Hazar 2 Bu Kadar Önemli?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Hazar 2 Bu Kadar Önemli?"

Transkript

1 Hazar 2 Neden Bu Kadar Önemli? KHAZAR IBRAHIM 1, Azerbaycan NATO Büyükelçisi Birçok bölge, küresel ilişkiler çerçevesindeki değerlerini keşfetmeye ve bunu ispat etmeye çalışmaktadır. Uluslararası haber başlıkları genellikle Orta Doğu, Çin, Rusya, İran ve Afganistan dan bahsederken, Hazar Bölgesi çoğunlukla kapsam dışında kalmaktadır. Bu durum, Hazar ın önemsiz olduğu anlamına mı gelmektedir? Aksine, üç ana sebepten ötürü Hazar son derece önemli bir bölgedir. Konum. Coğrafi olarak Hazar, ismi haber başlıklarında sıklıkla geçen ülkeler ya da bölgelerin arasında kalmaktadır. Küresel hedefler ve dünyanın ikinci büyük nükleer mühimmatına sahip önemli bir bölgesel güç olan Rusya ile nükleer hedeflerinden dolayı çoğu batı ülkesiyle uyuşmazlık yaşayan diğer bir bölgesel güç 1 İran, 2 Hazar a kıyısı olan ülkelerdir. Rusya nın aklını halen meşgul eden temel hedefi; ülkeyi nasıl bağımsız bir etki merkezi haline getireceğidir. 3 Rusya nın birçok komşusu tarafından bu durum, açıkça karşı konulacak bir Rus tahakkümü anlamına gelmektedir. 1 Tüm görüşler yazara ait olup, Azerbaycan yahut yazarın bağlı olduğu herhangi bir kurum ile ilişkisi bulunmamaktadır. 2 Burada tarif edilen bölge, Çin sınırlarından Türkiye Akdeniz ine kadar olup, Hazar Strateji Enstitüsü nün birçok sunumunda kullanıldığı gibidir. 3 Fyodor Lukyanov, Rethinking Russia : Russian Dilemmas in a Multipolar World, Vol. 63, No. 2, Spring/Summer 2010 page 19-32m Uluslararası yaptırımlardan muzdarip İran ise Astana da düzenlenecek P5+1 ile konuşmaların odağı haline gelecektir. Bu formatta daha önce gerçekleşen birçok müzakere başarısızlıkla sonuçlanmıştır. ABD Johns Hopkins Üniversitesi, Paul H. Nitze İleri Uluslararası Çalışmalar Okulu Dekanı Vali Nasr da Karşılaşılabilecek en kötü şeylerden biri de; masaya gitmek ve başarısız olmak Sonrasında gerçekten bir çıkmazın içinde kalırız demiştir. 4 Kontrolden çıkması halinde, olası bir açmaz Hazar için ölümcül sonuçlar doğurabilir. Azerbaycan SOCAR Başkan Yardımcısı nın Euronest in meclis üyeleriyle yaptığı bir toplantıda Birilerinin İran a saldırdığını düşünelim, bu Amerika olmasın, örneğin İsrail olsun. İran misilleme yapacak ama birçok sebepten ötürü gönderdiği füzeler hiçbir zaman Amerikan topraklarına ya da NATO ülkelerine ulaşmayacak. Ve tabii ki atılan füzeler iki sebepten ötürü İsrail topraklarına da varamayacak. İlki; İsrail yeterince uçaksavar savunma sistemine sahip. Ve ikincisi; İran ın füze mesafesi İsrail e varamayacak ölçüde, 500 km ile sınırlı. Bu durumda akla gelen soru füzelerin kimin için yollanacağıdır. Türkiye mi? Hayır. Gürcistan? Hayır. Rusya? Hayır. Ermenistan? Allah yardımcınız olsun. Yegane tepki, İsrail in müttefikleri Amerika ve Avrupa nın enerji güvenliği kaynağına saldırmak olacaktır. Ve özellikle Avrupa nın 4 James Blitz and Quentin Peel, Iran expected to resume nuclear talks, Financial Times, February 3 17

