EKONOMİK KRİZ DÖNEMİNDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİN BANKALARLA İLİŞKİLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "EKONOMİK KRİZ DÖNEMİNDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİN BANKALARLA İLİŞKİLERİ"

Transkript

1 EKONOMİK KRİZ DÖNEMİNDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİN BANKALARLA İLİŞKİLERİ Dr. Emin Akçaoğlu nun tarihinde verdiği konferans metnidir. Atılım Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tamer Arpacı: Dr. Akçaoğlu lisansını Hacettepe Üniversitesi nde lisan sonrası eğitimini Siyasal Bilgiler ve İngiltere de Loughborough Üniversitesi nde yapmışlar ve 1996 yılında Etibank ta bankacılık kariyerine başlamış. Şuanda da 90 yılından bu tarafa Türkiye İhracat Kredi Bankasında Ülke Kredileri Dairesinde Kıdemli Uzman olarak çalışmakta kendisine geldikleri için teşekkür ediyorum. Türkiye İhracat Kredi Bankası Ülke Kredileri Dairesinde Kıdemli Uzman Dr. Emin Akçaoğlu: Esas konumuza gelmeden önce biraz bankacılıktan söz etmek istiyorum. Bankacılığın derslere ilişkin size bildiğim çerçevede birtakım şeyler soracağım size arkasından da daha önce söylediğim gibi Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerle bankalar arasındaki kredilendirme süreçlerin kredi ilişkilerine ilişkin konuşacağım dolayısıyla seminerimizin çerçevesi bu. Şüphesiz birçoğunuz Finansman dersinde okudunuz. Dolayısıyla finansmanın kabaca aracılı veya aracısız yapıldığını biliyorsunuz. Ama Türkiye de ve Türkiye benzeri ülkelerde büyük ölçüde bankalar üzerinden aracılı finansman faaliyetinin aracısız finansman faaliyetlerine derleyip sermaye piyasalarından vasıtasıyla yürüyen finansman faaliyetlerine bilhassa daha büyük ağırlık taşıdığını da biliyoruz. İşte görüyorsunuz borç sözleşmelerinden mülkiyet sözleşmelerinden söz eden satırlarda var orada. İsterseniz soru cevap faslına geldiğimiz zaman bunları üzerinde vurgulayabiliriz. Ama çok fazla bu konular üzerinde durmadan doğrudan bankacılığa doğru ilerlemek istiyorum ben. Slaytta iki kısım var özellikle dikkat çekilmesi gereken. Bir tanesi Finansal sistemin doğası ve işlevlerine ilişkin unsurların sıralandığı fasıl, diğeri ise bankaların mevcudiyetine ilişkin fasıldır. Hepimizin hayatında bankaların bir yeri var değil mi? Bu gerçeği şöyle bir düşündüğümüz zaman ben size bir iki soru sormak istiyorum cevabını henüz sizden almayı beklemeden sadece düşünmenizi rica ediyorum. Banka nedir çok basit bir soru banka ne yapar veya bunların ötesinde Bankacılık acaba gittikçe önemini yitiriyor mu? Eminim üniversiteyi bitirme aşamasında olan arkadaşlar var aranızda ve Hürriyet Gazetesinde İnsan Kaynakları ekini de büyük bir dikkatle takip ettiğinizi düşünüyorum. Geçen haftaki sayısında yanlış hatırlamıyorsam şöyle bir şey vardır bankalar binlerce elemanı işe alacak diye. Bu soruyla beraber düşünün lütfen bankacılık önemini yitiren bir faaliyet alanı mıdır? Karşınızda bulunan diğer rafı son derece basit derslik vakti yapılabileceğiniz konuyla ilişkin ders kitaplarında bulabileceğiniz gibi bir yöntem ortada bir banka bilançosu var bir banka var. Bu banka bir finansal aracı öz itibariyle ekonominin içindeki fon fazlası bulunan kesimlerden fon eksiği bulunan kesimlere kaynak transferi ediliyor fon transferi ediliyor. Tekrar sorular soruyorum size. Bankanın varlık sebebi ne? Burada piyasa aksaklıklarından söz ettiğini görüyorsunuz. Biliyorsunuz bir yaklaşıma göre piyasalarda herhangi bir aksaklık yok bütünüyle tam rekabet piyasalarına ilişkin modelleri düşünün piyasalar mükemmel işliyorlar. Ama biz biliyoruz ki gerçek böyle değil ve bankalarda piyasa aksaklıklarının içinde faaliyetlerini yürütüyorlar. Şimdi bu iki hususu bir araya getirelim. Şunu soralım eğer piyasalar %100 mükemmel işleyebiliyor olsalardı. Acaba bankaların varlığı mümkün olabilirdi mi lütfen düşünün. Şimdi geldik buraya bunları çok hızlı geçeceğiz aslında eminim derslerinizde zaten önünüze çıkan okuduğunuz konular bunlar. 1

2 Ama daha sonra anlatacaklarıma ilişkin bir hazırlık yapabilme bakımından üzerinde durmayı faydalı buldum. Banka herhangi bir firma gibi kar amacıyla faaliyet görmez. Eğer firmadan özü itibariyle amaç dikkate alındığında özellikle bir farkı yok mevduat topluyorlar örneğin ya da kendilerine borçlanıyorlar sonra bunu kredi olarak birtakım kişilere ya da kuruluşlara firmalara kullandırıyorlar. Peki, ben size şöyle bir soru sorsam cevabını bekleyerek bankacılık ne işidir diye sorsam ne cevap verirsiniz bana? Mesela para için midir bankacılık? Ödünç verme için midir bankacılık? Yani bankacılığı ne olduğunu ilişkin şöyle bir düşünün. Bütün bunları göz önünde bulundurarak bir tek şey söylemek durumunda kalsanız sınav sorusu olsa 50 puanlık sınav sorusu bankacılık ne işidir; para işi midir, ödünç verme işi midir? Yatırım başka finans başka piyasada bir denge unsuru başka fikri olan güvenlik başka ne söylemek isteyen var efendim parayı kullanma sanatı ben de bir sanatçıyım. Efendim aracılık, başka fikir söyleyecek kazanma. Bankalar başkalarının parasını kullanırlar. İngilizce okuyorsunuz herkes İngilizce biliyor Other People s Money başkalarının parasını bakın şu çok önemli. Neden? Bankacılık ne işi? Ben de başkalarından öğrendim hocalarımdan öğrendim, okuyarak öğrendim, yaparak öğreniyorum. Bankacılık arkadaşlar para işinden yatırım işinden finansman işinden ki zaten onlar aslında bunlar bankacılık bir defa bilgi işi enformasyon işi. Bankalar bilgi toplarlar arkadaşlar bir bankayı bir süpermarketten ayıran temel şey nedir diye sorsalar yığınla şey söylenebilir ama ikisi de bir ayrı firma kendi alanında kendi alanlarında faaliyeti olan. Bankalar bilgi toparlar bakın bu çok önemli bir şey bankaların en temel fonksiyonlarından bir tanesi bence birincisi bilgi toplamaktır. Bankalar niye bilgi toplarlar? Risk analizi yapmak için bilgi toplarlar. Bankalar dolayısıyla risk analizi yaparlar. Bankalar aynı zamanda izleme kurullarıdır buradaki izlemenin karşılığı İngilizcede monitoring internet. Neden? Çünkü müşterilerini kendilerinden kredi kullananları bir şekilde izlemek durumundadırlar çünkü riski yönetmek zorundadırlar. Dolayısıyla bankacılık enformasyon işi bilgi toplama işi risk yönetimi işi enformasyonu risk yönetimi için kullanma işi kredi işi bankacılık. Şimdi bakın kredi kelimesinin kredi bilgi kelimesinin kökünden azıcık söz edelim. Cred Latince bir kelime kök aynı zamanda inanç güven itibar ondan türetilmiş kelimelere bakın bir yığın kelime var credit şu da çok basit diğer bir anlamı bankaların ne yaptığını göstermek bakımından. (Cred [Latince] (inanç, güven, itibar) accredit credence credentials credible credit creditable creditor discredit incredible miscreant) Faiz oranı a A K A M A K : Kredi Arzı A M : Mevduat Arzı T K : Kredi Talebi F 1 : Kredi Faizi Oranı F 0 : Mevduat Faizi Oranı F 1 b H : Kredi Arzının Kredi Talebine eģit olduğu denge noktası a b : Finansal aracılık F 0 T K 0 H ĠĢ hacmi (tutar) maliyeti Görüyorsunuz ödünç para almak isteyenlerle ödünç para vermek isteyen bankanın arz bankanın arzı karşı tarafın talebi karşı karşıya geliyor ortada bir yerde bir denge noktasında biliyorsunuz bunlar zaten birtakım şeyleri anlatmak için kullanılan özel diyagramlar. Bir denge noktasında buluşuyorlar orada bir denge faizi belirleniyor. Peki, banka nereden para kazanıyor? Şu iki birbirine paralel giden doğrudan alttaki bankayla mevduat sahipleri arasındaki ilişkiyi gösteriyor. Mevduat sahiplerinin bankaya mevduat arzını gösteriyor. Dolayısıyla iki nokta arasındaki fark kredi faiziyle F 1 mevduat faizi arasındaki kabaca hat bankanın karını da içeren aralığı önümüze koyuyor. Şimdi tabii o aralığı oluşturan birtakım unsurlar var. İşte burada görüyorsunuz sermayenin maliyetinden tutun da tüm maliyetlerine kadar bankanın karlarına kadar, sonuçta bunun da üzerinde durmak istemiyorum 2

