TÜRKİYE NASIL TASARRUF EDİYOR?

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE NASIL TASARRUF EDİYOR?"

Transkript

1 TEMMUZ 2012 TÜRKİYE NASIL TASARRUF EDİYOR?

2

3 T ürkiye art k daha az tasarruf ediyor. Bunu hem uzmanlar vurguluyor, hem rakamlar do ruluyor. Yurtiçi tasarruf oranlar 20 y l önce yüzde 25 lerdeyken bugün yüzde 12,6 düzeyine indi. Bu dü ü te çok farkl faktörler etkili ku kusuz. Uzun y llar devam eden yüksek enflasyon ortam ndan ç k lmas, ekonomideki istikrar ve artan genç nüfus, bu etkenlerden birkaç. Ancak Türkiye nin sürdürülebilir büyümesi için, d kaynak ba ml l n azaltacak yurtiçi tasarruflar art rmas büyük önem ta yor. Zaten geçti imiz günlerde Alarm vermiyorum ama dikkatli olmak laz m diyen Ekonomi Bakan Zafer Ça layan da tam bu noktan n alt n çizmi ti. TasarrufŁetmeliŁ amałnasłl? Peki Türkiye neden eskisi kadar tasarruf etmiyor? Dü en tasarruf oranlar neyi i aret ediyor? Daha da önemlisi tasarrufu art rmak için nas l önlemler al nmal? te Geni Aç n n bu say s nda tasarruf konusunu tüm yönleriyle masaya yat rd k. Toplant m za, hem kamu hem özel sektörden çok önemli isimler kat ld. Kat l mc lar n tümü, Türkiye deki yurtiçi tasarruflar n art r lmas konusunda fikir birli ine vard. Hemfikir olunan di er konu ise tasarruf araçlar ndaki çe itlili in art r lmas gereklili i. Bu noktada hem finans kurulu lar na hem kamuya büyük görevler dü üyor. Finansal okuryazarl n yükseltilmesi ise uzun vadeli çözümün bir di er olmazsa olmaz. Dergimizin bu ayki içeri inde uzmanlar, bireysel emeklilikten alt n fonlar na kadar birçok enstrüman detaylar yla analiz ettiler. Uzun vadeli çözüm için yap lmas gerekenleri s ralad lar. yi okumalar dileriz, Do an Burda Dergi Yay nc l k ve Pazarlama A. Trump Towers, Kule 2, Kat 21-24, i li- stanbul Tel Faks cra Kurulu Ba kanı Mehmet Y. Y lmaz Yay n Direktörü (Sorumlu) M. Rauf Ate Yayın Yönetmeni Sedef Seçkin Büyük Yaz i leri Müdürü Ebru F rat Yaz i leri Müdür Yardımcısı eyma Öncel Bay ksel Haber Müdürü Hande Demirel Görsel Yönetmen A. Bertu Pat r Editörler Nilüfer Gözütok, Elçin Cirik, Yasemin Erdo an Haber Merkezi Özlem Ayd n Ayvac, Hande Yavuz, Ayçe Aksakal, Bora Erdin Sayfa Yap mc s Do an Pekta Grafik Yaman Tetik Foto raflar Gökhan Çelebi, Hüseyin Öngen Marka Müdürü Gökçe Aykaç Ankara Temsilcisi Erdal peke en Tel: Yönetim Genel Yay n Koordinatörü Ye im Denizel Tüzel Ki i Temsilcisi Murat Köksal Sat Direktörü Orhan Ta k n Finans Direktörü Didem Kurucu Üretim Direktörü Servet Kavaso lu Reklam Grup Ba kan Viki Habif Grup Ba kan Yard mc s Nil Ertan Sat Koordinatörü Emel Sönmez Sat Müdürü Filiz Kavak, Sevil Ho man, Yonca Gönen Teknik Müdür Nusret K r ml o lu Tel: (3 hat) Faks: Kurumsal leti im Direktörü Neslihan Sad ko lu Rezervasyon Tel: Faks: Ankara Reklam Bölge Temsilcisi Sezinur Bal kç o lu Tel: Hedef Sayfalar Tel: Faks: Maya Akar Center, Kat: 7 Büyükdere Cad. No: Esentepe/ STANBUL Bask Uniprint Bas m Sanayi ve Ticaret A. Had mköy stanbul Asfalt, Ömerli Köyü Çatalca- STANBUL Tel: Da t m Yaysat A.. Tel: Yay n Türü Yerel, süreli, 3 ayl k üyesidir. c Capital Dergisi Do an Burda Dergi Yay nc l k ve Pazarlama A. taraf ndan T.C. yasalar na uygun olarak yay mlanmaktad r. Capital Dergisi nin isim ve yay n hakk Do an Burda Dergi Yay nc l k ve Pazarlama A. ye aittir. Dergide yay mlanan yaz, foto raf, harita, illüstrasyon ve konular n her hakk sakl d r. zinsiz, kaynak gösterilerek dahi al nt yap lamaz. DB Okur Hizmetleri hatt Tel: DB Abone Hizmetleri hatt Tel: Faks: Pazar hariç her gün saat aras nda hizmet verilmektedir.

4 TÜRK YE NASIL TASARRUF ED YOR? 1990 ların ba ında yüzde 25 lerde seyreden yurtiçi tasarruf oranı, bugün yüzde 12,6 ya kadar dü mü durumda. Yani Türkiye 10 yıl öncesine kıyasla çok daha az tasarruf ediyor. Bu durum ise aslında ekonomik dengeler açısından ciddi bir risk. Çünkü sürdürülebilir büyüme için Türkiye nin tasarruf etmesi gerekiyor. Ama bu sorunun kısa vadede çözümü göründü ü kadar basit de il. Kamu otoritesi, birbiri ardına yaptı ı düzenlemelerle dü en tasarruf oranını artırmaya çalı ıyor. Bireysel emeklilikle ilgili yapılan son çalı ma, buna iyi bir örnek. Sigorta ve bankacılık tarafı ise ürün sayısını artırmaya odaklanıyor. Geni Açı nın bu sayısında, son dönemin önemli gündem maddelerinden biri olan tasarruf konusunu masaya yatırdık. Moderatörlü ünü Capital Dergisi Yayın Yönetmeni Sedef Seçkin Büyük ve editör Yasemin Erdo an ın yaptı ı toplantıya; Hazine Müste arlı ı Sigortacılık Genel Müdürlü ü Özel Emeklilik Dairesi Ba kanı Uluç çöz, Anadolu Hayat Emeklilik Genel Müdürü Mete U urlu, Bankası Bireysel ve Özel Bankacılıktan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Yalçın Sezen, Yatırım Ara tırma Müdürü Bülent engönül ve Koç Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ekonomi Bölümü nden Prof. Dr. Kamil Yılmaz katıldı. Uzmanlar, bireysel emeklilikten altın fonlarına, yastık altı tasarrufların ekonomiye kazandırılmasından alınması gereken tedbirlere kadar birçok noktayı detaylarıyla analiz etti. Türkiye nin tasarruf politikaları, u an gelinen nokta ve yapılması gerekenler tartı ıldı. 4 / 2012

5 Ayaktakiler (soldan sa a): Mete U urlu, Bülent engönül, Uluç çöz. Oturanlar (soldan sa a): Yalç n Sezen, Kamil Y lmaz.

6 Sedef Seçkin Büyük Öncelikle hepinize ho geldiniz demek istiyorum. 3 ayda bir Yat r m n deste iyle organize etti imiz Geni Aç toplant lar m z n bu ayki konusu, tasarruf. Söze hemen Hazine Müste arl Sigortac l k Genel Müdürlü ü nden Özel Emeklilik Dairesi Ba kan Uluç çöz ile ba lamak istiyorum. Türkiye nin, kamunun tasarruf stratejisini anlat r m s n z? Kamu, irketler ve bireyler tasarrufa nas l bak yor? Uluç çöz Öncelikle te ekkür ederim. Baz verilerle söze ba lamak istiyorum. Dünya Bankas n n son yapt çal madan da yola ç karak, tasarruflar üç ana bölümde de erlendirmek daha do ru olur. Bunlardan biri kamu tasarruflar, biri özel tasarruflar. Özel tasarruflar da iki k s mda inceleyebiliriz. Kurumsal, yani irketlerin karl l klar yla ilgili olan tasarruflar. Bir de hane halk tasarruflar. Kamu tasarruflar na bakt m z zaman, son ULUÇ ÇÖZ 6 / 2012

