DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ"

Transkript

1 Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 8 / 2 (2006) DÖVİZ KURU VE HİSSE SEETLERİ FİYATLARI ARASIDAKİ EDESELLİK İLİŞKİSİ Özlem AYVAZ * Öze : Bu çalışmada Türkiye de hisse seneleri piyasası ve döviz kuru arasındaki ilişki, zaman serisi analiziyle aylık veriler kullanılarak araşırılmışır. Bu amaçla, döviz kuru, İsanbul enkul Kıymeler Borsası ulusal 100 endeksi ve sekör bazında hisse seneleri endeksleri alınmışır. Türkiye de en fazla işlem yapılan döviz kuru ABD doları olduğu için, döviz kuru olarak bu kur ercih edilmişir. Sekörlere göre alınan hisse seneleri endeksleri, mali sekör endeksi, sanayi sekör endeksi ve hizme sekör endeksleridir. Türkiye Cumhuriyei erkez Bankasından alınan verilerin başlangıç dönemi farklıdır. Hizme sekör endeksi, 1997: :12 dönemini, diğer veriler ise 1991: :12 dönemini kapsamakadır. Yapılan eşbüünleşme esi sonucunda, döviz kuru ile ulusal 100 endeksi, döviz kuru ile mali sekör endeksi ve döviz kuru ile sanayi sekör endeksi arasında uzun dönemli isikrarlı bir ilişki olduğu espi edilmişir. Ancak döviz kuru ile hizme sekör endeksi arasında ilişki yokur. Ayrıca, değişkenler arasındaki nedenselliğin yönü, Granger ın nedensellik anımına dayanan Hsiao (1981) esi kullanılarak analiz edilmişir. Elde edilen sonuçlar, döviz kuru ile hisse seneleri fiya endeksleri arasında iki yönlü nedensellik olduğunu gösermişir. Anahar Kelimeler: Döviz kuru, hisse seneleri fiyaları, nedensellik THE CAUSALITY RELATIOSHIP BETWEE EXCHAGE RATE AD STOCK PRICES Absrac : In his paper, he relaionship beween sock exchange marke and exchange rae in Turkey is examined wih ime series analysis based on monhly daa. To ha end, exchange rae, aional 100 from Isanbul Sock Exchange and secorbased sock indexes were aken. Since he mos popular exchange rae in Turkey * AraĢ. Gör., Balıkesir Üniversiesi, Bandırma Ġkisadi ve Ġdari Bilimler Fakülesi, Ekonomeri Bölümü,

2 2 / Özlem AYVAZ is U.S. dolar, i is aken for his sudy as he exchange rae. The secor-based sock exchange indexes include financial secor index, indusry secor index and service secor index. The saring erm of he daa aken from he Cenral Bank of The Republic of Turkey is differen. The service secor index covers he period 1997: :12 and oher daa 1991: :12. The coinegraion es resuls reveal ha here exiss a long-erm sable relaionship beween exchange rae and aional 100, exchange rae and financial secor index, and exchange rae and indusry secor index. Bu, here is no relaionship beween exchange rae and service secor index. Besides, he direcion of causaliy among variables was analyzed by using Hsiao (1981) es, which relies on Granger s causaliy definiion. The resuls indicae ha here is a bi-direcional causaliy among exchange rae and sock price indexes. Keywords: Exchange rae, sock prices, causaliy GİRİŞ Bu çalıģma, Türkiye de finansal alanda en hızlı geliģen ve derinlik kazanmaya çalıģan, bu anlamda da son yıllarda hem yerli hem de yabancı yaırımcıların ilgi odağını eģkil eden hisse senedi piyasasında, sekör bazında hisse senedi endeksleri ile ABD döviz kuru arasındaki nedensellik iliģkisini oraya koymaya çalıģmakadır. Bu güne kadar finans lieraüründe hisse senedi fiyaları ve döviz kuru arasındaki iliģki üzerine yapılan araģırmalarda elde edilen çeliģkili sonuçlar, bu konunun güncelliğini korumasına ve ilgi odağı olmasına neden olmuģur. Buradan harekele, Türkiye ekonomisi gibi geliģmeke olan bir ekonomide faaliye göseren Ġsanbul enkul Kıymeler Borsası (ĠKB) piyasasında, hisse senedi fiyaları ve döviz kuru iliģkisinin incelenmesi gerekliliği oraya çıkmıģır. Bu bağlamda, bu çalıģma, iki değiģken arasındaki iliģkinin ampirik olarak araģırılması ve lieraüre kakı sağlaması açısından önem arz emekedir. Hisse senedi fiyaları ve döviz kuru arasındaki iliģki üzerinde eorik bir görüģ birliği yokur. Ġki değiģken arasında negaif bir iliģki olduğu ve nedenselliğin hisse senedi fiyalarından döviz kuruna doğru olduğu kabul edilebilir. Hisse senedi fiyalarındaki ani düģüģler veya arıģlar piyasada oynaklık (volailiy) kavramı ile ifade edilmekedir. Finansal piyasalarda fiya oynaklığı, yaırım kararlarında ve finansal piyasaların modellenmesinde emel bir fakör olarak her zaman önemli bir rol oynamakadır (Yılmaz, 1997: 26). Hisse senedi fiyalarında oynaklığın arması, hisse senedi yaırımlarını ve dolayısıyla hisse senedi piyasasını riskli hale geirmekedir. Burada risk, yüksek kazanç beklenisi içinde olan yaırımcının büyük zarara girebileceğini ifade emekedir. Dolayısıyla oynaklık, yaırımcıların alım-saım davranıģlarını önemli ölçüde ekilemekedir. Ulusal hisse senedi fiyalarındaki bir arıģ, yaırımcıları daha çok ulusal varlık alep emeye yönlendirmekedir. Bu durumda, yerli yaırımcılar, daha fazla ulusal varlık saın almak için yabancı varlıklarını saacaklardır.

