GENCER-AYDOĞAN-KOCABAŞ İNSANSIZ HAVA ARAÇLARININ ROTA PLANLAMASI İÇİN BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GENCER-AYDOĞAN-KOCABAŞ İNSANSIZ HAVA ARAÇLARININ ROTA PLANLAMASI İÇİN BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ"

Transkript

1 İNSANSIZ HAVA ARAÇLARININ ROTA PLANLAMASI İÇİN BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ Ceriye GENCER 1 Emel Kızılkaya AYDOĞAN 2 Serca KOCABAŞ 3 ÖZET Bu çalışmada isasız haa araçlarıı rota plalaması içi bir karar destek sistemi (KDS) geliştirilmiştir. Rotalama problemide, zama peceresi, rüzgâr etkisi e araç sayısı kısıtları altıda 25 hedef oktaya kadar optimal çözüm elde edilmiştir. KDS de optimal rotayı hesaplamak içi tam sayılı programlama modeli kurulmuş; modeli çözmek içi de GAMS matematiksel programlama yazılımı kullaılmıştır. Kullaıcı ile etkileşim, Delphi 4.0 programı ile hazırlaa bir yazılım ile gerçekleştirilmiştir. Geliştirile KDS modelii iteraktif çalışması örek bir searyoda gösterilmiştir. Aahtar Kelimeler: Araç Rota Problemi, İsasız Haa Aracı, Karar Destek Sistemi. A DECISION SUPPORT SYSTEM FOR ROUTING OF UNMANNED AERIAL VEHICLES ABSTRACT I this paper, a decisio support system (DSS) for routig of umaed aerial ehichles (UAV) is deeloped. The routig problem ca be soled optimally for up to 25 sureillace (target) poits, uder costraits of the time widow, wid effect ad umber of ehicles. To determie the optimal route i DSS, Iteger programmig model is used. GAMS (Geeral Algebraic Modelig System) mathematical programmig software is used to sole the model. The user iterfaces are prepared by usig the Delphi.4.0 isual programmig laguage. The iteractie workig of the deeloped DSS model is demostrated o a case study. Keywords: Vehicle Routig Problem, Umaed Aerial Vehicles, Decisio Support System. 1. GİRİŞ Yei bi yıla girdiğimiz bu gülerde tekoloji tüm hızıyla hayatımıza girmeye deam etmektedir. Her alada olduğu gibi silahlı kuetlerde de tekolojide fazlaca faydalaılmaktadır. Pek çok askeri silah, araç e gereç 1 Prof. Dr., Edüstri Mühedisliği Bölümü, Gazi Üi., Akara, 2 Yrd.Doç.Dr., Edüstri Mühedisliği Böl., Erciyes Üi., Kayseri, 3 Kara Harp Okulu, Sauma Bilimleri Estitüsü, Makalei geliş tarihi: Kabul tarihi:

2 gü geçtikçe gelişmekte e ayı zamada karmaşıklaşmaktadır. Bu edele güümüz e geleceği muharebe sahası, geçmiş ile kıyasladığıda hayli karmaşık e farklı olacaktır. Geleceği muharebeleride çok boyutlu harekât alaıda başarı sağlaabilmesi içi komutalar kedi etki e ilgi alaıdaki her türlü faaliyeti öcede görebilme e taktik resmi isteile ada e doğrulukta elde etme imkâıa sahip olmalıdır. Muharebe alaıdaki hareketlilik, etki e ilgi alalarıı uzaması e ateş destek asıtalarıdaki gelişmeler moder İsasız Haa Aracı (İHA) sistemlerie ola ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. 21 ici yüzyıldaki muharebe alaıda düşmaı bulmak, izlemek e düşma hareketleri hakkıda erke karar ermek zorulu hâle gelmiştir. Tekolojii çok hızlı olarak geliştiği İHA sistemleri; isalı uçaklara göre sağlamış oldukları araştırma-geliştirme e işletme gideri maliyeti; tehlikeli bölgelerde kullaıcı persoel riskii bulumaması; görüür, ses, kızıl ötesi (Ifrared, IR) e radar izlerii düşük olması gibi aatajları ile çok farklı göre e kofigürasyo yelpazesi içide üretilmekte e kullaılmaktadır. Düyada İHA ları çok değişik kullaım alaları mecuttur. Bular geel olarak keşif, gözetleme e istihbarat toplamak, hedef tespiti e teşhisi, topçu atışlarıı tazimi, hasar tespiti, hudut güeliği, mayı tarlası tespiti, elektroik harp platformu, taarruzi amaçlı silah platformu, muhabere amaçlı röle görei, gerçek zamalı bilgi aktarımı, bölgesel deetim, uyuşturucuyla mücadele, siil amaçlı b. diğer kullaımlardır (Joes, 1997: 1-76; Dixo, 2003: 1-80; Howitt e Richards, 2003: 1; Kumar, 1997: 1-34, Vijay, Shetty, Moises e Rakesh, 2008). Güümüzde pek çok ülke tarafıda İHA kullaılmakta e geliştirilmektedir. Kullaım amacıa uygu olarak çok değişik tipte İHA üretilmiştir. Elle fırlatılabile, uçak gibi bir pistte kalkıp iebile, helikopter görüümüde e kabiliyetide ola, bir roket gibi rampada fırlatıla e paraşütle haa yastığı üzerie iebile İHA lar mecuttur. İHA ları e öemli aatajları: a. Gerçek zamalı eri aktarımı imkâı sağlaması, b. Uçuş e işletme masraflarıı düşük olması, c. Pilotu düşme riskii olmaması, ç. Pilot e uçakta kayaklaa uçuş kısıtlamalarıı olmaması, 60

3 d. Düşük radar izie sahip olması edeiyle tahrip edilme olasılığıı düşük olması, e. Sistemi geelde mobil olması edeiyle hareket kabiliyetii yüksek olmasıdır. İHA, görelerie, haada kalma sürelerie, uçuş irtifalarıa e yük kapasitelerie göre çeşitli sııflara ayrılırlar. Acak geel olarak taktik e stratejik olarak sııfladırılabilirler. Taktik olalar yerel komutalar tarafıda belirli görelerde kullaılırlar; uçuş süreleri e uçuş irtifaları düşüktür. Stratejik araçlar ise geel bir harekat bölgeside göre yaparlar; uçuş süreleri e irtifaları fazladır. Bu araçları fiziksel yapıları oldukça fazla farklılık gösterebilir. 2. PROBLEMİN TANIMI Geleceği muharebe sahasıda tartışmasız yer alacak İHA sistemlerii etki kullaımı öem kazaacaktır. İstihbarat içi azgeçilmez bir öeme sahip ola İHA sistemlerii muharebe esasıda ortaya çıkacak ola hedeflere zamaıda seki e gerekli bilgii toplaması içi uçuş plaları çok dikkatli hazırlamalıdır. Plalama esasıda aracı mezili, irtifası, hedefleri yerleri, hedefleri izleeceği zama aralığı, uçak sayısı gibi kriterlere göre rotalar belirlemelidir. Tüm bu hususları özellikle çok hedef olduğuda el ile plalaması imkâsız olacaktır. Çalışmadaki problem, İHA uçuş rotasıı oluşturma problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Muharebe esasıda keşif e gözetlemesi yapılması istee okta e bölgeleri, belirli bir zama kısıtı içeriside plaa dâhil edilmesi gerekmektedir. Literatürde geiş olarak icelee bu problem zama pecereli araç rota problemi (ARP-ZP [VRPTW]) olarak taımlaır (Bodi, Golde, Assad e Ball, 1983: ). Probleme ait bilgiler e arsayımlar aşağıda özetlemiştir: Her oktaya ait zama peceresi (e erke e e geç gözetleme zamaı) olacaktır. Yai bir okta belirli bir saatte öce eya sora gözetleemeyecektir. Bu özellik o oktaı zama peceresidir. Araç sayısı belirli olacaktır. Her aracı hızı belirli e sabittir. Araçları tümü ayı türdedir. 61

4 Araçları irtifaları sabittir. GENCER-AYDOĞAN-KOCABAŞ Araçlar içi herhagi bir düşma tehdidi olmayacaktır. Araçlar tek bir üste kalkıp ayı üsse geri döeceklerdir. Kapasite sıırlaması yoktur. Görüş her zama sağlamaktadır. Operatör uçuş saati sıırlaması yoktur. Rüzgâr hariç haa durumu modele dâhil edilmemiştir. Gece uçuşları modele dâhil edilmemiştir. Yakıt kısıtı modele dâhil edilmemiştir. Arazii İHA ile yer istasyou arasıdaki eri iletişimii egellemediği arsayılmıştır. Problemi otasyoları e matematiksel modeli aşağıdaki gibidir: Notasyolar i, j : Tüm oktaları kümesi ( (i,j) A ), : Araçları kümesi ( V), ti : Zama peceresideki ilk değer, aracı ti zamaıda sora hedefte göre yapması isteir, ts : Zama peceresideki so değer, aracı ts zamaıda öce hedefte göre yapması isteir, d ij : i oktasıda j oktasıa ola uzaklıkları matrisi, y : Yol zamaı (uzaklığı araç hızıa bölümesiyle hesaplaır), M : Çok büyük bir sayı, T i : i oktasıa arış zamaı, x 0,1 tüm i, j, içi. ij Matematiksel Model MiZ i0 j0 V 1 d ij x ij (1) 62