7 y llarda yüksek oranda bir iyile me oldu unu görüyoruz. Bunda borç ve faiz yükünün azalm olmas n n ve son y llarda üzerinde önemle durulan mali disiplinin önemli bir rolü var. Öte yandan özel tasarruf aya nda kurumsal tasarruflara bakt m zda bir art oldu unu, fakat bunun mütevaz bir ekilde gerçekle ti ini görüyoruz. Özellikle de borsaya kote olmayan, görece olarak daha küçük ölçekli irketlerde tasarruf oran n n dü ük oldu unu görüyoruz. Kurumsal tasarruf derken kast m z irketlerin elde ettikleri karl l n bir k sm n tutarak, onlar yeniden yat r ma dönü türmeleridir. Di er taraftan, Türkiye deki tasarruf aç n n iyile tirilmesi, giderilmesine ili kin en önemli unsur olarak kar m za hane halk tasarruflar ç k yor. Hane halk tasarruflar nda önemli oranda dü ü ya and n görüyoruz. Türkiye de geçmi te yüzde lere kadar ç kan tasarruflar n gayrisafi milli has laya (GSMH) oran yüzde 12 ila 14 band aras na yerle mi durumda. Peki bu dü ü nereden kaynaklan yor? Bununla ilgili birçok neden say labilir. Bunlardan biri, dü en reel faizler. Dü en faizler neticesinde son y llarda geni leyen bir kredi arz ya and. Ayn zamanda bu tüketimin alternatif maliyetinin de dü mesine yol açt. Yani reel faizler dü tü ü zaman, tüketmek yerine yat r ma yönlendirdi iniz zaman elde edece iniz getiri daha dü ük olmaya ba lad. kinci bir neden olarak ise yast k alt ve fiziksel varl klara yönelik ulusal yat r m kültürü gösterilebilir. Burada, özellikle gayrimenkul, alt n, arsa ev gibi yat r mlardan bahsediyorum. Sedef Seçkin Büyük Bu noktada elinizde bir rakam var m? Yani tasarruf dü üyor ama hane ba na dü en fiziksel varl klarda ya da di er yat r mlarda bir art var m? Uluç çöz Aç kças bunu tespit etmek çok zor. Ancak anket benzeri çal malarla tespit etmek mümkün. Bu konuda, de i ik kurum ve kurulu lar n çal malar mevcut olabilir. Dünya Bankas raporunda da Türkiye de ciddi oranda yast k alt nda tasarruflar oldu u belirtiliyor. Bununla birlikte, konuyla ilgili yap lm özel bir çal ma bilgim dahilinde de il. Sedef Seçkin Büyük Dünya Bankas n n elinde tahmini de olsa bir rakam var m? Uluç çöz Dünya Bankas n n konuyla ilgili çal mas kapsam nda belli bir fokus grupla çal ma yapm lar. Yanl hat rlam yorsam, görü ülen ki ilerin yakla k yüzde 30 unun alt n, mücevher gibi yast k alt tasarrufu oldu unu görmü ler. Tasarruflar n dü mesinin bir ba ka nedeni ise finansal okuryazarl k dedi imiz olgunun yeterince yerle memi olmas. Bir de buna, ihtiyaca göre dizayn edilememi finansal araçlar da eklemek laz m. Dolay s yla bu da bir unsur olarak kar m za ç k yor. Bir de genç nüfusa ba ml l k oran n n yüksekli i, uluslararas ara t rmalarda tüketim e iliminin fazla, tasarruf e iliminin dü ük olmas n n nedenlerinden biri olarak görülüyor. Çünkü gençlerin e itimi ve giderleri için harcama yap lmas gerekiyor. Dolay s yla genç nüfusun yüksek olmas da tasarruflar k s tlay c bir unsur olarak ortaya ç k yor. Tabii birçok ey say labilir belki ama ilk anda akl m za gelenler bunlar. Yap lan ara t rmalardan görüldü ü kadar yla, ulusal tasarruf oran nda önemli mesafe kat edebilmek için hane halk tasarruflar nda bir s çrama üretmek en çok öne ç kan husus. Bu kapsamda, Türkiye deki tasarruf aç n n iyile tirilmesinde veya tasarruf aç n n azalt lmas nda kamunun en fazla üzerinde durdu u konu, hane halk tasarruflar n n ileri seviyelere getirilmesi. Bizim gibi geli mekte olan birçok ülkede hane halk tasarruflar n n, bireysel emeklilik sistemlerinin de devreye girmesiyle ciddi s çramalar yapt n görüyoruz.. Bunlardan en önemli örnek olarak ili yi gösterebiliriz. Mesela ili deki tasarruf oranlar, 1980 lerde yüzde 12 lerden u anda yüzde 25 lere kadar ç km durumda. Bunun d nda Bulgaristan önemli bir örnek. Bu ülkede tasarruf oran, 2000 lerin ba ndaki yüzde ler seviyesinden, 2000 lerin ortalar ndan itibaren emeklilik sisteminin de devreye girmesiyle birlikte yüzde 20 lere kadar s çrama yapm durumda. Ayr ca, emeklilik sistemlerinin tasarrufa etkileriyle ilgili akademik ara t rmalar da var. Onlardan da belki daha detayl yararlan labilir. Özetle, son dönemde çe itli kesimler taraf ndan s kl kla ifade edildi i gibi, bireysel emeklilik sistemi (BES) ulusal tasarruflar aç s ndan önemli bir araç olarak önümüzde duruyor. Konuyla ilgili yasa tasar s geçti imiz günlerde TBMM genel kurulundan geçti. u anda Cumhurba kanl Makam n n onay na sunulmu durumda. Kamil Y lmaz Bir soru sormak istiyorum. Tasarrufun dü ük olmas n n faktörlerini anlatt n z. Neden 80 lerden 90 lardan bu yana dü tü ü konusunda bilgi vermediniz? Önemli olan, biz yüzde 25 ler mertebesinden bu noktaya 2012 / 7

8 geldik. Biz eskiden tasarruf ediyorduk. Uluç çöz Kamu temsilcisi olarak mevcut durumu anlatt m. Geçmi e yönelik konuyu size b rakmak daha do ru olabilir. Sedef Seçkin Büyük Te ekkürler Uluç Bey. O zaman Koç Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ekonomi Bölümü nden Prof. Dr. Kamil Y lmaz ile devam edelim. Türkiye de hanelerde azalan bir tasarruf e ilimi var. Yüzde 12 lere kadar indi. Neden eskisi kadar tasarruf edilmiyor? Ayr ca Türkiye de tasarruf yapan kesimin demografik yap s incelendi inde nas l KAM L YILMAZ 8 / 2012

9 bir tablo ortaya ç k yor? Kamil Y lmaz 1990 lar n ba nda yüzde 25 olan toplam tasarruflar n GSY H ya oran 2011 sonu itibar yla yüzde 12,6 ya kadar dü tü. Ulusal tasarruf oran azal rken, kamu ve özel sektör tasarruflar n n bu dönem içinde farkl e ilimler gösterdi ini görüyoruz l y llarda s f r düzeyinde olan kamu tasarruflar, 1990 lar n sonu ve 2000 lerin ba nda yüzde -9 a kadar dü tükten sonra makro yap sal reformlar n devreye girmesiyle 2005 ten itibaren art ya geçiyor l y llar boyunca yüzde aras nda dalgalanan özel tasarruflar ise, 2001 krizinden sonraki be y l içinde yüzde 12 ye kadar dü üyor. Özel tasarruf oran küresel kriz döneminde biraz artm sa da kriz sonras nda yüzde 12 nin de alt na dü üyor öncesi dönemde özel tasarruflar n yüksek seyretmesi, yüksek enflasyon, yüksek reel faiz ve makroekonomik belirsizlik ortam nda geleceklerinden endi e eden hane halklar n n ihtiyati olarak tasarruf yapmalar n n bir sonucu krizinden sonra Türkiye ekonomisi normalle tikçe, yani enflasyon ve makroekonomik belirsizlik azald kça, ekonomide istikrar hakim oldukça reel faizler dü üyor. Böyle bir ortamda tüketim h zla artarken, ihtiyati nedenlerle yap lan tasarruflar dü üyor. Özellikle geçmi te kredi faizlerinin yüksekli inden bütçelerini a an dayan kl tüketim mallar n ve özellikle de araba alamayan orta ve dü ük gelirli haneler reel faizlerin dü mesiyle bu mallar kredi kullanarak sat n alabiliyor. Böylece belirsizli in azald, normalle en bir ekonomide tasarruf oranlar dü ürüyor. Bu noktada unu görmemiz laz m: Asl nda hane halklar birbirine çok yak n maliyetlerde ve vadelerde borçlanam yor. Özellikle dü ük gelir guruplar nda bulunan haneler ciddi anlamda kredi k s t ile kar kar ya. Onlar n orta vadeli kredi kullanma imkanlar yok. Onlar da, giderek artan biçimde, kredi kartlar üzerinden borçlan yorlar. Ancak bu tür borçlanmalar çok yüksek risk içerdi i için devlet son y llarda kredi kartlar üzerinden borçlanma konusunda önlem almaya çal yor. BDDK n n seçim sonras na b rakt tüketici kredileri ve kredi kart borçlar için bankalar n daha yüksek kar l k ay rmas konusundaki karar 2011 de yüzde 35 lere ula an kredi geni lemesinin önüne geçmek aç s ndan önemli, ama geç kalm bir karard. Benim burada de inece im ba ka konular da olacak. Ancak onlara geçmeden önce, Uluç Bey in bahsetti i finansal e itim yani finansal okuryazarl k konusuna da mutlaka de inmek istiyorum. Bu konu bence çok önemli. Türkiye de ekonomi ve finans e itimi üniversitelerde veriliyor. Oysa bugün bir çok ülkede temel ekonomi ve finans e itimi lisede veriliyor. Bizde de lise mezunu bir ö renci mutlaka ekonomi ve finans n temel kavramlar n ö renmeli diye dü ünüyorum. Hatta ekonomi ve finans e itimi en basit düzeyde ilk ve orta ö retimde ba lamal. Tabii, dersi vermek gerekiyor demesi bizim için kolay. Ancak bu dersleri lise düzeyinde verecek ö retmenimiz var m diye de sormak laz m. O yüzden bu konunun planlanmas geciktirilmemeli ve bir an önce milli e itim bakanl ve üniversitelerin i birli i ile hayata geçirilmeli. Ba ar l bir uygulama için öncelikle k s tl say da okulda pilot uygulamalara bir an önce ba lamal y z. nsanlar borsada yat r m yapmak istemiyor çünkü bilgi sahibi de iller. Borsada yat r m yapmak, sonucu belirsiz bir oyun oynamak olarak görülüyor. Borsa, küçük yat r mc n n sürekli olarak uzak durdu u bir yer. Tabii borsa taraf n n iki ucu var. Yani bir taraftan küçük yat r mc uzak duruyor. Öbür taraftan da asl nda borsaya aç lan çok fazla irket de yok. O anlamda bakt m zda MKB nin piyasa de eri u anda Türkiye de milli gelirin yüzde 35 lerine e it. Bizim gelir düzeyimizdeki ülkelerde bu oran yüzde 70 ve üzerinde. Bu anlamda da, bütün te viklere ve önlemlere ra men hisse senedi piyasalar m z n yeterince geli ti ini söylememiz mümkün de il. Bir ülkede sermaye piyasalar ne kadar geli mi se tasarruf yapaca n z enstrümanlar n say s ve tasarruf imkanlar da o kadar artar. Bunun da tasarruflar üzerinde olumlu etkisi beklenir. Yasemin Erdo an Te ekkürler Kamil Bey. Sermaye piyasalar ve finansal okuryazarl k demi ken Yat r m Ara t rma Müdürü Bülent engönül e geçelim. Sizin cephenizden bakt n z zaman tablo nas l görünüyor? Kamu ve hane halk aç s ndan durum özetlendi. irketler cephesinde nas l bir tasarruf al kanl var? Hangi enstrümanlar tercih ediliyor? Bülent engönül irketler cephesinden ya da sermaye piyasalar gözlü üyle tasarruflara bakt m zda, MKB de i lem gören irketlerin verileri incelendi i zaman farkl bir tablo kar m za ç k yor. Geçti imiz 10 y ll k dönemde kamu kesimi tasarruflar n art rd. Hane halk ise kesin olarak dü ürdü. Peki ama irketler bu dönemde ne yapt? 2012 / 9