3 esasında. Bir maliyet olmakla beraber bu aracılığın yol açtığı banka bir taraftan yani fon fazlası olanlardan fon eksiği olanlara parayı transfer ediyorsunuz. Aktifler Borç sözleşmeleri BANKA A NIN BĠLANÇOSU Pasifler Borç sözleşmeleri Bunlar da ilginç gösteriler çok basit gösteriler ama bence çok önemli gösteriler bakın bir banka bilançosunu görüyorsunuz. Aktifte de pasifte de borç sözleşmeleri var değil mi? Bu ise bir özel finans kurumunun yani istemli bankacılık esaslarıyla çalışan bir özel finans kurumunun bilançosu her iki tarafta da mülkiyet sözleşmeleri var. Şimdi ben size soruyorum, neden her iki tarafta borç sözleşmelerinde yer alırken banka bilançosunda özel finans kurumlarının bilançosunda bir tarafta her iki tarafta mülkiyet sözleşmeleri yer alıyor olabilir. Borç sözleşmeleriyle mülkiyet sözleşmelerinin farkı ne getiriyor aklımıza nedir söylemek isteyen var mı? Bir yorum yapmak isteyen var mı? Düşünün bir ne olabilir? Yani nasıl yorumlarsınız? Faiz fikri özel finans kurumları faizsiz bankacılık yapıyorlar bankalar faizli bankacılık yapıyorlar. Borç sözleşmeleri mülkiyet sözleşmeleri bazında o farklılık o basit farklılık ama çok önemli temel farklılık nereden kaynaklanıyor olabilir? Yani bunları soruyorum biraz düşündürmek istiyorum sizi. Şimdi temel kavramlar bankacılıkta neler onlar belirsizlik risk yönetimi risk transferi riskten kaçınma riskin fiyatlanması olasılıklar gerçekleşenler oraları geçtik. Bunlar önemli yalnız asimetrik bilgi ters müşevvik (adverse incentive). İngilizcelerini de özellikle koydum İngilizceleri zaten Türkçeye giren kavramlar bunlar ahlaki risk yanlış seçim bunda sorunu müşevvik uyumlu sözleşme (incentive compatible contract). Nedir bunlar? Mesela asimetrik bilgi (asymmetric information) çok önemli banka için hakikaten son derece önemli bütün bu kavramlar birbirleriyle iç içe geçiyor. Bankacılığın özellikle iyi bir iş olduğunu düşündüğünüz zaman kredilendirme süreçlerinde bütün bu kavramların birebir bilerek ya da bilmeyerek kullanıyorlar bankacılar son derece önemli kavram. Mesela bir kredi kullandırıyorsunuz. Kredi müşteriniz sizden parayı isterken siz bankacısınız, parayı nerede kullanacağına ilişkin bir şey söyledi beyanı var. Siz onun o işi işe ilişkin bildiği her şeyi biliyor musunuz bilmiyorsunuz? Dolayısıyla o konuya ilişkin bilgi iki taraf arasında simetrik mi? Hayır. Kredi kullanacak olan taraf o alana dair çok şey biliyor ama bankacı bilmiyor. Niyeti kötüyse doğru olmayan şeyleri söylüyorsa mesela ahlaken riskli bir adamsa mesela ortaya ne takım zararlar çıkabilir? Banka mesela o adama kredi verirken aslında esas kredi vermesi gereken bir adama kredi veremez duruma gelirse bu seçim doğru mu olur yanlış mı olur? Şimdi bunları kim inceliyor olursa olsun kimlerin incelediği konusu ayrı bir konu ama bunların farkında olup olmamak esas olan bu. Hani ne için önünüze koyuyorum ne için gündeminize getiriyorum? Şunun için çünkü çok basit kavramlar bunlar ama son derece hayati kavramlar ve çok ciddi sakıncalara yol açabilen sonuçlar doğuruyor hatta daha öte gidelim. Türkiye de yaşanan hani Türkiye ye özgü diyelim 2001 Krizini düşünün Krizinin en önemli sebeplerinden bazıları bunlara ilişkindir bu basit kavramlara ilişkindir ya da 2007 de Amerika Birleşik Devletleri nde başlayan Mortgage Krizine gidelim. O krizde de yani Amerika da başlayan ilk krizde de temel sorunlar bu kavramlarla ilişkindi bu basit kavramlara ilişkin. Bunlar üzerinde de çok fazla durmaya gerek yok ama bakın burada iki tane şey var ki bunları muhakkak aklınıza yazmanızı öneriyorum. Bir tanesi müvekkil vekil sorunu bankacılığın en temel kavramlarından 3

4 bir tanesidir çok basit ama çok temel. Bir tanesi acente maliyetidir, bunları da unutmayın. Bütün finansal ürünler de birer finansal sözleşmedir lütfen hiçbir zaman aklımızdan çıkarmayalım. Yani bankacılıkta aklınıza gelen herhangi bir kredi kartı kredi mevduat hesabı adınız siz koyun her biri aslında bir sözleşmedir. Dolayısıyla bütün ürünler sözleşmelerin kendileridir sözleşmelerin diğer adıdır. Şimdi buraya geldiğimiz zaman iki kavramı birbirinden ayırmamız lazım geldiği için önce belirsizlikten sonra riskten söz etmek istedim. Belirsizlik hepimizin her gün ağzında olan gündelik hayatımızın bir parçası olan bir kavram nedir belirsizlik? Olası sonuçların sayısının gerçekleşen sonuçların sayısını aştığı ve her bir olası sonuca olasılık değerinin atfedilemediği bir durum riskten çok farklı. Dolayısıyla belirsizlik öyle bir şey ki ölçemiyorsunuz. Ölçeği ölçemediğiniz için fiyatlandıramıyorsunuz. Fiyatlandıramadığınız için örneğin sigortalayamıyor. Ama risk öyle bir şey ki her bir olası sonuca bir olasılık değeri atfedebiliyorsunuz. Belirsizlik kavramından çok farklı bu dolayısıyla ölçebiliyorsunuz riski. Dolayısıyla fiyatlandırabiliyorsunuz dolayısıyla sigortalayabiliyorsunuz. Şimdi geldik şöyle bir noktaya bankacılık ne işidir diye konuşmuştuk bankacılık ne iştir ne iş değildir mesela bankacılar riski severler mi sevmezler mi? Bankacılar riski severler. Risk yoksa bankacılık diye bir meslek olamazdı. Risk yoksa bankacılara yer yok hayat yok. Bankacıların görevi zaten riski yönetmek riskten para kazanmak bankacının en iyi yaptığı şeyde risk yönetimidir. Bir bankanın diyelim süpermarketten temel farkı zaten buradadır. Şimdi daha önceki konuştuğumuz kavramlardan yararlanarak müvekkil vekil sorununa bakalım. Bankanın ortakları bankanın yöneticileridir. Önce tanımlayayım size müvekkil vekil konusunu. Bankanın sahipleri bankayı kendileri mi yönetirler? Hayır, yönetim kurulu genellikle profesyoneller veya mevduat sahipleri bankaya para yatırdıkları zaman ne yaparlar al banka ben sana güveniyorum sen benim vekilim ol bu parayı benim adıma kullan derler değil mi? Dolayısıyla daima kredi kullandırırlarken de bankaya yatırılırken de buraya bir müvekkil vekil sorunun varlığından söz ederiz. Bu çok önemlidir. Bu ne için önemlidir? Banka birilerine kredi kullandırırken kredi kullandırıyor olduğu diyelim firmalar. Aslında bankanın vekili konumdadırlar. Paranın sahibi bankadır vekil konumundakiler krediyi kullananlardır. Krediyi kullananlar yanlış yaparlarsa bankanın parasını batırırlar. Bankanın diyelim bu örnekteki gibi bir süreçte temel maksadı parasının doğru dürüst kullandırıldığından kati surette emin olabileceği bir zemini yaratmaya çalışmaktır o zaman. Başka başka yönlerini konunun ele almaya imkan var tabii. Bankalar biliyorsunuz özel kurumlar dolayısıyla çok yer başka birtakım firmalara fiyatlar son derece özel düzenlemelere tabii tutulmak zorundalar. Çünkü Sistemik Risk dediğimiz risk türünde bütün iktisadi sistem açısından büyük önem taşıyorlar. Bankalar battığı zaman biliyorsunuz ortalık yıkıma uğrayabiliyor birden çünkü sistemin bütün parçaları bankalar kanalıyla bir başkasına bağlanmış durumda. Bunu dikkate alarak banka sermayesini regülatörler düzenleyiciler çok önemsiyorlar ve bankaları yakından izliyorlar. Y Ü K S E K D Ü Ş Ü K yüksek 1 3 GERÇEKLE ġ ME OLASILIĞI 2 4 düģük İki tane diyagram var biri yatay diyagram, biri dikey diyagram. Yatay olanda gerçekleşme olasılığı gösteriliyor dikey olanda ise eğer risk gerçekleşirse riskin gerçekleşme olasılığından söz ediyoruz yatayda, dikeyde ise risk gerçekleşirse riskin yaratabileceği etkinin tahribatın boyutundan söz ediyoruz. 4

5 Şimdi eğer risk gerçekleşme olasılığı çok düşük bir riskse gerçekleştiğinde de vereceği zarar düşükse birinci karenin içine dikdörtgenin içindeyim. Ama eğer bütün seçenekleri sıralamayacağım burada. Riskin gerçekleşme olasılığı çok düşükken gerçekleşmesi halinde korkunç bir zarar verebilecek konumdaysa dördüncü siyahla gösterilen dikdörtgenin içinde oluyorum. İşte bankalar bu dörde düşmemek için çok dikkatli olmak zorundalar. Çünkü dörde düşme olasılığı çok düşük olmakla beraber dörde düştüğünüz zaman başınızın derde girme ihtimali çok yüksektir. Gerçekleşme olasılığı çok düşük fakat gerçekleşirse yaratabileceği hasar çok büyük olduğundan nerede olacağından öyle durumlar var ki gerçekten gerçekleşme olasılığı düşük olduğu için üzerinde yeterince durulmayan risk alanları var. Ama eğer o düşük olasılığa rağmen risk açığa çıkarsa korkunç bir hasarla karşı karşıya kalır. İşte buna Felaket Kuramı deniyor. Riskin gerçekleşme olasılığının düşük olmasından hareketle diyelim bankacılığının görmekte dikkatsiz davrandıkları risk alanları söz konusu olduğunda felaket formülü açığa çıkıyor. Dolayısıyla bankacıların riskin gerçekleşme olasılığı ne olursa olsun çok dikkatli olması gerekir çok çok dikkatli olması gerekir. Şimdi geldik başka bir konuya esas konumuza temel oluşturan çerçeve çizen bir konuya ekonomik kriz konusuna geldik. Ekonomik krizden siz ne anlıyorsunuz? Mesela şuanda Türkiye de kriz var mı teğet geçti mi geçmedi mi? Yunanistan battı mı? Dubai de ne oldu? Boş verin dışarısını Türkiye de ne oluyor? Mesela faiz oranlarında çok ciddi bir sıçrama var mı şuanda? Yoktur. Döviz kuru kurlarında çok ciddi bir sıçrama var mı? Var mı çok ciddi bir sıçrama? Yok. Yani sıçrama var çok önemsenmesi gereken bir sıçrama var ama 2000 li yılların başlarını düşünelim. Öyle bir sıçrama var mı? Yok. Peki, o yıllarda bütün bu koşullar oluştuğunda yaşanan şey kriz olduğuna göre bugünkü şey kriz mi? Değil mi? Kriz nedir? Kriz Gayri Safi Milli Hasılanın daralması teknik terimde eğer bir ülkenin gayri safi milli hasılası üst üstte iki şeyle daralmış ise o ülkede bir iktisadi kriz hali veya durgunluk mu diyelim faaliyet durumu ileri sürüldüğünde. Şimdi dolayısıyla Türkiye Ekonomisi 2009 yılının birinci çeyreğinde ikinci çeyreğinde ve hatta üçüncü çeyreğinde büyüdü mü küçüldü mü? Küçüldü. Demek ki kriz var mı? Var. Peki, bu kriz bizim alışılageldiğimiz diğer kendi krizlerimizden farklı mı? Farklı yani faiz oranı gibi döviz kuru gibi temel göstergelerde bir sıçrama yok ama ekonomi küçülüyor, daralıyor istihdamda bir azalma var bu şartlar altında bir krizden söz etmemiz kaçınılmaz ve böylesine bir kriz döneminde karşımızda ne var her şeyden evvel muazzam bir belirsizlik var değil mi? Yani firmaları düşünün mesela işletmeleri düşünün belirsizlikle mi karşı karşıyalar? Evet. Bu belirsizlik ortamında maruz kaldıkları risklerde yükseliyor mu? Tabii ki yükseliyor. Değil mi? Onların yapması gereken şeyde bu belirsizliğin içinde olabildiği kadar strateji belirleyip riskleri fiyatlandırmak. Böyle dönemlerde arkadaşlar ekonomik bütün harcayanların işi çok zorlaşıyor. Bankacıların işi de çok zorlaşıyor. Firmaların işi zorlaşıyor. Çünkü ürünü satamıyorlar finansman kaynağına erişmede zorluklarla karşılaşıyorlar. Uygun koşullarda kredi bulamıyorlar. Sattıkları malların bedelinin tahsilinde güçlüklerle karşılaşıyorlar. Mesela orada neyle karşı karşıyalar kredi riskiyle karşı karşıyalar değil mi? Bankaların işi neden zorlaşıyor? Çünkü bankalarda kredi müşterisi konumundaki firmaların kendilerine yapmakla mükellef oldukları kredi ödemelerinde sorularla karşılaşmak durumunda kalıyorlar. Kredi limitesi yüksek kredi müşterisi bulmakta zorluklarla karşılaşıyorlar. Krediyi fiyatlandırmakta zorluklarla karşılaşıyorlar. Şimdi o halde topluca böyle dönemlerde hani kredi konusu konuştuğumuza göre kredi riskinin yükseldiği bir durumla karşı karşıya kalıyoruz. Bankacılar biz kredi riskinin karşılaştığı bir durumla karşı karşıya kalıyoruz. Mal hizmet üreten firmaların kendileri de kredi riskinin yükseldiği bir durumla karşı karşıya kalıyorlar. Çünkü onlar da tahsilat problemleri yaşıyorlar. 5