2 Khazar İbrahim Bölgeyi öncelikler listesine almak, fırsatları kazanca dönüştürebilir ve sorunların tehditlere dönüşmesini engelleyebilir. enerji güvenliği Şah Deniz platformu ile garanti altına alınmıştır. 5 Büyük bir NATO operasyonunun yürütüldüğü ve askeri güçlerin 2014 te çekilmesinin planlandığı Afganistan da (Orta Asya da iki Hazar ülkesi Türkmenistan ve Kazakistan a komşu) senaryolar, resmi olarak dile getirilen iyimser havaya rağmen ümit verici değildir. Orta Asya perspektifinden yaklaşıldığında, bugün dış güçler bile Afganistan daki direnişi kontrol altına almakta zorlanmaktadırlar ten sonra Afgan güçleri kendi imkanlarıyla bu durumla nasıl başa çıkacak? Bu arada özellikle güney bölgelerde Taliban a hala yüksek oranda destek verilmektedir ve bu durumun iyileştiğini gösteren pek az belirti mevcuttur. 6 Çin tam anlamıyla bir Orta Asya ülkesi değildir ama Orta Asya nın büyük bir kısmını çevrelemektedir. Hatta Çin in Orta Asya ülkeleri üzerinde etkisi bulunmakta ve burada ekonomik ve politik açıdan varlığını genişletmektedir. Kazakistan ve Türkmenistan ın petrol ve gaz sektörlerine giderek daha fazla dahil olması sayesinde, 5 SOCAR: it s impossible to exclude Iran from Shah Deniz contract for security reasons, Baku, Fineko/abc.az 6 Murod Ismailov, POST-2014 AFGHANISTAN: A SECURITY DILEMMA FOR ITS NORTHERN NEIGHBORS, 09/05/2012 issue of the CACI Analyst, Çin son 10 yıl içerisinde Hazar daki ana oyuncular arasına girmiştir. Çin, Orta Asya nın genelinde, boru hatlarından gaz işleme tesislerine ve demiryolu hatlarından rafinerilere kadar, enerji altyapısının kurulmasına sponsorluk ederek bölgenin jeopolitik oryantasyonunu değiştirmiş ve Çin in çok hızlı büyüyen ekonomisinin uzun vadede Orta Asya daki gaz kaynaklarına erişimini sağlamıştır. 7 Parag Khanna nın ikinci dünya düşüncesi, dünya etrafındaki üç dominant imparatorluğun -Amerika, Avrupa Birliği ve Çin- çevresinde ya da arasında yer alan en stratejik ülkeleri bir listede toplamaktadır. Khanna ya göre ikinci dünya ülkeleri yeni pazarlardır ancak bu ülkeleri yalnızca ekonomik açıdan ele almamalıyız: zira bu ülkeler global ekonominin giderek büyüyen bir parçasını oluşturmakta ve dünya rezervlerinin çoğunluğunu ellerinde bulundurmaktadırlar ancak aynı zamanda bu ülkeler doğal kaynaklar yönüyle zengindir ve kendi politik ajandalarını takip etmektedirler. Tüm ikinci dünya ülkelerinde insanların artık Amerika yı dinlemeyeceklerine ve kendi çizdikleri yolda ilerleyecekleri yönünde konuşmalarına şahit oldum. Hazar, Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan ve İran, listeye alınan ülkelerin neredeyse yarısını oluşmaktadır. 8 Eski etiketler: Kaynaklar ve uyuşmazlıklar. Enerji yönünden bağımlı ülkeler için Hazar ı ilgi çekici kılan en önemli unsurlar 7 Andrew S. Weiss, F. Stephen Larrabee, James T. Bartis, Camille A. Sawak, Promoting International Energy Security, Volume 2, Turkey and the Caspian, RAND corporation, 2012, p.26 8 Parag Khanna interview with Media Global, paragkhanna.com/?p=77 18