10 Öncelikle irketler için tasarrufun tan m nedir? Elde edilen kâr, eksi ödenen temettü, ona amortisman eklersiniz. Bu irket için tasarruf demektir. Böyle bakt m zda ve MKB verilerini inceledi imizde; 2004 ile 2011 aras dönemde, irketlerin tasarruflar n dolar baz nda yüzde 8 art rabildiklerini görüyoruz. Bu asl nda dolar baz nda fena bir rakam de il gibi gözükse de gayri safi milli has ladan al nan pay ise hemen hemen ayn düzeyde kalm. 4-4,5 aras nda dola an bir orandan bahsetmek mümkün. Bu anlamda irketlerin tasarruflar n art rabildi i yönünde bir yarg ya ula am yoruz. Genel olarak kârl l klar birkaç sektöre ay rd m zda, ölçek anlam nda büyüyebilen ya da monopol yap lar n ön plana ç karan sektörlerde, bankac l k ve enerji gibi sektörleri bir kenara koyarsak, son 10 y lda genelde kar marjlar n n dü tü ünü görüyoruz. Bunun iyi taraflar da var kötü taraflar da var. Asl nda olumlu ve olumsuz taraflar da ayr ca tart labilir ama genelde irket tasarruflar n n da hane halk tasarruflar gibi en az ndan, örne in cari aç k ba lam nda çok da böyle yard mc oldu unu söylemek çok güç. Biraz önce Kamil Bey MKB den, halka aç k irket say s n n dü üklü ünden bahsetti. Do rudur. MKB ye eri imde genel olarak büyük irketlerin ya da büyük sermayedar gruplar n MKB de temsil edildi ini görüyoruz. Orta ve küçük ölçekli irketlerin MKB ye eri imi gerçekten çok s n rl düzeyde kald. KOB lerin ise hiç temsil edilmedi ini görüyoruz. Bugün 355 tane irket var MKB de. Toplam piyasa kapitilizasyonu 250 milyar dolar. Bunun yüzde 26 s halka aç k. 60 milyar dolarl k bir rakamdan bahsediyoruz. Buradan KOB lerin ald pay gerçekten çok çok dü ük. Genel olarak zaten son dönemde bankac l k sektörünün KOB lere finansman nda bir art görüyoruz. Ama yeterli de il. Yasemin Erdo an irketlerin MKB de temsil edilen kesimi için yüzde 4-4,5 civar nda bir rakam verdiniz. MKB de temsil edilmeyen irketleri de katarak tahmini bir rakam verebiliyor musunuz? Bülent engönül Bu tamamen bir tahmin olacakt r ama san r m yüzde 5-6 lara gelecektir. Ama önemli olan seviyenin ayn olmas. MKB genel olarak irket kesiminin iyi bir göstergesi. O anlamda gayrisafi milli has la ile benchmark al rsak hemen hemen son 10 y ld r ayn düzeyde kal nd n görürüz. Sedef Seçkin Büyük Te ekkürler. Anadolu Hayat Emeklilik Genel Müdürü Mete U urlu ile devam edelim. Bireysel emeklilik sisteminde Türkiye hangi noktaya geldi? K yaslanabilece imiz ülkelere bakt m zda nerede duruyoruz? Türkiye nin hedefi ne olmal ve o noktaya Türkiye yeni yasayla ne zaman ula abilir? Mete U urlu Te ekkürler. Uluç Bey unu ifade etti: Türkiye de ulusal tasarruf oran art r lmal. Bunun için de devlet baz mekanizmalar üzerinde durdu ve ana rol üstlenen mekanizma da bireysel emeklilik sistemi olarak görünüyor. Bireysel emeklilik sisteminin tüm dünyada oldu u gibi çok özel bir rolü var. Çok uzun vadeli kaynak toplama f rsat yarat yor. Sisteme giren kat l mc lar 20 y l, 30 y l gibi süreler içinde bu sistem içerisinde tasarruf edebiliyorlar. Dünyada emeklilik fonlar n n büyüklü üne bakt m zda bugün 20 trilyon dolarlardan bahsediyoruz ki bu 2008 krizinden önce çok daha yüksek bir rakamd. Türkiye, henüz bireysel emeklilik sisteminde i in çok ba nda. Her ne kadar geride kalan 8 y lda önemli bir ba ar sa land ysa da henüz ula lan rakam fon BÜLENT ENGÖNÜL KOB lerin finansman nda alternatif yaratmak önemli. Sermaye piyasalar bunlardan bir tanesi. irket tahvilleri piyasas n geli tirmek bir alternatif. Orada henüz daha çok emekleme dönemindeyiz. Yüzde 95 ini bankalar n domine etti i, irketlerin gerçek anlamda tahvil issue edebildi i 30 milyarl k bir piyasadan bahsedebiliriz. Çok çok k s tl bir alternatif finansman alan. Dolay s yla sermaye piyasalar eri iminde özellikle orta ve küçük ölçekli irketlerin eri iminin u anda çok k s tl düzeyde kald n söylemek mümkün. Genel olarak sermaye piyasalar m z zaten kar la t rmal olarak benzer ülkelere göre oldukça a a seviyelerde. Toplam mali sistemimizin gayri safi milli has laya oran yüzde 170. Benzer ülkelerde bunun 4-5 kat seviyelere ula ld n görüyoruz. Bu yüzde 170 in de çok önemli bir k sm bankac l k sektörü taraf ndan domine ediliyor. Geli meye çok aç k, potansiyeli yüksek bir sermaye piyasas var ama ayn zamanda bugüne kadar geli ememi bir sermaye piyasalar da var. O anlamda sermaye piyasalar n n olmas gerekti i kadar tasarrufa katk sa layamad n dü ünüyorum. Ama bu katk n n bundan sonra artarak devam edece ini dü ünüyorum. Reel faizlerin dü tü ü, ürünlerin çe itlenmesinin h zland bir ortamda, elbette önümüzdeki dönemde sermaye piyasalar n n katk s artacak ama bunun için biraz daha zamana ihtiyac m z var. 10 / 2012

11 büyüklü ü olarak, 8 Haziran 2012 itibar yla 16,7 milyar TL. Yine 8 Haziran 2012 itibar yla 2 milyon 803 bin kat l mc say s na ula lm durumda. Bunlar önemli rakamlar ama bu büyüklükleri gayrisafi milli has la ile kar la t rd m z zaman as l büyüklükleri daha net görebiliriz. Tabii bunu daha sa l kl de erlendirmek için 2011 y lsonu de erlerine dönmek laz m y l sonu itibar yla yakla k 1,3 trilyon TL gayrisafi milli has la var. O tarihte y l sonu itibar yla sektörün bireysel emeklilik fonlar n n büyüklü ü 14,3 milyar TL. Bu da gayrisafi milli has lan n yakla k yüzde 1,11 lik k sm na denk geliyor. Tabii bu rakam son derece dü ük. Baz ülkelerle k yaslad m z zaman, örne in spanya da bu oran yüzde 8, Polonya da 14, ngiltere de 72 ve bu anlamda lider ülke diyebilece imiz Hollanda ise yüzde 130. OECD ülkeleri ortalamas ise yüzde 71 in üzerinde. Son derece yüksek. Türkiye bu anlamda çok geri ama bu rakamlar bir yandan da çok da önemli bir büyüme potansiyelini i aret ediyor. Bireysel emeklilik sistemi gayrisafi milli has laya göre hangi büyüklüklere gelebilir diye geçmi dönemlerde baz tahminler yap ld. Özellikle son zamanda Türkiye Sigorta Reasürans irketleri Birli i, McKinsey irketine 2023 Sigorta ve Emeklilik Sektörü Vizyonu nu yapt rd. Burada gördük ki yüzde 1 lik gayrisafi milli has laya oran, 2023 y l nda yüzde 4 lere kadar ç kabilir. Hatta otoritenin yapaca baz düzenlemelerle bu rakam n yüzde 10 lara kadar çekilmesi bile mümkün. Tabii az önce sayd m ülkelere göre oransal anlamda bunlar hâlâ çok önemli büyüklükler de il ama önümüzde gidece imiz önemli bir yol var. Uluç Bey in de ifade etti i, geçti imiz haftalarda Meclis te kabul edilen yasayla birlikte asl nda sektör olarak hedeflerimizi biraz olumlu yönde revize ettik.

12 12 / 2012 METE U URLU

13 Önümüzdeki y ldan itibaren çok önemli ivmelenmeler bekliyoruz. unu söyleyebilirim: Yasan n da etkisiyle 2023 e gelindi inde, emeklilik sisteminin fon büyüklü ü gayrisafi milli has lan n yüzde 10 lar na do ru gidebilir. Bu da son derece de erli olur. Ama tabii bu tür oranlar telaffuz etmek noktas nda, bireysel emeklilik sisteminin kabul edilen hali ve baz planlanan de i iklerle -ki bunlar n içinde mesleki emeklilik de var, k dem tazminat yla ilgili hususlar da var- GSMH nin nereye gidece i de çok önemli. Sedef Seçkin Büyük K dem tazminat konusunda yap lacak düzenlemeler dahil edildi inde mi yüzde 10 lara gelebilir diyorsunuz? Mete U urlu Mesleki emeklilikle birlikte olabilir. Aksi halde yüzde 4-5 ler civar nda bir büyüklük olur diye öngörüyoruz. Bireysel emeklilik son derece önemli. Bu konuda ilave etmek istedi im birkaç nokta daha var. Bireysel emeklilik fonlar uzun vadeye yat r m yapabilen, risk alabilen fonlar. u anda sektöre bakt m zda, örne in bireysel emeklilik fonlar n di er yat r m fonlar yla kar la t rd m zda, emeklilik fonlar n n 7-8 kat uzun vadeli bir yat r m yapabildi ini görüyoruz. Özellikle sermaye piyasalar geli imi aç s ndan bakt m z zaman yine emeklilik fonlar n n di er yat r m fonlar na oranla 3,5-4 kat daha fazla MKB de hisse senedi al m nda bulunabildi ini görüyoruz. Yani daha fazla risk alabiliyor, daha uzun vadeye yat r m yapabiliyorlar. Türkiye de sermaye piyasalar n n geli imi, sermaye piyasalar birikiminin güçlenmesi, uzun vadeli kaynak yarat lmas aç s ndan bireysel emeklilik en önemli enstrüman olarak önümüzdeki günlerde önemini giderek daha büyük bir h zla art racak gibi görünüyor. Yasemin Erdo an Bankas Genel Müdür Yard mc s Yalç n Sezen ile devam ediyoruz. Sizce Türk toplumu, Türk tüketicisi nas l tasarruf ediyor? En fazla kullan lan enstrümanlar neler? Bunun rakamsal verilerini de payla rsan z seviniriz. Sedef Seçkin Büyük Yalç n Bey bir de elinizde varsa, sadece özel bankac l k mü terilerinin profili de il de gelir gruplar na ve sosyoekonomik statü gruplar na göre tasarruf yapan kesimin tasarruflar n n da l m hakk nda da bilgi verir misiniz? Yalç n Sezen Te ekkürler. Normalle en ekonomi, dü en faiz oranlar, devletin borçlanma ihtiyac n n görece azalmas, bu nedenle bankalar n reel bankac l a daha çok yüklenmesi gibi birtak m olgular sebebiyle hane halk yükümlülükleri taraf nda bir art oldu. Son y llara bakt m z zaman bireysel kredilerin önceki dönemlere göre bir art söz konusu. Öte yandan Kamil Bey in de bahsetti i gibi kredi kartlar n da ayl k bireysel kredilerin içindeki bir enstrüman olarak dikkate ald m z zaman, hem tüketici kredileri hem bireysel kredi kartlar taraf ndaki geli meyle birlikte, hane halk n n yükümlülükleri taraf nda varl klar na göre bir miktar daha fazla art söz konusudur. Nitekim BDDK verilerine göre 2009 y lsonunda yüzde 29,6 olan hane halk n n yükümlülük/varl k oran, 2010 y lsonunda yüzde 35,4, 2011 y lsonunda yüzde 40,1 seviyesine ula m ve 2012 y l ilk çeyre inde de ayn seviyeyi korumu tur. imdi burada bakt n z zaman bu tip kredilerle hane halk n n refah artm durumda. Yani bir yerde borçlanmayla bir refah elde ediliyor. Bunun sürdürülebilir olmas da gerekiyor. Dü ük faiz ortam ve düzenli ekonomik büyümenin getirdi i güvenle birlikte hane halk n n yükümlülüklerinde art e ilimi olu tu. öyle bir gerçek var. Ne kadar çok tasarruf arac üretebilirseniz asl nda tasarruflar n artmas nda da o derecede bir katk n z olur. u anda alternatiflerin gün geçtikçe ço ald bir dönemdeyiz. Mesela bankalar n bono ve tahvilleri gündeme geldi. Devlet tahvilleri d nda, bankalar n kendi ç kard klar tahviller gündeme geldi. Bunlar bu dönem bir hayli yer tuttu. u anda en son alt n gündemde. Özellikle ilk ba ta bahsedilen tasarruf oran dü üyor, az gözüküyor ama bir gerçek daha var ki; Türkiye de yast k alt nda tam telaffuz edilmese de önemli bir miktar tasarrufun oldu u söyleniyor. Alt n konusunda da muhtelif veriler var. Yast k alt ndaki alt n miktar na ili kin olarak piyasada 2 bin tondan 5 bin tona kadar tahminler mevcut. Bunlar n ekonomiye kazand r lmas yla hem kay t d n n önlenmesi hem de belki kay t içindeki tasarruf oran m z n daha olmas gereken yerlerde olabilece i de dü ünülüyor. Alt na yat r mdan daha çok yast k alt ndaki alt n ekonomiye kazand rma hususu var. Bu alanda i lem yapan banka say s ise bildi iniz gibi her geçen gün art yor. Senenin sonunda görece iz ki burada çok önemli bir rakama ula aca z. Alt n hesaplar n n 2010 daki seyrine bakt m z zaman h zl bir yükseli oldu u zaten görülmekte. Bunun 3 ana nedeni; 2012 / 13