6 Burada bu noktada yeniden bankacılığa dönüp size bankacılığın Türkiye de 2001 yılından sonra geçirdiği değişime ilişkin bir iki cümle söylemek istiyorum ne anlamda önemli bu şunun için bankalarla firmaların arasındaki ilişkinin bazı açılardan nasıl şekillendiğine ilişkin ipucu vermesi bakımından krizi sonrasında biliyorsunuz Türkiye de bankacılık sektörü baştan aşağı yeniden yapılandırılıyor. Birçok banka piyasadan çekildi. Birtakım bankalar birleştiler ve çok sayıda bankayı da yabancı sermayeli çok uluslu bankalar satın aldı. Bu dönem sadece Türkiye nin kendi iç dinamiklerinden kaynaklanan bir dönem değildi biliyorsunuz aynı zamanda uluslararası konjonktürün sağladığı birtakım unsurlarda vardı. Bu unsurlardan bir tanesi de likidite bolluğu biliyorsunuz ve bankalarında elindeki likiditeyi arttırdı doğal olarak 2001 i izleyen bu krize kadar olan dönemde. Dolayısıyla bankalar kendi aralarında da daha yoğun rekabet yaşamaya başladılar. Bankalar artan rekabet karşısında kendi aralarındaki rekabet karşısında tabii ki yeni pazar alanlarını bankacılık açısından arayışına girdiler. Büyük firmalara kredi kullandırma eskiye kıyasla güçleşti onlar için dolayısıyla iki yeni kesime daha öncede kredilendirme oldukları iki kesime daha yoğun dönemde ihtiyaç duydular. Bu iki kesimden bir tanesi bireysel bankacılık pazarıydı bir diğeri ise doğrudan doğruya küçük ve orta ölçekli işletmeler pazarıydı arkadaşlar. Büyük firmalar ne için bu dönemde görece bankalar karşısında ellerini güçlendirirler? Çünkü yurtdışından borçlanabilir konuma geldiler finans maliyetleri düştü. Dolayısıyla büyük firmalar arzları bankalar açısından rekabetin çok daha yoğun olduğu ve kar marjinalinin son derece daraldığı bir pazar haline geldi. KOBİ ler söz konusu olunca ise arkadaşlar tabii durum biraz farklı KOBİ lerin tanımına ilişkin biliyorsunuz envai çeşit farklı tanımı önümüze koymamız mümkün KOSGEB in tanımı var, her bir bankanın kendisine ait tanımı var. Ama kabaca ticari bankalar cirosu 20 milyon liradan küçük olan personel sayısı 250 kişiden az olan firmaları KOBİ olarak nitelendiriyorlar ve bankalar şöyle düşündüler bir büyük kurumsal müşteriyi büyük bir firmaya artı 2 puan marjla 1 milyon kredi kullandırmak yerine 100 KOBİ ye 10 puan marjla çok daha büyük miktarlarda veya aynı miktarda kredi kullandırmak kendileri açısından çok daha cazip hale geldi ve KOBİ lerin yerleşik olduğu alanlarda çok sayıda banka şubesi açılmaya başlandı. Hürriyet Gazetesinin hafta sonundaki İnsan Kaynakları ilavesinde gördüğümüz habere dönelim. Bankalar çok sayıda eleman alacaklar önümüzdeki yıl 2010 senesinde ne için çok sayıda şube açacaklar ne için özellikle bu pazar için. Bankalarla firmaların küçük ve orta ölçekli işletmeleri konuşuyoruz. Onların birbirlerine çok ihtiyacı var. Dolayısıyla beraber karşı karşıya geldiklerinde bir ilişkiye girdiklerinde empati kurmak zorundalar. Karşı tarafın İngilizcedeki tabiri Türkçeye tercümesiyle karşı tarafın ayakkabılarının içine kendi ayaklarını sokmak zorundalar. Karşı tarafında aynı şeyi benzer şekilde yapması lazım. Bu kriz bizi buna zorluyor zaten. Bu kriz her ne kadar Batı da başlamış olmakla beraber Amerika da başlamış olmakla beraber Avrupa Birliği üyelik üzerinden özellikle hatta bugün için Amerika Birleşik Devletleri nde doğrudan Türkiye ekonomisinin ilişkilerinde dikkate alarak bizide büyük ölçüde etkilemiş durumda etkileyeceğe de benziyor her ne kadar bazı göstergeler 2010 senesi için bazı iyileşmeleri işaret etse de. Öyle olunca bankalarla işletmelerin kriz koşullarına uygun hareket etmesi gerekiyor. Bankaların tabii kriz koşullarına uygun hareket etme sürecinde firmalara destek açısından sunabileceği çok da fazla şey yok. Almanya gibi ülkelerde bankacılık sisteminde yapısı itibariyle farklı bir yapıya sahipler biliyorsunuz. Bankalar kredi kullandırdıkları firmalara doğrudan ortak da olabiliyorlar Türkiye de çok yaygın bir uygulama değil. Bankalar Türkiye de firmalara belki daha geniş kredi riski değerlendirerek kullandırma imkanları arayabilirler. Ama hep birtakım unsurlara bakmak zorundalar. 6

7 Kredi kullandırırken bütün ders kitaplarında olan temel 5 tane unsur var. Bunlar karakter sağlamlığı, sermaye büyüklüğü, ekonomik kapasitesi firmanın kredilendirme sürecinde bankaya gösterebildiği teminatları ve koşulları genel ekonominin ve bu kredi kullanmanın koşullarını dikkate almayı gerektiriyor. Bütün bu unsurlar yani karakter sağlamlığı sermaye büyüklüğü ekonomik kapasitedeki teminattaki koşullar sıralayabiliriz unsurlar. Size konuşmamın başlangıcında sözünü ettiğim bankacılık kavramları vardı asimetrik bilgi gibi, ahlaki risk gibi yanlış seçim gibi o kavramlarla son derece yakından ilişkili iç içe geçen unsurlardır. Neden? Yani ben size sorabilirim siz bana sorabilirsiniz üzerinde konuşabiliriz tabii. Sonuçta öyle bir noktaya geliyoruz ki bir banka kredi verirken bütün firmaların özellikle küçük ve orta ölçekli firmalara birtakım temel sorular soruyor. Ne için bu temel sorular? Bu temel sorulara alacağı cevaplar vasıtasıyla firmanın ahlaki riski yüksek bir firma olup olmadığını anlamaya çalışıyor. Firmanın asimetrik bilgilendirme sürecinde kendisinden ne kadar bilgi saklayıp saklamadığını anlamaya çalışıyor ihtiyaç duyduğu bilgileri toplamaya çalışıyor. Bir hurda sorunuyla karşı karşıya kalmamaya çalışıyor anlatabiliyor muyum? Yani sonuçta firmanın taşıdığı kredi riskini firmanın kredibilitesini ölçmeye çalışıyor. Bu riske bağlı olarak o krediyi kullandırıp kullandırmama kararını vermeye çalışıyor. Çok basit şeyler bunlar bu sorularda çok basit sorular ama bu sorulara verilen cevaplar ilk bakışta çok basit görülen cevaplar son derece önem taşıyor. Ne soruyor banka kredi müşterisine? Çok basit sorular soruyor. Dedik sizinde doğrudan doğruya böyle aklınıza gelebilecek sorular ne kadar paraya ihtiyacı olduğunu soruyor bu parayla firmanın ne yapacağını soruyor ne için bu paraya ihtiyacı olduğunu soruyor. Kredinin kullandırılmasında bunun ne zaman geri ödeneceğini soruyor. Kredinin nasıl geri ödeneceğini soruyor yani kredinin geri ödemesinde kullanacak birtakım ürünler nereden geleceğini öğrenmeye çalışıyor. Eğer nakit akışı firmanın gerçek faaliyet alanından kaynaklanan nakit akışı bir şekilde kesintiye uğrarsa geriye ödeme planı aksarsa dolayısıyla nasıl bir teminat kendisine sunulabileceğini soruyor ve bu soruların cevaplarına bağlı olarak da krediyi verme ya da vermeme kararına varıyor. Şimdi dolayısıyla bir bankanın bu soruları soracağını bilen küçük ve orta ölçekli işletme yöneticisi olan birini belki siz olacaksınız belki hali hazırda ailelerinize ait işletmeler de var. Bankaya gitmeden önce kendinizi o sorulara hazırlıklı hale getirmeniz gerekiyor, o soruların cevaplarını hazırlamanız gerekiyor. Bunların yanı sıra başka şeylerde yapılması gerekiyor. Eğer küçük ve orta ölçekli işletmeleriniz varsa veya ilerde bir büyük işletme finansman müdürü olmayı planlıyorsanız başka şeyler de yapmanız gerekiyor. Onlar neler temelde çok basit görünen şeyler ama son derece önemli olan şeyler bir defa bankaya sadece krediye ihtiyaç duyduğunuzda gitmiyorsunuz. Bankacınızla olabildiği kadar sık sık görüşüyorsunuz. Bunu başka bir yerde söz konusu ettiğimde bir işadamı bana şunu söyledi. Bankaya sık sık gidiyor olsak bizim bu piyasada batıyor olduğumuzu söylerler dedikodu çıkartırlar dedi. Böyle değil bankacılığın perspektifi ile kredi müşterisinin bankaya sadece paraya ihtiyacı olduğunda gitmemesi lazım. Mümkün olduğu kadar bankacısıyla yakın bir ilişki geliştirmesi lazım ki bankacının onun riskine ilişkin değerlendirme sürecini kolaylaştırabilsinler bankacısını danışman gibi kullanması lazım. Eğer bir sorun alanı varsa işletmeye ilişkin o sorun alanının bankadan kullanılan kredinin geri ödeme sürecini olumsuz etkileme ihtimali varsa bunun bankacıdan önce firmanın kendisinin duyması lazım. Piyasada dolanan dedikodulardan değil ve zaman zaman örneğin bankacıyı bankacılık ofisinde ziyaret etmek yerine kendi ofisine çağırması lazım ki banka o firmanın ne iş yapıyor olduğu daha yakından görüyor. Küçük ve orta ölçekli işletmelerde bilirkişiler çok önemli biliyorsunuz. Genellikle yöneticiler ve sahipleri aynı kişiler olabiliyorlar veya işte bunun ötesinde çok önemli bir makine oluyor. 7