3 Döviz Kuru ve Hisse Seneleri Fiyaları Arasındaki edensellik İlişkisi / 3 Bu da ulusal paranın değerinin armasına neden olacakır. Burada döviz kuru, yabancı paranın bir biriminin ulusal para cinsinden fiyaı olarak anımlanmıģır. Bu nedenle paranın değer kazanması, döviz kurundaki düģme anlamına gelmekedir (uhammad ve Rasheed, 2004: 536). Böylece hisse senedi fiyaları ve döviz kuru arasındaki iliģki negaif olacakır. Ġki değiģken arasındaki negaif iliģkiyi açıklayan diğer bir yol Ģudur: Hisse senedi fiyalarındaki arıģ, yabancı yaırımcıların ulusal varlıklara olan alebini arıracakır. Bu da ulusal paranın değer kazanmasına neden olacakır. Bu bir anlamda döviz kurundaki düģme demekir. Gerçek yaırımcılar oynaklığın az olduğu piyasaları ercih emekedirler. Dolayısıyla, piyasaya gerçek yaırımcıların çekilmesi iseniyorsa, öncelikle oynaklığın azalılıp fiyalara isikrar kazandırılması gerekmekedir. Hisse senedi fiyaları ve döviz kuru arasındaki poziif iliģki, döviz kurundan hisse senedi fiyalarına doğru nedensellik olması durumunda, Ģöyle açıklanabilir: Ulusal paranın değer kaybemesi, diğer bir deyiģle, döviz kurunun arması, firmaların ihracalarını arırarak onları daha rekabeçi hale geirmekedir (uhammad ve Rasheed, 2004: 537). Bunun sonucunda, firmaların hisse senedi fiyaları armakadır. Türkiye de uzun yıllardır yaģanan yüksek enflasyon, enflasyon oranlarındaki dalgalanmalar, isikrarsız döviz kuru oramı vb. nedenler, döviz kurunun önemini daha iyi oraya koymakadır (Önal vd., 2002: 17). Döviz kuru değiģimleri genel olarak üm sekör ve firmaları ekilemekle birlike, ihracaçı firmaların, ihal mal veya hizmeleri kullanan firmaların, uluslararası piyasalardan kaynak sağlayan Ģirkelerin ve çok uluslu Ģirkelerin faaliyelerini daha belirgin olarak ekilediğinden, beklenmeyen döviz kuru değiģimleri, bu firmaların hisse senedi fiyalarını olumsuz yönde ekileyecekir. Ulusal paranın değer kaybı nedeni ile, üreim maliyelerinin arması, firmaların hisse senedi fiyalarında düģüģe yol açarak saıģlarını ve kârlarını azalabilecekir (Soenen and Hennigar, 1988: 7). Bu durumda, iki değiģken arasındaki iliģki negaif olacakır. Özellikle ĠKB gibi geliģmeke olan piyasalarda dövizi hisse senedine alernaif bir yaırım aracı olarak algılayan yaırımcılar, belirsizliğin arığı dönemlerde, likidiesinin yüksek olması nedeni ile dövizi ercih emeke ve yaırımlarını hisse senedinden dövize kaydırmakadırlar. Bu durum hisse senelerine olan alebi azalarak, hisse senedi fiyalarını olumsuz yönde ekilemekedir. Döviz kuru poliikalarının uygulanmasında, geliģmiģ hisse senedi piyasalarından ziyade geliģmeke olan hisse senedi piyasalarında (örneğin, Türkiye) daha edbirli olunması gerekmekedir. Döviz kurunda geleceke yapılması beklenen ayarlamalar, yabancı sermayenin ulusal hisselere akıģını ekilemekedir. Diğer bir ifade ile, izlenen ulusal poliikalar veya piyasa ile ilgili ekenler nedeni ile, ulusal paranın değerinin düģeceği yönündeki bekleni ve bu durumda yabancıların hisse senedine yapacakları yaırımlarında döviz kurundan kaynaklanacak kayıplarla karģılaģması olasılığı vardır. Bu olasılığın varlığı, hisse senedine yapılacak yaırımların düzeyini ve dolayısıyla, hisse senedi fiyalarını ekilemekedir.

4 4 / Özlem AYVAZ Hisse senedi fiyaları ve döviz kuru arasındaki iliģkinin zayıf olması veya iliģki olmaması durumu ise Ģu Ģekilde ele alınabilir: Cari döviz kurları, geleceke beklenen döviz kurlarıyla belirlenmekedir. Döviz kurunun gelecekeki değerini ekileyen herhangi bir fakör, bugünün döviz kurunu da ekilemekedir. Döviz kurunda değiģime neden olan fakörler, hisse senedi fiyalarında değiģime neden olan fakörlerden farklı olabilir. Bu durumda, iki değiģken arasında iliģki olmayacakır (uhammad ve Rasheed, 2004: 537). Bu çalıģma, hızla büyüyen hisse senedi pazarlarından birisi olan ĠKB yi incelemekedir. Son yıllarda, ĠKB de hisse seneleri iģlem gören Ģirke sayısı ve bunların oplam piyasa değerleri armakadır yılı sonunda, ĠKB deki Ģirke sayısı 134 ve piyasa değerleri oplamı milyon $ idi yılı sonunda Ģirke sayısı 304 e ve piyasa değerleri oplamı da milyon $ a yükseldi. Türkiye yıllardır süren ve bir ürlü önüne geçilemeyen ekonomik bir kriz oramında yaģamakadır. Zaman zaman derinliği oldukça arabilen ve büyük ölçüde devalüasyonlarla kendini göseren bu krizlerden öncelikle finans kesimi ekilenmiģir (Önal vd., 2002: 31). Türk ekonomisinde, 1994 ve 2001 yıllarında yaģanan iki büyük finansal kriz, ĠKB yi olumsuz yönde ekilemiģir. Örneğin, ĠKB endeksi, 1994 yılı Ocak baģında en, 1994 isan sonunda ye düģmüģür. Türk Lirası ABD Doları karģısında %125.9 değer kaybemiģir. Yine ĠKB endeksi 2001 yılı Ocak baģında 11, iken (Kasman, 2003: 72), ġuba sonunda e düģmüģür. Bu dönemde Türk Lirası %43.29 değer kaybemiģir. Hisse senedi fiyaları ve döviz kuru arasındaki iliģkiyi inceleyen birçok çalıģma yapılmıģır. Faka bu çalıģmalarda, hisse senedi fiyaları ve döviz kuru arasındaki iliģki üzerinde eorik ve ampirik olarak farklı bulgular elde edildiği görülmekedir. Bazı çalıģmalarda hisse senedi fiyaları ve döviz kuru arasında anlamlı poziif bir iliģki bulunurken (örneğin, Smih (1992) ve Aggarwal (1981)), bazılarında, bu iki değiģken arasında anlamlı negaif iliģki espi edilmiģir (örneğin, Soenen ve Hennigar (1988)). Ġki değiģken arasındaki nedensellik durumunda da eorik ve ampirik bir görüģ birliği olmadığı görülmekedir. Ajayi ve ougoue (1996), hisse senedi fiyalarının sekiz sanayi ekonomisinde döviz kuruyla eģbüünleģik olduğunu bulmuģlardır. Ayrıca, hisse senedi fiyalarından döviz kuruna doğru nedensellik olduğunu espi emiģlerdir. Kououlas ve Kryzanowski (1996), Kanada da hisse senedi piyasası dalgalanmalarının döviz kuru dalgalanmalarına önemli epkiler verdiğini sapamıģlardır. ok (1993), Hong Kong için periyodunda günlük döviz kuru oranı ve hisse senedi fiyaları arasında iki yönlü iliģki bulmuģur. Hisse senedi piyasasındaki gerçek bir büyüme, döviz kuru üzerinde poziif ekiye sahipir ve döviz kuru da hisse senedi fiyalarını ekilemekedir. Bahmani-Oskooee ve Sohrabian (1992) ise, ABD de, döneminde aylık hisse senedi piyasası ve döviz kuru verilerini kullanmıģlar ve bu iki finansal değiģken arasında kısa dönemde çif yönlü bir nedensellik iliģkisi espi emiģler, ancak uzun dönemde herhangi bir iliģki bulamamıģlardır. Diğer arafan,

