DENİZCİ. 1.1.Genel Gemiyi Döndürme Sistemleri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DENİZCİ. 1.1.Genel Gemiyi Döndürme Sistemleri"

Transkript

1 DENİZCİ Dümen tutmak; hareket halindeki geminin dümen ve serdümen marifeti ile istenen yönde ilerleyişini sağlamaktır. Serdümen; dümen tutan güverte tayfasıdır. Küçük teknelerde dümen doğrudan kaptan tarafından tutulurken büyük gemilerde ise dümen serdümen tarafından tutulur. Serdümen; kaptanın veya vardiya zabitinin verdiği dümen manevra komutlarını yerine getirir ve geminin belirtilen rota hattında ilerlemesini sağlar. Bu kişi dümen dolabı üzerindeki kumanda unsurları hakkında yeterli derecede bilgiye ve kılavuz kaptanların #ngilizce olarak verecekleri komutları ve konuyla ilgili sorularına cevap verebilecek derecede yabancı lisan bilgisine sahip olmalıdır. 1.1.Genel Gemiyi Döndürme Sistemleri Bir gemiyi su üzerinde döndürmek için belirli bir güç gerekir. Bu güç kaynağının yerine ve çalışma şekline göre farklı döndürme sistemleri ortaya çıkar. $ Pervanenin önüne bir yönlendirici plaka koymak Makinesi bulunduğu yere sabit olan gemilerde döndürme için genelde pervanenin önüne yönlendirici bir plaka koyma yöntemi kullanılır. Dümeni ortada olan geminin dümen yelpazesi geminin pruva pupa hattı üzerindedir. Page 1 of 21

2 Dümen bir tarafa basılınca dümen yelpazesi de dümenin döndürüldüğü tarafa döner. Dümen açısı tabiri ile dümen müşirinin[1] gösterdiği açı kastedilir. Bu da yelpazenin pruva pupa hattına yaptığı açıdır. Yoksa dümen yelpazesini döndürmek için kullandığımız teker veya çubuğun döndürülme açısı kastedilmez. Pervanenin önüne konan yönlendirici plaka ile geminin döndürülebilmesi için geminin üzerinde bir sürat ve plaka ile geminin pruva pupa hattı arasında bir açı olmalıdır. #lerleyen geminin altından gemi süratinin büyüklüğüne eşit süratte su geçer. Bu durumda döndürülen yelpaze üzerinde geminin süratine ve yelpazenin pruva pupa hattı ile yaptığı açının büyüklüğüne göre omurga hattı üzerinde durdurucu, kemere istikametinde döndürücü kuvvetler oluşturur. Page 2 of 21

3 Geminin yelpazesi üzerinde küçük açıda küçük, büyük açıda büyük döndürme kuvvetleri oluşur. Bu kuvvetin büyüklüğüne göre de gemi hızlı veya yavaş döner. $ Pervanenin yönünü değiştirmek Makinesi sabit olmayan gemilerde makine döndürülerek pervanenin attığı suyun yönü değiştirilerek gemi döndürülebilir. Bu yöntem genelde kıçtan takma motorlu küçük botlarda kullanılmakla birlikte artık büyük gemilerde de bu sistem kurulmaktadır. $ Kemere istikametinde[2] çalışacak pervane koyma Geminin baş veya kıç tarafına konan iterler ile de gemiler döndürülebilir. Boru içerisine konan bir pervanenin ileri geri döndürülmesi ile pervane geminin sancağından su çekerek geminin başının sancağa, iskelesinden su çekerek iskeleye dönmesini sağlar. Eğer bu pervane gemi başındaysa baş iter (Bow truster) kıç taraftaysa kıç iter (Stern truster) adını alır. Bu sistemin kıçtaki pervane sistemine üstünlüğü, geminin döndürülebilmesi için geminin üzerinde yol olmasına gerek olmamasıdır. Dezavantajı ise gemi üzerindeki ileri sürat arttıkça bu sistemin etkinliği azalmasıdır. $ Padıl kuvvetinden yararlanmak Pervanenin yapısından dolayı duran bir gemide ilk hareket ile geminin kıçı bir tarafa savrulur, başı da diğer tarafa döner. Bu savrulma sağa devirli[3] bir pervanede ileri ilk harekette sancağa, sola devirli bir makinede ileri ilk harekette iskeleye doğru olur. Page 3 of 21

4 Tornistanlarında da tersi hareket oluşur. Geminin kıçını attıran ve başının diğer tarafa dönmesine sağlayan bu kuvvete pervanenin padıl etkisi denir. Burada oluşan padıl kuvveti kaptanların gemilerini döndürebilmeleri için kullandıkları bir manevra yöntemidir. 1.2.Dümen Sistemleri Gemide dümen sistemi derken genelde kullanılan pervane önüne konan yönlendirici plaka sistemini ele alacağız. Dümen sistemi ilerleyen geminin döndürülmesini sağlayan sisteme denir. Genel olarak dümen yelpazesi, bu yelpazeyi döndüren yeke ve yekeyi döndüren mekanizmadan oluşur. Dümen sistemleri yekeyi döndüren mekanizmanın cinsine göre farklılıklar oluşturur. Bunlar genel olarak; $ Mekanik sistem Yeke kumandalı Bu sistem genelde 5 m. den küçük botlarda kullanılır. Yekeyi döndürmek için ayrı bir sistem kullanılmamaktadır. Yeke kol kuvveti ile döndürülür. Zincir-dişli sistem Bu sistem genelde 5 10 m. arasındaki teknelerde kullanılır. Bu sistemde tekerlek dümen vardır. Dümenin göbeğinde dişli bir sistem vardır. Yeke kemereler istikametine bir tel vasıtası ile çekilmektedir. Bu tel makaralı bir sistem ile dümenin göbeğine kadar gitmektedir ancak telin dümen göbeğine gelen kısmı zincirlidir. Dümen döndürülünce merkezindeki dişli bu zinciri kemereler istikametinde çeker, zincire bağlı tel de buna göre yekeyi kemereler yönünde çekerek yelpazenin dönmesini sağlar. $ Mekanik valflı[4] Hidrolik sistem Page 4 of 21

5 Dümen dolabından elde edilen basınçlı hidrolikli mekanik valflı Bu sistem genelde m. teknelerde kullanılır. Bu sistemde yekeyi bir hidrolik silindir döndürmektedir. alarak diğer tarafa verir. Silindirin bir tarafından giren basınçlı yağ içindeki pistonun, pistonda bağlı olduğu yekenin ilerlemesini sağlar. Bu şekilde yelpaze bir kemereden diğer kemereye döner. Burada ihtiyaç olan basınçlı hidrolik tekerlek dümenin merkezindeki mekanik dişli pompa ile üretilmektedir. Tekerlek dümen döndürüldükçe hidroliği devrenin bir tarafından Hidrolik pompadan elde edilen basınçlı hidrolikli mekanik valflı Bu sistem genelde m. teknelerde kullanılır. Hidrolik silindirdeki pistonu hareket ettiren basınçlı hidrolik ayrı bir yerdeki pompada üretilir. Bu basınçlı hidrolik dümene gelir. Dümende bulunan bir çift yönlü hidrolik valfı hidroliği verilen yön doğrultusunda silindirin bir tarafına gönderir. Bu da pistonun dolayısı ile yelpazenin hareketini sağlar. Burada küçük simit dümen veya çubuk dümen kullanılabilir. Page 5 of 21

6 $ Elektro-Hidrolik sistem Bu sistem genelde büyük gemilerde kullanılır. Dümen bir elektrik motoruna (Servo) kumanda eder. Bu motor bağlı olduğu valfı açarak veya kapatarak devredeki hidroliğe yol verir. Bu şeklide silindir içindeki piston ve yeke hareket ettirilmiş olur. 1.3.Dümenin Kumandası Yekeden Dümenin yekesi, bu yekeye kumanda eden hidrolik silindir, bu silindire basınçlı hidrolik üreten hidrolik pompa ve motorları, hidrolikleri yönlendiren valflar, valflara kumanda eden servo motorlar bunlar hepsi genelde aynı yerde bulunur ve buraya yeke dairesi denir. Sisteme kumanda eden dümen köprüüstündedir. Bazen dümen, dümenin verdiği komutu servo motorlara ileten devreler, servo motor veya servo motorun kumanda ettiği hidrolik valflar arıza yapabilir. Bu durumda gemiye köprüüstündan kumanda etme imkanı olmaz. Bu tip dümen arızalarında yekeye yeke dairesinden kumanda edilir. Dümenin yekeden kumandasında basınçlı hidrolik elle kumanda edilen bir valf ile yönlendirilir. Bu valfın devreye alınmasında valfın simit kumandası çevrilerek dümenin kaldığı pozisyona getirilir ve bir pim takılarak sabitlenir. Takibinde bu simit kumanda çevrilerek dümen yelpazesi istenen pozisyona getirilebilir. Kumanda bir telefon ile yekedeki görevliye iletilir. Görevli oradan dümeni istenen pozisyona getirir. Hatta orada bulunan bir cayro pusula göstericisi (Repeater) Page 6 of 21

7 aracılığı ile gemiyi istenen rota üzerinde götürür. 1.4.Dümen Kumandası Serdümen yekeyi döndüren sisteme kumanda eder. Bu şekilde yelpazeyi döndüren kuvveti yönlendirir ve geminin dönmesi sağlar. Serdümenin dümeni kullanarak yaptığı gemiyi yönlendirme işine dümen tutma denir. Serdümen yelpazeyi ne kadar döndürdüğünü dümen müşirinden görebilir. Dümen sisteme göre tekerlek, simit veya çubuk biçimlerinde olabilir. Mekanik ve göbekten basınçlı hidrolik dümenler genelde bırakıldığında kendiside yelpazede bırakıldığı şekilde kalır. Ancak diğerleri içyapılarına göre değişiklik gösterebilir. $ Bırakıldığında kendiside yelpazede bırakıldığı şekilde kalır, $ Bırakıldığında kendisi ortalar fakat yelpaze basıldığı şekilde kalır, $ Bırakıldığında kendisi de yelpazede ortalar, Bu çalışma şekli mutlaka gemiye yeni katılan serdümen veya vardiya zabiti tarafından bilinmelidir. Gerekirse uygun zamanda tatbiki olarak üzerinde çalışılmalıdır. 1.5.Dümen Müşiri Dümen müşiri; yelpazenin pruva pupa hattına göre kaç derece açı ile durduğunu gösteren saat biçiminde bir göstergedir. Dümene basılması ile yelpazede meydana gelen hareket dümen müşirden görülebilir. Serdümen dümen müşirini takip ederek dümen tutma görevini yerine getirir. Elektriklidir ve dümen hazırlanırken devreye alınır. Gösterge sancak ve iskele olarak ikiye ayrılmıştır. Her iki tarafta yelpazenin pruva istikametine göre açısını gösteren 0 dan 40 dereceye kadar işaretlenmiştir. 0 Derece rakamı geminin pruva hattı Page 7 of 21