8 O makineyi kullanan bir operatörün çok hayati önemi haliyle olabiliyor. Bu tür durumlardan hareketle kilit kişilerin mutlaka firmada bir yolunu bulup tutulması gerekir bankacının da bunu bilmesi gerekir. Eğer bankacılık teminat istiyorsa ki muhakkak ister ipotekte ister genellikle. Fakat ipotek bankacının istediği birinci teminat değildir daha doğrusu şöyle söyleyeyim size birincil nakit akışı kaynağı faaliyet alanıdır. O nakit akışlarının aksaması durumunda teminat edilebilecektir. Dolayısıyla teminat istemesi bankacının doğal hakkıdır. Eğer bankacılık teminat isterse sizden ben bu teminatı vermiyoruma gidebilecek isteksizlik göstermemeniz gerekiyor. Eğer şahsi kefalet eğer veya şahsi varlıklarınızdan bunun üzerinde ipotek istiyorsa yine olumsuz yaklaşmamak gerekiyor. Mutlaka mevduatınızın bir kısmını kredi istediğiniz bankada bulundurmanız gerekiyor. Genel prensip şu 23 bankadan kredi kullandırıyorsunuz. Nakit akışlarınızı üçe bölüp o bankaların sizin kredi kullanma toplamdaki düzeyi üst kabul edersek aldıkları payların oranları nelerse paylar nelerse o oranda paranızı dağıtmanızda fayda var. Birtakım risklerle tabii çalışıyorsunuz makineleriniz varsa yanabilirler bozulabilirler binalarınız zarar görebilir. Bunlara karşı mutlaka zaten sigorta poliçesi almak zorundasınız. Hatta daha ötesine gitmenizde fayda var alınacaklarınızı da sigortalayabilirsiniz. Yöneticilerinizi nitelikli seçmek zorundasınız arkadaşlar. Muhasebe finansman departmanınıza son derece büyük önem vermek zorundasınız çok çok büyük önem taşıyor. Bankalara mutlaka sizin muhasebe yani çoğunluk biliyorsunuz küçük ve orta ölçekli işletmeler zaten kendileri muhasebe finansman departmanların sahibi olmuyorlar. Finansmanla muhasebe iç içe giriyor zaten. Ama dışardan kiraladıkları muhasebecilerin son derece nitelikli olmasında fayda var birçok sebebi var bunun. Yani özü itibariyle şöyle bir noktaya geliyoruz küçük ve orta ölçekli işletmelerin kriz dönemlerinde bankalarla yakından görüşmelerinde büyük fayda var. Bankaların kendilerine ilişkin kredibilite tespitine yardımcı olmalarında büyük fayda var. Banklarından bir danışman gibi yararlanmalarında büyük fayda var ve mutlak surette kendilerini bankacıların yerine koymalarında büyük fayda var ve aksi halde bankaların kendilerine umdukları ölçüde yardım etmeleri de mümkün değil. Soru: Bizim bu son dönemde olan krizimizde bizim faiz oranlarımızda küçük çok bir sıçrama olmadı. Dolarda olmadı ama küçüldük. Daha önceki verdiklerimizde hepsinde tam tersi durumlar oluştu. Şuan hangi mekanizmalara sahibiz de onlarda aşırı bir sıçrama olmuyor? Dr. Emin Akçaoğlu: Şimdi onlarda aşırı bir sıçrama olmamasının temel sebebi esas itibariyle zaten bütün dünya ekonomisinin küçülmesinden kaynaklanıyor. Yani dünya ekonomisi küçüldü biliyorsunuz uluslararası ticaret küçüldü. Dolayısıyla o tür değişkenlerin de sıçraması için bir sebep kalmıyor. Yani faiz ödünç almanın bedeli ise fiyatı ödünç almakta diyelim ki özellikle yatırımlarla ilişkili görülürse yatırımın yapılmadığı bir ortamda sadece Türkiye Ekonomisinde düşünmeyelim bütün dünya ekonomisini düşünelim, faiz oranlarının bu kanalla sıçraması için veya bir taleple karşı karşıya kalınması için ödünç talebiyle karşı karşıya kalınması için bir sebep var mı? Yok. Ama faiz oranlarında yine de birtakım kıpırdanmalar oluyor. Bu da şuandan kaynaklanıyor daha ziyade risk algısında bir artış var şu dönemde. Risk dalgası eskiye kıyasla farklılaştı artık riskin daha büyük olduğunu düşünüyorlar iktisadi ajanlar taraflar. Döviz kurları perspektifiyle bakalım. Zaten aslında bu da bir noktadan sonra hani paraların birbirine çevrilmesini gerektirecek unsurları düşünürsek ekonominin uluslararası ekonominin küçülmesinden yakından ilişkili Türkiye nin ithalatında mesela çok ciddi bir düşüş var. 8

9 2008 yılıyla 2008 in Eylülüyle 2009 un Eylülünü kıyaslarsanız. Şimdi ezberimde değil ama %20 bir diye hatırlıyorum. İhracatın da %10 mertebesinde bir düşüş var. Bu bütün dünya ekonomileri için de farklı farklı ülkelerin ekonomileri için de geçerli öyle olunca finansal göstergelerin de daha önceki krizlerden Türkiye nin yaşadığı krizlerden farklı seyretmesi makul önceki krizlerimizde bizim bütün dünyada farklı bir manzara varken biz bir ada misali bambaşka bir sürecin içinden geçiyorduk. Oysa şimdi bütün dünya benzeri bir sürecin içinden geçiyor. Yani burada krizin temel göstergesi olarak gayri safi milli hasılalardaki küçülmeyi ön plana almamız lazım gerçek bir kriz haliyle karşı karşıyayız çünkü. Soru: Risk yönetiminden bahsettiniz. Finansal alanda risk yönetiminde asıl parametreler nedir sizce? Dr. Emin Akçaoğlu: Şimdi bakın benim yaptığım konuşma çerçevesinde en önde gelen risk unsuru veya risk türü kredi riski oldu esasında ve bankaları değerlendirirken de özellikle kredi riskiyle ilişkili konuşmamız lazım. Çünkü bankalar temelde kredi veren kurumdur. Ama kredi riski sadece bankalarla ilişkili olan bir konu da değil. Mesela sizin diyelim ki bir ihracat yapan bir firmanız var. Ne üretiyorsunuz? Tekstil konfeksiyon üretiyorsunuz. Nereye satıyorsunuz? İspanya ya satıyorsunuz. İspanya daki alıcınızın size parayı geriye ödeyememesi durumunda maruz kalacağınız risk nedir? Kredi riskidir. Peki, siz kendiniz oradan gelecek paraya bel bağlayarak bir banka kredisi kullanmışsanız. Sizin tahsilatınızı yapamamanız bankanızın tahsilatını yapamamasını da etkiler mi? Etkiler. Şimdi dolayısıyla riskin temel unsurları veya risk yönetiminin temel unsurları nedir diye bir soru aslında cevabı çok geniş kapsamlı olması gereken bir konu hangi konuyu finansmanın kendi ilgi alanları alt dalları dikkate alındığında farklı farklı yönlere bizi çekebilecek bir soru büyük bir soru yalnız. Ama özellikle kredi konusuna dönerek bakarsak riskin nasıl yönetilmesi gerektiğine bir defa her şeyden evvel nasıl bankalar kredi müşterilerine ilişkin bazı risk değerlendirme teklifleri kullanıyorlarsa aynısını sizin firmanız açısından siz kullanmalısınız. Bankalar ne yapıyorlar mesela? Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler söz konusu olduğunda mesela Kredi Kayıp Bürosuna müracaat ediyorlar oradan birtakım veriler aldılar. Biliyor musunuz Kredi Kayıp Bürosunun ne olduğunu? Kredi Kayıp Bürosu internet sitesi de var bilgisayarınızın başına döndüğünüz zaman açıp bakabilirsiniz. Kocaman bir veri tabanı olan aşağı yukarı 100 milyon bireysel kredi kullanıcısına ilişkin kocaman bir veri tabanı olan bir şirket o kredi kullanıcılarının kredi ödemelerine ne kadar sadık oldukları, ne kadar düzenli ödeme yaptıklarını gösteriyor. Dolayısıyla kredi riskinden hareketle riskinizi yönetmeye çalışıyorsanız mutlaka ve mutlaka muhatap olduğunuz borçlunun kredibilitesini anlamanızı sağlayacak veri kaynaklarına müracaat etmeniz lazım değerlendirme tekniklerine müracaat etmeniz lazım. Burada da işte enformasyon toplama konusunda size büyük iş düşüyor yani toplanmış enformasyonu kullanma konusunda büyük iş düşüyor. Soru: Risk Analizindeki göstergelerimizi göze aldığımızda ileri ki dönemde borsada ve döviz kurlarında nasıl bir beklenti içerisindesiniz? Dr. Emin Akçaoğlu: Vallahi yanlış hatırlamıyorsam bir yerde şöyle bir şey okumuştum. Bir finans profesörü öğrencisine şunu söylüyor. Yolda diyor yürürken önünüze bir 100 Dolar çıkarsa sakın zahmet edip bunu eğilip almaya kalkışmayın. Öğrenci hocaya dönüyor. Peki, hocam neden, niye böyle bir şey söylüyorsunuz. 9