5 Döviz Kuru ve Hisse Seneleri Fiyaları Arasındaki edensellik İlişkisi / 5 Abdalla ve urinde (1997), Hindisan, Kore ve Pakisan için döviz kurunun hisse senedi fiyalarının nedeni olduğunu ispalamıģlardır. Faka Filipinler için hisse senedi fiyalarının döviz kuruna neden olduğunu espi emiģlerdir. Bu sonuç, Smih in (1992) çalıģması ile uarlıdır. Smih (1992), Almanya, Japonya ve ABD de hisse senedi fiyalarının, döviz kuru üzerinde önemli ekiye sahip olduğunu gösermiģir. Türkiye de de hisse senedi piyasasını inceleyen birçok araģırma yapılmıģır. Yılmaz (1997), Önal vd. (2002) ve Kasman (2003) bunlardan bazılarıdır. Ancak ĠKB yi araģıran bu çalıģmalar içerisinde sadece Kasman (2003), hisse senedi fiyaları ve döviz kuru arasındaki nedensellik iliģkisini incelemiģir. AraĢırma sonucunda, döviz kuru ile sanayi endeksi arasında nedensellik olduğu oraya konmuģur. Bu çalıģmada, döviz kuru (ABD Doları) ile Ulusal 100 Endeksi ve sekör bazında hisse senedi endeksleri arasındaki iliģkinin varlığını ve iliģki olması durumunda, ikisi arasındaki nedenselliğin yönünü ölçmeye yönelik uygulamalı bir araģırma gerçekleģirilmeye çalıģılmıģır. Bu amaçla, verilerin baģlangıç yılı farklı faka biiģ yılı 2004 yılı Aralık ayı olarak alınarak aylık veriler ile zaman serisi analizi yapılmıģır. ÇalıĢmanın birinci bölümünde, ele alınan veriler anıılmıģ ve kullanılan yönem açıklanmıģır. Ġkinci bölümde, deneysel analiz sonuçlarına yer verilmiģir. Sonuç ve değerlendirme ise son kısmı oluģurmakadır. I) VERİLERİ TAILAASI VE KULLAILA YÖTE ÇalıĢmada kullanılan veriler, döviz kuru, Ulusal 100 endeksi ve ĠKB nin sekör bazındaki endekslerini kapsamakadır. Bunlar ali Sekör Endeksi, Sanayi Sekör Endeksi ve Hizme Sekör Endeksidir. Veriler, Türkiye Cumhuriye erkez Bankası nın inerne siesindeki veri dağıım siseminden emin edilmiģir. Döviz kuru olarak ABD Doları alınmıģır. ÇalıĢmada ele alınan Ulusal 100 Endeksi, ali Sekör Endeksi, Sanayi Sekör Endeksi ve döviz kuru, 1991:1-2004:12 dönemine ai aylık verileri, ve Hizme Sekör Endeksi 1997:1-2004:12 dönemine ai aylık verileri kapsamakadır. BaĢlangıç arihi verilerin elde edilebilirliğine göre değiģmekedir. Kullanılan verilerin yapısı gereği logarimaları alınmıģır. LDOLAR; döviz kurunu, LU; Ulusal 100 Endeksini, L; ali Sekör Endeksini, LS; Sanayi Sekör Endeksini ve LH; Hizme Sekör Endeksini gösermekedir. Hisse senedi fiyaları ve döviz kuru ekileģimi ile ilgili olarak üzerinde durulması gereken iki önemli noka vardır. Bunlar: a) Hisse seneleri ve döviz kuru arasında bir iliģki olup olmadığı ve b) Eğer değiģkenler arasında bir iliģki varsa, bu iliģkinin yönünün nasıl olacağı konularıdır. Yani hisse senedi fiyalarının mı döviz kurunu ekilediği veya döviz kurunun mu hisse senedi fiyalarını ekilediği konusu araģırılmakadır. Bu amaçla çalıģmada, döviz kuru ile sekör bazında hisse senedi fiyaları arasındaki uzun dönemli iliģki incelenmiģ ve aralarında nedensellik olup

6 6 / Özlem AYVAZ olmadığı oraya koyulmaya çalıģılmıģır. Öncelikle serilerin durağanlığı, Dickey ve Fuller (1981) arafından geliģirilen GeliĢirilmiĢ Dickey-Fuller (ADF) birim kök esi kullanılarak es edilmiģir. Bu es aģağıdaki denkleme uygulanmakadır: Y m 1 2 Y 1 iy i i1 (1) Y ; durağanlığı es edilen değiģkenin birinci farkı, ; rend değiģkeni, Y i ; gecikmeli fark erimidir. odele, haa eriminin ardıģık bağımsız olmasını sağlayacak kadar gecikmeli fark erimi ilave edilmekedir (Gujarai, 1995: 720). Denklemdeki m gecikme uzunluğu, Akaike ve Schwarz bilgi krierleri kullanılarak seçilebilir. ADF esi, (1) numaralı denklemdeki kasayısının isaisiksel olarak sıfıra eģi olup olmadığını es emekedir. Hesaplanan ADF- isaisiği, ackinnon kriik değerleri ile karģılaģırılır. Eğer ADF- isaisiği ackinnon kriik değerinden mulak değer olarak büyükse, zaman serisi durağandır. Aksi halde seri durağan değildir ve durağan hale gelinceye kadar farkının alınması gerekir. Bir serinin durağan olabilmesi için d kez farkının alınması gerekiyorsa, bu seri d inci dereceden büünleģikir (inegraed) denir ve I(d) Ģeklinde göserilir. Buna göre, X ve Y, I(1) olan iki seri olsun. Bu durumda bu iki serinin doğrusal bileģimi de I(1) olacakır. Ancak bazı koģullar alında iki I(1) değiģkeninin doğrusal bileģimi I(0) olan bir değiģken meydana geirebilir. Bu durumda, bu iki değiģkene eģbüünleģik seriler denir. Yani, X ve Y serilerinin her ikisi de I(1) ise ve u Y X (2) (2) denklemindeki u, I(0) ise, X ve Y serileri eģbüünleģikir denir. Burada eģbüünleģme kasayısıdır. Ancak, değiģken sayısı ikiden fazla ise eģbüünleģme vekörü olur (Kadılar, 2000: 119). DeğiĢkenler arasındaki uzun dönem iliģkisi Johansen EĢbüünleĢim Tesi ile belirlenmekedir. Bu yönem, durağan olmayan zaman serilerinde eģbüünleģim vekörlerini belirlemek için en yüksek olabilirlik yönemini kullanmakadır. Gecikme sayısı belirlenirken Akaike bilgi krierine baģvurulmakadır (Yamak, 2000: 77). Zaman serileriyle ilgili ekonomerideki son geliģmeler, araģırmacılara sahe regresyon sorununu göz önüne alarak, büünleģik ekonomik değiģkenler arasındaki iliģkilerin kolaylıkla belirlenmesini ve kesin ahminlerin elde edilmesini araģırma imkanı vermekedir. BüünleĢik değiģkenler arasındaki gecikmeleri ve değiģkenlerin nedensellik yönünü belirleyen sandar Granger (1969) nedensellik esi sonuçları, sahe

