malzeme türleri. Manyetik alanlar. BÖLÜM 29 Manyetik alanlar

Manyetizma. Manyetik alan çizgileri, çizim. Manyetik malzeme türleri. Manyetik alanlar. BÖLÜM 29 Manyetik alanlar ÖLÜM 29 Manyetik alanlar Manyetik alan Akım taşıyan bir iletkene etkiyen manyetik kuvvet Düzgün bir manyetik alan içerisindeki akım ilmeğine etkiyen tork Yüklü bir parçacığın düzgün bir manyetik alan içerisindeki

Detaylı

6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ

6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ 6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ 3.1 ÇEKİRDEK KUVVETLERİ 3.1.1. GENEL KARAKTERİSTİK Çekirdek hakkında çok fazla bir şey bilmezden önce yalnızca iki farklı etkileşim kuvveti bilinmekteydi.

Detaylı

İstatistiksel Mekanik I

İstatistiksel Mekanik I MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği 2007 Güz Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği -Fizik I 2013-2014 Dönme Hareketinin Dinamiği Nurdan Demirci Sankır Ofis: 364, Tel: 2924332 İçerik Vektörel Çarpım ve Tork Katı Cismin Yuvarlanma Hareketi Bir Parçacığın Açısal Momentumu Dönen Katı Cismin

Detaylı

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM 4.1. Giriş Bir önceki bölümde, hareket denklemi F = ma nın, maddesel noktanın yer değiştirmesine göre integrasyonu ile elde edilen iş ve enerji denklemlerini

Detaylı

J.J. Thomson (Ġngiliz fizikçi, 1856-1940), 1897 de elektronu keģfetti ve kütle/yük oranını belirledi. 1906 da Nobel Ödülü nü kazandı.

J.J. Thomson (Ġngiliz fizikçi, 1856-1940), 1897 de elektronu keģfetti ve kütle/yük oranını belirledi. 1906 da Nobel Ödülü nü kazandı. 1 5.111 Ders Özeti #2 Bugün için okuma: A.2-A.3 (s F10-F13), B.1-B.2 (s. F15-F18), ve Bölüm 1.1. Ders 3 için okuma: Bölüm 1.2 (3. Baskıda 1.1) Elektromanyetik IĢımanın Özellikleri, Bölüm 1.4 (3. Baskıda

Detaylı

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek GÜNEŞ 1- Büyüklük Güneş, güneş sisteminin en uzak ve en büyük yıldızıdır. Dünya ya uzaklığı yaklaşık 150 milyon kilometre, çapı ise 1.392.000 kilometredir. Bu çap, Yeryüzünün 109 katı, Jüpiter in de 10

Detaylı

Franck-Hertz deneyi: atomlarla kuantumlanmış enerji düzeyleri (1913)

Franck-Hertz deneyi: atomlarla kuantumlanmış enerji düzeyleri (1913) Franck-Hertz deneyi: atomlarla kuantumlanmış enerji düzeyleri (1913) Franck-Hertz deneyi elektron-atom çarpışma tesir kesitinde rezonansları göstermiştir. Şekil I: Franck-Hertz gereci. Katottan neşredilen

Detaylı

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak in http://ocw.mit.edu/terms ve http://tuba.acikders.org.tr

Detaylı

Geçen Derste. ρ için sınır şartları serinin bir yerde sona ermesini gerektirir. 8.04 Kuantum Fiziği Ders XXIII

Geçen Derste. ρ için sınır şartları serinin bir yerde sona ermesini gerektirir. 8.04 Kuantum Fiziği Ders XXIII Geçen Derste Verilen l kuantum sayılı açısal momentum Y lm (θ,φ) özdurumunun radyal denklemi 1B lu SD şeklinde etkin potansiyeli olacak şekilde yazılabilir, u(r) = rr(r) olarak tanımlayarak elde edilir.

Detaylı

Bugün için Okuma: Bölüm 1.5 (3. Baskıda 1.3), Bölüm 1.6 (3. Baskıda 1.4 )

Bugün için Okuma: Bölüm 1.5 (3. Baskıda 1.3), Bölüm 1.6 (3. Baskıda 1.4 ) 5.111 Ders Özeti #4 Bugün için Okuma: Bölüm 1.5 (3. Baskıda 1.3), Bölüm 1.6 (3. Baskıda 1.4 ) Ders #5 için Okuma: Bölüm 1.3 (3. Baskıda 1.6 ) Atomik Spektrumlar, Bölüm 1.7 de eģitlik 9b ye kadar (3. Baskıda