10 O da oğlum diyor; eğer orada gerçekten bir 100 Dolar olmuş olsaydı birisi diyor muhakkak senden önce onu görüp almış olurdu. Dolayısıyla sen hayal görüyor olmalısın ki böyle bir zahmete katlanmana gerek yok diyor. Şimdi aslında bu sorduğumuz sorunun cevabını ben bilmiyorum. Bu sorunun cevabını da kim biliyor onu da bilmiyorum. Dolayısıyla yani önümüzdeki dönemde diyelim ki döviz kurları açısından nasıl bir manzarayla karşı karşıya kalabiliriz bunu kestirmeye çalışmak yani kestirebilmek çok zor. Çok tuhaf şeylerin olduğu bir dönemde yaşıyoruz. Örnek Dubai denilen ülkenin veya ekonominin karşı karşıya kaldığı soruna bir bakın. Bunu tahmin etmek bundan bir sene önce ne kadar mümkündü. Milyarlarca doların batmasından söz ediyoruz. Sonuçta öylesine kaypak bir zemin üzerinde hareket ediyoruz ki işletmeler bankalar onlar da göremiyorlar. Yani döviz kurlarına ilişkin bir defa her şeyden evvel Amerikan Ekonomisinin gücü Avrupa Ekonomilerinin topluca gücü ki onun içinde de bir yığın çalkantılar var biliyorsunuz Türkiye Ekonomisinin döviz kurlarına Türk Lirasına başka para cinslerinden esas aldığımızı varsayarak nasıl bir mecraya girebileceği gibi bir yığınla faktörü bir arada değerlendirmemiz gerekiyor zannediyorum bunu kimse bilmiyor. Soru: Borç Sözleşmesiyle Mülkiyet Sözleşmesi arasındaki fark nedir? Dr. Emin Akçaoğlu: Çok basit aslında Borç Sözleşmesi sahipliğini üstlenmeden sadece bir şeyin ödünç alınması için yapılan sözleşme, mülkiyet sözleşmesi ise ödünçten öte mülkiyetin el değiştirmesine imkan sağlayan sözleşme. Benim size gösterdiğim bilançolardan hareketle bir banka kredi verirken veya kredilendirme sürecinde ne yapar hani bilançonun aktifini pasifini bir taraf aynı anda göz önüne getirin. Bir taraftan mevduat sahiplerinden borçlanır borç sözleşmesi imzalar veya uluslararası piyasalardan sendikasyon kredisi kullanır borç sözleşmesi imzalar. Sonra o parayı kredi kullananlara kredi olarak verir borç sözleşmesi imzalar değil mi kredi zaten adı üstünde borç sözleşmesi. Ama bir özel finans kurumu ne yapar? O başkalarından kaynak toplarken ödünç almaz kendi sermayesine ortak olunmasını ister. Mevduat sahiplerinin yerine özel finans kurumuna ortak olanlar geçerler. Kredi kullandırırken ne yapar kredi kullandırmaz kar zarar ortaklığına girer. Yani kredi kullandırıyor olduğunu düşündüğümüz firmaya bir iş için ortak olur. Dolayısıyla onun bilançosunun her iki tarafında hakim olan sözleşme türü mülkiyet sözleşmesidir bankanın ise borç sözleşmesidir. Değil mi? Dolayısıyla kredi riskine ilişkin anlayış bile özü itibariyle prensipleri itibariyle bu iki kurumda farklılaşır örneğin. Ama tabii uygulamaya döndüğünüz zaman büyük benzerlik olduğunu da göz ardı etmemeniz gerekir. Soru: Hocam 2001 krizindeki bankaların hani derin ilişki içerisinde denildi. Bankalar kredi verecekleri insanlardan bir ahlaki unsur arıyorlardı Krizinde yaptıkları o döviz rezervlerinin fazla bir şekilde almalarından dolayı oluşan o ahlaksızca kar onun bir önlemi var mı? Dr. Emin Akçaoğlu: Şimdi 2001 Krizinde döviz rezervi ahlakçılık ahlaksızca kar tabii bunlardan neyi kastettiğinizi tam olarak bilmiyorum. Soru: Bir fesat yani dövizleri aldıktan sonra iki saat sonra üç saat sonra trilyonlar kar etmiş yani. Yani bizim için başka bir önlem var mı ben onu soruyorum. 10

11 Dr. Emin Akçaoğlu: Yani ben aslında o zamanda önlemler vardı en nihayetinde Ahlaki risk ahlaksızlık hani birbirlerine yakın görünen kavramlar ama tabii ahlaki riskin içerisinde bir nevi ahlaksızlık da var. Ahlaki risk aslında şu; bankacılık açısından bakıldığında krediyi kullanan kredi konuşulursa krediyi kullanan firmanın bankaya parayı ödünç alırken kullanıyor olacağı söylediği alana ilişkin yalan söylüyorlar anlatabiliyor muyum özü itibariyle. Banka açısından mevduat sahibinden parayı toplarken o paraya gözü gibi bakacağına söylemesine rağmen aslında yalan söylüyordur Krizi biliyorsunuz evveline gidersek 2000 de yaşanan sıkıntıya dayanıyor. Orada Demirbank hadisesi var başka şeyler var likidite sorunu var sonra problem büyüyor büyüyor büyüyor işte 2001 Krizi sonrasındaki aşamaya bizi getiriyor. Şimdi zannediyorum sizin işaret ettiğiniz husus döviz kurlarındaki fırlama süreci başlamadan önce birilerinin bunun gerçekleşeceğine ilişkin bir tahminde bulunmaları sebebiyle büyük ihtimalle ellerinde büyük miktarda döviz toplamış olmaları ve sonra kur artışı sonrasında da elde ettikleri haksız servet artışı olsa gerek. Aslında bütün bunların yasalarda birtakım engelleri var. Ama öyle bir dönemde bunun gerçekten ahlaka tırnak içinde sığmayacak kararlardan mı cereyan ettiği yoksa iyi tahminle mi bu sonuca ulaşıldığı ispatı zor bir konu dolayısıyla cevabı da zor bir soru anlatabiliyor muyum? Soru: Bu tahmin edilebiliyorsa bunun sebebi nedir, bu kadar insanı mağdur etmeselerdi. Ben tahmin edebilirken tahmini söylememeyi de ahlaki bulmuyorum. Dr. Emin Akçaoğlu: Şimdi önüne geçmek dediğimiz şey zaten aslında sözünü ettiğimiz şey yani bankalar özel kurumlar oldukları için bankacıların çok ciddi şekilde düzenlenmesi gerekiyor. Türkiye de bankacılık yaşadığı tecrübelerle herhalde bugün geçmişe kıyasla daha sağlıklı bir yapıya kavuşturulmuş durumda düzenlemeler eskiye kıyasla çok daha sağlıklı düzeyde oturtulmuş durumda. Biliyorsunuz Türkiye de son kriz döneminde bankalarda sorunla karşılaşılmadı. Bugünkü ölçüde 2000 lerin başındaki sıkıntıların tecrübelerin bizi getirdiği nokta bu bütün toplumlar için bütün ülke ekonomileri için geçerli Amerika da da biliyorsunuz benzer sıkıntılar yaşandı yakın zamanda bile yaşandı. Alınan tecrübelerden edinilen tecrübelerden yararlanarak daha sağlıklı bir şekilde Batı da uygulanmaya çalışıyor. Soru: Yazın biz staj amaçlı bir bankada 45 gün boyunca bu 45 günün yaklaşık 30 gününü kredilerde geçirdim. Bankaların aldığı önlemler biraz ilginçti. Çünkü kredi faiz oranlarını çok ciddi boyutta düşürmekle reklam yapmakla birlikte gelen müşterilere kredi vermemek için elinden geleni yapıyorlardı. Prosedür zaten birinci derecede insanları bir yere iter mi zorlukta o kadar prosedürleri var. Faiz oranlarını çok ciddi boyutta düşürmüşler. Ancak gelenlere kredi vermiyorlar. Ticari krediler özellikle verilmemek için çok uğraşıldı. Benim gördüğüm 15 şirket geldiyse KOBİ geldiyse kredi almak için 14 ü alamadı. Bu kadar ciddi banka önlem alıyor. İllaki banklarda sıkıntı olmayacaktır çünkü kredi vermedi vermediği kredinin ödemesi de yani düşünülemez. Şimdi ihracata başladınız ve krediler ticari krediler üzerindesiniz sizin aldığınız önlemler kredi vermemek adına mıydı yoksa yani işletmeleri iyi inceleyip ona göre mi kredi verdiniz. Dr. Emin Akçaoğlu: Bizim şöyle bir avantajımız var sizin ifade ettiğiniz tabirde kredilerimiz zaten doğrudan Eksimbank tarafından kullandırılan krediler değil. Eksimbank fonlamayı yapıyor ama krediyi ilerdeki bankalar üzerinden kullandırıyor. Dolayısıyla her bankanın bir limiti var o banka üzerinden kullandırılan kredilerde 11

12 Eksimbank ın teminat unsuru o bankanın ta kendisi anlatabiliyor muyum? Dolayısıyla eğer banka kendisi kredi kullandırmayı istiyorsa Eksimbank için herhangi bir sıkıntı söz konusu olmuyor. Ama genel olarak baktığımız zaman bu söylediğiniz çerçeve resim son derece doğru çünkü yani her ne kadar kredi almak isteyen çok sayıda firma bulunsa da karşımızda kredibit firma buradan eskiye kıyasla çok güçleşti. Kredibilite sorunu en temel sorun haline gelince kredi tayınlaması dediğimiz sonuç ortaya çıkıyor. Dolayısıyla bankalar mümkün olduğu kadar yüksek kredibiliteye sahip kredi müşterisi bulduklarında ancak kredi kullandırıyor bu da son derece doğal. Son derece doğal çünkü riski alamıyorlar banka riski alamıyorlar. Risk böylece banka üzerinden kredi kullandırabiliyor olmanın da verdiği rahatlık ile hareket etme şansına sahibiz ama tabii ki doğrudan doğruya firmalar kredi kullanıyor olsalar aynı tepkiyi bizim de vermememiz kaçınılmaz olur. Soru: Peki ne için bu kadar faiz oranına düşürüp eklem harcaması yaptı bankalar? Dr. Emin Akçaoğlu: Şimdi yani bunun birçok sebebi var. Faiz oranlarını düşürmek zorundalar çünkü kredibilite müşterilerinin bugünkü koşullarda zaten daha yüksek oranlarla kredi kullanmaları söz konusu edilemez. Kredibiliteniz elbette düşük oranda kullanacaksınız çünkü seçenekleriniz çok anlatabiliyor muyum? Eğer kredili değilseniz zaten faiz oranının bir noktadan sonra anlamı da kalmıyor. Oran ne kadar yüksek olursa olsun siz o parayı batırabilecek durumda iseniz zaten almaya razı oluyorsunuz. Banka ne yapacak nasıl bir tepki verecek? Kendisini koyacak. Ama diğer taraftan da bankalar arasında kıyasıya bir rekabet var. Kim için kredibilitesi yüksek olan müşteri için o zaman reklamdan da anlamlı gelmiyor mu sizce? Yani yüksek kredibiliteye sahip olan kredi müşterisini çekebilmek için rekabet ediyorsunuz. Düşük marjlarla çalışıyorsunuz ve olabildiği kadar kredibilitesi düşük firmalardan uzak durmaya çalışıyorsunuz. Diğer taraftan onları da küstürmemeye çalışıyorsunuz ki işler tersine döndüğü zaman yeniden kapılarına gidebilesiniz. Soru: Hocam faizden bahsettiniz. Bazı reklamlar var faizsiz bankacılık. Ben baktım mesela ne demek istiyor bunlar hani kar payı diye geçiyor onlarda. Kar payı da mesela ben faizin anlamını çıkaramadım. Yani bunu nasıl belirliyorlar? Dr. Emin Akçaoğlu: Çok iyi bilmiyorum o konuyu ama benim bildiğim onların da önerdikleri kar oranlarıyla faiz oranları mevduat yönünden bakarsak birbirine yakın oranlarda olsalar da olur. Ama paranın ödünç verilmesi ya da işe yatırılması anlamında bir farklılık olduğu gerçeğini dikkate aldığımızda onların söyledikleri gibi veya söylendiği gibi hakikaten bir farklılık olduğunu kabul etmek zorunda kalıyoruz çünkü ödünç vermiyorlar ki kredi kullandırırken eminim. Kredi kullandırmıyorlar işe para yatırıyorlar ve o dönemin sonucunda faiz almıyorlar. Para yatırdıkları kadar para alıyorlar. Böyle olunca da işte yeniden o bilanço göstergelerini figürlerine dönersek imzaladıkları sözleşmeler borç sözleşmesi olmuyor yani mülkiyet sözleşmesi oluyor yani her şey bu. Ama oranlar birbirine son derece yakın seyrettiğine göre özü itibariyle benzer işlem yapılıyor. 12

Ekonomik kriz dönemlerinde bankaların kobilerle iliģkileri: Kobiler ekonomik kriz dönemlerinde bankalarla ilişkilerini nasıl yönetmeli?