7 Döviz Kuru ve Hisse Seneleri Fiyaları Arasındaki edensellik İlişkisi / 7 regresyon problemiyle karģı karģıyadır. F esi, değiģkenler düzey halinde eģbüünleģik olmadıkça geçerli değildir. Lieraürde zaman serileri analizine son dönemlerde yapılan bazı kakılar, sandar Granger (1969) esinde önemli geliģmeler sağlamıģır. Birincisi, değiģkenlerin durağanlığını ve değiģkenler arasında eģbüünleģme olup olmadığını es emekir. Granger (1969) esi, değiģkenler büünleģik değilse geçerlidir. Ġkincisi, Granger nedensellik esinin sonuçları gecikme uzunluğunun seçimine karģı çok duyarlıdır. Eğer seçilen gecikme uzunluğu gerçek gecikme uzunluğundan küçük ise, uygun gecikmenin ihmal edilmesi sapmaya neden olabilir. Eğer seçilen gecikme uzunluğu gerçek gecikme uzunluğundan büyük ise, denklemdeki uygun olmayan gecikmeler, ekisiz ahminlere neden olabilir (Bhaacharya ve ukherjee, 2003: 10). Granger (1969) nedensellik esinde gecikme uzunlukları keyfi olarak belirlenmekedir. Tese geirilen en önemli eleģiri budur (IĢığıçok, 1994: 93). Bu sorunu ele alan Hsiao (1981), denklemdeki her değiģken için opimal gecikme uzunluğunun seçilmesinde sisemaik ooregressif bir yönem geliģirmiģir. Bu yönem sandar Granger (1969) nedenselliğinin ve Akaike nin Final Predicion Error (FPE) krierinin birleģiminden oluģmakadır. Hsiao Granger nedensellik esi, hem gecikme uzunluğunun seçiminde hem de gecikme uzunluğunu belirleyen diğer sisemaik yönemler üzerinde daha sağlam sonuçlar vermekedir. Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, bu çalıģmada Hasio (1981) nun Granger nedensellik esi kullanılmıģır. Hsiao (1981) nun Granger nedensellik esine göre değiģkenler arasındaki nedensellik iliģkisi Ģu Ģekilde araģırılmakadır (Alınay ve Karagöl, 2004: 989): y a iy i b jx j u (3) i1 j1 x i1 cix i d jyj v (4) j1 y ve x iki durağan zaman serisi, ve maksimum gecikme uzunlukları, u ve v beyaz gürülü haa erimleridir. Hsiao nun yönemi iki adımdan oluģmakadır. Birincisi, (3) numaralı denklemde gecikme uzunluğu (m), 1 den e kadar alınarak sadece y nin kendi gecikmeli değerleri üzerine regresyonu yapılır. FPE krieri, (5) numaralı denklem yardımıyla ahmin edilir:

8 8 / Özlem AYVAZ T m 1 Q( m,0) FPE( m,0) (5) T m 1 T Burada Q(m,0) haa kareler oplamı ve T gözlem sayısıdır. inimum FPE değeri, opimum gecikme uzunluğunu vermekedir. Ġkinci adımda, y değiģkeni, seçilen m gecikme uzunluğunda konrol değiģkeni olarak alınır ve gecikme uzunluğu (n), 1 den e kadar alınarak, x değiģkeni, manipule değiģken olarak modele kaılır. Bu regresyondan haa kareler oplamı elde edilir ve FPE krieri (6) numaralı denklemdeki gibi hesaplanır. T m n 1 Q( m, n) FPE( m, n) (6) m n 1 T inimum FPE değeri, opimum gecikme uzunluğunu belirlemekedir. edenselliğin yönü, minimum FPE krierleri karģılaģırılarak elde edilir. Eğer (6) numaralı denklem ile hesaplanan minimum FPE krieri, (5) numaralı denklem ile hesaplanan minimum FPE krierinden küçük ise, x, y nin nedenidir denilir. Aynı prosedür (4) numaralı denklem için de yapılarak, y nin x nin nedeni olup olmadığı araģırılır. II) AALİZ SOUÇLARI Zaman serileri ile çalıģırken yapılması gereken ilk iģ, serilerin durağan olup olmadığının araģırılmasıdır. Bu nedenle, çalıģmada ele alınan döviz kuru ve hisse senedi fiyaları arasındaki uzun dönemli iliģkiyi incelemeye geçmeden önce, serilerin durağan olup olmadığı araģırılmıģır. Tes için gecikme sayısı, maksimum 12 gecikme uzunluğu üzerinden Akaike bilgi krieri kullanılarak belirlenmiģir. Akaike bilgi krierinin mulak değerinin minimum olduğu gecikme uzunluğu dikkae alınmıģır. Tablo 1, döviz kuru ve hisse senedi fiyalarının deerminisik rende sahip olduğu ve olmadığı durumda, modellerde esas alınan gecikme uzunluklarıyla birlike, % 1 anlamlılık düzeyinde ADF esi sonuçlarını gösermekedir.

