ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2007 YILI RAPORU

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2007 YILI RAPORU"

Transkript

1

2 T.C. BAŞBAKANLIK HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2007 YILI RAPORU Haziran 2008 YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

3

4 İÇİNDEKİLER A. ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GÖSTERGELERİ YILI GENEL DEĞERLENDİRMESİ Dünya Ekonomisinde Uluslararası Doğrudan Yatırımlar Türkiye de Uluslararası Doğrudan Yatırım Girişi Türkiye de Uluslararası Sermayeli Şirket Sayıları Uluslararası Yatırımcıların Türkiye deki Yatırım Projeleri TÜRKİYE DEKİ YATIRIMCI ÜLKELER TÜRKİYE DE 2007 YILINDA EN FAZLA ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM ÇEKEN SEKTÖRLER Mali Aracı Kuruluşların Faaliyetleri Ulaştırma, Depolama ve Haberleşme Hizmetleri Kimyasal Madde ve Ürünler Gayrimenkul Kiralama ve İş Faaliyetleri Elektrik Enerjisi Sektörü B. ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARI ARTIRMAYA YÖNELİK FAALİYETLER YATIRIM ORTAMINI İYİLEŞTİRME ÇALIŞMALARI Uluslararası Alanda Yatırım Ortamını İyileştirme Çalışmaları Türkiye de Yatırım Ortamını İyileştirme Çalışmaları Türkiye nin Yatırım Yeri Endekslerindeki Sıralamaları ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARI TEŞVİK ETMEYE YÖNELİK ULUSLARARASI ANLAŞMALAR Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmaları i

5 TABLOLAR Tablo 1: En Fazla UDY Stoğu Olan İlk On Ülke ve Türkiye (2006)... 4 Tablo 2: En Fazla UDY Çeken On Ülke ve Türkiye Tablo 3: Döneminde UDY ve Bileşenlere Göre Dağılımı Tablo 4: 2007 Yılında En Büyük Beş UDY Girişi Tablo 5: Sektörlere Göre UDY Girişleri Tablo 6: Ülkelere Göre UDY Girişleri Tablo 7: Özelleştirme ve UDY Tablo 8: İllere Göre UDY Girişleri Tablo 9: Yıllar İtibariyle Kuruluş Türlerine Göre Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Sayısı Tablo 10: Diğer Ülkelerdeki Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Sayısı Tablo 11: UDY Girişleri ile Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Sayısı Tablo 12: Kuruluş Türlerine Göre Uluslararası Sermayeli Şirketler ( Aylık) Tablo 13: Uluslararası Sermayeli Şirket Sayılarının Sektörlere Göre Dağılımı Tablo 14: Uluslararası Sermayeli Şirket Sayısının Ülkelere Göre Dağılımı Tablo 15: Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Sermaye Büyüklüğü Açısından Sektörlere Göre Dağılımı ( ) Tablo 16: Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Sermaye Büyüklüğü Açısından Ülkelere Göre Dağılımı ( ) Tablo 17: Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Sayılarının İllere Göre Dağılımı (İlk 10 İl) Tablo 18: Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Faaliyette Bulundukları İllerin Sektörlere Göre Dağılımı ( ) Tablo 19: Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Teşvik Belgeli Yatırımları Tablo 20: 2007 Yılında Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Teşvik Belgeli Yatırım Projelerinin Sektörel Dağılımı Tablo 21: Yılında Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Teşvik Belgeli Yatırım Projelerinin Sektörel Dağılımı Tablo 22: Yılında Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Teşvik Belgeli Yatırım Projelerinin Yatırım Tutarına Göre Bölge Bazında Dağılımı Tablo 23: Yılında Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Teşvik Belgeli Yatırım Projelerinin Bölge Bazında Dağılımı Tablo 24: 2007 UDY Tablo 25: UDY Tablo 26: Sektörlere Göre Uluslararası Doğrudan Yatırım Girişleri Tablo 27: En Fazla Uluslararası Doğrudan Yatırım Çeken Beş Sektördeki Uluslararası Doğrudan Yatırım Girişleri ii

6 Tablo 28: Kimya Sektöründe Birleşme ve Satın Alma İşlemleri Tablo 29: Yatırım Danışma Konseyi Dördüncü Toplantısına Katılan Çok Uluslu Şirketler. 69 Tablo 30: Türkiye Tarafından İmzalanmış Ve Yürürlüğe Girmiş Bulunan ÇVÖ Anlaşmaları Listesi Tablo 31: Türkiye Tarafından İmza Edilen ve Yürürlüğe Giren YKTK Anlaşmaları Tablo 32: Ülkemiz Tarafından İmza Edilen ve Onay Süreci Devam Eden YKTK Anlaşmaları iii

7 HARİTALAR Harita 1: İllere Göre Uluslararası Doğrudan Yatırım Girişleri Harita 2: Harita 3: 2007 Yılında Kurulan Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Bulundukları İllere Göre Dağılımı Yılları Arasında Faaliyette Bulunan Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Bulundukları İle Göre Dağılımı Harita 4-10: Uluslararası Sermayeli Şirket Sayılarının Bölgelere Göre Sektörel Bazda Dağılımı Harita 4: Marmara Bölgesi Harita 5: Ege Bölgesi Harita 6: Akdeniz Bölgesi Harita 7: Karadeniz Bölgesi Harita 8: İç Anadolu Bölgesi Harita 9: Doğu Anadolu Bölgesi Harita10: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Harita 11: Harita 12: Yılları Arasında Teşvik Belgesi Düzenlenen Projelerin İl Bazında Dağılımı Yılları Arasında Teşvik Belgesi Düzenlenen Projelerin Yatırım Tutarının İl Bazında Dağılımı Harita 13: Ülkelere Göre YKTK Anlaşmaları iv

8 GRAFİKLER Grafik 1: Yurt İçi Uluslararası Doğrudan Yatırımın Ülke Gruplarına Göre Dağılımı... 2 Grafik 2: Yurt Dışı Uluslararası Doğrudan Yatırımın Ülke Gruplarına Göre Dağılımı... 4 Grafik 3: Döneminde Türkiye de Uluslararası Doğrudan Yatırımlar... 9 Grafik 4: Kuruluş Türlerine Göre Uluslararası Sermayeli Şirketler Grafik 5: Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Kuruluş Türlerine Göre Sektörel Dağılımı ( ) Grafik 6: Seçilen Grupta Piyasaya Giriş Şekillerinin Yıllık Dağılımı ( ) Grafik 7: Seçilen Grupta Piyasaya Giriş Şekillerinin Yıllar İtibarıyla Sektörel Dağılımı ( ) Grafik 8: Seçilen Grupta Piyasaya Giriş Şekillerinin Ülke Gruplarına Göre Dağılımı ( ) Grafik 9: Hollanda Menşeli UDY Girişleri ve Şirketler Grafik 10: ABD Menşeli UDY Girişleri ve Şirketler Grafik 11: Yunanistan Menşeli UDY Girişleri ve Şirketler Grafik 12: Belçika Menşeli UDY Girişleri ve Şirketler Grafik 13: BAE Menşeli UDY Girişleri ve Şirketler Grafik 14: Fransa Menşeli UDY Girişleri ve Şirketler Grafik 15: Almanya Menşeli UDY Girişleri ve Şirketler Grafik 16: İngiltere Menşeli UDY Girişleri ve Şirketler Grafik 17: Rusya Menşeli UDY Girişleri ve Şirketler Grafik 18: Avusturya Menşeli UDY Girişleri ve Şirketler Grafik 19: UDY Girişi Sektörel Dağılım v

9 KUTULAR Kutu 1: Dünya Yatırım Beklentileri Anketi Kutu 2: Deloitte 2007 Yılı Birleşme Satın Alma Raporu... 5 Kutu 3: Ernst&Young 2007 Yılı Birleşme Satın Alma Raporu... 6 Kutu 4: Diğer Ülkelerdeki Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Sayısı Kutu 5: Piyasaya Giriş Şekli Olarak Yeni (Greenfield) Yatırımlar vi

10

11

12 A. ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GÖSTERGELERİ YILI GENEL DEĞERLENDİRMESİ 1.1. Dünya Ekonomisinde Uluslararası Doğrudan Yatırımlar UNCTAD verilerine 1 göre, 2005 yılında 946 milyar dolar olan dünya toplam uluslararası doğrudan yatırım (UDY) girişleri 2006 yılında bir önceki yıla göre %38 lik bir artışla milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. Söz konusu rakam 2000 yılında elde edilen tarihi rekor seviyesi olan milyar dolarlık tutara oldukça yakındır. Sınır ötesi birleşme ve satın alma işlemleri 2006 yılında da gerçekleşen yatırımlar arasında önemli bir yer tutmakla beraber, komple yeni yatırımlar (greenfield investment) ve yeniden yatırımda kullanılan kazançlar da geçmiş dönemlere kıyasla önemli miktarlarda artış göstermiştir yılı içerisinde dünya genelinde görülen yüksek karlılık oranları sonucunda şirketlerin artan hisse değerleri gerçekleşen sınır ötesi birleşme ve satın alma işlemlerinin değerinin artmasına sebep olmuş ve bunun sonucunda bu işlemlerin UDY içerindeki payı yüksek seyretmiştir yılında, gelişmiş ülkelere yapılan yatırımlar bir önceki yıla kıyasla %45 oranında artarak 857 milyar dolara ulaşmış; aynı dönemde gelişmekte olan ülkelere yapılan yatırımlar da tarihi rekor seviyesi olan 379 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir (Grafik 1). 1 World Investment Report (WIR) 2007, UNCTAD 1

13 Grafik 1: Yurt İçi Uluslararası Doğrudan Yatırımın Ülke Gruplarına Göre Dağılımı UDY (milyar ABD doları) Yıl Gelişmiş Ülkeler Gelişmekte Olan Ülkeler Kaynak: WIR, 2007 ABD 175,4 milyar dolarlık UDY girişi ile dünya ülkeleri arasında ilk sırada yer alırken; İngiltere (139,5 milyar dolar) ve Fransa (81,1 milyar dolar) en fazla doğrudan yatırım girişi sağlayan diğer ülkeler olmuştur. Gelişmekte olan ülkeler arasında en fazla doğrudan yatırım girişi sağlayan Çin (69,5 milyar dolar), tüm ülkeler arasında beşinci durumdadır. Türkiye 2006 yılında çektiği 20,1 milyar dolar tutarındaki UDY ile dünya genelinde 16. sırada, gelişmekte olan ülkeler arasında ise 5. sırada yer almıştır (Tablo 2). 2

14 Kutu 1: Dünya Yatırım Beklentileri Anketi Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) tarafından 1995 yılından bu yana gerçekleştirilen Dünya Yatırım Beklentileri Anketi çalışması, çok uluslu şirketlerinin (ÇUŞ) üst düzey yöneticilerinin dünya ekonomisindeki uluslararası doğrudan yatırımlara ilişkin beklentilerini tespit etmeye yönelik detaylı bir çalışmadır dönemindeki uluslararası doğrudan yatırımlara ilişkin öngörüleri tespit etmek üzere gerçekleştirilen Dünya Yatırım Beklentileri Anketine göre söz konusu dönemde uluslararası doğrudan yatırım akımlarında ve ÇUŞ ların yatırım projelerinin sayısında bir artış olması beklenmektedir. Ankete katılan şirket yöneticilerinin %66 sı 2008 yılındaki doğrudan yatırımların 2007 yılına göre artış göstereceğini öngörmektedir. Bu beklentinin gerçekleşmesinin, kısa ve orta vadede sürdürülebilir büyümenin sağlanmasına, finansal kaynaklara erişimindeki kolaylıkların devam etmesine ve ortaya çıkması beklenen yeni yatırım fırsatlarına bağlı olduğu katılımcılar tarafından ifade edilmiştir. Anket sonuçlarına göre döneminde planlanan doğrudan yatırımların hangi ülkede yapılacağını etkileyecek ilk 5 faktör sırasıyla, pazar büyüklüğü, iç pazarın büyüme hızı, bölgesel pazarlara giriş imkanı bulunması, istikrarlı yatırım ortamı ve nitelikli işgücüne erişim olarak öngörülmektedir. Bu belirleyici faktörlerden istikrarlı yatırım ortamı açısından en cazip bölgeler olarak Batı Avrupa ve Kuzey Amerika gösterilmiştir. Bununla birlikte kısmen uygulanan reform programlarına bağlı olarak geçtiğimiz birkaç yıl içerisinde yatırım ortamı ile ilgili olarak tüm ülke gruplarında gözle görülür iyileşmeler olduğu da katılımcılar tarafından ifade edilmiştir. Dünya Yatırım Beklentileri Anketi sonuçlarına göre Güney, Doğu ve Güney-Doğu Asya bölgesinin yılları süresince ÇUŞ lar tarafından en çok tercih edilen bölgeler olacağı öngörülmektedir. Asya ülkelerini Kuzey Amerika ve AB-15 ülkelerinin takip edeceği tahmin edilmektedir. Ankete göre, Türkiye nin de içinde bulunduğu ve ağırlıklı olarak Orta Doğu ülkelerinden oluşan Batı Asya grubundaki ülkeler arasında ÇUŞ ların doğrudan yatırım için ilk tercihinin Türkiye olması beklenmektedir. Bu ülke grubunda döneminde yapılacak doğrudan yatırımların en önemli 5 belirleyicisi sırasıyla, pazarın büyüklüğü, iç pazarın büyüme hızı, doğal kaynaklara erişim, sermaye piyasalarına erişim ve istikrarlı bir yatırım ortamının bulunması olarak tespit edilmiştir. Anketin son bölümünde ÇUŞ ların doğrudan yatırım yaparken tercih edecekleri piyasaya giriş şekillerine ilişkin beklentiler ortaya konmaktadır. ÇUŞ ların orijinlerine göre yatırım tipi tercihlerine bakıldığında Japonya ve Gelişmekte Olan Asya ülkelerinin Kuzey Amerika ve Avrupa ülkelerine göre yeni (greenfield) yatırımları daha çok tercih ettiği görülmektedir. Diğer taraftan anketi cevaplayan yöneticilerin ortalama %65 i ÇUŞ ların döneminde yeni yatırım yapmayı tercih edeceklerini ifade etmişlerdir. Kaynak: UNCTAD, World Investment Prospects Survey, yılında dünyada gerçekleşen UDY nin %84 ü gelişmiş ülkeler kaynaklıdır (Grafik 2). Söz konusu ülkeler arasında A.B.D. (216,6 milyar dolar), Fransa (115 milyar dolar) ve İspanya (89,7 milyar dolar) ilk 3 sırada yer almaktadır. Gelişmekte olan ülkeler ve geçiş ekonomilerinin yaptığı toplam 193 milyar dolarlık doğrudan yatırım içerisinde Hong Kong, Brezilya, Rusya ve 3

15 Çin önemli yere sahiptir. Türkiye ise 2006 yılında gerçekleştirdiği 0,9 milyar dolarlık doğrudan yatırım ile dünya genelinde 51. sırada yer almaktadır. Grafik 2: Yurt Dışı Uluslararası Doğrudan Yatırımın Ülke Gruplarına Göre Dağılımı 1200 UDY (milyar ABD doları) Yıl Gelişmiş Ülkeler Gelişmekte Olan Ülkeler Kaynak: WIR yılı itibari ile dünya toplam UDY stoğu 12 trilyon dolara ulaşmıştır. A.B.D. (1.789,1 milyar dolar) ve İngiltere (1.135,3 milyar dolar) en fazla yatırım stoğuna sahip ülkeler arasında ilk 2 sırayı almaktadır (Tablo 1). Tablo 1: En Fazla UDY Stoğu Olan İlk On Ülke ve Türkiye (2006) Sıra Ülke Yatırım Stoğu (milyar dolar) 1 A.B.D ,1 2 İngiltere 1.135,3 3 Fransa 782,8 4 Hong Kong (Çin) 769,0 5 Belçika 603,4 6 Almanya 502,4 7 Hollanda 451,5 8 İspanya 443,3 9 Kanada 385,2 10 İtalya 294,8 27 Türkiye 79,1 Kaynak: WIR,

16 Gelişmekte olan ülkeler dünya toplam uluslararası yatırım stoğunun %26 sına sahiptir. Söz konusu ülkeler arasında Hong Kong (Çin), Çin ve Meksika ilk sıralarda; 79,1 milyar dolarlık doğrudan yatırım stoğu ile Türkiye dünya genelinde 27. sırada yer almaktadır. Birleşme ve Satınalma İşlemleri yılı ile karşılaştırıldığında sınır ötesi birleşme ve satınalma işlemleri %23 lük bir artışla 880 milyar dolarlık bir hacme ulaşmış ve 2006 yılında UDY rakamlarında gözlenen artışta belirleyici olmuştur yılında 141 olan değeri 1 milyar dolar ve üzerindeki birleşme ve satınalma işlemlerinin sayısı, 2006 yılında 172 olarak gerçekleşmiştir yılı içerisinde, özel hisse fonlarının (private equity fund) birleşme ve satınalma işlemleri içerisindeki payında gözlenen artış, söz konusu işlemler açısından önemli bir eğilim olarak göze çarpmaktadır. Çelik sektöründe faaliyet gösteren, Hint orijinli, Hollanda merkezli Mittal in yine aynı sektörde faaliyet gösteren Lüksemburg menşeli Arcelor u 32,2 milyar dolar karşılığında satın alması 2006 yılında gerçekleşen en büyük birleşme ve satınalma işlemi olarak kayıtlara geçmiştir. Kutu 2: Deloitte 2007 Yılı Birleşme Satın Alma Raporu 2007 yılında yaşanan ABD kaynaklı tutsat (mortgage) krizi ve finansal piyasalardaki dalgalanmalara rağmen global birleşme ve satın alma işlemleri 4,5 trilyon dolarlık rekor seviyesine ulaşmıştır. Söz konusu tutar bir önceki yıla oranla %18 lik bir artışı ifade etmektedir. Özel yatırım fonlarının artan ilgisi, uygun finansman koşulları ve stratejik yatırımcıların birleşme ve genişleme aktiviteleri, 2007 yılındaki birleşme ve satın alma işlemleri açısından belirleyici faktörler olmuştur yılının ilk 9 aylık döneminde gerçekleşen birleşme ve satın alma işlemlerinin hacim bazında %23,7 lik kısmı özel yatırım fonları kaynaklıdır. Finansal hizmetler sektörü toplam işlem hacminin %20 lik kısmını oluşturmakta ve sektörler arasında ilk sırada yer almaktadır. Enerji ve gayrimenkul sektörleri toplam %25 oranındaki işlem hacimleriyle finansal hizmetler sektörünün ardından ikinci ve üçüncü sıradadır. Avrupa (%40) ve ABD (%38), 2007 yılı ilk 9 aylık dönemde hacim bazında birleşme ve satın alma işlemlerinin yoğunlaştığı bölgeler olmuştur. Avrupa içinde İngiltere, Benelüks (Belçika, Hollanda ve Lüksemburg) ülkeleri ve İspanya birleşme ve satın alma işlemleri açısından öne çıkan ülkeler olmuştur yılında olduğu gibi 2008 de de enerji, teknoloji ve finansal hizmetler sektörlerinin birleşme ve satın alma işlemleri açısından en aktif sektörler olması beklenmektedir. Not: 1) 2007 yılı ilk on aylık gerçekleşme rakamı olan 3,9 trilyon dolarlık tutar baz alınarak yapılan yıllık tahmin. Kaynak: Annual Turkish M&A Review 2007, Exciting Times for Turkish M&A, Deloitte, Ocak

17 Kutu 3: Ernst&Young 2007 Yılı Birleşme Satın Alma Raporu Ernst&Young tarafından 2008 yılı Ocak ayı içerisinde açıklanan Birleşme ve Satın Alma İşlemleri 2007 Raporu na göre 2007 yılındaki birleşme ve satın alma işlemleri gerek işlem hacmi gerekse işlem sayısı açısından 2006 yılını geride bırakmıştır yılında 182 adet işlem gerçekleşmiş ( ) ve bu işlemlerden 135 inin işlem değeri açıklanmıştır. Değeri açıklanan birleşme ve satın alma işlemlerinin toplamı 25,5 milyar dolar seviyesindedir ( ,3 milyar dolar). Değeri açıklanmayan işlemlerle ilgili tahminlerde dikkate alındığında 2007 yılındaki toplam işlem hacmi 26,7 milyar dolara ulaşmaktadır yılında yabancı yatırımcılar tarafından gerçekleştirilen birleşme ve satın alma işlemlerinin toplam değeri 16,9 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir ( ,6 milyar dolar). Söz konusu tutar yabancıların toplam işlem hacmi içindeki payının %66 seviyesinde gerçekleştiğini ifade etmektedir. İşlem sayısı göz önüne alındığında 2007 yılındaki toplam 182 adet işlemin 92 sinin yabancı yatırımcılar tarafından gerçekleştirildiği görülmektedir ( /154). Yabancı yatırımcılar detaylı olarak incelendiğinde işlem adedi bazında 14 işlem ile ilk sırada yer alan ABD yi, Hollanda 12 ve Almanya 11 işlem ile takip etmektedir. İşlem hacmi açısından ise Hollanda 3,7 milyar dolar ile ilk sırada yer almaktadır. Almanya (2,4 milyar dolar) ve ABD (1,6 milyar dolar) 2007 yılındaki diğer önemli yatırımcılar olarak göze çarpmaktadır. Raporda öne çıkan bir başka önemli nokta son yıllarda, dünyadaki trende paralel olarak, özel sermaye fonlarının Türkiye deki işlemler içerisinde giderek artan paylarıdır yılında özel sermaye fonları açıklanan toplam işlem hacminin %7 si tutarında işlem gerçekleştirmiştir. ABD menşeli özel sermaye fonu Kohlberg Kravis Roberts & Co. nun (KKR) UN Ro-Ro nun %97,6 hissesini milyon dolar karşılığında satın alması 2007 yılı içerisinde özel sermaye fonlarının gerçekleştirdiği en büyük işlem olmuştur. Finansal hizmetler, enerji, gıda ve içecek ve gayrimenkul sektörleri 2007 yılında birleşme ve satın alma işlemlerinin sayısal bazda en fazla yoğunlaştığı sektörler olmuştur. Finansal hizmetler sektöründe Oyakbank-ING Bank (Hollanda) ve Türkiye Finans Katılım Bankası-The National Commercial Bank (Suudi Arabistan) işlemleri en önemli satın alma işlemleri olarak göze çarpmaktadır. Enerji sektöründe Enerjisa- Verbund (Avusturya), gıda ve içecek sektöründe Intergum-Cadbury Schweppes (İngiltere) ve gayrimenkul sektöründe Cevahir Alışveriş Merkezi-St. Martins (Kuveyt) işlemleri öne çıkan satın alma işlemleri olmuştur. Raporda, sağlanan ekonomik istikrar ortamının etkisiyle 2008 yılında da birleşme ve satın alma işlemlerinin hız kaybetmeden süreceği öngörülmektedir. Bankacılık, enerji, ulaşım ve perakende sektörlerinin 2008 yılının gözde sektörleri olacağı beklenmektedir. Özellikle Körfez bölgesi yatırımcıları ve özel sermaye fonlarının 2008 yılı içerisinde gerçekleşecek işlemler içerisinde ön plana çıkacağı öngörülmektedir. Kaynak: Birleşme ve Satın Alma İşlemleri 2007 Raporu, Ernst&Young, Ocak

18 2007 Yılı Uluslararası Doğrudan Yatırım Gerçekleşmelerine İlişkin Beklentiler 2007 yılı ve takip eden dönemde UDY deki artış eğiliminin devam etmesi beklenmektedir 2. Nitekim, 2007 yılının ilk yarısında dünya genelinde gerçekleşen sınır ötesi birleşme ve satınalma işlemlerinin toplam değerinin 2006 nın aynı periyoduna oranla %54 oranında artış göstermesi bu görüşü destekler niteliktedir. Öte yandan, küresel cari hesap dengesizlikleri ve kur etkileri, petrol fiyatlarında dalgalanma, finansal piyasalarda muhtemel bir daralma, korumacı/kısıtlayıcı düzenlemelerin artması ve terörizm ve savaş riskleri gibi faktörler artış eğilimini etkileyebilecek faktörler olarak sıralanmaktadır. 2 Dünya toplam UDY rakamları UNCTAD tarafından tüm ülkelerden tek tek toplanarak hesaplanmaktadır. Bu verilerin her ülke için kesinleşmesi ve bu verilerin UNCTAD a bildirilmesi uzun zaman almaktadır. Dolayısıyla, 2007 dünya toplam UDY rakamı henüz kesinleşmemiştir. 7

19 Tablo 2: En Fazla UDY Çeken On Ülke ve Türkiye (milyar dolar) Sıra Ülke UDY Sıra Ülke UDY 1 Çin 53,5 1 ABD 135,8 2 ABD 53,1 2 Çin 60,6 3 Fransa 42,5 3 İngiltere 56,0 4 Belçika 33,5 4 Belçika 43,6 5 Almanya 32,4 5 Avustralya 36,0 6 İspanya 25,8 6 Hong Kong 34,0 7 İrlanda 22,8 7 Fransa 32,6 8 Hollanda 21,0 8 Bermuda 25,5 9 İngiltere 16,8 9 İspanya 24,8 10 İsviçre 16,5 10 Meksika 22,4 53 Türkiye 1,8 38 Türkiye 2,9 Dünya Dünya 564,1 Toplamı Toplamı 742, Sıra Ülke UDY Sıra Ülke UDY 1 İngiltere 193,7 1 ABD 175,4 2 ABD 101,0 2 İngiltere 139,5 3 Fransa 81,1 3 Fransa 81,1 4 Çin 72,4 4 Belçika 72,0 5 Hollanda 41,6 5 Çin 69,5 6 Almanya 35,9 6 Kanada 69,0 7 Belçika 33,9 7 Hong Kong 42,9 8 Hong Kong 33,6 8 Almanya 42,9 9 Kanada 28,9 9 İtalya 39,2 10 İspanya 25,0 10 Lüksemburg 29,3 23 Türkiye 9,8 16 Türkiye 20,1 Dünya Toplamı 945,8 Dünya Toplamı 1.305,6 Kaynak: World Investment Report 2007 Transnational Corporations, Extractive Industries and Development, UNCTAD 8

20 1.2. Türkiye de Uluslararası Doğrudan Yatırım Girişi Uluslararası Doğrudan Yatırım Girişi Bileşenleri 3 Son dönemde yakalanan makroekonomik istikrar, AB tam üyelik sürecinin olumlu etkisi ve yatırım ortamının iyileştirilmesine yönelik çalışmalar Türkiye yi uluslararası yatırımcılar tarafından tercih edilen bir yatırım yeri konumuna getirmiştir yılında yaklaşık 2,9 milyar dolar seviyesinde olan UDY tutarı, takip eden 3 yıllık dönemde rekor seviyelere ulaşmıştır yılı içerisinde gerçekleşen 21,9 milyar dolarlık yatırım girişi Türkiye için tarihi rekor seviyesini oluşturmaktadır. Milyon ABD Doları Grafik 3: Döneminde Türkiye de Uluslararası Doğrudan Yatırımlar Kaynak:TCMB 3 Uluslararası doğrudan yatırım girişi, 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu na göre Türkiye de faaliyette bulunan şirketlerin yurt dışından yaptıkları, TCMB ödemeler dengesi istatistiklerinde sermaye ve diğer sermaye olarak sınıflandırılan kalemlere ilişkin transferlerin net tutarı ile yabancıların gayrimenkul edinimlerine istinaden transfer edilen tutarı içermektedir. 9

21 Tablo 3: Döneminde UDY ve Bileşenlere Göre Dağılımı 4 (milyon dolar) (Birikimli) UDY Toplam Doğrudan Yabancı Sermaye Sermaye (Net) Giriş Çıkış Yeniden Yatırımda Kullanılan Kazançlar a Diğer Sermaye b Gayrimenkul (Net) Kaynak:TCMB a)tahmin b)uluslararası sermayeli şirketlerin yabancı ortaklarından aldığı kredi 2007 yılında Türkiye de gerçekleşen 21,9 milyar dolar düzeyinde toplam UDY nin, 18,9 milyar dolarlık kısmı sermaye bileşeni, 3 milyar dolarlık kısmı ise yurt dışında yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin Türkiye deki gayrimenkul alımlarından oluşmaktadır. Akbank ın %20 oranında hissesinin Citibank tarafından alınmasına istinaden ödenen milyon dolarlık tutar 2007 yılındaki en büyük UDY girişi olmuştur. Oyakbank ve Finansbank için ödenen tutarlarla beraber en büyük 3 yatırım girişi bankacılık sektöründe gerçekleşmiştir (Tablo 4). Tablo 4: 2007 Yılında En Büyük Beş UDY Girişi a Satın Alınan Şirket Satın Alan Şirket Satın Alan Şirketin Ülkesi Satın Alınan Hisse Oranı (%) Uluslararası Doğrudan Yatırım (Milyon Dolar) Akbank Citibank A.B.D. 20, Oyakbank ING Bank Hollanda 100, Finansbank Nat. Bank of Greece Yunanistan 80, b Yibitaş Lafarge Cimpor Portekiz 100,0 710 Eczacıbaşı İlaç Zentiva N.V. Hollanda c 75,0 618 Toplam Kaynak: Hazine Müsteşarlığı,TCMB a) 2007 yılında gerçekleşen nakit UDY girişlerine göre. b) Borsadan çağrı yoluyla satın alınan hisselere istinaden ödenen tutar. c) Zentiva Çek Cumhuriyeti menşeli bir şirket olmasına rağmen Eczacıbaşı İlaç için ödediği tutar Hollanda üzerinden transfer edilmiş ve ödemeler dengesine bu şekilde yansımıştır. 4 Raporda, TCMB tarafından 2008 yılı Şubat ayı içerisinde yayımlanan ödemeler dengesinde yer alan 2007 yılı verileri kullanılmıştır. TCMB tarafından yayımlanan geçmiş yıllara ilişkin ödemeler dengesi verileri, gerekli oldukça geriye dönük olarak revize edilmektedir. 10

22 Uluslararası Doğrudan Yatırım Girişlerinin Sektörlere Göre Dağılımı 2007 yılında UDY nin %81,4 ü; Mali Aracı Kuruluşların Faaliyetleri (%59,5) ile İmalat (%21,9) sektörlerinde gerçekleşmiştir (Tablo 5). Tablo 5: Sektörlere Göre UDY Girişleri (Milyon Dolar) Sıra Sektör Sermaye Yüzde (%) 1 Mali Aracı Kuruluşların Faaliyetleri ,5 2 İmalat ,9 3 Ulaştırma, Depolama ve Haberleşme ,8 4 Gayrimenkul, Kiralama ve İş Faaliyetleri 905 4,7 5 Elektrik, Gaz, Buhar ve Sıcak Su Üretimi ve Dağıtımı 555 2,9 6 Madencilik ve Taşocakçılığı 341 1,8 7 İnşaat 260 1,4 8 Toptan ve Perakende Ticaret 181 0,9 9 Sağlık İşleri ve Sosyal Hizmetler 178 0,9 10 Oteller ve Lokantalar 26 0,1 Diğer 17 0,1 Toplam ,0 Kaynak: TCMB Finans sektörü gerek Türkiye gerekse dünyada en çok UDY çeken sektör olma özelliğini korumaktadır. Nitekim, UNCTAD tarafından açıklanan dönemi sektörlere göre dünya toplam UDY girişleri içerisinde, 127,3 milyar dolarlık yatırımla finans sektörü ve 124,9 milyar dolarlık yatırımla iş faaliyetleri 5 sektörü ilk iki sırada yer almaktadır. Madencilik ve taşocaklığı sektörü 88,6 milyar dolar tutarındaki yatırımla ilk iki sektörü takip etmektedir 6. 5 NACE faaliyet sınıflamasına göre iş faaliyetleri sektöründe, hukuk, mali müşavirlik, muhasebe, hesap uzmanlığı ve vergi danışmanlığı, iş ve yönetim danışmanlığı ile piyasa ve kamuoyu araştırma faaliyetleri; holdingler; mimarlık, mühendislik ve ilgili teknik danışmanlık faaliyetleri; teknik test ve analiz faaliyetleri; reklam hizmetleri; işe girecek kişilerin seçimi ve yerleştirilmesi faaliyetleri; soruşturma ve güvenlik faaliyetleri; bina temizleme faaliyetleri (endüstriyel amaçlı temizlik) ve başka yerde sınıflandırılmamış, çeşitli iş faaliyetleri alt sektörleri yer almaktadır. 6 UNCTAD, World Investment Report

23 Uluslararası Doğrudan Yatırım Girişlerinin Ülkelere Göre Dağılımı Tablo 6: Ülkelere Göre UDY Girişleri (Milyon Dolar) Sıra Ülke Sermaye Yüzde Pay (%) Sıra Ülke Sermaye Yüzde Pay (%) 1 Hollanda ,7 1 Hollanda ,6 2 Belçika ,5 2 A.B.D ,9 3 Yunanistan ,8 3 Yunanistan ,8 4 B.A.E ,8 4 Almanya ,2 5 Avusturya ,3 5 Portekiz 701 3,7 6 A.B.D ,8 6 İngiltere 688 3,6 7 Ingiltere 628 3,6 7 Kazakistan 613 3,2 8 Fransa 439 2,5 8 İspanya 588 3,1 9 Almanya 357 2,0 9 Lüksemburg 586 3,1 10 Lüksemburg 251 1,4 10 Brezilya 466 2,4 Diğer ,6 Diğer ,5 Toplam ,0 Toplam ,0 Kaynak: TCMB 2007 yılı içerisinde gerçekleşen nakit sermaye girişinin %66,1 i (12,7 milyar dolar) AB ülkeleri, %21,9 u (4,2 milyar dolar) A.B.D. kaynaklıdır. Söz konusu oranlar 2006 yılı için sırasıyla %82,1 (14,5 milyar dolar) ve %4,8 (0,8 milyar dolar) olarak gerçekleşmiştir yılı UDY girişlerinde orijin ülke bazında ilk 3 sırayı Hollanda (%29,6), A.B.D. (%21,9) ve Yunanistan (%11,8) almıştır. Oyakbank ın tamamı için ING Bank ve Garanti Sigorta&Emeklilik hisseleri için Eureko tarafından transfer edilen tutarlar Hollanda nın ilk sırada yer almasında önemli rol oynamıştır. Citigroup tarafından Akbank için ödenen sermaye A.B.D. nin, National Bank of Greece tarafından Finansbank için ödenen tutar ise Yunanistan ın üst sıralarda yer almasında belirleyici olmuştur. 12

24 Özelleştirme Uygulamalarında Uluslararası Doğrudan Yatırım 7 Özelleştirme işlemlerine istinaden 2007 yılı ödemeler dengesine yansıyan bir uluslararası sermaye girişi bulunmamaktadır yılı Mart ayı içerisinde Türk Telekom'un %55 hissesinin satış bedelinden geriye kalan taksitler ve tahakkuk eden faizlerinin erken ödemesi olarak Hazine'ye ödenen 4,31 milyar dolarlık tutar, Ojer Telekomünikasyon A.Ş. tarafından çeşitli bankalardan oluşan bir konsorsiyumdan sağlanan sendikasyon kredisi ile karşılanmıştır. Söz konusu sermaye girişi TCMB tarafından Mart ayı içerisinde ödemeler dengesine kredi olarak kaydedilmiştir. Tablo 7: Özelleştirme ve UDY (Milyon ABD Doları) Yıl Özelleştirme Tutarı Özelleştirme Yoluyla Türkiye'yeGelen UDY 2000 a a Toplam Kaynak: Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, TCMB a) GSM operatörü lisans bedeli dahil Birleşme ve Satın Alma İşlemlerinde Uluslararası Doğrudan Yatırımlar Sınır ötesi birleşme ve satın alma işlemleri son dönemde gerek dünya ekonomisinde, gerekse de Türkiye ekonomisinde gerçekleşen UDY girişleri içerisinde önemli bir paya sahiptir yılında dünya genelinde gerçekleşen sınır ötesi birleşme ve satın alma işlemlerinin toplam tutarı 880 milyar dolar, dünyadaki toplam UDY tutarı ise milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Dünya ekonomisindeki sınır ötesi birleşme ve satın alma işlemlerinin toplam değerinin gerçekleşen toplam UDY tutarına oranı %67,4 olmuştur 8. Söz konusu oran, Türkiye de 2007 yılında yaklaşık %64 olmuştur yılında Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu portföyündeki şirketlerin uluslararası sermayeli şirketlere satışı bu bölüme dahil edilmemiştir. 8 WIR 2007, UNCTAD 13

25 2007 yılı içerisinde ödemeler dengesine UDY olarak yansıyan birleşme ve satın alma işlemleri toplamı yaklaşık 14,0 milyar dolar seviyesindedir. Ödemeleri 2007 sonu itibarıyla gerçekleşmemiş işlemlere ilişkin sermaye girişlerinin, 2008 ve izleyen yıllarda ödemeler dengesine yansıması beklenmektedir. Türkiye de de 2007 yılında büyük ölçekli sınır ötesi birleşme ve satın alma işlemlerine istinaden gerçekleşen UDY girişlerinin yaklaşık %71 i finans sektöründedir Uluslararası Doğrudan Yatırım Girişlerinin İl Bazında Dağılımı İstanbul %89,2 lik payla 2007 yılında en çok UDY çeken il olmuştur. Ankara %3,16 lık payla İstanbul u takip etmektedir. Tablo 8: İllere Göre UDY Girişleri 2007 (Milyon Dolar) İller UDY Yüzde İstanbul ,9 89,21 Ankara 603,8 3,16 Kocaeli 463,0 2,42 Bursa 424,4 2,22 İzmir 292,6 1,53 Hatay 100,1 0,52 Denizli 54,7 0,29 Mersin 51,5 0,27 Tekirdağ 19,7 0,10 Antalya 19,1 0,10 Uşak 6,9 0,04 Manisa 4,7 0,02 Adana 4,0 0,02 Karaman 3,5 0,02 Kırklareli 3,4 0,02 Muğla 3,3 0,02 Konya 1,9 0,01 Iğdır 1,0 0,01 Diğer 2,6 0,01 Toplam ,0 a 100,00 Kaynak: Hazine Müsteşarlğı a)tcmb nin yeniden yatırımda kullanılan kazançlar için yaptığı tahmin hariç tutulmuştur. UDY ile ilgili şirket ve yatırım projesi sayısı gibi diğer göstergeler, UDY girişine kıyasla Türkiye genelinde il bazında daha dengeli bir dağılım göstermektedir. Uluslararası sermayeli 14

26 şirketlerin merkezlerinin çoğunlukla büyük illerde kayıtlı olması sebebiyle UDY girişleri büyük şehirlerde yoğunlaşmış görünmektedir. 15

27 16 Harita 1: İllere Göre Uluslararası Doğrudan Yatırım Girişleri 2007

28 1.3. Türkiye de Uluslararası Sermayeli Şirket Sayıları 2007 yılı sonu itibarıyla Türkiye de adet uluslararası sermayeli şirket faaliyette bulunmaktadır. Bu şirketlerin adedi uluslararası sermayeli şirket ve şube kuruluşu, adedi ise yerli sermayeli şirketlere yapılan uluslararası sermaye iştirakidir (Tablo 9). Tablo 9: Yıllar İtibariyle Kuruluş Türlerine Göre Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Sayısı Yıl Yeni İştirak Şube Toplam ( Birikimli ) Genel Toplam Geçici Veriler, Kaynak : Hazine Müsteşarlığı 2007 yılı sonu itibarıyla Türkiye de adet uluslararası sermayeli şirket faaliyette bulunmakta olup, 2004 yılından itibaren uluslararası sermayeli şirket sayısı ortalama %22,4 lük artış göstermiştir. 17

29 Grafik 4: Kuruluş Türlerine Göre Uluslararası Sermayeli Şirketler ( ) Adet Yeni İştirak Şube Geçici Veriler, Kaynak : Hazine Müsteşarlığı yılları arasında Türkiye de faaliyette bulunan uluslararası sermayeli şirketlerin, başta toptan ve perakende ticaret olmak üzere, gayrimenkul kiralama ve iş faaliyetleri ile imalat sanayi sektörlerinde faaliyette bulundukları görülmektedir. Grafik 5: Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Kuruluş Türlerine Göre Sektörel Dağılımı ( ) Adet Yeni İştirak Yeni İştirak Yeni İştirak Yeni İştirak Yeni İştirak Yeni İştirak Yeni İştirak Diğer Toplumsal, Sosyal ve Kişisel Hizmet Gayrimenkul, Kiralama ve İş Faaliyetleri İmalat Sanayii İnşaat Oteller ve Lokantalar Toptan ve Ulaştırma, Perakende Haberleşme ve Ticaret, Motorlu Depolama Taşıt,Motosiklet, Hizmetleri Geçici Veriler, Kaynak : Hazine Müsteşarlığı 18

30 Kutu 4: Diğer Ülkelerdeki Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Sayısı Ülkelerin yasal düzenlemelerinde yer alan tanımların farklı olması nedeniyle şirket sayıları da farklılık göstermektedir. Ancak şirket sayıları, ülkelerin uluslararası doğrudan yatırım girişi ile birlikte ele alındığında veriye dayalı değerlendirmelerde önemli ölçüde katkı sağlamaktadır. Tablo 10: Diğer Ülkelerdeki Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Sayısı Ülke Yıl Uluslararası Sermayeli Şirket Sayısı (Adet) A.B.D Almanya * * Belçika Çek Cumhuriyeti Çin Fransa * * Hollanda İngiltere İsviçre İspanya İtalya Japonya Kanada Türkiye ** Kaynak : World Investment Report-2007; * İlgili ülkelerin web sitelerinden alınmıştır. **Geçici Veriler 19

31 Tablo 11: UDY Girişleri ile Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Sayısı Uluslararası Sermayeli Şirket Sayısı (Adet) UDY Girişi (Milyon dolar) Uluslararası Sermayeli Şirket Sayısındaki % Değişim UDY Girişindeki % Değişim ,7 241, ,8-66, ,1 54, ,9 64, ,9 247, ,6 98, ,6 9,8 Toplam Geçici Veriler Kaynak : T.C.Merkez Bankası, Hazine Müsteşarlığı 2007 yılında Türkiye de adet uluslararası sermayeli şirket ve şube kurulmuş olup, 651 adet yerli sermayeli şirkete de uluslararası sermaye iştiraki gerçekleşmiştir (Tablo 12) yılında ise adet uluslararası sermayeli şirket ve şube kurulmuş, 653 adet yerli sermayeli şirkete uluslararası sermaye iştiraki gerçekleşmiştir. 20

32 Kutu 5: Piyasaya Giriş Şekli Olarak Yeni (Greenfield) Yatırımlar a Piyasaya giriş yöntemi, bir yatırımcının ürettiği mal veya sunduğu hizmet ile birlikte teknoloji, insan kaynakları, işletmecilik kapasitesi ve benzeri diğer kaynaklarıyla yabancı bir ülke piyasasına girişini mümkün kılan organizasyonel düzenlemeyi ifade etmektedirb. Yatırımcıların, yabancı bir ülke piyasasına girerken söz konusu organizasyonel düzenleme ile ilgili olarak kritik önemi bulunan iki konuda karar vermesi gerekmektedir: 1. Kontrol düzeyi (sahiplik) 2. Piyasaya giriş şekli (yeni bir düzenin kurulması veya mevcut kurulu bir iş düzeninin satın alınması). Yatırımcılar açısından ihtiyaç duyulan kontrol gücünün düzeyi, farklı ölçülerde kontrol imkanı sağlayan sermayeye dayalı (equity) piyasaya giriş yöntemleri ile son derece sınırlı kontrol imkanı sağlayan sermayesiz (non-equity) piyasaya giriş yöntemleri arasında bir seçim yapılmasını gerektirmektedir. Sermayesiz piyasaya giriş yöntemleri, piyasaya giren yatırımcının yürütülen operasyon üzerindeki kontrol düzeyinin çok sınırlı olduğu; ihracat, lisans sözleşmesi, imtiyaz verme (franchising) ve stratejik ortaklık gibi sermaye koymayı gerektirmeyen giriş yöntemleridir. Diğer taraftan, sermayeye dayalı giriş yöntemleri yatırımcı açısından hem büyümeyi ifade etmekte; hem de söz konusu yeni operasyonla ilgili olarak değişen ölçülerde kontrol imkanı ve kaynak sağlama yükümlülüğü içermektedir. Yeni bir piyasaya girişin sağlayacağı büyüme, yatırımcının kendi bünyesindeki kaynaklar ile dış kaynakların çok çeşitli şekillerde biraraya getirilerek kullanılması ile mümkün olmaktadır. Sermayeye dayalı piyasaya giriş yönteminde yatırımcı tarafından sağlanan kaynaklardan birini oluşturan sermaye miktarı, kısmi veya tam sahiplik şeklinde gerçekleşen kontrol düzeyini de belirlemektedir. Yatırımcının optimal bir piyasaya giriş operasyonu için, kontrol düzeyi açısından belirleyici olan sermayeyi de içeren; Yatırımın stratejik hedefi bakımından gerekli kaynaklar, Yatırımcının sahip olduğu kaynaklar, Girilen piyasadaki yerel şirketlerin sahip olduğu kaynaklar, Girilen piyasadan sağlanacak çeşitli girdiler gibi farklı nitelikteki kaynakları biraraya getirerek uyumlu halde çalışmalarını sağlaması gerekmektedir. Yatırımcıların sermayeye dayalı piyasaya girişte, söz konusu kaynakları hangi ölçüde ve ne şekilde kullanacağına bağlı olarak piyasaya giriş operasyonunu temel anlamda iki farklı şekilde gerçekleştirmeleri mümkündür. Buna göre yatırımcılar; a) Hazine Uzman Yardımcısı Serenay Hengirmen in, Mart 2008 tarihli kurum içi çalışma raporundan derlenmiştir. b) Root, F.R. (1994) Entry Strategies for International Markets. San Fransisco CA: Jossey-Bass 21

33 Kutu 5 (Devam) Yeni yatırım olarak isimlendirilen tam veya kısmi sahiplik kontrol düzeyiyle sıfırdan yeni bir iş teşekkülü oluşturulması Satınalma yatırımı olarak tanımlanan mevcut bir şirketin hisselerinin kısmen veya tamamen satın alınması seçeneklerinden birini tercih ederek piyasaya girişlerini gerçekleştirebilirler. Her iki piyasaya giriş şekli de farklı kontrol (sahiplik) düzeylerinde gerçekleştirilebilmektedir. Bu iki temel piyasaya giriş şeklinin yanısıra, 1990 ların sonunda Meyer ve Estrin in yeni bir piyasaya giren şirketler üzerinde gerçekleştirdikleri çalışmalar sonucunda satınalma yatırımının bir türevi olarak literatüre kazandırdıkları yeniden yapılandırma amaçlı satınalma yatırımlarını (brownfield) da ayrı bir kategori olarak değerlendirmek mümkündür.c Satınalma yatırımıyla piyasaya girişin gerçekleştiği bu tür operasyonlarda, satın alınan şirketin kaynaklarından ziyade yatırımcının kaynakları kullanılarak satın alınan şirketin hizmet kalitesi, yönetim anlayışı, iş süreçleri, üretim tesisi, insan kaynakları, pazarlama ve satış politikası, ürün gamı vb. karakteristik unsurlarının önceden belirlenmiş bir strateji çerçevesinde yeniden yapılandırılmasına dayalı bir değişim süreci yaşanmaktadır. Yeni (Greenfield) Yatırımlar Yeni yatırım, piyasaya girişte tam veya kısmi sahiplikle tamamen sıfırdan yeni bir iş teşekkülü oluşturulmasını hedefleyen yatırım şekli olarak tanımlanmaktadır. Yeni yatırım farklı çalışmalarda, içsel geliştirmeler (internal developments), doğrudan girişler (direct entries), yeni girişimler (new ventures), başlangıç girişleri (de novo entries) ve başlangıçlar (start-ups) olarak da isimlendirilmiştir. OECD, yeni yatırımları Latince de sıfırdan oluşturmak anlamına gelen ex nihilo yatırımlar olarak adlandırmaktadır. UNCTAD tarafından yayımlanan Dünya Yatırım Raporu na göre; yeni yatırımlar hem sıfırdan bir düzenin kurulmasını gerektiren yatırımları, hem de mevcut bir yatırımın büyütülmesi için yapılan ek yatırımları kapsamaktadır. Eurostat yıllık raporunda ise yeni yatırım, uluslararası yatırımcılar tarafından üretime yönelik varlıkların oluşturulması olarak tanımlanmıştır. Uluslararası kuruluşların yeni yatırım tanımlamaları önemli ölçüde benzerlik göstermekle birlikte; ülkelerin, gelen uluslararası doğrudan yatırımlar içinde yeni yatırımları sınıflandırmalarına ve ülkeler arası kıyaslamalar yapılmasına imkan veren standart ölçütlerden bahsetmek pek mümkün değildir. Bu nedenle yeni yatırımlarla ilgili kıyaslanabilir nitelikte ülke verileri de bulunmamaktadır. c) Klaus Meyer- Saul Estrin Entry Mode Choice in Emerging Markets: Greenfield, Acquisition, and Brownfield CEES Working Paper No. 18 February

34 Kutu 5 (Devam) Özellikle 2000 li yılların başına kadar Türkiye de uluslararası doğrudan yatırımlara yönelik değerlendirmelerde vurgu, daha çok bu yatırımların yıllık giriş tutarı üzerinde yoğunlaşmıştır. Yatırım girişlerinin tutarına ilişkin beklentilerin özellikle 2004 yılından itibaren hızlı bir artışla önemli ölçüde karşılanması ile birlikte, bu değerlendirmelerde piyasaya giriş şekli olarak yeni yatırımlar ön plana çıkmaya başlamıştır. Türkiye deki uluslararası doğrudan yatırım rejimi, uluslararası yatırımcıların sermayeye dayalı piyasaya giriş yöntemini tespit etmek bakımından yeni şirket ve şube kuruluşu ile mevcut bir şirkete iştirak olmak üzere asgari düzeyde yeterli sayılabilecek bir sınıflandırma yaklaşımına sahiptir. Ancak, bu kapsamdaki kayıtları içeren Uluslararası Doğrudan Yatırımlar Veri Sistemi nde yeni yatırımları ayırabilen bir sınıflandırma ölçütü bulunmamaktadır. Diğer taraftan, yeni yatırım tanımlamaları dikkate alındığında, yeni şirket ve şube kuruluşlarını tüm sektörlerdeki yeni yatırımların bir ölçüsü olarak değerlendiren bir yaklaşım geliştirilmesi mümkün görünmektedir. Bu yaklaşımla, döneminde Uluslararası Doğrudan Yatırımlar Veri Sistemi ne giren uluslararası sermayeli şirket arasında yatırımcı davranış kalıbı tespiti bakımından yeterli niteliklere sahip olmadığı düşünülen oldukça küçük ölçekli ve kurumsallaşmamış yatırımcı faaliyetleri çıkarılarak, bu tür bir analiz için uygun nitelikte olan adet şirkete ait bilgiler, yatırımcıların tercih ettiği piyasa giriş şekilleri açısından incelenmiştir. 23

35 Kutu 5 (Devam) Grafik 6: Seçilen Grupta Piyasaya Giriş Şekillerinin Yıllık Dağılımı ( ) Adet Yeni İştirak Şube Geçici Veriler, Kaynak : Hazine Müsteşarlığı yılları arasında analiz edilen grupta, yeni yatırımların basit bir ölçüsü olarak kabul edilen yeni şirket ve şube kuruluşlarının payı %74-%81 aralığında seyretmiştir. Grafik 7: Seçilen Grupta Piyasaya Giriş Şekillerinin Yıllar İtibarıyla Sektörel Dağılımı ( ) Adet Yeni İştirak Yeni İştirak Yeni İştirak Yeni İştirak Yeni İştirak Yeni İştirak Yeni İştirak Yeni İştirak Gayrimenkul, Kiralama ve İş Faaliyetleri İmalat Sanayii İnşaat Madencilik ve Taşocakçılığı Mali Aracı Kuruluşların Faaliyetleri Oteller ve Lokantalar Toptan ve Ulaştırma, Perakende Haberleşme ve Ticaret, Motorlu Depolama Taşıt,Motosiklet, Hizmetleri Geçici Veriler, Kaynak : Hazine Müsteşarlığı 24

36 Kutu 5 (Devam) Analiz edilen seçilmiş grupta yatırımcıların tercih ettiği piyasaya giriş yöntemlerinin sektörel dağılımı, toptan ve perakende ticaret, motorlu taşıt, motosiklet, kişisel ve ev eşyalarının onarımı ile imalat sektörü faaliyetlerinde yeni kuruluşların yoğunlaştığını göstermektedir. Grafik 8: Seçilen Grupta Piyasaya Giriş Şekillerinin Ülke Gruplarına Göre Dağılımı ( ) Adet Yeni 2002 İştirak Yeni 2003 İştirak Yeni 2004 İştirak Yeni 2005 İştirak Yeni 2006 Amerika Avrupa Doğu Asya&Pasifik Güney Asya Orta Asya Latin Amerika&Karayip Orta Doğu&Kuzey Afrika Sub-Saharan Afrika Diğer İştirak Geçici Veriler, Kaynak : Hazine Müsteşarlığı Yine seçilen grupta, ülke gruplarına göre piyasaya giriş şekilleri incelendiğinde, Avrupa lı yatırımcıların yeni şirket kuruluşlarında yıllarında ortalama %65-%72 aralığında bir paya sahip olduğu görülmektedir. Özellikle Avrupa dan gelen yatırımcıların, coğrafi olarak merkezlerine oldukça yakın olan, hızlı büyüme potansiyeli ve işleyen bir piyasaya sahip bulunan Türkiye ye yatırım yaparken transfer edilebilen kaynaklarının avantajını değerlendirerek yeni yatırım şeklinde piyasaya girişi tercih ettikleri gözlenmektedir. Ayrıca, marka gücü yüksek olan, yönetim tecrübesini, know-how ını, organizasyon kültürünü vb. değerlerini önemli bir rekabet gücü unsuru olarak gören -özellikle aile şirketleri ve Ar-Ge yoğun- yatırımcılar piyasaya girişlerinde yeni yatırım şeklini daha elverişli bulmaktadırlar. 25

37 Tablo 12: Kuruluş Türlerine Göre Uluslararası Sermayeli Şirketler ( Aylık) % Değişim Yeni İştirak Şube Toplam Yeni İştirak Şube Toplam Ocak ,6 Şubat ,6 Mart ,1 Nisan ,9 Mayıs ,2 Haziran ,3 Temmuz ,0 Ağustos ,9 Eylül ,2 Ekim ,0 Kasım ,2 Aralık ,2 Toplam ,6 Geçici Veriler, Kaynak: Hazine Müsteşarlığı Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Sektörel Dağılımı 2007 yılı sonu itibariyle Türkiye de faaliyette bulunan adet uluslararası sermayeli şirketin, toptan ve perakende ticaret (5.635 adet), imalat sanayi (3.394 adet), gayrimenkul kiralama ve iş faaliyetleri (2.804 adet) sektörlerinde yoğunlaştığı görülmektedir. İmalat sanayiinde uluslararası sermayeli şirket sayısı bakımından tekstil ürünleri imalatı birinci sırada yer alırken, kimyasal madde ve ürünler imalatı ile gıda ürünleri içecek imalatı takip eden alt sektörler konumundadır (Tablo 13). 26

38 Tablo 13: Uluslararası Sermayeli Şirket Sayılarının Sektörlere Göre Dağılımı Sektörler ( Birikimli ) Toplam Tarım, Avcılık,Ormancılık ve Balıkçılık Madencilik ve Taşocakçılığı İmalat Sanayii Gıda ve İçecek Tekstil Kimya B.Y.S. Makine ve Teçhizat Motorlu Kara Taşıtı Diğer İmalat Elektrik, Gaz ve Su İnşaat Toptan ve Perakende Ticaret Oteller ve Lokantalar Ulaştırma, Haberleşme Gayrimenkul Kiralama ve İş Faaliyetleri Diğer Toplumsal, Sosyal ve Kişisel Hizmet Faaliyetleri Toplam Geçici Veriler, Kaynak: Hazine Müsteşarlığı 2005 ve 2006 yıllarında faaliyette bulunan (sırasıyla adet adet) uluslararası sermayeli şirketin sektörel dağılımında; toptan ve perakende ticaret, gayrimenkul kiralama ve iş faaliyetleri ile imalat sanayii sektörleri ilk üç sırada yer almaktadır yılında ise adet uluslararası sermayeli şirketin sektörel dağılımında gayrimenkul kiralama ve iş faaliyetleri, toptan ve perakende ticaret, inşaat ile imalat sanayii sektörlerinin önde gelen faaliyet alanları olduğu görülmektedir. Dünya genelinde gözlenen uluslararası doğrudan yatırımların hizmetler sektöründe yoğunlaşma eğilimi, Türkiye açısından da önemli oranda geçerlilik taşımaktadır. İmalat sanayii sektörü 2004 yılına kadar toptan ve perakende ticaret sektörünü takip ederken, yıllarında ise gayrimenkul kiralama ve iş faaliyetleri sektöründen sonra yer almaya başlamıştır yılında imalat sanayiinde faaliyette bulunan uluslararası sermayeli şirketler arasında kimyasal madde ve ürünler imalatı birinci sırada yer alırken, bunu tekstil ürünleri imalatı ile makine ve teçhizat imalatı izlemektedir. 27

39 Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Yatırımcı Ülkelere Göre Dağılımı adet uluslararası sermayeli şirketlerin ülke gruplarına göre dağılımında, adet ile AB ülkeleri ortaklı girişim sayısı birinci sırada yer almaktadır. AB ülkeleri içinde de Almanya, (3.125 adet), İngiltere (1.831 adet) ve Hollanda (1.419 adet) Türkiye de en fazla şirketi olan ilk üç AB ülkesi olarak sıralanmaktadır (Tablo 14). Tablo 14: Uluslararası Sermayeli Şirket Sayısının Ülkelere Göre Dağılımı Ülkeler (Birikimli) Toplam AB Ülkeleri (25) Almanya Hollanda İngiltere Diğer AB Ülkeleri Diğer Avrupa Ülkeleri (AB Hariç) Afrika Ülkeleri Kuzey Amerika A.B.D Kanada Orta ve G. Amerika, Karayipler Yakın ve Orta Doğu Ülkeleri Azerbaycan Irak İran Diğer Diğer Asya Çin Halk Cum Güney Kore Cum Diğer Diğer Ülkeler Toplam Geçici Veriler, Kaynak: Hazine Müsteşarlığı 2007 yılında kurulan adet uluslararası sermayeli şirketin, adedi AB ülkeleri, 527 adedi Yakın ve Ortadoğu ülkeleri ve 506 adedi ise diğer Avrupa ülkeleri ortaklı şirketlerdir (Tablo 14) Uluslararası Sermayeli Şirketlerin Sermaye Büyüklüklerine Göre Dağılımı Türkiye deki uluslararası sermayeli şirketlerin sermaye büyüklüğüne göre dağılımı, 2007 yılında yatırımcıların bir önceki yıla göre Türkiye piyasasına daha yüksek sermayeli şirketlerle giriş yapmakta olduğunu göstermektedir. Toplam şirket sayısındaki artış 2007 yılında yaklaşık %12,6 düzeyindeyken, sermayesi dolarının altında olan şirketlerin sayısı %5,9; sermayesi 28

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ Ağustos 2015 TEŞVİK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİNDEKİLER Sayfa no Tablolar Listesi ii 1) Uluslararası Doğrudan Yatırım

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ T.C. BAŞBAKANLIK HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ Şubat 2011 YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİNDEKİLER Sayfa no Tablolar Listesi ii 1) Uluslararası Doğrudan Yatırım

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ T.C. BAŞBAKANLIK HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ Aralık 2010 YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİNDEKİLER Sayfa no Tablolar Listesi ii 1) Uluslararası Doğrudan Yatırım

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ Mart 2016 TEŞVİK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİNDEKİLER Sayfa no Tablolar Listesi ii 1) Uluslararası Doğrudan Yatırım

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ Ekim 2015 TEŞVİK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİNDEKİLER Sayfa no Tablolar Listesi ii 1) Uluslararası Doğrudan Yatırım

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2013 YILI RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2013 YILI RAPORU T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2013 YILI RAPORU Aralık 2014 TEŞVİK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÖNSÖZ Dünya ekonomisinde bir yandan çok taraflı ve farklı katmanları

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ Aralık 2013 TEŞVİK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİNDEKİLER Sayfa no Tablolar Listesi ii 1) Uluslararası Doğrudan Yatırım

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ Kasım 2015 TEŞVİK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİNDEKİLER Sayfa no Tablolar Listesi ii 1) Uluslararası Doğrudan Yatırım

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ Mayıs 2012 TEŞVİK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİNDEKİLER Sayfa no Tablolar Listesi ii 1) Uluslararası Doğrudan Yatırım

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 24 Eylül 2008 İstanbul 1 DÜNYA YATIRIM RAPORU Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü UNCTAD ın uluslararası yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2010 YIL SONU DEĞERLENDİRME RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2010 YIL SONU DEĞERLENDİRME RAPORU ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2010 YIL SONU DEĞERLENDİRME RAPORU (February 2011) 2010 YILINDA TÜRKİYE YE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ 8,9 MİLYAR DOLAR OLDU 2010 yıl sonu itibari ile uluslararası

Detaylı

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ 2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ Türkiye de son 6 yılda kurulan uluslararası sermayeli şirketlerin* sayısı 2010 yılı Kasım ayı itibariyle 26 bin 40 e ulaşmıştır.

Detaylı

Ocak 2007 Uluslararası Doğrudan Yatırım Verileri Bülteni

Ocak 2007 Uluslararası Doğrudan Yatırım Verileri Bülteni Ocak 2007 Uluslararası Doğrudan Yatırım Verileri Bülteni EK TABLOLAR 16 Tablo ek 1- Doğrudan Uluslararası Yatırım Girişleri (Fiili Girişler) (Milyon $) Doğrudan Yabancı Yatırımlar Toplam (Net) Ocak-Kasım

Detaylı

Uluslararası Doğrudan Yatırımlar Raporu HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ULUSLARARASI DOGRUDAN YATIRIMLAR

Uluslararası Doğrudan Yatırımlar Raporu HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ULUSLARARASI DOGRUDAN YATIRIMLAR 2011 Uluslararası Doğrudan Yatırımlar Raporu HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ULUSLARARASI DOGRUDAN YATIRIMLAR 1 T.C. BAŞBAKANLIK HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU Ağustos 2010 TÜRKİYE YE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ 2010 YILI İLK YARISINDA 3,2 MİLYAR DOLAR OLDU 2010 yılının ilk yarısında, Türkiye ye

Detaylı

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi TÜRKİYE EKONOMİSİ BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2010 yılında

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ Şubat 2016 TEŞVİK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİNDEKİLER Sayfa no Tablolar Listesi ii 1) Uluslararası Doğrudan Yatırım

Detaylı

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler tepav türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler Prof. Dr. Serdar TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

Detaylı

ÖZEL SEKTÖRÜN YURTDIŞINDAN SAĞLADIĞI KISA VADELİ KREDİ BORCU İSTATİSTİKLERİ Ağustos İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü

ÖZEL SEKTÖRÜN YURTDIŞINDAN SAĞLADIĞI KISA VADELİ KREDİ BORCU İSTATİSTİKLERİ Ağustos İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü ÖZEL SEKTÖRÜN YURTDIŞINDAN SAĞLADIĞI KISA VADELİ KREDİ BORCU İSTATİSTİKLERİ Ağustos 2017 1 Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Kısa Vadeli Kredi Borcu (2004-2017 Ağustos) 2 Özel Sektörün Yurtdışından

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2012 YILI RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2012 YILI RAPORU T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2012 YILI RAPORU Ekim 2013 TEŞVİK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ II Uluslararası Doğrudan Yatırımlar Raporu ÖNSÖZ Ülkelerin ekonomik

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 15.04. İKTİSADİ RAPORLAMA VE İSTATİSTİK MÜDÜRLÜĞÜ Gözden Geçirme Notları Yılı Şubat Ayı Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcu İstatistikleri TCMB tarafından 15/04/ tarihinde açıklanan,

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2006 YILI RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2006 YILI RAPORU T.C. BAŞBAKANLIK HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2006 YILI RAPORU Haziran 2007 YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİNDEKİLER GİRİŞ... vii A. ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GÖSTERGELERİ...

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi TÜRKİYE EKONOMİSİ BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2010 yılında

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2012

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2012 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2012 5 Temmuz 2012 İstanbul www.yased.org.tr 1 DÜNYA YATIRIM RAPORU Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü - UNCTAD ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak

Detaylı

TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015

TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015 TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015 PERAKENDE SATIŞ HACMİ ARTTI Perakende satış hacmi, temmuzda aylık bazda yüzde 1,3, yıllık bazda ise yüzde 7,1 arttı Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), temmuz ayına ilişkin

Detaylı

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI Türk mali sektörü 27 yılının ilk altı ayında büyümesini sürdürmüştür. Bu dönemde bankacılık sektörüne yabancı yatırımcı ilgisi de devam etmiştir. Grafik II.1. Mali Sektörün

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2011

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2011 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2011 26 Temmuz 2011 İstanbul 1 DÜNYA YATIRIM RAPORU Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü - UNCTAD ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 2 7 Ekim 2012

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 2 7 Ekim 2012 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 2 7 Ekim 2012 TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi Büyükçekmece İstanbul İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMANIN KONUSU 3 1.1.ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.2.ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ VE ÖRNEK

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart

Detaylı

Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu

Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu 2 BAŞARI GÜVEN TECRÜBE BİLGİ TEKNOLOJİ Plast Eurasia İstanbul Avrasya Plastik Sektörünün Buluşma Noktası T 10 Salon 98.000 m2 S Avrasya nın En Büyüğü SAYISAL

Detaylı

BANKA DIŞI FİNANS KESİMİNİN GELİŞİMİ VE GELECEĞİ DR. GÜRMAN TEVFİK KURUMSAL YATIRIMCI YÖNETİCİLERİ DERNEĞİ

BANKA DIŞI FİNANS KESİMİNİN GELİŞİMİ VE GELECEĞİ DR. GÜRMAN TEVFİK KURUMSAL YATIRIMCI YÖNETİCİLERİ DERNEĞİ BANKA DIŞI FİNANS KESİMİNİN GELİŞİMİ VE GELECEĞİ DR. GÜRMAN TEVFİK KURUMSAL YATIRIMCI YÖNETİCİLERİ DERNEĞİ SERMAYE PİYASASI KURUMU KONFERANSI 8 MAYIS 2003 1 FİNANSAL SİSTEMİN İŞLEVLERİ I Malların, hizmetlerin

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü Sunum: Murat YAZICI (Daire Başkanı) Pamuğun Geleceği Şekilleniyor Konferansı Bodrum 12-14 Haziran 2014 TEKSTİL VE KONFEKSİYON ÜRÜNLERİ

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ SON GELİŞMELER

TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ SON GELİŞMELER TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ SON GELİŞMELER 27 EKİM 2017 BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2013 yılında 12.480 dolar, 2014 yılında 12.112 dolar, 2015 yılında 11.019 dolar, 2016 yılında

Detaylı

I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması II. 2012 Değerlendirme III. 2012 İlk Yarı Yıl Faaliyetleri

I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması II. 2012 Değerlendirme III. 2012 İlk Yarı Yıl Faaliyetleri I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması II. 2012 Değerlendirme III. 2012 İlk Yarı Yıl Faaliyetleri I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması 2010 yılında 113,9 milyar dolar olan Türkiye ihracatı, 2011 yılında

Detaylı

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül)

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) 2- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcunun Borçluya Göre Alacaklı Dağılımı (2002-2015

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2015 YILI RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2015 YILI RAPORU T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2015 YILI RAPORU Eylül 2016 TEŞVİK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİNDEKİLER A. ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GÖSTERGELERİ... 1 1.

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2013 HAZİRAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Temmuz 2013 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Ağustos 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Ağustos 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (Ağustos 2015) TEPAV Perakende Güven Endeksi-TEPE (02.09.2015) TEPE, Ağustos ayında bir önceki aya göre artarken, geçen yılın aynı dönemine göre azaldı. Önümüzdeki

Detaylı

3.4. YABANCI UYRUKLULARIN BÖLGE EKONOMİSİNDEKİ YERİ YILLAR İTİBARİYLE KURULUŞ TÜRLERİNE GÖRE ULUSLARARASI SERMAYELİ ŞİRKETLERİN SAYISI

3.4. YABANCI UYRUKLULARIN BÖLGE EKONOMİSİNDEKİ YERİ YILLAR İTİBARİYLE KURULUŞ TÜRLERİNE GÖRE ULUSLARARASI SERMAYELİ ŞİRKETLERİN SAYISI 3.4. YABANCI UYRUKLULARIN BÖLGE EKONOMİSİNDEKİ YERİ 34.1. Uluslararası Doğrudan Yatırımların Türkiye deki Durumu Hazine Müsteşarlığı nın Ocak 2010 da yayınladığı bültenler uyarınca 2009 yılı Kasım ayında

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 ULUSLARARASI YATIRIMCILAR DERNEĞİ 16.10.200.2006 İSTANBUL DÜNYADA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR (milyar $) 1600 1400 1396 1200 1092 1000 800 693 826 716 710 916 600 400 331

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Aralık

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Aralık Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Aralık Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı

KOBİ LERDE SEKTÖR ve ÖLÇEK BAZINDA İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ: Türkiye - Avrupa Birliği Karşılaştırması

KOBİ LERDE SEKTÖR ve ÖLÇEK BAZINDA İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ: Türkiye - Avrupa Birliği Karşılaştırması KOBİ LERDE SEKTÖR ve ÖLÇEK BAZINDA İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ: Türkiye - Avrupa Birliği Karşılaştırması Müge ÜNAL Hasan Çağdaş KARAKAŞ Kalkınma Bakanlığı 5. Ulusal Verimlilik Kongresi 6 Ekim 2015 Sunum Akışı 1.

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Temmuz 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Temmuz 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (Temmuz 2015) İstihdam (Mart 2015) Sigortalı ücretli sayısı Mart 2015 de geçen yılın aynı dönemine göre %4,9 artarak; 13 milyon 328 bin olmuştur. Yaz mevsiminin

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Ekim 2015 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2015 EYLÜL İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME 2015 Ocak-Eylül Döneminde

Detaylı

MİLLİ GELİR VE BÜYÜME

MİLLİ GELİR VE BÜYÜME EYLÜL Gayrisafi Yurtiçi Hâsıla (GSYH), yılının. çeyreğinde, önceki yılın aynı dönemine göre %, oranında büyüdü.. çeyrek gelişim hızı ise, %, e yukarı yönlü revize edildi. Böylece Türkiye ekonomisi, yılın

Detaylı

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi 2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi İhracat: 2014 YILI ADANA DIŞ TİCARET RAPORU Türkiye İstatistik Kurumu 2014 Haziran ayı sonu

Detaylı

ŞUBAT 2016. Sanayi Üretim Endeksi 2015 Kasım ayında 130 seviyesinde gerçekleşerek yıllık bazda %3,6 artış kaydetti. Endeksin bu

ŞUBAT 2016. Sanayi Üretim Endeksi 2015 Kasım ayında 130 seviyesinde gerçekleşerek yıllık bazda %3,6 artış kaydetti. Endeksin bu ŞUBAT 1 yılını 1, seviyesin- bitiren Reel Kesim 1de Güven Endeksi (RKGE), yeni yılın ilk ayında 13,3 düzeyinde gerçekleşti. Bu dönemde endeksin gelişiminde, mal stok miktarı, son 3 aya dair sipariş miktarı

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2016 YILI RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2016 YILI RAPORU T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2016 YILI RAPORU Eylül 2017 TEŞVİK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİNDEKİLER A. ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GÖSTERGELERİ... 1 1.

Detaylı

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2009 YILI I. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2009 YILI I. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2009 YILI I. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 Şirketin Ticaret Ünvanı : TEB Mali Yatırımlar A.Ş. Genel Müdürlük Adresi : Meclis-i

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Uluslararası sermaye hareketleri temel olarak kalkınma amaçlı, hibe ve kredi şeklindeki resmi sermaye hareketleri ile özel sermaye hareketlerinden

Detaylı

KONYA DAKİ YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN ÜLKE ve SEKTÖR BAZLI ANALİZİ ve DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM İÇİN HEDEF ÜLKELERİN TESPİTİ 2013 yılı

KONYA DAKİ YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN ÜLKE ve SEKTÖR BAZLI ANALİZİ ve DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM İÇİN HEDEF ÜLKELERİN TESPİTİ 2013 yılı KONYA DAKİ YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN ÜLKE ve SEKTÖR BAZLI ANALİZİ ve DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM İÇİN HEDEF ÜLKELERİN TESPİTİ 2013 yılı GİRİŞ Konya sahip olduğu 9 adet OSB ile önemli bir sanayi merkezidir.

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

MAKİNE VE TEÇHİZATI HARİÇ; METAL EŞYA SANAYİİ Hazırlayan Mustafa TOSUN Kıdemli Uzman 450 1. SEKTÖRÜN TANIMI Makine ve teçhizatı hariç; metal eşya sanayii, ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii

Detaylı

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. DÜNYA TÜRK GİRİŞİMCİLER KURULTAYI 10-11 NİSAN 2009 Boğazdan Körfeze Fırsatlar 1 SUNUM PLANI KÖRFEZ BÖLGE PROFİLİ KÖRFEZ ÜLKELERİ İLE İLİŞKİLER SONUÇ VE ÖNERİLER 2 Bölge Profili

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013 Türkiye de Bankacılık Sektörü 196-213 Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart Merkezi,

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü Mart

Türkiye de Bankacılık Sektörü Mart Türkiye de Bankacılık Sektörü 2007-2012 Mart Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart

Detaylı

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Şubat 2010 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. DÜNYA TAKIM TEZGAHLARI SEKTÖRÜ... 3 2.1. Dünya Takım Tezgâhları İhracatı... 3 2.2. Dünya Takım Tezgâhları

Detaylı

BAŞKA YERDE SINIFLANDIRILMAMIŞ ELEKTRİKLİ MAKİNE VE CİHAZLARIN İMALATI Hazırlayan Birgül OĞUZOĞLU Kıdemli Uzman 540 1. SEKTÖRÜN TANIMI Başka yerde sınıflandırılmamış elektrikli makine ve cihazların imalatı

Detaylı

PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman

PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman 364 1. SEKTÖRÜN TANIMI Plastik ve kauçuk ürünleri imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii alt ayrımında

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörünün Son Beş Yıllık Görünümü 2011

Türkiye de Bankacılık Sektörünün Son Beş Yıllık Görünümü 2011 Türkiye de Bankacılık Sektörünün Son Beş Yıllık Görünümü 2011 Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu,

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 ZEYTİNYAĞI SEKTÖRÜN TANIMI SITC NO : 421.4 ARMONİZE NO : 1509 Türkiye bulunduğu coğrafi konum ve sahip olduğu Akdeniz iklimi özellikleriyle, İtalya, İspanya,

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

LEASING. finansman yöntemidir. y Finansal Leasing %100 finansman riskinin alınd. ndığı işlemdir.

LEASING. finansman yöntemidir. y Finansal Leasing %100 finansman riskinin alınd. ndığı işlemdir. LEASING Leasing yatırımlara finansman sağlayan alternatif bir finansman yöntemidir. y Finansal Leasing %100 finansman riskinin alınd ndığı işlemdir. Operasyonel Leasing ise genel olarak %70 finansman riski

Detaylı

TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ 2014 YILI 4 AYLIK DEĞERLENDİRMESİ ve 2014 BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci PLASFED - Genel Sekreter

TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ 2014 YILI 4 AYLIK DEĞERLENDİRMESİ ve 2014 BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci PLASFED - Genel Sekreter TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ 2014 YILI 4 AYLIK DEĞERLENDİRMESİ ve 2014 BEKLENTİLERİ Barbaros Demirci PLASFED - Genel Sekreter 2013 yılı, dünya ekonomisi için finansal krizin etkilerinin para politikaları açısından

Detaylı

2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU

2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU 2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2014 AĞUSTOS

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 ŞEKERLİ VE ÇİKOLATALI MAMULLER SITC No : 062-073 Armonize No : 1704-1806 TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye de şekerli ve çikolatalı mamuller sektörünün başlangıcı,

Detaylı

İMALAT SANAYİİNİN ALT SEKTÖRLER İTİBARİYLE DAĞILIMI

İMALAT SANAYİİNİN ALT SEKTÖRLER İTİBARİYLE DAĞILIMI GENEL ARAŞTIRMALAR İSTATİSTİKİ BÖLGE BİRİMLERİ SINIFLANDIRMASI DÜZEY 2 YE GÖRE İMALAT SANAYİİNİN ALT SEKTÖRLER İTİBARİYLE DAĞILIMI (21 YILI, ISIC REVİZE 3 SINIFLAMASINA GÖRE ve İKİ RAKAMLI DÜZEYDE) GA-6-3-3

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 28 Nisan 2014 MALEZYA-TÜRKİYE STA VE VİZE ANLAŞMASI MALEZYA-TÜRKİYE İHRACAT KOMPOZİSYONU TÜRKİYE İHRACATI (2013) % MALEZYA İTHALATI (2013) 1 Motorlu

Detaylı

MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ

MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK ANALİZ VE DEĞERLENDİRME DAİRESİ 31.12.2013 ANKARA 1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 3 MOTORLU KARA

Detaylı

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _.

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. -~-~- -----~ li T \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. TÜRKiYE'DE YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI Türkiye'de özellikle 1950 sonrasında çıkarılan

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MAYIS 2014 (SAYI: 63) 04.06.2014 GENEL DEĞERLENDİRME BÜTÇE AÇIĞI İKAZ EDİYOR Küresel ekonomi krizden çıkış sinyalleri verdi. Hem OECD hem de AB ülkelerinde GSYH arttı. OECD

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü

Türkiye de Bankacılık Sektörü Türkiye de Bankacılık Sektörü 196-214 Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart Merkezi,

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 OCAK AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 OCAK AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 OCAK AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Şubat 2016 2 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2016 OCAK İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME 2016 Ocak Ayında Sektörel

Detaylı

EKONOMİ GÖSTERGELERİ

EKONOMİ GÖSTERGELERİ EKONOMİ GÖSTERGELERİ AĞUSTOS 2015 Ekonomi Göstergeleri Bülteni 2015-08 www.bebka.org.tr ENFLASYON GÖSTERGELERİ TÜFE de Türkiye geneli yıllık enflasyon %6,81, TR41 Bölgesinde ise %6,73 olarak gerçekleşti

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü Eylül

Türkiye de Bankacılık Sektörü Eylül Türkiye de Bankacılık Sektörü 2007-2012 Eylül Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2010 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2010 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2010 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

Basın Sohbet Toplantısı. 14 Temmuz 2009, İstanbul

Basın Sohbet Toplantısı. 14 Temmuz 2009, İstanbul Basın Sohbet Toplantısı 14 Temmuz 2009, İstanbul Kuruluş : 7 Ocak 2009 Internet Adresi : www.tuyid.org Posta Adresi : Nispetiye Cad. Levent İşhanı No: 6/2 34330 Levent - İstanbul Telefon : (212) 278 30

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2014 MART İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2014 MART İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2014 MART AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Niisan 2014 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2014 MART İHRACAT PERFORMANSI

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org. Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul 5 6 1. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ Küresel ekonomiyi derinden etkileyen 2008

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 Gözden Geçirme Notları 2013 Yılı Şubat Ayı Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcu İstatistikleri TCMB tarafından 16/04/2013 tarihinde açıklanan, 2013 yılı Şubat ayı Özel Sektörün Yurt

Detaylı

MAKİNE İHRACATINDA İLK 10 İL

MAKİNE İHRACATINDA İLK 10 İL MAKİNE İHRACATINDA İLK 10 İL Makine ve Aksamları İhracatçıları Birliği iştigal alanı itibarıyla 2010 yılında en fazla makine ihracatı gerçekleştiren ilk 10 il sırasıyla İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa,

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü KONYA ÖZELİNDE YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN ÜLKE BAZLI ANALİZİ 06.08.2014 1 DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail

Detaylı

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü İçindekiler I- Yöntemsel Açıklama... 3 2 I- Yöntemsel Açıklama 1 Nominal efektif döviz

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU LANSMANI 21 HAZİRAN 2016 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU LANSMANI 21 HAZİRAN 2016 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU LANSMANI 21 HAZİRAN 2016 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar hakkında

Detaylı

Şubat 2013, Sayı: 7 Intrade, Fatih Üniversitesi Uluslararası Ticaret Bölümü Aylık Dış Ticaret Bülteni 1 $24 $22 $20 $18 $16 $14 $12 $10 $8 $6 $4 $2 $0

Şubat 2013, Sayı: 7 Intrade, Fatih Üniversitesi Uluslararası Ticaret Bölümü Aylık Dış Ticaret Bülteni 1 $24 $22 $20 $18 $16 $14 $12 $10 $8 $6 $4 $2 $0 Şubat 2013, Sayı: 7 Intrade, Fatih Üniversitesi Uluslararası Ticaret Bölümü Aylık Dış Ticaret Bülteni 1 Tablo-1 Yıllık ve Kümülatif Dış Ticaret Rakamları Yıllık Aylık - Ocak Başlıklar 2005 2006 2007 2008

Detaylı

Risk Merkezi Aylık Bülteni. Mart 2016

Risk Merkezi Aylık Bülteni. Mart 2016 Risk Merkezi Aylık Bülteni Mart 2016 Sayı: 7 Mayıs 2016 İçindekiler Sayfa No Açıklamalar 2 Özet 3 I. Krediler/Tasfiye Olunacak Alacaklar Bankalar, Finansman Şirketleri, Faktoring Şirketleri ve Finansal

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2012 NİSAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2012 NİSAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Mayııs HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN NİSAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA

Detaylı

DÖKÜM VE DÖVME ÜRÜNLERĠ DEĞERLENDĠRME NOTU (MART 2009)

DÖKÜM VE DÖVME ÜRÜNLERĠ DEĞERLENDĠRME NOTU (MART 2009) DÖKÜM VE DÖVME ÜRÜNLERĠ DEĞERLENDĠRME NOTU (MART 2009) Döküm ve dövme ürünleri, otomotivden beyaz eşya sanayine, demir-çelik sanayinden çimento sanayine, savunma sanayinden gemi inşa sanayine, tarımdan

Detaylı

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ocak 2010 1 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. MEVCUT DURUM... 4 2.1. Dünya İş Makinaları Pazarı... 4 2.2. Sektörün Türkiye deki Durumu... 4

Detaylı