14 alt n n krizden sonra genel olarak yükselmesi, TL cinsinden yat r m araçlar n n getirilerinin Türkiye deki ekonomik istikrara paralel olarak azalmas ve alt na yönelik beklentilerin artmas. Bankalar n yapm oldu u alt n toplama faaliyetleriyle de ekonomiye çok daha büyük bir katk sa lanmas n bekliyoruz. Yani u anda tasarrufta mevduat öncelikli ama yeni yat r m ve tasarruf araçlar finansal fark ndal a destek olacak ekilde her geçen gün çe itleniyor. E er finansal fark ndal k yaratacaksan z, elinizde seçenekler olmal. Finansal fark ndal k, finansal e itim, bu finansal ürünlerin anlat lmas yla gerçekle ir. Sedef Seçkin Büyük Peki bu noktada bankalara dü en görevler nedir? Yalç n Sezen Biz bankac lara ve bankalara dü en görev, tüketim taraf nda oldu u kadar tasarruf taraf nda da yeni araçlar olu turmak ve bunlar tan tmak. Mete U urlu Alt n i i gerçekten önemli. Burada mekanizman n nas l çal aca n anlatabilir misiniz? Yalç n Sezen Bankalarda, alt n depo hesab ad alt nda hem vadeli hem vadesiz yat r m yap labiliyor. u anda bizim yapmak istedi imiz, sektörün de otoritenin de yapmak istedi i, evlerde saklanan, yast k alt ndaki alt nlar ekonomiye katmak. Önümüzdeki dönemde yeni uygulamalar da devreye girecek. Mevcut uygulamada ise bankalar alt n eksperleriyle birlikte çal yorlar. Belirli günlerde alt n bulu malar ad alt nda özel etkinlikler düzenleniyor. Tasarruf sahibi o gün elindeki alt nla ubeye geliyor. Sizin alt n n z n de eri alt n eksperleri nezdinde ölçülüyor. Fiziki olarak ubemize teslim edilen alt nlar de erleri ölçüsünde alt n hesab haline getirilerek kaydi hale dönü türülüyor. Diyelim gram alt n ile ubeye geldiniz. Bu alt n için gram olarak sizin ad n za bir hesap aç l yor. Vadesiz hesap olarak aç labilece i gibi belli tutar n üstünde vadeli de aç labiliyor. Vadeli açarsan z bunun kar l nda getiri anlam nda gram olarak da katk al yorsunuz. Mesela bir kilo alt n hesab açt n z. Vade sonunda, 100 grama 1 gram gibi üzerine katk al yorsunuz. Böylece o yast k alt ndaki alt nlar evde durmaktansa, bankaya geliyor ekonomiye kazand r l yor. E er vadeli hesap açt r lm sa ki i kendi alt n n n üzerine yine alt n cinsinden getiri de elde ediyor. Bu sayede mü terilerimiz fiziki olarak alt n saklamak yerine banka nezdindeki alt n hesaplar nda kaydi olarak gram cinsinden yat r m imkan na kavu uyorlar. Mete U urlu Bu hesaplar n ç k lar nas l hesaplan yor? Yalç n Sezen Bugün siz nas l dövize günlük olarak bak yorsan z, alt n n gram na da öyle bak yorsunuz. Mesela hesab n zda 500 gram alt n var. O günkü alt n n gram fiyat na bak yorsunuz ve bu rakam istedi iniz gibi kendiniz takip edebiliyorsunuz. Asl nda takip anlam nda da kolayl k oluyor. Alt n, yap lan ara t rmalarda da yat r m arac olarak ilk s rada yer al yor. Çünkü alt n yükseldi, dü tü haberlerini her zaman, çok rahat duyuyorsunuz. Bülent engönül Ba ar l bir uygulama çünkü 2011 in ba nda toplam alt n depo hesaplar n n miktar 3,5 milyard. u anda 13,5 milyar. Çok ciddi bir talep oldu. Yalç n Sezen Bunlar çok önemli çal malar. Çünkü sisteme her giri çarpan etkisi yap yor. Yasemin Erdo an Peki alt na dönük bu tarz ürünlerin, fonlar n olu turulmas nda geç kal nmad m? Türk insan uzun y llard r en önemli yat r m arac olarak alt n kullan yor. Neden bu ürünler daha önce ortaya ç kmad? Yalç n Sezen Asl nda geç kal nmad, Bankas olarak biz alt n i ine ilk olarak yat r m YALÇIN SEZEN nsanlar tasarruflar n hangi yat r m araçlar nda de erlendiriyor diye bakt m z zaman bireysel kredi portföylerindeki büyümenin yan s ra bankalar n tasarruf sahiplerine sundu u enstrümanlarda da son y llarda çe itlenme türünde bir geli me oldu unu görmekteyiz. Hane halk tasarruflar n n belirleyici faktörlerine bak ld nda demografik özellikler de tasarruf oranlar n etkilemektedir. Nitekim hane halk n n e itim durumu, i güvenli i, ya ortalamas, ya am döngüsündeki evlilik çocuk sahibi olma gibi de i iklikler, miras saiki ve ekonomideki çal an kad n say s öne ç kan unsurlard r. Kullan lan enstrümanlara, yani tercih edilen yat r m araçlar na bakal m Klasik tasarruf arac olan mevduat n a rl devam ediyor üçüncü ay BDDK verilerine bakt m zda tüm finansal aktörlerin yat r m araçlar içinde mevduat n a rl n n yüzde 42 oldu unu görüyoruz. Hane halk n n varl klar nda ise mevduat n a rl yüzde 75 in üzerindeki seyrini koruyor. Mevduat bu anlamda öncelikli tasarruf arac olmaya devam ediyor. Son dönemlerde ise özellikle u anda, mevduat n yan s ra yat r m fonlar n n, onlar n içinde de anapara korumal yat r m fonlar n n yükseli te oldu unu ve kay tl alt n yat r mlar n n a rl n n da artt n görüyoruz. 14 / 2012

15 hesaplar ndaki alt n i lemleri ile 1997 y l nda ba lad k y l nda da vadesiz alt n hesab uygulamas Bankam zda hayata geçirildi. Neden daha önce de il de imdi ç k yor alt n ürünleri? Neden u anda alt n topluyoruz. Kamil Y lmaz Çünkü uzun vadede de erinin daha da artaca bekleniyor. Yalç n Sezen Sadece bu de il. Bugün itibar yla bankalar n alt n toplama sebebi udur: Tasarruf oran m z n dü tü ünü söyledik. Tasarruf oran n n yükseltilmesi yönünde kamu birtak m önlemler al yor. Nas l önlemler al yor? Bir, varl klar art rmay te vik edici önlemler al yor. Yükümlülükleri dü ürme yönünde önlemler al yor. Alt n, likit varl klar art rmak için getirilen bir önlem. Bugün itibar yla bankalar 2012 / 15

16 olarak, TL yükümlülükler kar l nda Merkez Bankas nezdinde tutmak durumunda oldu umuz zorunlu kar l klar n yüzde 20 sine kadar alt n tutabiliyoruz. Ben imdi TL tutaca m zorunlu kar l n yüzde 20 sini alt n olarak tuttu um zaman benim o kadar ilave para d ar satabilme veya para kullanabilme ans m oluyor. Bu düzenleme 2011 y l n n son çeyre inden itibaren uygulamaya konulmu tur. Siz alt n bankac l na ba lad n z zaman ayn ekilde alt n kredilerinin daha çok üzerine gitmeye çal yorsunuz. Bence böyle bir uygulaman n ekonomiye sa lad fayda görüldükçe daha olumlu sonuçlar olaca n dü ünüyorum. Çünkü ilk ba ta bu oran yüzde 10 du, sonra yüzde 20 oldu. Yani otorite de bunun lehine dü ünüyor. Hem cari aç k hem tasarruf aç konu ulurken bu kadar da d ar da kaynak oldu u söyleniyor. Bu kaynaklar da finansal sisteme girmeye ba lay nca bunun sonuçlar ndan tüm finans sektörü memnuniyet duyacakt r. Bülent engönül Kamunun çok ak ll bir ad m var. Munzamlar alt n cinsinden tesis etmenin yolunu açt ktan sonra bankalar bunu pazarlamaya ba lad. Hemen zincir reaksiyon geli ti. Tüketici de bunu fark etti. Asl nda alt n nakit ak m yaratmayan bir yat r m arac yd. imdi bir miktar faiz al nmaya ba lad. Yani herkesin kazand bir zincir yarat ld. Kamil Y lmaz Müsaadenizle, alt n konusunda vurgulamak istedi im önemli bir nokta var. Halen devam eden kriz ortam nda, dolar ve özellikle Euro nun küresel para olarak uzun vadede oynad klar rol konusunda yat r mc lar n kafas nda ciddi soru i aretleri olu mu durumda. Ayr ca, Avrupa krizinde gün be gün ya anan geli meler sonucunda her iki para biriminin de erlerinde ciddi dalgalanmalar gözlenmekte. Dolay s yla, böyle bir belirsizlik ortam nda alt na kar ilginin, sadece Türkiye de de il dünya çap nda artmas hiç de a rt c de il. 16 / 2012