9 Döviz Kuru ve Hisse Seneleri Fiyaları Arasındaki edensellik İlişkisi / 9 Tablo : 1 ADF Birim Kök Tesi Sonuçları (Düzey Verisi Halinde) LDOLAR LU L LS LH Sabi erime sahip modelin ADF Tes Ġsaisiği Gecikme Uzunluğu Sabi erim ve rende sahip modelin ADF Tes Ġsaisiği Gecikme Uzunluğu olar: Sabi erimli modellerin ackinnon %1 kriik değeri: Sabi erim ve rendli modellerin ackinnon %1 kriik değeri: Birim kök esinde sıfır hipoezi, döviz kuru ve hisse senedi fiyalarının durağan olmadığı Ģeklindedir. Tablo : 1 deki sonuçlara göre ADF es isaisikleri, mulak değer olarak, %1 anlamlılık düzeyindeki kriik değerlerden düģükür. Böylece sıfır hipoezi reddedilememekedir yani, serilerin hiçbiri durağan değildir. Durağan hale geirmek için değiģkenlerin birinci farkları alınmıģır. Sonuçlar Tablo : 2 de sunulmuģur. Sabi erime sahip modelin ADF Tes Ġsaisiği Tablo : 2 ADF Birim Kök Tesi Sonuçları (Birinci Farkları) LDOLAR LU L LS LH Gecikme Uzunluğu Sabi erim ve rende sahip modelin ADF Tes Ġsaisiği Gecikme Uzunluğu olar: Sabi erimli modellerin ackinnon %1 kriik değeri: Sabi erim ve rendli modellerin ackinnon %1 kriik değeri: ÇalıĢmada ele alınan üm değiģkenlerin birinci dereceden durağan olduğu Tablo : 2 den görülmekedir. Döviz kuru ve hisse senedi fiyaları arasında iliģki olup olmadığı Johansen EĢbüünleĢme Tesi ile araģırılmıģır. Gecikme uzunluğu belirlenirken 1 den 12 ye

10 10 / Özlem AYVAZ kadar gecikme sayısı verilmiģir. Her bir gecikme sayısı için modellerin Akaike ve Schwarz bilgi krieri değeri elde edilmiģir. En küçük Akaike ve Schwarz bilgi krieri değerine sahip gecikme sayılı model en uygun model olarak kabul edilmekedir (Kadılar, 2000: 144). Tablo : 3, döviz kuru ile her bir hisse senedi fiyaı arasındaki eģbüünleģme sonuçlarını gösermekedir. Tablo : 3 Johansen Eşbüünleşme Tesi İz Tesi EĢbüünleĢme ĠliĢkisi Hipoezler Ġz Ġsaisiği %1 kriik değer H H 0 1 Döviz kuru-ulusal 100 Endeksi r=0 r= * r 1 r= Döviz kuru-ali Sekör Endeksi r=0 r= * r 1 r= Döviz kuru-sanayi Sekör Endeksi r=0 r= * r 1 r= Döviz kuru-hizme Sekör Endeksi r=0 r= r 1 r= (*) %1 düzeyinde anlamlılığı gösermekedir. Tablo : 3, döviz kuru ve Ulusal 100 Endeksi, döviz kuru ve ali Sekör Endeksi, döviz kuru ve Sanayi Sekör Endeksi arasında uzun dönemli bir iliģki olduğunu oraya koymakadır. Ancak döviz kuru ve Hizme Sekör Endeksi arasında eģbüünleģme yokur. EĢbüünleĢmenin varlığı, iki değiģken arasında en az bir yönde nedensellik olduğu anlamına gelmekedir. Burada döviz kuru ve hizme sekör endeksi arasında uzun dönemli bir iliģki bulunmadığından, nedensellik durumu araģırılmamıģır. Bu çalıģmada değiģkenler arasında nedensellik olup olmadığı, Hsiao (1981) nun Granger nedensellik analiziyle belirlenmiģir. Döviz kuru ile Ulusal 100 Endeksi arasındaki nedensellik iliģkisinin analizi aģağıda göserilmiģir: LDOLAR ai LDOLAR i b j LU j u1 i1 j1 (7) ci LUi dildolar j v (8) i1 j1 LU 1

11 Döviz Kuru ve Hisse Seneleri Fiyaları Arasındaki edensellik İlişkisi / 11 Tablo : 4 Döviz Kuru ve Ulusal 100 Endeksi Arasındaki edensellik İlişkisi Konrol değiģkeni inimum FPE anipule değiģken inimum FPE Denklem (7) LDOLAR(3,0) LU(3,1) Denklem (8) LU(3,0) LDOLAR(3,1) Tablo : 4 e göre, döviz kuru ile Ulusal 100 Endeksi arasında iki yönlü nedensellik vardır. Döviz kuru ile ali Sekör Endeksi arasındaki nedensellik iliģkisi Ģöyledir: ei LDOLAR i fi L j u (9) i1 j1 LDOLAR 2 L gil i hi LDOLAR j v2 (10) i1 j1 Tablo : 5 Döviz Kuru ve ali Sekör Endeksi Arasındaki edensellik İlişkisi Konrol değiģkeni inimum FPE anipule değiģken inimum FPE Denklem (9) LDOLAR(3,0) L(3,1) Denklem (10) L(5,0) LDOLAR(5,1) Tablo :5, döviz kurundan ali Sekör Endeksine ve ali Sekör Endeksinden döviz kuruna doğru nedenselliğin varolduğunu gösermekedir. Son olarak, döviz kuru ile Sanayi Sekör Endeksi arasında nedensellik olup olmadığı (11) ve (12) numaralı denklemler yardımıyla araģırılmıģır: LDOLAR kildolar i lils j u3 (11) i1 j1 LS i1 m LS i i j1 n LDOLAR i j v 3 (12)