8 istikametindedir. Göstergenin merkezine bağlı bir işaretleyici yelpazenin o an pruva hattına kaç derecede olduğunu gösterir. Kaptan veya vardiya zabiti tarafından serdümene verilen dümen komutları ve anlamları aşağıdaki gibidir. Serdümen anlaşılma hatasını engellemek amacı ile komutları yüksek sesle tekrar eder, komutu yerine getirir ve yerine getirince yerine geldiğini belirtir. Verilen komut anlaşılmadıysa veya verilen komutun pek muhtemel olarak yanlış verildiği düşüncesi oluşursa, verilen komutun anlaşılmadığı belirtilir veya tekrar edilerek onaylanması istenir. Dümende oluşan anormallikler vakit geçirilmeden kaptan veya vardiya zabitine rapor edilir. $ Yelpazenin pruva hattına göre belirli bir açıya getirilmesi. Bunun için önce taraf sonra açı belirtilir. Örnek; Sancak 5 (Starboard five) komutu dümenin sancak taraf 5 derece işaretine kadar getirilmesi anlamındadır. Sancak 10 (Starboard ten), iskele 25 (Port twenty five) gibi komutlar yine aynı şekilde değerlendirilir. Komutun alınması ile komut yüksek sesle tekrarlanır ve yelpaze istenen acıya gelinceye kadar dümen belirtilen yöne basılır. Dümen istenen derecede gelince durum Dümen sancak 5 de (Helm starboard five) gibi yüksek sesle belirtilir. Verilen yüksek dümen açısının düşürülmesi istenirse #skele beşe gel (ease to port five)[5] şeklinde komut verilir. Dümenin basılması ile dönüşe geçen geminin pruvası beşer derece ara ile yüksek ses ile belirtilir..270, 275, 280.gibi. (twohundredandseventy, twohundredandseventyfive, twohundredandeighty,.)[6] Dümen tutulurken geminin üzerindeki sürate, akıntıya veya rüzgâra bağlı olarak geminin dümen dinleme durumu takip edilir. Geminin verilen dümen açısına cevap vermeme durumu veya cevap vermedeki gecikme ve buna bağlı olarak fark edilen risk kaptana yüksek sesle rapor edilir. $ Yelpazenin bir tarafa doğru sonuna kadar basılması. Bunun için Alabanda komutu verilir ve taraf belirtilir. Sancak alabanda (Hard a starboard)[7] veya #skele alabanda (Hard a port)[8] gibi. Komutun alınması ile komut yüksek sesle tekrarlanır ve dümen belirtilen yönde 35 dereceye kadar basılır. Dümen alabandaya gelince durum yine yüksek sesle Dümen sancak alabandada (Helm hard a starbord) gibi belirtilir. Page 8 of 21

9 Her ne kadar yelpazeyi döndüren hidrolik silindir 40 dereceye kadar gidebilirse de dümen kilitlenme durumlarını yaşamamak için hidrolik silindire konmuş stoperleri olası bir sorun nedeni ile kırmamak için bir tedbir olarak alabandalarda en fazla 35 dereceye kadar basılır. $ Yelpazenin pruva hattına getirilmesi. Bunun için Ortala (Midships) kumandası verilir. Komutun alınması ile komut yüksek sesle tekrarlanır ve yelpaze 0 derece hizasına gelinceye kadar dümene basılır. Dümen ortaya gelince yüksek sesle Dümen ortada (Helm midships) bilgisi verilir. $ Dönüş yapan geminin kazandığı ataletin durdurulması. Dümenin basılması ile gemi yavaş yavaş hızlanarak dümen açısının büyüklüğüne doğru orantılı bir hızla dönmeye başlar. Bu dönüş hızı gemiye atalet kazandırır ve dümen ortaya alınmasına rağmen dönmeye devam eder. Bu dönüşün durdurulması için Karşıla (meet her)[9] komutu verilir. Komutun alınması ile komut yüksek sesle tekrarlanır ve dümen geminin döndüğü tarafın tersine doğru basılır. Geminin dönüşü kullanılan açının büyüklüğüne doğru orantılı hızla yavaşlar ve durur. Eğer dümeni ortalamakta geç kalırsak gemi bu sefer ters tarafa dönmeye başlar. Bunun için gemi dönüşü yavaşlarken bizde yavaş yavaş dümeni ortaya alırız. Geminin dönüşü durduğunda dümende ortaya gelmiş olmalıdır. Gemi baş tuttuğunda pruva değeri yüksek sesle söylenir. $ Geminin o anki pruva hattının muhafaza edilmesi. Bunun için Viya böyle (Steady)[10] komutu verilir. Bu komut alınınca yüksek sesle komut tekrar edilir, o anki pruva değeri söylenir ve geminin takip etmesi gereken başka bir rota değeri belirtilmezse gemi viya edilen yön değerinde tutulur. Eğer serdümen takip etmesi gereken pruva değerini kaçırırsa, kaçma sancağa (Noting to starboard) veya kaçma iskeleye (Noting to port) gibi kaptan ikazı gelir. Bu durumda yine emir tekrar edilerek verilen pruva değerine gelinir. Ancak istenen pruvaya gelinince durum tekrarı yapılmış. $ Geminin pruva hattının değiştirilmesi. Bunun için doğrudan pruva değeri belirtilerek bu pruva değerinin takip edilmesi Page 9 of 21

10 istenir. Pruva 270 (Course twohundredandseventy degrees) gibi veya 5 derece sancağa al (Five degrees to starboard) veya 10 derece iskeleye al (Ten degrees to port) gibi takip edilen pruva değerine nazaran takip edilmesi gereken yeni pruva hattı belirtilir. Bu komutun alınması ile komut yüksek ses ile tekrar edilir ve istenen pruva değerine gelinir. #stenen pruva değerine gelinince pruva değeri yüksek ses ile belirtilir. Pruva 275 (Course twohundredandseventyfive degrees) Burada dikkat edilmesi gereke husus değiştirilecek pruva hattı değerinin büyüklüğüne doğru orantılı dümen açısı kullanılmasıdır. Dönüşe geçen gemiye atalet kazandırmadan yavaş yavaş dümen ortalanmalı ve gemi istenen pruva hattına geldiğinde dümeninde ortaya gelmiş olması sağlanmalıdır. 1.7.Dümen Tutma Becerisi #yi bir serdümen akıllı, ön görüşlü, fiziki olarak yeterli ve dümene hakim bir kişidir. Dümeni tutarken sadece dümene ve pusulaya yoğunlaşmış olmaz, bir kaptan gibi çevreye ve gemiye de hakim olur. Gereğinde kaptan ve vardiya zabitini kendi fark ettiği değişimlerden haberdar eder. Akıntı seyri dışında rota hattı; geminin haritada çizili gitmesi gereken yön değeridir. Pruva hattı ise geminin o an pruvasının gösterdiği yöndür. Gemiyi rotasından düşürebilecek akıntı veya rüzgâr yoksa iyi tutulan bir dümende rota hattı ile pruva hattı ya aynı ya da birbirine çok yakındır Gemi Ağırlığının Dümene Etkisi Serdümen belirli bir rota hattında gemiyi götürmeye çalışken eğer gemi pruva hattına göre sancağa kaçarsa[11] dümeni iskeleye basarak, iskeleye kaçarsa sancağa basarak geminin takip etmesi istenen rota hattında gitmesini sağlar. Burada dikkat edilmesi gereken durum; geminin ağırlığı arttıkça dümenin sağırlaşmasıdır[12]. Sağırlaşan dümen nedeni ile serdümen rotadan kaçan gemiyi rotaya almak isterken sabırsızlık eder ve gereğinden büyük açı kullanır. Gereğinden büyük dümen açısı hafif gemide hemen, ağır gemide yavaş yavaş artan bir hızla geminin süratli dönmesine sebep olur. Bu da geminin atalet kazanmasına ve geminin ters tarafa kaçmasına sebep olur. Bu neden ile rotadan kaçışlarda kaçma derecesine orantılı olarak mümkün olduğu kadar gecikmeden küçük açılar ile atalet kazandırmadan gemi rotaya alınmalıdır Trım ve Meyilin Dümene Etkisi Page 10 of 21

11 Trim geminin pruva pupa hattında başa veya kıça daha fazla batıklığı, meyil geminin kemere istikametinde sancağa veya iskeleye daha yatıklığıdır. Gemi en iyi çok az kıça trimli durumda seyir yapar Ağır Denizlerde Dümen Tutma Trafik yok, akıntı veya rüzgâr yok, deniz sakin, bu durumda dümen tutmak kolaydır. Ancak hava kötüleştikçe bu iş zorlaşır. Çünkü bu sefer sorun sadece gemiyi rotasında götürüp götürememek değil gemiyi büyük yalpalara düşürmeden götürebilmekte ayrı bir sorun olur. Büyük yalpanın tehlikeleri ise malumdur. Bağlı ağırlıkların yerlerinden koparak ayrılmasına, bu ağırlığın gemi içerisinde cana, mala ve çevreye tehlike oluşturmasına, ağırlığın büyüklüğüne göre gemi yapısına zarar vermesine ve hatta geminin dengesinin bozularak geminin alabora[13] olmasına dahi sebep olabilir. Ağır denizlerde[14] dümen tutulurken aşağıdaki hususlara dikkat edilir. $ Dümen tutulurken büyük dümen açısı kullanılır, $ Başın dalga ile savrulmaları göz önünde tutularak, savrulma başlamadan dümen diğer tarafa basılarak savrulma etkisi azaltılır, $ Verilen rota, dalgaların bordadan alınmasını zorunlu kılıyor fakat düşülen yalpa{15] sadece üçlemelerde tehlikeli oluyorsa, denizler takip edilir ve sadece üçlemelerde[16] baş dalgayı omuzluktan alacak şekilde çevrilir, sonra tekrar rotaya alınır. Eğer yüzey dalgaları da tehlikeli derecede yalpaya sebep oluyorsa rota değiştirilir. $ Verilen rota, dalgaların tam baştan alınmasını zorunlu kılıyor fakat sadece üçlemelerde tehlikeli gerilmelere sebep oluyorsa, denizler takip edilir ve sadece üçlemelerde baş dalgayı omuzluktan alacak şekilde çevrilir, sonra tekrar rotaya alınır. Eğer yüzey dalgaları da tehlikeli derecede gerilmelere sebep oluyorsa rota değiştirilir. $ Dönüşlerde üçlemeler takip edilir ve en yüksek dalga geçer geçmez alabanda ile dönüşe geçilir, Akıntı ve Rüzgârda Dümen Tutma Akıntı ve rüzgâr seyir yapan geminin süratini değiştirebilir, rotasından düşürebilir, Page 11 of 21