17 Sedef Seçkin Büyük Uluç Bey le devam edelim. Tasarruflar n artmas için bireysel emeklilikten bahsettik. Yeni ve yükselen bir enstrüman olan alt ndan ve bankalar n bu konuda sundu u ürünlerden bahsettik. Hükümet, hane halk tasarruf oran n n yükseltilmesi için harekete geçti. Tasarruf oran n n dü ük olmas sizce ne gibi riskler do uruyor? Yükseltilmesi için neler yap labilir? BES haricinde ba ka alternatif düzenlemeler olabilir mi? Uluç çöz BES haricinde yap lan eyler asl nda var. Kurumsal kesimin tasarruflar ndan bahsettik. Tasarruflar n art r labilmesi için burada birtak m inovatif i yap tekniklerinin getirilmesi laz m. Verimlili in art r lmas laz m. Maliyetlerin dü ürülmesini temin edecek i modellerinin getirilmesi laz m. Yine kamu anlam nda daha efektif yat r mlara, yani kamu harcamalar n daha verimli alanlara yönelterek kamu tasarruflar n n art r lmas sa lanabilir. Bunlar hep yap labilecek eyler. Bununla birlikte, dedi im gibi u andaki konjonktür kapsam nda tasarruf seviyelerinde as l s çraman n hane halk tasarruflar yla yap labilece i görülüyor. imdi, BES haricinde neler olabilir diye bakt m z zaman, biraz önce alt nla ilgili konudan bahsedildi. Bir önceki konu malar m zda genç ba ml l k oran ndan bahsetmi tik. Genç ba ml l k oran yüksek demi tik. Dolay s yla bu genç nüfusla ilgili e itim ihtiyaçlar var. Özellikle geli mi ülkelerde e itimle ilgili biriktirme fonlar veya e itim fonlar dedi imiz tasarruf enstrümanlar bulunuyor. Böyle yeni araçlar olabilir. Veya sigortal l k oran n n art r lmas yla ilgili çal malar, as l s çramay üretece ini dü ündü ümüz hane halk tasarruflar n n geli tirilmesi için kullan labilecek enstrümanlar olabilir. Sedef Seçkin Büyük u anda Türkiye de iki yeti kine kaç genç dü üyor? Ba ml l k oran n biraz daha açarsak neler söyleyebilirsiniz? 2012 / 17

18 Uluç çöz Genç (0-14 ya ) ba ml l k oran yüzde lar seviyesinde diye hat rl yorum. Yasemin Erdo an S çramadan bahsediyorsunuz. Hane halk tasarruflar nda hedeflenen oran nedir? Uluç çöz Bizim kendi yapt m z projeksiyonlar var ama sonuçta bunlar sadece öngörü. Tamamen böyle ve öyle olacak demek mümkün de il. Ancak, BES te yeni yap lan düzenlemelerle birlikte, en kötü senaryoda bile mevcut düzenlemelerin bizi getirece i duruma k yasla çok daha iyi bir yerde olaca m z tahmin ediyoruz. Burada, çok k saca BES te bunu sa layacak olan yeni düzenlemelerden bahsetmek istiyorum. Öncelikle, BES e yat r lan katk paylar için vergiden indirim te viki yerine devlet katk s sistemini getiriyoruz. Böylece, herkes ayn oranda te vikten yararlanma imkan bulacak ve te vikin görünürlü ü ve anlat labilirli i artacak. u anda vergi indirim te vikinden ancak kat l mc lar n yüzde 35 i sadece yararlanabiliyor. Bu da sistemde uzun vadeli kalmayla ilgili ciddi bir handikap yarat yor. Yeni getirilen devlet katk s sistemi bu yararlanma oran n yüzde 100 e ç karacak ve herkesin, yani dar gelirlinin de yüksek gelirlinin de ayn katk pay na ayn te viki alaca adil bir düzenleme gelmi olacak. kinci olarak, yeni düzenlemelerle birlikte BES te sunulan fon çe itlili i artacak Bununla ilgili zaten alt n konusundan bahsedildi. Onun yan nda yine özel sektör tahvilleri sunulmaya ba land. Hazine nin muhtemelen kira sertifikas ihraçlar olacak. Bunun d nda tercih yapamayan, finansal piyasalarla ilgili kendini yeterli kadar bilgili hissetmeyenler için, onlar makul bir risk düzeyiyle, makul bir getiri sa layabilecek standart fonlar üzerinde çal yoruz. Yine tüm bunlar n d nda kat l mc için daha yüksek katma de er üretebilmek ad na fon performans ve kesintilerinin üzerinde çal yoruz. Yine finansal okur-yazarl n yayg nla t r lmas konusunda çal malar m z var. Tüm bunlarla birlikte neyi amaçl yoruz? lk turda bahsetti im tüketimin alternatif maliyetinin art r lmas na çal yoruz. Ki inin tüketerek kaç rd n n daha yüksek bir maliyeti olmas na u ra yoruz. Yine alt n vesaire gibi fonlarla yast k alt nda tutulan varl klar n ekonomiye kazand r lmas n bekliyoruz. Bir de yetersiz finansal okur-yazarl k olgusunu mümkün oldu u kadar azaltmaya çal yoruz. Yasemin Erdo an Te ekkürler. Kamil Bey le devam etmek istiyorum. Türkiye ye benzer özellikler ta yan ülkelerde tasarruf oranlar nedir? Bir de hep tasarruf oran yükseltilmeli deniyor. Tasarruf dü tü ü zaman ne tip ciddi riskler do uyor? Nouriel Roubini, son yapt aç klamada Avrupal liderlere Büyümek istiyorsan z tasarrufu b rak n, harcamalar art r n eklinde mesaj vermi ti. Büyümeyle tasarruf aras nda nas l bir ili ki var? Kamil Y lmaz Türkiye nin tasarruf oran n art rmas konusunda uzmanlar aras nda görü birli i var. Ancak, bu konuda verilen demeçler ve uzman görü leri bu i lemin anlaml olmas için gerekli olan zaman boyutu üzerinde durmuyor. Tasarruf oran n art rmak ancak uzun vadede gerçekle tirilebilecek bir hedef. Bugünden yar na art rman z ciddi sorunlara yol açar. Önümüzdeki bir iki y l içinde tasarruf oran n yüzde 12 den yüzde 20 ye ç karmak istesek Türkiye ekonomisinin ciddi boyutta daralmas na yol açar z. Bu, tüketimin yüzde 70 lerden yüzde 60 lara do ru dü mesi demektir. Uzun vadede tasarruf oran n etkileyecek birçok faktör var. Örne in, ülkenin demografik durumunun tasarruf oran üzerindeki etkisi önemli olabilir. Örne in, birçok ülkenin verisi kullan larak yap lan bir çal maya göre, gençba ml l k oran nda (genç (0-14 ya aras ) ya da 65 ya üstü ya l nüfusun ya aras çal an nüfusa oran ) meydana gelen yüzde bir puanl k azalma özel tasarruf oran n yüzde 0,5 puan artt r yor. Caroline van Rickeghem in yapm oldu u bir çal maya göre 2010 de yüzde 39 olan genç-ba ml l k oran n n 2025 te yüzde 32 ye dü mesi bekleniyor. Bu dönemde gençba ml l k oran nda beklenen yüzde 7 puanl k dü ü ün tasarruf oran n yüzde 3,5 puan kadar art rmas bekleniyor. Öte yandan, ayn dönemde Türkiye nin ya l -ba ml l k oran n n da (65 ya üstü ya l nüfusun ya aras çal an nüfusa oran ) yüzde 10 dan yüzde 14 e artmas bekleniyor. Ya l -ba ml l k oran n n artmas n n tasarruf oran üzerindeki olumsuz etki çarpan n n -1,4 oldu u hesaplan yor. O durumda, aras nda Türkiye nin ya l ba ml l k oran n n yüzde 4 puanl k art n tasarruf oran n yüzde 5,6 puan azaltmas bekleniyor. Böylece, demografik de i imin tasarruf oran üzerindeki net etkisinin negatif olaca n söylemek yanl olmaz. Uzun vadede tasarruf oran n art rman n en etkin yolu, ki i ba na dü en geliri sürekli olarak art rmakt r döneminde ortalama büyüme h z m z yüzde 5 civar nda. eref Sayg l 18 / 2012