12 12 / Özlem AYVAZ Tablo : 6 Döviz Kuru ve Sanayi Sekör Endeksi Arasındaki edensellik İlişkisi Konrol değiģkeni inimum FPE anipule değiģken inimum FPE Denklem (11) LDOLAR(3,0) LS(3,1) Denklem (12) LS(3,0) LDOLAR(3,1) Döviz kuru ile Sanayi Sekör Endeksi arasında çif yönlü nedensellik olduğu Tablo : 6 dan görülmekedir. SOUÇLAR Bu çalıģma, geliģmeke olan bir piyasa durumundaki Türkiye piyasasında, hisse senedi fiyaları ve döviz kuru arasındaki nedensellik iliģkisini inceleyerek, finans lieraüründe önemli bir soruna ampirik yanılar bulmayı amaçlamakadır. Diğer bir deyiģle, hisse senedi fiyalarındaki bir değiģimin döviz kurunu ekileyip ekilemediği veya döviz kurundaki bir değiģimin hisse senedi fiyalarında bir değiģime neden olup olmadığı incelenmeye çalıģılmıģır. Bu amaç doğrulusunda, çalıģmada, Türkiye piyasasında ĠKB Ulusal 100 Endeksi ve üç seköre ai hisse senedi endeksleri (mali, sanayi ve hizmeler) ile ABD döviz kuru alınmıģır. Alınan verilerde Hizme Sekör Endeksi, 1997:1-2004:12 dönemini, diğerleri ise 1991:1-2004:12 dönemini kapsamakadır. Kullanılan değiģkenlerin durağanlığı, ADF birim kök esiyle sınanmıģ ve değiģkenlerin düzeyde durağan olmadığı gözlenmiģir. Döviz kuru ile her bir hisse senedi fiyaı arasındaki uzun dönemli iliģkinin varlığı, Johansen eģbüünleģme esiyle oraya koyulmuģur. Sonuç olarak, sadece döviz kuru ve Hizme Sekör Endeksi arasında uzun dönemli bir iliģki olmadığı görülmüģür. edensellik iliģkisinin espii, Hsiao nun Granger nedensellik analizine göre yapılmıģ ve döviz kuru ile Ulusal 100 Endeksi, döviz kuru ile ali Sekör Endeksi ve döviz kuru ile Sanayi Sekör Endeksi arasında iki araflı nedensellik olduğu bulunmuģur. Bu sonuç, lieraürdeki bazı çalıģmaları deseklemekedir. ÇalıĢma, iki piyasa arasındaki iliģkiyi oraya koyarak lieraüre kakı sağlamasının yanı sıra, hisse senedi piyasası yaırımcılarına yol göserici olması bakımından önemlidir.

13 Döviz Kuru ve Hisse Seneleri Fiyaları Arasındaki edensellik İlişkisi / 13 KAYAKÇA ABDALLA, I. and URIDE, V. (1997), Exchange Rae and Sock Price Ineracions in Emerging Financial arkes: Evidence on India, Korea, Pakisan and Philippines, Applied Financial Economics, Vol. 7, o : 1, pp AGGARWAL, Raj. (1981), Exchange Raes and Sock Prices: A Sudy of U.S. Capial arke under Floaing Exchange Raes, Akron Bussiness and Economic Review, Vol. 12, o : 3, pp AJAYI, R. and OUGOUE,. (1996), On The Dynamic Relaion Beween Sock Prices and Exchange Raes, Journal of Financial Research, Vol. 19, o : 2, pp ALTIAY, G. ve KARAGÖL, E. (2004), Srucural Break, Uni Roo, and The Causaliy Beween Energy Consumpion and GDP in Turkey, Energy Economics, Vol. 26, o : 6, pp BAHAĠ-OSKOOEE,. and SOHRABIA, A. (1992), Sock Prices and Effecive Exchange Rae of Dolar, Applied Economics, Vol. 24, o : 4, pp BHATTACHARYA, B. and UKHERJEE, J. (2003), Causal Relaionship Beween Sock arke and Exchange Rae, Foreign Exchange Reserves and Value of Trade Balance: A Case Sudy for India, The Fifh Annual Conference on oney and Finance in he Indian Economy, pp.1-24, 30 January-01 February, India. DICKEY, D. and FULLER, W. (1981), Likelihood Raio Saisics for Auoregressive Time Series wih A Uni Roo, Economerica, Vol. 49, o : 4, pp GUJARATI, Damador. (1995), Basic Economerics, Third Ediion, cgraw-hill, ew York. HSIAO, Cheng. (1981), Auoregressive odelling and oney-income Causaliy Deecion, Journal of oneary Economics, Vol. 7, o : 1, pp IġIĞIÇOK, Erkan. (1994), Zaman Serilerinde edensellik Çözümlemesi, Uludağ Üniversiesi Basımevi, Bursa. KADILAR, Cem. (2000), Uygulamalı Çok Değişkenli Zaman Serileri Analizi, Bizim Büro Basımevi, Ankara. KASA, Saade. (2003), The Relaionship Beween Exchange Raes and Sock Prices: A Causaliy Analysis, Dokuz Eylül Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi, Cil : 5, Sayı : 2, ss KOUTOULAS, G. and KRYZAOWSKI, L. (1996), acrofacor Condiional Volailiy, Time- Varying Risk Premia and Sock Reurn Behavior, Financial Review, Vol. 31, o : 1, pp OK, Henry. (1993), Causaliy of Ineres Rae, Exchange Rae and Sock Prices a Sock arke Open and Close in Hong Kong, Asia Pasific Journal of anagemen, Vol. 10, o : 2, pp UHAAD,. and RASHEED, A. (2004), Sock Prices and Exchange Raes: Are They Relaed? Evidence from Souh Asian Counries, Pakisan Developmen Review,Vol. 41, o : 4, pp

14 14 / Özlem AYVAZ ÖAL, Yıldırım B.; DOĞALAR, ura ve CABAġ, Serpil. (2002), Döviz Kuru Riskinin Özel Türk Bankalarının Hisse Senedi Fiyalarına Ekisinin AraĢırılması, İKB Dergisi, Cil : 6, Sayı : 22, ss SOEE, L. and HEIGAR, E. (1988), An Analysis of Exchange Raes and Sock Prices: The U.S. Experience Beween 1980 and 1986, Akron Business and Economic Review, Vol. 19, o : 4, pp SITH, Charles. (1992), Sock arke and Exchange Rae: A uli-counry Approach, Journal of acroeconomics, Vol. 14, o : 4, pp YAAK, ebiye. (2000), Coinegraion, Causaliy and Kaldor s Hypohesis: Evidence from Turkey, , Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Cil : 2, Sayı : 1, ss YILAZ, usafa K. (1997), Hisse Senedi Fiya Oynaklığı ve Fiya Oynaklığının Vade Yapısı: Türkiye Ġçin Genel Bir Değerlendirme, İKB Dergisi, Cil : 1, Sayı : 3, ss

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sekörü İçin Ekonomerik Bir Analiz Kuruluş BOZKURT Yrd. Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversiesi Söke İşleme Fakülesi, Bankacılık ve Finans Bölümü kuriboz_48@homail.com

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

Enflasyon ve Nominal Faiz Oranı İlişkisi: Türkiye Örneği (2004-2013)

Enflasyon ve Nominal Faiz Oranı İlişkisi: Türkiye Örneği (2004-2013) YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2015 Cil:22 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Enflasyon ve Nominal Faiz Oranı İlişkisi: Türkiye Örneği (2004-2013) Musa ATGÜR * N. Oğuzhan ALTAY ** ÖZ Bu çalışmada,

Detaylı

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Sevinç GÜLER * Halime TEMEL NALIN * * IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 02, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE ÇIKTI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990-2006)