12 savurabilir, bir tarafa bayıltabilir. Baştan gelen akıntı ve rüzgâr geminin ilerleyişine karşı bir direnç gösterir. Bu karşı direnç geminin süratini düşürür. Ancak sürat düşmekle birlikte geminin dümeni hassaslaşır ve komut dinlemesi daha kolay olur. Bunun yanı sıra geminin başı daima baştan gelen akıntı ve rüzgara aykırılamak ister. Baş rüzgar altına kaçmaya meyilli olur. Makinelere dur verilirse gemi kolay durur. Kıçtan gelen akıntı ve rüzgârda gemi daha hızlanabilir ancak bu seferde baştan gelen akıntının aksine, kıçtan gelen akıntı geminin dümenini sağırlaştırır ve daha zor dümen dinlemesine sebep olur. Geminin iyi sürat yapabilmesi için az da olsa gemi biraz kıça trimli olmalıdır. Yani gemilerin kıç tarafındaki su çekimi başa göre biraz daha fazla olmalıdır. Bu durumda akıntı geminin kıç tarafını daha fazla etkiler. Bu neden ile de sancaktan gelen akıntıda gemini kıçı daimi olarak iskeleye başı da sancağa kaçar. #skeleden gelen akıntıda da kıçı sancağa başı iskeleye düşer. Serdümen bu durumu karşılamak için dümeni daimi olarak 1 2 derece bir tarafa basılı tutmak zorunda kalır. Tersi durumda yani geminin başlı olması halinde de bunun tersi etki oluşur. Ayrıca başlı gemide kuvvet kolunun uzunluğundan dolayı dümen dinleme zorlaşır. Büyük dümen açısı kullanılmak zorunda kalınır. Rüzgârda bunun benzeridir. Akıntıdan farklı olarak gemiyi su taşıdığından akıntı gemiyi bire bir etkiler, rüzgâr ise orantılı etki yapar. Ayrıca yüksek olan kıç kasara rüzgârı daha fazla aldığından geminin daimi olarak rüzgâr üstüne düşmesine sebep olur. Akıntının geliş yönüne göre serdümen kendisini ayarlar. Dümen ya hassaslaşmış, ya sağırlaşmış ya da daimi olarak başı bir tarafa düşmektedir. Ancak bir boğaz geçişinde ise bu durumda düzensizlikler olur. Baştan veya kıçtan gelen akıntı boğazın kıvrımlarında yönlendirildiğinden zaman zaman süratini azaltır, zaman zaman da artırır, yönü zaman zaman pruva pupa hattındayken, zamana zamanda bordaya doğru kayar ve başı düşürme durumunda değişmeler olur. Tüm bu durumlar bir serdümenin tecrübesinin ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. #yi bir serdümen geminin ağırlığına göre çevre etkileri gözleyerek ve hesaplayarak gemiyi rotasından kaçırmadan tutar, geminin dümen dinlemesi ile ilgili Page 12 of 21

13 değişlerden kaptanı bilgilendirir. 1.8.Dümenin Oto Pilota Alınması Dümenin mutlaka serdümen tarafından tutulması gibi bir zorunluluk yoktur. Dümenin elden veya yekeden tutulmasını gerektirecek bir durum yoksa kaptan izni ile dümen otopilot a bırakılabilir. Otopilot; geminin pruva hattını verilen değerde tutmaya çalışan bir cihazdır. Gemi sancağa kaçarsa aynı bir serdümen gibi dümeni iskeleye basarak, iskeleye kaçarsa sancağa basarak gemiyi verilen pruva değerinde tutmaya çalışır. Üzerinde takip etmesi gereken pruva değerini girdiğimiz bir kumanda ile ayar düğmeleri bulunur. Ayar düğmeleri gemi pruva hattından kaç derece kaçınca dümene kumanda edeceğini ve kaç derecelik dümen açıları kullanacağının belirtildiği düğmelerdir. Dümenin otopilota veya ele alınmasında[17] yöntem bunların vardiya zabiti tarafından yapılmasıdır. Ancak basitliği nedeni ile işlem zabitin gözetiminde serdümen tarafından yapılabilir. #şlemin nasıl yapılacağı genelde dümenin bulunduğu yerde asılı bir talimatta gösterilir. Dümenin otopilota alınmasında; $ Gemi rotaya alınır ve rotada baş tutunca[18], dümen ortaya alınır, $ Otopilot ibresi, baş tutulan rota üzerine getirilir ve $ Dümen seçici kolu OTOP#LOT durumuna getirilir, Dümene belirli durumlarda otopilot ile kumanda edilmez. Dümen otopilottaysa çıkartılır. Bu durumlar; $ Kaptan emri olduğunda, $ Limanlarda, $ Manevralarda, $ Boğaz, kanal geçişlerinde, $ Sığ ve taranmış su geçişlerinde, Page 13 of 21

14 $ Düşük süratli seyirlerde, $ Büyük açılı dönüşlerde, $ Ağır deniz şartlarında, $ Kısıtlı manevra şartlarında, Dümenin otopilottan çıkartılıp el durumuna alınması için; $ El dümeni ortaya getirilir, $ Dümen seçici kolu otopilotta el durumuna alınır, $ Otopilot ibresi, baş tutulan rota üzerinden uzaklaştırılır, Bu yöntem genel olmakla birlikte gemideki otopilotun markasına veya işletme E#S ne göre farlılıklar gösterebilir. 1.9.Serdümenlik Görevinin Devir Teslimi Gemilerde vardiya görevi günde iki kere sekiz saat ara ile dört saat olarak tutulur. Köprüüstü vardiyacıları seyirde eğer güverte çalışmasına verilmedilerse görevlerini en iyi şekilde yapabilecek kadar dinlenmiş ve dinç, kıyafetleri uygun ve temiz olarak vardiya saatinden beş dakika önce köprüüstüne çıkar, ortama alışır ve görevlerini zamanında teslim alırlar. Vardiya değişimi bir dönüş anında yapılmaz, dönüş tamamlanıp, gemi baş tutmuş vaziyette, dümen ortadayken yapılır. Serdümenlik görev teslimi sırasında görev devreden ve alan kişiler tekmil verir. Görevi devreden serdümen tekmilinde kendisine verilmiş bir talimat varsa bu talimatı, kaç dümen motorunun devrede olduğunu, kontrolün hangi dümen sisteminde olduğunu, takip edilen rotayı ve dümen eldeyse dümenin ortada olduğunu yüksek sesle belirterek serdümen vardiyası teslim edilmiştir der. Görevi alan vardiyacıda kendisine iletilen bilgiyi tekrar eder ve serdümen vardiyası teslim alınmıştır diye tekmil vererek göreve başlar. Görev tesliminden sonra görevi teslim eden serdümen beş dakika daha köprüüstünde kalarak sorun olamadığını görür ve vardiya amirinin izni ile Page 14 of 21

15 köprüüstünden ayrılır. #htiyaç olan ortam; bir gemi veya gemi manevraları laboratuarı, ihtiyaç olan malzeme; yok. Dümen tutmak için; $ Vardiya saatinden 5 dakika önce köprüüstüne çıkılır. $ Ortama alışıldıktan sonra görev teslim eden kişinin bildirimleri yüksek sesle tekrar edilerek görevin teslim alındığı tekmili verilir. $ Usulüne ve kaptanın verdiği talimatlara göre dümen tutulur. $ Vardiya sonunda gemi rotada ve dümen ortada durumda, yüksek sesle tekmil verilerek görev teslim edilir. $ Görev tesliminden beş dakika sonra vardiya zabitinden izin alınarak köprüüstünden ayrılınır. 2.KISITLI GÖRÜŞ ŞARTLARI VE GÖZCÜLÜK 2.1.Kısıtlı görüş şartlarında alınacak tedbirler Seyirde sis, pus, yoğun yağış, kum fırtınası gibi kısıtlı görüş şartlarında gemide ek tedbirlerin alınması gerekir. Her ne kadar gemide radar varsa da özellikle dalgaların bulunduğu zamanlarda küçük teknelerin radarda görünme imkânları çok azalır. Hatta daha büyük gemiler bile yoğun yağışlarda radardan kaybolur. Bu durumda ek tedbirlere başvurulur. Bunlar; $ Kaptan köprüüstü kumandasını alır, $ Makine kontrol olası makine kumandalarına karşı uyarılır, $ Köprüüstü ve/veya baş üstünde gözcülük görevi oluşturulur, $ Dümen ele alınır, $ Dümen motorları çiftlenir, $ Radarlar çiftlenir, Page 15 of 21

16 $ Jeneratörler çiftlenir, $ Emniyetli sürate düşülür, $ Alınan tedbirler jurnale kayıt edilir. Gözcülük ve dümenin ele alınması işlemleri kısıtlı görüş şartlarında kaptanın güvenli seyir yapabilmesi için gemiciler tarafından yapılan yardımcı faaliyetler içerisinde sayılabilir.# 2.2.Gözcülük yapmak Gözcülük bir köprüüstü vardiya görevidir. Radarın gemilerde kullanılmadığı zamanlarda düzenli olarak yerine getirilen bir görevdi. Ancak radarın gemilere gelmesi ile önemini büyük ölçüde kaybetmiştir. Bugün bu görev genelde kısıtlı görüş şartları altında yerine getirilmektedir. Gözcülük görüntü ve ses gözcülüğüdür. Köprüüstü görevlerinden birisidir. Vardiyacı tayfa tarafından yerine getirilir. Seyir sırasında kısıtlı görüş şartlarında, yoğun trafiğin bulunduğu durumlarda ihtiyaç duyulması halinde vardiya zabiti veya kaptan tarafından vardiyacı tayfaya verilen bir görevdir. Özellikle yoğun sis veya trafikte ve bunun üstüne radar gibi elektronik seyir cihazlarında meydana gelen arızalarda köprüsünde hem serdümen hem de gözcüye ihtiyaç olabilir. Hatta tek gözcü dahi yeterli olmayabilir. Bu durumda vardiyacı tayfa dümene geçerken bir başka güverte tayfa veya tayfaları da gözcülük yapar. Çift gözcülük görevi oluşturulmuşsa gözcülerden biri sancak tarafı diğer de iskele tarafı gözler. Gözcülük yukarıda da belirtildiği gibi görüntü ve ses gözcülüğüdür. Gözcü gemi çevresinde bulunan su üstü araç ve nesnelerini, gökyüzündeki olağan üstü meteorolojik olayları ve kıyı unsurlarını takip eder ve değişimleri vardiya zabitine veya köprüüstündeyse kaptana yüksek sesle rapor eder. (Örnek: Sancak 10 derecede bir fener!..) Görülen fenerler, şamandıralar, burunlar, gemiler, meteorolojik cepheler, duyulan gemi düdük sesleri rapor edilecek hususlardan bir kısmıdır. Vardiya değişimleri serdümenlik görev tesliminde olduğu gibi bildirimli olur. Gözcü hali hazırda mevcut ve rapor edilmiş tüm tespitleri, su üstündeki hareketli nesnelerin yönlerini ve vardiya zabitince verilen talimat ve emirleri yüksek sesli olarak vardiyayı devir alacak görevliye bildirir ve gözcü vardiyası teslim edilmiştir der. Page 16 of 21