Ekonomik kriz dönemlerinde bankaların kobilerle iliģkileri: Kobiler ekonomik kriz dönemlerinde bankalarla ilişkilerini nasıl yönetmeli? Ekonomik kriz dönemlerinde bankaların kobilerle iliģkileri: Kobiler ekonomik kriz dönemlerinde bankalarla ilişkilerini nasıl yönetmeli? Dr. Emin Akçaoğlu Atılım Üniversitesi İşletme Fakültesi 16 Aralık

Detaylı

KOPENHAG ZİRVESİ IŞIĞINDA TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ

KOPENHAG ZİRVESİ IŞIĞINDA TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ 16 Prof. Dr. Atilla ERALP KOPENHAG ZİRVESİ IŞIĞINDA TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ Prof. Dr. Atilla ERALP ODTÜ Uluslararası İlişkiler Bölümü Kopenhag Zirvesiyle ilgili bir düşüncemi sizinle paylaşarak başlamak

Detaylı

01.01.2012. www.konutkredisi.com.tr

01.01.2012. www.konutkredisi.com.tr Türkiye'nin ilk konut çöpçatanı Tüketici ile bankaların arasını bulan bir çöpçatan gibi çalışıyor. Türkiye de büyüme potansiyelinin en yüksek olduğu piyasalardan biri de şüphesiz konut. Dünyada 2008 de

Detaylı

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24 Ticari bir işletme olarak bankaların belirli bir dönem içerisinde nasıl çalıştıklarını ve amaçlarına dönük olarak nasıl bir performans sergilediklerini değerlendirebilmenin yolu bankalara ait finansal

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ Finansman, işletmelerin temel işlevlerini yerine getirirken yararlanacakları

Detaylı

Farklı Bir Borsa Alternatif Yatırım Araçları

Farklı Bir Borsa Alternatif Yatırım Araçları 23 Kasım 2011 Farklı Bir Borsa Alternatif Yatırım Araçları Çetin Ali Dönmez VOB Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Üyesi Vadeli İşlem Sözleşmesi? Uzlaşması ya da teslimatı gelecekte yapılmak üzere alınıp satılan

Detaylı

KATILIMCILAR Konuyla ilgili bankacıların katılımına yöneliktir.

KATILIMCILAR Konuyla ilgili bankacıların katılımına yöneliktir. 1. İŞ MÜKEMMELLİĞİ Seminerde basarılı, etkili, istenen sonuçları üreten mükemmel ve profesyonel olmak için gerekli, bilgi, beceri, tutum, bakıs açısı ve davranıslar hakkında bilgi aktarılması amaçlanmaktadır.

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2013 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2013 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2013 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3. Müdürler

Detaylı

1/6. TEB HOLDĠNG A.ġ. 2011 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLĠDE FAALĠYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2011 31.03.2011

1/6. TEB HOLDĠNG A.ġ. 2011 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLĠDE FAALĠYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2011 31.03.2011 TEB HOLDĠNG A.ġ. 2011 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLĠDE FAALĠYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2011 31.03.2011 ġirketin Ticaret Ünvanı Genel Müdürlük Adresi : TEB Holding A.Ş. : TEB Kampüs Saray Mahallesi

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ NAZİLLİ İİBF İKTİSAT BÖLÜMÜ VE AVRUPA ARAŞTIRMALAR MERKEZİ TARAFINDAN DÜZENLENEN GÜNCEL EKONOMİK SORUNLAR KONGRESİ NDE YAPACAĞI Açılış Konuşmasının

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Mart2011 N201139 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Cari açık, uzun yıllardan

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

KOBİ'lerde Sözleşme ve Risk Yönetimi. Almanca-Türkçe Anket. Marmara Üniversitesi İstanbul / SRH Hochschule Berlin

KOBİ'lerde Sözleşme ve Risk Yönetimi. Almanca-Türkçe Anket. Marmara Üniversitesi İstanbul / SRH Hochschule Berlin KOBİ'lerde Sözleşme ve Risk Yönetimi Almanca-Türkçe Anket Marmara Üniversitesi İstanbul / SRH Hochschule Berlin A. Genel Sorular Hakkınızda; 1. Şirket bünyesindeki göreviniz nedir? (Birden fazla cevap

Detaylı

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü 2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü Prof. Dr. Sudi Apak Beykent Üniversitesi İçerik 2 Slayt 1 - Türk Bankalarında kurum riski bulunmaktadır. 140,00% Türk Bankacılık Sektörünün Aktif Büyüklüğü /

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 13 Ağustos Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı ikinci çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

Detaylı

tcmb nin kararları ve bankalar

tcmb nin kararları ve bankalar Ömer Faruk Çolak ofc1962@yahoo.com EKONOMİMASASI tcmb nin kararları ve bankalar GİRİŞ Bugün yine tartışılan sektör konumuna gelen bankacılık sektörü, 2001 yılı krizi sonrası getirilen önlemlerle bilanço

Detaylı

DERS İÇERİĞİ. Bankacılık İşlemleri ve Teknikleri. Zorunlu DERS HEDEFİ

DERS İÇERİĞİ. Bankacılık İşlemleri ve Teknikleri. Zorunlu DERS HEDEFİ DERS İÇERİĞİ Ders Adı Ders Türü Bankacılık İşlemleri ve Teknikleri Zorunlu DERS HEDEFİ Bankacılık İşlemleri ve Teknikleri dersini alan öğrenciler aşağıdaki becerileri kazanacaktır: Bankacılık Sektörü hakkında

Detaylı

Güncellenmiş Faiz Dersi

Güncellenmiş Faiz Dersi Güncellenmiş Faiz Dersi Faiz Nedir Nasıl Hesaplanır? Faiz Nedir? Piyasa açısından bakarsak faizi, tasarruf sahibinin, tasarrufunu, ihtiyacı olana belirli süre için kullandırmasının karşılığı olarak aldığı

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

Reel Sektör Risk Yönetimi

Reel Sektör Risk Yönetimi Temel Analiz 2009 Aralık ayında vadeli piyasalarda 1230.0 dolar/ons seviyesine kadar yükselen altın fiyatları sonrasında yaklaşık % 15 düşüş ile Şubat ayı başında 1045.0 dolar/ons seviyesine geriledi.

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2012 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2012 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2012 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3. Müdürler

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Şubat 2011 Cari işlemler açığında neler oluyor? Ekonomide gözlemlenen

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

Pay Opsiyon Sözleşmeleri. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası

Pay Opsiyon Sözleşmeleri. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası Pay Opsiyon Sözleşmeleri Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası Bu dokümanda kullanılan içeriğin bir kısmı, Türkiye deki düzenlemeler çerçevesinde menkul kıymetler veya türev araçlarla ilgili faaliyet göstermek

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2012, No: 33

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2012, No: 33 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2012, No: 33 i Bu sayıda; Kısa vadeli Dış Borç Stoku, Merkez Bankası Net Döviz Pozisyonu rakamları Uluslararası Yatırım Pozisyonu, Ve İmalat Sanayi

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit)

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN Girişimcinin finansman ihtiyacı: Finansman ihtiyacının karşılanmasında

Detaylı

Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek

Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek 31.03.2014 YATIRIMSIZ BÜYÜME Seyfettin Gürsel*, Zümrüt İmamoğlu, ve Barış Soybilgen Yönetici Özeti TÜİK'in bugün açıkladığı rakamlara göre Türkiye ekonomisi 2013

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA. Bankacılık Kanununa Geçici Madde Eklenmesine İlişkin Kanun Teklifi ve Gerekçesi ekte sunulmuştur.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA. Bankacılık Kanununa Geçici Madde Eklenmesine İlişkin Kanun Teklifi ve Gerekçesi ekte sunulmuştur. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Bankacılık Kanununa Geçici Madde Eklenmesine İlişkin Kanun Teklifi ve Gerekçesi ekte sunulmuştur. Gereğini saygılarımla arzederim. M. Akif HAMZAÇEBİ İstanbul Milletvekili

Detaylı

Gürc r an n B ange g r

Gürc r an n B ange g r Gürcan Banger Hareket Noktası Kendi işini kurmaya karar vermede başlıca etkenler şunlardır: 1. İşini kaybetmek, 2. İşsizlik döneminin uzun sürmesine tepki, 3. Bir iş fırsatının belirlenmesi, 4. Daha çok

Detaylı

TÜRK EXİMBANK KREDİ VE SİGORTA FAALİYETLERİ

TÜRK EXİMBANK KREDİ VE SİGORTA FAALİYETLERİ TÜRK EXİMBANK KREDİ VE SİGORTA FAALİYETLERİ Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş. BANKAMIZ FAALIYETLER SIGORTA KREDILER RAKAMLAR Türkiye nin tek resmi ihracat destek kuruluşu Türk Eximbank 1987 yılında Bakanlar

Detaylı

Yaprak Özer İndeks İçerik İletişim Danışmanlık CEO. Öncelikleriniz iletişim stratejinizi de değiştirir

Yaprak Özer İndeks İçerik İletişim Danışmanlık CEO. Öncelikleriniz iletişim stratejinizi de değiştirir Yaprak Özer İndeks İçerik İletişim Danışmanlık CEO Öncelikleriniz iletişim stratejinizi de değiştirir Küresel finans sektörü, barındırdığı risklerden dolayı geçtiğimiz yıl birçok şirket için belirsizliklerle

Detaylı

4 Aralık 2009. Çetin Ali DÖNMEZ. VOB Genel Müdürü İzmir Ekonomi Üniversitesi

4 Aralık 2009. Çetin Ali DÖNMEZ. VOB Genel Müdürü İzmir Ekonomi Üniversitesi 4 Aralık 2009 VOB la Risk Yönetimi i Çetin Ali DÖNMEZ Ç VOB Genel Müdürü İzmir Ekonomi Üniversitesi Kuruluş Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB) 4 Şubat 2005 te uzaktan erişimli elektronik bir Borsa olarak

Detaylı

BANKA-KOBİ-KREDİ PROJEKSİYONU 2014 Emre YILMAZ

BANKA-KOBİ-KREDİ PROJEKSİYONU 2014 Emre YILMAZ 1. GİRİŞ BDDK nın KOBİ kredileri için karşılık oranını yarım puan düşürmesi ve tüketici kredileri için karşılık oranlarını yükseltmesinin 2014 te KOBİ kredilerinin hızla büyümesine yol açması beklenmektedir.