REEL DÖVİZ KURU VE ÇIKTI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990-2006) REEL DÖVİZ KURU VE ÇIKTI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990-2006) Ahme AY * Şerife ŞAYLAN ** İsmail KOÇAK *** Öze Bu çalışma, reel döviz kuru ile çıkı düzeyi arasındaki nedensellik ilişkisini

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ Yrd. Doç. Dr. Hülya Kanalıcı Akay Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Mehme Nargeleçekenler Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi

Detaylı

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracaa Ekisi: Türkiye İçin Bir Uygulama Prof. Dr. Recep TARI Kocaeli Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Nisan 2016, Sayı:12 HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Selçuk KENDİRLİ 1 Muhammet ÇANKAYA 2 Özet:

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1 RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 950-995 Rahmi YAMAK * Yakup KÜÇÜKKALE ** ÖZET Bu çalımada, Rasyonel Bekleniler Doal Oran Hipoezinin, Çıkı (ya da isizliin) alep (ya

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01)

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01) June 7-9, 2009, Eskişehir, Turkey. Tükeici Güveni ve Hisse Senedi Fiyaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004:0-2009:0) Yusuf Volkan Topuz * İkisadi İdari Bilimler Fakülesi, İşleme Bölümü,

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

Doğal Gaz ve Petrol Fiyatları ile BIST Sanayi Sektörü Endeksleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi 1

Doğal Gaz ve Petrol Fiyatları ile BIST Sanayi Sektörü Endeksleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi 1 Doğal Gaz ve Perol Fiyaları ile BIST Sanayi Sekörü Endeksleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi 1 Examining he Relaionship among he Naural Gas, Oil Prices and Sub- Indexes of BIST-Indusrial Kemal Eyüboğlu,

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSALLIĞIN ANLAMI Çoklu doğrusal bağlanı; Bağımsız değişkenler arasında doğrusal (yada doğrusala yakın) ilişki olmasıdır... r xx i j paramereler belirlenemez hale gelir.

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatları İle Döviz Kuru Arasındaki Dinamik İlişkinin Belirlenmesi; Avrasya Örneği

Hisse Senedi Fiyatları İle Döviz Kuru Arasındaki Dinamik İlişkinin Belirlenmesi; Avrasya Örneği SESSION 3A: Küresel Kriz ve Finans 183 Hisse Senedi Fiyatları İle Döviz Kuru Arasındaki Dinamik İlişkinin Belirlenmesi; Avrasya Örneği Bekir Elmas, Atatürk Üniversitesi Ömer Esen, Atatürk Üniversitesi

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

Araşırma Makaleleri REEL DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİ İ TİCARET PERFORMA SI A ETKİSİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Erşan SEVER ÖZET Bu çalışmada reel döviz kuru belirsizliğinin Türkiye nin icare performansına ekisi araşırılmışır.

Detaylı

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ Dr. Burcu GÜVENEK Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F. Đkisa Bölümü Dr. Volkan ALPTEKĐN Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F.

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*)

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*) NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüney AKAR (*) Öze: Bu çalışmada ne yabancı işlem hacmiyle hisse senedi geirileri arasında uzun dönemli bir ilişkinin

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK Nuray ERGÜL ÖZET Son yıllarda, Türk Sermaye Piyasalarında hukuk, muhasebe ve deneim alanlarında, uluslararası kuralların uygulanması için büyük değişiklikler

Detaylı

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi Volume 5 Number 2 2014 pp. 47-60 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Türkiye de Perol Tükeimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Büünleşme Yönemi İle Analiz Edilmesi Reşa Ceylana

Detaylı

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:3 Cil: Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Para Talebinin Belirleyenleri ve İsikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İHRACATA ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1995 2008)

DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İHRACATA ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1995 2008) Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 10 / 2 (2008). 25-45 DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İHRACATA ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1995 2008) Nezir KÖSE Ahme AY Nurgün TOPALLI Öz: Bu çalışmada reel

Detaylı

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (2) 2011, 256-264 İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE H. Aydın OKUYAN (1),

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM **

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** 95 İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakülesi Dergisi No:39 (Ekim 2008) TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ Seyfein ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** Öze Para poliikası kararlarındaki

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Aktarım Mekanizması

Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Aktarım Mekanizması Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Akarım Mekanizması Seyfein ERDOĞAN Doç Dr., Kocaeli Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü serdogan@kou.edu.r Durmuş Çağrı YILDIRIM Arş. Gör., Kocaeli Üniversiesi, SBE cagri.yildirim@kocaeli.edu.r

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013 PİYASA ETKİNLİĞİ HİPOTEZİ: İMKB İÇİN AMPİRİK BİR ANALİZ Fama ZEREN Yrd.Doç.Dr., İnönü Üniversiesi,İ.İ.B.F., Ekonomeri Bölümü, fama.zeren@inonu.edu.r, 04223774317 Hakan KARA Öğr.Grv., İnönü Üniversiesi,

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI Ekonomeri 8 Ocak, 0 Gazi Üniversiesi İkisa Bölümü SORU SETİ 0 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI PROBLEM Aşağıda verilen avuk ei alebi fonksiyonunu düşününüz (960-98): lny = β + β ln X + β ln X + β ln X +

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa Gazi Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol/Cil 3, No/Sayı 6, 216 Mevsimsel Koinegrasyon Analizi Güney Afrika Örneği Jeanine NDIHOKUBWAYO Yılmaz AKDİ Öze Bu çalışmada 1991-2134 dönemi Güney Afrika ekonomik

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Doç. Dr. Emrah İsmail Çevik Namık Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi eicevik@nku.edu.r

Detaylı

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU?

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? Yrd. Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Yrd. Doç. Dr. Feride Özürk

Detaylı

Araştırma Makalesi. Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) ISSN:

Araştırma Makalesi.  Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) ISSN: Araşırma Makalesi www.ziraa.selcuk.edu.r/ojs Selçuk Üniversiesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) 63-69 ISSN:1309-0550 Türkiye nin Tarım Ürünleri İhraca Fonksiyonu ve Döviz Kuru Belirsizliğinin

Detaylı

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:009 Cil:6 Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA İMKB de Fiya-Hacim İlişkisi - Asimerik Ekileşim Yrd. Doç. Dr. Koray KAYALIDERE Celal Bayar Üniversiesi,U.B.Y.O., Bankacılık

Detaylı

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI Onur GÖZBAŞI * ÖZ Bu çalışmanın amacı, İMKB ile gelişmeke olan yedi ülkenin (Arjanin, Brezilya,

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

DÖVZ KURU BELRSZLNN HRACATA ETKS: TÜRKYE ÖRNE

DÖVZ KURU BELRSZLNN HRACATA ETKS: TÜRKYE ÖRNE Dou Üniversiesi Dergisi, 5 () 004, 83-95 DÖVZ KURU BELRSZLNN HRACATA ETKS: TÜRKYE ÖRNE THE IMPACT OF EXCHANGE RATE UNCERTAINTY ON EXPORTS: THE CASE OF TURKEY Cem SAATCOLU sanbul Üniversiesi, kisa Fakülesi

Detaylı

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Türkiye de Kamu Yaırımlarının Özel Sekör Yaırımları Üzerindeki Ekisi: 1970-2009 The Effec of Public Invesmens on

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi 8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi SPSS Projec: Airline Passengers daa se is used for various analyses in his online raining workshop, which includes: Times series analysis [building ARIMA models] Proje:

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 5, Sayı:, 3 MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİLE BİR UGULAMA Özlem AVAZ KIZILGÖL (*) Öze: Bu çalışmada, GSİH, ihraca,

Detaylı

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ UZMANLIK TEZİ Selim DAĞLIOĞLU EKİM - 010 ANKARA T.C. KÜLTÜR

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

Türk Sermaye Piyasasında Fiyat ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimetrik Nedensellik Analizi

Türk Sermaye Piyasasında Fiyat ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimetrik Nedensellik Analizi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 4 Sayı: 2 Nisan 204 ss. 2-220 Türk Sermaye Piyasasında Fiya ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimerik Nedensellik Analizi Price and Trade Volume Relaionship

Detaylı

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul MPRA Munich Personal RePEc Archive Long memory and srucural breaks on volailiy: evidence from Borsa Isanbul Emrah Ismail Cevik and Gülekin Topaloğlu Namık Kemal Universiy, Bülen Ecevi Universiy 014 Online

Detaylı

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz Enerji, Piyasa ve Düzenleme (Cil:2, 2011, Sayfa 49-73) Türkiye de Elekrik Tükeimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz H. Mura Eruğrul * Öze Çalışmada Türkiye de elekrik ükeimi büyüme ilişkisi 1998Ç1-2011Ç3

Detaylı

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ Eem Hakan ERGEÇ Eskişehir Osmangazi Üniversiesi Mura TAŞDEMİR Eskişehir OsmangaziÜniversiesi Öze İnşaa sekörü çıkısının

Detaylı

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġsenecek Veriler BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam Madde

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Aaürk Ü. İİBF Dergisi, 0. Ekonomeri ve İsaisik Sempozyumu Özel Sayısı, 20 463 YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Oğuz KAYNAR Serkan TAŞTAN 2 Ferhan DEMİRKOPARAN 3 Öze: Doğalgaz emini nokasında

Detaylı

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yönemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi:

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi

Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Temel GÜRDAL Hakan YAVUZ Öz Bu çalışmada Türkiye de dış borçlanma

Detaylı

Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Şenol Çelik

Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Şenol Çelik Adıyaman Üniversiesi Fen Bilimleri Dergisi 5 (1) (2015) 80-93 Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi Şenol Çelik Bingöl Üniversiesi Ziraa Fakülesi Zooekni Bölümü,

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS ANADOLU ÜNİVERS İTES İ S OS YAL BİLİMLER DERGİS İ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cil/Vol. : - S ayı/no: 2 : 33 42 (20) FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * Yrd.

Detaylı

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini Ekonomeri ve İsaisik Sayı:4 006-1-8 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ Whie ın Heeroskedisie Tuarlı Kovaryans Marisi Tahmini Yoluyla Heeroskedasie Alında Model Tahmini

Detaylı

Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (31) 2015, 109-134

Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (31) 2015, 109-134 Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (31) 2015, 109-134 ADA ÜLKELERİNDE TURİZM TALEBİ: KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ÖRNEĞİ TOURISM DEMAND IN THE ISLAND COUNTRIES: THE CASE OF NORTHERN CYPRUS TURKISH REPUBLIC ÖZET

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN TÜKETİM FONKSİYONU TAHMİNİ (1980 2005)

TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN TÜKETİM FONKSİYONU TAHMİNİ (1980 2005) Türkiye Ekonomisi İçin Tükeim Fonksiyonu Tahmini (98 5) 349 TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN TÜKETİM FONKSİYONU TAHMİNİ (98 5) Mehme DEMİRAL ÖZET Bir ükeim fonksiyonu, ükeim ile gelir arasındaki ilişkiyi vurgulamakadır.

Detaylı

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ünal ARSLAN Musafa Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi, İkisa Bölümü. E-posa: uarslan@yahoo.com Yıldız SAĞLAM Musafa Kemal Üniversiesi

Detaylı

KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN WAGNER VE KEYNES HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ

KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN WAGNER VE KEYNES HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ Uluslararası Yöneim İkisa ve İşleme Dergisi, ICAFR 16 Özel Sayısı In. Journal of Managemen Economics and Business, ICAFR 16 Special Issue KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN WAGNER VE KEYNES

Detaylı

FARKLI DÖVİZ KURU REJİMLERİ ALTINDA HİSSE SENETLERİ FİYATLARI İLE DÖVİZ KURLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

FARKLI DÖVİZ KURU REJİMLERİ ALTINDA HİSSE SENETLERİ FİYATLARI İLE DÖVİZ KURLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ FARKLI DÖVİZ KURU REJİMLERİ ALTINDA HİSSE SENETLERİ FİYATLARI İLE DÖVİZ KURLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ Yrd.Doç.Dr.Mehmet ÖZMEN Çukurova Üniversitesi İ.İ.B.F. Ekonometri Bölümü mozmen@cu.edu.tr

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Cil:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 SPOT VE VADELİ İŞLEM FİYATLARININ VARYANSLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK TESTİ Emrah İsmail ÇEVİK * Mehme

Detaylı

TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006

TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006 69 TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006 ÖZET Prof. Dr. Rahmi YAMAK Arş. Gör. Zehra ABDİOĞLU Hall un esadüfi yürüyüş modeli, cari ükeim harcamalarının yalnızca geçmiş dönemin ükeim harcamaları

Detaylı

YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA

YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA Elecronic Journal of Vocaional Colleges December/Aralık 2012 YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA Muhammed TIRAŞOĞLU 1 Burcu YILDIRIM 2

Detaylı

EKONOMİK BÜYÜME VE ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE İLE İLGİLİ AMPİRİK KANIT

EKONOMİK BÜYÜME VE ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE İLE İLGİLİ AMPİRİK KANIT EKONOMİK BÜYÜME VE ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE İLE İLGİLİ AMPİRİK KANIT Eyyup ECEVİT * Mura ÇETİN ** ÖZ Gelişen ekonomilerde hızlı ekonomik büyüme ve endüsrileşmenin sonuçlarından

Detaylı