19 ve arkada lar n n yapt bir çal maya göre, bu dönemdeki büyümenin yüzde 75 i yap lan yat r mlar n sonucunda sermaye stokunda meydana gelen art tan, yüzde 11 i istihdam art ndan kaynaklan yor. stikrarl büyüdü ümüz bir dönemde büyümenin sadece yüzde 14 ü toplam faktör verimlili i art ndan kaynaklan yor. K sacas, aras nda toplam faktör verimlili indeki art n yüzde 5 lik ortalama büyümeye katk s sadece yüzde 0,70. Kulland m z üretim faktörleri, yani emek ve sermaye, miktar nda bir de i iklik olmadan üretimde gerçekle tirdi imiz her birimlik art, bu faktörleri daha verimli kullanmam z sonucunda, yani toplam faktör verimlili i art sayesinde gerçekle mektedir. Uzun vadede, sermaye stokundaki ve istihdamdaki art n yan s ra toplam faktör verimlili ini de art ran ülkeler, ki i ba na dü en gelirlerini h zl bir ekilde art rmaktad rlar. Gelir düzeyimizi uzun vadede kal c bir ekilde art rabildi imiz oranda hem tüketimi hem de tasarrufu art rmak mümkün olacakt r. Orta gelirli hanelerin gelirleri artt kça gelirlerinin daha az bir k sm n, günümüzde modern ailenin ihtiyaçlar haline gelen beyaz ev e yalar, elektronik ev e yalar ve otomobil gibi dayan kl tüketim mallar na ay rmak durumunda olacaklar için tasarruf oranlar da artacakt r. Türkiye nin u anda rekabet gücü hangi sektörlerde? Standart teknoloji kullanan, üreten sektörlerde. Türkiye nin ihracat nda ileri teknolojiyle üretilen mallar ne kadar yer tutuyor? Sadece Yüzde 1, lerin ilk yar s nda yüzde 3 lerdeydi. Bu dönemde de tüplü televizyon sat yorduk. Ne zaman bu alanda teknolojik bir geli me oldu, LCD ve plazma televizyon piyasada bask n olmaya ba lad, Avrupa da ula t m z pazar pay n h zla kaybettik. Toplam faktör verimlili ini art rmadan uluslararas rekabet gücünü art rmak mümkün de il. Uluslararas rekabet gücünü art rmak ise ihracat n artmas ve birçok ithal ürünün yerli üretiminin mümkün olmas demek. Ancak d dünyaya daha fazla mal ve hizmet satmak suretiyle gelirimiz uzun vadede kal c bir ekilde art rmam z mümkün olabilir. Toplam faktör verimlili ini art rmak için bizim üretimde daha ileri teknolojiye geçebilmemiz gerekiyor dan bu yana ben dahil birçok iktisatç n n söyledi i gibi, daha ileri teknolojiye geçmek için yerli ve yabanc sermayeyi Türkiye nin potansiyel olarak rekabet gücü olabilecek daha ileri teknoloji kullanan sektörlerde üretimi te vik etmekle mümkün. Öte yandan, irketlerin kurumsalla mas, sa l kl bir ekilde büyümeleri için kurumsal alt yap n n geli tirilmesi gerekiyor. htiyaç duyulan vas fl i gücünün e itim sistemi taraf ndan yeti tirilmesi gerekiyor. Bütün Toplant n n moderatörlü ünü, Capital Dergisi Yay n Yönetmeni Sedef Seçkin Büyük üstlendi / 19

20 bunlar n olabilmesi ise ikinci nesil, arz yönlü mikro reformlar n hayata geçirmesini gerekli k l yor. Arz yönlü, mikro reformlar deyince akla vergi reformu, emek piyasas reformu, sanayi politikas, düzenleyici kurumlar reformu ve tabii ki e itim reformu gelmektedir. Bu konudaki uyar lar m z yapmaya ba lad m zda 2006 y l yd. Ancak bu uyar lar AKP hükümeti dinlemedi. O gün için bu reformlar n gereklili ine inanmad. Her ne kadar o zaman da tasarruflar dü meye ve cari aç m z artmaya devam ediyorduysa da dünya ekonomik konjonktürünün uygun olmas sayesinde Türkiye rahatça sermaye çekebiliyordu, cari aç n finanse etmek konusunda bir sorun ya am yordu. Bu miyopik politikalar sonucunda bugüne geldik. Ne zaman 2010 ve 2011 y llar nda cari aç k h zla artt, o zaman dü ük tasarruf sorunu ve rekabet gücünün art r lmas konular gündeme geldi. Arz yönlü mikro reformlar n gereklili i konusunda ilk uyar lar de yap ld. Mikro reformlar n etkisi makro reformlar gibi hemen bugünden yar na gerçekle mez. Mikro reformlar n etkileri orta ve uzun vadede gerçekle ir. Bunlar bugün uygulad n z zaman etkisi 3-4 y l içerisinde gerçekle ecek de dü meye bas lm, mikro reformlar devreye girmi olsayd, bu reformlar etkilerini bugüne kadar önemli ölçüde göstermi olacaklard. Ancak bu reformlar n baz lar, emek piyasas reformu ve sanayi politikas uygulamas, bugün gündeme getiriliyor. Ancak uzun vadede kurumsalla ma aç s ndan çok daha önemli olan vergi reformu, e itim reformu, düzenleyici kurumlar tam ba ms zl n öngören reformlar gündemde yok. Bu gidi le 20 / 2012

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

Hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum.

Hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum. Değerli konuklar, Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu (YOİKK) çalışmaları kapsamında düzenlediğimiz Kurumsal Yönetim konulu toplantımıza hepiniz hoş geldiniz. 11 Aralık 2001 tarihli Bakanlar

Detaylı

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı Panel Konuşması Erdem BAŞÇI 7 Nisan 2012, İstanbul Değerli Konuklar, Dünya ekonomisinin son on yılda sergilediği gelişmeler emtia fiyatları üzerinde

Detaylı

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın BDDK Başkanım, İktisadi Araştırmalar Vakfı, Borsamız

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

GYODER SEKTÖR BULUŞMASI 28 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ

GYODER SEKTÖR BULUŞMASI 28 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ GYODER SEKTÖR BULUŞMASI 28 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının değerli yöneticileri, Sermaye piyasalarımızın ve basınımızın

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 11 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Çağlar Kuzlukluoğlu 1 DenizBank Ekonomi

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 23 Mayıs 2016, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 23 Mayıs 2016, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 21 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 31.12.2004-31.12.2005 dönemine ilişkin

Detaylı

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU I- 2008 Mali Yılı Bütçe Sonuçları: Mali Disiplin Sağlandı mı? Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2008 mali yılı geçici bütçe uygulama sonuçlarına

Detaylı

01/01/2009 30/09/2009 DÖNEMİNE İLİŞKİN GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş

01/01/2009 30/09/2009 DÖNEMİNE İLİŞKİN GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş 01/01/2009 30/09/2009 DÖNEMİNE İLİŞKİN GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVİZ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU 9 AYLIK RAPORU BU RAPOR EMEKLİLİK YATIRIM FONLARININ KAMUYU AYDINLATMA

Detaylı

BASIN DUYURUSU 2001 YILI PARA VE KUR POLİTİKASI

BASIN DUYURUSU 2001 YILI PARA VE KUR POLİTİKASI Sayı: 42 BASIN DUYURUSU 2001 YILI PARA VE KUR POLİTİKASI Gazi Erçel Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 22 Aralık 2000 Ankara 2001 yılında uygulanacak para ve kur politikasının çerçevesi, uygulama prensipleri

Detaylı

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor!

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dursun YILDIZ topraksuenerji 21 Ocak 2013 ABD Petrol İhracatçısı Olacak. Taşlar Yerinden Oynar mı? 1973 deki petrol krizi alternatif enerji arayışlarını arttırdı.

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İKİNCİ 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İKİNCİ 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İKİNCİ 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Dengeli Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.04.2004-30.06.2004 dönemine ilişkin gelişmelerin, Fon Kurulu

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU'NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU'NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU A. TANITICI BİLGİLER CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU'NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU PORTFÖYE BAKIŞ Halka Arz Tarihi : 02/05/2013 YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER 31/12/2015

Detaylı

Ekim. Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU

Ekim. Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU 30 Ekim Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU Japonya Merkez Bankası (BoJ) faizlerde değişikliğe gitmedi Japonya Merkez Bankası (BoJ), 8 e 1 oy çokluğuyla para politikasında değişikliğe gitmeme kararı

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

BBH - Groupama Emeklilik Gruplara Yönelik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu

BBH - Groupama Emeklilik Gruplara Yönelik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu BBH - Groupama Emeklilik Gruplara Yönelik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu BIST-100, Haziran da %11,28 lik düşerek 76.295 den kapandı. Aynı dönemde Bankacılık endeksi %15,41, Sanayi endeksi

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 6 Haziran 2016, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 6 Haziran 2016, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı

BBH - Groupama Emeklilik Gruplara Yönelik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu

BBH - Groupama Emeklilik Gruplara Yönelik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu BBH - Groupama Emeklilik Gruplara Yönelik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu BIST 100 endeksi, Nisan ayı içerisinde %0,2 lik artış göstererek 86.046 seviyesinden kapandı. Aynı dönem içerisinde

Detaylı

BEH - Groupama Emeklilik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu

BEH - Groupama Emeklilik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu BEH - Groupama Emeklilik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu BİST-100 endeksi, Ekim ayı içerisinde %4,2 artarak ayı 77.620 seviyesinden kapattı. Aynı dönem içerisinde Bankacılık endeksi %4,1

Detaylı

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar,

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Orman ve Su İşleri Bakanımız Sn. Veysel Eroğlu nun katılımları ile gerçekleştiriyor olacağımız toplantımıza katılımlarınız için teşekkür ediyor,

Detaylı

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol 1. Giriş Bu yazıda, Bursa daki (ciro açısından) en büyük 250 firmanın finansal profilini ortaya koymak amacındayız.

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım Fonu

Detaylı

2) Global piyasada Alman otomobillerine olan talep artarsa, di er bütün faktörler sabit tutuldu unda euro dolara kar.

2) Global piyasada Alman otomobillerine olan talep artarsa, di er bütün faktörler sabit tutuldu unda euro dolara kar. EKON 436 2. Vize A Ad-Soyad renci No 1) Akbank' n u anki toplam mevduat n 100 milyar TL, toplam rezervinin 30 milyar TL ve toplam kredilerinin 70 milyar TL oldu unu kabul edelim. Zorunlu kar k oran ise

Detaylı

Groupama Emeklilik Fonları

Groupama Emeklilik Fonları Groupama Emeklilik Fonları BKB - Groupama Emeklilik Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Dış Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım Fonu Aralık ayında global piyasalara, Amerika da Mali uçurum tartışmaları

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE MAYIS 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

TÜRK YE CUMHUR YET MERKEZ BANKASI

TÜRK YE CUMHUR YET MERKEZ BANKASI TÜRK YE CUMHUR YET MERKEZ BANKASI Krizi Yönetmede Merkez Bankas n n Rolü ve Etkinli i Erdem Ba ç Ba kan Yard mc s stanbul Üniversitesi 22 May s 2009 1 Sunum Plan I. Fiyat stikrar ve Finansal stikrar II.

Detaylı

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland.

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland. 21 OCAK-MART DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 21 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 1 Nisan 21 tarihinde

Detaylı

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir.

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir. Bursa nın 25 Büyük Firması Araştırması; -Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir. -Bu çalışma Bursa il genelinde yapılmış,

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

Reel Sektörün Finansmanında Sermaye Piyasasının Rolü Konferansı

Reel Sektörün Finansmanında Sermaye Piyasasının Rolü Konferansı Reel Sektörün Finansmanında Sermaye Piyasasının Rolü Konferansı (12 Aralık 2002, İstanbul) Y. Ziya Toprak Başkan, Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği Sayın Konuklar, Birliğimizce düzenlenen;

Detaylı

Başkan Acar Bursa da Sosyal Güvenlik Reformunu Anlattı

Başkan Acar Bursa da Sosyal Güvenlik Reformunu Anlattı Başkan Acar Bursa da Sosyal Güvenlik Reformunu Anlattı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANI FATİH ACAR: - 2008 YILINDA SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNİN TEMELLERİ ATILDI - İLAÇ VE TIBBİ MALZEME KONUSUNDA

Detaylı

1- Ekonominin Genel durumu

1- Ekonominin Genel durumu GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2014 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu 2014 yılı TCMB nin Ocak ayında faizleri belirgin şekilde arttırmasıyla

Detaylı

Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı

Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı Overview Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industrylevel, and Firm-level Perspective

Detaylı

1 OCAK - 31 ARALIK 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU (Tüm tutarlar, aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ( TL ) cinsinden ifade edilmiştir.