Detaylı

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI 1. Yarıyıl 1. Hafta ( 19.09.2011-23.09.2011 ) Nükleer reaktör türleri ve çalışma prensipleri Atomik boyuttaki parçacıkların yapısı Temel kavramlar Elektrostatiğin Temelleri,

Detaylı

Çift yarık: Foton saçılımı ve girişim deseninin matematiksel modeli

Çift yarık: Foton saçılımı ve girişim deseninin matematiksel modeli Çift yarık: Foton saçılımı ve girişim deseninin matematiksel modeli Girişim olayına ait daha çok sezgi geliştirmek üzere; kuantum sistemi ve (klasik) gereç arasındaki eşilişkilerin kuantum mekaniğinin

Detaylı

Radyoaktif Çekirdekler

Radyoaktif Çekirdekler NÜKLEER TIP Tıpta radyoaktif çekirdeklerin kullanılması esasen 1920 lerde önerilmiş ve 1940 larda kullanılmaya başlamıştır. Nükleer tıp görüntülemede temel, hasta vücudunda bir gama aktif bölge oluşturmak

Detaylı

Atomların Kuantumlu Yapısı

Atomların Kuantumlu Yapısı Atomların Kuantumlu Yapısı Yazar Yrd. Doç. Dr. Sabiha AKSAY ÜNİTE 4 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Atom modellerinin yapısını ve çeşitlerini, Hidrojen atomunun enerji düzeyini, Serileri, Laser ve

Detaylı

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez.

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez. MODERN ATOM TEORİSİ ÖNCESİ KEŞİFLER Dalton Atom Modeli - Elementler atom adı verilen çok küçük ve bölünemeyen taneciklerden oluşurlar. - Atomlar içi dolu küreler şeklindedir. - Bir elementin bütün atomları

Detaylı

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için http://ocw.mit.edu/terms ve http://tuba.acikders.org.tr

Detaylı

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Ders koordinatörü: Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜNGÖRMÜŞ mgungormus@turgutozal.edu.tr http://www.turgutozal.edu.tr/mgungormus/

Detaylı

T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ

T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ ÖĞRETİMİ PLANLAMA VE DEĞERLENDİRME Dr. Yücel KAYABAŞI ÖLÇME ARACI Hazırlayan : Hasan Şahin KIZILCIK 98050029457 Konu : Çekirdek

Detaylı

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu)

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu) BÖLÜM I GİRİŞ 1.1 Sinyal Bir sistemin durum ve davranış bilgilerini taşıyan, bir veya daha fazla değişken ile tanımlanan bir fonksiyon olup veri işlemde dalga olarak adlandırılır. Bir dalga, genliği, dalga

Detaylı

5.111 Ders Özeti #5. Ödev: Problem seti #2 (Oturum # 8 e kadar)

5.111 Ders Özeti #5. Ödev: Problem seti #2 (Oturum # 8 e kadar) 5.111 Ders Özeti #5 Bugün için okuma: Bölüm 1.3 (3. Baskıda 1.6) Atomik Spektrumlar, Bölüm 1.7, eşitlik 9b ye kadar (3. Baskıda 1.5, eşitlik 8b ye kadar) Dalga Fonksiyonları ve Enerji Düzeyleri, Bölüm

Detaylı

Newton un F = ma eşitliğini SD den türete bilir miyiz?

Newton un F = ma eşitliğini SD den türete bilir miyiz? burada yine kısmi integrasyon kullanıldı ve ± da Ψ ın yok olduğu kabul edildi. Sonuç olarak, p = p, yani p ˆ nin tüm beklenti değerleri gerçeldir. Bir özdeğer kendisine karşı gelen kararlı durumun beklenti

Detaylı

KİMYA -ATOM MODELLERİ-

KİMYA -ATOM MODELLERİ- KİMYA -ATOM MODELLERİ- ATOM MODELLERİNİN TARİHÇESİ Bir çok bilim adamı tarih boyunca atomun yapısı ile ilgili pek çok fikir ortaya atmış ve atomun yapısını tanımlamaya çalışmış-tır. Zaman içerisinde teknoloji

Detaylı

3.5. KOLLEKTİF MODEL 3.5.1. DEFORME ÇEKİRDEKLERDE ROTASYONEL HAREKET

3.5. KOLLEKTİF MODEL 3.5.1. DEFORME ÇEKİRDEKLERDE ROTASYONEL HAREKET .HAFTA.5. KOLLEKTİF MODEL.5.. DEFOME ÇEKİDEKLEDE OTASYONEL HAEKET N ve Z sayıları nadir toprak elementler ve aktinit çekirdeklerde olduğu gibi sihirli sayılardan uzaklaştıklarında küresel kabuk modeli

Detaylı

Newton un ikinci yasası: Bir cisim ivmesi cisim üzerine etki eden toplam kuvvet ile doğru orantılı cismin kütlesi ile ters orantılıdır.