17 Görevi alan vardiyacı, kendisine iletilen bilgiyi tekrar eder, gözcü vardiyası teslim alınmıştır der ve göreve başlar. Görev teslim eden gözcü beş dakika daha bekler ve bir sorunun olmadığını görerek vardiya amirinin veya kaptanın iznini alarak köprüüstünden ayrılır, #htiyaç olan ortam; bir gemi veya gemi manevraları laboratuarı, ihtiyaç olan malzeme; yok. Gözcülük yapmak için; $ Vardiya saatinden 5 dakika önce köprüüstüne çıkılır. $ Ortama alışıldıktan sonra görev teslim eden kişinin bildirimleri yüksek sesle tekrar edilerek görevin teslim alındığı tekmili verilir. $ Usulüne ve kaptanın verdiği talimatlara göre gözcülük yapılır. $ Vardiya sonunda gelen yeni gözcüye tekmil vererek görevi teslim eder. $ Görev tesliminden beş dakika sonra vardiya zabitinden izin alınarak köprüüstünden ayrılınır. 3.LİMAN NÖBETİ TUTMAK Güverte vardiyacısının görevlerinden birisi de nöbet tutmaktır. Demirde güvertede, rıhtımda ise lumbar ağzında nöbet görevini yürütür. Nöbetçi zabitinin yardımcısıdır ve ondan emir ve talimatlarına uyar. Nöbette kontrol edilen ana hususlar; $ Gemiye izinsiz girişler, Personel harici kişiler tarafından gemide istenmeyen işlemlerin yapılmasının engellenmesi için yapılacakların başında giriş kontrolü gelir. Özellikle gemi rıhtıma yanaştığında çok sayıda giriş çıkış olur. Bunun kontrolü için lumbar ağzında bir nöbetçi kontrol noktası oluşturulur. Buraya bir masa, masaya gemi içi irtibat telefonu, gemi içi irtibat telsizi, deniz frekansında çalışan ve 16 ile liman çalışma kanalında dinleme yapan el VHF cihazı, bunların şarj cihazları ve giriş çıkış kayıt defteri konur. Personel harici gemiye giriş yapan bu kişileri gemide ekip çalışması yapanlar ile diğerleri olarak ikiye ayırabiliriz. Ekip çalışması yapanlar bürokratik işlem ekipleri Page 17 of 21

18 (Gümrük, liman, polis, muhaceret gibi), tamirciler ve yük işlemcilerdir. Ekip çalışması yapanlardan güvertede çalışanların takibi zordur, çok giriş çıkış yaparlar. Bu kişiler kayıt edilmeden güverteye giriş çıkışlarına müsaade edilir. Gemiye ekip halinde gelen diğer kişiler ise ilgili şahıs haberdar edilerek eşlikli olarak girişe müsaade edilir. Bunlarda teker teker kayıt edilmez. Ancak kasaraya münferit giriş yapan herkesin kayıt edilmesi gerekir. Bu kişiler ayrıca gemideki ilgili kişi haberdar edilerek eşlikle girişine müsaade edilir. Bölüm amirlerinin ziyaretçileri kamaralarında, diğerlerin ziyaretçileri salonlarda ağırlanır. $ Nöbet alanındaki yangın tedbirleri, Geminin mutat yangın güvenlik tedbirlerinin yanı sıra özellikle yangın riski taşıyan bir işlem yapılıyorsa ek yangın güvenliği alınır. Vardiyacı nöbeti sırasında güverte ve kasaradaki bu tedbirleri kontrol eder varsa eksikler nöbetçi zabitine haber vererek giderilmesini sağlar. $ Deniz kirliliğine karşı alınan tedbirler, Geminin limanda olduğu sürece özellikle yapılan işlemlerden dolayı denizin kirletilmemesi için azami tedbir alınır ve bu tedbirlerin devamlılığına özen gösterilir. Güverteden bir kirleticinin denize akmaması için ana güvertedeki frengiler[19] tapalanır, yük işlemi yapılıyorsa denize kirletici yükün dökülmemesi için gemi ile rıhtım arasına branda konur ve bunlar gibi birçok tedbir alınır. Nöbetçi vardiyası sırasında bu hususları kontrol eder, aksaklık varsa vardiya zabitine haber vererek düzeltici işlem yapılmasını sağlar. $ Gemi bağlama ve demirleme unsurları, Nöbetçinin bir diğer kontrol etmesi gereken husus bağlama unsurlarıdır. Gemi rıhtıma bağlıysa halatlar periyodik olarak kontrol edilmelidir. Med-cezir, yükleme ve boşaltma gibi işlemler geminin yükselmesine veya alçalmasına neden olur. Bu hareketlerde halatlara aşırı yük biner veya gevşeme olur. Gevşerse yardım alınarak halatların boşu[20] alınır, çok yük binerse kontrollü olarak halatlar laçka[21] edilir. Anı noktadan aynı yere verilen halatlara eş yük binmesi sağlanır. Gemi demirdeyse demirin durumu, tarayıp taramadığı özellikle rüzgârlı havalarda devamlı kontrol edilir. Demirin tarayıp taramadığının kontrolünde geminin denizlere borda vermesi ve öyle kalması dikkat çekici olmalıdır. Böylesi bir durumda demir Page 18 of 21

19 başına gidilerek demirin tarayıp taramadığına bakılır. Zincirde deste olma ve takiben silkelenme hareketi demirin tarama durumunu ikaz eder. Bunun görülmesi halinde veya şüphesi halinde durum derhal vardiya zabitine veya kaptana haber verilir. Vardiya zabiti demir tarama durumunu kerteriz mevkii, radar mevkii, GPS mevki gibi yöntemler ile devamlı takip etmektedir. Nöbetçinin bildirimi halinde tekrardan ve teferruatlı olarak bir kere daha kontrol eder. Gerekirse kendisi de demir başına giderek bizzat kendi gözü ile demir zincirini kontrol eder. Eğer tarama varsa durum en süratli şeklide kaptana bildirilmelidir. Böyle bir durumda tabiî ki onunda ikna olması halinde kaptan makineleri hazırlatıp gemiyi kaldırır ve demirleme işlemini yeniler. 3.1.Demirde köprüüstü vardiyası Yukarıda bahsedildiği gibi gemi demirdeyse güverte vardiyacısı aksi belirtilmediği sürece vardiya görevini güvertede tutar ve yukarıda belirtilen hususları kontrol eder. Demirde köprüüstünde vardiya zabiti bulunur. Onun köprüüstündeki birinci derecedeki görevi geminin demir tarayıp taramadığının takibidir. #kinci derecede de VHF trafiği ile deniz trafik güvenliğini kontrol ve takip eder. 3.2.Uygulama #htiyaç olan ortam; bir gemi veya gemi manevraları laboratuarı, ihtiyaç olan malzeme; yok. Liman nöbeti tutmak için; $ Vardiya saatinden beş dakika önce lumbar ağzına gidilir. $ Vardiyacıdan nöbet ile ilgili talimat ve önemli hususlar hakkında bilgiler alınır. $ Nöbetçi zabitinin izin ve talimatı ile tüm gemi güverteleri ve tüm personele açık alanlar dolaşılarak izinsiz girişler ile ilgili güvenlik kontrolleri yapılır. $ Bağlama ve demirleme unsurlarının kontrolleri ve gerekiyorsa yardım alınarak halatların eşitleme ve gerginlik ayarları yapılır. $ Dolaşılan yerlerdeki yangın ve deniz kirliliği ile ilgili emniyet tedbirleri kontrol edilir, yangına ve kirliliğe sebep olabilecek unsurlar ortadan kaldırılır ve eksikler Page 19 of 21

20 tamamlanır. $ Borda iskelesi hasarlanmaya karşı gerekli güvenlik tedbirleri alınmış olarak gemi demirde yukarı basılı, bağlıyken rıhtıma inik durumda tutulur. $ Yük işlemleri için gelen işçilerin yanar sigaralarını söndürerek güverteye geçişlerine müsaade edilir. $ Ziyaretçi gelmesi halinde vardiya zabitine haber verilir. $ Vardiya sonunda vardiya ile ilgili bilgi ve talimatlar yeni vardiyacıya iletilerek nöbet teslim edilir ve vardiya zabitinin izni görev yeri terk edilir. "Yazı, edinilen yeni bilgi, değişim ve yapılan yorumlar ile tekrar tekrar güncellenmektedir. Bu neden ile kopyalayıp almak yerine ihtiyacınız olduğunda tekrar açıp okumanızda yarar bulunmaktadır. Bu yazı her zaman burada olacaktır." [1] Dümen müşiri: Dümen yelpazesinin geminin pruva pupa hattına olan açısını gösteren alet. [2] Kemere istikameti: Geminin bordasına (pruva pupa hattına) dik yön. [3] Sağa devirli pervane: Geminin kıçından bakıldığında saat yelkovanı yönünde dönerek gemiye ileri yol kazandıran pervane. Bunun tersi de sola devirli pervanedir. [4] Valf: Sıvı akan bir borunun üzerindeki akışı açan veya kapatan mekanizma. [5] Ease to port five, ease to five [6] One, two, three, four, five, six, seven, eight, nine, ten, eleven, twelve, thirteen, fourteen, fifteen, sixteen, seventeen, eighteen, nineteen, twenty, thirty, fourty, fifty, sixty, seventy, eighty, ninety, hundred and.., twohundred and.., threehundred and ) [7] Hard a starboard, hard right Page 20 of 21

10. DENİZDE ÇATIŞMAYI ÖNLEME

10. DENİZDE ÇATIŞMAYI ÖNLEME 10. DENİZDE ÇATIŞMAYI ÖNLEME 1. Dar bir kanalda ilerleyen bir tekne, kanalın neresinde seyredecektir? Kanalın, teknenin sancak tarafındaki dış sınırına olabildiğince güvenle yaklaşabileceği mesafede 2.