1 OCAK - 31 ARALIK 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU (Tüm tutarlar, aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ( TL ) cinsinden ifade edilmiştir. A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 16 Temmuz 2014 31 Aralık 2015 tarihi itibariyle Fonun Yatırım Amacı Portföy Yöneticileri Fon Toplam Değeri Portföyünde

Detaylı

Özelge: 4632 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi kapsamında vakıf/sandıklardan bireysel emeklilik sistemine yapılan aktarımlarda vergilendirme hk.

Özelge: 4632 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi kapsamında vakıf/sandıklardan bireysel emeklilik sistemine yapılan aktarımlarda vergilendirme hk. Özelge: 4632 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi kapsamında vakıf/sandıklardan bireysel emeklilik sistemine yapılan aktarımlarda vergilendirme hk. Sayı: 64597866-120[94-2014]-131 Tarih: 28/08/2014 T.C. GELİR

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 CHP den yıllardır borç yiğidin kamçısıdır diyen Erdoğan a: Aklın Başına yeni mi geldi? Tarih : 07.12.2013 Vatandaşı kart müptelası yaptı, şimdi de bırak diyor Genel Başkan Yardımcısı Umut Oran ın, Başbakan

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş. 22-11-2013 Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU İş bu rapor, Galata Yatırım A.Ş. tarafından, Sermaye Piyasası Kurulu nun 12/02/2013 tarihli ve 5/145 sayılı kararında yer alan; payları ilk kez halka

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 Ekim 2014 İÇİNDEKİLER Giriş... 2 Dünya da Uluslararası Doğrudan Yatırım Trendi... 3 Yıllar

Detaylı

AR& GE BÜLTEN. Enflasyonla Mücadelede En Zorlu Süreç Başlıyor

AR& GE BÜLTEN. Enflasyonla Mücadelede En Zorlu Süreç Başlıyor Enflasyonla Mücadelede En Zorlu Süreç Başlıyor Ahmet KARAYİĞİT Makroekonomik göstergeler açısından başarılı bir yılı geride bıraktık. Büyüme, ihracat, faizler, kurlar, faiz dışı fazla gibi pek çok ekonomik

Detaylı

ÇEVRE KORUMA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK

ÇEVRE KORUMA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK ÇEVRE KORUMA VE KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK Çevre neden bu kadar önemli? Sera etkisi artıyor Doğal kaynaklar bitiyor Maliyetler yükseliyor Gelir eşitsizliği uçurumu büyüyor 2002 yılında Johannesburg da

Detaylı

ADABANK A.. HAZ RAN -2013 ARA DÖNEM FAAL YET RAPORU

ADABANK A.. HAZ RAN -2013 ARA DÖNEM FAAL YET RAPORU v ADABANK A.. HAZ RAN -2013 ARA DÖNEM FAAL YET RAPORU 1. leti im Bilgileri Bankan n Yönetim Merkezinin Adresi : Büyükdere Caddesi Rumelihan No:40 Mecidiyeköy- stanbul Bankan n Telefon ve Faks Numaralar

Detaylı

Brexit ten Kim Korkar?

Brexit ten Kim Korkar? EDAM Türkiye ve Avrupa Birliği Bilgi Notu Brexit ten Kim Korkar? Haziran 2016 Sinan Ülgen EDAM Başkanı 2 23 Haziranda İngiliz halkı, İngiltere nin AB de kalıp kalmayacağına dair bir halkoyuna katılacak.

Detaylı

Üniversite Hastaneleri Mali Sorunları ve Ortak Kullanım Yönetmeliği

Üniversite Hastaneleri Mali Sorunları ve Ortak Kullanım Yönetmeliği Üniversite Hastaneleri Mali Sorunları ve Ortak Kullanım Yönetmeliği Beklentiler Sorunlar Dr. A. Sadık Kılıçturgay ÜHBD Yönetim Kurulu Üyesi, ÜHB Geri Ödeme Çalışma Kurulu Üyesi Üniversite Hastaneleri Mali

Detaylı

2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ. Anayasa nın 49. Maddesi :

2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ. Anayasa nın 49. Maddesi : 2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ Anayasa nın 49. Maddesi : A. Çalışma Hakkı ve Ödevi Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek,

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man

Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man 214 EK M-ARALIK DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 214 y dördüncü çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 9 Ocak 215

Detaylı

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. LİKİT ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 6 AYLIK RAPOR

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. LİKİT ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 6 AYLIK RAPOR FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. LİKİT ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 6 AYLIK RAPOR Bu rapor Fiba Emeklilik ve Hayat A.Ş. Likit Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2015 30.06.2015 dönemine ilişkin gelişmelerin,

Detaylı

FONLAR GETİRİ KIYASLAMASI

FONLAR GETİRİ KIYASLAMASI MART 15 FON BÜLTENİ Güncel Ekonomik Veriler Büyüme Oranı(Yıllık) 4,00% Cari Açık/GSYİH 5,90% İşsizlik oranı(yıllık) 10,10% Enflasyon(TÜFE/Yıllık) 7,55% GSMH(milyar USD) 819,9 Kişi Başı Milli Gelir (USD)

Detaylı

DÖVİZ. Döviz Kurları / Pariteler DÖVİZ PİYASASI GÖRÜNÜMÜ VERİ GÜNDEMİ. Ekonomik Notlar Makro Görünüm Teknik Görünüm

DÖVİZ. Döviz Kurları / Pariteler DÖVİZ PİYASASI GÖRÜNÜMÜ VERİ GÜNDEMİ. Ekonomik Notlar Makro Görünüm Teknik Görünüm DÖVİZ PİYASASI GÖRÜNÜMÜ Geçtiğimiz hafta ABD de tüketici güven endeksi beklentilerin üzerinde geriledi. ISM imalat endeksinde ise yükseliş trendinin korunduğu görülüyor. Hafta boyunca, doların güçlü seyrinin

Detaylı

2001 yılında otomotiv sektörünün dolar bazında cirosu 1997 yılı düzeyine, tekstilin cirosu ise 1999 yılı düzeyine geriledi.

2001 yılında otomotiv sektörünün dolar bazında cirosu 1997 yılı düzeyine, tekstilin cirosu ise 1999 yılı düzeyine geriledi. REEL SEKTÖRDE DE YENİDEN YAPILANMA ŞART GİRİŞ Prof. Dr. Necmi GÜRSAKAL BTSO tarafından beş yıldan beri gerçekleştirilen Bursa da 250 Büyük Firma çalışması bize göre bu şehirde yapılan en önemli çalışmalardan

Detaylı

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor Fiba Emeklilik ve Hayat A.Ş. Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım Fonu nun

Detaylı

İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı

İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı Ocak 15, 2013-3:55:02 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın himayesinde kurulan ''İşte Eşitlik Platformu'' tanıtıldı. Toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizlikle mücadele

Detaylı

Ticaret Unvanı: YAYLA ENERJİ ÜRETİM TURİZM VE İNŞAAT TİCARET A.Ş. Merkez Adresi : Turan Güneş Bulvarı İlkbahar Mah.606.Sok. No : 12 Çankaya / ANKARA

Ticaret Unvanı: YAYLA ENERJİ ÜRETİM TURİZM VE İNŞAAT TİCARET A.Ş. Merkez Adresi : Turan Güneş Bulvarı İlkbahar Mah.606.Sok. No : 12 Çankaya / ANKARA YAYLA ENERJİ ÜRETİM TURİZM VE İNŞAAT TİCARETANONİM ŞİRKETİ 01.01.2015 31.12.2015 DÖNEMİ YILLIK FALİYET RAPORU 1- GENEL BİLGİLER Raporun Ait Olduğu Dönem: 01.01.2015 31.12.2015 Ticaret Unvanı: YAYLA ENERJİ

Detaylı

AVRUPA BĠRLĠĞĠ EKONOMĠSĠNE ĠLĠġKĠN ARA TAHMĠN RAPORU*

AVRUPA BĠRLĠĞĠ EKONOMĠSĠNE ĠLĠġKĠN ARA TAHMĠN RAPORU* AVRUPA BĠRLĠĞĠ EKONOMĠSĠNE ĠLĠġKĠN ARA TAHMĠN RAPORU* Eylül 2011 Ankara * Bu çalıģma, Avrupa Komisyonu Ekonomik ve Mali Konular Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan Avrupa Ekonomisine ĠliĢkin Ara Tahmin

Detaylı

TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI VE GELECEĞİ

TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI VE GELECEĞİ TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI VE GELECEĞİ BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU YENİ MEVDUAT SİGORTA SİSTEMİ ÖNERİSİ BANKA BİRLEŞME VE DEVİRLERİ Dr. Mehmet GÜNAL Ankara, Haziran 2001 ÖNSÖZ Türkiye

Detaylı

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Enerji ve Kalkınma Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Kırılma Noktası Dünyanın gerçeklerini kırılma noktalarında daha iyi kavrıyoruz. Peşpeşe gelen, birbirine benzer damlaların bir tanesi bardağın

Detaylı

Türkiye İlaç Sektörü Strateji Belgesi ve Eylem Planı Toplantısı

Türkiye İlaç Sektörü Strateji Belgesi ve Eylem Planı Toplantısı Türkiye İlaç Sektörü Strateji Belgesi ve Eylem Planı Toplantısı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKAN YARDIMCISI YADİGAR GÖKALP İLHAN: -GELİŞMEKTE OLAN SAĞLIK SEKTÖRÜ VE SAĞLIĞA ERİŞİMDEKİ ARTIŞ, KAMU HARCAMALARINI

Detaylı

VAKIFBANK. Güçlü konut kredileri Takipteki alacaklardaki tahsilatlar marjları korudu ENDEKSE PARALEL GETİRİ

VAKIFBANK. Güçlü konut kredileri Takipteki alacaklardaki tahsilatlar marjları korudu ENDEKSE PARALEL GETİRİ VAKIFBANK Banka Güçlü konut kredileri Takipteki alacaklardaki tahsilatlar marjları korudu Vakıfbank 2009 yılı karını beklentiler dahilinde açıkladı Vakıfbank yılın son çeyreğinde net karını, beklentiler

Detaylı

GÖSTERGELER CARİ AÇIK:

GÖSTERGELER CARİ AÇIK: Hazırlayan: Alaattin AKTAŞ ala.aktas@gmail.com PROJEKSİYON CARİ AÇIK: Yıllık cari açık (Milyon$) 2009 Ocak 50.115 16.569 38.218 Şubat 54.041 18.444 34.612 Mart 59.422 21.458 31.514 Nisan 62.831 24.188

Detaylı

ING EMEKLİLİK A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU FAALİYET RAPORU 01.01.2014 30.06.2014

ING EMEKLİLİK A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU FAALİYET RAPORU 01.01.2014 30.06.2014 ING EMEKLiLiK A.Ş. KATKI EMEKLiLiK YATIRIM FONU FAALİYET RAPORU 01.01.2014 30.06.2014 1. GENEL BİLGİLER Fon un Unvanı ING EMEKLİLİK A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU Fon un Türü Katkı Emeklilik Yatırım

Detaylı

2014 1. Çeyrek Sonuçları TÜRK TELEKOM GRUBU 2014 1. ÇEYREK OPERASYONEL VE FİNANSAL SONUÇLARINI AÇIKLADI

2014 1. Çeyrek Sonuçları TÜRK TELEKOM GRUBU 2014 1. ÇEYREK OPERASYONEL VE FİNANSAL SONUÇLARINI AÇIKLADI TÜRK TELEKOM GRUBU 2014 1. ÇEYREK OPERASYONEL VE FİNANSAL SONUÇLARINI AÇIKLADI Basın Bülteni 1 Mayıs 2014 Güçlü İlk Çeyrek Sonuçları ile 2014 Yılına Sağlam Başladık Türkiye nin öncü iletişim ve yakınsama

Detaylı

ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 10 Kasım 2015

ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 10 Kasım 2015 ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 10 Kasım 2015 3 Kasım 2015 tarihli Alpha Altın raporumuzda paylaştığımız görüşümüz; RSI indikatörü genel olarak dip/tepe fiyatlamalarında başarılı sonuçlar vermektedir. Günlük bazda

Detaylı

ZORUNLU KARŞILIKLAR HAKKINDA TEBLİĞ (SAYI: 2013/15) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak

ZORUNLU KARŞILIKLAR HAKKINDA TEBLİĞ (SAYI: 2013/15) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak Resmi Gazete Tarihi: 25.12.2013 Resmi Gazete Sayısı: 28862 ZORUNLU KARŞILIKLAR HAKKINDA TEBLİĞ (SAYI: 2013/15) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, Türkiye Cumhuriyet

Detaylı

Para Arzı. Dr. Süleyman BOLAT

Para Arzı. Dr. Süleyman BOLAT Para Arzı 1 Para Arzı Bir ekonomide dolaşımda mevcut olan para miktarına para arzı (money supply) denir. Kağıt para sisteminin günümüzde tüm ülkelerde geçerli olan itibari para uygulamasında, paranın hangi

Detaylı

ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 26 Ocak 2016

ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 26 Ocak 2016 ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 26 Ocak 2016 19 Ocak 2016 tarihli Alpha Altın raporumuzda paylaştığımız görüşümüz; Kısa dönemde 144 günlük ortalama $1110.82 trend değişimi için referans takip seviyesi olabilir.

Detaylı

ERGOĐSVĐÇRE EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. GELĐR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (EURO) EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU 1 OCAK 30 EYLÜL 2009 HESAP DÖNEMĐNE AĐT

ERGOĐSVĐÇRE EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. GELĐR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (EURO) EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU 1 OCAK 30 EYLÜL 2009 HESAP DÖNEMĐNE AĐT . GELĐR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (EURO) EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU 1 OCAK 30 EYLÜL 2009 HESAP DÖNEMĐNE AĐT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BĐLGĐLERE ĐLĐŞKĐN

Detaylı

OYAK EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR (2006/ 2.Çeyrek)

OYAK EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR (2006/ 2.Çeyrek) OYAK EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR (2006/ 2.Çeyrek) Bu rapor Oyak Emeklilik A.Ş. Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.04.2006 30.06.2006

Detaylı

Küresel Ekonomik İlişkiler Komisyonu - I

Küresel Ekonomik İlişkiler Komisyonu - I Küresel Ekonomik İlişkiler Komisyonu - I KOMİSYON BAŞKANI: OSMAN FEYZİ BOYNER Amaç: Küresel ekonomik trendler çerçevesinde gelişen dış ticaret ve yatırım olanaklarını takip ve analiz etmek, Doğrudan yabancı

Detaylı

31.12.2011-31.03.2012 tarihleri arasında fon getirisi -%1,41 olarak gerçekleşirken, yönetici benchmarkının getirisi -%0,60 olarak gerçekleşmiştir.

31.12.2011-31.03.2012 tarihleri arasında fon getirisi -%1,41 olarak gerçekleşirken, yönetici benchmarkının getirisi -%0,60 olarak gerçekleşmiştir. GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI (EUROBOND) EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2012 YILI 3 AYLIK FAALİYET RAPORU 1.- Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi genel olarak 2011

Detaylı

TSPB GENEL KURULU 27 MAYIS 2016 DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ

TSPB GENEL KURULU 27 MAYIS 2016 DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ TSPB GENEL KURULU 27 MAYIS 2016 DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sektörümüzün Değerli Temsilcileri, Kıymetli Basın Mensupları Küresel ekonomi, tüm çabalara rağmen, geçtiğimiz

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Devlet katkısı başlangıç tarihi nedir? Devlet katkısından kimler faydalanabilir?

DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Devlet katkısı başlangıç tarihi nedir? Devlet katkısından kimler faydalanabilir? DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Katılımcı tarafından ödenen katkı paylarının %25 i oranında devlet tarafından katılımcının emeklilik hesabına ödenen tutardır. Devlet katkısı başlangıç tarihi

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

Güncel Ekonomik Yorum

Güncel Ekonomik Yorum MAYIS 16 Güncel Ekonomik Yorum Nisan ayı finansal piyasalar açısından özellikle borsa kanadında Mart ayının da üstüne koyarak 2016 yılındaki olumlu seyrine devam etti. Şubat ayından itibaren başlayan yükseliş

Detaylı

Kamu Sermayeli İşletmelerde İyi Yönetişim. Mediha Ağar Dünya Bankası, Kıdemli Ekonomist Dünya Bankası

Kamu Sermayeli İşletmelerde İyi Yönetişim. Mediha Ağar Dünya Bankası, Kıdemli Ekonomist Dünya Bankası Kamu Sermayeli İşletmelerde İyi Yönetişim Mediha Ağar Dünya Bankası, Kıdemli Ekonomist Dünya Bankası Kamu işletmeleri gelişmiş e gelişmekte olan ülkelerde ekonomik açıdan önemli aktörlerdir Global olarak

Detaylı

B REYSEL EMEKL L K S STEM

B REYSEL EMEKL L K S STEM B REYSEL EMEKL L K S STEM 1 B REYSEL EMEKL L K S STEM NED R? kinci bir emeklilik geliridir, çal rken sahip oldu unuz hayat standatlar n z koruman z, emeklilik döneminde kendi ayaklar n z üzerinde durman

Detaylı

Nakit Sermaye Artırımı Uygulaması (Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No:1) nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:9))

Nakit Sermaye Artırımı Uygulaması (Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No:1) nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:9)) Sirküler 2016 / 019 Referansımız: 0259 / 2016/ YMM/ EK Telefon: +90 (212) 29157 10 Fax: +90 (212) 24146 04 E-Mail: info@kutlanpartners.com İstanbul, 08.03.2016 Nakit Sermaye Artırımı Uygulaması (Kurumlar

Detaylı

Denetimden Geçmiş 31.12.2007

Denetimden Geçmiş 31.12.2007 31 ARALIK 2007 VE 2006 TARİHLERİ İTİBARİYLE BİLANÇOLARI (Aksi belirtilmedikçe tutarlar Yeni Türk Lirası ("YTL") olarak ifade edilmiştir.) Bağımsız Denetimden Geçmiş 31.12.2007 Bağımsız Denetimden Geçmiş

Detaylı

OYAK EMEKLİLİK A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 30 HAZİRAN 2006 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR

OYAK EMEKLİLİK A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 30 HAZİRAN 2006 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU MALİ TABLOLAR 1 OCAK 2006 30 HAZİRAN 2006 DÖNEMİNE AİT BAĞIMSIZ SINIRLI DENETİM RAPORU 1. Oyak Emeklilik A.Ş. Gruplara Yönelik Esnek Emeklilik Yatırım Fonu'nun

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

Fon Bülteni Haziran 2016. Önce Sen

Fon Bülteni Haziran 2016. Önce Sen Fon Bülteni Haziran 216 Önce Sen Fon Bülteni Haziran 216 NN Hayat ve Emeklilik Fonları Sektör Karşılaştırmaları Yüksek Getiri! Son 1 Yıl - 31/5/215-31/5/216 % 25 2 15 1 5-5 -1 9,88 7,82 11,7 6,36 1,5 9,81

Detaylı

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ Belirli amaçları gerçekleştirmek üzere gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve belirlenen hedefe ulaşmak için, ortak ya da yöneticilerin dikkat ve özen

Detaylı

Mart. Detaylı Enstrüman Analizi USD/TRY

Mart. Detaylı Enstrüman Analizi USD/TRY 10 Mart Detaylı Enstrüman Analizi USD/TRY USD/TRY de düşüş devam eder mi? Küresel piyasalarda artan risk iştahı ile gelişen ülke para birimleri Şubat ayından bu yana ABD doları karşısında güçlü bir seyir

Detaylı

GROUPAMA EMEKLİLİK A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU

GROUPAMA EMEKLİLİK A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 1 OCAK - 31 ARALIK 2012 DÖNEMİNE AİT VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM

Detaylı

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU. Fonun Yatırım Amacı

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU. Fonun Yatırım Amacı FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 19 Aralık 2013 30 Haziran

Detaylı

2012 de 3 önemli gündem maddemiz var

2012 de 3 önemli gündem maddemiz var 2012 de 3 önemli gündem maddemiz var Aralık 15, 2011-12:45:43 Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, 2012 yılında en önemli 3 konunun sırayla Avrupa, cari açık ve enflasyon olacağını belirterek, ''Bunlarda bir

Detaylı

Transfer fiyatlandırma:maliyet dağıtım anlaşmalarıve grup içi hizmet giderleri paylaşımı

Transfer fiyatlandırma:maliyet dağıtım anlaşmalarıve grup içi hizmet giderleri paylaşımı Transfer fiyatlandırma:maliyet dağıtım anlaşmalarıve grup içi hizmet giderleri paylaşımı Grupiçi hizmet: Bağımlışirketler arasında gerçekleşen, genellikle ana şirketin yavru şirketlerine veya aynı gruba

Detaylı