5 V 1 j0 x ij 1 for i (i0, +1) (2) V 1 i0 x ij 1 for j (j0, +1) (3) i0 i0 j0 x ik xkj 0 for k, (4) j0 x i0 1 for (5) x 0 j 1 for (6) T i (ti) i for i (7) T i (ts) i for i (8) T i yij T j M 1 xij ) ij V ( for i, j (9) x 0 1 T i 0 for i (10) (1) umaralı deklem toplam yolu miimize etmeye çalışa amaç foksiyoudur. (2) umaralı kısıt her oktaya yalız bir rotaı eya aracı giriş yapabileceğii; (3) ise o oktada yalız bir aracı çıkış yapabileceğii belirtmektedir. Bu iki kısıt i=j=0 e i=j=+1 umaralı hedef yai üs içi geçerli değildir. (4) umaralı kısıt ise rota deamlılığıı sağlaya bir kısıttır. Eğer bir oktaya araç ulaşmışsa yie o oktada ayrılmalıdır. (5) umaralı kısıt tüm araçları merkezdeki tek üste haalamalarıı; (6) da tekrar ayı üsse geri dömelerii sağlamaktadır. Modelde tüm araçlar 0 umaralı oktada çıkar e hayali bir okta ola (+1) (dummy) umaralı oktaya 63

6 geri döerler. (7) e (8) umaralı kısıtlar zama peceresi kısıtlarıdır. Araçları zama peceresi içeriside hedefleri ziyaret etmelerii sağlarlar. 9 umaralı so kısıt ise araçları uçuş zamaıı T değişkeie atar. Deklemi sağ tarafıdaki ifade ise bu zamaı aracı uçmadığı oktalar arasıda hesaplamasıı egellemesii sağlar. Kurula model GAMS paket programı kullaılarak çözülmüştür. 3. KARAR DESTEK SİSTEMİ VE ÖRNEK ÇALIŞMA Karar destek sistemleri, yöeticiye karar ermede yardımcı ola, karmaşık aalitik modellerde e araçlarda oluşmuş, kullaıcı dostu tek bir güçlü yazılım altıda birleştirilmiş sistemlerdir. Karar destek sistemleride esas ola kararı alıması değil, kararı alımasıa destek olmaktır. Karar destek sistemleri eldeki bilgilerle problemleri aaliz edip çözmeye çalışır e karar erme süresi boyuca karar ericii erileri bulup çeşitli çözümleri deemesie imka sağlarlar. Tipik bir karar destek sistemi üç bileşede oluşur. Bular; eri yöetimi, model yöetimi e diyalog yöetimidir (Laudo e Laudo, 2002; Dhar e Stei, 1997; Marakas, 1999; Baset, Foulds e Igbaria, 1996; Desrochers, Lestra, Saelsbergh, Stougie, 1999; Nussbaum, Seulpeda, Cobia, Gaete, Parra e Cruz: 1997; Ruız, Maroto e Alcaraz: 2004). Yapıla çalışmada geliştirile KDS modeli Şekil 1 de gösterilmiştir. Kullaıcı arayüzü Delphi 4.0 (Borlad) görsel programlama dili ile yazılmış olup Widows platformuda çalışmaktadır. İsasız Haa Aracı Rota Optimizasyo Programı (İHARP) adı erile bu program kullaıcıya rahat bir eri girişi e souç işleme ortamı sağlamaktadır. Kullaıcı programa girdiğide karşısıa bir harita çıkmaktadır. Bu harita üzeride hedef oktalar e üs işaretlemekte, zama kısıtları belirtilmektedir. Daha sora sırası ile rüzgâr durumu (isteiyorsa) e araç durumu (tipi, sayısı e hızı) bilgileri girilmektedir. Tüm bu işlemler bittikte sora İHARP elideki erilerle GAMS içi model girdi dosyasıı oluşturur. Daha sora İHARP görei GAMS programıa deretmektedir. GAMS programı model dosyasıı okuyarak erile problemi optimum soucuu e karar değişkelerii değerlerii rapor dosyasıa yazarak göreii tamamlar. Daha sora bu rapor dosyası İHARP tarafıda okuur e oluşa rotalar harita üzerie işaretleerek kullaıcıya suulur. Uygulamalarda problemlere çeşitli kısıtlar ilae edilerek çözüme ulaşılmıştır. Bu kısıtlar zama peceresi, rüzgâr etkisi e araç sayısı 64

7 kısıtlarıdır. Kısıtları artması ile problemler karmaşıklaşmış e çözümü zorlaşmıştır. Bu zorluk ise özellikle işlemci zamaıı artması e optimal çözümü buluamaması şeklide ortaya çıkmaktadır. Bu kısıtları olmadığı durumlarda sezgisel yötemler ile, diğer durumlarda ise optimal yötem ile çözüme gidilmiştir. Diyalog Yöetimi GAMS çıktı raporu (rota souçları) Model Yöetimi -Rotalama içi tamsayılı programlama modeli -GAMS Girdi Ekraı -bölgesel harita -eri girdi arayüzleri Çıktı Ekraı -işaretlemiş rotalı harita Uzaklık matrisi e diğer eri Girdi e çıktı ekraları Veri Yöetimi GAMS çıktı raporu(rota souçları) Girdi Veri Bölgesel Harita Girdi eri : -Hedef Koordiatları -Zama pecereli eri -İHA erisi -Rüzgar erisi Kullaıcı -Bölgesel harita -Rotaları işaretlemiş bölgesel harita Şekil 1. Öerile KDS Modeli Çalışmada, optimal çözüm ere doğrusal programlama modeli e üç sezgisel yötem kullaılmıştır. Kullaıla sezgiseller, e yakı komşuluk sezgiseli (Rosekrats, D., Stears, R., Lewis, P.,1977), Clarke e Wright 65

8 kazaç sezgiseli (Clarke, G. e Wright, J.,1964) e tarama sezgiseli (Gillet, B.,Miller, L.,1974) dir. Sezgiseller öerile problem içi karşılaştırıldığıda, üç sezgiselde e yakı komşuluk sezgiselii, Clarke e Wright kazaç sezgiseli e tarama sezgiselie göre daha başarılı olduğu gözlemiştir. Optimal yötem ile 25 hedefe kadar ola problemler çözülmüş olup bu sayı sezgisel yötemler kullaıldığıda 100 e üstüe çıkabilmektedir. Çalışmada özellikle kullaıcıları tekik detaylarla uğraşmasıı ölemesie çalışılmış, özellikle eri girişi e souçları icelemesi basitleştirilmiştir. Kullaıcı harita üzeride hedefleri işaretlemekte, gerekli bilgileri girmekte e soucu yie ayı harita üzeride görebilmektedir. Diğer tüm hesaplamalar program tarafıda yapılmaktadır. Geliştirile İHARP programıı çalışma presibi örek bir searyoda gösterilebilir. Searyoda Ege deizideki bazı Yua adaları e Türkiye i kuzey sahilleride bilgi toplamıştır. Şekil 2 de de görüldüğü gibi harita üzeride 20 hedef okta işaretlemiştir Rüzgar Yöü Şekil 2. Hedef Noktalar 66

9 Problem gereği tüm hedeflerde geçe rota eya rotaları oluşturulması gerekmektedir. Eldeki araç sayısı kadar rota oluşturulmalıdır. Problemi çözümü soucuda elde edilmesi beklee çıktıda da hagi aracı hagi rotayı izleyerek hagi hedefleri dolaşacağı belirtilmelidir. Veri girişide sora problem tamsayılı programlama modeli GAMS ile çözülmüştür e optimal rota belirlemiştir. Belirlee optimal rota şu şekildedir: İHA #1 içi : ( ), İHA #2 içi : ( ). Şekil 3 te ise problem soucuda oluşa rota yai göre plalamasıı asıl olması gerektiği gösterilmiştir Rüzgar Yöü Şekil 3. Rota Plalaması 67

10 Çalışmada literatürde icelee pek çok çalışmada farklı olarak rüzgârı etkisi de modele dâhil edilmiştir. Haa araçları içi öemli bir faktör ola rüzgâr etkisi programa girilerek plalamaya dâhil edilebilmektedir. 4. MODELİN ETKİNLİK ANALİZİ Optimal çözümler içi büyük problemler oldukça fazla işlemci gücü gerektirmektedir. Kurula model değişik araç e hedef sayıları ile 300 Mhz Celero işlemcili bir bilgisayarda çalıştırılmış e çözüm süreleri ölçülmüştür. Bu ölçümler iki tip problem içi ayrı tablolar hâlide listelemiştir. Tablo 1 de zama peceresiz problemleri çözüm süreleri, Tablo 2 de ise zama pecereli problemleri çözüm süreleri gösterilmiş olup her tabloda 1,2,3,4 araç e 5, 10, 15, 20 e 25 hedef içi süreler ölçülmüştür. Süreler saiye cisidedir. Hedef sayısı 25 e çıktığıda çözüm süresi 5 saati geçmektedir. Bu edele 25 hedefte fazla sayıda hedef içi çözüm süresi ölçülmemiştir. Tablo 1. Zama Peceresiz Problemleri Çözüm Süreleri Hedef Sayısı Araç Sayısı ,05 0,05 0,05 0, ,15 3,19 1,32 2, ,23 146,81 2,91 16, , ,2 151, Tablo 2. Zama Pecereli Problemleri Çözüm Süreleri Hedef Sayısı Araç Sayısı ,05 0,05 0,05 0, ,15 5,71 3,35 5, , , Sezgisel yötem olarak kullaıla Clarke e Wright kazaç sezgiseli, tarama sezgiseli e e yakı komşuluk sezgiseli ile optimal soucu arasıdaki fark Tablo 3 te gösterilmiştir. Optimal yötem ile e 68