Detaylı

Yazan: Ahmet Muhittin ÖNEY Yayınlayan: Mesut BARAN (Yelken Dünyası / Ocak 1994 / Sayı 117)

Yazan: Ahmet Muhittin ÖNEY Yayınlayan: Mesut BARAN (Yelken Dünyası / Ocak 1994 / Sayı 117) Büyük Yarış a katılan yatları Marmara Denizi ve Çanakkale Boğazı nda gece seyri bekliyor. Ve ticaret yolunda Uluslararası Çatışmayı Önleme Kuralları geçerli olacak. Hem yelken dünyasının iki önemli ismini

Detaylı

TEMA 3:GEMĠLER ve GEMĠ AKSAMLARI

TEMA 3:GEMĠLER ve GEMĠ AKSAMLARI TEMA 3:GEMĠLER ve GEMĠ AKSAMLARI G SINIFI FIRKATEYN Geminin Genel Tanımı: Suyun kaldırma kuvvetinden faydalanarak su üzerinde yüzebilen, hareket ve manevra kabiliyeti olan; yükü, yolcuyu ve personeli mümkün

Detaylı

KURAL 42 YORUMLARI, HAREKET ARAÇLARI

KURAL 42 YORUMLARI, HAREKET ARAÇLARI KURAL 42 YORUMLARI, HAREKET ARAÇLARI KURAL 42 de KULLANILAN TERİMLERİN YORUMLARI Aşağıda belirtildiği gibi kullanılan bir terim, italik olarak yazılmıştır. Kural 42 ye özel olan terimler ise kuralda belirtildiği

Detaylı

ÖZET. Basit Makineler. Basit Makine Çeşitleri BASİT MAKİNELER

ÖZET. Basit Makineler. Basit Makine Çeşitleri BASİT MAKİNELER Basit Makineler Basit Makine Nedir? Günlük hayatımızda yaptığımız işleri kolaylaştırmak için bir takım araçlar kullanırız. Bir kuvvetin yönünü, büyüklüğünü ya da bir kuvvetin hem büyüklüğünü hem de yönünü

Detaylı

DENİZCİLİK İŞLETMELERİ YÖNETİMİ (YAT KAPTANLIĞI STAJI)

DENİZCİLİK İŞLETMELERİ YÖNETİMİ (YAT KAPTANLIĞI STAJI) Staj Komisyonu Onay Sıra No / Tarih KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ BARBAROS DENİZCİLİK YÜKSEKOKULU STAJ DEFTERİ DENİZCİLİK İŞLETMELERİ YÖNETİMİ (YAT KAPTANLIĞI STAJI) ADI SOYADI PROGRAMI OKUL NO STAJ DEFTERİ BELGE

Detaylı

GEMI SEVK SISTEMLERI N. MENDERES INALMAN I.T.U DF GEMI MAK ISL MUH 2002

GEMI SEVK SISTEMLERI N. MENDERES INALMAN I.T.U DF GEMI MAK ISL MUH 2002 GEMI SEVK SISTEMLERI { N. MENDERES INALMAN I.T.U DF GEMI MAK ISL MUH 2002 İÇERİK GEMI SEVK SISTEMLERINE GENEL BAKIŞ PERVANE KANADININ ÇALIŞMA TEORİSİ PERVANE ÇEŞİTLERİ SABİT KANATLI PERVANELER HAREKETLİ

Detaylı

DENİZ ULAŞTIRMA VE İŞLETME TEKNİKERİ (GÜVERTE TEKNİKERİ/UZAKYOL GÜVERTE ZABİTİ)

DENİZ ULAŞTIRMA VE İŞLETME TEKNİKERİ (GÜVERTE TEKNİKERİ/UZAKYOL GÜVERTE ZABİTİ) TANIM Uzak yola giden gemilerin yönetimi ile ilgili görevleri yapan kişidir. A- GÖREVLER - Deniz taşıt araçları ile yapılan taşımalarda yükün gemiye alınması ve gemiden boşaltılması işlerini yapar, - Alınan

Detaylı

NOTİK YAYINLAR. Seyir Haritaları ve Notik Yayınlar Kataloğu. Yayım Tarihi 2013. Yayım Şekli. Stok Numarası 7610270038535.

NOTİK YAYINLAR. Seyir Haritaları ve Notik Yayınlar Kataloğu. Yayım Tarihi 2013. Yayım Şekli. Stok Numarası 7610270038535. Yayım Tarihi 2013 NOTİK YAYINLAR Seyir Haritaları ve Notik Yayınlar Kataloğu Stok Numarası 7610270038535 Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığınca üretilen ve sayışa sunulan harita ve notik

Detaylı

LĐMANLAR DAĐRESĐ RIHTIM AMĐRĐ HĐZMET ŞEMASI

LĐMANLAR DAĐRESĐ RIHTIM AMĐRĐ HĐZMET ŞEMASI Kadro Adı : Rıhtım Amiri Derecesi : I (Yükselme Yeri) Kadro Sayısı : 2 Maaşı : Barem 14-15 LĐMANLAR DAĐRESĐ RIHTIM AMĐRĐ (1) Üstlerinin yönergeleri uyarınca yürürlükteki mevzuat çerçevesinde günlük iş

Detaylı

DKN.:53971972-3730- -14/PAPGE Aralık 2014 MESLEKİ BİLİMLER BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ

DKN.:53971972-3730- -14/PAPGE Aralık 2014 MESLEKİ BİLİMLER BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ MESLEKİ BİLİMLER BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS Denizcilik İngilizcesi MH-311 3 / 1 2+0+0 2 3 Dili : İngilizce Seviyesi Önkoşulu Öğretim Elemanları

Detaylı

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası HİDROLİK SİSTEM KURMAK VE ÇALIŞTIRMAK 3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası Basınç hattından gelen hidrolik akışkan, 3/2 yön kontrol valfine basılınca valften geçer. Silindiri

Detaylı

ÖBİTAŞ SAHİL SİTESİ GENEL YÖNETİMİ DENİZ VE SAHİL GÜVENLİK ÖNLEM VE EYLEMLERİ EL KİTABI

ÖBİTAŞ SAHİL SİTESİ GENEL YÖNETİMİ DENİZ VE SAHİL GÜVENLİK ÖNLEM VE EYLEMLERİ EL KİTABI ÖBİTAŞ SAHİL SİTESİ GENEL YÖNETİMİ DENİZ VE SAHİL GÜVENLİK ÖNLEM VE EYLEMLERİ EL KİTABI 01.06.2015 KÜÇÜK TEKNE KAZALARININ GENEL NEDENLERİ (Kürekli ya da dıştan takma motorlu küçük tekneler) 1-Hatalı yük

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

DENİZ MOTORLARI. e. Egzoz Sistemi Motor içinde yanma sonrası oluşan kirli gazların dışarı atılmasını sağlayan sistem.

DENİZ MOTORLARI. e. Egzoz Sistemi Motor içinde yanma sonrası oluşan kirli gazların dışarı atılmasını sağlayan sistem. Motorların Sınıflandırılması A. Kullandıkları Yakıta Göre; a. Benzinli b. Dizel (Mazotlu) c. Elektrikli (Akülü) B. Çalışma Prensibine Göre; a. İki Zamanlı b. Dört Zamanlı C. Soğutma Sistemine Göre; a.

Detaylı

Minti Monti. Yaz 2013 Sayı:10 Ücretsizdir. Yelkenli Tekneler. Nasıl Yüzer, Bilir misin?

Minti Monti. Yaz 2013 Sayı:10 Ücretsizdir. Yelkenli Tekneler. Nasıl Yüzer, Bilir misin? Minti Monti Çocuklar için eğlenceli poster dergi Yaz 2013 Sayı:10 Ücretsizdir ISSN: 2146-281X Yelkenli Tekneler Nasıl Yüzer, Bilir misin? Yelkenli teknelerle ilgili bilmeniz gereken 5 şey Dev gemiler nasıl

Detaylı

GEMİ MAKİNALARI İŞLETME TEKNİKERİ/MAKİNE ZABİTİ

GEMİ MAKİNALARI İŞLETME TEKNİKERİ/MAKİNE ZABİTİ TANIM 750 KW 3000 KW arasında makine ile yürütülen yakın kıyısal sefer bölgesinde çalışan gemilerde, gemi makinelerini çalıştıran, sevk ve idaresinden sorumlu kişidir. A-GÖREVLER: - Gemiye yakıt, yağ,

Detaylı

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti NEDEN ENERJİNİN KONTROLÜ? Kontrolsüz Enerji Ölümcüldür! TEHLİKELİ

Detaylı

www.ogenmakina.com HİDROLİK EĞİTİM SETİ ÖRNEK DEVRE UYGULAMALARI

www.ogenmakina.com HİDROLİK EĞİTİM SETİ ÖRNEK DEVRE UYGULAMALARI HİDROLİK EĞİTİM SETİ ÖRNEK DEVRE UYGULAMALARI www.ogenmakina.com Ogen-2010 HİDROLİK VE ELEKTRO-HİDROLİK DEVRE UYGULAMALARI TEMEL VE ORTA SEVİYE UYGULAMA 1 KİLİTLİ ÇİFT ETKİLİ SİLİNDİR KONTROLÜ 1 adet 4/2

Detaylı

FOTO. T.C. VATANDAŞlıK

FOTO. T.C. VATANDAŞlıK YAT KAPTANı STAJ KAYIT DEFTERi ADI SOYADı DOGUM TARiHi T.C. VATANDAŞlıK NO FOTO BÖLÜM -1 SEYiR ile iıalu GÖREVLER GÖREVLER ONAYLAYAN ADI SOYADı/GÖREVi TARiH SEviR PLANI VAPMAK, ROTALARı ÇiZMEK VE ROTA

Detaylı

KONTEYNER RIHTIM KÖPRÜ VİNCİ OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURS PROGRAMI

KONTEYNER RIHTIM KÖPRÜ VİNCİ OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURS PROGRAMI KONTEYNER RIHTIM KÖPRÜ VİNCİ OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURS PROGRAMI 1. KURUMUN ADI : 2. KURUMUN ADRESİ : 3. KURUCUNUN ADI : 4. PROGRAMIN DAYANAĞ : 5580 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu, Özel Öğretim Kurumları

Detaylı

ÇELİK-EL TARIM MAK. LTD.ŞTİ.

ÇELİK-EL TARIM MAK. LTD.ŞTİ. ÇELİK-EL TARIM MAK. LTD.ŞTİ. OT SİLAJ MAKİNESİ KULLANMA KLAVUZU 3. ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İHSAN DEDE CAD. 13.SK. NO:11 SELÇUKLU/KONYA TEL: 444 49 42 FAKS: 0332.345 15 04 www.celikeltarim.com info@celikeltarim.com

Detaylı

T.C. GÜMÜŞHANE ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKÜLTESĐ MAKĐNE MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ ÖĞRENCĐ NO: ADI-SOYADI:

T.C. GÜMÜŞHANE ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKÜLTESĐ MAKĐNE MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ ÖĞRENCĐ NO: ADI-SOYADI: T.C. GÜMÜŞHANE ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKÜLTESĐ MAKĐNE MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ MAKĐNE MÜHENDĐSLĐĞĐ DENEYLER 2 PNÖMATĐK SĐSTEM DENEYĐ ÖĞRENCĐ NO: ADI-SOYADI: DENEY SORUMLUSU: ÖĞR. GRV. MĐTHAT YANIKÖREN DEĞERLENDĐRME:

Detaylı

SEYİRLER. Yelkenli teknelerde 2 adet seyir grubu vardır: Tıpkı pusulada olduğu gibi, bunlardan ilki ANA SEYİRler iken, diğeri ise ARA SEYİR lerdir.

