Tipik bir yayınlayıcısı olan 232 U (72 y) da, yayınlanan çeşitli

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Tipik bir yayınlayıcısı olan 232 U (72 y) da, yayınlanan çeşitli"

Transkript

1 ALFA () BOZUNUMU 1903 te Rutherford, radyumun bozunmasından oluşan parçacıklarının elektrik ve manyetik alandaki sapmalarından yararlanarak yükünün kütlesine oranını ölçtü. Rutherford un deneylerinde d parçacıklar, havası boşaltılmış l ince duvarlı bir bölgeden sızarak odanın içine giriyorlardı. Yapılan atomik spektroskopi ölçümleri, odanın içinde helyum gazının varlığını ortaya çıkardı. Böylece 1909 yılında, parçacıklarının helyum çekirdekleri olduğunu buldu. Birçok ağır çekirdek (özellikle doğal radyoaktif seri üyeleri) yayınlayarak bozunurlar. yayınlanması bir Coulomb itmesi olayıdır. Bu durum ağır çekirdekler için önemlidir. Çünkü itici Coulomb kuvveti, yaklaşık A ile artan nükleer bağlanmağ kuvvetinden daha hızlı (Z ile) artar.

2 Tipik bir yayınlayıcısı olan 3 U (7 y) da, yayınlanan çeşitli parçacıklar için salınan enerjiler aşağıdaki tabloda verilmiştir. Bu parçacıklar arasında kendiliğinden bozunma, yalnızca parçacığı için mümkündür. Pozitif parçalanma enerjisine sahip 8 Be ve 1 C gibi bazı parçacıklar da ortaya çıkar ancak, parçalanma sabitleri ya kıyasla yok denecek kadar küçüktür. Bir çekirdeğin yayınlayıcısı olarak tanımlanması ii için, bozunumunun enerji bk bakımından yeterli olmasının yanında parçalanma sabitinin de çok küçük olması gerekir. Bugünkü tekniklerle, yarı-ömrün ~10 16 y dan daha az olmaması demektir. Yayınlanan Serbest bırakılan parçacık enerji (MeV) n 7,6 1 H 6,1 H 10,70 3 H 10,4 3 He 9,9 4 He +5,41 5 He,59 6 He 6,19 6 Li 3, Li 1,94

3 Temel Bozunma Reaksiyonları: parçacığının kendiliğinden yayınlanması aşağıdaki reaksiyonla ifade edilir: X X ' He ; He A A4 4 4 Z N Z N Bozunma işlemini anlamak için enerji, lineer momentum ve açısal momentumun korunumu yasalarını incelemek gerekir. İlk olarak enerjinin korunum ilkesini göz önüne alalım. X çekirdeğinin başlangıçta durgun olduğunu kabul edelim: m c m c T m c T X X ' X ' m m m c T T X X ' X '

4 Eşitliğin sol tarafındaki ifade, bozunmada açığa çıkan net enerjidir ve reaksiyonun Q değeri olarak adlandırılır: Q m m m c X X ' Q > 0 olması durumunda reaksiyon kendiliğinden gerçekleşir. Q değeriğ atomik kütle tablolarından l hesaplanabilir. Yukarıdaki ki bağıntıda elektron kütleleri birbirini yok eder. Kütleleri atomik kütle birimi (u) cinsinden ve c yi 931,50 MeV/u cinsinden ifade edersek, Q değeri MeV cinsinden elde edilir. Q değeri aynı zamanda bozunma ürünlerine verilen toplam kinetikik enerjiye eşittir: QT X ' T

5 Başlangıçta X çekirdeği durgun olduğu için çizgisel momentumu sıfırdır. Bu durumda, reaksiyon sonucunda oluşan X çekirdeğinin ve parçacığının çizgisel momentumları eşit büyüklükte ve zıt yönde olmalıdır. bozunumunda açığa çıkan enerji yaklaşık 5 MeV civarındadır. X ve parçacığığ içini T << mc olduğundan, ğ d göreceli olmayan kinematik kullanılabilir. [m 4uvec = MeV/u olduğundan m c 376 MeV]. p p ' 1 1 X p p T Q T m mx ' m mx ' m p 1 Q Q m m 1 1 m 1 mx ' m m X '

6 m 4 Q A 4 4 T Q Q 1 mx ' A4 4 A A 1 A4 4 Ağır çekirdekler için A 00 olduğu göz önüne alınırsa, parçacıklarının taşıdığı enerji Q değerinin % 98 ini ve X çekirdeği ise Q değerinin% sinitaşır. 5 MeV lik bir Q değeri için, oluşan ağırçekirdeğin geri tepme enerjisi 100 kev civarındadır. Bu enerji, katı içindeki atomları birbirine bağlayan enerjiden (< 10 ev) çok daha büyüktür. Geri tepen çekirdek radyoaktif kaynağın yüzeyine yakın bir noktada ise, kaynaktan kaçarak dışarı çıkabilir., bozunma zincirinin bir parçası ise, geri tepen çekirdeğin ğ kendisi radyoaktif olabilir. Radyoaktif maddenin vernik gibi ince bir tabaka ile kaplanmasıyla bu kaçaklar önlenebilir.

7 Bozunumunun sistematiği: Büyük parçalanma enerjili yayınlayıcılarının kısa yarı-ömürlere, küçük parçalanma enerjili yayınlayıcılarının uzun yarı-ömürlere sahip oldukları Geiger ve Nuttall tarafından fark edilmiştir. Örneğin, ğ Q =4,08 MeV enerjili 3 Th un yarı-ömrü 1, y iken, Q = 9,85 MeV enerjili 18 Th un yarı-ömrü 1,010 7 s dir. Enerjideki katlık artış, yarı-ömürde 10 4 çarpanı kadar bir değişim meydana getirmiştir. Aynı Z li yayınlayıcıları arasından, çift-z ve çift-n li çekirdekler için log(t 1/ )-Q grafiği çizilirse, Geiger-Nuttall kuralı olarak bilinen yarı-ömür ile bozunma enerjisi arasındaki ters orantı rahatlıkla görülebilir. Çift-tek, tek-çift ve tek-tek çekirdekler de genel eğilime uyarlar ancak, tümüyle düzgün eğriler vermezler.

8 Geiger-Nuttall kuralı olarak bilinen yarı-ömür ile bozunma enerjisi Geiger Nuttall kuralı olarak bilinen yarı ömür ile bozunma enerjisi arasındaki ters orantı (çift-z ve çift-n için çizilmiştir).

9 Ağır çekirdeklerin bozunma enerjilerinin, çekirdeğin kütle numarası ile değişimi aşağıda verilmiştir. A > 1 bölgesindeki verilere bakıldığında, bir çekirdeğe nötronların ilave edilmesiyle parçalanma enerjisinin azaldığı görülür. Geiger-Nuttall kuralına göre yarı-ömrü artar ve çekirdek daha kararlı hale gelmiş olur. A = 1 veya N = 16 civarında bir süreksizlik oluşur. Benzer bir durum N = 8 kapalı kabuğu civarında, nadir toprak elementi bozunumlarında da gözlenir. Bu iki sayının (8 ve 16) nükleer kbk kabuk modelindeki sihirli sayılar olduğuna dikkat ediniz.

10 Helyumun bağlanma enerjisi: e N B H m H Nm m He c 8,3 MeV Yarı-ampirik kütle formülü: AZ BaAaA azz ( 1) A a a A A /3 1/3 3/4 h y C sim. çift Q m m m c X X ' 4, 4, QB He B Z A B Z A

11 A1 ve Z1 yaklaşımı kullanılırsa, 8 Z Z Q8, 34a a A 4 a ZA (1 ) 4 a (1 ) 3a A 3 3AA A sonucu elde edilir. 1/3 1/3 7/4 h y C sim. çift 6 Th, 3 Th ve 0 Th için (Thoryum için Z = 90 dır) yukarıdaki formül kullanılarak hesaplanan Q değerleri, sırasıyla, 6,75 MeV, 5,71 ve 7,77 MeV bulunur. Aynı çekirdeklerin ölçülen Q değerleri ise, sırasıyla, 6,45 MeV, 4,08 MeV ve 8,95 MeV dir. Bu değerlerin kıyaslanabilir bir yaklaşımla uyumlu oldukları söylenebilir.

12 Yayınlanma teorisi: yayınlanması, 198 de G. Gamow, R. Gurney ve E. Condon tarafından geliştirilen ş kuantum mekaniksel bir teoriyle açıklanır. Bu teoride, parçacığının veürünçekirdeğin bozunum öncesinde ana çekirdeğin içinde olduğu varsayılır. Bu tek-cisim modeline göre, parçacıkları bir potansiyel kuyusu içinde hareket eder ve bozunumun gerçekleşmesi için bu engeli aşması gerekir. parçacığı ile kalan çekirdek arasındaki potansiyel enerjinin, aralarındaki uzaklıkla değişimi i i şekildeki gibidir. Q yatay çizgisi parçalanma enerjisidir. Coulomb potansiyeli içeriye doğru a yarıçapına kadar uzanır ve orada kesilir. a yarıçapı, çp, kalan çekirdek ile parçacığınınyarıçaplarının toplamıdır.

13 r < a olan küresel bölge, çekirdeğin içidir ve derinliği V 0 olan bir potansiyel kuyusunu temsil eder. Klasik olarak bu bölgede parçacığı Q+V 0 kinetik enerjisi ile hareket eder ve bölge dışına çıkamaz. Potansiyel Q enerjisinden büyük olduğuğ için a < r < b bölgesi bir potansiyel engeli oluşturur. r > b bölgesi, engelin dışında izinli bölgedir. Klasik olarak, potansiyel kuyusundaki parçacığı r > a bölgesine geçemez. gç Buna karşın, ş kuantum mekaniksel olarak, parçacıklarının bu bölgeye tünelleme yaparak geçmeleri olasıdır. parçacıklarının enerjisi engel yüksekliğine ne kadar yakınsa, engelden kaçma olasılığı o kadar yüksektir. Bir çekirdek üzerine gönderilen parçacıkları, gelme enerjileri engel yüksekliğinden çok küçük ise, Coulomb alanında saçılmaya uğrarlar. ğ

14 Bir yayınlayıcısının bozunma sabiti, tek-cisim teorisinde = fp ile verilir. Burada f, parçacığının ğ kendisini engel önünde bulma frekansı ve P ise engelden geçme olasılığıdır. parçacığının hızı v olmak üzere, f niceliğiaşağıdaki bağıntı ile verilir. f v R 0 V Q / R, kız çekirdek ve nın indirgenmiş kütlesi; R ise, -kız çekirdeğin temasta iken merkezleri arasındaki uzaklıktır. Örneğin, ğ 38 Uiçin bozunumunu göz önüne alalım. V 0=35 MeV ve Q=5 MeV olsun: 1/3 1/3 1/3 1/3 R R0 A A34 1 1, fm 9, u 3, f 475 4,75 10 s 1 1 Engeli delme olasılığı P, Bölüm- de verilen E < V 0 durumu için g ğ, 0 ç yapılan kuantum mekaniksel bir hesaplamayı gerektirir.

15 Bir boyutlu potansiyel engeli: m kütleli, E kinetik enerjili bir parçacık V 0 yüksekliğindeki bir potansiyel engeline soldan geliyor olsun: 0 x 0 (1. bölge) V 0 V x V0 0 xa (. bölge) E x=0 0 x a (3. bölge) x=a me k1 k3 k k m V 0 E k x Ae ikx Be ikx 1 kx x Ce De kx x Fe ikx Ge ikx x Fe Ge 3

16 + dan a doğru gelen parçacık olmadığından, G = 0 olmalıdır. Diğer taraftan, x x d 1 d 0'd da ; 1 ve dx dx d d a'd da ; 3 ve dx dx sınır koşulları dasağlanmalıdır. l d 3 A B C D (1) ik A B k C D () ka ka ika (3) ka ka ika (4) Ce De Fe k Ce De ikfe

17 (1) ve () denklemlerinden: AB CD k k k C 1 D 1 A AB CD ik ik ik (3) ve (4) denklemlerinden: k a k a ika Ce De Fe ka ka ika k Ce De ikfe C ika 1 ik e 1 1 F ka D 1 k e ik k e ika ka e F sonuçları elde edilir.

18 C ika 1 ik e 1 ka k e F D ika 1 ik e 1 k e ka F k k C1 D1 A ik ik F k ik k ik A e 1 1 e 1 1 e 4 ik k ik k ika k a ka Bu bağıntı kullanılarak, parçacığın engeli geçme olasılığı F /A hesaplanabilir.

19 ika Fe ka A ik k e ik k e 4ikk ka Fe 4ikk ika A k e e k e e ikk e e ka ka ka ka ka ka Fe 4ikk ika A k k sinh ka 4ikkcosh ka A A A ve cosh x sinh x 1 k k A F sinh ka 1sinh ka 4kk

20 P F 1 A k k 1 sinh ka 4kk m m V0 E E k k V 0 kk m V V E 0 E 0 E E F 1 P A 1 V0 1 sinh ka 4 V 0 E E

21 Bir boyutlu dikdörtgen biçimindeki engel için hesaplanan bu sonuç, 1/r biçimindeki Coulomb potansiyeline doğrudan uygulanamaz ancak, olasılığın mertebesi hakkında bilgi verebilir. Bu olasılık, E enerjisinin üzerindeki engelin yüksekliği ğ ve genişliğine bağlıdır. r = a da Coulomb engelinin yüksekliği, B 1 zze 4 a 0 ifadesine i sahiptir. i Bu ifadede, d parçacığı ze yüküne ve Coulomb itmesini sağlayan kız çekirdek Ze yüküne sahiptir. Coulomb potansiyelinde engel yüksekliği, kliği r = a da (BQ) ve r = b de sıfırdır. Bu aralık için ortalama engel yüksekliği ve ortalama engel genişliğini, sırasıyla, 1 B Q ve 1 b a ile ifade edebiliriz.

22 Böylece, potansiyel engelinden geçme olasılığı bağıntısındaki k çarpanı, m 1 k B Q m olur. Tipik bir ağır çekirdek için (Z = 90, a =7,5fm)B engel yüksekliği yaklaşık 34MeV dir.busayısal değerle k çarpanı yaklaşık k olarak 1,65 fm 1 1 dir. parçacığının engeli terk ettiği i b yarıçapı, parçacığın enerjisi ile engel yüksekliğinin eşitlenmesiyle bulunur: b 1 zz' e 4 Q 0 Tipikik birağırçekirdekğ k ii için Q 6 MVi MeV ise b 4 fm bl bulunur.

23 1 k b a 1 yaklaşımı ş yapılarak, yp engeli geçme gç olasılığığ için yaklaşıkolarak, sinh k b b a k b a e 4 P e 1 k ba ifadesi ile verilir. Geçme olasılığı ifadesinde sinh (ka) önündeki katsayı, B = 34MeVve Q = 6MeVtipik değerleriğ için yaklaşık 1 dir. k, b ve a için yukarıda hesapladığımız sayısal değerler kullanılırsa, engeli geçme olasılığı için, P , ,510 e 10 5 değeri bulunur.

24 Böylece, s 1 ve t 1/ 700 s olur. Q =5MeValınırsa, b = 5 fm ve k = 1,665 fm 11 bulunur. Engeli geçme olasılığı için P 6, ve parçacığın kendisini engel önünde bulma frekansı f = 4,810 1 s 1 olarak hesaplanır. Buradan da 3,10 11 s 1 ve t 1/, s bulunur. Bu kaba hesaplama, Q = 5 MeV ile Q = 6 MeV arasında, t 1/ çok büyük oranlarda nasıldeğiştiğini açıklamaktadır. nin Coulomb engelini sonsuz küçük dr genişliğindeki bölmelere ayırırsak, çok sayıda ardışık dikdörtgenler biçiminde engeller elde ederiz. r den r+dr ye uzanan bir engeli delme olasılığı, V(r) engel yüksekliği olmak üzere, m dp exp dr V rq ile verilir.

25 a ve b arasındaki herhangi bir r değerindeki yüksekliği kliği Coulomb engelinin V r 1 zz e 4 r 0 ile verilir. Tüm engeli delme olasılığı, P e G bağıntısına sahiptir. Buradaki G, Gamov çarpanıdır ve b m 1/ G V r Q dr a ile verilir.

26 G 1/ b 1/ zze 4 0Q 4 0 r zze a m 1 dr 1/ b 1/ m zze r b a dr r b cos dr b cos sin d 1 r cos b 1/ cos 1 / 1 1 b bb I dr b sin d r b 1 a cos ab /

27 cos 1 / cos ab 1 ab / I b sin d b 1 cos d I b sin cos ab cos / 0 a sin cos 1 a / b 1 ve cos cos 1 a / b b a b I a a a b b b 1 b cos 1

28 G m 1/ zze 1 a a a bcos b b b a Q x b B kısaltması yapılırsa, sonucu elde edilir. Burada m zze 1 G cos x x 1 x Q 4 0 ifadesi i elde edilir. Çoğuğ bozunma durumlarında d x << 1 olduğundan, parantez içindeki terimi seriye açmak mümkündür: df f u f u u u0 du u0

29 u x f u cos u ve cos f u f 0 1 df df 1 sin f 1 1 du du u 1 u 0 u0 1 cos x x1x x x x Böylece, Gamov çarpanı G m Q zze x 4 0 olarak yazılabilir.

30 bozunumunun yarı-ömrü için ise: t 1/ 0,693 0,693 f P t a mc mc zze Q 1/ 0,693 exp c V0 Q c Q 4 0 B olarak bulunur.

31 Th izotoplarının hesaplanan -bozunumu yarı-ömürleri t 1/ (s) A Q (MeV) Ölçülen Hesaplanan 0 8, , ,13, , ,31 1,04 3, , ,5 6,010 7, ,77, , ,08 4,410 17, Hesaplanan ve ölçülen l yarı-ömürler arasındaki dki uyuşma tam olmasa da mertebe bakımından oldukça yakındır. Hesaplamalarda bir çok önemli ayrıntıyı ihmal ettik:

32 Bozunma olasılığı, Fermi ninaltın kuralı olarak bilinen (Bölüm-, Eş-.79) V dv E s i s bağıntısı kullanılarak hesaplanmalıdır. Hesaplamamızda ilk ve son nükleer dalga fonksiyonlarını hesaba katmadık. Buna ek olarak, parçacığının açısal momentumunum n göz önüne almadık ve çekirdeği 1,A 1/3 fm yarıçaplı bir küre kabul ettik. Hesaplamalarda çekirdek yarıçapının önemli bir rol oynadığını (f nin hesaplanmasında) unutmamak gerekir. Örneğin, yarıçap ifadesinin i i 1,5A 1/3 fmolması hlid halinde (yarıçapta % 4 lük bir değişim anlamına gelir) yarı-ömürler 5 çarpanı kadar değişir. Bu aşırı yüksek duyarlılık nedeniyle, çoğu zaman ölçülen yarı-ömürler nükleer yarıçapı belirlemek için kullanılır.

33 Bozunumunda açısal momentum ve parite: Açısal momentumu I i olan bir ilk nükleer durumdan, açısal momentumu I s olan bir son duruma geçişte, parçacığının açısal momentumu I i + I s ve I i I s arasındaki değerlere sahip olabilir. 4 He çekirdeğiğ ikiproton ve iki nötrondan oluşur. Bunlar 1s durumunda spinleri 0 olacak şekilde ikişer ikişer bağlaşırlar. Dolayısıyla, parçacığının nükleer spini sıfırdır ve bir bozunma süresince taşıdığı toplam açısal momentum tamamen yörüngesel karakterdedir ve bunu l ile göstereceğiz. parçacığınınğ dl dalga fonksiyonu l = l olmak üzere Y lm tarafından temsil edilir. yayınlanmasına eşlik eden 1 l parite değişimi 1 dır.

34 Böylece, parite korunumu ile hangi geçişlerin izinli hangi geçişlerin yasak olduğunu belirten bir seçim kuralına sahip oluruz. İlk ve son pariteler aynı ise l çift, farklı ise l tek olmalıdır. Şu ana kd kadar yaptığımızğ hesaplamalarda, bozunum işleminin çok önemli bir özelliğini ihmal ettik: verilen bir ilk durum, ürün çekirdekteki birçok farklı son durumlara bozunabilir. Bu özellik, bozunumunun ince yapısı olarak bilinir. i Yanda 4 Cm nin bozunumu gösterilmiştir. İlk durumun spini 0 dır ve parçacığının açısal momentumu l, son durumun açısal momentumu I s ye eşittir.

35 38 Pu nun birçok farklı durumlarının işgal edildiği görünmektedir. bozunumları farklı Q değerlerine ve farklı şiddetlere sahiptir. Şiddet, ilk ve son durumların dalga fonksiyonlarına ve l açısal momentumuna bağlıdır. Küresel koordinatlarda merkezcil potansiyel l(l+1)ħ /mr terimi daima pozitif olduğu için, a < r < b bölgesindeki potansiyel enerjiyi yükseltme etkisine sahiptir ve böylece, delinmesi gereken engelin kalınlığını artırır. Örneğin, + durumuna bozunma şiddeti taban durumuna bozunma şiddetinden iki nedenle daha düşüktür: ş birincisi, merkezcil potansiyel engeli yaklaşık 0,5 MeV kadar yükseltir ve ikincisi de, uyarılma enerjisinin Q yu 0,044 MeV kadar küçültmesidir. Bozunma şiddeti, bant boyunca yukarı doğru 8 + durumuna kadar aynı nedenlerle azalmaya devam eder.

36 Bozunma şiddetinin hiç olmadığı bazı durumlar da vardır: 0,968 MeV ve 0,986 MeV deki durumları, 1,070 MeV deki 3 + durumu ve 1,083 MeV deki 4 durumu. Bu durumlara bozunumu, parite seçim kuralı gereği ğ yasaklanmıştır. ş Örneğin, ğ 0 3 bozunumunda l = 3 olur. Bu da, ilk ve son durumlar arasındaparitedeğişikliğine neden olur. Böylece, geçişi mümkün, geçişi ise mümkün değildir. Benzer şekilde, 0 ve0 4 bozunumları pariteyi değiştirmez. Bu nedenle, 0 + ve bozunumları izinli değildir. -bozunma spektroskopisi: p parçacıkları, madde içerisindeki atom elektronları ile etkileşerek enerjilerini i i çok kısa bir mesafede tümüyleü kaybederler. Bu etkileşmeler sonucunda atomdan elektron kopararak iyonlaşmaya sebep olurlar. Enerjileri yüksek olan parçacıkları, enerjisi düşük olanlara göre çok daha fazla iyon oluştururlar.

37 parçacıklarının algılanması, bir malzeme içinden geçerken oluşturdukları iyon miktarları ölçülerek yapılır. Bunun için, i radyoaktif bir kaynaktan çıkan farklı enerjilerdeki parçacıklarının enerjilerini soğurabilecek malzemelerden yapılmış katı-hal dedektörleri kullanılır. Malzeme içerisinde oluşan bu iyonların miktarları, dedektör tarafından sayılarak bir elektrik sinyaline dönüştürülür. Bir sinyalin şiddeti, onu oluşturan iyonların sayısıyla orantılıdır. Böylece, belirli enerji değerlerinde, farklı iyon gruplarına ait sinyaller eldeedilmiş dil i olur. parçacıklarının hava molekülleriyle etkileşerek enerjilerini parçacıklarının hava molekülleriyle etkileşerek enerjilerini kaybetmemesi için, dedektör ve numune vakumda tutulur. Tipik bir -bozunum spektrumu şekildeki gibidir.

38 Fm p 100 α - bozunum Spektrumu

39 Ders notlarının hazırlanmasında kullanılan temel kaynak: Kenneth S. Krane Introductory Nuclear Physics John Wiley & Sons, New York, 1988.

Potansiyel Engeli: Tünelleme

Potansiyel Engeli: Tünelleme Potansiyel Engeli: Tünelleme Şekil I: Bir potansiyel engelinde tünelleme E

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI. (Bölümden Bağımsız hazırlanmıştır

DERS ÖĞRETİM PLANI. (Bölümden Bağımsız hazırlanmıştır DERS ÖĞRETİM PLANI (Bölümden Bağımsız hazırlanmıştır TÜRKÇE 1 Dersin Adı: ÇEKİRDEK FİZİĞİ 2 Dersin Kodu: FZK3004 3 Dersin Türü: Zorunlu, 4 Dersin Seviyesi: Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 2011-2012 6 Dersin

Detaylı

Bohr Atom Modeli. ( I eylemsizlik momen ) Her iki tarafı mv ye bölelim.

Bohr Atom Modeli. ( I eylemsizlik momen ) Her iki tarafı mv ye bölelim. Bohr Atom Modeli Niels Hendrik Bohr, Rutherford un atom modelini temel alarak 1913 yılında bir atom modeli ileri sürdü. Bohr teorisini ortaya koyarak atomların çizgi spektrumlarının açıklanabilmesi için

Detaylı

görülmüştür. Bu sırada sabit nükleer yoğunluk (ρ) hipotezide doğrulanmış olup ραa olarak belirtilmiştir.

görülmüştür. Bu sırada sabit nükleer yoğunluk (ρ) hipotezide doğrulanmış olup ραa olarak belirtilmiştir. 4.HAFTA 2.1.3. NÜKLEER STABİLİTE Bulunan yarı ampirik formülle nükleer stabilite incelenebilir. Aşağıdaki şekil bilinen satbil çekirdekler için nötron sayısı N e karşılık proton sayısı Z nin çizimini içerir.

Detaylı

ALFA BOZUNUMU MEHMET YÜKSEL ÇÜ FBE FİZİK ABD ADANA-2010

ALFA BOZUNUMU MEHMET YÜKSEL ÇÜ FBE FİZİK ABD ADANA-2010 ALFA BOZUNUMU MEHME ÜKSEL ÇÜ FBE FİZİK ABD ADANA-010 İÇERİK 1. Giriş. Alfa (α) Parçacığı ve Özellikleri 3. Alfa Bozunuu Niçin Olur? 4. eel Alfa Bozunu Reaksiyonları 4.1. Alfa (α) Bozunuunda Enerji ve Moentu

Detaylı

Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel kavramlar Atomsal yapı

Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel kavramlar Atomsal yapı Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel kavramlar Atomsal yapı İçerik Temel kavramlar Atom modeli Elektron düzeni Periyodik sistem 2 Temel kavramlar Bütün maddeler kimyasal elementlerden oluşur.

Detaylı

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri 7 Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu 225 Test 1 in Çözümleri 1. Elektrikçe yüksüz parçacıklar olan fotonların kütleleri yoktur. Işık hızıyla hareket ettikleri için atom içerisinde bulunamazlar. Fotonlar

Detaylı

3.3. ÇEKİRDEK MODELLERİ

3.3. ÇEKİRDEK MODELLERİ 7. HAFTA 3.3. ÇEKİRDEK MODELLERİ Çekirdeği anlamak için temel tanımlamamız şu şekilde özetlenebilir: çekirdeğin içerisinde nükleonların nasıl hareket ettikleri ve nükleer kuvvetlerin nasıl davrandıklarıdır.

Detaylı

ATOM ATOMUN YAPISI 7. S I N I F S U N U M U. Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir.

ATOM ATOMUN YAPISI 7. S I N I F S U N U M U. Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir. ATO YAP Atomu oluşturan parçacıklar farklı yüklere sahiptir Atomda bulunan yükler; negatif yükler ve pozitif yüklerdir Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir Atomu oluşturan

Detaylı

Tek Boyutlu Potansiyeller: Potansiyel eşiği

Tek Boyutlu Potansiyeller: Potansiyel eşiği Tek Boyutlu Potansiyeller: Potansiyel eşiği Şekil I: V 0 yüksekliğindeki potansiyel eşiği. Parçacık soldan gelmekte olup, enerjisi E dir. Zamandan bağımsız bir durumu analiz ediyoruz ki burada iyi belirlenmiş

Detaylı

BÖLÜM 12-15 HARMONİK OSİLATÖR

BÖLÜM 12-15 HARMONİK OSİLATÖR BÖLÜM 12-15 HARMONİK OSİLATÖR Hemen hemen her sistem, dengeye yaklaşırken bir harmonik osilatör gibi davranabilir. Kuantum mekaniğinde sadece sayılı bir kaç problem kesin olarak çözülebilmektedir. Örnekler

Detaylı

FİSYON. Ağır çekirdekler nötronla bombardıman edildiklerinde bölünürler.

FİSYON. Ağır çekirdekler nötronla bombardıman edildiklerinde bölünürler. FİSYON Ağır çekirdekler nötronla bombardıman edildiklerinde bölünürler. Fisyon ilk defa 1934 te Ida Noddack tarafından önerilmiştir. Otto Hahn & Fritz Strassman Berlin (1938) de yaptıkları deneylerde hızlı

Detaylı

8.04 Kuantum Fiziği Ders XII

8.04 Kuantum Fiziği Ders XII Enerji ölçümünden sonra Sonucu E i olan enerji ölçümünden sonra parçacık enerji özdurumu u i de olacak ve daha sonraki ardışık tüm enerji ölçümleri E i enerjisini verecektir. Ölçüm yapılmadan önce enerji

Detaylı

SCHRÖDİNGER: Elektronun yeri (yörüngesi ve orbitali) birer dalga fonksiyonu olan n, l, m l olarak ifade edilen kuantum sayıları ile belirlenir.

SCHRÖDİNGER: Elektronun yeri (yörüngesi ve orbitali) birer dalga fonksiyonu olan n, l, m l olarak ifade edilen kuantum sayıları ile belirlenir. . ATOMUN KUANTUM MODELİ SCHRÖDİNGER: Elektronun yeri (yörüngesi ve orbitali) birer dalga fonksiyonu olan n, l, m l olarak ifade edilen kuantum sayıları ile belirlenir. Orbital: Elektronların çekirdek etrafında

Detaylı

A. ATOMUN TEMEL TANECİKLERİ

A. ATOMUN TEMEL TANECİKLERİ ÜNİTE 3 MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ 1. BÖLÜM MADDENİN TANECİKLİ YAPISI 1- ATOMUN YAPISI Maddenin taneciklerden oluştuğu fikri yani atom kavramı ilk defa demokritus tarafından ortaya atılmıştır. Örneğin;

Detaylı

6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ

6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ 6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ 3.1 ÇEKİRDEK KUVVETLERİ 3.1.1. GENEL KARAKTERİSTİK Çekirdek hakkında çok fazla bir şey bilmezden önce yalnızca iki farklı etkileşim kuvveti bilinmekteydi.

Detaylı

Manyetizma. Manyetik alan çizgileri, çizim. Manyetik malzeme türleri. Manyetik alanlar. BÖLÜM 29 Manyetik alanlar

Manyetizma. Manyetik alan çizgileri, çizim. Manyetik malzeme türleri. Manyetik alanlar. BÖLÜM 29 Manyetik alanlar ÖLÜM 29 Manyetik alanlar Manyetik alan Akım taşıyan bir iletkene etkiyen manyetik kuvvet Düzgün bir manyetik alan içerisindeki akım ilmeğine etkiyen tork Yüklü bir parçacığın düzgün bir manyetik alan içerisindeki

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM GENEL KİMYA ATOMUN ELEKTRON YAPISI Bohr atom modelinde elektronun bulunduğu yer için yörünge tanımlaması kullanılırken, kuantum mekaniğinde bunun yerine orbital tanımlaması kullanılır. Orbital, elektronun

Detaylı

İstatistiksel Mekanik I

İstatistiksel Mekanik I MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği 2007 Güz Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği -Fizik I 2013-2014 Dönme Hareketinin Dinamiği Nurdan Demirci Sankır Ofis: 364, Tel: 2924332 İçerik Vektörel Çarpım ve Tork Katı Cismin Yuvarlanma Hareketi Bir Parçacığın Açısal Momentumu Dönen Katı Cismin

Detaylı

J.J. Thomson (Ġngiliz fizikçi, 1856-1940), 1897 de elektronu keģfetti ve kütle/yük oranını belirledi. 1906 da Nobel Ödülü nü kazandı.

J.J. Thomson (Ġngiliz fizikçi, 1856-1940), 1897 de elektronu keģfetti ve kütle/yük oranını belirledi. 1906 da Nobel Ödülü nü kazandı. 1 5.111 Ders Özeti #2 Bugün için okuma: A.2-A.3 (s F10-F13), B.1-B.2 (s. F15-F18), ve Bölüm 1.1. Ders 3 için okuma: Bölüm 1.2 (3. Baskıda 1.1) Elektromanyetik IĢımanın Özellikleri, Bölüm 1.4 (3. Baskıda

Detaylı

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM 4.1. Giriş Bir önceki bölümde, hareket denklemi F = ma nın, maddesel noktanın yer değiştirmesine göre integrasyonu ile elde edilen iş ve enerji denklemlerini

Detaylı

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek GÜNEŞ 1- Büyüklük Güneş, güneş sisteminin en uzak ve en büyük yıldızıdır. Dünya ya uzaklığı yaklaşık 150 milyon kilometre, çapı ise 1.392.000 kilometredir. Bu çap, Yeryüzünün 109 katı, Jüpiter in de 10

Detaylı

Franck-Hertz deneyi: atomlarla kuantumlanmış enerji düzeyleri (1913)

Franck-Hertz deneyi: atomlarla kuantumlanmış enerji düzeyleri (1913) Franck-Hertz deneyi: atomlarla kuantumlanmış enerji düzeyleri (1913) Franck-Hertz deneyi elektron-atom çarpışma tesir kesitinde rezonansları göstermiştir. Şekil I: Franck-Hertz gereci. Katottan neşredilen

Detaylı

KİNETİK GAZ KURAMI. Doç. Dr. Faruk GÖKMEŞE Kimya Bölümü Hitit Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi 1

KİNETİK GAZ KURAMI. Doç. Dr. Faruk GÖKMEŞE Kimya Bölümü Hitit Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi 1 Kinetik Gaz Kuramından Gazların Isınma Isılarının Bulunması Sabit hacimdeki ısınma ısısı (C v ): Sabit hacimde bulunan bir mol gazın sıcaklığını 1K değiştirmek için gerekli ısı alışverişi. Sabit basınçtaki

Detaylı

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak in http://ocw.mit.edu/terms ve http://tuba.acikders.org.tr

Detaylı

Geçen Derste. ρ için sınır şartları serinin bir yerde sona ermesini gerektirir. 8.04 Kuantum Fiziği Ders XXIII

Geçen Derste. ρ için sınır şartları serinin bir yerde sona ermesini gerektirir. 8.04 Kuantum Fiziği Ders XXIII Geçen Derste Verilen l kuantum sayılı açısal momentum Y lm (θ,φ) özdurumunun radyal denklemi 1B lu SD şeklinde etkin potansiyeli olacak şekilde yazılabilir, u(r) = rr(r) olarak tanımlayarak elde edilir.

Detaylı

Bugün için Okuma: Bölüm 1.5 (3. Baskıda 1.3), Bölüm 1.6 (3. Baskıda 1.4 )

Bugün için Okuma: Bölüm 1.5 (3. Baskıda 1.3), Bölüm 1.6 (3. Baskıda 1.4 ) 5.111 Ders Özeti #4 Bugün için Okuma: Bölüm 1.5 (3. Baskıda 1.3), Bölüm 1.6 (3. Baskıda 1.4 ) Ders #5 için Okuma: Bölüm 1.3 (3. Baskıda 1.6 ) Atomik Spektrumlar, Bölüm 1.7 de eģitlik 9b ye kadar (3. Baskıda

Detaylı

Manyetik Alanlar. Benzer bir durum hareketli yükler içinde geçerli olup bu yüklerin etrafını elektrik alana ek olarak bir manyetik alan sarmaktadır.

Manyetik Alanlar. Benzer bir durum hareketli yükler içinde geçerli olup bu yüklerin etrafını elektrik alana ek olarak bir manyetik alan sarmaktadır. Manyetik Alanlar Manyetik Alanlar Duran ya da hareket eden yüklü parçacığın etrafını bir elektrik alanın sardığı biliyoruz. Hatta elektrik alan konusunda şu sonuç oraya konulmuştur. Durgun bir deneme yükü

Detaylı

Radyoaktif Çekirdekler

Radyoaktif Çekirdekler NÜKLEER TIP Tıpta radyoaktif çekirdeklerin kullanılması esasen 1920 lerde önerilmiş ve 1940 larda kullanılmaya başlamıştır. Nükleer tıp görüntülemede temel, hasta vücudunda bir gama aktif bölge oluşturmak

Detaylı

Çift yarık: Foton saçılımı ve girişim deseninin matematiksel modeli

Çift yarık: Foton saçılımı ve girişim deseninin matematiksel modeli Çift yarık: Foton saçılımı ve girişim deseninin matematiksel modeli Girişim olayına ait daha çok sezgi geliştirmek üzere; kuantum sistemi ve (klasik) gereç arasındaki eşilişkilerin kuantum mekaniğinin

Detaylı

ATOM NEDİR? -Atom elementin özelliğini taşıyan en küçük parçasına denir. Her canlı-cansız madde atomdan oluşmuştur.

ATOM NEDİR? -Atom elementin özelliğini taşıyan en küçük parçasına denir. Her canlı-cansız madde atomdan oluşmuştur. DERS: KİMYA KONU : ATOM YAPISI ATOM NEDİR? -Atom elementin özelliğini taşıyan en küçük parçasına denir. Her canlı-cansız madde atomdan oluşmuştur. Atom Modelleri Dalton Bütün maddeler atomlardan yapılmıştır.

Detaylı

Doğrusal Demet Işıksallığı 2. Fatma Çağla Öztürk

Doğrusal Demet Işıksallığı 2. Fatma Çağla Öztürk Doğrusal Demet Işıksallığı Fatma Çağla Öztürk İçerik Demet Yönlendirici Mıknatıslar Geleneksel Demir Baskın Mıknatıslar 3.07.01 HPFBU Toplantı, OZTURK F. C. Demet Yönlendirici Mıknatıslar Durgun mıknatıssal

Detaylı

LİNEER DALGA TEORİSİ. Page 1

LİNEER DALGA TEORİSİ. Page 1 LİNEER DALGA TEORİSİ Giriş Dalgalar, gerçekte viskoz akışkan içinde, irregüler ve değişken geçirgenliğe sahip bir taban üzerinde ilerlerler. Ancak, çoğu zaman akışkan hareketi neredeyse irrotasyoneldir.

Detaylı

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için http://ocw.mit.edu/terms ve http://tuba.acikders.org.tr

Detaylı

Atomların Kuantumlu Yapısı

Atomların Kuantumlu Yapısı Atomların Kuantumlu Yapısı Yazar Yrd. Doç. Dr. Sabiha AKSAY ÜNİTE 4 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Atom modellerinin yapısını ve çeşitlerini, Hidrojen atomunun enerji düzeyini, Serileri, Laser ve

Detaylı

BÖLÜM 1: Matematiğe Genel Bakış 1. BÖLÜM:2 Fizik ve Ölçme 13. BÖLÜM 3: Bir Boyutta Hareket 20. BÖLÜM 4: Düzlemde Hareket 35

BÖLÜM 1: Matematiğe Genel Bakış 1. BÖLÜM:2 Fizik ve Ölçme 13. BÖLÜM 3: Bir Boyutta Hareket 20. BÖLÜM 4: Düzlemde Hareket 35 BÖLÜM 1: Matematiğe Genel Bakış 1 1.1. Semboller, Bilimsel Gösterimler ve Anlamlı Rakamlar 1.2. Cebir 1.3. Geometri ve Trigometri 1.4. Vektörler 1.5. Seriler ve Yaklaşıklıklar 1.6. Matematik BÖLÜM:2 Fizik

Detaylı

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez.

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez. MODERN ATOM TEORİSİ ÖNCESİ KEŞİFLER Dalton Atom Modeli - Elementler atom adı verilen çok küçük ve bölünemeyen taneciklerden oluşurlar. - Atomlar içi dolu küreler şeklindedir. - Bir elementin bütün atomları

Detaylı

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI 1. Yarıyıl 1. Hafta ( 19.09.2011-23.09.2011 ) Nükleer reaktör türleri ve çalışma prensipleri Atomik boyuttaki parçacıkların yapısı Temel kavramlar Elektrostatiğin Temelleri,

Detaylı

Theory Tajik (Tajikistan)

Theory Tajik (Tajikistan) Q3-1 Büyük Hadron Çarpıştırıcısı Bu probleme başlamadan önce ayrı bir zarfta verilen genel talimatları lütfen okuyunuz. Bu görevde, CERN de bulunan parçacık hızlandırıcısının LHC ( Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)

Detaylı

Bu bölümde Coulomb yasasının bir sonucu olarak ortaya çıkan Gauss yasasının kullanılmasıyla simetrili yük dağılımlarının elektrik alanlarının çok

Bu bölümde Coulomb yasasının bir sonucu olarak ortaya çıkan Gauss yasasının kullanılmasıyla simetrili yük dağılımlarının elektrik alanlarının çok Gauss Yasası Bu bölümde Coulomb yasasının bir sonucu olarak ortaya çıkan Gauss yasasının kullanılmasıyla simetrili yük dağılımlarının elektrik alanlarının çok daha kullanışlı bir şekilde nasıl hesaplanabileceği

Detaylı

Fizik-1 UYGULAMA-7. Katı bir cismin sabit bir eksen etrafında dönmesi

Fizik-1 UYGULAMA-7. Katı bir cismin sabit bir eksen etrafında dönmesi Fizik-1 UYGULAMA-7 Katı bir cismin sabit bir eksen etrafında dönmesi 1) Bir tekerlek üzerinde bir noktanın açısal konumu olarak verilmektedir. a) t=0 ve t=3s için bu noktanın açısal konumunu, açısal hızını

Detaylı

RADYOAKTİFLİK. Bu çalışmalar sonucunda radyoaktif olarak adlandırılan atomların yüksek enerjili tanecikler ve ışınlar yaydıkları belirlenmiştir.

RADYOAKTİFLİK. Bu çalışmalar sonucunda radyoaktif olarak adlandırılan atomların yüksek enerjili tanecikler ve ışınlar yaydıkları belirlenmiştir. RADYOAKTİFLİK Atomların ve molekiller arası çekim kuvvetlerinin değişmesi ile fiziksel değişimlerinin, atomların değerlik elektron sayılarının değişmesiyle kimyasal değişimlerin olduğu bilinmektedir. Kimyasal

Detaylı

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu)

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu) BÖLÜM I GİRİŞ 1.1 Sinyal Bir sistemin durum ve davranış bilgilerini taşıyan, bir veya daha fazla değişken ile tanımlanan bir fonksiyon olup veri işlemde dalga olarak adlandırılır. Bir dalga, genliği, dalga

Detaylı

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Ders koordinatörü: Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜNGÖRMÜŞ mgungormus@turgutozal.edu.tr http://www.turgutozal.edu.tr/mgungormus/

Detaylı

BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK. Atom yapısı. Bağ tipleri. Chapter 2-1

BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK. Atom yapısı. Bağ tipleri. Chapter 2-1 BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK Atom yapısı Bağ tipleri 1 Atomların Yapıları Atomlar başlıca üç temel atom altı parçacıktan oluşur; Protonlar (+ yüklü) Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-yüklü) Basit bir atom

Detaylı

KİNETİK GAZ KURAMI. Doç. Dr. Faruk GÖKMEŞE Kimya Bölümü Hitit Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi 1

KİNETİK GAZ KURAMI. Doç. Dr. Faruk GÖKMEŞE Kimya Bölümü Hitit Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi 1 Kinetik Gaz Kuramının Varsayımları Boyle, Gay-Lussac ve Avagadro deneyleri tüm ideal gazların aynı davrandığını göstermektedir ve bunları açıklamak üzere kinetik gaz kuramı ortaya atılmıştır. 1. Gazlar

Detaylı

T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ

T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ ÖĞRETİMİ PLANLAMA VE DEĞERLENDİRME Dr. Yücel KAYABAŞI ÖLÇME ARACI Hazırlayan : Hasan Şahin KIZILCIK 98050029457 Konu : Çekirdek

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI OLUŞUMU Hızlandırılmış elektronların anotla etkileşimi ATOMUN YAPISI VE PARÇACIKLARI Bir elementi temsil eden en küçük

Detaylı

Bu durumu, konum bazında bileşenlerini, yani dalga fonksiyonunu, vererek tanımlıyoruz : ) 1. (ikx x2. (d)

Bu durumu, konum bazında bileşenlerini, yani dalga fonksiyonunu, vererek tanımlıyoruz : ) 1. (ikx x2. (d) Ders 10 Metindeki ilgili bölümler 1.7 Gaussiyen durum Burada, 1-d de hareket eden bir parçacığın önemli Gaussiyen durumu örneğini düşünüyoruz. Ele alış biçimimiz kitaptaki ile neredeyse aynı ama bu örnek

Detaylı

Newton un ikinci yasası: Bir cisim ivmesi cisim üzerine etki eden toplam kuvvet ile doğru orantılı cismin kütlesi ile ters orantılıdır.

Newton un ikinci yasası: Bir cisim ivmesi cisim üzerine etki eden toplam kuvvet ile doğru orantılı cismin kütlesi ile ters orantılıdır. Bölüm 5: Hareket Yasaları(Özet) Önceki bölümde hareketin temel kavramları olan yerdeğiştirme, hız ve ivme tanımlanmıştır. Bu bölümde ise hareketli cisimlerin farklı hareketlerine sebep olan etkilerin hareketi

Detaylı

Newton un F = ma eşitliğini SD den türete bilir miyiz?

Newton un F = ma eşitliğini SD den türete bilir miyiz? burada yine kısmi integrasyon kullanıldı ve ± da Ψ ın yok olduğu kabul edildi. Sonuç olarak, p = p, yani p ˆ nin tüm beklenti değerleri gerçeldir. Bir özdeğer kendisine karşı gelen kararlı durumun beklenti

Detaylı

5.111 Ders Özeti #5. Ödev: Problem seti #2 (Oturum # 8 e kadar)

5.111 Ders Özeti #5. Ödev: Problem seti #2 (Oturum # 8 e kadar) 5.111 Ders Özeti #5 Bugün için okuma: Bölüm 1.3 (3. Baskıda 1.6) Atomik Spektrumlar, Bölüm 1.7, eşitlik 9b ye kadar (3. Baskıda 1.5, eşitlik 8b ye kadar) Dalga Fonksiyonları ve Enerji Düzeyleri, Bölüm

Detaylı

Yıldızların: Farklı renkleri vardır. Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir. Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler.

Yıldızların: Farklı renkleri vardır. Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir. Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler. Yıldızların Hayatı Yıldızların: Farklı renkleri vardır Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler. Yıldız Oluşum Bölgeleri Evren, yıldız

Detaylı

Ders #15 için okuma: Bölümler 3.4, 3.5, 3.6 ve 3.7 (3.baskıda, Bölümler 3.4, 3.5, 3.6, 3.7 ve 3.8) Değerlik Bağı Teorisi.

Ders #15 için okuma: Bölümler 3.4, 3.5, 3.6 ve 3.7 (3.baskıda, Bölümler 3.4, 3.5, 3.6, 3.7 ve 3.8) Değerlik Bağı Teorisi. 5.111 Ders Özeti #14 Bugün için okuma: Bölüm 3.8 (3. Baskıda 3.9) Lewis Teorisinin Sınırları, Bölüm 3.9 (3. Baskıda 3.10) Molekül Orbitalleri, Bölüm 3.10 (3. Baskıda 3.11) Ġki Atomlu Moleküllerin Elektron

Detaylı

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü Fizik 8.01 Ödev # 7 Güz, 1999 ÇÖZÜMLER Dru Renner dru@mit.edu 7 Kasım 1999 Saat: 21.50 Problem 7.1 (Ohanian, sayfa 271, problem 55) Bu problem boyunca roket

Detaylı

3.5. KOLLEKTİF MODEL 3.5.1. DEFORME ÇEKİRDEKLERDE ROTASYONEL HAREKET

3.5. KOLLEKTİF MODEL 3.5.1. DEFORME ÇEKİRDEKLERDE ROTASYONEL HAREKET .HAFTA.5. KOLLEKTİF MODEL.5.. DEFOME ÇEKİDEKLEDE OTASYONEL HAEKET N ve Z sayıları nadir toprak elementler ve aktinit çekirdeklerde olduğu gibi sihirli sayılardan uzaklaştıklarında küresel kabuk modeli

Detaylı

KİMYA -ATOM MODELLERİ-

KİMYA -ATOM MODELLERİ- KİMYA -ATOM MODELLERİ- ATOM MODELLERİNİN TARİHÇESİ Bir çok bilim adamı tarih boyunca atomun yapısı ile ilgili pek çok fikir ortaya atmış ve atomun yapısını tanımlamaya çalışmış-tır. Zaman içerisinde teknoloji

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

BÖLÜM 17 RİJİT ROTOR

BÖLÜM 17 RİJİT ROTOR BÖLÜM 17 RİJİT ROTOR Birbirinden R sabit mesafede bulunan iki parçacığın dönmesini düşünelim. Bu iki parçacık, bir elektron ve proton (bu durumda bir hidrojen atomunu ele alıyoruz) veya iki çekirdek (bu

Detaylı

ATOMUN YAPISI VE PERIYODIK CETVEL

ATOMUN YAPISI VE PERIYODIK CETVEL ATOMUN YAPISI VE PERIYODIK CETVEL DALTON ATOM TEORISI - Tüm maddeler atomlardan yapılmıştır. - Farklı maddelerin atomlarıda birbirlerinden farklıdır. - Bir bileşiği oluşturan atomların kütleleri arasında

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

PERİYODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

PERİYODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR PERİODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Bir elementin periyodik cetveldeki yeri aşağıdakilerden hangisi ile belirlenir? A) Atom ağırlığı B) Değerliği C) Atom numarası D) Kimyasal özellikleri E) Fiziksel

Detaylı

8.04 Kuantum Fiziği Ders V ( ) 2. = dk φ k

8.04 Kuantum Fiziği Ders V ( ) 2. = dk φ k Geçen Derste ψ( x) 2 ve φ( k) 2 sırasıyla konum ve momentum uzayındaki olasılık yoğunlukları Parseval teoremi: dxψ( x) 2 = dk φ k ( ) 2 Normalizasyon: 1 = dxψ( x) 2 = dk φ k ( ) 2 Ölçüm: x alet < x çözünürlüğü

Detaylı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı DENEY 0 Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı Amaç: Ölçüm metodu ve cihazına bağlı hata ve belirsizlikleri anlamak, fiziksel bir niceliği ölçüp hata ve belirsizlikleri tespit etmek, nedenlerini açıklamak. Genel

Detaylı

BAKIR ATOMUNDA K,L,M ZARFLARI

BAKIR ATOMUNDA K,L,M ZARFLARI HER ATOMUN YÖRÜNGE ZARFLARINDA (K,L,M,..) BULUNABİLECEK MAKSİMUM ELEKTRON SAYISI 2n 2 FORMÜLÜ İLE BULUNABİLİR. SON YÖRÜNGE ZARFINDA EN ÇOK 8 ELEKTRON BULUNUR. Helyum atomu BAKIR ATOMUNDA K,L,M ZARFLARI

Detaylı

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ 1.1. Giriş Kinematik, daha öncede vurgulandığı üzere, harekete sebep olan veya hareketin bir sonucu olarak ortaya çıkan kuvvetleri dikkate almadan cisimlerin hareketini

Detaylı

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ Prof. Dr. Bektaş TEPE Canlıların Savunma Amaçlı Kimyasal Üretimi 2 Bu ünite ile; Canlılık öğretisinde kullanılan kimyasal kavramlar Hiyerarşi düzeyi Hiyerarşiden sorumlu atom

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Spektroskopiye Giriş Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY SPEKTROSKOPİ Işın-madde etkileşmesini inceleyen bilim dalına spektroskopi denir. Spektroskopi, Bir örnekteki atom, molekül veya iyonların

Detaylı

Değerlik Kabuğu Elektron Çiftleri İtmesi (VSEPR) (Valence Shell Electron Pair Repulsion Theory)

Değerlik Kabuğu Elektron Çiftleri İtmesi (VSEPR) (Valence Shell Electron Pair Repulsion Theory) Moleküler Geometri Bir molekülde; atomlar arası oluşan bağlar, çevre atomların merkez atom etrafında üç boyutlu yerleşme düzeni, bağlar arası açılar molekülün geometrisini (şekliniyapısını) belirler. Molekül

Detaylı

R d N 1 N 2 N 3 N 4 /2 /2

R d N 1 N 2 N 3 N 4 /2 /2 . SÜREKLİ TEELLER. Giriş Kolon yüklerinin büyük ve iki kolonun birbirine yakın olmasından dolayı yapılacak tekil temellerin çakışması halinde veya arsa sınırındaki kolon için eksantrik yüklü tekil temel

Detaylı

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fizik Bölümü Fizik II Dersi Birinci Ara Sınavı

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fizik Bölümü Fizik II Dersi Birinci Ara Sınavı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fizik Bölümü Fizik II Dersi Birinci Ara Sınavı 9 Mart 20 Hazırlayan: Yamaç Pehlivan Başlama saati: :00 Bitiş Saati: 2:20 Toplam Süre: 80 Dakika Lütfen adınızı ve

Detaylı

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için http://ocw.mit.edu/terms ve http://tuba.acikders.org.tr

Detaylı

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz ve Birimler Çekirdek Elektron Elektron Yörüngesi Nötron Proton Nükleon Atom 18.05.2011 TAEK - ADHK 2

Detaylı

da. Elektronlar düşük E seviyesinden daha yüksek E seviyesine inerken enerji soğurur.

da. Elektronlar düşük E seviyesinden daha yüksek E seviyesine inerken enerji soğurur. 5.111 Ders Özeti #6 Bugün için okuma: Bölüm 1.9 (3. Baskıda 1.8) Atomik Orbitaller. Ders #7 için okuma: Bölüm 1.10 (3. Baskıda 1.9) Elektron Spini, Bölüm 1.11 (3. Baskıda 1.10) Hidrojenin Elektronik Yapısı

Detaylı

2. Işık Dalgalarında Kutuplanma:

2. Işık Dalgalarında Kutuplanma: KUTUPLANMA (POLARİZASYON). Giriş ve Temel ilgiler Işık, bir elektromanyetik dalgadır. Elektromanyetik dalgalar maddesel ortamlarda olduğu gibi boşlukta da yayılabilirler. Elektromanyetik dalgaların özellikleri

Detaylı

Özet: Açısal momentumun türetimi. Açısal momentum değiştirme bağıntıları. Artırıcı ve Eksiltici İşlemciler Kuantum Fiziği Ders XXI

Özet: Açısal momentumun türetimi. Açısal momentum değiştirme bağıntıları. Artırıcı ve Eksiltici İşlemciler Kuantum Fiziği Ders XXI Özet: Açısal momentumun türetimi Açısal momentum değiştirme bağıntıları Levi- Civita simgesi Genel olarak, L x, L y, L z, nin eşzamanlı özdurumları yoktur L 2 ve bir bileşeni (L z ) nin eşzamanlı özdurumlarıdır.

Detaylı

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata Hata Hesabı Hata Nedir? Herhangi bir fiziksel büyüklüğün ölçülen değeri ile gerçek değeri arasındaki farka hata denir. Ölçülen bir fiziksel büyüklüğün sayısal değeri, yapılan deneysel hatalardan dolayı

Detaylı

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER Dielektrik malzemeler; serbest elektron yoktur, yalıtkan malzemelerdir, uygulanan elektriksel alandan etkilenebilirler. 1 2 Dielektrik malzemeler Elektriksel alan

Detaylı

BÖLÜM 2: ÇEKİRDEK FİZİĞİNDE TEMEL KONULAR

BÖLÜM 2: ÇEKİRDEK FİZİĞİNDE TEMEL KONULAR BÖLÜM 2: ÇEKİRDEK FİZİĞİNDE TEMEL KONULAR 2.1. ATOM ÇEKİRDEĞİ Rutherford, 1911 de atom çekirdeği modelini şu şekilde tanımladı. Onun tanımına göre atom 2 kısma ayrılmaktaydı. Bunlar pozitif yüklü çekirdek

Detaylı

2007-2008 GÜZ YARIYILI MALZEME I Malzeme Bilimi ve Mühendisliğine Giriş Malzemelerin İç Yapısı 01.10.2007 1 ÖĞRETİM ÜYELERİ ve KAYNAKLAR Yrd.Doç.Dr. Şeyda POLAT Yrd.Doç.Dr. Ömer YILDIZ Ders Kitabı : Malzeme

Detaylı

MIT 8.02, Bahar 2002 Ödev # 2 Çözümler

MIT 8.02, Bahar 2002 Ödev # 2 Çözümler Adam S. Bolton bolton@mit.edu MIT 8.02, Bahar 2002 Ödev # 2 Çözümler 22 Şubat 2002 Problem 2.1 İçi boş bir metalik küre içerisindeki bir noktasal yükün elektrik alanı - Gauss Yasası İş Başında Bu problemi

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Dinamik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 15 Parçacık Kinetiği: İmpuls ve Momentum Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Dinamik, R.C.Hibbeler, S.C.Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok. 15 Parçacık

Detaylı

A B = A. = P q c A( X(t))

A B = A. = P q c A( X(t)) Ders 19 Metindeki ilgili bölümler 2.6 Elektromanyetik bir alanda yüklü parçacık Şimdi, kuantum mekaniğinin son derece önemli başka bir örneğine geçiyoruz. Verilen bir elektromanyetik alanda hareket eden

Detaylı

8.04 Kuantum Fiziği Ders IV. Kırınım olayı olarak Heisenberg belirsizlik ilkesi. ise, parçacığın dalga fonksiyonu,

8.04 Kuantum Fiziği Ders IV. Kırınım olayı olarak Heisenberg belirsizlik ilkesi. ise, parçacığın dalga fonksiyonu, Geçen Derste Kırınım olayı olarak Heisenberg belirsizlik ilkesi ΔxΔp x 2 Fourier ayrışımı Bugün φ(k) yı nasıl hesaplarız ψ(x) ve φ(k) ın yorumu: olasılık genliği ve olasılık yoğunluğu ölçüm φ ( k)veyahut

Detaylı

11. SINIF SORU BANKASI. 1. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 7. Konu İTME VE ÇİZGİSEL MOMENTUM TEST ÇÖZÜMLERİ

11. SINIF SORU BANKASI. 1. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 7. Konu İTME VE ÇİZGİSEL MOMENTUM TEST ÇÖZÜMLERİ . SINIF SORU BANKASI. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 7. Konu İTME VE ÇİZGİSEL MOMENTUM TEST ÇÖZÜMLERİ 7 İtme e Çizgisel Momentum Test in Çözümleri. Patlamadan önceki momentum +x yönünde; P 5 4 0 kg.m/s. Cismin

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Dinamik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 13 Parçacık Kinetiği: Kuvvet ve İvme Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Dinamik, R.C.Hibbeler, S.C.Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok. 13 Parçacık

Detaylı

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fizik Bölümü Fizik I Dersi Final Sınavı

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fizik Bölümü Fizik I Dersi Final Sınavı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fizik Bölümü Fizik I Dersi Final Sınavı 13 Ocak 2011 Hazırlayan: Yamaç Pehlivan Başlama saati: 13:00 Bitiş Saati: 14:20 Toplam Süre: 80 Dakika Lütfen adınızı ve

Detaylı

04 Kasım 2010 TÜBİTAK ikince kademe seviyesinde Deneme Sınavı (Prof.Dr.Ventsislav Dimitrov)

04 Kasım 2010 TÜBİTAK ikince kademe seviyesinde Deneme Sınavı (Prof.Dr.Ventsislav Dimitrov) 04 Kasım 010 TÜBİTAK ikince kademe seviyesinde Deneme Sınavı (Prof.Dr.Ventsislav Dimitrov) Soru 1. Şamandıra. Genç ama yetenekli fizikçi Ali bir yaz boyunca, Karabulak köyünde misafirdi. Bir gün isimi

Detaylı

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için http://ocw.mit.edu/terms ve http://tuba.acikders.org.tr

Detaylı

3.BÖLÜM: TERMODİNAMİĞİN I. YASASI

3.BÖLÜM: TERMODİNAMİĞİN I. YASASI 3.BÖLÜM: TERMODİNAMİĞİN I. YASASI S (k) + O SO + ısı Reaksiyon sonucunda sistemden ortama verilen ısı, sistemin iç enerjisinin bir kısmının ısı enerjisine dönüşmesi sonucunda ortaya çıkmıştır. Enerji sistemden

Detaylı

DENEY 5 DÖNME HAREKETİ

DENEY 5 DÖNME HAREKETİ DENEY 5 DÖNME HAREKETİ AMAÇ Deneyin amacı merkezinden geçen eksen etrafında dönen bir diskin dinamiğini araştırmak, açısal ivme, açısal hız ve eylemsizlik momentini hesaplamak ve mekanik enerjinin korunumu

Detaylı

YOL PROJELERİNDE YATAY KURPTA YAPILACAK KÜBAJ HESABININ YENİDEN DÜZENLENMESİ

YOL PROJELERİNDE YATAY KURPTA YAPILACAK KÜBAJ HESABININ YENİDEN DÜZENLENMESİ YOL PROJELERİNDE YATAY KURPTA YAPILACAK KÜBAJ HESABININ YENİDEN DÜZENLENMESİ Yrd.Doc.Dr. Hüseyin İNCE ÖZET Yol projelerinde yatay kurpta enkesitler arasında yapılacak kübaj hesabında, kurbun eğrilik durumu

Detaylı

Kütlenin Korunumu Kanunu: Bir kimyasal reaksiyonda, reaksiyona giren maddelerin kütleleri toplamı, ürünlerin kütleleri toplamına eşittir.

Kütlenin Korunumu Kanunu: Bir kimyasal reaksiyonda, reaksiyona giren maddelerin kütleleri toplamı, ürünlerin kütleleri toplamına eşittir. Atom Teorileri 1 Atom Kuramı Milattan önce beşinci yüzyılda, yunan filozofu Democritus, bütün maddeleri, bölünemez veya kesilemez anlamında atomos olarak adlandırılan, çok küçük, bölünmez taneciklerden

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

ATOMİK YAPI VE ATOMLAR ARASI BAĞLAR. Aytekin Hitit

ATOMİK YAPI VE ATOMLAR ARASI BAĞLAR. Aytekin Hitit ATOMİK YAPI VE ATOMLAR ARASI BAĞLAR Aytekin Hitit Malzemeler neden farklı özellikler gösterirler? Özellikler Fiziksel Kimyasal Bahsi geçen yapısal etkenlerden elektron düzeni değiştirilemez. Ancak diğer

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

İŞ : Şekilde yörüngesinde hareket eden bir parçacık üzerine kuvveti görülmektedir. Parçacık A noktasından

İŞ : Şekilde yörüngesinde hareket eden bir parçacık üzerine kuvveti görülmektedir. Parçacık A noktasından İŞ : Şekilde yörüngesinde hareket eden bir parçacık üzerine etkiyen F kuvveti görülmektedir. Parçacık A noktasından r geçerken konum vektörü uygun bir O orijininden ölçülmektedir ve A dan A ne diferansiyel

Detaylı

Mezon Molekülleri ve X(3872)

Mezon Molekülleri ve X(3872) Mezon Molekülleri ve X(3872) A. Özpineci Fizik Bölümü ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İZYEF 2013 Yeni fizik olduğundan emin miyiz? Yeni fizik olduğundan emin miyiz? = Yeni fizik olmasını istiyoruz, ama

Detaylı

Moleküller ve Katılar

Moleküller ve Katılar Moleküller ve Katılar Yazar Yrd.Doç. Dr. Sabiha AKSAY ÜNİTE 5 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Moleküllerin bağlanma yöntemlerini, Katıları oluşturmak üzere moleküllerin nasıl bir araya geldiklerini,

Detaylı