11 fazla 25 hedefli problemleri çözülebilmesi edeiyle grafikte daha fazla okta içere problemler içi optimal çözüm soucu belirtilmemiştir. Tablo 3. Optimal e Sezgisel Çözümleri Karşılaştırılması Hedef Sayısı Toplam Mesafe (Z) Optimal CW TS EYK CW:Clarke e Wright, SW: Tarama Sezgiseli, EYK: E Yakı Komşuluk Sezgiseli Tablo 3 te de alaşılacağı üzere 25 e üzeri hedefe sahip ola problemlerde sezgisel bir metot uygulaması gerekmektedir. Çalışmada icelee sezgisellerde e yakı komşuluk sezgiselii daha iyi souçlar erdiği görülmektedir. Şekil 4 te çözüm yötemlerii karşılaştırmalı grafiği görülmektedir. Çözüm Souçlarıı Karşılaştırması Toplam mesafe (Z) Nokta Sayısı Optimal Clark e Wright Tarama Sezgiseli E Yakı Komşuluk Şekil 4. Çözüm Yötemlerii Karşılaştırmalı Grafiği 69

12 Modeli değerledirilmeside göz öüe alıması gereke bir diğer husus ise hâlihazırda kullaıla yötem ile karşılaştırılması olacaktır. İsasız haa araçlarıı rota plalamasıda kullaılmakta ola herhagi bir optimizasyo programı bulumamaktadır. Gerekli plalama göreli kişi tarafıda tecrübeye dayalı olarak mauel yapılmakta e uçuş bilgisayarıa yüklemektedir. Çalışmada hazırlamış ola rota plalama yazılımıı (İHARP) etkiliğii belirlemesi maksadıyla çeşitli test problemleri hazırlamış, bu problemler ilk olarak el ile daha sora ise yazılım ile çözülmüştür. Müteakibe souçlar karşılaştırılmıştır. Hazırlaa test problemlerii bazılarıı özellikleri Tablo 4 de erilmiştir. Tablo 4. Test Problemleri Problem No Hedef Araç Rüzgar Zama Sayısı Sayısı Etkisi Kısıtları Yok Yok Var Yok Yok Var Var Var Yok Yok Tablo 5. Test Problemlerii Çözüm Souçları Çözüm Metodu Problem No Mauel Optimal CW TS EYK Km 717 Km 717 Km 724 Km 720 Km 90 S 1,24 S 0,1 S 0,1 S 0,1 S Km 734 Km 120 S 2,72 S Km 941 Km 300 S 266,71 S Km 923 Km 328 S 1352** Km 2400 Km 2331 Km 1496 Km S 0,1 S 0,1 S 0,1 S * Her kutuda üstteki bilgi toplam mesafeyi, alttaki bilgi ise çözüm süresii göstermektedir. ** Petium4 1.4Ghz işlemci ile hesaplamıştır. Test problemlerii çözümü ilk olarak mauel olarak yapılmıştır. Çözüm süresi e bulua souç ölçülmüştür. Daha sora ayı problem bilgisayarda çözülmüş e souçlar değerledirilmiştir. Bilgisayar ortamıda 70

13 sezgisel yötem ile çözülebilecek türde ola problemler uygu sezgisel metot (eya metotlar) kullaılarak da çözülmüştür. Ayrıtılı karşılaştırma Tablo 5 te erilmiştir. 5. SONUÇ VE ÖNERİLER Düyada e Türk Silahlı Kuetleride İsasız Haa Araçları (İHA) gü geçtikçe daha fazla öeme sahip olmaktadır. Gerek maliyet - etki olmaları gerekse tehlikeli bölgelerde pilot riskii bulumaması bu araçları kullaımıı artırmaktadır. Bir keşif e gözetleme asıtası olarak isasız haa araçları uzu süre haada kalma yeteeğie sahiptir. Çalışmada homoje bir filoya sahip araç rota problemi modeli kullaılmıştır. Yai farklı araçlara sahip bir filou plalaması yapılmamıştır. Farklı araçlara sahip filolar olabilmektedir. Gelecek çalışmalarda bu tip durumlar modele dâhil edilebilir. Kullaıla modelde araçlar sabit tek bir üste kalkıp tekrar ayı üsse geri dömektedirler. Gelecekte çok depolu araç rota problemi modeli kullaılarak bu durum çalışmalara dâhil edilebilir. Çalışmada, mecut durumda raster harita kullaıldığıda ayı tip harita kullaılmıştır. Gelecek çalışmalarda sayısal haritalar kullaılarak gerçek koordiatlar üzeride hesaplamalar yapılabilir. Çalışmada İHA ı uçuş irtifaları plalamaya dahil edilmemiştir. Uydu haberleşmesi kullaılmaya İHA sistemleride uçak ile yer kotrol istasyouu birbirii görmesi e arada herhagi bir egeli (dağ gibi) bulumaması gerekmektedir. Gelecek çalışmalarda görüş sahalarıı hesaplaarak irtifa plalamasıı yapılması faydalı olacaktır. Modelde tehlikeli bölgeler hesaba katılmamaktadır. Gelecek çalışmalarda harita üzerie işaretleecek ola tehlikeli bölgeler uçuşa kapatılabilir e plalamaya dâhil edilebilir. Çalışmada plalamalar diamik değildir. Yai yapıla bir pla uygulamakta ike ortaya çıka yei hedefler plalamaya dahil edilememektedir. Gelecek çalışmalarda diamik plalamalar modele dâhil edilebilir. Çalışmada optimal çözüm bir matematik model ile GAMS programıda hesaplamaktadır. Fakat çözüm süresi optimal soucu elde 71

14 edilmesi edeiyle uzamaktadır. Modelde kullaıla sezgisel yötemler haricide yei sezgiseller eya meta-sezgisel yötemler modele dahil edilebilir. Lojistik e bua bağlı olarak rotalama problemleri uygulama açısıda çok fazla gelişmekte ola bir aladır. Özellikle Silahlı Kuetlerde araçlar içi yapılacak plalamalarda sağlaa tasarruf millî geliri etki olarak kullaılması açısıda çok öemlidir. Rota plalaması e optimizasyou gelecekte yapılacak çalışmalar içi gerekli e öemli bir ala olacaktır. KAYNAKÇA Baset, C., Foulds, L. e Igbaria M., A Microcomputer-Based Decisio Support System For Vehicle Routig. Decisio Support Systems,16: Bodi, L., Golde, B., Assad, A. e Ball, M Routig ad Schedulig of Vehicles ad Crews - The State of the Art, Computers ad Opertios Research, Special Issue, 10(2): Clarke, G. e Wright, J.,1964. Schedulig of Vehicles from a Cetral Depot to a Number of Deliery Poits. Operatios Research 12(4), Desrochers, M., Lestra, J., Saelsbergh, M. e Stougie, L., Towards a Model ad Algorithm Maagemet System for Vehicle Routig ad Schedulig Problems, Decisio Support Systems, 25: Dhar, V. e Stei, R., Itelliget Decisio Support Methods: The Sciece of Kowledge Work, New Jersey :Pretice Hall. Dixo, S. R. e Wickes, C. D., Imperfect Automatio i Umaed Aerial Vehicle Flight Cotrol, (AFHD-03-17/MAAD-03-2), Saoy, IL: Istitute of Aiatio. Gillet, B. e Miller, L.,1974. A Heuristic Algorithm for the Vehicle Dispatchig Problem. Operatios Research 22, Howitt, S. L. e Richards, D., The Huma Machie Iterface for Airbore Cotrol of UAVs, 2d AIAA Umaed Systems,Techologies ad Operatios, Sa Diego, CA,1. Joes, C. A., Umaed Aerial Vehicles (UAVs) a Assessmet of Historical Operatios ad Future Possibilities (Upublished research report), Air Commad ad Staff College, Kumar, R., Tactical Recoaissace: UAVS Versus Maed Aircraft (AU/ACSC/0349/97-03 research report), Air Commad ad Staff College, Laudo, C. K. e Laudo, J. P., Maagemet Iformatio Systems. 7th Editio, New Jersey: Pretice Hall. 72

15 Marakas, G. M., Decisio Support Systems, New Jersey: Pretice Hall. Nussbaum, M., Seulpeda, M., Cobia, A., Gaete, J., Para, E. e Cruz, J., A Fuel Distributio Kowledge-Based Decisio Support System, Omega, 25: Rosekrats, D. e Stears, R. e Lewis, P.,1977. A Aalysis of Seeral Heuristics for Traelig Salesma Problem. SIAM J. Computig, 6, Ruiz, R., Maroto, C. Ve Alcara, J., A Decisio Support System for a Real Vehicle Routig Problem, Europea Joural Of Operatioal Research,153: Shetty, V.K., Sudit, M. e Nagi, R Priority-Based Assigmet ad Routig of a Fleet of Umaed Combat Aerial Vehicles, Computers & Operatios Research, 35(6):

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pamukkale Üiersitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi, Cilt 19, Sayı 2, 2013, Sayfalar 104-111 Pamukkale Üiersitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi Pamukkale Uiersity Joural of Egieerig Scieces DİNAMİK İNSANSIZ

Detaylı

ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ

ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ Öğreme Etkili Hazırlık ve Taşıma Zamalı Paralel Makieli Çizelgeleme Problemi HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ TEMMUZ 2006 CİLT 2 SAYI 4 (67-72) ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL

Detaylı

İKİ ÖLÇÜTLÜ PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: MAKSİMUM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME

İKİ ÖLÇÜTLÜ PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: MAKSİMUM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME V. Ulusal Üretim Araştırmaları Sempozyumu, İstabul Ticaret Üversitesi, 25-27 Kasım 2005 İKİ ÖLÇÜTLÜ PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: MAKSİMUM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME Tamer EREN

Detaylı

SIRA-BAĞIMLI HAZIRLIK ZAMANLI İKİ ÖLÇÜTLÜ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: TOPLAM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME. Tamer EREN a,*, Ertan GÜNER b ÖZET

SIRA-BAĞIMLI HAZIRLIK ZAMANLI İKİ ÖLÇÜTLÜ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: TOPLAM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME. Tamer EREN a,*, Ertan GÜNER b ÖZET Erciyes Üiversitesi Fe Bilimleri Estitüsü Dergisi 23 (1-2) 95-105 (2007) http://fbe.erciyes.edu.tr/ ISSN 1012-2354 SIRA-BAĞIMLI HAZIRLIK ZAMANLI İKİ ÖLÇÜTLÜ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: TOPLAM TAMAMLANMA ZAMANI

Detaylı

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA Joural of Research i Educatio ad Teachig OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA Yard.Doç.Dr. Tüli Malkoç Marmara Üiversitesi

Detaylı

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects Uşak Üiversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (2012) 5/2, 89-101 Yatırım Projeleride Kayak Dağıtımı Aalizi Bahma Alp RENÇBER * Özet Bu çalışmaı amacı, yatırım projeleride kayak dağıtımıı icelemesidir. Yatırım

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pamukkale Üiversitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi, Cilt 19, Sayı 2, 2013, Sayfalar 76-80 Pamukkale Üiversitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi Pamukkale Uiversity Joural of Egieerig Scieces TEK MAKİNELİ

Detaylı

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ İkici bölümde verileri frekas tablolarıı hazırlaması ve grafikleri çizilmesideki esas amaç; gözlemleri doğal olarak ait oldukları populasyo dağılışıı belirlemek ve dağılışı geel özelliklerii

Detaylı

Robot Navigasyonunda Potansiyel Alan Metodlarının Karşılaştırılması ve Đç Ortamlarda Uygulanması

Robot Navigasyonunda Potansiyel Alan Metodlarının Karşılaştırılması ve Đç Ortamlarda Uygulanması Robot Navigasyouda Potasiyel Ala Metodlarıı Karşılaştırılması ve Đç Ortamlarda Uygulaması Eyüp Çıar 1 Osma Parlaktua Ahmet Yazıcı 3 1, Elektrik-Elektroik Mühedisliği Bölümü, Eskişehir Osmagazi Üiversesi,

Detaylı

Öğrenme Etkili Tam Zamanında Çizelgeleme Problemi Ve KOBĐ de Uygulama

Öğrenme Etkili Tam Zamanında Çizelgeleme Problemi Ve KOBĐ de Uygulama It.J.Eg.Research & Developmet,Vol.,No.2,Jue 2009 Öğreme Etkili Tam Zamaıda Çizelgeleme Problemi Ve KOBĐ de Uygulama 29 Mesut emil ĐŞLER a, Bilal TOKLU b, Veli ÇELĐK c, Süleyma ERSÖZ d a-devlet Malzeme

Detaylı

Mekânsal Karar Problemleri İçin Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Analizinin Bütünleştirilmesi: TOPSIS Yöntemi

Mekânsal Karar Problemleri İçin Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Analizinin Bütünleştirilmesi: TOPSIS Yöntemi Mekâsal Karar Problemleri İçi Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Aalizii Bütüleştirilmesi: TOPSIS Yötemi Derya Öztürk Odokuz Mayıs Üiversitesi Harita Mühedisliği Bölümü, 55139 Samsu. dozturk@omu.edu.tr

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.tekolojikarastirmalar.com e-issn:134-4141 Makie Tekolojileri Elektroik Dergisi 28 (3) 41-48 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Düşük Sıcak Kayaklı Isı Pompaları Eerji Maliyet Aalizi Özet Murat KAYA Hitit

Detaylı

NİĞDE İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ WIND ENERGY POTENTIAL OF NIGDE PROVINCE

NİĞDE İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ WIND ENERGY POTENTIAL OF NIGDE PROVINCE Niğde Üiersitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi, Cilt 1, Sayı, (1), 37-47 NİĞDE İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Uğur YILDIRIM 1,* Yauz GAZİBEY, Afşi GÜNGÖR 1 1 Makie Mühedisliği Bölümü, Mühedislik Fakültesi,

Detaylı

İstanbul Göztepe Bölgesinin Makine Öğrenmesi Yöntemi ile Rüzgâr Hızının Tahmin Edilmesi

İstanbul Göztepe Bölgesinin Makine Öğrenmesi Yöntemi ile Rüzgâr Hızının Tahmin Edilmesi Makie Tekolojileri Elektroik Dergisi Cilt: 8, No: 4, 011 (75-80) Electroic Joural of Machie Techologies Vol: 8, No: 4, 011 (75-80) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.tekolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

El Hareketini Takip Eden Vinç Sisteminin Giriş Şekillendirici Denetimi

El Hareketini Takip Eden Vinç Sisteminin Giriş Şekillendirici Denetimi Karaelmas Fe ve Mühedislik Dergisi / Karaelmas Sciece ad Egieerig Joural 3 (2), 43-47, 2013 Karaelmas Sciece ad Egieerig Joural Joural home page: http://fbd.beu.edu.tr Araştırma Makalesi El Hareketii Takip

Detaylı

TAMSAYILI PROGRAMLAMADA DAL KESME YÖNTEMİ VE BİR EKMEK FABRİKASINDA OLUŞTURULAN ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİNE UYGULANMASI

TAMSAYILI PROGRAMLAMADA DAL KESME YÖNTEMİ VE BİR EKMEK FABRİKASINDA OLUŞTURULAN ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİNE UYGULANMASI Uludağ Üiversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt XXIV, Sayı 1, 2005, s. 101-114 TAMSAYILI PROGRAMLAMADA DAL KESME YÖNTEMİ VE BİR EKMEK FABRİKASINDA OLUŞTURULAN ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİNE

Detaylı

Düzce Üniversitesi yunusbicen@duzce.edu.tr. Kocaeli Üniversitesi faruk.aras@kocaeli.edu.tr. Kocaeli Üniversitesi hasbi@kocaeli.edu.tr.

Düzce Üniversitesi yunusbicen@duzce.edu.tr. Kocaeli Üniversitesi faruk.aras@kocaeli.edu.tr. Kocaeli Üniversitesi hasbi@kocaeli.edu.tr. Akıllı Şebekelerde Çoklu-Etme Sistemleri ve Arıza Taılama: Güç Trasformatörü Uygulaması Multiaget Systems i Smart Grids ad Fault Diagostics: Power Trasformer Applicatio Yuus Biçe, Faruk Aras 2, Hasbi Đsmailoğlu

Detaylı

ON THE TRANSFORMATION OF THE GPS RESULTS

ON THE TRANSFORMATION OF THE GPS RESULTS Niğde Üiversitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi, Cilt 6 Sayı -, (00), 7- GPS SONUÇLARININ DÖNÜŞÜMÜ ÜZERİNE BİR İNCELEME Meti SOYCAN* Yıldız Tekik Üiversitesi, İşaat Fakültesi, Jeodezi Ve Fotogrametri Mühedisliği

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 23, Sayı: 4, 2009 43 ÜRETİM PLANLAMA VE İŞ YÜKLEME METOTLARI

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 23, Sayı: 4, 2009 43 ÜRETİM PLANLAMA VE İŞ YÜKLEME METOTLARI Atatürk Üiversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 23, Sayı: 4, 2009 43 ÜRETİM PLANLAMA VE İŞ YÜKLEME METOTLARI Osma DEMİRDÖĞEN (*) Dilşad GÜZEL (**) Özet: Üretim plalama süreci, üretim öcesideki

Detaylı

20 (1), 109-115, 2008 20(1), 109-115, 2008. kakilli@marmara.edu.tr

20 (1), 109-115, 2008 20(1), 109-115, 2008. kakilli@marmara.edu.tr Fırat Üiv. Fe ve Müh. il. Dergisi Sciece ad Eg. J of Fırat Uiv. 0 (), 09-5, 008 0(), 09-5, 008 Harmoikleri Reaktif Güç Kompazasyo Sistemlerie Etkilerii İcelemesi ve Simülasyou da KKİİ, Koray TUNÇP ve Mehmet

Detaylı

ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI

ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI TMMOB Harita ve Kadastro Mühedisleri Odası 13. Türkiye Harita Bilimsel ve Tekik Kurultayı 18 22 Nisa 2011, Akara ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI

Detaylı

MATLAB VE ASP.NET TABANLI WEB ARAYÜZÜ KULLANILARAK DOĞRUSAL OLMAYAN SİSTEMLERİN ANALİZİ

MATLAB VE ASP.NET TABANLI WEB ARAYÜZÜ KULLANILARAK DOĞRUSAL OLMAYAN SİSTEMLERİN ANALİZİ Gazi Üiv. Müh. Mim. Fak. Der. Joural of the Faculty of Egieerig ad Architecture of Gazi Uiversity Cilt 27, No 4, 795-806, 2012 Vol 27, No 4, 795-806, 2012 MATLAB VE ASP.NET TABANLI WEB ARAYÜZÜ KULLANILARAK

Detaylı

Veteriner İlaçları Satış Yetkisinin Veteriner Hekimliği Açısından Değerlendirilmesi: II. İlaç Satış Yetkisinin Vizyon ve Bilanço Üzerine Etkileri [1]

Veteriner İlaçları Satış Yetkisinin Veteriner Hekimliği Açısından Değerlendirilmesi: II. İlaç Satış Yetkisinin Vizyon ve Bilanço Üzerine Etkileri [1] Kafkas Uiv Vet Fak Derg 6 ():, 00 DOI:0./kvfd.00.6 RESEARCH ARTICLE Veterier İlaçları Satış Yetkisii Veterier Hekimliği Açısıda Değerledirilmesi: II. İlaç Satış Yetkisii Vizyo ve Bilaço Üzerie Etkileri

Detaylı

Tahmin Edici Elde Etme Yöntemleri

Tahmin Edici Elde Etme Yöntemleri 6. Ders Tahmi Edici Elde Etme Yötemleri Öceki derslerde ve ödevlerde U(0; ) ; = (0; ) da¼g l m da, da¼g l m üst s r ola parametresi içi tahmi edici olarak : s ra istatisti¼gi ve öreklem ortalamas heme

Detaylı

TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR

TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Kümeler ve Foksiyolar A ı bir elemaıa B i yalız bir elemaıı eşleye bağıtıya bir foksiyo deir. f : A B, Domf = U A ve ragef B dir. Taım 1.1.1. f : A B foksiyou içi V A olsu.