SEYİRLER. Yelkenli teknelerde 2 adet seyir grubu vardır: Tıpkı pusulada olduğu gibi, bunlardan ilki ANA SEYİRler iken, diğeri ise ARA SEYİR lerdir. SEYİRLER Seyir in Tanımı: Bir teknenin bir noktadan hareketle, muhtelif rotalar izleyerek farklı bir noktaya ulaşmak amacıyla yaptığı sefere verilen isimdir. Motorlu teknelerde (motoryacht, kotra, gemi,

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu TÜRKİYE CUMHURİYETİ ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu M/F ANKARA ile M/V REINA 1 Gemilerinin Çatışmasına İlişkin Deniz Kazası İnceleme Raporu ARNAVUTLUK/Durres

Detaylı

5.BÖLÜM. Valf Konumları

5.BÖLÜM. Valf Konumları HİDROLİK-PNÖMATİK 5.BÖLÜM ENDÜSTRİYEL HİDROLİK DEVRE ELEMANLARI VALFLER 5.1 YÖN DENETİM VALFLERİ VALF: İçinde akan sıvıyı yeniden yönlendirme, serbest bırakma, durdurma gibi işlevleri, dışarıdan mekanik,

Detaylı

GEMİLERİN GEMİADAMLARI İLE DONATILMASINA İLİŞKİN YÖNERGEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNERGE

GEMİLERİN GEMİADAMLARI İLE DONATILMASINA İLİŞKİN YÖNERGEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNERGE Yürürlüğe giriş tarihi ve Sayısı: 30.09.2014 tarih ve 50794 Sayılı Bakanlık Makam Oluru Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ndan: GEMİLERİN GEMİADAMLARI İLE DONATILMASINA İLİŞKİN YÖNERGEDE DEĞİŞİKLİK

Detaylı

Gemide İstenmeyen Kişi-Kaçak Yolcular Hakkında IMO Esasları

Gemide İstenmeyen Kişi-Kaçak Yolcular Hakkında IMO Esasları Gemide İstenmeyen Kişi-Kaçak Yolcular Hakkında IMO Esasları Deniz taşımacılığı yolcu ve yük nakliyesinin en eski yollarından biridir. Gemiler, okyanus aşırı seferlerinde birçok uluslararası suların sınırlarına

Detaylı

TANAIS DREAM ve SULTANAHMET

TANAIS DREAM ve SULTANAHMET T.C ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu TANAIS DREAM ve SULTANAHMET İsimli Gemilerin Çatışması Sonucu Meydana Gelen Deniz Kazasına İlişkin İnceleme Raporu İstanbul

Detaylı

T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu ALTINKAYA-1

T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu ALTINKAYA-1 T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu ALTINKAYA-1 Yolcu Motorunun Galata Köprüsü Ayağına Çarpmasına İlişkin Deniz Kazası İnceleme Raporu İstanbul 26 Nisan

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI - II HİDROLİK FREN SİSTEMLERİ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI - II HİDROLİK FREN SİSTEMLERİ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI - II HİDROLİK FREN SİSTEMLERİ DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Şaban ULUS Ocak 2013 KAYSERİ HİDROLİK FREN

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

KUMANDA DEVRELERİ Örnek 1: Stop öncelikli Start Stop Devresi (Klasik Mühürleme Devresi):

KUMANDA DEVRELERİ Örnek 1: Stop öncelikli Start Stop Devresi (Klasik Mühürleme Devresi): KUMANDA DEVRELERİ Örnek 1: Stop öncelikli Start Stop Devresi (Klasik Mühürleme Devresi): START butonuna basıldığında M kontaktörü enerjilenir, M kontaktörünün normalde açık (NO) kontakları kapanır ve motor

Detaylı

MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI 2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ

MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI 2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Bu deneyin amacı temel ilkelerden hareket ederek, hidrolik sistemlerde kullanılan elemanların çalışma ilkeleri ve hidrolik devre kavramlarının

Detaylı

TEMEL HİDROLİK BİLGİLER ŞEMSETTİN IŞIL

TEMEL HİDROLİK BİLGİLER ŞEMSETTİN IŞIL TEMEL HİDROLİK BİLGİLER ŞEMSETTİN IŞIL ROTA TEKNİK A.Ş. Basit bir hidrolik devre tasarımı Yandaki resimde basınç yükü karşılayacak seviyeye kadar yükselebilir. Silindir haraket yön kontrolü (yön valfi)

Detaylı

Kaptan GüvenliG. venliği. Kılavuz Kaptan Transfer Düzenekleri

Kaptan GüvenliG. venliği. Kılavuz Kaptan Transfer Düzenekleri Çarmıh h Kazaları ve Kılavuz K Kaptan GüvenliG venliği Kılavuz Kaptan Transfer Düzenekleri Kapt. Ali CÖMERT TDİ A.Ş. Kılavuz Kaptan Türk Uzakyol Gemi Kaptanları Derneği Yönetim kurulu II. Başkanı 25 Aralık

Detaylı

DİREKSİYON EĞİTİMİ-ARAÇ KULLANMA. GÖKSU EĞİTİM KURUMLARI Hazırlayan: SAİM ALMAK

DİREKSİYON EĞİTİMİ-ARAÇ KULLANMA. GÖKSU EĞİTİM KURUMLARI Hazırlayan: SAİM ALMAK 2015 DİREKSİYON EĞİTİMİ-ARAÇ KULLANMA GÖKSU EĞİTİM KURUMLARI Hazırlayan: SAİM ALMAK Sürücü Direksiyon Eğitimi Programı ARAÇ KULLANMA Motoru çalıştırma : Vites kolu ile vitesi boş durumuna alınız.kontak

Detaylı

MOBİL RIHTIM VİNCİ OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURS PROGRAMI

MOBİL RIHTIM VİNCİ OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURS PROGRAMI MOBİL RIHTIM VİNCİ OPERATÖRÜ YETİŞTİRME 1. KURUMUN ADI : KURS PROGRAMI 2. KURUMUN ADRESİ : 3. KURUCUNUN ADI : 4. PROGRAMIN DAYANAĞI : 5580 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu, Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği,

Detaylı

SRAST YATAKLARI ÇE İTLERİ

SRAST YATAKLARI ÇE İTLERİ GEMİ ŞAFT SİSTEMİ VE EKİPMANLARI Srast yatakları Stern tüyüp Pervane şaftı Ara şaftlar Rulman yataklar Tünel yataklar Pervane Şaftı montajı Ara şaft montajı Ara şaft ve pervane bakımı Yatakların aşırı

Detaylı

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır.

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. HİDROLİK SİSTEMLER Hidroliğin Tanımı Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. Enerji Türleri ve Karşılaştırılmaları Temel Fizik Kanunları

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş MAK-204 Üretim Yöntemleri Vidalar-Vida Açma Đşlemi (8.Hafta) Kubilay Aslantaş Kullanım yerlerine göre vida Türleri Bağlama vidaları Hareket vidaları Kuvvet ileten vidaları Metrik vidalar Trapez vidalar

Detaylı

HİDROLİK-PNÖMATİK Prof.Dr.İrfan AY BÖLÜM 8

HİDROLİK-PNÖMATİK Prof.Dr.İrfan AY BÖLÜM 8 HİDROLİK-PNÖMATİK BÖLÜM 8 HİDROLİK DEVRELER Bir hidrolik devre şeması, HİDROLİK DEVRE nin nasıl oluştuğunu gösterir.devrenin her bir elamanı simgelerle gösterilir ve birbirine bağlanır.boru bağlantıları

Detaylı

Otomatik Şanzımanlar

Otomatik Şanzımanlar Otomatik Şanzımanlar Taşıtın hızına, gaz kelebeği pozisyonuna, yol ve yük şartlarına bağlı olarak viteslerin otomatik olarak değişmelerine imkan veren bir sistemdir. Hız ve tork ihtiyacına göre gerekli

Detaylı

KULE VİNÇ OPERATÖRÜ. TANIM Paletli, raylı ve sabit kule vinçleri kullanarak, çeşitli yüklerin naklini yapan kişidir.

KULE VİNÇ OPERATÖRÜ. TANIM Paletli, raylı ve sabit kule vinçleri kullanarak, çeşitli yüklerin naklini yapan kişidir. TANIM Paletli, raylı ve sabit kule vinçleri kullanarak, çeşitli yüklerin naklini yapan kişidir. A - GÖREVLER - Kule vinç operatörü; - Kule vincin genel kontrolünü yapar, - Yürümeyi gerektiren durumlarda

Detaylı

HİDROLİK KURTARMA SETLERİ

HİDROLİK KURTARMA SETLERİ HİDROLİK KURTARMA SETLERİ Kesici ve ayırıcılar; tüm dünya ülkelerinde kurtarma operasyonları, trafik kazaları ve afet yönetimlerinde kullanılmak üzere çeşitli güçlerde ve ebatlarda tasarlanmıştır. İstanbul

Detaylı

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören 04.12.2011 AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik AA Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları na Yol Verme Uygulama Soruları 25.11.2011 2 http://people.deu.edu.tr/aytac.goren

Detaylı

TEKNİK DOSYA SB KANATLI MAKAS - GÜVENLİK ETİKETLERİ - SEMBOL ANLAMI BULUNDUĞU YER. Sıcak yüzey. Dokunmayınız. Koruyucu giysi giyiniz.

TEKNİK DOSYA SB KANATLI MAKAS - GÜVENLİK ETİKETLERİ - SEMBOL ANLAMI BULUNDUĞU YER. Sıcak yüzey. Dokunmayınız. Koruyucu giysi giyiniz. Sıcak yüzey. Dokunmayınız. Radyatör, hidrolik yağ tankı ve boru hatları Koruyucu giysi giyiniz. paneli bölgesinde Çizme, bot vb. koruyucu ayakkabı kullanınız. paneli bölgesi Dikkat! Tehlike! Elektrik panosu,

Detaylı

Temel Semboller. Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir. Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir

Temel Semboller. Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir. Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir Çizgi Temel Semboller Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir Bir ünitedeki iki veya daha fazla fonksiyonu gösterir Daire - Yarımdaire Daire - Enerji çevrim

Detaylı

Hidrolik devre sembolleri Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri

Hidrolik devre sembolleri Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri Hidrolik devre sembolleri Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri Çizgi Temel Semboller Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir Daire - Yarımdaire Kare - Dikdörtgen Dörtgen Çeşitli Semboller Üçgen Pompa

Detaylı

Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri Çizgi Temel Semboller Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir Daire - Yarımdaire Bir ünitedeki iki veya daha

Detaylı

Kontak 'Normal' Durumu ve Elektrik Ver / Kes Dizisi

Kontak 'Normal' Durumu ve Elektrik Ver / Kes Dizisi Kontak 'Normal' Durumu ve Elektrik Ver / Kes Dizisi Herhangi bir tür anahtar kontağı, harekete geçirildiğinde kontaklar "kapalı" (sürekliliği kurmak için) yada "açık" (sürekliliği kesmek için) olsun diye