Newton un ikinci yasası: Bir cisim ivmesi cisim üzerine etki eden toplam kuvvet ile doğru orantılı cismin kütlesi ile ters orantılıdır. Bölüm 5: Hareket Yasaları(Özet) Önceki bölümde hareketin temel kavramları olan yerdeğiştirme, hız ve ivme tanımlanmıştır. Bu bölümde ise hareketli cisimlerin farklı hareketlerine sebep olan etkilerin hareketi

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

Bu durumu, konum bazında bileşenlerini, yani dalga fonksiyonunu, vererek tanımlıyoruz : ) 1. (ikx x2. (d)

Bu durumu, konum bazında bileşenlerini, yani dalga fonksiyonunu, vererek tanımlıyoruz : ) 1. (ikx x2. (d) Ders 10 Metindeki ilgili bölümler 1.7 Gaussiyen durum Burada, 1-d de hareket eden bir parçacığın önemli Gaussiyen durumu örneğini düşünüyoruz. Ele alış biçimimiz kitaptaki ile neredeyse aynı ama bu örnek

Detaylı

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ Prof. Dr. Bektaş TEPE Canlıların Savunma Amaçlı Kimyasal Üretimi 2 Bu ünite ile; Canlılık öğretisinde kullanılan kimyasal kavramlar Hiyerarşi düzeyi Hiyerarşiden sorumlu atom

Detaylı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı DENEY 0 Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı Amaç: Ölçüm metodu ve cihazına bağlı hata ve belirsizlikleri anlamak, fiziksel bir niceliği ölçüp hata ve belirsizlikleri tespit etmek, nedenlerini açıklamak. Genel

Detaylı

R d N 1 N 2 N 3 N 4 /2 /2

R d N 1 N 2 N 3 N 4 /2 /2 . SÜREKLİ TEELLER. Giriş Kolon yüklerinin büyük ve iki kolonun birbirine yakın olmasından dolayı yapılacak tekil temellerin çakışması halinde veya arsa sınırındaki kolon için eksantrik yüklü tekil temel

Detaylı

BÖLÜM 2: ÇEKİRDEK FİZİĞİNDE TEMEL KONULAR

BÖLÜM 2: ÇEKİRDEK FİZİĞİNDE TEMEL KONULAR BÖLÜM 2: ÇEKİRDEK FİZİĞİNDE TEMEL KONULAR 2.1. ATOM ÇEKİRDEĞİ Rutherford, 1911 de atom çekirdeği modelini şu şekilde tanımladı. Onun tanımına göre atom 2 kısma ayrılmaktaydı. Bunlar pozitif yüklü çekirdek

Detaylı

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için http://ocw.mit.edu/terms ve http://tuba.acikders.org.tr

Detaylı

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata Hata Hesabı Hata Nedir? Herhangi bir fiziksel büyüklüğün ölçülen değeri ile gerçek değeri arasındaki farka hata denir. Ölçülen bir fiziksel büyüklüğün sayısal değeri, yapılan deneysel hatalardan dolayı

Detaylı

2. Işık Dalgalarında Kutuplanma:

2. Işık Dalgalarında Kutuplanma: KUTUPLANMA (POLARİZASYON). Giriş ve Temel ilgiler Işık, bir elektromanyetik dalgadır. Elektromanyetik dalgalar maddesel ortamlarda olduğu gibi boşlukta da yayılabilirler. Elektromanyetik dalgaların özellikleri

Detaylı

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz ve Birimler Çekirdek Elektron Elektron Yörüngesi Nötron Proton Nükleon Atom 18.05.2011 TAEK - ADHK 2

Detaylı

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER Dielektrik malzemeler; serbest elektron yoktur, yalıtkan malzemelerdir, uygulanan elektriksel alandan etkilenebilirler. 1 2 Dielektrik malzemeler Elektriksel alan

Detaylı

2007-2008 GÜZ YARIYILI MALZEME I Malzeme Bilimi ve Mühendisliğine Giriş Malzemelerin İç Yapısı 01.10.2007 1 ÖĞRETİM ÜYELERİ ve KAYNAKLAR Yrd.Doç.Dr. Şeyda POLAT Yrd.Doç.Dr. Ömer YILDIZ Ders Kitabı : Malzeme

Detaylı

MIT 8.02, Bahar 2002 Ödev # 2 Çözümler

MIT 8.02, Bahar 2002 Ödev # 2 Çözümler Adam S. Bolton bolton@mit.edu MIT 8.02, Bahar 2002 Ödev # 2 Çözümler 22 Şubat 2002 Problem 2.1 İçi boş bir metalik küre içerisindeki bir noktasal yükün elektrik alanı - Gauss Yasası İş Başında Bu problemi

Detaylı

The Physics of Particle Accelerators - Klaus Wille (1.3.5-1.3.6-1.3.7)

The Physics of Particle Accelerators - Klaus Wille (1.3.5-1.3.6-1.3.7) - Klaus Wille (1.3.5-1.3.6-1.3.7) 2 Temmuz 2012 HF Çalışma Topluluğu İçerik 1.3.5 - Doğrusal Hızlandırıcılar 1 1.3.5 - Doğrusal Hızlandırıcılar 2 3 Doğrusal Hızlandırıcılar Tüm elektrostatik hızlandırıcılar

Detaylı

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ 1.1. Giriş Kinematik, daha öncede vurgulandığı üzere, harekete sebep olan veya hareketin bir sonucu olarak ortaya çıkan kuvvetleri dikkate almadan cisimlerin hareketini

Detaylı

8.04 Kuantum Fiziği Ders IV. Kırınım olayı olarak Heisenberg belirsizlik ilkesi. ise, parçacığın dalga fonksiyonu,

8.04 Kuantum Fiziği Ders IV. Kırınım olayı olarak Heisenberg belirsizlik ilkesi. ise, parçacığın dalga fonksiyonu, Geçen Derste Kırınım olayı olarak Heisenberg belirsizlik ilkesi ΔxΔp x 2 Fourier ayrışımı Bugün φ(k) yı nasıl hesaplarız ψ(x) ve φ(k) ın yorumu: olasılık genliği ve olasılık yoğunluğu ölçüm φ ( k)veyahut

Detaylı

A B = A. = P q c A( X(t))

A B = A. = P q c A( X(t)) Ders 19 Metindeki ilgili bölümler 2.6 Elektromanyetik bir alanda yüklü parçacık Şimdi, kuantum mekaniğinin son derece önemli başka bir örneğine geçiyoruz. Verilen bir elektromanyetik alanda hareket eden

Detaylı

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için http://ocw.mit.edu/terms ve http://tuba.acikders.org.tr

Detaylı

04 Kasım 2010 TÜBİTAK ikince kademe seviyesinde Deneme Sınavı (Prof.Dr.Ventsislav Dimitrov)

04 Kasım 2010 TÜBİTAK ikince kademe seviyesinde Deneme Sınavı (Prof.Dr.Ventsislav Dimitrov) 04 Kasım 010 TÜBİTAK ikince kademe seviyesinde Deneme Sınavı (Prof.Dr.Ventsislav Dimitrov) Soru 1. Şamandıra. Genç ama yetenekli fizikçi Ali bir yaz boyunca, Karabulak köyünde misafirdi. Bir gün isimi

Detaylı

da. Elektronlar düşük E seviyesinden daha yüksek E seviyesine inerken enerji soğurur.

da. Elektronlar düşük E seviyesinden daha yüksek E seviyesine inerken enerji soğurur. 5.111 Ders Özeti #6 Bugün için okuma: Bölüm 1.9 (3. Baskıda 1.8) Atomik Orbitaller. Ders #7 için okuma: Bölüm 1.10 (3. Baskıda 1.9) Elektron Spini, Bölüm 1.11 (3. Baskıda 1.10) Hidrojenin Elektronik Yapısı

Detaylı

YOL PROJELERİNDE YATAY KURPTA YAPILACAK KÜBAJ HESABININ YENİDEN DÜZENLENMESİ

YOL PROJELERİNDE YATAY KURPTA YAPILACAK KÜBAJ HESABININ YENİDEN DÜZENLENMESİ YOL PROJELERİNDE YATAY KURPTA YAPILACAK KÜBAJ HESABININ YENİDEN DÜZENLENMESİ Yrd.Doc.Dr. Hüseyin İNCE ÖZET Yol projelerinde yatay kurpta enkesitler arasında yapılacak kübaj hesabında, kurbun eğrilik durumu

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

Mezon Molekülleri ve X(3872)

Mezon Molekülleri ve X(3872) Mezon Molekülleri ve X(3872) A. Özpineci Fizik Bölümü ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İZYEF 2013 Yeni fizik olduğundan emin miyiz? Yeni fizik olduğundan emin miyiz? = Yeni fizik olmasını istiyoruz, ama

Detaylı

Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör. Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26

Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör. Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26 Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26 İndüksiyon Nötr Maddenin indüksiyon yoluyla yüklenmesi (Bir yük türünün diğer yük türüne göre daha fazla olması)

Detaylı

BÖLÜM 36 NÜKLEER MANYETİK REZONANS

BÖLÜM 36 NÜKLEER MANYETİK REZONANS BÖLÜM 36 NÜKLEER MANYETİK REZONANS IR spektroskopisi, ışık salan elektrik alanının sebep olduğu geçişlerin en basit örneğini temsil ederken, NMR da osilasyon yapan manyetik alanın sebep olduğu geçişlerin

Detaylı

BÖLÜM 27 ÇOK ELEKTRONLU ATOMLAR

BÖLÜM 27 ÇOK ELEKTRONLU ATOMLAR BÖLÜM 27 ÇOK ELEKTRONLU ATOMLAR Şimdiye kadar, bağımsız parçacık modelinin (BPM), Helyum atomunun özdurumlarının nitel olarak doğru ifade edilmesini sağladığını öğrendik. Peki lityum veya karbon gibi iki

Detaylı

Radyasyon Fiziğine Giriş

Radyasyon Fiziğine Giriş AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ Radyasyon Fiziğine Giriş 2014 Yrd.Doç.Dr. Nina Tunçel Radyasyon Fiziğine Giriş 1. RADYASYON FİZİĞİNİN TEMELLERİ 1.1. GİRİŞ 1.1.1. Temel fizik sabitleri (dört anlamlı rakama yuvarlanmıştır

Detaylı

Elipsoid Üçgenlerinin Hesaplanması Yedek Hesap Yüzeyi olarak Küre

Elipsoid Üçgenlerinin Hesaplanması Yedek Hesap Yüzeyi olarak Küre Jeodezi 7 1 Elipsoid Üçgenlerinin Hesaplanması Yedek Hesap Yüzeyi olarak Küre Elipsoid yüzeyinin küçük parçalarında oluşan küçük üçgenlerin (kenarları 50-60 km den küçük) hesaplanmasında klasik jeodezide

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

Fizik 101: Ders 21 Gündem

Fizik 101: Ders 21 Gündem Fizik 101: Ders 21 Gündem Yer çekimi nedeninden dolayı tork Rotasyon (özet) Statik Bayırda bir araba Statik denge denklemleri Örnekler Asılı tahterevalli Asılı lamba Merdiven Ders 21, Soru 1 Rotasyon Kütleleri

Detaylı

3. EĞĐK DÜZLEMDE HAREKET Hazırlayanlar Arş. Grv. M. ERYÜREK Arş. Grv. H. TAŞKIN

3. EĞĐK DÜZLEMDE HAREKET Hazırlayanlar Arş. Grv. M. ERYÜREK Arş. Grv. H. TAŞKIN 3. EĞĐK DÜZLEMDE HAREKET Hazırlayanlar Arş. Gr. M. ERYÜREK Arş. Gr. H. TAŞKIN AMAÇ Eğik düzlemdeki imeli hareketi gözlemek e bu hareket için yol-zaman, hız-zaman ilişkilerini incelemek, yerçekimi imesini

Detaylı

Pratik Kuantum Tarifleri. Adil Usta kuantumcuadilusta@gmail.com

Pratik Kuantum Tarifleri. Adil Usta kuantumcuadilusta@gmail.com Pratik Kuantum Tarifleri Adil Usta kuantumcuadilusta@gmail.com İçindekiler 1 Açılış 1.1 Olası momentum değerleri............................ 3 1. Klasik limit.................................... 5 1 1

Detaylı

Infrared Spektroskopisi ve Kütle Spektrometrisi

Infrared Spektroskopisi ve Kütle Spektrometrisi Infrared Spektroskopisi ve Kütle Spektrometrisi 1 Giriş Spektroskopi, yapı tayininde kullanılan analitik bir tekniktir. Nümuneyi hiç bozmaz veya çok az bozar. Nümuneden geçirilen ışımanın dalga boyu değiştirilir

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız, tartışmalarımız, durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik

Detaylı

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir.

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir. Bir fuel cell in teorik açık devre gerilimi: Formülüne göre 100 oc altinda yaklaşık 1.2 V dur. Fakat gerçekte bu değere hiçbir zaman ulaşılamaz. Şekil 3.1 de normal hava basıncında ve yaklaşık 70 oc da

Detaylı

Geçiş olasılığımız (pertürbasyon teorisinde birinci mertebeden) c 1

Geçiş olasılığımız (pertürbasyon teorisinde birinci mertebeden) c 1 Ders 37 Metindeki ilgili bölümler 5.7 Elektrik dipol geçişleri burada Geçiş olasılığımız (pertürbasyon teorisinde birinci mertebeden) ince yapı sabitidir ve 4π 2 α P (i f) m 2 ωfi 2 N(ω fi ) n f, l f,

Detaylı

X-Işınları. Gelen X-ışınları. Geçen X-ışınları. Numan Akdoğan. akdogan@gyte.edu.tr

X-Işınları. Gelen X-ışınları. Geçen X-ışınları. Numan Akdoğan. akdogan@gyte.edu.tr X-Işınları 3. Ders: X-ışınlarının maddeyle etkileşmesi Gelen X-ışınları Saçılan X-ışınları (Esnek/Esnek olmayan) Soğurma (Fotoelektronlar)/ Fluorescence ışınları Geçen X-ışınları Numan Akdoğan akdogan@gyte.edu.tr

Detaylı

PERĐYODĐK ÇĐZELGE. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK

PERĐYODĐK ÇĐZELGE. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK PERĐYODĐK ÇĐZELGE Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK 8.1. PERĐYODĐK ÇĐZELGENĐN GELĐŞMESĐ 8.2. ELEMENTLERĐN PERĐYODĐK SINIFLANDIRILMASI Katyon ve Anyonların Elektron Dağılımları 8.3.FĐZĐKSEL ÖZELLĐKLERDEKĐ

Detaylı

Fizik 101: Ders 1 Mühendisler için Mekanik Günün konusu

Fizik 101: Ders 1 Mühendisler için Mekanik Günün konusu Fizik 101: Ders 1 Mühendisler için Mekanik Günün konusu Dersin kapsamı Öneriler Birimler e Ölçümler Temel birimler Birimler sistemi Birim sistemlerinden çeirme Boyut analizi 1-Boyutlu (1-D) Kinematik (özet)

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ EEKTRİK DEVREERİ-2 ABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ SERİ VE PARAE REZONANS DEVRE UYGUAMASI Amaç: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini ölçmek, rezonans eğrilerini

Detaylı

G = mg bağıntısı ile bulunur.

G = mg bağıntısı ile bulunur. ATIŞLAR Havada serbest bırakılan cisimlerin aşağı doğru düşmesi etrafımızda her zaman gördüğümüz bir olaydır. Bu düşme hareketleri, cisimleri yerin merkezine doğru çeken bir kuvvetin varlığını gösterir.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜNGÖRMÜŞ mgungormus@turgutozal.edu.tr. Ders asistanı: Fatih Kaya

Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜNGÖRMÜŞ mgungormus@turgutozal.edu.tr. Ders asistanı: Fatih Kaya Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜNGÖRMÜŞ mgungormus@turgutozal.edu.tr Ders asistanı: Fatih Kaya Hareket düzleminde etki ederse Veya hareket düzleminde bir bileşeni varsa F F d Cisme etki eden d Kuvvet F F Veya

Detaylı

A NEW SIMPLE APPROACH FOR ENTROPY AND CARNOT THEOREM

A NEW SIMPLE APPROACH FOR ENTROPY AND CARNOT THEOREM 1VRK Fl/JK DER.XEGI 22. FİZİK KONGRESİ, hi I 7 EYIJ I. 2004. 8 TR0500096 A NEW SIMPLE APPROACH FOR ENTROPY AND CARNOT THEOREM ELŞEN VELİ VELIEV Department of Physics, Kocaeli University, Atatürk Bulvarı

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ Anten Parametrelerinin Temelleri Samet YALÇIN Anten Parametrelerinin Temelleri GİRİŞ: Bir antenin parametrelerini tanımlayabilmek için anten parametreleri gereklidir. Anten performansından

Detaylı

BÖLÜM 34 SPEKTROSKOPİ: IŞIĞIN YER ALDIĞI MOLEKÜLER PROBLAR

BÖLÜM 34 SPEKTROSKOPİ: IŞIĞIN YER ALDIĞI MOLEKÜLER PROBLAR BÖLÜM 34 SPEKTROSKOPİ: IŞIĞIN YER ALDIĞI MOLEKÜLER PROBLAR Uygulamada, çok karmaşık ve zayıf karakterize edilmiş sistemler olsa bile prob moleküllere ihtiyaç duyabilir, reaktifliği, yapıyı, bağlanmayı,

Detaylı

FİZ4001 KATIHAL FİZİĞİ-I

FİZ4001 KATIHAL FİZİĞİ-I FİZ4001 KATIHAL FİZİĞİ-I Dr. Aytaç Gürhan GÖKÇE Katıhal Fiziği - I Dr. Aytaç Gürhan GÖKÇE 1 Giriş Bir kristali bir arada tutan şey nedir? Elektrostatik etkileşme elektronlar (-) ile + iyonlar arasındaki

Detaylı

Maddeye hareket veren kuvveti, Isaac Newton (1642-1727) aşağıdaki matematiksel ifadeyle tanımlamıştır.

Maddeye hareket veren kuvveti, Isaac Newton (1642-1727) aşağıdaki matematiksel ifadeyle tanımlamıştır. 1 1. TEMEL TARİF VE KAVRAMLAR (Ref. e_makaleleri) Kuvvet Maddeye hareket veren kuvveti, Isaac Newton (1642-1727) aşağıdaki matematiksel ifadeyle tanımlamıştır. F=ma Burada F bir madde parçacığına uygulanan

Detaylı

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =.

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =. 2014 2015 Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 1. Aşağıda verilen boşluklarara ifadeler doğru ise (D), yanlış ise (Y) yazınız. A. Fiziğin ışıkla

Detaylı

Nükleer Spektroskopi Arş. Gör. Muhammed Fatih KULUÖZTÜRK fatih.fizik@gmail.com

Nükleer Spektroskopi Arş. Gör. Muhammed Fatih KULUÖZTÜRK fatih.fizik@gmail.com BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ FİZİK BÖLÜMÜ BÖLÜM SEMİNERLERİ 26.03.2014 Nükleer Spektroskopi Arş. Gör. Muhammed Fatih KULUÖZTÜRK fatih.fizik@gmail.com NÜKLEER SPEKTROSKOPİ Radyasyon ve Radyoaktivite Radyasyon

Detaylı

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak.

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri kullanarak elektrik alan çizgilerinin

Detaylı

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü ÇEKME DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Mühendislik malzemeleri rijit olmadığından kuvvet altında deforme olup, şekil ve boyut değişiklikleri gösterirler. Malzeme özelliklerini anlamak üzere mekanik testler yapılır.

Detaylı

11.1 11.2. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti. 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti. 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı

11.1 11.2. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti. 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti. 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı 11.1 11. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı 11.5 Eksen Takımının Değiştirilmesi 11.6 Asal Eylemsizlik Momentleri

Detaylı

fonksiyonu için in aralığındaki bütün değerleri için sürekli olsun. in bu aralıktaki olsun. Fonksiyonda meydana gelen artma miktarı

fonksiyonu için in aralığındaki bütün değerleri için sürekli olsun. in bu aralıktaki olsun. Fonksiyonda meydana gelen artma miktarı 10.1 Türev Kavramı fonksiyonu için in aralığındaki bütün değerleri için sürekli olsun. in bu aralıktaki bir değerine kadar bir artma verildiğinde varılan x = x 0 + noktasında fonksiyonun değeri olsun.

Detaylı

Bölüm 7. Manyetik Alan ve. Manyetik Kuvvet. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley

Bölüm 7. Manyetik Alan ve. Manyetik Kuvvet. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley Bölüm 7 Manyetik Alan ve Manyetik Kuvvet Hedef Öğretiler Manyetik Kuvvet Manyetik Alan ve Manyetik Akı Manyetik Alanda Yüklerin hareketi Yarıiletkenlerde Manyetik Kuvvet hesabı Manyetik Tork Elektrik Motor

Detaylı

GEÇĐRĐMLĐ ELEKTRON MĐKROSKOBU

GEÇĐRĐMLĐ ELEKTRON MĐKROSKOBU GEÇĐRĐMLĐ ELEKTRON MĐKROSKOBU GĐRĐŞ TEM (Transmission Electron Microscope) Büyütme oranı 1Mx Çözünürlük ~1Å Fiyat ~1000 000 $ Kullanım alanları Malzeme Bilimi Biyoloji ÇALIŞMA PRENSĐBĐ Elektron tabancasından

Detaylı

Türev Uygulamaları. 4.1 Bağımlı Hız

Türev Uygulamaları. 4.1 Bağımlı Hız Bölüm 4 Türev Uygulamaları 4.1 Bağımlı Hız Eğer bir balonun içine hava pompalarsak, balonun hem yarıçapı hem de hacmi artar ve artış hızları birbirine bağımlıdır. Fakat, hacmin artış hızını doğrudan ölçmek

Detaylı

TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER

TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER Kaynak; Temel Mühendisliğine Giriş, Prof. Dr. Bayram Ali Uzuner 1 2 Duvar Altı (veya Perde Altı) Şerit Temeller (Duvar Temelleri) 3 Taş Duvar Altı Şerit Temeller Basit tek

Detaylı

BASİT HARMONİK HAREKET

BASİT HARMONİK HAREKET BASİT HARMONİK HAREKET Bir doğru üzerinde bulunan iki nokta arasında periyodik olarak yer değiştirme ve ivmesi değişen hareketlere basit harmonik hareket denir. Sarmal yayın ucuna bağlanmış bir cismin

Detaylı

Fizik bilimi nedir? Fizik Bilimi nedir? Fizik biliminin uğraşı alanları nelerdir? On5yirmi5.com. Fizik Bilimi nedir?

Fizik bilimi nedir? Fizik Bilimi nedir? Fizik biliminin uğraşı alanları nelerdir? On5yirmi5.com. Fizik Bilimi nedir? On5yirmi5.com Fizik bilimi nedir? Fizik Bilimi nedir? Fizik biliminin uğraşı alanları nelerdir? Yayın Tarihi : 22 Ekim 2012 Pazartesi (oluşturma : 11/28/2015) Fizik Bilimi nedir? Fizik, deneysel gözlemler

Detaylı

DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET

DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET AMAÇ: DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET Bir nesnenin sabit hızda, net kuvvetin etkisi altında olmadan, düzgün bir hat üzerinde hareket etmesini doğrulamak ve bu hızı hesaplamaktır. GENEL BİLGİLER:

Detaylı

ÇOKLU DENGELER -1. Prof.Dr.Mustafa DEMİR ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1

ÇOKLU DENGELER -1. Prof.Dr.Mustafa DEMİR ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1 ÇOKLU DENGELER -1 ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1 Kimyasal tepkimelerin bir çoğu, ortamda birden fazla tür olduğu ve bu türler arasında

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

Ahenk (Koherans, uyum)

Ahenk (Koherans, uyum) Girişim Girişim Ahenk (Koherans, uyum Ahenk (Koherans, uyum Ahenk (Koherans, uyum http://en.wikipedia.org/wiki/coherence_(physics#ntroduction Ahenk (Koherans, uyum Girişim İki ve/veya daha fazla dalganın

Detaylı

Fizik Terimler Sözlüğü - 2. Yönetici tarafından yazıldı Pazar, 08 Şubat 2009 09:34 - Son Güncelleme Pazar, 08 Şubat 2009 09:47 - K

Fizik Terimler Sözlüğü - 2. Yönetici tarafından yazıldı Pazar, 08 Şubat 2009 09:34 - Son Güncelleme Pazar, 08 Şubat 2009 09:47 - K - K - Kara delik: Kütlesel çekim kuvvetinin çok büyük olduğu hatta ışığı bile kendine çekebilen çok küçük kütleli sönmüş yıldızlardır. - Kalori:1 gram suyun sıcaklığını 1 Celcius artırmak için gerekli

Detaylı

SPEKTROSKOPİ. Spektroskopi ile İlgili Terimler

SPEKTROSKOPİ. Spektroskopi ile İlgili Terimler SPEKTROSKOPİ Spektroskopi ile İlgili Terimler Bir örnekteki atom, molekül veya iyonlardaki elektronların bir enerji düzeyinden diğerine geçişleri sırasında absorplanan veya yayılan elektromanyetik ışımanın,

Detaylı

8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği

8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği 2007 Güz Bu materyallerden alıntı yapmak ya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için

Detaylı

3.1 ATOM KÜTLELERİ... 75 3.2 MOL VE MOLEKÜL KAVRAMLARI... 77 3.2.1 Mol Hesapları... 79 SORULAR 3... 84

3.1 ATOM KÜTLELERİ... 75 3.2 MOL VE MOLEKÜL KAVRAMLARI... 77 3.2.1 Mol Hesapları... 79 SORULAR 3... 84 v İçindekiler KİMYA VE MADDE... 1 1.1 KİMYA... 1 1.2 BİRİM SİSTEMİ... 2 1.2.1 SI Uluslararası Birim Sistemi... 2 1.2.2 SI Birimleri Dışında Kalan Birimlerin Kullanılması... 3 1.2.3 Doğal Birimler... 4

Detaylı