Detaylı

AFYONKARAHİSAR İLİ YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ. Ziya DEMİRKOL 1 Mehmet ÇUNKAŞ 2

AFYONKARAHİSAR İLİ YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ. Ziya DEMİRKOL 1 Mehmet ÇUNKAŞ 2 S.Ü. Müh. Bilim ve Tek. Derg., c.2, s.1, 2014 Selcuk Uiv. J. Eg. Sci. Tech., v.2,.1, 2014 ISSN: 2147-9364 (Elektroik) AFYONKARAHİSAR İLİ YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ Ziya DEMİRKOL 1 Mehmet ÇUNKAŞ 2

Detaylı

MADENCİLİK YATIRIM PROJELERİNİN SOSYAL KARLILIK ANALİZİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ

MADENCİLİK YATIRIM PROJELERİNİN SOSYAL KARLILIK ANALİZİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ MADENCİLİK, Cilt 42, Sayı 3, Sayfa 25-30, Eylül 2003 Vol. 42, No. 3, pp 25-30, September 2003 MADENCİLİK YATIRIM PROJELERİNİN SOSYAL KARLILIK ANALİZİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ Appraisal of Miig Ivestmet Projects

Detaylı

ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİ İLE İLKOKUL SEÇİMİ

ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİ İLE İLKOKUL SEÇİMİ Marmara Üiversitesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2008, CİLT XXIV, SAYI 1 ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİ İLE İLKOKUL SEÇİMİ Yrd.Doç.Dr. Üal H. ÖZDEN * ÖZET Aalitik hiyerarşi yötemi (AHY) karar almada, bir kişii veya

Detaylı

The Determination of Food Preparation and Consumption of the Working and Non-Working Women in Samsun

The Determination of Food Preparation and Consumption of the Working and Non-Working Women in Samsun Research Turkish Joural of Family Medicie & Primary Care www.tjfmpc.com The Determiatio of Food Preparatio ad Cosumptio of the Workig ad No-Workig Wome i Samsu Samsu İlide, ve Kadıları, Evde Besi Hazırlama

Detaylı

BASAMAK ATLAYARAK VEYA FARKLI ZIPLAYARAK İLERLEME DURUMLARININ SAYISI

BASAMAK ATLAYARAK VEYA FARKLI ZIPLAYARAK İLERLEME DURUMLARININ SAYISI Projesii Kousu: Bir çekirgei metre, metre veya 3 metre zıplayarak uzuluğu verile bir yolu kaç farklı şekilde gidebileceği ya da bir kişii veya (veya 3) basamak atlayarak basamak sayısı verile bir merdivei

Detaylı

Obje Tabanlı Sınıflandırma Yöntemi ile Tokat İli Uydu Görüntüleri Üzerinde Yapısal Gelişimin İzlenmesi

Obje Tabanlı Sınıflandırma Yöntemi ile Tokat İli Uydu Görüntüleri Üzerinde Yapısal Gelişimin İzlenmesi Obje Tabalı Sııfladırma Yötemi ile Tokat İli Uydu Görütüleri Üzeride Yapısal Gelişimi İzlemesi İlker GÜNAY 1 Ahmet DELEN 2 Mahmut HEKİM 3 1 Gaziosmapaşa Üiversitesi, Mühedislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi,

Detaylı

MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ

MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ Mustafa ÖZDEMİR İ. Cem PARMAKSIZOĞLU ÖZET Düya çapıda rekabeti ö plaa çıktığı bu gükü şartlarda, e gelişmiş ürüü, e kısa sürede, e ucuza üretmek veya ilk yatırım ve işletme

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

PERİYODİK OPSİYONLU YENİLEME MODELİ PARAMETRELERİNİN SİMÜLASYON YARDIMIYLA BELİRLENMESİ

PERİYODİK OPSİYONLU YENİLEME MODELİ PARAMETRELERİNİN SİMÜLASYON YARDIMIYLA BELİRLENMESİ 46 PERİYODİK OPSİYONLU YENİLEME MODELİ PARAMETRELERİNİN SİMÜLASYON YARDIMIYLA BELİRLENMESİ ÖZET Arş. Gör. İbrahim Zeki AKYURT Arş. Gör. Emrah ÖNDER Birçok işletme tarafıda stok politikası olarak, düşük

Detaylı

HALL ETKİLİ AKIM TRANSFORMATÖRÜNÜN SPEKTRAL VE İSTATİSTİKSEL ANALİZİ

HALL ETKİLİ AKIM TRANSFORMATÖRÜNÜN SPEKTRAL VE İSTATİSTİKSEL ANALİZİ ISSN:306-3 e-joural of New World Scieces Academy 2008, Volume: 3, Number: 2 Article Number: A0075 NATURAL AND APPLIED SCIENCES ELECTRIC AND ELECTRONIC ENGINEERING BİR Received: September 2007 Accepted:

Detaylı

İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 17 Şubat 01 CUMA Resmî Gazete Sayı : 807 TEBLİĞ Bilgi Tekolojileri ve İletişim Kurumuda: İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

Sigma 31, 128-140, 2013

Sigma 31, 128-140, 2013 Joural of Egieerig ad Natural Scieces Mühedislik ve Fe Bilimleri Dergisi Research Article / Araştırma Makalesi FUZZY CRITICAL PATH ANALYSIS Sigma 31, 128-140, 2013 Ömer ATLI 1, Cegiz KAHRAMAN 2 1 Hava

Detaylı

NETCAD e-bldy Bilgiye Dayalı Yerel Yönetim

NETCAD e-bldy Bilgiye Dayalı Yerel Yönetim NETCAD e-bldy Bilgiye Dayalı Yerel Yöetim Firma taıtımı NETCAD ; Ulusal CAD & GIS Çözümleri A.Ş. tarafıda 1989 yılıda geliştirilmeye başlamış, 20 yılı aşkı süredir kamu ve özel sektör ihtiyaçlarıı karşılaya,

Detaylı

TĐCARĐ MATEMATĐK - 5.2 Bileşik Faiz

TĐCARĐ MATEMATĐK - 5.2 Bileşik Faiz TĐCARĐ MATEMATĐK - 5 Bileşik 57ÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER: Örek 57: 0000 YTL yıllık %40 faiz oraıyla yıl bileşik faiz ile bakaya yatırılmıştır Bu paraı yılı souda ulaşacağı değer edir? IYol: PV = 0000 YTL = PV (

Detaylı

Üç Boyutlu Bilgisayar Grafikleri

Üç Boyutlu Bilgisayar Grafikleri 1. Üç Boyutlu Nese Taımlama Yötemleri Bilgisayar grafikleride üç boyutlu eseleri taımlamak içi birçok yötem geliştirilmiştir. Hagi taımlama yötemi avatajlı olduğu üç boyutlu uygulamaı amaç ve gereksiimleri,

Detaylı

PLC CİHAZI İLE SERADA SICAKLIK VE NEM KONTROLÜNÜN PID DENETLEYİCİYLE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ

PLC CİHAZI İLE SERADA SICAKLIK VE NEM KONTROLÜNÜN PID DENETLEYİCİYLE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ PL İHAZI İLE SERAA SIAKLIK VE NEM KONTROLÜNÜN PI ENETLEYİİYLE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ M.egiz TAPLAMAIOĞLU 1 Ali SAYGIN 2 Evre EĞİRMENİ 3 em TEZAN 4 1,3,4 Elektrik-Elektroik Mühedisliği Bölümü Mühedislik Mimarlık

Detaylı

ÜSTEL VE Kİ-KARE DAĞILIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN SİMULASYON İLE ÜRETİLEN RANDOM SAYILARLA GÖSTERİLMESİ

ÜSTEL VE Kİ-KARE DAĞILIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN SİMULASYON İLE ÜRETİLEN RANDOM SAYILARLA GÖSTERİLMESİ C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 4, Sayı, 3 97 ÜSTEL VE Kİ-KARE DAĞILIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN SİMULASYON İLE ÜRETİLEN RANDOM SAYILARLA GÖSTERİLMESİ Yalçı KARAGÖZ Cumhuriyet Üiversitesi

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.tekolojikarastirmalar.com ISSN:34-44 Makie Tekolojileri Elektroik Dergisi 7 () 35-4 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Polivili Klorür (Pvc) Malzemeleri Sıcaklığa Bağlı Titreşim Özelliklerii Đcelemesi

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ 4. HAFTA ISF44 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ PARANIN ZAMAN DEĞERİ VE GETİRİ ÇEŞİTLERİ Doç. Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 2 Paraı Zama Değeri Paraı Zama Değeri Yatırım

Detaylı

DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY OPTİMİZASYONU VE İMKB VERİLERİNE UYGULANMASI ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY OPTİMİZASYONU VE İMKB VERİLERİNE UYGULANMASI ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY OPTİMİZASYONU VE İMKB VERİLERİNE UYGULANMASI ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Filiz KARDİYEN (*) Özet: Portföy seçim problemi içi klasik bir yaklaşım ola karesel programlama yötemi,

Detaylı

METAL MATRİSLİ DAİRESEL DELİKLİ KOMPOZİT LEVHALARDA ARTIK GERİLMELERİN ANALİZİ

METAL MATRİSLİ DAİRESEL DELİKLİ KOMPOZİT LEVHALARDA ARTIK GERİLMELERİN ANALİZİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K Bİ L İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 1999 : 5 : -3 : 141-146

Detaylı

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 04

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 04 İşaat projelerii içi fiasal ve ekoomik aaliz yötemleri İşaat projeleri içi temel maliyet kavramları Yaşam boyu maliyet: Projei kafamızda şekillemeye başladığı ada itibare başlayıp kullaım ömrüü tamamlayaa

Detaylı

AKIŞKAN BORUSU ve VANTİLATÖR DENEYİ

AKIŞKAN BORUSU ve VANTİLATÖR DENEYİ AKIŞKA BORUSU ve ATİLATÖR DEEYİ. DEEYİ AMACI a) Lüle ile debi ölçmek, b) Dairesel kesitli bir borudaki türbülaslı akış şartlarıda hız profili ve eerji kayıplarıı deeysel olarak belirlemek ve literatürde

Detaylı

WEIBULL DAĞILIM PARAMETRELERİNİ BELİRLEME METODLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

WEIBULL DAĞILIM PARAMETRELERİNİ BELİRLEME METODLARININ KARŞILAŞTIRILMASI VII. Ulusal Temiz Eerji Sempozyumu, UTES 008 7-9 Aralı 008, İstabul WEIBULL DAĞILIM PARAMETRELERİNİ BELİRLEME METODLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Seyit Ahmet AKDAĞ, Öder GÜLER İstabul Tei Üiversitesi, Eerji

Detaylı

İSTATİSTİK 2. Tahmin Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI. aysecagli@beykent.edu.tr

İSTATİSTİK 2. Tahmin Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI. aysecagli@beykent.edu.tr İSTATİSTİK 2 Tahmi Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI aysecagli@beyket.edu.tr İstatistik yötemler İstatistik yötemler Betimsel istatistik Çıkarımsal istatistik Tahmi Hipotez testleri Nokta tahmii Aralık

Detaylı

Üniversite Sistem Odası Kurulumu: Gazi Üniversitesi Örneği

Üniversite Sistem Odası Kurulumu: Gazi Üniversitesi Örneği Üiversite Sistem Odası Kurulumu: Gazi Üiversitesi Öreği Murat Dörterler ¹, Vilda Ateş², Mustafa Açıkgöz ³ ¹, ², ³ Gazi Üiversitesi, Bilgi İşlem Daire Başkalığı, Akara dorterler@gazi.edu.tr, vates@gazi.edu.tr,

Detaylı

PLM. MSI Dergisi nin Kasım. Savunma ve Havacılık Sanayileri için Çağdaş Bir Yönetişim ve İnovasyon Ortamı: Bölüm VI

PLM. MSI Dergisi nin Kasım. Savunma ve Havacılık Sanayileri için Çağdaş Bir Yönetişim ve İnovasyon Ortamı: Bölüm VI Savuma ve Havacılık Saayileri içi Çağdaş Bir Yöetişim ve İovasyo Ortamı: Bölüm VI PLM 56 PLM (Product Lifecycle Maagemet / Ürü Yaşam Dögüsü Yöetimi) i felsefesi, vizyou ve faydalarıı alattığımız bu yazı

Detaylı

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE ANALİTİK BİR YAKLAŞIM

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE ANALİTİK BİR YAKLAŞIM V. Ulusal Üretim Araştırmaları Sempozyumu, İstabul Ticaret Üiversitesi, 5-7 Kasım 005 TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE ANALİTİK BİR YAKLAŞIM Mustafa ÜNÜVAR Dokuz Eylül Üiversitesi Özet Firmaları karşı karşıya

Detaylı

DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME Uğur SAYNAK ve Alp KUŞTEPELİ Elektrik-Elektroik Mühedisliği Bölümü İzmir Yüksek Tekoloji Estitüsü, 35430, Urla, İZMİR e-posta: ugursayak@iyte.edu.tr e-posta:

Detaylı

Seyahat ve Turizm Araştırmaları Dergisi, Güz 2008

Seyahat ve Turizm Araştırmaları Dergisi, Güz 2008 Seyahat ve Turizm Araştırmaları Dergisi, Güz 2008 Aalitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yötemiyle Tedarikçi Seçimii Etkileye Faktörleri Öem Düzeylerii Belirlemesi: Otel İşletmeleride Bir Araştırma Lütfi ATAY*

Detaylı

BORU HATTI AKIM HARĐTACISI

BORU HATTI AKIM HARĐTACISI BORU HATTI AKIM HARĐTACISI Koum Yeraltı borularıı yerii tam olarak bulma, hatları deriliklerii saptama ve izolasyo hatalarıı gidermek içi tasarlamış bir cihazdır. Kayıt 1000 adet PCM değerii ve koum ölçülerii

Detaylı

Ders ile İlgili Önemli Bilgiler

Ders ile İlgili Önemli Bilgiler YZM5604 Bilgi Güveliği Yöetimi 5 Ekim 2015-2. Hafta Dr. Orha Gökçöl Bahçeşehir Üiversitesi, Fe Bilimleri Estitüsü Bilgi Tekolojileri Yüksek Lisas Programı Ders ile İlgili Öemli Bilgiler Ders saatleri :

Detaylı

BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI

BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI The Turkish Olie Joural of Educatioal Techology TOJET July 2005 ISSN: 106521 volume Issue Article 16 BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI Yard. Doç. Dr. Bahadti RÜZGAR Marmara

Detaylı

A dan Z ye FOREX. Invest-AZ 2014

A dan Z ye FOREX. Invest-AZ 2014 A da Z ye FOREX Ivest-AZ 2014 Adres Telefo E-mail Url : Büyükdere Caddesi, Özseze ş Merkezi, C Blok No:126 Esetepe, Şişli, stabul : 0212 238 88 88 (Pbx) : bilgi@ivestaz.com.tr : www.ivestaz.com.tr Yap

Detaylı

Doç. Dr. M. Mete DOĞANAY Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

Doç. Dr. M. Mete DOĞANAY Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ TAHVİL DEĞERLEMESİ Doç. Dr. M. Mee DOĞANAY Prof. Dr. Ramaza AKTAŞ 1 İçerik Tahvil ve Özellikleri Faiz Oraı ve Tahvil Değeri Arasıdaki İlişki Tahvili Geiri Oraı ve Vadeye Kadar Geirisi Faiz Oraı Riski Verim

Detaylı

3D NESNE MODELLEMEYE YÖNELİK LAZERLİ BİR TARAYICI SİSTEMİN TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ

3D NESNE MODELLEMEYE YÖNELİK LAZERLİ BİR TARAYICI SİSTEMİN TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ D NESNE MODELLEMEYE YÖNELİK LAZERLİ BİR TARAYICI SİSTEMİN TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ Erka BEŞDOK Bilal KASAP Jeodei ve Fotogrametri Mühedisliği Bölümü Mühedislik Fakültesi ve Bilgisayar Müh. ABD, Fe

Detaylı

Ki- kare Bağımsızlık Testi

Ki- kare Bağımsızlık Testi PARAMETRİK OLMAYAN İSTATİSTİKSEL TEKNİKLER Prof. Dr. Ali ŞEN Ki- kare Bağımsızlık Testi Daha öceki bölümlerde ölçümler arasıdaki ilişkileri asıl iceleeceğii gördük. Acak sıklıkla ilgileile veriler ölçüm

Detaylı

ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE KREDİ DERECELENDİRME ANALİZİ ÜZERİNE BİR MODEL ÖNERİSİ

ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE KREDİ DERECELENDİRME ANALİZİ ÜZERİNE BİR MODEL ÖNERİSİ ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE KREDİ DERECELENDİRME ANALİZİ ÜZERİNE BİR MODEL ÖNERİSİ Doç. Dr. Göktuğ Cek AKKAYA Dokuz Eylül Üiversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü cek.akkaya@deu.edu.tr

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makie Mühedisliği Bölümü 1 STAJLAR: Makie Mühedisliği Bölümü öğrecileri, öğreim süreleri boyuca 3 ayrı staj yapmakla yükümlüdürler. Bularda ilki üiversite içide e fazla 10 iş güü süreli

Detaylı

KİMYASAL DENGE (GİBBS SERBEST ENERJİSİ MİNİMİZASYONU) MODELLEMESİ

KİMYASAL DENGE (GİBBS SERBEST ENERJİSİ MİNİMİZASYONU) MODELLEMESİ KİMYASAL DENGE (GİBBS SERBEST ENERJİSİ MİNİMİZASYONU) MODELLEMESİ M. Turha ÇOBAN Ege Üiversitesi, Mühedislik Fakultesi, Makie Mühedisliği Bölümü, Borova, İZMİR Turha.coba@ege.edu.tr Özet: Kimyasal degei

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ 8. HAFTA ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ PORTFÖY YÖNETİMİ II Doç.Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr Geleeksel Portföy Yaklaşımı, Bu yaklaşıma göre portföy bir bilim değil,

Detaylı

LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ

LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ Sıra No Parametre 1 Kişisel Soluabilir Tozları Kosatrasyou 2 İşyeri Ortamı

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN VE MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 7 Sayı: 3 s. 1-21 Ekim 2005

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN VE MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 7 Sayı: 3 s. 1-21 Ekim 2005 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN VE MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 7 Sayı: 3 s. -2 Ekim 2005 FRAKTAL GÖRÜNTÜ SIKIŞTIRMADA HASH FONKSİYONLARINA DAYANAN YENİ BİR SINIFLANDIRMA YÖNTEMİ (A NEW CLASSIFICATION METHOD

Detaylı

3. Bölüm Paranın Zaman Değeri. Prof. Dr. Ramazan AktaĢ

3. Bölüm Paranın Zaman Değeri. Prof. Dr. Ramazan AktaĢ 3. Bölüm Paraı Zama Değeri Prof. Dr. Ramaza AktaĢ Amaçlarımız Bu bölümü tamamladıkta sora aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiiz: Paraı zama değeri kavramıı alaşılması Faiz türlerii öğremek

Detaylı

Heterojen Araç Filolu Eş Zamanlı Dağıtım-Toplamalı Araç Rotalama Problemi İçin Bir Karar Destek Sistemi

Heterojen Araç Filolu Eş Zamanlı Dağıtım-Toplamalı Araç Rotalama Problemi İçin Bir Karar Destek Sistemi International Journal of Research and Development, Vol.3, No.1, January 2011 11 Heteroen Araç Filolu Eş Zamanlı Dağıtım-Toplamalı Araç Rotalama Problemi İçin Bir Karar Destek Sistemi Suna ÇETİN, Emre ÖZKÜTÜK

Detaylı

DERGİDEN. FİGES İLERİ MÜHENDİSLİK VE ARGE TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ 2013-3 / Sayı: 3 (Ekim-Kasım-Aralık 2013) ISSN: 2147-9550

DERGİDEN. FİGES İLERİ MÜHENDİSLİK VE ARGE TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ 2013-3 / Sayı: 3 (Ekim-Kasım-Aralık 2013) ISSN: 2147-9550 DERGİDEN FİGES İLERİ MÜHENDİSLİK VE ARGE TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ 2013-3 / Sayı: 3 (Ekim-Kasım-Aralık 2013) ISSN: 2147-9550 FİGES A.Ş. Adıa Sahibi Yöetim Kurulu Başkaı Dr. Tarık Öğüt Sorumlu Yazı İşleri Müdürü

Detaylı

BAĞLAMA MADDELERİ VE SIZINTI ACİL DURUM ÜRÜNLERİ TEDBİR VE TEHLİKELİ MADDE KULLANIMINA YÖNELİK ACİL DURUM KILAVUZU

BAĞLAMA MADDELERİ VE SIZINTI ACİL DURUM ÜRÜNLERİ TEDBİR VE TEHLİKELİ MADDE KULLANIMINA YÖNELİK ACİL DURUM KILAVUZU BAĞLAMA MADDELERİ VE SIZINTI ACİL DURUM ÜRÜNLERİ TEDBİR VE TEHLİKELİ MADDE KULLANIMINA YÖNELİK ACİL DURUM KILAVUZU BAĞLAMA MADDELERİ / EMİCİLERİ / SIZINTI YÖNETİMİ Yağ, bezi, dizel, kimyasal, asit, alkali

Detaylı

Kırsal Kalkınma için IPARD Programı ndan Sektöre BÜYÜK DESTEK

Kırsal Kalkınma için IPARD Programı ndan Sektöre BÜYÜK DESTEK KAPAK KONUSU Kırsal Kalkıma içi IPARD Programı da Sektöre BÜYÜK DESTEK Kırsal Kalkıma (IPARD) Programı Kırmızı Et Üretimi ve Et Ürülerii İşlemesi ve Pazarlaması alalarıda gerçekleştirilecek yatırımları

Detaylı

HAFİF SÖNÜMLEMELİ ESNEK SİSTEMLERİN GİRDİ KOMUTU BİÇİMLENDİRME TEKNİĞİ İLE ARTIK TİTREŞİMLERİNİN AZALTILMASI

HAFİF SÖNÜMLEMELİ ESNEK SİSTEMLERİN GİRDİ KOMUTU BİÇİMLENDİRME TEKNİĞİ İLE ARTIK TİTREŞİMLERİNİN AZALTILMASI 1. Ulusal Makie Teorisi Sempozyumu UMTS005 HAFİF SÖNÜMLEMELİ ESNEK SİSTEMLERİN GİRDİ KOMUTU BİÇİMLENDİRME TEKNİĞİ İLE ARTIK TİTREŞİMLERİNİN AZALTILMASI Sadetti KAPUCU, Mahmut KAPLAN Gaziatep Üiversitesi,

Detaylı

KURUMSAL KAYNAK PLANLAMASI SİSTEMLERİNİN BULANIK AHP VE BULANIK MOORA YÖNTEMLERİYLE SEÇİMİ: ÜRETİM SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

KURUMSAL KAYNAK PLANLAMASI SİSTEMLERİNİN BULANIK AHP VE BULANIK MOORA YÖNTEMLERİYLE SEÇİMİ: ÜRETİM SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA Celal Bayar Üiversitesi CBÜ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ Yıl : 2013 Cilt :11 Sayı :2 KURUMSAL KAYNAK PLANLAMASI SİSTEMLERİNİN BULANIK AHP VE BULANIK MOORA YÖNTEMLERİYLE SEÇİMİ: ÜRETİM SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

Detaylı

SEROLOJİK ÖRNEKLEME EL KİTABI. AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI

SEROLOJİK ÖRNEKLEME EL KİTABI. AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI 1/9 Hazırlaya Oaylaya Yürürlük Tarihi Revizyo Tarihi Mehmet ÜVEY Mehmet ÜVEY 06.04.2011 05.06.2014 Gözde Geçire Gözde

Detaylı

HVAC SİSTEMLERİNDE AÇ-KAPA ve BULANIK MANTIK KONTROLÜN KIYASLAMALI OLARAK İNCELENMESİ

HVAC SİSTEMLERİNDE AÇ-KAPA ve BULANIK MANTIK KONTROLÜN KIYASLAMALI OLARAK İNCELENMESİ 11 ULUSAL TESİSAT MÜHENDİSLİĞİ KONGRESİ 17/20 NİSAN 2013/İZMİR _ 1729 HVAC SİSTEMLERİNDE AÇ-KAPA ve BULANIK MANTIK KONTROLÜN KIYASLAMALI OLARAK İNCELENMESİ Şahi YİĞİT Kadir BÜYÜKÖZKAN Fati SÖNMEZ Burha

Detaylı

KALİTE KONTROLDE ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN DEĞİŞKEN OLMASI DURUMUNDA p KONTROL ŞEMALARININ OLUŞTURULMASI

KALİTE KONTROLDE ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN DEĞİŞKEN OLMASI DURUMUNDA p KONTROL ŞEMALARININ OLUŞTURULMASI İstabul Ticaret Üiversitesi Fe Bilimleri Dergisi Yıl: 5 Sayı:10 Güz 2006/2 s 65-80 KALİTE KONTROLDE ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN DEĞİŞKEN OLMASI DURUMUNDA p KONTROL ŞEMALARININ OLUŞTURULMASI İrfa ERTUĞRUL *,

Detaylı

LOGARİTMİK ORTAM FİLTRELERİNİN SİSTEMATİK SENTEZİ

LOGARİTMİK ORTAM FİLTRELERİNİN SİSTEMATİK SENTEZİ .C. PAMUKKALE ÜNİERSİESİ FEN BİLİMLERİ ENSİÜSÜ LOGARİMİK ORAM FİLRELERİNİN SİSEMAİK SENEZİ Şaziye SURA YLMAZ Yükek Lia ezi DENİZLİ 5 LOGARİMİK ORAM FİLRELERİNİN SİSEMAİK SENEZİ Pamukkale Üiveritei Fe Bilimleri

Detaylı

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkaı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ ARAŞTIRMADA PLANLAMA VE ÇÖZÜMLEME (03-09 Ocak 014 Y.ÇELİK) Araştırma Süreci (The research

Detaylı

MAK312 ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME OTOMATİK KONTROL LABORATUARI 1. Elektriksel Ölçümler ve İşlemsel Kuvvetlendiriciler

MAK312 ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME OTOMATİK KONTROL LABORATUARI 1. Elektriksel Ölçümler ve İşlemsel Kuvvetlendiriciler MAK32 ÖLÇME ve DEĞELENDİME OTOMATİK KONTOL LABOATUAI Elektriksel Ölçümler ve İşlemsel Kuvvetlediriciler AMAÇLA:. Multimetre ile direç, gerilim ve akım ölçümleri, 2. Direç ölçümüde belirsizlik aalizii yapılması

Detaylı

DENEYĐN AMACI: Bu deneyin amacı MOS elemanların temel özelliklerini, n ve p kanallı elemanların temel uygulamalarını öğretmektir.

DENEYĐN AMACI: Bu deneyin amacı MOS elemanların temel özelliklerini, n ve p kanallı elemanların temel uygulamalarını öğretmektir. DENEY NO: 7 MOSFET ÖLÇÜMÜ ve UYGULAMALARI DENEYĐN AMACI: Bu deeyi amacı MOS elemaları temel özelliklerii, ve p kaallı elemaları temel uygulamalarıı öğretmektir. DENEY MALZEMELERĐ Bu deeyde 4007 MOS paketi

Detaylı

MERMER BLOK KESİM YÖNTEMLERİNİN BULANIK TOPSIS YÖNTEMİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ. Evaluation of Marble Extraction Methods By Using Fuzzy Topsis Method

MERMER BLOK KESİM YÖNTEMLERİNİN BULANIK TOPSIS YÖNTEMİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ. Evaluation of Marble Extraction Methods By Using Fuzzy Topsis Method Madecilik, Cilt 46, Sayı 3, Sayfa 9-, Eylül 007 Vol.46, No.3, pp 9-, September 007 MERMER BLOK KESİM YÖNTEMLERİNİN BULANIK TOPSIS YÖNTEMİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ Evaluatio of Marble Extractio Methods By Usig

Detaylı

ÖNCE DAĞIT SONRA TOPLA

ÖNCE DAĞIT SONRA TOPLA YA/EM 2007 Dokuz Eylül Üniversitesi, 2-4 2 4 Temmuz 2007 ÖNCE DAĞIT SONRA TOPLA PROBLEMLERĐNDE ARAÇ ROTALAMA ĐÇĐN TAMSAYILI KARAR MODELLERĐ Barış KEÇECĐ Đmdat KARA Başkent Üniversitesi Mühendislik Fakültesi

Detaylı

4.Bölüm Tahvil Değerlemesi. Doç. Dr. Mete Doğanay Prof. Dr. Ramazan Aktaş

4.Bölüm Tahvil Değerlemesi. Doç. Dr. Mete Doğanay Prof. Dr. Ramazan Aktaş 4.Bölüm Tahvil Değerlemesi Doç. Dr. Mee Doğaay Prof. Dr. Ramaza Akaş Amaçlarımız Bu bölümü amamladıka sora aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiiz: Tahvillerle ilgili emel kavramları bilmek

Detaylı

SUALTI AKUSTİK DALGA YAYILIMINDA BALONCUKLARIN DİSPERSİF MODELLENMESİ. Burak DEĞİRMENCİ

SUALTI AKUSTİK DALGA YAYILIMINDA BALONCUKLARIN DİSPERSİF MODELLENMESİ. Burak DEĞİRMENCİ T.C. DENİZ HARP OKULU DENİZ BİLİMLERİ VE MÜHENDİSLİĞİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK VE ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI İLETİŞİM BİLİM DALI SUALTI AKUSTİK DALGA YAYILIMINDA BALONCUKLARIN DİSPERSİF MODELLENMESİ

Detaylı

FİBER BRAGG IZGARA TABANLI OPTİK SENSÖRÜN ANALİZİ

FİBER BRAGG IZGARA TABANLI OPTİK SENSÖRÜN ANALİZİ FİER RAGG IZGARA TAANLI OPTİK SENSÖRÜN ANALİZİ Lale KARAMAN 1 N. Özlem ÜNVERDİ Elektroik ve Haberleşme Mühedisliği ölümü Elektrik-Elektroik Fakültesi Yıldız Tekik Üiversitesi, 34349, eşiktaş, İstabul 1

Detaylı

Bugün, Türk otomotiv sanayinin, üretim teknolojileri

Bugün, Türk otomotiv sanayinin, üretim teknolojileri DERGİDEN FİGES İLERİ MÜHENDİSLİK VE ARGE TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ 2014-2 / Sayı: 5 (Temmuz-Ağustos-Eylül 2014) ISSN: 2147-9550 FİGES A.Ş. Adıa Sahibi Yöetim Kurulu Başkaı Dr. Tarık Öğüt Sorumlu Yazı İşleri

Detaylı

MATEMATıciN ESTETiCi ÜZERINE ON AESTHETICS OF MATHEMATICS

MATEMATıciN ESTETiCi ÜZERINE ON AESTHETICS OF MATHEMATICS Hacettepe Üiversitesi Eğitim Fakültesi ergisi 22: 130-134 {2002} J. of [ Ed 22 MATEMATıciN ESTETiCi ÜZERINE ON AESTHETICS OF MATHEMATICS Cahit PESEN* ÖZET: Matematik, diziliş ve iç uyum ile karakterize

Detaylı

İNSANSIZ HAVA ARAÇLARININ GENETİK ALGORİTMA YÖNTEMİYLE ÇOKLU HEDEFLERE PLANLANMASI

İNSANSIZ HAVA ARAÇLARININ GENETİK ALGORİTMA YÖNTEMİYLE ÇOKLU HEDEFLERE PLANLANMASI HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ OCAK 2010 CİLT 4 SAYI 3 (77-84) İNSANSIZ HAVA ARAÇLARININ GENETİK ALGORİTMA YÖNTEMİYLE ÇOKLU HEDEFLERE PLANLANMASI Hv.Plt.Yzb. Baha PAKKAN* HHO Havacılık ve Uzay

Detaylı

YAPISAL ELEMANLARIN TİTREŞİM FREKANSLARININ ANALİZİ İÇİN ÜÇ BOYUTLU TIMOSHENKO KİRİŞ ELEMANI

YAPISAL ELEMANLARIN TİTREŞİM FREKANSLARININ ANALİZİ İÇİN ÜÇ BOYUTLU TIMOSHENKO KİRİŞ ELEMANI 2. Türkiye Deprem Mühedisliği ve Sismoloji Koferası YAPISAL ELEMANLARIN TİTREŞİM FREKANSLARININ ANALİZİ İÇİN ÜÇ BOYUTLU TIMOSHENKO KİRİŞ ELEMANI ÖZET: O. Soydaş 1 ve A. Sarıtaş 2 1 Doktora Öğrecisi, İşaat

Detaylı

Depolamanın imalatçı tarafından yapıldığı doğrudan sevkiyat. Depolama imalatçı, sevkiyat sırasında birleştirme

Depolamanın imalatçı tarafından yapıldığı doğrudan sevkiyat. Depolama imalatçı, sevkiyat sırasında birleştirme Dağıtım Ağı Tasarımı Seçimi Uygu ağ seçimide ürü karakteristiklerii yaısıra dağıtım ağıı güçllü ve zayıf yöleri de göz öüüe alımalıdır. Geçe hafta ele aldığımız tasarımları hem güçlü hem de zayıf yöleride

Detaylı

AFET VE ACİL DURUMLARDA EMNİYET HAVACILIK

AFET VE ACİL DURUMLARDA EMNİYET HAVACILIK AFET VE ACİL DURUMLARDA EMNİYET HAVACILIK İÇERİK 1- EMNİYET HAVACILIK DAİRE BAŞKANLIĞI 2- HAVA ARAÇLARININ TABİİ AFETLERDEKİ ROLÜ 3- EMNİYET HAVA ARAÇLARININ TEKNOLOJİK ÖZELLİKLERİ POLİS HAVACILIK 1940-

Detaylı

ENERJİ ÜRETİM VE İLETİMİNDE ELEKTRİK VE OTOMASYON SİSTEMLERİ. Enerji Üretim ve İletiminde Elektrik ve Otomasyon Sistemleri KONTROLMATİK 1

ENERJİ ÜRETİM VE İLETİMİNDE ELEKTRİK VE OTOMASYON SİSTEMLERİ. Enerji Üretim ve İletiminde Elektrik ve Otomasyon Sistemleri KONTROLMATİK 1 ENERJİ ÜRETİM VE İLETİMİNDE ELEKTRİK VE OTOMASYON SİSTEMLERİ Eerji Üretim ve İletimide Elektrik ve Otomasyo Sistemleri KONTROLMATİK 1 Eerji üretim ve iletimide elektrik ve otomasyo sistemleri Güümüzü e

Detaylı

ÖzelKredi. İsteklerinize daha kolay ulaşmanız için

ÖzelKredi. İsteklerinize daha kolay ulaşmanız için ÖzelKredi İstekleriize daha kolay ulaşmaız içi Yei özgürlükler keşfedi. Sizi içi öemli olaları gerçekleştiri. Hayalleriizi süsleye yei bir arabaya yei mobilyalara kavuşmak mı istiyorsuuz? Veya özel güler

Detaylı

27 Ağustos 2011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28038 TEBLİĞ

27 Ağustos 2011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28038 TEBLİĞ 7 Ağustos 011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 8038 TEBLİĞ Bilgi Tekolojileri ve ĠletiĢim Kurumuda: SABĠT TELEFON HĠZMETĠNE ĠLĠġKĠN HĠZMET KALĠTESĠ TEBLĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayaak ve Taımlar Amaç

Detaylı

Paralel Hesaplama Kullanılarak Doğrusal Olmayan Sistemlerin Analizi

Paralel Hesaplama Kullanılarak Doğrusal Olmayan Sistemlerin Analizi 6 th Iteratioal Advaed Tehologies Symposium (IATS 6-8 May 2 Elazığ Turkey Paralel Hesaplama Kullaılarak Doğrusal Olmaya Sistemleri Aazi S. Kaçar Ġ. Çakaya 2 Sakarya Üiversitesi Türkiye skaar@sakarya.edu.tr

Detaylı

Hata! Yer işareti tanımlanmamış. Hata! Yer işareti tanımlanmamış. Hata! Yer işareti tanımlanmamış. Hata! Yer işareti tanımlanmamış.

Hata! Yer işareti tanımlanmamış. Hata! Yer işareti tanımlanmamış. Hata! Yer işareti tanımlanmamış. Hata! Yer işareti tanımlanmamış. İÇİNDEKİLER MOTOR KONTROL SİSTEMLERİ VE TEMEL MEKANİK BİLGİLER... Hata! Yer işareti taımlamamış.. GİRİŞ... Hata! Yer işareti taımlamamış.. HAREKET ŞEKİLLERİ... Hata! Yer işareti taımlamamış... Doğrusal

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ .4.26 5. HAFTA ISF44 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ Mekul Kıymet Yatırımlarıı Değerlemesi Doç. Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 2 Temel Değerleme Modeli Mekul Kıymet Değerlemesi

Detaylı