Detaylı

ÖZKAY ELEKTRONİK. TK-103 Asansör Kumanda Kartı. KULLANIM KILAVUZU v1.00

ÖZKAY ELEKTRONİK. TK-103 Asansör Kumanda Kartı. KULLANIM KILAVUZU v1.00 ÖZKAY ELEKTRONİK TK-103 Asansör Kumanda Kartı KULLANIM KILAVUZU v1.00 TK-103 ASANSÖR KUMANDA KARTI KULLANIM KILAVUZU v1.00 ÖZKAY ELEKTRONİK 2008 Eğitim Mahallesi Postane Sokak 13/2 Kadıköy İstanbul Tel

Detaylı

Basınç farkı=çalışma basıncı (PA,B)-Şarj basıncı (PSp)+Güvenlik payı Ayar Diyagramı

Basınç farkı=çalışma basıncı (PA,B)-Şarj basıncı (PSp)+Güvenlik payı Ayar Diyagramı 1 Pistonlu pompa ve motorlarla sağlanacak hidrostatik tahrik aracın sürüşünde birçok avantaj getirmektedir. İyi bir sürüş konforu ve yüksek çalışma hızı yönündeki talepler hidrostatik tahrikle çalışan

Detaylı

PNÖMATİK VE HİDROLİK SİSTEM UYGULAMALARI. Ömür AKYAZI 1, Doğan ÇOKRAK 2

PNÖMATİK VE HİDROLİK SİSTEM UYGULAMALARI. Ömür AKYAZI 1, Doğan ÇOKRAK 2 Fırat Üniversitesi-Elazığ PNÖMATİK VE HİDROLİK SİSTEM UYGULAMALARI Ömür AKYAZI 1, Doğan ÇOKRAK 2 1 Sürmene Abdullah Kanca Meslek Yüksekokulu Karadeniz Teknik Üniversitesi oakyazi@ktu.edu.tr 2 Teknik Eğitim

Detaylı

Boyu 12 metreden büyük özel yatlarda VHF telsiz bulundurulması zorunludur.

Boyu 12 metreden büyük özel yatlarda VHF telsiz bulundurulması zorunludur. TEKNEMĠZDE BULUNMASI GEREKENLER Tablo 1. Teknelerde Bulunması Gerekenler Ekipman Tekne Boyu 7 m ye Kadar Tekne Boyu 7 m. den 15 m ye Kadar Tekne Boyu 15 m den 24 m.ye Kadar Can yeleği Gerekli Gerekli Gerekli

Detaylı

Seyir Halindeki Gemilerde Daha İyi Tıbbi Hizmet Verilmesi İçin Gerekli Asgari Sağlık ve Güvenlik Koşulları Hakkında Yönetmelik

Seyir Halindeki Gemilerde Daha İyi Tıbbi Hizmet Verilmesi İçin Gerekli Asgari Sağlık ve Güvenlik Koşulları Hakkında Yönetmelik Seyir Halindeki Gemilerde Daha İyi Tıbbi Hizmet Verilmesi İçin Gerekli Asgari Sağlık ve Güvenlik Koşulları Hakkında Yönetmelik R.G.Tarihi: 23.06.2002 R.G.Sayısı: 24794 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak,

Detaylı

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ HAVACILIK VE UZAY BİLİMLERİ FAKÜLTESİ. Prof. Dr. Mustafa Cavcar 8 Mayıs 2013

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ HAVACILIK VE UZAY BİLİMLERİ FAKÜLTESİ. Prof. Dr. Mustafa Cavcar 8 Mayıs 2013 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ HAVACILIK VE UZAY BİLİMLERİ FAKÜLTESİ TIRMANMA PERFORMANSI Tırmanma Açısı ve Tırmanma Gradyanı Prof. Dr. Mustafa Cavcar 8 Mayıs 2013 Bu belgede jet motorlu uçakların tırmanma performansı

Detaylı

Kuvvet x Kuvvet Kolu = Yük x Yük Kolu. 7.Sınıf Fen ve Teknoloji. KONU: Basit Makineler

Kuvvet x Kuvvet Kolu = Yük x Yük Kolu. 7.Sınıf Fen ve Teknoloji. KONU: Basit Makineler Hayatımızı Kolaylaştıran Makineler Günlük hayatımızda iş yapma kolaylığı sağlayan pek çok araç gereç kullanılmaktadır. Makineler Genel Olarak; Uygulanan kuvveti arttırabilir. Bir kuvvetin yönünü değiştirebilir.

Detaylı

Gizli Kupon u Kullanırken Dikkat Edilecek Koşullar

Gizli Kupon u Kullanırken Dikkat Edilecek Koşullar Gizli Kupon u Kullanırken Dikkat Edilecek Koşullar Gorbon 7 teknemiz biliyorsunuz ki her Su-Sail üyesine açık olmakla beraber tamamen özgürce kullanabilmemiz için tasarlanmış bir proje. Eğitim alan her

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü. Sayı: B.18.0.ÇYG.0.06.03-140.08-51662 06/06/2011 Konu: Yetki Devri Genelgesi

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü. Sayı: B.18.0.ÇYG.0.06.03-140.08-51662 06/06/2011 Konu: Yetki Devri Genelgesi Sayı: B.18.0.ÇYG.0.06.03-140.08-51662 06/06/2011 Konu: Yetki Devri Genelgesi GENELGE (2011/9) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak Amaç MADDE 1- (1) Bu Genelgenin amacı; Türkiye nin yargılama yetkisine

Detaylı

A.D.E.S. Amatör Denizci Eğitim Sistemi Ders Notları ACİL DURUMLAR

A.D.E.S. Amatör Denizci Eğitim Sistemi Ders Notları ACİL DURUMLAR ACİL DURUMLAR Denizde hemen müdahale ya da reaksiyon gerektiren beklenmeyen ciddi kaza, olay ya da durumlara karşı her zaman hazırlıklı olunmalıdır. Alabora Olmak Özellikle küçük tekneler için su üzerinde

Detaylı

Amatör Denizci Belgesi Sınavı na girecek dostlarımız, 01. 02. 03. 04. 05. 06. 07. 08. 09. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19.

Amatör Denizci Belgesi Sınavı na girecek dostlarımız, 01. 02. 03. 04. 05. 06. 07. 08. 09. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. Amatör Denizci Belgesi Sınavı na girecek dostlarımız, Sınav hazırlıklarınıza yardımcı olmak amacıyla aşağıda ADF soru bankasından örnekler bulacaksınız. Soru bankası devamlı gelişim içindedir. Sınav soruları

Detaylı

DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI

DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI Hareket ve güç iletiminde kullanılan,üzerinde eşit aralıklı ve özel profilli girinti ve çıkıntıları bulunan silindirik veya konik yüzeyli elemanlara DİŞLİ ÇARKLAR denir. Dişli

Detaylı

7. Tonaj, Fribord ve Görünür işaretler

7. Tonaj, Fribord ve Görünür işaretler 7. Tonaj, Fribord ve Görünür işaretler 7.1 GROS VE NET TONAJ Dünyada ilk tonaj tanımı 1423 yılında Britanya hükümetinin ticaret gemilerinin taşıdıkları yükten vergi almak için çıkardığı yasa ile gündeme

Detaylı

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir.

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir. Tristörlü Redresörler ( Doğrultmaçlar ) : Alternatif akımı doğru akıma çeviren sistemlere redresör denir. Redresörler sanayi için gerekli olan DC gerilimin elde edilmesini sağlar. Büyük akım ve gerilimlerin

Detaylı

Yelkenli Tekneler ve Donanımları

Yelkenli Tekneler ve Donanımları Yelkenli Tekneler ve Donanımları www.su-sail.org 1 1.1 Asıl Tekne Asıl tekne, adından da anlaşılacağı üzere teknenin üzerindeki tüm donanımdan arındırılmış kabuğa verilen isimdir. Ahşap, fiberglas, metal

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ BASİT MAKİNALAR

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ BASİT MAKİNALAR MEKATRONİĞİN TEMELLERİ BASİT MAKİNALAR Basit Makine Kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü değiştiren araçlara basit makine denir. Ayrıca basit makineler, küçük bir kuvvetle büyük kuvvetleri yenmek ya da dengelemek

Detaylı

T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu GLORIUS

T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu GLORIUS T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu GLORIUS DÖKME YÜK GEMİSİNİN EREN LİMANINDA YANAŞMA MANEVRASI ESNASINDA RIHTIMA ÇARPMASINA İLİŞKİN Deniz Kazası İnceleme

Detaylı

GEMİ SİSTEMİ VE DEVRELERİ. Prof.Dr.Adnan Parlak

GEMİ SİSTEMİ VE DEVRELERİ. Prof.Dr.Adnan Parlak GEMİ SİSTEMİ VE DEVRELERİ Prof.Dr.Adnan Parlak GEMİ SİSTEMİ VE DEVRELERİ Tatlı Su Devresi (F/W) Deniz Suyu Devresi(S/W) Yağlama Yağı Devresi (L/O) Yakıt Devresi (F/O ve D/O) Balast-Yangın Devresi Hidrofor

Detaylı

DENİZ SUYU SU YAPICILARI. Enerji Geri kazanımlı. Beta Mühendislik

DENİZ SUYU SU YAPICILARI. Enerji Geri kazanımlı. Beta Mühendislik Beta Mühendislik DENİZ SUYU SU YAPICILARI Enerji Geri kazanımlı KULLANILAN ENERJİNİN %80 nini geri kazandırır. GÜNDE 2.000 lt ye kadar TEMİZ SU üretir. MODÜLER KONFİGÜRASYON, montajı Basit ve çok kolay

Detaylı

Sağa Tehlikeli bir viraj Sağa tehlikeli bir viraja yaklaşıldığını bildirir. hız azaltır Vites öndeki araç geçilmez. Duraklama ve park etme yapılmaz

Sağa Tehlikeli bir viraj Sağa tehlikeli bir viraja yaklaşıldığını bildirir. hız azaltır Vites öndeki araç geçilmez. Duraklama ve park etme yapılmaz 1)TEHLİKE UYARI IŞARETLERİ Karayolundan yararlananlara yol ve yakın çevresi ile ilgili trafik bilgileri vermek, yasaklama, ve kısıtlamaları bildirmek güvenli ve düzenli ortamı, sağlamak amacı ile tesis

Detaylı

PROTESTO KURULLARINDA GÖREV YAPAN HAKEMLER İÇİN SEMİNER 19-20 NİSAN 2014 İSTANBUL YELKEN KULÜBÜ HAZIRLIK ÇALIŞMALARI-1

PROTESTO KURULLARINDA GÖREV YAPAN HAKEMLER İÇİN SEMİNER 19-20 NİSAN 2014 İSTANBUL YELKEN KULÜBÜ HAZIRLIK ÇALIŞMALARI-1 TÜRKİYE YELKEN FEDERASYONU MERKEZ HAKEM KURULU PROTESTO KURULLARINDA GÖREV YAPAN HAKEMLER İÇİN SEMİNER 19-20 NİSAN 2014 İSTANBUL YELKEN KULÜBÜ HAZIRLIK ÇALIŞMALARI-1 ÇALIŞMALAR -1 (23) W (Rüzgarüstü) ve