Detaylı

T.C. MALİYE BAKANLIĞI. Gelir İdaresi Başkanlığı. Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kesintisi Sirküleri/1

T.C. MALİYE BAKANLIĞI. Gelir İdaresi Başkanlığı. Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kesintisi Sirküleri/1 T.C. MALİYE BAKANLIĞI Gelir İdaresi Başkanlığı Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kesintisi Sirküleri/1 Konusu : Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kesintisi Bildirimi ile eki Cetvelin elektronik ortamda

Detaylı

Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir.

Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir. Sayın Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir. Başkanımız Rifat Hisarcıklıoğlu TUSAF yönetimi başta olmak üzere, kongremizin

Detaylı

8. Türkiye Avrupa'nın en önemli ülkesi

8. Türkiye Avrupa'nın en önemli ülkesi 8. Türkiye Avrupa'nın en önemli ülkesi 1 8. Türkiye Avrupa'nın en önemli ülkesi Kamuoyuna Galatasaray'la yaptığı ortaklıkla gelen American Finans kuruluşu AIG'nin Türkiye Genel Müdürü Paolo Zapparoli,

Detaylı

Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı

Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı Tarih: 16.01.2011 Sayı: 2011/01 Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı 2003-2010 yıllarını kapsayan 8 yılda, şirketlerin kâr aktarımı, faiz ödemeleri ve portföy yatırımları aracılığıyla,

Detaylı

Hüsnü Özyeğin; YİSAD da konuştu Türk yöneticiler her yerde başarılı

Hüsnü Özyeğin; YİSAD da konuştu Türk yöneticiler her yerde başarılı Hüsnü Özyeğin; YİSAD da konuştu Türk yöneticiler her yerde başarılı Türkiye nin topal ayağı eğitimdir diyen Özyeğin, düşük eğitim düzeyi ile ekonominin gelişmesini mucize olarak yorumladı. Cari açığın

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 i Bu sayıda; Ağustos Ayı Dış Ticaret Verileri, 2013 2. Çeyrek dış borç verileri değerlendirilmiştir. i 1 İhracatta Olağanüstü Yavaşlama

Detaylı

RENAISSANCE CAPITAL MENKUL DEĞERLER A.Ş.

RENAISSANCE CAPITAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.) Önemli Açıklama: Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdinde

Detaylı

Araştırma Notu 13/156

Araştırma Notu 13/156 Araştırma Notu 13/156 01 Kasım 2013 ALTIN HARİÇ CARi AÇIK DÜŞÜYOR Zümrüt İmamoglu, Barış Soybilgen ** Yönetici Özeti 2011-2013 yılları arasında altın ithalat ve ihracatında görülen yüksek iniş-çıkışlar

Detaylı

Adım Adım Windows 2000 Server Kurulumu 11 Cuma, 08 Eylül 2006 14:32 - Son Güncelleme Cumartesi, 12 Eylül 2009 03:45

Adım Adım Windows 2000 Server Kurulumu 11 Cuma, 08 Eylül 2006 14:32 - Son Güncelleme Cumartesi, 12 Eylül 2009 03:45 Nasıl bayaa yol kat ettik değil mi? Aslında bu noktada sistemimiz ciddi ciddi çalışmaya başladı. Bir süre sonra bir de baktık ki, kullanıcılar masaüstüne bazı "uygunsuz" duvar kağıtları koymaya başlamışlar.

Detaylı

VADELİ İŞLEM VE OPSİYON PİYASALARI HAKKINDA ANKET SONUCU

VADELİ İŞLEM VE OPSİYON PİYASALARI HAKKINDA ANKET SONUCU VADELİ İŞLEM VE OPSİYON PİYASALARI HAKKINDA ANKET SONUCU 1-2- 3-4- PİYASA HAKKINDA BEKLENTİLER ÜRÜNLER HAKKINDA GÖRÜŞLER FİRMA BİLGİLERİ SİSTEM VE ÜYELİK HAKKINDA GÖRÜŞLER Ankete Katılan Kurum Sayısı Toplamı

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

Küreselleşme ve Para Politikası

Küreselleşme ve Para Politikası Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Küreselleşme ve Para Politikası Durmuş Yılmaz Başkan 21 Kasım 2008 İstanbul Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının geleneksel yıllık konferanslar kapsamında düzenlediği,

Detaylı

GRUP ŞİRKETLERİ ARASINDAKİ KREDİ İLİŞKİLERİNİN ÖRTÜLÜ İNCELENMESİ

GRUP ŞİRKETLERİ ARASINDAKİ KREDİ İLİŞKİLERİNİN ÖRTÜLÜ İNCELENMESİ GRUP ŞİRKETLERİ ARASINDAKİ KREDİ İLİŞKİLERİNİN ÖRTÜLÜ SERMAYE YÖNÜNDEN İNCELENMESİ 5 GRUP ŞİRKETLERİ (*) ARASINDAKİ KREDİ İLİŞKİLERİNİN ÖRTÜLÜ SERMAYE YÖNÜNDEN İNCELENMESİ 1 - GİRİŞ Bu çalışmamızda 5520

Detaylı

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Yatırım (Sermaye Bütçelemesi) ve Finanslama Kararları Şirket Nedir? Finansal Yönetici Kimdir? Şirketin Amaçları Finansal piyasalar ve kurumların

Detaylı

SANAYİ NEREYE? Tablo 1. 1997-2005 döneminde sektörlerin 250 büyük firma listesindeki firma sayıları

SANAYİ NEREYE? Tablo 1. 1997-2005 döneminde sektörlerin 250 büyük firma listesindeki firma sayıları SANAYİ NEREYE? Prof. Dr. Necmi GÜRSAKAL GİRİŞ Geçen yıl ülke genelinde büyüme, piyasa beklentilerinin üzerine çıkarak, yılında gayri safi milli hasılada (GSMH) yüzde 7,6, gayri safi yurtiçi hasılada (GSYH)

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI TÜRKİYE VE DÜNYADA ALACAK SİGORTASI

İZMİR TİCARET ODASI TÜRKİYE VE DÜNYADA ALACAK SİGORTASI İZMİR TİCARET ODASI TÜRKİYE VE DÜNYADA ALACAK SİGORTASI HAZIRLAYAN: EKİN SILA ÖZSÜMER AB VE ULUSLARARASI ORGANİZAYONLAR MASASI UZMAN YARDIMCISI 1 TİCARİ ALACAK SİGORTASI Ticari alacak sigortası, alıcılar

Detaylı

Rezerv para Rezerv Parasal taban Parasal Parası AKTİF: PASİF: Rezerv para Parasal Taban, Merkez Bankası Parası

Rezerv para Rezerv Parasal taban Parasal Parası AKTİF: PASİF: Rezerv para Parasal Taban, Merkez Bankası Parası Türkiye Ekonomisi PARA - BANKA 1 1. Kavramlar: Türkiye ekonomisinde banknot çıkartma yetkisi 1930 yılında faaliyete geçen Merkez Bankası A.Ş.'ye verilmiştir. Türkiye'de MB, emisyonu belirlemenin dışında

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye

Detaylı

Şimdi olayı şöyle düşünün. Temel ile Dursun iddiaya giriyor. Temel diyor ki

Şimdi olayı şöyle düşünün. Temel ile Dursun iddiaya giriyor. Temel diyor ki Bildiğiniz üzere Deutsche bank'ın arzı ile varantlar İMKB'de işlem görmeye başladı. Bu konuda çok soru gelmiş. Basit bir şekilde ne olduğunu açıklamak da bize farz oldu. Fakat hemen şunu belirteyim ki;

Detaylı

Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı

Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı - Ekonomik krizin şiddeti devam ederken, krize borçlu yakalanan aileler, bu dönemde artan işsizliğin de etkisi ile

Detaylı

İHRACATIN FİNANSMANI METİN TABALU / TİM GENEL SEKRETER YARDIMCISI

İHRACATIN FİNANSMANI METİN TABALU / TİM GENEL SEKRETER YARDIMCISI 1 İHRACATIN FİNANSMANI METİN TABALU / TİM GENEL SEKRETER YARDIMCISI 4 EKİM 2013 2004-1 2004-4 2005-3 2006-2 2007-1 2007-4 2008-3 2009-2 2010-1 2010-4 2011-3 2012-2 2013-1 TÜRKİYE DE GSYH İTHALAT İLİŞKİSİ

Detaylı

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015 Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü 21 Ocak 2015 Sunum Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Aydın ın değerlendirmesi Küresel ekonomi Türkiye ekonomisi Bankacılık sektörü 2 Değerlendirme

Detaylı

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 I. Finansman Nedir?, 6 Finansal Yönetim, 7; Yatırımlar, 9; Finansal Pazarlar, 10; Finansal Kurumlar, 13; Finansal Araçlar

Detaylı

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR Site İsmi : Zaman 53 Tarih: 10.05.2012 Site Adresi : www.zaman53.com Haber Linki : http://www.zaman53.com/haber/14544/camilerin-ayaga-kalkmasi-lazim.html ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 GENEL BİLGİLER Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi Şube Tahran İran da kurulu Bank Mellat ın Türkiye de

Detaylı

BANKACILIK VE FİNANS UZMANI

BANKACILIK VE FİNANS UZMANI TANIM Fon arz eden ve fon talep edenlerin karşılaştığı aracı kurumlarda (banka ve finans şirketleri gibi) görev yapan kişidir. A-GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN - Müşteri isteği doğrultusunda

Detaylı

TEB HOLDİNG A.Ş. 2015 YILI 3. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU

TEB HOLDİNG A.Ş. 2015 YILI 3. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU TEB HOLDİNG A.Ş. 2015 YILI 3. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2015 30.09.2015 Şirketin Ticaret Unvanı : TEB Holding A.Ş. Şirketin Ticaret Sicil Numarası : 176711 Genel

Detaylı

Ekim. Günlük Araştırma Bülteni Sabah RAPORU

Ekim. Günlük Araştırma Bülteni Sabah RAPORU 16 Ekim Günlük Araştırma Bülteni Sabah RAPORU Brezilya ya not indirimi Uluslararası Kredi Derecelendirme Kuruluşu Fitch, Brezilya nın notunu BBB- ye düşürdü ve görünüm negatif dedi. Kurum yaptığı açıklamada

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR FDI doğrudan yabancı yatırım, bir ülke borsasında işlem gören şirketlerin hisselerinin bir diğer ülke veya ülkelerin kuruluşları tarafından satın alınmasını ifade eden portföy yatırımları dışında kalan

Detaylı

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü www.sde.org.tr ANALİZ 2014/2 2013 YILI ALTIN ANALİZİ Dr. M. Levent YILMAZ Ekonomistlerin çoğu zaman yanıldığı ve nedenini tahmin etmekte zorlandığı bir

Detaylı

Cari açık ve finansmanı

Cari açık ve finansmanı Cari açık ve finansmanı I.GİRİŞ Cari açık ve finansmanı konusunun, 2011 yılında Türkiye Ekonomisindeki önemli gündem maddelerinden biri olacağı anlaşılıyor. 2010 yılında cari açık, 2009 a göre % 247,1

Detaylı

Kızla İlk Buluşmada Nasıl Sohbet Edilir? Hızlı Bağ Kurma Teknikleri

Kızla İlk Buluşmada Nasıl Sohbet Edilir? Hızlı Bağ Kurma Teknikleri 1 Kızla İlk Buluşmada Nasıl Sohbet Edilir? Hızlı Bağ Kurma Teknikleri Bugün kızla tanışma anında değil de, flört süreci içinde olduğumuz bir kızla nasıl konuşmamız gerektiğini dilim döndüğünce anlatmaya

Detaylı

Yetersiz Şifre Politikasının Sonuçları

Yetersiz Şifre Politikasının Sonuçları Yetersiz Şifre Politikasının Sonuçları Bünyamin Demir, Aralık 2009, WGT E-Dergi 3. Sayı Yazıya başlamadan önce değerli okura amacımı -iyi anlatmak- maksadıyla şu notları düşmek istiyorum; Aşağıda göreceğiniz

Detaylı

KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF

KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. FİNANSAL KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2010 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2010 31.03.2010

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2010 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2010 31.03.2010 TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2010 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2010 31.03.2010 Şirketin Ticaret Ünvanı : TEB Mali Yatırımlar A.Ş. Genel Müdürlük Adresi : Meclis-i

Detaylı

ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU

ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU ÖNEMLİ AÇIKLAMA Özel sektör borçlanma araçları alım satım işlemleri sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar riskiniz de bulunmaktadır.

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı

MUHASEBE VE FİNANSMAN ALANI

MUHASEBE VE FİNANSMAN ALANI MUHASEBE VE FİNANSMAN ALANI AMAÇ Bu faaliyette verilecek bilgiler sonunda muhasebe ve finansman alanındaki meslekleri ve meslek elemanlarını tanıyabileceksiniz. A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ Türkiye

Detaylı

Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti

Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti Leyla Tavflano lu Çok sıklıkla Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan a gittiğim için olsa gerek beni bu oturuma konuşmacı koydular. Oraların koşullarını

Detaylı

Müşteri: Üç gece için rezervasyon yaptırmak istiyorum. Tek kişilik bir oda.

Müşteri: Üç gece için rezervasyon yaptırmak istiyorum. Tek kişilik bir oda. TÜRKÇE 12-13: OKUMA - ANLAMA - YAZMA OKUMA - ANLAMA 1: Rezervasyon Müşteri: Üç gece için rezervasyon yaptırmak istiyorum. Tek kişilik bir oda. Duşlu olması şart. Otel görevlisi: Tek kişilik odamız kalmadı

Detaylı

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2013 YILI İLK YARI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2013 YILI İLK YARI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2013 YILI İLK YARI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ DEĞERLENDİRMEK ÜZERE DÜZENLEDİĞİ BASIN TOPLANTISI KONUŞMA METNİ 15 TEMMUZ 2013

Detaylı

GENEL MUHASEBE. KVYK-Mali Borçlar. Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

GENEL MUHASEBE. KVYK-Mali Borçlar. Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi GENEL MUHASEBE KVYK-Mali Borçlar Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi KAYNAK KAVRAMI Kaynaklar, işletme varlıklarının hangi yollarla sağlandığını göstermektedir. Varlıklar,

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

KONUT FİNANSMANI SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU

KONUT FİNANSMANI SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU KONUT FİNANSMANI SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU Bu form Banka dan talep edilen konut kredisine ve kredi sözleşmesine ilişkin koşullar hakkında bilgi verilmesi amacıyla düzenlenmiştir. Aşağıda detayları belirtilen

Detaylı

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2009 YILI I. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2009 YILI I. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2009 YILI I. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 Şirketin Ticaret Ünvanı : TEB Mali Yatırımlar A.Ş. Genel Müdürlük Adresi : Meclis-i

Detaylı

Para Yatiriminda Güvenceye Dair Sorular ve Yanitlar

Para Yatiriminda Güvenceye Dair Sorular ve Yanitlar S Finanzgruppe Para Yatiriminda Güvenceye Dair Sorular ve Yanitlar Sparkassen-Finanzgruppe Müşterileri için Bilgiler Kredi kuruluslarinin müsterileri, uluslararasi para piyasalarl krizine bagli olarak;

Detaylı

DIŞ TİCARET BEKLENTİ ANKETİ 2011 2. ÇEYREĞİNE İLİŞKİN BEKLENTİLER

DIŞ TİCARET BEKLENTİ ANKETİ 2011 2. ÇEYREĞİNE İLİŞKİN BEKLENTİLER DIŞ TİCARET BEKLENTİ ANKETİ 2011 2. ÇEYREĞİNE İLİŞKİN BEKLENTİLER 18 Nisan 2011 DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR VE DEĞERLENDİRME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ "Öncü Göstergeler" Erken Uyarı Mekanizmaları

Detaylı

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi TÜRKİYE EKONOMİSİ BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2010 yılında

Detaylı

KOBİ LEASING PAKETLERİ

KOBİ LEASING PAKETLERİ KOBİ LEASING PAKETLERİ LEASING NEDİR? Özellikle büyümekte olan şirketlerin, tüm sektörlerde her türlü sıfır veya 2. el makine, ekipman yatırımlarını gerçekleştirmesine yönelik olarak orta veya uzun vadeli

Detaylı

ULUSLARARASI FİNANS UZMANI

ULUSLARARASI FİNANS UZMANI TANIM Bankalar ve diğer mali kuruluşlar ile işletmelerin uluslar arası finansal hareketlerini planlama, uygulama ve kontrol işlemlerini yapma bilgi ve becerisine sahip kişidir. A-GÖREVLER Uluslararası

Detaylı

PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI

PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI 1 PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI Para Politikasının Amaçları 2 1. Fiyat İstikrarı: Enflasyonu yıllık yüzde 1-2 seviyelerinde devam ettirmek. TCMB nin şu an izlediği politika enflasyon

Detaylı

BANDIRMA AB YOLUNDA PROJESİ ANKET SONUÇLARI DEĞERLENDİRMESİ

BANDIRMA AB YOLUNDA PROJESİ ANKET SONUÇLARI DEĞERLENDİRMESİ BANDIRMA AB YOLUNDA PROJESİ ANKET SONUÇLARI DEĞERLENDİRMESİ İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) ile Bandırma Ticaret Odası (BTO) tarafından Bandırma da faaliyet gösteren işletmelerin AB uyum sürecinde müktesebata

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI LİKİDİTE DESTEĞİ KREDİSİ YÖNETMELİĞİ

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI LİKİDİTE DESTEĞİ KREDİSİ YÖNETMELİĞİ TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI LİKİDİTE DESTEĞİ KREDİSİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının; bankacılık

Detaylı

Forex Ek Kazanç Sistemi

Forex Ek Kazanç Sistemi 106 Forex Ek Kazanç Sistemi Bu anlatacağımız sistem Türkiye de tamamen yasal ve 4 aydır uygulamada olan ve giderek büyüyen bir sistem. ProjeX ProjeX Nedir? ProjeX bir kazanç sistemi; şu şekilde çalışıyor

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Para Piyasası Likit Kamu

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. (2) Türkiye de faaliyette bulunan katılım bankaları bu Tebliğ hükümlerine tâbidir.

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. (2) Türkiye de faaliyette bulunan katılım bankaları bu Tebliğ hükümlerine tâbidir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan : KATILIM BANKALARINCA UYGULANACAK TEKDÜZEN HESAP PLANI VE İZAHNAMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (26.01.2007 tarih ve 26415 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.)

Detaylı

SEDEFED REKABET KONGRESİ Büyüme Dinamikleri Üzerine Bir Tartışma

SEDEFED REKABET KONGRESİ Büyüme Dinamikleri Üzerine Bir Tartışma SEDEFED REKABET KONGRESİ Büyüme Dinamikleri Üzerine Bir Tartışma Panel: Özel Sektörün Büyümeye Yaklaşımı, Şirketler Kesiminden Uygulama Örnekleri İstanbul 8 Kasım 2007 Ülkemiz son 5 yılda hızlı bir büyüme

Detaylı

Banka kredilerinde teminat sorunu çeken KOBİ lere hazine desteği kapsamında verilecek kredi garanti fonu kefaletleri

Banka kredilerinde teminat sorunu çeken KOBİ lere hazine desteği kapsamında verilecek kredi garanti fonu kefaletleri Banka kredilerinde teminat sorunu çeken KOBİ lere hazine desteği kapsamında verilecek kredi garanti fonu kefaletleri GİRİŞ; 1. KOBİLERİN FİNANSMAN SORUNLARI KOBİ lerin sorunları arasında finansal sorunlar

Detaylı

Değerli Yöneticiler, son yıllarda vergi incelemeleri büyük ölçüde bu konu etrafında dönmeye başladı.

Değerli Yöneticiler, son yıllarda vergi incelemeleri büyük ölçüde bu konu etrafında dönmeye başladı. Değerli Yöneticiler, son yıllarda vergi incelemeleri büyük ölçüde bu konu etrafında dönmeye başladı. Şayet bir grup şirketi iseniz, diğer bir deyişle ilişkili şirketlerden mal ve veya hizmet alıp satıyorsanız,

Detaylı

D.E.Ü. Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü ÜCRET GRUBU. Ücret Sistemleri ve Verimlilik. Prof.Dr. Mustafa Yaşar TINAR

D.E.Ü. Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü ÜCRET GRUBU. Ücret Sistemleri ve Verimlilik. Prof.Dr. Mustafa Yaşar TINAR D.E.Ü. Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü ÜCRET GRUBU Ücret Sistemleri ve Verimlilik Prof.Dr. Mustafa Yaşar TINAR Fatma ASLAN 2008463012 H.Özlem ANDİÇ 2008463006 Burcu DOYURAN..2008463041

Detaylı

tepav PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Ocak2015 N201501 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Ocak2015 N201501 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Ocak2015 N201501 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ayşegül Aytaç 1 Araştırmacı, Ekonomi Çalışmaları PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Petrol fiyatları, 2014 yılının

Detaylı