3 Khazar İbrahim Parag Khanna nın ikinci dünya düşüncesi, dünya etrafındaki üç dominant imparatorluğun -Amerika, Avrupa Birliği ve Çinçevresinde ya da arasında yer alan en stratejik ülkeleri bir listede toplamaktadır. nüfusunun yüzde 5 ine tekabül etmekte, dahası, üzerinde konuştuğumuz nüfus yoğunlukla gençlerden oluşmaktadır. İran nüfusunun en büyük bölümü gençlerden oluşmaktadır. 73 milyon nüfusa sahip İran ın yüzde 60 ı 30 yaşın altındadır. 11 Devletlerarası geleneksel uyuşmazlıklar, bölgenin kendine has özelliğidir yılında yaşanan Rus-Gürcü savaşı, bu uyuşmazlıkların hala devam ettiğini gösteren ciddi bir ikazdı. Bu sırada Ermenistan ın Azerbaycan topraklarını işgali devam etmekte ve devamlı söylenilenin aksine bölgede neredeyse 20 yıldır devam eden bir ateşkes hali bulunmaktadır ve barış görüşmelerinde hiç mesafe kat edilememiştir. Ateşkes günlük olarak ihlal ediliyor ve kendi silah endüstrisini geliştiren, aynı zamanda yüksek maliyetli silahlar alan Azerbaycan la, askeri müttefiki Rusya dan ücretsiz silah temin eden Ermenistan arasındaki silah yarışı giderek hızlanıyor. Devletlerarası çekişme, denizde de etkisini göstermektedir. Deniz yarışı başlamıştır. Hazar uzmanı Aleksei Vlasov un dediği gibi, Rusya pozisyonunu güçlendirmekte 11 Omid Memarian and Tara NesvaderaniI, The Youth, Iran Primer, US Institute of Peace zira gelecek yıl içerisinde Hazar Denizi; Orta Asya ülkeleri, eski Sovyet cumhuriyetleri ve Avrupa ülkeleri arasında bir köprü haline gelecek. Moskova, Hazar Denizi nin yasal rejimi hakkındaki tartışmaların uzamasının bölgedeki dengeleri değiştirebileceğinden endişe duymaktadır. Bölgedeki Batı ülkelerini varlığının artışı, Rusya yı kaygılandırmaktadır. 12 Eskiden buna Büyük Oyun denmekte idi. Yeni güvenlik sorunları. Amerika için, günümüz dünyasında değişen ve devam eden güvenlik problemleri, güçlü bir rakibin sürece dahil olması potansiyel rakip ülkeler; bölgesel istikrarsızlık, kitle imha silahlarının yaygınlaşması, şiddet, başka bir sorun olarak potansiyel siber saldırı ve sızmaların başlaması, milletlerarası suç örgütleri, uyuşturucu kartelleri ya da uluslararası korsanlar, felaketler, doğal kaynak yarışı ve benzerleri. 13 Potansiyel rakipler dışında, (ABD günümüzdeki yegane küresel güçtür) uluslararası toplum için yukarıda sayılanların hepsi geçerliliğini korumaktadır. Hazar Bölgesi bu sorunların yansıtılması hususunda ciddi paya sahiptir. Hazar uyuşturucu trafiğinde kullanılan yollardan biridir Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) tahminlerine göre, Afganistan da üretilen uyuşturucunun yaklaşık % 20 si kuzeyden geçmektedir. Ancak 2001 den beri Afganistan daki üretimin artmasına rağmen Orta Asya daki ülke sınırlarına ilişkin 12 Hossein Aryan, Caspian Sea States On Course For Naval Arms RaceJuly 27, 2011, Radio Free Europe Radio Liberty 13 Admiral James A. Winnefeld, Vice Chairman, Joint Chiefs of Staff, Perspectives on National Security Challenges in the 21st Century: 11/27/12, transcript, event/perspectives-national-security-challenges-21st-century/ transcript#sthash.l5xc5odq.dpuf 20

4 baskı önemli ölçüde artmış durumdadır. UNODC tahminlerine göre 2006 yılında 123 ton Afganistan kaynaklı uyuşturucu, Orta Asya üzerinden taşınmışken, 2007 yılında bu rakam % 32 oranında artarak 163 tona ulaşmıştır. 14 İran dan gelen ticari tır trafiği, ağırlaşmış ve Türkmenistan, Azerbaycan ve Rusya arasında devam eden Hazar Denizi feribot trafiği alternatif bir kaçakçılık güzergahı haline gelmiştir. Eroin başta olmak üzere uyuşturucu maddeler, Afganistan dan Rusya, Kafkasya, Türkiye ve Ukrayna dan geçerek Batı Avrupa ya yönelmektedir. 15 Terörizm ve şiddet taraftarı radikallik, her gün karşılaşılan bir durum olmasa dahi, büyümekte olan bir sorundur. Güncel akımlara göre, yeraltı radikalizm, Kuzey Kafkasya ve Orta Asya dan güç kazanmaktadır. Bununla beraber kimi radikaller saldırıların başlaması için uygun zaman kollamakta ve muhalif gençleri etraflarına toplamak için yoğun çaba sarf etmektedirler. Kuzey Kafkasya ve Orta Asya otoriteleri radikal grupları kontrol altına almayı başarsa dahi ki bunun garantisi yok, radikal grupların şiddeti tahrik etme ve kimi bölgelerde sivil savaş başlatmaları potansiyeli artacaktır. 16 Nükleer teknoloji ve buna bağlı bileşen artışı bölge için büyük bir sorun teşkil etmekte ve konuya dair iki önemli unsur aciliyet arz etmektedir. Bunlardan ilki; arz (Rusya ve Ermenistan) ve talep (İran). 14 Caspian Sea and Turkmen Border Initiatives, Report, UN Office on Drugs and Crime, November International Narcotics Control Strategy Report, B. Drug Control Accomplishments, Policies, and Trends, US Department of State, March 7, Mark Kramer, Prospects for Islamic Radicalism and Violent Extremism in the North Caucasus and Central Asia, PONARS Eurasia MEMO number 38, 2008, gwu.edu/~ieresgwu/assets/docs/pepm_028.pdf Hazar Neden Bu Kadar Önemli? İkincisi; Ermenistan tarafından işgal edilen 132 km lik İran- Azerbaycan sınırı olan bir gri bölge bulunmaktadır. Ayrıca diğer yasa dışı ticaret unsurlarının yanında, görece daha zayıf sınır kontrolüne sahip Hazar Denizi, kitle imha silahları (WMD) ve diğer hassas ürün geçişi için elverişli bir zemin teşkil etmektedir. Elbette kara ticareti de gözden kaçırılmamalıdır. Resmi yetkililerin açıklamalarına göre, 2008 yılında Azerbaycan, Rusya çıkışlı bir kargoyu İran Buşehr deki nükleer santrale ürün götürdüğü için Birleşmiş Milletler yaptırımlarını ihlal etmekten çekindiğinden ötürü bilgi almak amacıyla durdurmuştur. 17 Siber saldırılar bölge için büyük bir tehdit unsuru olabilir. Büyük enerji projelerinden ikisi olan Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) petrol boru hattı ve Sangaçal Terminali, petrol akışını durdurmak ya da buna zarar vermek maksatlı siber saldırıların hedefi olabilir. Sonuç Hazar ın uluslararası haber başlıklarında yeterince yer almamasının sebeplerinden biri de, önde gelen uluslararası oyuncuların (Amerika, AB, Çin ve diğerleri) önemli gördükleri dış politika öncelikleri arasında bu bölgenin bulunmayışı sayılabilir. Yukarıda izah edildiği gibi, Hazar çok büyük fırsatlar ve bunun yanında ciddi çekişmeler sunmaktadır. Bölgeyi öncelikler listesine almak, fırsatları kazanca dönüştürebilir ve sorunların tehditlere dönüşmesini engelleyebilir. 17 Nuclear shipment stopped by Azerbaijan, AP, 4/21/2008 4:51:33 PM ET, 21

Orta Asya ve Kafkaslar da Enerjinin Politik Ekonomisi

Orta Asya ve Kafkaslar da Enerjinin Politik Ekonomisi Enerji, Piyasa ve Düzenleme (Cilt:1, Sayı:1, 2010, Sayfa 76-100) Orta Asya ve Kafkaslar da Enerjinin Politik Ekonomisi Tamer Çetin * Özet Dünya, enerji ile ilgili ikiz bir tehditle karşı karşıyadır. Bir

Detaylı

ÇOK KUTUPLU DÜNYAYA DOĞRU: ŞANGHAY İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ

ÇOK KUTUPLU DÜNYAYA DOĞRU: ŞANGHAY İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ ÇOK KUTUPLU DÜNYAYA DOĞRU: ŞANGHAY İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ Mahmut YARDIMCIOĞLU Hüseyin KOÇARSLAN ÖZET Soğuk savaş döneminde dünyada iki kutuplu merkez söz konusuydu. Rusya Federasyonu, Beyaz Rusya (Belarus) ve

Detaylı

ÇİN İN HAZAR ve ORTA ASYA BÖLGESİNE YÖNELİK POLİTİKASI

ÇİN İN HAZAR ve ORTA ASYA BÖLGESİNE YÖNELİK POLİTİKASI Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt 4, Sayı:3, 2002 ÇİN İN HAZAR ve ORTA ASYA BÖLGESİNE YÖNELİK POLİTİKASI Bülent UĞRASIZ * Bu çalışma, Çin in Sovyetler Birliği nin dağılmasından

Detaylı

BÜYÜK SATRANÇ TAHTASI (Kitap Özeti)

BÜYÜK SATRANÇ TAHTASI (Kitap Özeti) Zbıgnıew BRZEZINSKI Baykent Bilgisayar & Danışmanlık BÜYÜK SATRANÇ TAHTASI (Kitap Özeti) Yayınlayan: Türk Dünyasında Demokrasiyi Geliştirme Vakfı Düzenleyen: Dr.Tuğrul BAYKENT w.ekitapozeti.com BÜYÜK SATRANÇ

Detaylı

Türk Dış Politikası Açısından Kafkasya ve Orta Asya

Türk Dış Politikası Açısından Kafkasya ve Orta Asya Türk Dış Politikası Açısından Kafkasya ve Orta Asya Prof. Dr. Mesut Hakkı CAŞIN Yeditepe Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim üyesi Amerika Birleşik Devletleri nin Avrasya nın tümü için bütünleşmiş

Detaylı

Ne Derece Uzak ve Derin?

Ne Derece Uzak ve Derin? AB ve Güney Kafkasya: Ne Derece Uzak ve Derin? Amanda Paul, Avrupa Siyaset Merkezi (EPC) Uzmanı Güney Kafkasya ile yakın ilişki kurmak, özellikle ilk zamanlarda AB için tartışmalı bir konuydu. Kimi üye

Detaylı

Carnegie. Orta Doğu nun Doğusunda İşbirliği Tesisi YAYINLARI. Paul Salem

Carnegie. Orta Doğu nun Doğusunda İşbirliği Tesisi YAYINLARI. Paul Salem Carnegie YAYINLARI Orta Doğu nun Doğusunda İşbirliği Tesisi Paul Salem Amerika Birleşik Devletleri kademeli olarak Orta Doğu nun doğusundan çekilmeye hazırlanırken bölge devletleri ortak gelecekleri ile

Detaylı

Kafkasya da Neler Oluyor?

Kafkasya da Neler Oluyor? Tartışma Metinleri 0901 Kafkasya da Neler Oluyor? Mitat Çelikpala Uluslararası İlişkiler Bölümü TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Söğütözü Ankara 1 Kafkasya Stratejik Araştırmalar Merkezi Şenyuva

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ NİN ORTA ASYA POLİTİKASI

AVRUPA BİRLİĞİ NİN ORTA ASYA POLİTİKASI AVRUPA BİRLİĞİ NİN ORTA ASYA POLİTİKASI European Union s Central Asia Policy Osman N. ÖZALP * ABSTRACT EU has supported the political and economic programs of the Central Asia Countries after their independence.

Detaylı

GÜÇ OLMA STRATEJİSİ ÇİN

GÜÇ OLMA STRATEJİSİ ÇİN Dr. R. KUTAY KARACA GÜÇ OLMA STRATEJİSİ ÇİN (Soğuk Savaş Sonrası Türkiye-Çin İlişkileri) Özet Çalışması Yazar: Dr. R. Kutay Karaca IQ Kültür Sanat Yayıncı Çinli yetkililer bu açıklamadan hemen sonra bu

Detaylı

Cumhurbaşkanlığı seçimlerine doğru К ПРЕЗИДЕНТСКИМ ВЫБОРАМ В АЗЕРБАЙДЖАНЕ. towards presıdentıal electıons ın azerbaıjan. hazarworld.

Cumhurbaşkanlığı seçimlerine doğru К ПРЕЗИДЕНТСКИМ ВЫБОРАМ В АЗЕРБАЙДЖАНЕ. towards presıdentıal electıons ın azerbaıjan. hazarworld. HAZAR STRATEJİ ENSTİTÜSÜ YAYINIDIR EYLÜL 2013 SAYI: 10 Azerbaycan da Cumhurbaşkanlığı seçimlerine doğru towards presıdentıal electıons ın azerbaıjan К ПРЕЗИДЕНТСКИМ ВЫБОРАМ В АЗЕРБАЙДЖАНЕ hazarworld.com

Detaylı

BASRA KÖRFEZİ GÜVENLİĞİ VE HAZAR ZENGİNLİKLERİ*

BASRA KÖRFEZİ GÜVENLİĞİ VE HAZAR ZENGİNLİKLERİ* 60 BÜLENT ARAS-AHMET OKUMUfi/BASRA KÖRFEZ VE HAZAR BASRA KÖRFEZİ GÜVENLİĞİ VE HAZAR ZENGİNLİKLERİ* Bülent ARAS** Ahmet OKUMUfi*** The Caspian basin considering the natural resources around this geographical

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ NİN ORTA ASYA POLİTİKASI: İDEALİST SÖYLEMLERİN YETERSİZ EYLEMLERLE YÜRÜTÜLME ÇABASI

AVRUPA BİRLİĞİ NİN ORTA ASYA POLİTİKASI: İDEALİST SÖYLEMLERİN YETERSİZ EYLEMLERLE YÜRÜTÜLME ÇABASI OAKA Cilt:7, Sayı: 13, ss. 1-29, 2012 AVRUPA BİRLİĞİ NİN ORTA ASYA POLİTİKASI: İDEALİST SÖYLEMLERİN YETERSİZ EYLEMLERLE YÜRÜTÜLME ÇABASI INSUFFICIENT POLICY TOOLS AND IDEALIST DISCOURSE OF THE EU IN CENTRAL

Detaylı

Ahmet Sapmaz. Rusya nın Transkafkasya Politikası ve Türkiye ye Etkileri

Ahmet Sapmaz. Rusya nın Transkafkasya Politikası ve Türkiye ye Etkileri Ahmet Sapmaz Rusya nın Transkafkasya Politikası ve Türkiye ye Etkileri İÇİNDEKİLER Kısaltmalar... 9 Önsöz... 11 Giriş... 13 BİRİNCİ BÖLÜM TRANSKAFKASYA NıN BÖLGESEL VE ULUSLAR ARASı SİSTEM AÇıSıNDAN ÖNEMİ

Detaylı

BAĞIMSIZLIK SONRASI ÖZBEKİSTAN VE DIŞ POLİTİKASI

BAĞIMSIZLIK SONRASI ÖZBEKİSTAN VE DIŞ POLİTİKASI Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Fırat University Journal of Social Science Cilt: 16, Sayı: 2 Sayfa: 413-442, ELAZIĞ-2006 BAĞIMSIZLIK SONRASI ÖZBEKİSTAN VE DIŞ POLİTİKASI Uzbekistan and Its Foreign

Detaylı

DEĞİŞEN DENGELER IŞIĞINDA ORTA ASYA DAKİ KÜRESEL VE BÖLGESEL GÜÇ ODAKLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME

DEĞİŞEN DENGELER IŞIĞINDA ORTA ASYA DAKİ KÜRESEL VE BÖLGESEL GÜÇ ODAKLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME 858 DEĞİŞEN DENGELER IŞIĞINDA ORTA ASYA DAKİ KÜRESEL VE BÖLGESEL GÜÇ ODAKLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME Sibel Turan * Sovyetler Birliği nin 1991 de kendini fesh etmesiyle, Orta Asya, Kafkasya ve Balkanlar da

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ NİN ENERJİ POLİTİKASI VE TÜRKİYE YE ETKİLERİ Energy Policy of the European Union and Its Effects on Turkey

AVRUPA BİRLİĞİ NİN ENERJİ POLİTİKASI VE TÜRKİYE YE ETKİLERİ Energy Policy of the European Union and Its Effects on Turkey AVRUPA BİRLİĞİ NİN ENERJİ POLİTİKASI VE TÜRKİYE YE ETKİLERİ Energy Policy of the European Union and Its Effects on Turkey Arzu YORKAN* Özet: Yazar bu çalışmasında ilk olarak Avrupa Birliği nin geçmişten

Detaylı

Orta Asya ve Kafkasya

Orta Asya ve Kafkasya Orta Asya ve Kafkasya â up JOURNAL OF CENTRAL ASIAN & CAUCASIAN STUDIES ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Orta Kafkas JOURNAL O & C A UCASI ASIAN Yorgun AB'nin Komşularla İmtihanı: Karadeniz Bölgesi

Detaylı

ASYA DA GÜVENLİK SORUNLARI VE YANSIMALARI

ASYA DA GÜVENLİK SORUNLARI VE YANSIMALARI Editör: R. Kutay KARACA ASYA DA GÜVENLİK SORUNLARI VE YANSIMALARI Yazarlar: Özgür KÖRPE Uğur Yasin ASAL Tarık Çağrı ORUÇ Bengü TÜRK Cansın ÖZEL Ayla YİĞİTEL Ahmet YAVAŞ İstanbul, 2013 BİLGESAM YAYINLARI

Detaylı

İran Nükleer Programı ve Orta Doğu Siyaseti

İran Nükleer Programı ve Orta Doğu Siyaseti İran Nükleer Programı ve Orta Doğu Siyaseti Güç Dengeleri ve Diplomasinin İmkanları Talha KÖSE İran Nükleer Programı ve Orta Doğu Siyaseti: Güç Dengeleri ve Diplomasinin İmkanları Talha Köse: Boğaziçi

Detaylı

T.C. TEKİRDAĞ VALİLİĞİ STRATEJİK VİZYON GELİŞTİRME KONFERANSLARI

T.C. TEKİRDAĞ VALİLİĞİ STRATEJİK VİZYON GELİŞTİRME KONFERANSLARI STRATEJİK RAPOR NO: 1, AĞUSTOS 2008 T.C. TEKİRDAĞ VALİLİĞİ STRATEJİK VİZYON GELİŞTİRME KONFERANSLARI STRATEJİK RAPOR - 1 KÜRESELLEŞME VE KÜRESELLEŞMENİN TÜRKİYE'YE ETKİLERİ ED TÖR Caner SANCAKTAR Ç NDEK

Detaylı

Bağımsızlık Sonrası Özbekistan ın Enerji Politikası

Bağımsızlık Sonrası Özbekistan ın Enerji Politikası Bağımsızlık Sonrası Özbekistan ın Enerji Politikası Elnur İSMAYILOV, Türkan BUDAK Amuderya ve Seyhun nehirleri arasında yer alan Özbekistan, coğrafi olarak, doğal kaynaklar bakımından oldukça zengin olan

Detaylı

GÜNEŞTE BİR YER VEYA ONBEŞ DAKİKALIK ŞÖHRET TÜRKİYE NİN YENİ DIŞ POLİTİKASINI ANLAMAK

GÜNEŞTE BİR YER VEYA ONBEŞ DAKİKALIK ŞÖHRET TÜRKİYE NİN YENİ DIŞ POLİTİKASINI ANLAMAK GÜNEŞTE BİR YER VEYA ONBEŞ DAKİKALIK ŞÖHRET TÜRKİYE NİN YENİ DIŞ POLİTİKASINI ANLAMAK Sinan Ülgen carnegie Europe Aralık 2010 2011 Carnegie Endowment for International Peace. Tüm hakları saklıdır. Bu yanının

Detaylı

Orta Asya da Küresel Jeoekonomik Rekabet ve Türkiye

Orta Asya da Küresel Jeoekonomik Rekabet ve Türkiye Bilge Strateji, Cilt 5, Sayı 9, Güz 2013 Bilge Strateji, Cilt 5, Sayı 9, Güz 2013, ss.125-142 Orta Asya da Küresel Jeoekonomik Rekabet ve Türkiye Global Geoeconomic Rivalry in Central Asia and Turkey Türkan

Detaylı

SURİYELİ SIĞINMACILARIN TÜRKİYE YE ETKİLERİ

SURİYELİ SIĞINMACILARIN TÜRKİYE YE ETKİLERİ SURİYELİ SIĞINMACILARIN TÜRKİYE YE ETKİLERİ ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ CENTER FOR MIDDLE EASTERN STRATEGIC STUDIES Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı SURİYELİ SIĞINMACILARIN TÜRKİYE

Detaylı

ORTA ASYA DA ETKĐN BÖLGESEL BÜTÜNLEŞME ÇABALARI: ŞANGHAY ĐŞBĐRLĐĞĐ ÖRGÜTÜ (ŞĐÖ)

ORTA ASYA DA ETKĐN BÖLGESEL BÜTÜNLEŞME ÇABALARI: ŞANGHAY ĐŞBĐRLĐĞĐ ÖRGÜTÜ (ŞĐÖ) Ege Akademik Bakış / Ege Academic Review 10 (3) 2010: 871-884 ORTA ASYA DA ETKĐN BÖLGESEL BÜTÜNLEŞME ÇABALARI: ŞANGHAY ĐŞBĐRLĐĞĐ ÖRGÜTÜ (ŞĐÖ) EFFECTIVE REGIONAL INTEGRATION EFFORTS IN CENTRAL ASIA: THE

Detaylı

Kuzey Kafkasya da Güvenlik ve İşbirliği

Kuzey Kafkasya da Güvenlik ve İşbirliği Kuzey Kafkasya da Güvenlik ve İşbirliği Dr. Farhad Mehdiyev Günümüzün güvenlik paradigmaları göz önüne alınırsa, meşru sayabileceğimiz güvenliğin sağlanması için, bölge içindeki devletlerin işbirliği ve

Detaylı

RAPOR. seta İSYAN, MÜDAHALE VE SONRASI: LİBYA DA DÖNÜŞÜMÜN SANCILARI. SETA Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı www.setav.

RAPOR. seta İSYAN, MÜDAHALE VE SONRASI: LİBYA DA DÖNÜŞÜMÜN SANCILARI. SETA Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı www.setav. İSYAN, MÜDAHALE VE SONRASI: LİBYA DA DÖNÜŞÜMÜN SANCILARI seta RAPOR SETA Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı www.setav.org Aralık 2011 İSYAN, MÜDAHALE VE SONRASI: LİBYA DA DÖNÜŞÜMÜN SANCILARI

Detaylı

PETROL, PETROL POLİTİKALARI VE ORTA DOĞU: GLOBAL POLİTİKALARIN BÖLGESEL YANSIMALARI VE IRAK SAVAŞI

PETROL, PETROL POLİTİKALARI VE ORTA DOĞU: GLOBAL POLİTİKALARIN BÖLGESEL YANSIMALARI VE IRAK SAVAŞI AVRASYA DOSYASI 133 PETROL, PETROL POLİTİKALARI VE ORTA DOĞU: GLOBAL POLİTİKALARIN BÖLGESEL YANSIMALARI VE IRAK SAVAŞI Dr. M. Vedat GÜRBÜZ* Oil and oil politics are important in the Middle East history.

Detaylı

DEMOKRATĠKLEġTĠRME BAĞLAMINDA, AVRUPA BĠRLĠĞĠ NĠN ORTA DOĞU POLĠTĠKASI

DEMOKRATĠKLEġTĠRME BAĞLAMINDA, AVRUPA BĠRLĠĞĠ NĠN ORTA DOĞU POLĠTĠKASI DEMOKRATĠKLEġTĠRME BAĞLAMINDA, AVRUPA BĠRLĠĞĠ NĠN ORTA DOĞU POLĠTĠKASI Ertan EFEGĠL Neziha MUSAOĞLU Özet Avrupa Birliği, kendi güvenliğini sağlamak amacıyla, Orta Doğu ülkelerinin demokratikleştirilmesini

Detaylı