Detaylı

DEPOLAMA VE SEVKİYAT TALİMATLARI

DEPOLAMA VE SEVKİYAT TALİMATLARI - 1 - DEPOLAMA VE SEVKİYAT TALİMATLARI *Cihazlar taşınma esnasında kesinlikle sürüklenmemeli ve takla attırılmamalıdır *Kamyon ve taşıma araçları üzerine dengeli bir şekilde koyulmalıdır. Aksi taktir de

Detaylı

ADB SINAVLARINDAN SORU ÖRNEKLERİ

ADB SINAVLARINDAN SORU ÖRNEKLERİ ADB SINAVLARINDAN SORU ÖRNEKLERİ 01. Omurgaya bağlanan ve teknenin kaburgasını meydana getiren eğri elemanlara ne denir? a) Kemere b) Omurga c) Bodoslama d) Posta 02. Borda teknenin neresidir? a) Teknenin

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu hafta Şasi Sistemleri Tekerlekler ve Lastikler Süspansiyonlar Direksiyon Sistemleri

Detaylı

BALIKÇI BARINAKLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA DAÝR YÖNET Perþembe, 30 Ekim 2008

BALIKÇI BARINAKLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA DAÝR YÖNET Perþembe, 30 Ekim 2008 BALIKÇI BARINAKLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA DAÝR YÖNET Perþembe, 30 Ekim 2008 28 Ekim 2008 SALI Resmî Gazete Sayý : 27038 YÖNETMELÝK Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðýndan: Taþpýnar Muhasebe BALIKÇI

Detaylı

b) Yanık bölge 10 dakika suyun altında tutulmalı, takılar çıkartılmalı ve gazlı bezle örtülmelidir.

b) Yanık bölge 10 dakika suyun altında tutulmalı, takılar çıkartılmalı ve gazlı bezle örtülmelidir. b) Yanık bölge 10 dakika suyun altında tutulmalı, takılar çıkartılmalı ve gazlı bezle örtülmelidir. c) Derhal diş macunu, yoğurt gibi şeyler sürülmeli, takılar çıkartılmalıdır. d) Yanık deri soyulup, sargı

Detaylı

KALDIRMA OPERASYONLARINDA (VİNÇ) İŞ GÜVENLİĞİ BURAK KALENDEROĞLU 400514125

KALDIRMA OPERASYONLARINDA (VİNÇ) İŞ GÜVENLİĞİ BURAK KALENDEROĞLU 400514125 KALDIRMA OPERASYONLARINDA (VİNÇ) İŞ GÜVENLİĞİ BURAK KALENDEROĞLU 400514125 TANIM Herhangi bir yükü bulunduğu yerden kaldırıp yer değiştirerek başka bir yere indiren veya istifleyen, gerektiğinde bu yükün

Detaylı

TAKTİK. Tonozu baştan alarak marinaya giriş

TAKTİK. Tonozu baştan alarak marinaya giriş Tonoz Şekil 3: sız havada tonuzu baştan alarak marinaya giriş Çıkış Hatalar Mürettebat hazır değil. Usturmaçalar asılı değil ya da yanlış yerde, kimse fark etmiyor. Kıç halatları hazır değil ya da yanlış

Detaylı

Robot Bilimi. Robot Aktüatörler (Çıkış Elemanları, Uygulayıcılar) Öğr. Gör. M. Ozan AKI. r1.0

Robot Bilimi. Robot Aktüatörler (Çıkış Elemanları, Uygulayıcılar) Öğr. Gör. M. Ozan AKI. r1.0 Robot Bilimi Robot Aktüatörler (Çıkış Elemanları, Uygulayıcılar) Öğr. Gör. M. Ozan AKI r1.0 Robot Aktüatörler Aktüatör, İngilizce act (eylem, işini yapmak) kelimesinden gelmektedir Robotun fiziksel olarak

Detaylı

TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1700 KULLANMA KLAVUZU

TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1700 KULLANMA KLAVUZU TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1700 KULLANMA KLAVUZU TES ELECTRICAL ELECTRONIC CORP ı. GÜVENLİK BİLGİSİ Ölçü aleti ile servis ya da çalışma yapmadan önce aşağıdaki güvenlik bilgilerini dikkatle okuyunuz.

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI

İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI DİZEL MOTORLARI (Tarihçesi) İLK DİZEL MOTORU DİZEL MOTORLARI DÖRT ZAMANLI ÇEVRİM Çalışma prensibi Dizel motor, benzinli motorlardan farklı olarak

Detaylı

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri DENEY 3 MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri AMAÇ: Maddelerin üç halinin nitel ve nicel gözlemlerle incelenerek maddenin sıcaklık ile davranımını incelemek. TEORİ Hal değişimi,

Detaylı

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi 1 Motorlar: Çalışma prensibi Motorlar: Çalışma prensibi 2 Motorlar: Çalışma prensibi AC sinyal kutupları ters çevirir + - AC Motor AC motorun hızı üç değişkene

Detaylı

HİDROLİK TAHRİKLİ KABLO KILAVUZU İTME-ÇEKME-SARMA MAKİNESİ

HİDROLİK TAHRİKLİ KABLO KILAVUZU İTME-ÇEKME-SARMA MAKİNESİ HİDROLİK TAHRİKLİ KABLO KILAVUZU İTME-ÇEKME-SARMA MAKİNESİ (Hidrolik Tahrikli Kablo Kılavuzu İtme -Çekme-Sarma Makinesi) 1 3 4 2 1)Kılavuz grubu 2)Hidrolik grubu 3)Palet Grubu 4)Hdp boru bağlantı grubu

Detaylı

1. Kayma dirençli ( Kaymalı) Yataklar 2. Yuvarlanma dirençli ( Yuvarlanmalı=Rulmanlı ) Yataklar

1. Kayma dirençli ( Kaymalı) Yataklar 2. Yuvarlanma dirençli ( Yuvarlanmalı=Rulmanlı ) Yataklar YATAKLAR Miller, dönel ve doğrusal hareketlerini bir yerden başka bir yere nakletmek amacıyla üzerlerine dişli çark, zincir, kayış-kasnak ve kavramalara bağlanır. İşte yataklar; millerin bu görevlerini

Detaylı

2SG5, küçük, elektrikli yarım dönüşlü aktüatörler

2SG5, küçük, elektrikli yarım dönüşlü aktüatörler 2SG5, küçük, elektrikli yarım dönüşlü aktüatörler SIPOS 5 İşletim Kılavuzu Eki Basım 05.13 Değişiklik yapma hakkı saklıdır! İçindekiler SIPOS 5 İşletim Kılavuzu Eki İçindekiler İçindekiler 1 Temel bilgiler...

Detaylı

DENİZ ULAŞTIRMA İŞLETME MÜHENDİSİ

DENİZ ULAŞTIRMA İŞLETME MÜHENDİSİ TANIM Ticaret gemilerinin verimli bir biçimde işletilmesi ile limanların yönetimi alanında çalışan kişidir. A- GÖREVLER Deniz ulaştırma işletme mühendisi uzak yol vardiya zabiti veya uzak yol vardiya mühendisi

Detaylı

Ekstra Güvenlik ve Anti-Terör Sistemleri METAXDOOR SECURITY. Security Geçiş Sistemleri. Kayar Kapılar. Döner Kapılar.

Ekstra Güvenlik ve Anti-Terör Sistemleri METAXDOOR SECURITY. Security Geçiş Sistemleri. Kayar Kapılar. Döner Kapılar. Döner Kapılar Kayar Kapılar Hastane Kapıları 90 Derece Kapılar Security Geçiş Sistemleri METAXDOOR SECURITY Ekstra Güvenlik ve Anti-Terör Sistemleri METAXDOOR RBK Road Blocker Metaxdoor RBK Road Blocker

Detaylı

8 MART EHLİYET SINAVI Trafik ve Çevre Soruları

8 MART EHLİYET SINAVI Trafik ve Çevre Soruları - 1-1. Aşağıdakilerden hangisi, yaya ve sürücülerin trafikteki davranışlarının altında yatan psikolojik süreçleri inceler? A) Adli tıp B) Kazazede C) Trafik psikolojisi D) İlk yardımcı 2. I- Araçların

Detaylı

COOL-US Kullanma Kılavuzu Profesyonel Anemometre

COOL-US Kullanma Kılavuzu Profesyonel Anemometre COOL-US Kullanma Kılavuzu Profesyonel Anemometre Lütfen ürünü kullanmadan önce bu kılavuzu dikkatlice okuyunuz ve ilerisi için saklayınız. İÇERİK 1. Güvenlik... 1 2. Genel Tanıtım... 2 3. Özellikler...

Detaylı

KESİCİLER. Model BENZİN MOTORLU METAL VE BETON KESME MOTORLARI

KESİCİLER. Model BENZİN MOTORLU METAL VE BETON KESME MOTORLARI KESİCİLER Çalışma alanında gerçekleştirilecek operasyonlarda karşılaşılan metal, ahşap ve beton yapı eleman engellerinin kesilerek ortadan kaldırılması için kullanılan malzemelerdir. Kullanım amacına göre

Detaylı

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ 1-Step Motorlar - Sabit mıknatıslı Step Motorlar 2- Sorvo motorlar - Sabit mıknatıslı Servo motorlar 1- STEP (ADIM) MOTOR NEDİR Açısal konumu adımlar halinde değiştiren,

Detaylı

mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları / Dr. Serkan DİŞLİTAŞ

mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları / Dr. Serkan DİŞLİTAŞ 12. Motor Kontrolü Motorlar, elektrik enerjisini hareket enerjisine çeviren elektromekanik sistemlerdir. Motorlar temel olarak 2 kısımdan oluşur: Stator: Hareketsiz dış gövde kısmı Rotor: Stator içerisinde

Detaylı

6. ENVERSÖR PAKET ŞALTER

6. ENVERSÖR PAKET ŞALTER 6. ENVERSÖR PAKET ŞALTER Küçük güçlü motorlarda devir yönü değiştirme genellikle, buton ve kontaktör yerine paket şalterle veya kollu şalterle yapılmaktadır. Daha çok ekonomik olmaları nedeniyle tercih

Detaylı

extent ELEKTRONİK BASKÜL ATLAS - SERİSİ KULLANMA KILAVUZU extent

extent ELEKTRONİK BASKÜL ATLAS - SERİSİ KULLANMA KILAVUZU extent extent ELEKTRONİK BASKÜL ATLAS - SERİSİ KULLANMA KILAVUZU EKSTENT extent Elektronik Tartı Sistemleri 1202 sk. No:176/E Yenişehir/Gıdaçarşısı/ İZMİR Tel: ( 0232 ) 449 59 24 Fax : ( 0232 ) 449 54 09 info@extent-tr.com

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı