Türkiye nin AB ye Erişiminin Yunan Medyasında Ele Alınışı ve Türk Medyasının Karşı Darbesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Türkiye nin AB ye Erişiminin Yunan Medyasında Ele Alınışı ve Türk Medyasının Karşı Darbesi"

Transkript

1 Türkiye nin AB ye Erişiminin Yunan Medyasında Ele Alınışı ve Türk Medyasının Karşı Darbesi E. Nezih Orhon ve Dimitra Dimitrakopoulou Giriş 210 Avrupa Birliği (AB) ile Türkiye arasındaki ilişkilerin tarihi ilginç bir rota izler ve birçok dönüm noktası barındırır de Avrupa Ekonomik Topluluğu nun kurulmasından hemen sonra, ilk resmi temas kurulmuş ve daha sonra 1963 yılındaki Ortaklık Anlaşması ndan doğmuş olan Ankara Anlaşması ile ilk resmi ortaklık da kurulmuştur yılında ise gelişen sürecin sonucu olarak Türkiye tam üyelik için başvuruda bulunmuştur. Bu pek tabii ki Türkiye nin AB erişim sürecinin uzun tarihinin bir başlangıcıydı. Bazı eleştirmenlere göre, Türkiye nin adaylığı bir son değil uzun bir yolun henüz başlangıcıydı. Türkiye nin AB ye erişimiyle ilgili çeşitli eleştiriler ortaya konmuştur. Örneğin, 2002 yılında yapılan bir söyleşide, Fransız cumhurbaşkanı Giscard d Estaing, Türkiye nin AB ye kabul edilmesinin AB nin sonu olacağını belirtirken, aynı süreçte, yılları arasında Komisyon Başkanı olan Romano Prodi ise, Yeni Avrupa Düzeni ni AB deki herkesi, başvuruda bulunan ülkeleri ve daha geniş bir Avrupa daki komşularımızı kucakladığını söylemiştir. Son yıllarda, Türkiye nin AB ile olan pazarlıkları ilerledikçe, insan hakları, ordunun günlük hayattaki etkisi, siyasi gelişmeler, Kürt ve azınlıklar sorunları gibi konular yalnızca AB kurumlarının söyleminde değil, Avrupa medyasında da daha belirgin bir hale gelmiştir. Elbette, yukarıda değinilen konuların yanında, Türk-Yunan ilişkileri de tartışmalarda önemli bir rol oynamıştır. Türkiye ye komşu bir Avrupa ülkesi olarak Yunanistan, belli konularda iki ülke arasında uzun yıllardır devam eden anlaşmazlıklara rağmen, Türkiye nin birliğe girişini destekler görünmüştür. Bu makale, Türkiye nin erişim sürecindeki gelişmeler ve özellikle de Yunan-Türk ilişkileri bağlamında, Yunan medyasının Türkiye nin erişim sürecini nasıl ele aldığının ve bunun karşılığında Türk medyasının AB-Türkiye ilişkileri ve Türkiye nin erişim süreciyle ilgili Yunan söylemine nasıl tepki gösterdiğinin bir tartışmasını sunmayı amaçlıyor.

2 Avrupa da Medya, Kültür ve Kimlik Avrupa Birliği ve Türkiye Uzun yıllar boyunca, Türkiye ile AB arasındaki ilişkiler uluslararası ilişkiler ve siyasetin problematik taraflarından birini teşkil etmiştir. Kimilerinin Apollo 13 görevine benzettiği uzun ve halen devam eden bir yolculuk olmuştur bu. Houston, bir sorunumuz var tabirine benzer şeyler duymamak neredeyse kaçınılmaz gibidir. İki taraf için de, Türkiye nin AB ye erişimi yalnızca zorlu bir yol ve yolculuk değil, birçok aktör, karakter, olay örgüsü ve yeniden yazılması muhtemel son içeren zengin bir senaryodur da. Türkiye özellikle yirminci yüzyılda yüzünü Batı ya dönüp, ekonomik, siyasi ve toplumsal yapılarını ve kurumlarını batılılaştırma yolunu seçmiştir. O günden beri, Türkiye Batı ülkeleri ve onların kurumlarıyla güçlü bağlar oluşturmuştur. Batılılaşma yolculuğu boyunca, Türkiye geniş kapsamlı bir dizi rol üstlendiği çeşitli uluslararası kurum ve kuruluşlarda yer almıştır. Birleşmiş Milletler in kurucu üyesi olan Türkiye, aynı zamanda NATO ve Avrupa Konseyi üyesidir. Bu örneklerden yalnızca birkaçı bile Türkiye nin yalnızca ekonomik ve toplumsal amaçlarla değil, siyasi ve askeri olarak da Batı yla (özellikle de Avrupa yla) aynı çizgide hareket etmeye başladığını göstermeye yeterlidir. Birbiriyle bağlantılı bu konuların varlığı dolayısıyla, Türkiye 1959 yılında emekleme çağındaki Avrupa Ekonomik Topluluğu yla ve daha sonra da günümüzdeki haliyle AB ile yakın ilişkide olmayı seçmiştir. Daha önce belirtildiği gibi, Türkiye nin bu uzun yolculuğu esnasında çatlak sesler de eksik olmamıştır. Hatta bazı eleştirmenler Türkiye nin AB ye erişimini bir mesele olarak nitelemiştir. Türkiye nin bakış açısından bu mesele kelimesi neredeyse, Houston, bir sorunumuz var deyişiyle eş anlamlıydı. Ama, bu durum özelinde, AB için olduğu kadar Ankara için de bir mesele vardı. Şurası açıktır ki mesele tabiri birçok farklı konuyla ilgilidir. AB açısından bu meselelerden bazıları Türkiye nin Avrupa ya benzeyip benzemediği ve Türkiye nin bir Avrupa ülkesi olup olmadığı ydı. Bu tereddütler birbirinden bağımsız olmayan ve ekonomik, kültürel, dini, toplumsal, siyasi ve insan haklarıyla ilgili kökenleri olan tereddütlerdir. Türkiye nin Avrupa ve AB içindeki yerini vurgulamak için, Türkiye nin yeri ve AB nin bir parçası olmak konusundaki isteğiyle ilgili tereddütleri gidermek amacıyla AB ye çeşitli iddilarda bulunulmuştur. Bunun önemli örneklerinden biri TÜSİAD (Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği) başkanı Tuncay Özilhan ın 9 Ocak 2004 tarihinde TÜSİAD Bosphorus Prize for European Understanding Dış Politika Ödülü töreninde yaptığı konuşmada söyledikleridir. Türkiye nin AB ye erişimini toplumsal projemiz olarak niteleyen Özilhan, Türkiye nin Avrupa nın ve AB nin bir parçası olarak yerini ve kimliğini (Turkey in Europe Monitor 9), şu konulardaki önemini vurgulayarak dile getirir: 211 a. ekonomik dinamizm, girişimci nüfus ve jeopolitik konumla birlikte gelen ekonomik fırsatlar; b. AB nin demografik sorunlarıyla baş etmek için bir fırsat sunan genç, iyi eğitimli ve tahsilli bir nüfus; c. özellikle 11 Eylül sonrası dünyada önem kazanan seküler, demokratik Müslüman kimliği ve işleyen piyasa ekonomisi ile AB ile olan ilişkileri; d. barış bölgesini Balkanlar, Ege Denizi ve Karadeniz den Ortadoğu, Kafkaslar ve Orta Asya ya genişletme olanağı;

3 Özilhan a göre, Türkiye AB standartlarına ulaşmak için çok çalışmaktadır ve Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri karşısında cömertçe ortaya konan anlayışın kendisine karşı da sergilenmesini istemektedir. Türkiye ile tam üyelik pazarlıkları başlatıldığında, Türkiye nin üyeliğinin sağlayacağı tüm avantajlar, dışlanmasının neden olacağı dezavantajlarla karşılaştırılmalıdır. Özilhan ın Türkiye nin AB ye erişimi, ortak zemin ve Avrupa kimliğiyle ilgili söylediklerinin yanısıra, Ankara, bir sorunumuz var tabirini duyma tehlikesi geçmişte ve bugün hep geçerli olagelmiştir. Bunun örneklerinden biri içinde Özilhan ın konuşmasından iki yıl önce Fransız cumhurbaşkanı ve Avrupa nın gelecek planlarını denetlemekten sorumlu kişi olan Valery Giscard d Estaing den gelmiştir. Ona göre, Türkiye bir Avrupa ülkesi değildir ve Türkiye yi bu seçkinler kulübüne katılması için davet etmek Avrupa nın sonu anlamına gelecektir. d Estaing in Le Monde gazetesine verdiği söyleşiyle ilgili The New York Times haberinde, d Estaing, Başkenti Ankara da değil; nüfusunun yüzde 95 i Avrupa dışında yaşıyor; (Türkiye) bir Avrupa ülkesi değildir, der (9 November 2002). Tuncay Özilhan ın 9 Ocak 2004 tarihinde TÜSİAD Bosphorus Prize for European Understanding Dış Politika Ödülü töreninde yaptığı konuşmada Türkiye nin AB için önemini vurgularken, Michael Emerson ve Nathalie Tocci nin bulguları, Valery Giscard d Estaing in 2002 yılındaki demecine karşı bir tepki olarak görülebilir. Emerson ve Tocci ye göre, Türkiye nin AB ye üyeliğinden elde edilebilecek bazı kazançlar da olabilir. Yazarlar bunları objektif ya da normatif kazançlar olarak değerlendirirler. Aşağıdakiler objektif kazançlardır (Emerson ve Tocci 2004, 63): 212 * Türkiye nin üyeliği Avrupa nın Komşular Politikası nın erişimi alanını genişletecektir. * Türkiye nin komşuları AB nin de sınır komşuları olacaktır. Türkiye nin bölgesel işbirliği için coğrafi merkez rolü vardır. * Türkiye Hazar, Ortadoğu ve Rus petrol ve doğalgazı için güvenli bir geçiş bölgesidir. * Türkiye, güvenlik ve savunma politikaları, askeri lojistik ve AB nin bölgedeki güvenilirliği açısından bir ileri üs olabilecek konumdadır. * Türkiye nin iş danışmanlığından dil yeteneklerine kadar çeşitli alanlardaki işbirliği programlarında, AB nin kaynaklarını tamamalyabilecek değerli insan kaynakları vardır. Normatif kazançlar ise şunlardır: * Türkiye nin durumu demokrasi, sekülarizm ve insan haklarının belli kültürlere ve dinlere özgü değerler değil, evrensel değerler olduklarını gösterir. * Türkiye nin AB ye erişimi Avrupa nın çokkültürlü değerlere sahip, farklı dinlere açık, dışlayıcı olmayan bir kavram olduğunu gösterecektir. * Türkiye nin güvenlik ve dış politika yaklaşımının, askeri güce daha az, diplomasi ve sivil araçlara daha fazla yaslanacak şekilde dönüşümü. * Türkiye nin erişimi, Türk devletiyle Kürt nüfus arasındaki buzların erimesi, Yunanistan la yakınlaşma ve Kıbrıs ta yapıcı bir rol üstlenmesi, Avrupa entegrasyonunun çatışmaların çözümündeki katkısını da kanıtlayacaktır. Bu bölümün amacı Türkiye nin erişiminin avantaj ve dezavantajlarıyla, devam etmekte olana akademik ve siyasi tartışmalarla ilgili ayrıntılı bir çözümleme sunmak değildir. Biz bu

4 Avrupa da Medya, Kültür ve Kimlik araştırmada, devam eden tartışmanın seçtiğimiz iki gazete olan Kathimerini and Hürriyet teki yansımalarını ele alıyoruz. Araştırmamız Yunanistan ve Türkiye de basının Türkiye nin erişimi konusuna nasıl yaklaştığına odaklanıyor. Aşağıdaki bölümde ve asıl araştırma bulgularımızı sunmadan önce, Yunanistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin bağlamıyla ilgili kapsayıcı bir bakış sunuyoruz. Yunanistan ve Türkiye Emerson ve Tocci nin belirttiği son noktanın gösterdiği gibi, Türkiye ile Yunanistan arasındaki ilişkiler AB açısından da özel bir önem taşımaktadır. Hem Yunanistan la Türkiye arasındaki sorunlu ilişkilerin uzun tarihçesi, hem de bunların Kıbrıs konusundaki yansımalarının daha yapıcı bir yakınlaşma sürecine dönüşme potansiyeli vardır. Özellikle deprem diplomasisi ve Kardak/Imia krizinden alınan dersler her iki ülkeyi de daha pozitif bir yöne ve yolculuğa sürüklemiştir, özellikle de Türkiye nin AB ye erişimi yolunda. Yunanistan ve Türkiye arasında, 21. yüzyılında ilk on yılındaki pozitif gelişmelerin yanısıra, bu ilişkilerin yalnızca AB-Türkiye-Yunanistan ilişkileri açısından değil ülkelerin kendi içlerinde de özel bir önemi vardır. Barry Buzan ın dediği gibi (Buzan), Yunan-Türk ilişkilerindeki sorunların arka planı her durumda bir iktidar mücadelesi yle ilişkilendirilebilir. İki ülke arasındaki sorunlar, bu iktidar ve egemenlik etkenlerinin arkasında saklı olan konuların yapay görünümleri olarak değerlendirilebilir (Carr). Aynı zamanda, her iki ülke de çatışma zamanlarından güvenlik ihtiyaçlarına uygun davranır, özellikle de Ege hava sahası ve yasadışı göçmenler konuları söz konusu olduğunda. Öyleyse ki bu iki etken (iktidar mücadelesi ve güvenlik), Yunanistan açısından Türkiye nin erişimiyle ilgili anahtar etkenler olarak görülebilir. Bununla ilişkili olarak, iki tarafın medyası da, özellikle de gazeteler, Yunanistan ile Türkiye arasındaki çatışma konuları arttığında, bu iktidar ve güvenlik konularını manşetlerine taşır. Eski Türk dışişleri bakanlarından İsmail Cem e göre, Yunan-Türk ilişkileri AB-Türkiye ilişkilerindeki en önemli etkenlerden biridir. Cem, Yeni Yüzyılda Türkiye (2001) adlı kitabında, Türkiye nin AB ye girmesinin önündeki dört engelden söz eder. Cem e göre bu engeller din, Yunanistan, Kıbrıs ve insan haklarıdır. Bu Türk tarafının görüşlerinden biri olarak değerlendirilebilir. Bunun aksine, Bahar Rumelili ye göre, Yunan-Türk ilişkilerinde çatışma iletişiminde kaydadeğer bir düşüş görülmüştür. Rumelili, özellikle 1990 ların sonundan önce, AB Yunan-Türk ilişkilerini olumlu anlamda etkilemeyi başaramamıştır der ve bunun sebeplerini şöyle sıralar: 213 a lara kadar, AB Yunan-Türk anlaşmazlıklarının dışında kalmayı seçmiştir; b larda sonra, Yunanistan zaten bir üye olduğu için, Türkiye ye uzatılan üyelik havucunun güvenilirliği kalmamıştır; c. Türkiye, AB yi Yunanistan ın esiri olarak görmüştür; d. Yunanistan ise AB yi Türkiye ye karşı kullanılabilecek çekici bir kaldıraç olarak; e. Yunan ve Türk siyasi kültürlerinin özellikleri politikanın Avrupalılaşmasına sekte vurmuştur; f. Türkiye ve Yunanistan da yeterince kurumsallaşmış demokrasi ve güçsüz sivil toplum, anlaşmazlıklarla ilgili alternatif bakış açılarının geliştirilmesini zorlaştırmıştır;

5 g. Yunanistan ve Türkiye nin Avrupa ile aralarındaki sorunlu kimlik ilişkileri Avrupa kimliği ve normlarının kusursuz ve net olarak içselleştirilmesi engellemiştir (25). Görünüşe bakılırsa, bir ana unsur, her iki ülke için de herhangi bir çatışma konusunda gerilimi tetiklemekte anahtar önemdedir. Her iki ülkenin, birbirlerine karşı, milliyetçi ideolojileri, ulusların diğer ulus hakkındaki inanç ve yargılarını etkileyen sistematik, kodlama, organizasyon ve işlemlerin merkezi gibi görünmektedir (Lekkas). Bu pratikler için en uygun ortam gazetelerin başlıkları ve genel olarak medyadır. Medya bu duygu ve düşüncelerin taşıyıcı olarak hareket eder ya da bazı durumlarda, milliyetçi fikirlerin perspektif ve örüntüleriyle, onların ifade biçimlerini taşıyan bir bilgi kaynağı olarak bizzat medya bu duygu ve düşüncelerin kaynağı olur. Gazetelerde ve genel olarak medyada görülen milliyetçi örnekler, özellikle de Yunan- Türk ilişkilerinde, çoğu zaman, büyük gelenek ve miras olarak biz ve kirli geçmişten öteki (onlar) olarak örtülü ya da açık bir biçimde belirirler. Georgios Terzis de bunu birbirine karşıt metaforları kullanmanın yaygın bir yolu özellikle medyada Yunan-Türk ilişkileri için olarak yansıtır. Bu birbirine karşıt metaforlar şunlardır: Büyük eski medeniyetimizle Biz e karşı tarihsel olarak geri kalmış Onlar; Bizim hoşgörümüze karşı Onların milliyetçi hezeyanları; Modern medeni toplum olarak Biz e karşı medeniyet yoksunu barbarlar olarak Onlar; El uzatan/kabullenen evsahibi olarak Biz e karşı alan/korkutan olarak Onlar (Terzis). 214 Bu karşıt metaforlar yalnızca gazetelerin ve medyanın milliyetçi tutumları etkinken görünürler. Yunanistan la Türkiye arasındaki çatışma dönemlerinde, gazetelerin başlıkları, medyadaki görsel unsurlar ve diğerleri, ötekini ağlayan, hile yapan, kadınsı ve özellikle de zayıf olarak gösterirken, bizi güçlü, davasında haklı ama ne yazık ki kandırılmış, ve tabii ki erkeksi olarak yansıtırlar. Daha önce de belirtilmiş olduğu gibi, bu pratikler çatışma zamanlarında, özellikle de Yunanistan ile Türkiye arasındaki gerilim tırmandığında ortaya çıkarlar. Brian McNair in ifade ettiği gibi bunlar genel anaakım medya döngüsünün bir parçasıdırlar ve bu karşıt metaforlar, ne yazık ki, medyanın kendine biçtiği rolden dolayı çoğu zaman yeniden üretilirler. Çatışma zamanlarında, özellikle de Yunan-Türk ilişkileri özelinde, bir düşman ya da tehdit bulmak ya da yaratmak gazeteler ve medya yoluyla aktarılan milliyetçilik söylemi açısından özellikle önem taşıyan bir etken haline gelir. Bu zamanlarda, ilişki bir problemse bile tıpkı Yunan-Türk ilişkilerinde olduğu gibi bir olarak biz, bu sorunlu ilişkideki gerçek unsurun ne olduğunu anlamaya çalışmanın yerini alır. Yunanistan la Türkiye arasındaki fikir ayrılığı ve çatışma zamanlarında, kamusal alanda özellikle de medya aracılığıyla ortaya çıkan temel kavram düşmanlık olur. Bunun 1990 ların sonunda daha belirgin olduğu savlanabilir. Aynı zamanda, kimileri de bunun devam eden yıllarda da daha örtülü ve dolaylı biçimlerde geçerliliğini sürdürdüğünü savunur. Temel konu açık ve açık olmayan organ ve yapılar tarafından pompalanan onlara karşı biz meselesidir. Özellikle Yunan-Türk ilişkilerinde, kamusal alana servis edilen milliyetçiliktir;

6 Avrupa da Medya, Kültür ve Kimlik Anna Triandafyllidou nun (608) deyimiyle ötekine ihtiyaç duyan, mevcut çıkarlar için sürekli olarak yeniden kurgulanan, üyelerinin ihtiyaçlarına cevap veren bir milliyetçilik. Ötekinin imge sinin inşasında, gazeteler ve diğer medya organları anahtar rol oynarlar. Öteki nin, tamamıyla birbirine karşı varolan milliyetçi bilinç tarafından yaratılan karşıt imgesini yansıtan bunlardır. Gazete başlıklarının genellikle Ege Denizi nde Türk/Yunan saldırganlığı ya da Denizdeki göçmenlere karşı barbarca/acımasızca tutumları yansıtması bundandır. Ne yazık ki, Yunan-Türk ilişkileri yalnızca gazetelerin ve medyanın değil, aynı zamanda bazı elitlerle kamuoyunun da, genel anlamdaki odak noktası ve yüzleşme yeridir. Örneğin Zaman Daily News gazetesinin haberine göre, İstanbul Üniversitesi nin eski rektörü Kemal Alemdaroğlu bir konuşmasında şöyle demiştir: şehit verdik. Gerekirse , şehit daha verir Kıbrıs ve Yunanistan ı alırız ( Alemdaroğlu... ). İki ülke arasındaki ilişkiler gerildiğinde ya da iç politik çıkarlar söz konusu olduğunda Yunanistan da da benzer örnekler görülebilir. Anlaşılacağı gibi, Yunan-Türk ilişkileri yalnızca kendi içlerinde hayati olup, son derece hassas karakterli olmakla kalmaz, aynı zamanda, Yunanistan-Türkiye ve AB arasındaki etkenler birbirlerini neredeyse otomatik olarak tetiklediği için Türkiye nin AB erişimi için de büyük önem taşırlar. Yunan-Türk ilişkilerinin yansıtılmasında medyanın rolü Medya yaşamımızın hemen hemen her alanında yer almaktadır. Ekonomi, siyaset, sağlık konuları, güncel siyaset, uluslararası ilişkiler bunlardan yalnızca birkaçıdır. Medyanın yaşamlarımızda yer alma biçimi, dünyayı anlama yollarımızı biçimlendirerek anlamın inşasında rol alan karmaşık örüntüler ve süreçlerden oluşur. Roger Silverstone a göre medya, kendi tekil ve çoklu temsilleriyle, gündelik yaşamın yürütülmesi, ortak aklın üretimi ve yaşatılması için mihenk taşları ve referanslar üretmek suretiyle, gündelik gerçekleri, yeniden kavramsallaştırarak, filtreden geçirerek ve yeniden şekillendirerek görme ve yaşama biçimimizi etkiler. Ve bu ortak akıl da genellikle kendine anaakımda kolaylıkla yer bulan milliyetçi örüntülerin üretimidir. Gazeteler, televizyonlar ve diğer medyalar, birer çevre olarak, yine kendi bağlam ve söylemleri tarafından biçimlendirilen kendi içerikleriyle karşılaştırıldığında fazla anlam ifade etmezler. Daha çok anlatıların ve ona bağlı söylemlerin hedef kitleye aktarılacağı çevreler olarak işlev görürler. Bennett ve Edelman a göre, nüfuz alanları şöyle tanımlanabilir: Anlatı insanların rasyonalite, nesnellik, ahlak ve kendileri ve ötekilerle ilgili görüşlerini biçimlendirir (159). Bu arada, bir ülkenin iç meseleleri söz konusu ise, medya hemen pozisyon alır, özellikle de muhtemel bir hedef olarak bir öteki nin belirdiği çatışma zamanlarında. Bu medyada yapısal, kurumsal ve siyasi olarak yerini bulan milliyetçi önyargılarla örülmüş bir tutum olur. Türkiye, Yunanistan ve AB arasındaki zorlu ve çatışma içeren dönemlerde, medya anlatıları ülkenin ve halkın haklarının koruyucusu rolünü üstlenir. Bir bakıma toplumun refleks gösteren koluymuş gibi hareket eder. Bu yüzdendir ki, hangi bağlamda olursa olsun, aracıdan geçmiş toplum terimi anlaşmazlık ve çatışma zamanlarında birdenbire önem kazanır. Medya, söz konusu toplumun inşası sürecinde, topluma kim olduklarını ve hangi fikirleri savunmaları gerektiğine ilişkin dolaylı ya da direkt mesajlar iletir. Özellikle de çatışma zamanlarında, Cohen in dediği gibi, medya bir sınır koruyucusu olarak size bu mesajı iletir. 215

7 Kim olduğunuzu, ancak kim olmadığınızı bilerek bilirsiniz (1), bu da açık öteki nin (ve potansiyel düşmanın) kim olduğunu gösterir. Cohen in tabiriyle ilerleyecek olursak, sınır koruyan medyanın yalnızca vatandaşlara kimliklerini ve kim olduklarını anlatmakta değil, onlara köklerini, kahramanlık sembollerini ve ulusal ritüellerini hatırlatmakta da rol oynadığını görebiliriz. Entman ve Rivenburgh a göre, medyanın bütün bu çabaları, sözümona öteki nin potansiyeli karşısında, vatandaş grupları arasındaki benzerliklerin altını çizip, onları (yeniden) vurgulama niyeti taşır. Ne yazık ki medya bilimcileri ve profesyonelleri arasında bir uzlaşma noktası varsa o da çatışmanın haber olduğu ve haberlerin, kendine özgü bir çeşit çatışma çerçevesi içinde sunulduğudur. Botes in değindiği gibi, çatışma haberleri böyle bir rekabet kaynağı olduğu için, dramatize edilmek ya da abartılmakla kalmayıp, sık sık da ticari amaçlara alet edilirler. Botes un bu tanımıyla ilişkili olarak, Özgüneş ve Terzis bunun arkasındaki nedenleri şöyle sıralarlar: Profesyonel kültür (örneğin gazetecilikte etik kurallarının yokluğu, gazeteciliği ülkenin ulusal çıkarlarını savunmak ve kültürel otonomiyi korumak için bir araç olarak gören profesyonel ideoloji, medya personelinin yetersiz eğitimi ve medya kanunlarının [ya da bunların uygulamalarının] yokluğu), Organizasyonel kısıtlamalar (örneğin çoğu zaman derinlikli/dengeli haber yapımının önüne geçen haber yetiştirme baskıları), Teknik kısıtlamalar ve olanaklar (örneğin araç yokluğu, sınırlı ve/veya önyargılı haber toplama teknikleri), Siyasi baskılar (örneğin sansür, hain damgası vurma, korkutma, lobicilik, düzenleme, medya, siyasetçiler ve iş dünyasının iç içe geçmiş çıkarları), Ekonomik baskılar(örneğin tahrip edilmiş piyasa koşulları, vahşi düzensiz ticarileşme, sansasyonel gazeteciliği teşvik eden piyasa güçleri), Kaynak taktikleri ve stratejiler (örneğin gazetecilerin hükümet kaynakları tarafından caydırılması, halkla ilişkiler/çatışmayla ilgili akıl hocaları) (22). 216 Özgüneş ve Terzis in medyanın milliyetçi örüntülere yönelik yekpare üslubunun arkasına yatan örtülü ve/veya açık sebeplere ilişkin yaptıkları tanıma koşut olarak, Shoemaker ve Reese de beş tane benzer hiyerarşik düzey belirlerler: Kişisel düzeydeki engeller, Rutinprofesyonel düzeydeki engeller, Organizasyonel düzeydeki engeller, Medyadışı düzeydeki engeller [ve] İdeolojik düzeydeki engeller (32). Uluslararası ilişkilerde çatışma zamanları söz konusu olduğunda bu kısıtlamalara direnmek neredeyse kaçınılmazdır. Nikos Panagiotou nun dediği gibi, medyanın önemi, doğrudan kişisel deneyimin yokluğu yüzünden politika bilgi için kamunun, medya-bağımlılığı tarafından da perçinlenir. Kitle iletişim araçları, özellikle de yazılı basın yalnızca dış politika konularını haberleştirmekle kalmaz, aynı zamanda bu konuların tartışıldığı çerçeveyi belirleyip kurgulayarak otonom bir rol oynar (2006). Panagiotou ayrıca, özellikle çatışma zamanlarında, medyanın rolünü basının söyleminin hükümet ve siyasi elitlerin olaylara dair tanım ıyla (siyasi kesinlik) uyum içinde olduğu bir işbirliği olarak da tanımlar. Ayrıca medya, siyasi belirsizlik durumlarında ya da siyasi

8 Avrupa da Medya, Kültür ve Kimlik elitlerin net bir duruş takınmadığı durumlarda önderlik işlevi de üstlenir, zira böyle hallerde medya söylemi kamusal alana hakim olur (4). Şu ana kadar tartışılanın aksine, birçok bilim insanı ve profesyonel, barış gazeteciliğinin ve medyanın barışın sağlanmasındaki rolüyle ilgili olasılığı da gündeme getirir. Örneğin, Wolfsfeld, haber medyası barışın teşvik edilmesinde merkezi bir rol üstlenebilir. Barışın getireceği faydaları vurgulayabilir, barış uğruna çalışan grup ya da liderlerin meşruiyetini artırabilir ve düşman imgesini dönüştürebilir, der (1). Uzun yıllar boyunca, hem Türk, hem de Yunan tarafındaki meyda pratikleri, iki ülke arasındaki ilişkileri haberleştirmek için sözümona sınırlı kaynak ve yöntemlerin bulunduğunu gösterir ve bu da, çoğu zaman, iki medyanın birbirlerine aynı şekilde hitap etmesine yol açar. Haberlerde sınırlı sayıda kaynağa atıf yapılır. Türk medyasında özellikle Ege hava sahasıyla ilgili konularda, neredeyse hiç kaynak yoktur ya da AA (Anadolu Ajansı) temel kaynak olarak görünür. Bu pratikler de bir şekilde gitgide büyüyen bir çember ya da stereotipi ve öteki ne yönelik klişe örüntülerini tetikler. Hadjidimos a göre, bu tarz pratikler gazetecilerin yetersiz eğitiminin bir sonucu olabilir. Daha önce belirtildiği gibi, Türkiye nin AB ye erişimi, bazı açılardan, Apollo 13 görevine benzetilebilir ve bu yolculuk esnasındaki Türk-Yunan ilişkileri de bize, iki ülke arasındaki rekabeti, zengin milliyetçilik soslu bir televizyon şovuna dönüştüren Survivor: Türkiye Yunanistan a Karşı adlı televizyon programını hatırlatabilir. Gazetelerin ve haber medyasını sık rastlanan pratiklerinin yanında, iki kaydadeğer örnekten daha söz edilebilir. İlkinde, özellikle de Yunan-Türk ilişkilerinde, öteki illa ki öteki tarafdan oluşuyor olmayabilir. Öteki aynı zamanda bizden biri de olabilir. Kendi içinde öteki yaratmak ülkenin kendi entelektüellerini de hedef alabilir. Hadjidimos gazeteci Ricardos Someritis in Atina Gazeteciler Sendikası na (ESIEA) gönderdiği bir mektubu örnek verir: Birçok Yunan gazeteci, özellikle radyo ve televizyondakiler, cephedeki askerler gibi davranmaktadır: Taraflarını, üniformalarını, bayraklarını seçmiş durumdadırlar. Eğer köşe yazarı iseler, bunu yapmak haklarıdır. Ama yine de, nasıl oluyor da Patrik in sözleri bile medyada sansüre uğruyor?... Baskın görüşten ayrılan ya da diğerlerinin vermediği bilgileri vermeye cesaret eden tüm gazeteciler tehdit edilmekte ya da aşağılanmaktadırlar (6 7). İkinci olaraksa, yaygın bir şekilde, tek bir olay (örneğin, Yunanistan la Türkiye arasındaki Kardak/Imia krizi) farklı görüşten gazeteciler için farklı gerçeklikleri içerir. Bu makaleyi yazarken bile, Kardak/Imia konusuyla ilgili yalnızca iki yönlü medya tarafından değil bilim insanları tarafından da olayın çeşitli biçimlerde çözümlendiğini görmek ve ilginç ve önemliydi. Panayotis Yannakogeorgos un belirttiği gibi, Eleftherotypia gazetesinin Kardak/Imia ya inen Türk ekibinin bir üyesiyle yaptığı söyleşiye göre: 217 Kendisine verilen görevden geri çağrılmış ve adada Türk bayraklarıyla fotoğraf çekmeleri için Kardak/Imia ya gönderilen ekiple birlikte gitmesi söylenmişti. Kendisine verilen bayrağı kimden aldığı sorulduğunda ise, gizemli bir tavırla şöyle dedi: İsimlerin önemi yok. Bayrağı o vermeseydi, başkası verecekti (20). Sert e göre kötü havada adaya inmeyi başaran helikopterin pilotu son derece ustaydı. Sert adaya indikten sonra neler yaptıklarını şöyle anlatıyor: Neredeyse bayrak direklerinin yanı

9 başına inmiştik. Askerler gibi henüz çalışırken ve pervaneleri dönerken [helikopterden] atladık. Askeri bir birim gibi hareket ediyorduk. Bugün bile bunun niye böyle olduğunu merak ederim (20). Sert daha sonra Yunan bayrağını nasıl indirip, arka cebine koyduğunu ve onun yerine Türk bayrağını göndere çektiğini anlatarak devam eder. Ne devletin ne de ordunun kendisine böyle bir emir vermediğini iddia eder. Öte yandan Bahar Rumelili ise kendi çalışmasında olayı Hürriyet gazetesinin yaptığı bir söyleşiden hareketle yansıtır. Panayote Elias Dimitras tan alıntı yapan yazar, Yunan medyası olaydan bir ay sonra konuyu sayfalarında yansıtmış ve olayın önemini abartmak için birbiriyle yarışmıştır der (9). Dimitras a göre, olayın Yunan basınına sızdırılmasının siyasi sebepleri vardır, muhalefeti güdüleyen şey yeni seçilmiş Smitis hükümetinin Türkiye karşısındaki yumuşak tutumuna karşı çıkma arzusudur. İlk olarak, Yunan adası Kalymnos un belediye başkanı koşar adaya Yunan bayrağı dikmek için. Daha sonra, Türk gazeteciler Yunan belediye başkanının arkasından televizyon kameralarıyla, Yunan bayrağını Türk bayrağıyla değiştirmek için adaya giderler. Bütün bu seferler Yunan ve Türk kanallarında canlı yayınlanır. Ertesi gün, Türk gazetesi Hürriyet bu davranışı şöyle açıklamıştır: Arkadaşlarımız Türk toprağındaki Yunan bayrağının fotoğrafını çektiler. Bu gazeteci olarak onların göreviydi. Daha sonra bu yabancı bayrak yerine toprağın gerçek sahiplerinin bayrağını diktiler Biz insanların gazeteci olunca yurttaşlık hislerini kaybetmediklerini düşünüyoruz, nasıl ki insani hislerini kaybetmiyorlarsa (Hürriyet, 2 Şubat 1996, Rumelili 9 10 içinde). 218 Hem Yannakogeorgos un, hem de Rumelili nin analizleri son derece önemlidir. Hikaye Yunan medyasında ele alındığı şekliyle, Türk gazetecilerin bir suiistimali olarak yansıtılırken, Türk gazetelerinde ise sözümona geçerli nedenlerle neredeyse rasyonalize edilir. Özgüneş ve Terzis in belirttiği gibi, bu mantık yürütme biçimi ve sebepler bir Türk gazetecinin düşüncelerinde kendilerine anlam bulur: Ben Yunan-Türk ilişkileriyle ilgili haber yaparken, hep ulusal çıkarları ve gazetemin çıkarlarını düşünüyorum. Sonuçta, nesnel haberlerimin öbür taraf tarafından hükümetim aleyhine kullanılmasını istemem (416). Burada da görüldüğü gibi, gazetelerce sergilenen her iki yaklaşım da ortak bir anlayış inşa etmekten uzaktır. İki taraf da kendi eylemlerini sözümona milliyetçi ve hümanist duygu ve düşünceleriyle geçerli kılmak niyetindedir. Kardak/Imia gibi örneklerin yanısıra, iki ülke arasında, felaket zamanlarından bile pozitif mesajları paylaşmaktan tereddüt etmeyen, yapıcı ve diyaloğa dayalı gazeteciliğin de birçok örneği vardır. Medyada yalnızca birazı yer bulsa da, bu dönemlerde çoğunluk barış ve anlayıştan yanaydı. Gazetelerden elde edilen örnekler iki önemli etkeni yansıtmaktadır. 1 Yapıcı gazetecilik, neredeyse kesin olarak, diğer taraftan gelecek pozitif bir tepkiyi de tetikler. Ortak bir zemin bulma çabaları gazetecilerin barış gazeteciliği yönündeki çalışmalarına daha çok değer katar. Bireysel çabaların gerçekten bir fark yaratacağını söylemek de muhtemelen doğru olur. Çalışmamızda, Sami Kohen in Yunan-Türk ilişkilerinde ortak bir anlayış geliştirmek yolundaki çabaları gayet açık ve gözlemlenebilir durumdaydı. Gazetecilerin belli alanlarda uzmanlaşmaları ve ilave eğitimler bu çabaların verimliliğini daha da artırabilir. Yunan-Türk ilişkileri bağlamında böylesi çabalardan biri barış gazeteciliğidir. Şimdiye kadar, gazeteler, haber medyası ve gazetecilerin önündeki olası kısıtlama ve engellerden söz edildi. Bu anlamda, Yunan-Türk ilişkileri gibi netameli konularda barış gazeteciliğinin değerini fark etmek önemlidir.

10 Avrupa da Medya, Kültür ve Kimlik Galtung a göre, barış gazeteciliği, çatışmaların barışçı şekilde çözümlenmesine katkıda bulunan, toplumsal sorumluluk gazeteciliğinin özel bir biçimi olarak tanımlanabilir. Barış gazeteciliği perspektifinden bakıldığında, gazetecilerin çatışmaları tetikleyici ve artırıcı pratiklerden çok, barışı sağlayabilecek ve öne çıkaracak çatışma dönüşümü ve kimlik inisiyatiflerine odaklanmaları beklenir. Barış gazeteciliği aynı zamanda, gazetecileri şiddeti önlemek için daha etkin olarak da tanımlar. Galtung yerleşik fikir ve davranış biçimlerine kıyasla yeni bilginin önemini de vurgular. Yine Galtung a göre, biz ve onlar arasındaki çatışmaların barış gazeteciliği yoluyla önlenmesi, çatışma haberlerine getirilecek yaratıcı bir yaklaşımın yardımıyla mümkündür. Galtung a göre barış gazeteciliği: Çatışmaları şeffaf kılmak için, çatışmanın arka planını incelemeyi ve yapısal ve kültürel olarak derine inen köklerini araştırmayı amaçlar. Tüm taraflarla empati kuracak, tüm taraflardaki acılara odaklanıp, onların sesi olacaktır. Savaş/şiddeti önleme stratejileri konusunda etkin olacaktır. Savaş/şiddetin piskolojik travma ve şiddetin uzun vadeli sonuçlarına bağlı acılar gibi görünmeyen etkilerine odaklanacak, bunları öne çıkaracaktır. Tüm tarafların siyah ve beyazlarını göstererek, failleri bulmaya çalışarak kutuplaşmayı ortadan kaldıracaktır. Aralarındaki farkları öne çıkarıp güçlendirmek yerine, çatışmanın tarafları arasındaki ortak paydalara odaklanacaktır. Galtung un çatışmaları önleyici barış gazeteciliği perspektifine koşut olarak, eski Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan da şöyle demiştir: Tüm insanların sesi olup, onlara kendilerini gösterme şansı vererek özellikle de yoksul, marjinalize edilmiş ve azınlık üyesi olanlara medya birçok çatışmanın temel sebeplerini oluşturan eşitziliklerin, yolsuzluğun, etnik gerilimlerin ve insan hakları ihlallerinin önlenmesine katkıda bulunabilir (The Power of the Media, A Handbook for Peacebuildres). Şurası açıktır ki, gazeteciler kendi meslekleri için yeni bilgiler, çözümler, ilerleme ve gelişmenin peşinde düşecek az sayıda meslek grubundan biridir. The Washington Post gazetesinin ombudsmanı Joann Byrd, gazetecilerin, çatışmaları ele alırken, geleneksel kim, ne, ne zaman, niçin ve nasıl formülüne çözümler için bir Ç ve ortak zemin için de bir O eklemeleri gerektiğini söyler, ki bu hem Yunan, hem de Türk gazetecileri için uygulanması gerekli bir ilkedir. 219 Yunan-Türk Gazetelerinin Analizleri: Türkiye nin AB ye Erişimi Çalışmamızın bu aşamasında, AB çerçevesinde Yunan-Türk ekseninde çıkan gazete haberlerine odaklanıyoruz. Spesifik olarak yüksek tirajlı iki anaakım gazetenin, yani Kathimerini ve Hürriyet gazetelerinin Türkiye nin AB ye erişim sürecini iki tarafta nasıl ele aldıklarını inceliyoruz. Ana araştırma konumuz, bir Yunan gazetesi olarak Kathimerini nin Türkiye nin AB yolculuğuna nasıl baktığı ve Hürriyet in Yunan gazetelerindeki haberler karşısında verdiği tepkiler olacak.

11 Temel olarak Yunan ve Türk medyasında ortaya çıkan türlerin aşağıdakileri nasıl etkilediğine odaklanıyoruz: * erişim sürecindeki ülkenin (Türkiye) AB kimliğinin inşası, * iki ülke arasındaki ilişkilerin, Avrupa perspektifini göz önünde tutarak sunumunun yanısıra * her iki ülkenin de baş etmek zorunda olduğu birbiriyle ilişkili konuların öne çıkarılması, * Yunan ve Türk gazetelerindeki barış gazeteciliği izleri. 220 Analizimizi, Türkiye nin üyeliğiyle ilgili AB tartışmalarının başladığı Aralık 2004 tarihinden itibaren başlatıyoruz. Bu dönemde, Avrupalı bakanlar Türkiye nin tam üyeliğiyle ilgili pazarlıkların başlayıp başlamaması gerektiğini ve pazarlıkların nasıl biçimlendirileceğini tartışmak ve bir karar almak için toplanmışlardır. Araştırma için seçtiğimiz dönem 2005, 2006, 2007, 2008 yıllarını da kapsamakta ve çalışma sonuçlarının bir konferansta sunulduğu Eylül 2009 tarihinde sona ermektedir. Aslında, çalışmamızın son aylarında Yunan gazeteleri Aralık 2009 da Türkiye nin erişim prosedürlerinin yeniden değerlendirileceği görüşmelerle ilgili haberler yapmaya başlamışlardı yılı Türkiye nin üyelik görüşmeleri için çok önemli bir yıl olarak görülmektedir ve AB nin ilgili prosedürlerle ilgili değerlendirmesi bu yıla damgasını vuracaktır. Bu araştırmanın amacı, bu yıllarda Yunan-Türk ilişkilerinde, medyaya da yansıyan gelişmeleri ve bunlarla özdeşleştirilen doruk noktalarını takip etmek için iki gazetenin son beş yıldaki haberlerini incelemektir. Araştırma için seçilen iki gazete, araştırmanın başladığı dönem itibarıyla, her iki ülkenin günlük gazeteleri arasında en yüksek tiraja sahip olan gazetelerdir ve her ikisi de ülkelerinin en önemli anaakım gazeteleri olarak değerlendirilirler (Yunanistan daki tiraj rakamlarını görmek için, Atina Günlük Gazete Yayıncıları Birliği [http:// Her iki durumda da, Türkiye nin AB üyesi olmak için POREIA sıyla ilişkisi olan bir tartışma, yorum ya da haber içeren her haber bir analiz birimi olarak kabul edilmiştir. Bununla birlikte, yabancı gazetelerden ya da haber ajanslarından alınan haberlerle, diğer ülkelerden (Yunanistan ve Türkiye dışında) siyasetçilerle yapılan söyleşileri analizimize dahil etmedik. Bunun sebebi, asıl odak noktamızın Yunan ve Türk tarafındaki tutum ve yaklaşımlar olmasıdır. Metodoloji açısından, bu çalışmanın verilerini toplamak ve çözümlemek için, hem nicel, hem de nitel yaklaşımların bir parçası olan, içerik ve söylem analizine dayalı bir metinsel analiz kullanıldı. Daha sonra SPSS 16.0 da frekans ve tanımlayıcı istatislikleri kullanarak istatistiki analize yöneldik. Haberlerin toplanması için Kathimerini ve Hürriyet gazetelerinin web sayfalarında Yunanistan, Türkiye, üyelik, AB sözcüklerini yazarak Gelişmiş Arama seçeneğini kullandık ve aramalarımız sonucunda Kathimerini den 489, Hürriyet ten ise 1083 haber elde ettik. Bu haberler dikkatlice okundu ve gerçek önemleriyle, konumuzla olan ilgileri bakımından bir değerlendirmeye tabi tutuldu. Bu sürecin ardından, elimizde Kathimerini gazetesinden 233, Hürriyet ten ise 476 haber kaldı. Sonuç olarak, bulunan haberlerden bir örneklem seçmek yerine, bulduğumuz tüm haberleri kodladık. Kathimerini ve Hürriyet gazeteleri karşılaştırıldığında, ortaya çıkan en önemli sonuç iki gazetede AB ve Yunanistan-Türkiye ile ilişkili çıkmış haberlerin sayısıdır. Hürriyet te Türkiye

12 Avrupa da Medya, Kültür ve Kimlik Yunanistan ve AB ile, Kathimerini de ise Yunanistan Türkie ve AB ile ilişkilendirildiği halde; haber sayılarının oranı belirgin bir dengesizliği yansıtır. Hürriyet in Türkiye nin AB üyeliği bağlamında Yunanistan la ilgili yayınladığı haber sayısı (1083), Kathimerini nin Türkiye nin AB erişimi ve Yunanistan la ilgili yayınladığı haber sayısının (489) neredeyse iki katıdır. Bu dengesizliğin muhtemel bir açıklaması Türkiye nin erişiminin Türkiye de daha büyük bir rol oynuyor oluşu olabilir ve bu rol Türk basınının konuyu ele alınışında da kendisini göstermektedir. Başka bir deyişle, Türk basınının daha kapsamlı haberleri ülke içinde devam eden tartışma ve fikir ayrılıklarını yansıtır. Türkiye görünüş itibarıyla, Yunanistan aynı zamanda bir AB üyesi olarak birlikteki kendi varlığıyla ilgili konulara da odaklandığı için, tartışmayla daha çok ilgilidir. Ayrıca 2009 yılı dışında, her iki gazetenin de konuya olan ilgisinin azaldığı da not edilmelidir. Bu iki gazete açısından da, yılları arasındaki dönem doruk noktası olarak kabul edilebilir. Grafik 1: Haber sayısı Yunanistan ve Türkiye karşılaştırması Aşağıdaki grafik (Grafik 2), örneklemimizde kodladığımız haberlerin kümülatif toplamını yansıtır. Grafik 2: Kodlanmış haberlerin kümülatif toplamı 221

13 Bulguların analizi ve tartışma Seçtiğimiz haberlere konu olan farklı konuları kodlamak için, söz konusu konuların bir listesini oluşturduk. Haberlerde birden fazla referans kullanıldığı ve farklı alanlar konu edildiği için, kendimizi konuyla haber arasındaki bire-bir bir ilişkiyle sınırlandıramazdık. Gazeteler için bir haberde birden fazla konuyu ele almak olağan bir şeydir, bu yüzden her bir haberin gerçek içeriğini yansıtmak amacıyla haber başında üç konu kodladık. Kodladığımız konuların tam listesi şöyledir: 1. AB ile olan ilişkilerde, Ege Denizi ndeki istikrarsızlığa bağlı olarak gelişen istikrarsızlık 2. Kıbrıs konusu 3. Üyelik konusuyla ilgili genel sorunlar 4. Yasadışı göçmenler konusu 5. Aralık 2009 tartışmaları 6. Yunanistan ve Türkiye arasındaki ilişkilere faydaları 7. Türkiye nin erişiminin AB yapısı üzerindeki etkileri 8. Türkiye ile AB üyesi ülkeler arasındaki farklar 9. Türkiye nin ABD ile olan ilişkiler/abd nin Türkiye nin üyeliğine olan desteği 10. Türkiye nin AB açısından jeopolitik önemi 11. Ekonomik faydalar 12. Türkiye nin demokratik olgunluğu 13. Dini konular 14. Diğer 1 ve 2 no. lu tablolar Yunan ve Türk gazetesinde bulup kodladığımız konuların tam bir dökümünü verir. İlk bakışta, Kathimerini de Hürriyet ten daha az haber çıkmış olsa da, bu gazetenin haberlerinin haber başına referans bakımından daha zengin olduğunu görürüz. Tablo 1: Hürriyet te değinilen konu sayısı (haber başına en fazla üç konu) 222 TURKİYE İÇİN Toplam (N) Toplam (%) Ege Denizi'nde istikrarsızlık ,3% Kıbrıs konusu ,5% Erişim sorunları ,5% Yasadışı göçmenler ,8% Aralık % YN-TR'ye faydaları ,5% AB yapısı ,1% TR-AB farkları ,4% TR-ABD desteği ,0% TR jeopolitik ,3% Ekonomik faydalar ,2% TR nin demokratik olgunluğu ,9% Dini konular ,5% Diğer %

14 Avrupa da Medya, Kültür ve Kimlik Tablo 2: Kathimerini de değinilen konu sayısı (haber başına en fazla üç konu) YUNANİSTAN İÇİN total (N) total (%) Ege Denizi'nde istikrarsızlık ,20% Kıbrıs konusu ,30% Erişim sorunları ,40% Yasadışı göçmenler ,80% Aralık ,70% YN-TR'ye faydaları ,10% AB yapısı ,20% TR-AB farkları ,40% TR-ABD desteği ,90% TR jeopolitik ,10% Ekonomik faydalar % TR nin demokratik olgunluğu ,90% Dini konular ,70% Diğer ,30% Hürriyet örneği (bkz. tablo 1 & grafikler 1 ve 2), Yunanistan la ilişkili olarak Türkiye nin erişimi konusunda daha kaydadeğer sonuçlar sergiliyor. İlk olarak, Yunanistan ve AB yle ilgili konuları ele alan haber sayısına bakıldığında, 2005 (286) ve 2006 (286) yıllarının en fazla haberin çıktığı yıllar olduğu görülüyor teki müzakereleri başlatma kararının hemen ardından gelen bu süreç doruk noktası olarak kabul edilebilir. Devam eden yıllarda, Yunanistan la ilişkili olarak Türkiye nin erişimi haberleri bir düşüş trendi göstermektedir, ki bu da Yunanistan la daha az gerilim ya da ilişkinin bulunduğunu gösteriyor olabilir. Grafik 3: Hürriyet te konuların ele alınışı (N referans) 2 223

15 Hürriyet teki haber kategorileri bileşenleri bakımından incelendiğinde ( döneminde), takip eden ikinci kategori olan AB yapısı (yüzde 11.1) neredeyse üç katı kadar yinelenen Kıbrıs konusunun (yüzde 30.5) en önemli konu olduğu görülür. İki kategori için de, 2006 yılı en çok haberin yayınlandığı (50 ve 14) yılı temsil eder. Türkiye ile AB arasındaki farklar da, bu altı yıllık süreçte yüzde 7.4 le (35) en çok ele alınan üçüncü konudur. Bu üç ana kategori nitel açıdan incelendiğinde, haberlerin çoğunlukla negatif çağrışımlar taşıdığı görülecektir. Bu süreçteki haberlerin konularıyla ilgili olarak bir başka ilginç gözlem de yasadışı göçmenlerle ilgilidir. Bu altı yıllık süreçte, yasadışı göçmenler konusu neredeyse hiçbir habere konu olmamıştır. Ama, bunun aksine, 2009 yılının dokuz aylık bölümünde, yasadışı göçmenlerle ilgili haberler, diğer yıllarla kıyaslandığında, Yunanistan la ilişkili olarak Türkiye nin AB erişimi konusundaki en önemli konu olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca 2009 yılı içinde 25 haberde geçen Kıbrıs konusunun (yaklaşık yüzde 25) ardından 16 haberle (yaklaşık yüzde 16) en çok tekrarlanan konu olmuştur. Yıllar açısından bakıldığında, 2005 ve 2006 Kıbrıs ve AB yapısı konularının öne çıktığı yıllardır; haberlerde yer aldığı görülen iki başka kategori ise şunlardır: 2005 te ABD nin Türkiye ye verdiği destek (10) ve 2006 da dini konular (10) yılında dini konular kategorisi yeniden öne çıkar (10). Özellikle 2009 yılında, Ege Denizi ndeki istikrarsızlık kategorisi ikinci sıradadır. Bu arada, Aralık 2009 raporuyla ilgili tartışmalar Türkiye nin erişimi açısından büyük önem taşıdığı düşünülebilirse de, bunun neredeyse hiç haber değeri yoktur. Öyle ki Hürriyet in Aralık raporuyla ilgili hiçbir tahmin ya da öngörüsünün olmadığı söylenebilir; çalışmada Eylül ün ortasına kadarki bölüme kadar bununla ilgili hiçbir veri yoktur. Grafik 4: Kathimerini de konuların ele alınışı (N referans) Yunanistan örneğinde ise, ilk izlenimimiz Yunan basınında çıkan haberlerin Türk gazetesine oranla daha çok referans içerdiği yolundadır. Haberlerde Kıbrıs konusu ilk sırayı alarak, konunun Yunan tarafı açısından önemini kanıtlar. Yıllar içinde bu konunun Yunan gazetesinde sürekli olarak yinelendiğini görebiliriz. Aynı konunun Türk gazetesinde de en çok tartışılan konu olduğu notunu da düşmek gerekir; bu da Kıbrıs sorununun her iki ülke açısından da önemini gösterir. İlginçtir, Kıbrıs la ilgili konular en çok kış aylarında haber alırken, yasadışı göçmenlerle ilgili haberlerse genellikle bahar ve yaz aylarında kendilerine yer bulur.

16 Avrupa da Medya, Kültür ve Kimlik Ayrıca, Türkiye nin AB erişimiyle ilgili sorunlar da Yunan gazetesinin haberlerinde hayati bir rol oynar (N=49), bu konu Türkiye nin üyeliğinin AB yapısını nasıl etkileyeceğiyle de yakından ilgilidir (N=48). AB nin yapısıyla ilgili haberler Türk gazetesi açısından göz önündedir, her ne kadar bu sorunun Türk ve Yunan perspektifler bakımından ikili bir kontrolü için daha ayrıntılı bir analiz gerekse de. 3 ve 4 no. lu tablolar gazetelerin konulara ne ölçüde benzer bakış yolları kurguladıklarını da gösterir. İki gazetedeki konuların sıralaması farklı olsa da, en çok işlenen beş konu iki örnekte de aynıdır. Ancak bu konuların, basının bu konulara öncelik tanımasının nedenlerine ilişkin elde edilebilecek diğer veriler bağlamında da incelenip çözümlenmesi gerekmektedir. Bunun, gazetelerin AB ve Türkiye, Türkiye ve Yunanistan arasındaki fark ve benzerlikleri vurgulayan tutum ve görüşleri hangi ölçüde sergilediklerinin inceleneceği bir platform olabileceğini öne sürebiliriz Türkiye nin demokratik olgunluğu Türkiye örneğinde dördüncü, Yunanistan örneğinde ise beşinci sırayı almaktadır, ki bu da Türkiye nin AB üyesi olma olasılığıyla ilgili insan hakları ve azınlık konularına ilişkin devam eden diyaloğu geliştirir. Kathimerini de 36, Hürriyet te ise 31 kez vurgulanan din de önemli bir rol oynar. Bununla birlikte, iki ülkeden seçilen gazetelerin aynı temaları kendi ulusal siyaset gündemlerine bağlı olarak farklı çeşitlemelerle ele aldıklarını da not etmeliyiz. Türk-Yunan ilişkilerinde iki ülke arasındaki hava sahası ihlallerine bağlı olarak ortaya çıkan istikrarsızlıkla yakından ilgili olan yasadışı göçmenler konusuna da özel bir parantez açmamız gerekir. Ege hava sahası tartışmaları ve yasadışı göçmen kaçakçılığının sıkça gerçekleştiği bir bölgedir. Ege yle ilgili anlaşmazlıklar ve Türk-Yunan ilişkileri bağlamında, Ege Denizi üze-rindeki uçuşlar ayrı bir kategoridir. Hava sahası ihlalleriyle ilgili olarak, Yunan Dışişleri Bakanı Dora Bakoyanni Türkiye yi uyarmak için her ay, Türkiye ve AB yi eleştirdiği bir konuşma yapar. Tablo 3: Görünme sıklıklarına göre Hürriyet te yer bulan konular TÜRKİYE İÇİN TR Kıbrıs konusu 30,5% AB yapısı 11,1% TR-AB farkları 7,4% TR nin demokratik olgunluğu 6,9% YN-TR ye faydaları 6,5% Dini konular 6,5% Ege Denizi nde istikrarsızlık 6,3% TR jeopolitiği 6,3% Erişim sorunları 5,5% TR-ABD desteği 5% Ekonomik faydalar 4,2% Yasadışı göçmenler 3,8% Aralık % Diğer 0% 225

17 Tablo 4: Görünme sıklıklarına göre Kathimerini de yer bulan konular YUNANİSTAN İÇİN total (%) Kıbrıs konusu 18,3% Erişim sorunları 10,4% AB yapısı 10,2% YN-TR ye faydaları 8,1% TR nin demokratik olgunluğu 7,9% Dini konular 7,7% TR-AB farkları 7,4% Ege Denizi nde istikrarsızlık 7,2% Yasadışı göçmenler 6,8% TR jeopolitik 5,1% TR-ABD desteği 4,9% Ekonomik faydalar 3,0% Aralık ,7% Diğer 1,3% Barış gazeteciliği için bir vaka incelemesi olarak 2009 İki ülkede de barış gazeteciliğini teşvik etme ve güçlendirme perspektifinden yaptığımız incelemede, seçilen gazetelerde 2009 yılı içinde yayınlanan haberleri bir vaka incelemesi için kullandık. Bunu yaparken, NYU (New York Üniversitesi) Çatışmanın Önlenmesi ve İdaresinde Medyanın Potansiyel Rolleriyle ilgili Savaş, Barış ve Haber Medyası Enstitüsü nden Robert Manoff un şu kıstaslarını kullandık: Taraflar arasındaki iletişime kanal oluşturmak: bu diyaloğa dayalı rolün takdir edilmesini ve sistematik performansını etno-siyasi bağlamda artırır. 2. Eğitmek: Tarafların iş gördüğü bilgi ortamını değiştirmek çatışmanın dinamikleri üzerinde çarpıcı bir etki yaratabilir 3. Özgüven inşası: Medya tartışmalı konuları ele alış biçimiyle kuşkuları azaltıp, güveni artırabilir 4. Yanlış anlamalara karşı girişimlerde bulunmak: Gazeteciler tarafların yanlış anlamalarını haber konuları olarak görebilirler 5. Çatışmayı çözümlemek: Medya durumun önemli yönlerini kamuoyunun daha iyi anlaması için bilinçli olarak analitik düzenekler kurabilir. 6. Kahramanları birbirleri için nesnellikten arındırmak: Sofistike gazetecilik bunu zaten yapabilir 7. Konuların altında yatan çıkarları saptamak: Bu standart bir çatışma çözüm pratiğidir 8. Duygusal bir çıkış yolu sağlamak: Çatışma sokak yerine medyada da yapılabilir. Gazeteciler bu rolü tam olarak özümseyerek ve bilinçli olarak takip ederek okuyucu ve izleyicilerine daha iyi hizmet edebilirler.

18 Avrupa da Medya, Kültür ve Kimlik 9. Bir güçler dengesini teşvik etmek: Bu tarafların pazarlık masasında oturmasına katkıda bulunur. 10. Çatışmayı tanımlayıp, iskeletini oturtmak: Medya konu ve çıkarları yönetim açısından daha akla yatkın bir çerçevede sunabilir. 11. Durumu kurtarmak ve uzlaşma inşası: Medya, müzakerecilerin kendi konumlarını açıklamak ve kendilerine destek sağlamak için medyayı kullanmalarını mümkün kılarak taviz sürecini büyük ölçüde kolaylaştırabilir. 12. Çözüm inşası: Gazeteciler tarafları sunulan çözüme iterek bu konuda rol oynayabilir. Analize devam etmek için, bu 12 kategoriyi dört gruba ayırarak dört öbek oluşturduk ve medya için şekildeki gibi dört farklı rol belirledik: Aracı olarak hareket eden, çözümleyici olarak görünen, eğitimci gibi davranan ve son olarak da, kendini kurtarıcı olarak öne çıkaran medya (bkz. grafikler 4 7 deki analiz öbekleri). Grafik 4: Aracı olarak medya Grafik 5: Çözümleyici olarak medya Grafik 6: Eğitimci olarak medya Grafik 7: Kurtarıcı olarak medya 227 Türk gazetelerine bakıldığında, araştırmamız ele alınan haberlerin bir kısmının derinlikli (21), bir kısmının ise şöyle böyle (21) bir çözümleyici role yöneldiğini gösteriyor. İkinci grup ise aracı rolü (4) ve kurtarıcı rolünden (4) oluşuyor. 76 haberde, 51 tanesinin bir rolü var (ya da şöyle böyle); kalan 25 haberin (yaklaşık yüzde 33) tutumları ise tamamen negatif. Aracı-kurtarıcı ve eğitimci rolünü üstlenenler genellikle köşe yazarlarının kaleminden çıkanlar. Son olarak, imzasız haberler çoğunlukla ya çözümleyici ya da negatif haberler. Yunan tarafına baktığımız ise, Ege Denizi ndeki anlaşmazlık, Kıbrıs konusu ve yasadışı göçmenler sorununun Yunan basınında öne çıktığını görüyoruz. Yunan örneklemi, özellikle

19 yorum yazıları söz konusu olduğundan, negatif bir haber verme yöntemi izlemekte. Yalnızca kültürle ilgili haberlerde barışı teşvik edici gazeteciliğin izleri var. Her iki örnekte de, çatışma ve sorunlarla ilgili haberlerde negatif çağrışımlar açıkça görülmekte. Bu tarz çatışma ya da sorunlarla ilgili haberlerde pozitif yaklaşımlar ın egemen olduğu çok az haber var. Barış gazeteciliği araçlarının çok az kullanıldığını söyleyebiliriz. Barış gazeteciliği perspektifinden incelendiğinde, en çok rastlanan rol çözümleyici rolü. Ne yazık ki, toplanan verilerde görülebileceği gibi, her iki taraf için de diğer rolleri görmek, haberlerin negatif kurgulanması yüzünden olanaksız gibi. Her iki tarafda da, negatif kurgulama üç yaygın kategoride kendini göstermekte: Ege konuları, Kıbrıs konusu ve yasadışı göçmenler. Medyanın algıları biçimlendirmekte ve 2000 lerin başlarından (Kardak/Imia ve Depremler) itibaren AB ile Türkiye arasındaki ilişkileri anlamaktaki rolüyle ilgili literatürde de çok az çalışmanın olması medyanın konuyu derinlikli olarak ele almak için bir kriz çıkmasını beklediğini ortaya koymakta. Sonuç 228 Araştırmamız açıkça, Yunanistan (Kathimerini) ve Türkiye den (Hürriyet) seçilen iki örneğin de Türkiye nin erişimiyle ilgili kaydadeğer sayıda haber barındırdığını göstermekte. Haber sayılarının yanında, çalışmanın nitel yönleri de gazetelerde çıkan bu haberlerin belli kategorizasyonlara dahil olduğunun altını çizmekte. Çalışmada ifade edildiği gibi, Kıbrıs konusu ve Türkiye nin AB yapısı içindeki yeri bu altı yıllık dönemde en çok haberlerde en çok geçen konular gibi görünmekte. Haberlerdeki kullanımı bir yana, Kıbrıs konusu gerçekten de iki ülke arasındaki yaygın sorun olarak ortaya çıkıyor. Buna bağlı olarak, kendine özgü biçimde AB konularından ayrı duran bir konunun en önemli yeri alması dikkat değer bir durumdur. Buna koşut olarak, yasadışı göçmenler konusunun da 2009 yılı itibarıyla her iki ülke için de önemi ortadadır. Her iki konu da AB yle doğrudan ilişkili olan, Türkiye nin AB için olgunluğu, AB yapısı ya da AB ile Türkiye arasındaki farklar gibi konulara bakışları bağlamında kendine özgüdür. Bu noktadan, çalışma göreceli olarak iki ülke arasında tarihsel olarak sorun yaratmış konuların aslında Türkiye nin AB ye erişimi ile iki ülkenin birbirleri hakkında tepkileri arasında bir köprü oluşturduğunun altıı çizebilir. Orijinal noktadan (AB ye erişim) ayrı konular açıkça gündemi dolu ve meşgul tutmaktadır. Yukarıda belirtilen sonuç aynı zamanda barış gazeteciliğinin olmayışının gerisinde yatan mantık ve arka planı da kurgulamaktadır. Her iki gazete de, barış gazeteciliği tartışmasında değinilen yapıcı, bilgilendirici, aracı ya da eğitimci amaçlarla görebilecekleri potansiyel işlevler yerine, açık bir şekilde sorun içeren haberleri seçmektedir. Çalışma ayrıca, Ege denizi üzerindeki uçuşlarla ilgili düzenli çıkan haberler örneğinde olduğu gibi, AB ye erişimle ilgisi olmayan, ama bütün süreci etkiliyormuş gibi görünen başka türlü haber konularının da söz konusu olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak bu çalışma her iki tarafın medya kuruluşlarına da barış gazeteciliğinin entegre edilmesi gerektiğini açıkça göstermektedir. Literatür taraması ve çalışmada toplanan verilerle yapılan analizler, Türkiye nin erişimi durumunda ve her iki tarafın da duyarlı ele alışı anlamındaki gibi, özel zamanlarda ve özel koşullar altında barış gazeteciliği pratiklerine yönelik ihtiyacın gerisinde yatan mantığı anlamak için de kullanılabilir. Barış gazeteciliği çatışma ve sorunların medyada ele alınışındaki anahtar araç ve pratiklerden biri olarak muhafaza edilebilir. Özellikle uzmanlık eğitimi (AB ve Türkiye) ve barış gazeteciliği eğitimi,

20 Avrupa da Medya, Kültür ve Kimlik gelecekte daha pozitif ve yapıcı medya pratiklerinin sağlanması yolunda bir araç olarak kullanılabilir. Notlar 1 Bazı örnekler: Pozitif olanlar: Kohen, S. From Tragedy to New Strategy. Milliyet. 1 Eylül Berberakis, T. Cooperation Invitation from the Neighbor. Milliyet. 30 Ağustos Iraklidis, A. This Opportunity Should not be Missed. To Vima. 1 Eylül Marakis, N. Good News on Turkish-Greek Relations. To Vima. 14 Kasım Batur, N. Simitis is Supporting Me. Hürriyet. 2 Ağustos Because of the Earthquake. Kathimerini. 18 Ağustos Doğan, Y. The Diplomacy of Citizens. Milliyet. 26 Eylül Cerrahoğlu, N. The Greek Sezen Aksu Haris Alexion: I feel like listening my own music when I listen to a Turkish song. Milliyet. 7 Kasım Kohen, S. What People Want. Milliyet. 25 Ağustos Milas, H. Why Turks Gave us Flowers. To Vima. 22 Eylül Greek Minister of Health stated to Milliyet: We ask for both Turkish blood and also for her tent. Milliyet. 11 Eylül The Greek president Stefanopoulos: We will not forget you. Milliyet. 11 Eylül Negatif Olanlar: Çakirözer, U. Shadow to the Friendship from Greece. Milliyet. 16 Eylül Theodoropoulos, V. War of Words. Kathimerini. 1 Ağustos The Secret of the Aids is Revealed. Yeni Şafak. 31 Ağustos Grafikteki maddelerin Türkçe karşılıkları sırasıyla şöyledir: Ötekiler, Dini meseleler, Türkiye nin demokratik yeterliliği, Ekonomik yararlar, Türkiye nin jeopolitiği, Türkiye ye Birleşik Devletler desteği, Türkiye ve AB farklılıkları, AB nin yapısı, Yunanistan ve Türkiye nin yararları, Aralık 2009, Yasadığı göçmenler, Sorunlu erişim, Kıbrıs meselesi, Ege Denizi ndeki sorunlar. 3 Bkz. dipnot 2. Bibliyografya Alemdaroglu: We Will Conquer Greece if Necessary. Zaman Daily News. zaman.org/?bl=national&alt=&trh= &hn= Ağustos Batur, Nur. Simitis is Supporting Me. Hürriyet. 2 Ağustos Because of the Earthquake. Kathimerini. 18 Ağustos Bennett, L. W. and M. Edelman. Toward a New Political Narrative. Journal of Communication 35:4 (1985): Berberakis, Taki. Cooperation Invitation from the Neighbor. Milliyet. 30 Ağustos Botes, J. Dialogue of the Deaf. Track Two 7:4 (1998): 4 6. Byrd, J. Media and conflict resolution in Greek-Turkish relations. Der. Neslihan Özgüneş ve Georgios Terzis. What are journalists for? Conflict and Peace Forums, Nisan Cerrahoğlu, Nilgün. The Greek Sezen Aksu Haris Alexion: I feel like listening my own music when I listen to a Turkish song. Milliyet. 7 Kasım Cohen, R. Frontiers of Identity: The British and the Others. London: Longman, Çakırözer, Utku. Shadow to the Friendship from Greece. Milliyet. 16 Eylül Dimitras, Panayote Elias. The Apotheosis of Hate Speech: the Near Success of (Greek and Turkish) Media in Launching War. Der. Mariana Lenkova. Hate Speech in the Balkans. Vienna: The International Helsinki Federation of Human Rights,

Türk Elitlerinin Türk Dış Politikası ve Türk-Yunan İlişkileri Algıları Anketi

Türk Elitlerinin Türk Dış Politikası ve Türk-Yunan İlişkileri Algıları Anketi Türk Elitlerinin Türk Dış Politikası ve Türk-Yunan İlişkileri Algıları Anketi Araştırma üç farklı konuya odaklanmaktadır. Anketin ilk bölümü (S 1-13), Türkiye nin dünyadaki konumu ve özellikle ülkenin

Detaylı

Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi. Şubat 2015

Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi. Şubat 2015 Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi Şubat 2015 Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi Medya ve İletişim Merkezi İstanbul Enstitüsü İstanbul Enstitüsü

Detaylı

TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1

TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1 ( STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1 Yeni Dönem Türkiye - Suudi Arabistan İlişkileri: Kapasite İnşası ( 2016, İstanbul - Riyad ) Türkiye 75 milyonluk nüfusu,

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİNDE KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARININ VE MEDYANIN ROLÜ

KAMU DİPLOMASİSİNDE KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARININ VE MEDYANIN ROLÜ KAMU DİPLOMASİSİNDE KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARININ VE MEDYANIN ROLÜ Doç. Dr. O. Can ÜNVER 15 Nisan 2017 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ KAMU DİPLOMASİSİ SERTİFİKA PROGRAMI İletişim Nedir? İletişim, bireyler, insan grupları,

Detaylı

ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ

ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ STRATEJİK VİZYON BELGESİ ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ Ekonomi, Enerji ve Güvenlik; Yeni Fırsatlar ( 20-22 Nisan 2016, Pullman İstanbul Otel, İstanbul ) Karadeniz - Kafkas coğrafyası, tarih boyunca

Detaylı

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri İLTB 601 İletişim Çalışmalarında Anahtar Kavramlar Derste iletişim çalışmalarına

Detaylı

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Sorunlar ve Çözüm önerileri

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Sorunlar ve Çözüm önerileri Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Sorunlar ve Çözüm önerileri Bu rapor 17 Şubat 2016 tarihinde çoğu Radyo ve Televizyon Üst Kurulu nda (RTÜK) görev yapmış olan veya medya ve iletişim alanında uzmanlığı

Detaylı

12. SINIF MANTIK DERSİ SÖKE ANADOLU LİSESİ 1. ORTAK SINAVI KAZANIM TABLOSU (Sınav Tarihi: 4 Nisan 2017)

12. SINIF MANTIK DERSİ SÖKE ANADOLU LİSESİ 1. ORTAK SINAVI KAZANIM TABLOSU (Sınav Tarihi: 4 Nisan 2017) 12. SINIF MANTIK DERSİ SÖKE ANADOLU LİSESİ 1. ORTAK SINAVI KAZANIM TABLOSU (Sınav Tarihi: 4 Nisan 2017) ÜNİTE: 2-KLASİK MANTIK Kıyas Çeşitleri ÜNİTE:3-MANTIK VE DİL A.MANTIK VE DİL Dilin Farklı Görevleri

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

DIŞ POLİTİKA AKADEMİSİ - III

DIŞ POLİTİKA AKADEMİSİ - III DIŞ POLİTİKA AKADEMİSİ - III Abant-Bolu Büyük Abant Oteli 11-14 Mayıs 2017 Program 09.00 İstanbul dan Hareket 09.00 Ankara dan Hareket 13.00-14.00 Öğle Yemeği ve Serbest Zaman 11 MAYIS 2017 PERŞEMBE 14.00-14.30

Detaylı

SOSYAL PSİKOLOJİ II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL PSİKOLOJİ II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL PSİKOLOJİ II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

ARBEIT & LEBEN ggmbh. Sürekli gelişen iş ve yaşam dünyanızdaki yolculuğunuzda sizlere eşlik ediyor ve destek oluyoruz. - 3 -

ARBEIT & LEBEN ggmbh. Sürekli gelişen iş ve yaşam dünyanızdaki yolculuğunuzda sizlere eşlik ediyor ve destek oluyoruz. - 3 - ARBEIT & LEBEN ggmbh Sürekli gelişen iş ve yaşam dünyanızdaki yolculuğunuzda sizlere eşlik ediyor ve destek oluyoruz. - 3 - KURUM ARBEIT & LEBEN ggmbh 1973 senesinden beri Rheinland Pfalz Eyaleti Eğitim

Detaylı

2 Ekim 2013, Rönesans Otel

2 Ekim 2013, Rönesans Otel 1 MÜSİAD Brüksel Temsilciliği Açı çılışı ışı 2 Ekim 2013, Rönesans Otel T.C. AB Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış,.... T. C. ve Belçika Krallığının Saygıdeğer Temsilcileri, 1 2 STK ların Çok Kıymetli

Detaylı

Hackerlar ortaya çıkardı: Birleşik Arap Emirlikleri İsrail yanlısı kurumları fonluyor!

Hackerlar ortaya çıkardı: Birleşik Arap Emirlikleri İsrail yanlısı kurumları fonluyor! Hackerlar ortaya çıkardı: Birleşik Arap Emirlikleri İsrail yanlısı kurumları fonluyor! BAE Washington büyükelçisi Yusuf el-uteybe'ye ait olduğu iddia edilen ve bazı hacker gruplar tarafından yayınlanan

Detaylı

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM TURİZM PAZARLAMASI Turizm Pazarlamasında Tutundurma REKLAM Reklâm; belirli bir ücret karşılığında ve ücretin kimin tarafından ödendiği bilinecek biçimde; bir turizm işletmesinin ve turizm bölgesinin ürünlerinin

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel YÖNETİM 3+0+3 6 rekabetlerle üstünlük sağlayabilecekleri

Detaylı

Çatışma Çözme ve Müzakere için İletişim Becerileri

Çatışma Çözme ve Müzakere için İletişim Becerileri Çatışma Çözme ve Müzakere için İletişim Becerileri Deniz Gümüşel, REC Türkiye REC Türkiye Halkla İlişkiler ve İletişim Seminerleri (Eylül, Kasım 2007) Sizce çatışma nedir? Bireylerin veya grupların, kendi

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

Standart Eurobarometer 76. AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU Sonbahar 2011 ULUSAL RAPOR TÜRKİYE

Standart Eurobarometer 76. AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU Sonbahar 2011 ULUSAL RAPOR TÜRKİYE Standart Eurobarometer 76 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU Sonbahar 2011 ULUSAL RAPOR TÜRKİYE Bu araştırma Avrupa Komisyonu Basın ve İletişim Genel Müdürlüğü tarafından talep ve koordine edilmiştir. Bu rapor

Detaylı

3. Yazma Becerileri Sempozyumu

3. Yazma Becerileri Sempozyumu Prof. Dr. Nurçay Türkoğlu Çukurova Üniversitesi İletişim Fakültesi MEDYA OKURYAZARLIĞINI EĞİTİMDE UYGULAMAK Terakki Vakfı Okulları 19.12.2015 MEDYALANMIŞ DÜNYA MEDYA ÇALIŞANLARI YURTTAŞ: kişi/ meslek/

Detaylı

İSMAİL VATANSEVER ETİK VE BİYOETİK KAVRAMLARININ KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK PROJELERİ İLE İLİŞKİSİ

İSMAİL VATANSEVER ETİK VE BİYOETİK KAVRAMLARININ KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK PROJELERİ İLE İLİŞKİSİ İSMAİL VATANSEVER ETİK VE BİYOETİK KAVRAMLARININ KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK PROJELERİ İLE İLİŞKİSİ 1 ETİK NEDİR? ETİK NEDİR? Etik terimi Yunanca ethos yani "töre" sözcüğünden türemiştir. Değerler felsefesinin

Detaylı

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi İLETİŞİMLETİŞİİŞİM İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi amaçlarla iletişim kurmaya devam

Detaylı

Sayın Büyükelçiler, Değerli Kongre üyeleri, Çok değerli dostum Sayın Zügayir ve Brosh, Kıymetli basın mensupları,

Sayın Büyükelçiler, Değerli Kongre üyeleri, Çok değerli dostum Sayın Zügayir ve Brosh, Kıymetli basın mensupları, Sayın Büyükelçiler, Değerli Kongre üyeleri, Çok değerli dostum Sayın Zügayir ve Brosh, Kıymetli basın mensupları, Ankara Forumunun beşinci toplantısını yaptığımız için çok mutluyum. Toplantıya ev sahipliği

Detaylı

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir.

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. - 1 - I. A.B.D. HAKKINDA GERÇEKLER Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. 1- Genel bakış A.B.D. nin değişen nüfus yapısı: http://usinfo.state.gov/journals/itsv/0699/ijse/ijse0699.htm

Detaylı

Türkiye Cezasızlık Araştırması. Mart 2015

Türkiye Cezasızlık Araştırması. Mart 2015 Türkiye Cezasızlık Araştırması Mart 2015 İçerik Araştırma Planı Amaç Yöntem Görüşmecilerin Dağılımı Araştırma Sonuçları Basın ve ifade özgürlüğünü koruyan yasalar Türkiye medyasında sansür / oto-sansür

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

MEDYA ENTELEKTÜEL PAYLAŞIM PROGRAMI

MEDYA ENTELEKTÜEL PAYLAŞIM PROGRAMI MEDYA ENTELEKTÜEL PAYLAŞIM PROGRAMI İstanbul Enstitüsü Hakkında İstanbul Enstitüsü, toplumsal, iktisadi ve siyasal alanlarda yenilikçi bilgi ve fikirler üretmek amacıyla yüksek kaliteli, nesnel ve derinlemesine

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 433 Güz Mehmet Turan Çağlar

DERS PROFİLİ. POLS 433 Güz Mehmet Turan Çağlar DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Savaş ve Barış Çalışmaları POLS Güz 7 +0+0 6 Ön Koşul None Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI 2010 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Dönemi Zorunlu Dersler Uluslararası İlişkilerde Araştırma

Detaylı

Türkler Kendi işinin patronu olmak istiyor!

Türkler Kendi işinin patronu olmak istiyor! Amway Avrupa nın Dünya Girişimcilik Haftası na özel 16 Avrupa ülkesinde yaptırdığı Girişimcilik Anketi sonuçları açıklandı! Türkler Kendi işinin patronu olmak istiyor! Amway Avrupa tarafından yaptırılan

Detaylı

Avrupalıların Müstakbel Bir AB Üyesi Olarak Türkiye ye Bakışları ve. Türkiye nin Avrupalılaşma Sorunları

Avrupalıların Müstakbel Bir AB Üyesi Olarak Türkiye ye Bakışları ve. Türkiye nin Avrupalılaşma Sorunları Avrupalıların Müstakbel Bir AB Üyesi Olarak Türkiye ye Bakışları ve Türkiye nin Avrupalılaşma Sorunları Merkezi Finans ve İhale Birimi AB ve Türkiye Arasında Sivil Toplum Diyaloğunun Geliştirilmesi Üniversiteler

Detaylı

Araştırmacı Gazetecilik (PR 436) Ders Detayları

Araştırmacı Gazetecilik (PR 436) Ders Detayları Araştırmacı Gazetecilik (PR 436) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Araştırmacı Gazetecilik PR 436 Bahar 0 3 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin

Detaylı

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Türkiye ithalatının en çok tartışılan kalemi şüphesiz enerjidir. Enerji ithalatı dış ticaret açığının en önemli sorumlusu olarak tanımlanırken, enerji

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Sunuş Bölüm I: Küresel İletişim, Değişen Paradigmalar ve Reklamın Yeni Rolü Küreselleşme Sürecinin İletişime Yansımaları

İÇİNDEKİLER. Sunuş Bölüm I: Küresel İletişim, Değişen Paradigmalar ve Reklamın Yeni Rolü Küreselleşme Sürecinin İletişime Yansımaları İÇİNDEKİLER Sunuş... 13 Bölüm I: Küresel İletişim, Değişen Paradigmalar ve Reklamın Yeni Rolü... 15 1. Küreselleşme Sürecinin İletişime Yansımaları 1.1. Küreselleşme Kavramı... 15 1.1.1. Küreselleşme Sürecinin

Detaylı

Ek 1. Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı (CEFR) ve Europass Dil Pasaportu:

Ek 1. Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı (CEFR) ve Europass Dil Pasaportu: Ek 1. Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı (CEFR) ve Europass Dil Pasaportu: Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı (CEFR) dil öğrencilerinin bilgi beceri ve yeterlilik düzeylerinin belirlenmesinde standart

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 SÖZCÜ / AKP de bir kişi konuşur, diğerleri asker gibi bekler! Tarih : 06.01.2012 CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu hem AKP deki tek adamlığı hem de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ın üslubunu ve liderliğini

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Türk-Yunan İlişkileri PSIR 463 7-8 3 + 0 3 Ön Koşul Dersleri - - - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli Dersin Koordinatörü

Detaylı

Türkiye, Avrupa nın en girişimci ülkesi

Türkiye, Avrupa nın en girişimci ülkesi Amway Avrupa nın Dünya Girişimcilik Haftası na özel 12 Avrupa ülkesinde yaptırdığı Girişimcilik Anketi sonuçları açıklandı! Türkiye, Avrupa nın en girişimci ülkesi Amway Avrupa tarafından yaptırılan 2011

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

İnternetin Gerçekleştirdiği Dönüşümün Sonucunda Şeffaflık ve Bilgi Kirliliği Arasında: Yurttaş Gazeteciliği

İnternetin Gerçekleştirdiği Dönüşümün Sonucunda Şeffaflık ve Bilgi Kirliliği Arasında: Yurttaş Gazeteciliği İnternetin Gerçekleştirdiği Dönüşümün Sonucunda Şeffaflık ve Bilgi Kirliliği Arasında: Yurttaş Gazeteciliği Özet: F. Çağdaş İslim* Cansu İslim * İnternet yaşadığımız çağın şüphesiz en temel gerçeklerinden

Detaylı

İçindekiler. xiii. vii

İçindekiler. xiii. vii Ön söz 1 Danışmaya davet 1 Giriş 1 Anlatı yaklaşımı 3 Bundan konuşmak için bir zemin ayırmak 5 Danışmanlık becerilerini öğrenmek 8 Sonuçlar 10 Okuma önerileri 10 2 Örtük danışmanlık modeli 11 Giriş 11

Detaylı

İÇİMİZDEKİ KOMŞU SURİYE

İÇİMİZDEKİ KOMŞU SURİYE İÇİMİZDEKİ KOMŞU SURİYE Yazar: Dr. A. Oğuz ÇELİKKOL İSTANBUL 2015 YAYINLARI Yazar: Dr. A. Oğuz ÇELİKKOL Kapak ve Dizgi: Sertaç DURMAZ ISBN: 978-605-9963-09-1 Mecidiyeköy Yolu Caddesi (Trump Towers Yanı)

Detaylı

BİLGESAM GENÇLİK PLATFORMU TÜZÜĞÜ

BİLGESAM GENÇLİK PLATFORMU TÜZÜĞÜ BİLGESAM GENÇLİK PLATFORMU TÜZÜĞÜ Madde 1: Topluluğun Adı Ve Merkezi a)topluluğun Adı : Bilgesam Gençlik Platformu dur. b)topluluğun Merkezi : İstanbul dur. Madde 2: Topluluğun Kurulma Amacı 1-BİLGESAM

Detaylı

Amna HAFDHALLAH. Kütür Ve Yaratıcılık Forumu Derneği Başkanı 1 KÜLTÜR VE YARATICILIK FORUMU DERNEĞİ

Amna HAFDHALLAH. Kütür Ve Yaratıcılık Forumu Derneği Başkanı 1 KÜLTÜR VE YARATICILIK FORUMU DERNEĞİ Amna HAFDHALLAH Kütür Ve Yaratıcılık Forumu Derneği Başkanı 1 KÜLTÜR VE YARATICILIK FORUMU DERNEĞİ Tunus resmi gazetesinde 18 Şubat 2014 tarihinde yayımlanan yazıyla Evrensel Arap kültür ve yaratıcılığını

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

Kariyer ve Profesyonel Ağlar

Kariyer ve Profesyonel Ağlar Kariyer ve Profesyonel Ağlar Kariyer Fransızca carrière kelimesinden gelmektedir. Bir yere çıkan, bir yere gelen anlamına gelmektedir. Bir meslekte çalışma ve zamanla elde edilen aşama, başarı ve uzmanlıktır.

Detaylı

Medya Metin Yazarlığı (PR 427) Ders Detayları

Medya Metin Yazarlığı (PR 427) Ders Detayları Medya Metin Yazarlığı (PR 427) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Medya Metin Yazarlığı PR 427 Güz 0 3 0 3 4 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili

Detaylı

SCA Davranış Kuralları

SCA Davranış Kuralları SCA Davranış Kuralları SCA Davranış Kuralları SCA paydaşları ile değer yaratmaya, çalışanları, müşterileri, tüketicileri, hissedarları ve diğer iş ortaklarıyla saygı, sorumluluk ve mükemmelliğe dayanan

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

tepav Ocak2013 N201307 TÜRKİYE DE YOLSUZLUK ALGISI ÜZERİNE NOTLAR DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Ocak2013 N201307 TÜRKİYE DE YOLSUZLUK ALGISI ÜZERİNE NOTLAR DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Ocak01 N0 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Evren AYDOĞAN 1 Araştırmacı, Yönetişim Çalışmaları Uluslararası Şeffaflık Örgütü nün- Transparency International (TI), Yolsuzluk

Detaylı

N OLACAK ŞİMDİ? BEKİR AĞIRDIR. 26 Kasım 2015

N OLACAK ŞİMDİ? BEKİR AĞIRDIR. 26 Kasım 2015 N OLACAK ŞİMDİ? BEKİR AĞIRDIR 26 Kasım 2015 SİYASİ İRADENİN ÖNÜNDE İKİ SENARYO Kapsamlı bir reform ve kalkınma hareketine girmek Toplumsal barış Çözüm süreci Yeni anayasa Başkanlık arayışı ve kutuplaşma

Detaylı

Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek

Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek 31.03.2014 YATIRIMSIZ BÜYÜME Seyfettin Gürsel*, Zümrüt İmamoğlu, ve Barış Soybilgen Yönetici Özeti TÜİK'in bugün açıkladığı rakamlara göre Türkiye ekonomisi 2013

Detaylı

6. BÖLÜM: BULGULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

6. BÖLÜM: BULGULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ 6. BÖLÜM: BULGULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu bölümde araştırma bulgularının değerlendirilmesine yer verilecektir. Yerleşik yabancılara yönelik demografik verilerin ve ev sahibi ülkeye uyum aşamasında gereksinim

Detaylı

Doğruların buluştuğu adres...

Doğruların buluştuğu adres... M E D I A Doğruların buluştuğu adres... İletişim Sanattır Firmaların kıyasıya rekabet ettikleri Etnik Pazar sürekli yeniliklere açıktır. Reklam stratejileri yapılırken hedef kitlenin doğru bir şekilde

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim Türkiye de 2007 genel milletvekili seçimlerine ilişkin değerlendirme yaparken seçim sistemine değinmeden bir çözümleme yapmak pek olanaklı değil. Türkiye nin

Detaylı

Uluslararası Öğrencilerin Ülke ve Üniversite Seçimlerini Etkileyen Faktörler

Uluslararası Öğrencilerin Ülke ve Üniversite Seçimlerini Etkileyen Faktörler Uluslararası Öğrencilerin Ülke ve Üniversite Seçimlerini Etkileyen Faktörler İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ Yüksek Öğretim Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Eğitim Fakültesi 2 Giriş Dünyadaki hızlı

Detaylı

NÜKLEER SİLAHLAR ARAŞTIRMASI - SONUÇ RAPORU RAŞTIRMASI - S

NÜKLEER SİLAHLAR ARAŞTIRMASI - SONUÇ RAPORU RAŞTIRMASI - S NÜKLEER SİLAHLAR ARAŞTIRMASI RAŞTIRMASI - S V.01A - 18 HAZİRANH 2004 - SONUÇ RAPORU Nükleer Silahlar Araştırması - Sonuç Raporu v.01a - 18 Haziran 2004 Proje Ekibi Güçlü Atılgan Proje Sorumlusu Infakto

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİNE GİRİŞ

DAVRANIŞ BİLİMLERİNE GİRİŞ DAVRANIŞ BİLİMLERİNE GİRİŞ DAVRANIŞIN TANIMI Davranış Kavramı, öncelikle insan veya hayvanın tek tek veya toplu olarak gösterdiği faaliyetler olarak tanımlanabilir. En genel anlamda davranış, insanların

Detaylı

MAVİ YAKALILARIN ÇALIŞMAYA YÖNELİK TUTUMLARI

MAVİ YAKALILARIN ÇALIŞMAYA YÖNELİK TUTUMLARI MAVİ YAKALILARIN ÇALIŞMAYA YÖNELİK TUTUMLARI ÇALIŞMA PSİKOLOJİSİ VERİ BANKASI ÖRNEĞİ www.calismapsikolojisi.net Yrd. Doç. Dr. Burcu KÜMBÜL GÜLER Kocaeli Üniversitesi Gündem İnsan Kaynakları ve Çalışma

Detaylı

Avrupa Birliği Yol Ayrımında B R E X I T

Avrupa Birliği Yol Ayrımında B R E X I T Avrupa Birliği Yol Ayrımında B R E X I T 2016 Brexit, yani İngiltere nin Avrupa Birliği nden (AB) ayrılması olarak ifade edilen kavram, İngilizcede Britain (Britanya ve Exit (çıkış) kelimelerinin birleştirilmesiyle

Detaylı

Türkiye-Yunanistan İş Forumu. İzmir, 8 Mart Ömer Cihad Vardan DEİK Başkanı

Türkiye-Yunanistan İş Forumu. İzmir, 8 Mart Ömer Cihad Vardan DEİK Başkanı Türkiye-Yunanistan İş Forumu İzmir, 8 Mart 2016 Ömer Cihad Vardan DEİK Başkanı T.C. Başbakanı Sayın Ahmet Davutoğlu; Yunanistan Başbakanı Sayın Alexis Tsipras; Saygıdeğer Bakanlarım; Değerli Türk ve Yunan

Detaylı

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ Girişimcinin Gündemi GİRİŞİMCİLER VE KOBİ LER AÇISINDAN MARKA VE ÖNEMİ Günal ÖNCE Günümüzde markalara, Amerikan Pazarlama Birliği nin tanımladığının yanı sıra sadece sahip oldukları

Detaylı

BANDIRMA AB YOLUNDA PROJESİ ANKET SONUÇLARI DEĞERLENDİRMESİ

BANDIRMA AB YOLUNDA PROJESİ ANKET SONUÇLARI DEĞERLENDİRMESİ BANDIRMA AB YOLUNDA PROJESİ ANKET SONUÇLARI DEĞERLENDİRMESİ İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) ile Bandırma Ticaret Odası (BTO) tarafından Bandırma da faaliyet gösteren işletmelerin AB uyum sürecinde müktesebata

Detaylı

Avrupalıların Müstakbel Bir AB Üyesi Olarak Türkiye ye Bakışları ve Türkiye nin Avrupalılaşma Sorunları

Avrupalıların Müstakbel Bir AB Üyesi Olarak Türkiye ye Bakışları ve Türkiye nin Avrupalılaşma Sorunları Avrupalıların Müstakbel Bir AB Üyesi Olarak Türkiye ye Bakışları ve Türkiye nin Avrupalılaşma Sorunları Merkezi Finans ve İhale Birimi AB ve Türkiye Arasında Sivil Toplum Diyaloğunun Geliştirilmesi Üniversiteler

Detaylı

İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA TÜRKİYE DEKİ İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜ VE STK LARIN DURUMUNU TARTIŞTI!

İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA TÜRKİYE DEKİ İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜ VE STK LARIN DURUMUNU TARTIŞTI! İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA TÜRKİYE DEKİ İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜ VE STK LARIN DURUMUNU TARTIŞTI! Türkiye nin gündemine damgasına vuran önemli toplumsal ve politik konularının tartışıldığı

Detaylı

Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar

Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar Hamburg Uyum Meclisi Genel bilgiler Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar 1. Uyum Meclisi ne için gereklidir? Entegrasyon; örneğin politika, ekonomi, iş piyasası, eğitim, sosyal işler, kültür, din,

Detaylı

Amerikan Stratejik Yazımından...

Amerikan Stratejik Yazımından... Amerikan Stratejik Yazımından... DR. IAN LESSER Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ve Jeopolitik Aldatma veya bağımsız bir Kürt Devletinden yana olmadığını ve NATO müttefiklerinin bağımsızlığını

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

NetQues Proje Raporu Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi Eğitimi Çeşitliliklerin Bütünleşmesi

NetQues Proje Raporu Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi Eğitimi Çeşitliliklerin Bütünleşmesi NetQues Proje Raporu Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi Eğitimi Çeşitliliklerin Bütünleşmesi Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi / Logopedi Alanındaki Standartların ve Eğitim Programlarının Niteliklerinin

Detaylı

Mark Zuckerberg, Facebook ve Aldatıcı Reklamlar. Mark Zuckerberg, Facebook adlı sosyal medya sitesinin kurucularından biridir.

Mark Zuckerberg, Facebook ve Aldatıcı Reklamlar. Mark Zuckerberg, Facebook adlı sosyal medya sitesinin kurucularından biridir. Mark Zuckerberg, Facebook ve Aldatıcı Reklamlar Mark Zuckerberg, Facebook adlı sosyal medya sitesinin kurucularından biridir. Facebook şirketinin kendisi ve sahip olduğu Instagram, WhatsApp, Oculus ve

Detaylı

Sinema ve Televizyon da Etik. Meslek Etiği, İletişim (Medya) Etiği

Sinema ve Televizyon da Etik. Meslek Etiği, İletişim (Medya) Etiği Sinema ve Televizyon da Etik Meslek Etiği, İletişim (Medya) Etiği Etik ve Ahlâk Ayrımı Etik gelenek anlamına gelir ve törebilim olarak da adlandırılır. Bir başka deyişle etik, Bireylerin doğru davranış

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim CHP

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim CHP 1999 ve 2002 Seçimlerinde CHP 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim CHP 1999 seçimlerine Türkiye yükselen milliyetçilikle girdi. Ecevit in azınlık iktidarında seçimlere kısa bir süre kala Türkiye

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ ------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ İslam Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Platformu (İSTTP); TASAM öncülüğünde İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi devletlerin temsilcileri ile dünyanın

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ. 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri

TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ. 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ Mehmet Uçum 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri a. Tartışmanın Arka Planı Ülkemizde, hükümet biçimi olarak başkanlık sistemi tartışması yeni

Detaylı

Kelimenin en dar anlamıyla,neyin doğru veya yanlış sayıldığı (sayılması gerektiği) ile ilgilenir.

Kelimenin en dar anlamıyla,neyin doğru veya yanlış sayıldığı (sayılması gerektiği) ile ilgilenir. Çağrı ÖZGAN Kelimenin en dar anlamıyla,neyin doğru veya yanlış sayıldığı (sayılması gerektiği) ile ilgilenir. Terim genellikle kültürel, dinî,seküler ve felsefi topluluklar tarafından, insanların çeşitli

Detaylı

Araştırma Notu 15/181

Araştırma Notu 15/181 Araştırma Notu 15/181 29 Nisan 215 İdeolojik Yönelimler Çatışma ve Güven Algısını Şekillendiriyor Çiğdem Ok*, Bahar Ayça Okçuoğlu** Yönetici Özeti Toplumlardaki elitlerin değerlerini, inançlarını ve tutumlarını

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

www.novusens.com 2012, Novusens

www.novusens.com 2012, Novusens www.novusens.com İNOVASYON VE GİRİŞİMCİLİK ENSTİTÜSÜ Vizyon... Ulusal ve uluslararası paydaşları ile sürdürülebilir büyüme ve rekabeti amaçlayan, ekonomiye ve toplumsal kalkınmaya katma değer yaratacak

Detaylı

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik İdari Özet Türkçe Avustralya Hükümet hizmetlerinin Avustralya nın kültür ve dil bakımından çeşitlilikler gösteren nüfusuna duyarlılığı üzerine bir araştırma

Detaylı

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

Detaylı

TÜRKİYE DE İŞ DÜNYASINDA ÇALIŞANLAR SOSYAL MEDYAYI NASIL KULLANIYOR?

TÜRKİYE DE İŞ DÜNYASINDA ÇALIŞANLAR SOSYAL MEDYAYI NASIL KULLANIYOR? Haziran 2010 SOSYAL MEDYA ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE DE İŞ DÜNYASINDA ÇALIŞANLAR SOSYAL MEDYAYI NASIL KULLANIYOR? Proje Koordinatörleri: İndeks Araştırma Ekibi Simge Şahin, İstanbul Bilgi Üniversitesi Giriş:

Detaylı

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011 Seri/Sıra No 2000 li Yıllar / 6 Kitabın Adı Türkiye de Dış Politika Editör İbrahim KALIN Yayın Hazırlık Arter Reklam ISBN 978-605-5952-27-3 BBaskı Tarihi Ağustos-2011 Ofset Baskı ve Mücellit Ömür Matbaacılık

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX BIRINCI BÖLÜM ANAYASA HUKUKUNUN KISA KONULARI 1. 1961 Anayasası ile 1982 Anayasası nın Hazırlanış ve Kabul Ediliş Süreçlerindeki Farklılıklar...1 2. Üniter, Federal ve Bölgeli

Detaylı

SPONSORLUK DOSYASI 14 Ocak 2016 / Sabancı Center

SPONSORLUK DOSYASI 14 Ocak 2016 / Sabancı Center SPONSORLUK DOSYASI 14 Ocak 2016 / Sabancı Center Kurumsal yönetime inancınızı paylaşmak, sürdürülebilir kalkınma hedefiyle ilerlemek için IX. Uluslararası Kurumsal Yönetim Zirvesi nde yerinizi alın! Uluslararası

Detaylı

Bölgesel kalkınmada BKA ların genel görünümü

Bölgesel kalkınmada BKA ların genel görünümü economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikalarıaraş tırmaenstitüsü Bölgesel kalkınmada BKA ların genel görünümü Derya Sevinç July 14, 2006, Kayseri Kalkınma Ajansları:Genel Görünüm Slide 2 Avrupa AB

Detaylı

Sütlüce YERLEŞKESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ. Halkla İlİşkİler Bölümü Görsel İletİşİm Tasarımı Bölümü Medya ve İletİşİm Sİstemlerİ Bölümü Reklamcılık Bölümü

Sütlüce YERLEŞKESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ. Halkla İlİşkİler Bölümü Görsel İletİşİm Tasarımı Bölümü Medya ve İletİşİm Sİstemlerİ Bölümü Reklamcılık Bölümü Sütlüce YERLEŞKESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ Halkla İlİşkİler Bölümü Görsel İletİşİm Tasarımı Bölümü Medya ve İletİşİm Sİstemlerİ Bölümü Reklamcılık Bölümü Bilginin sürekli bir gelişme içinde bulunduğu ve bilgi

Detaylı

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) 6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU İslam Ülkelerinde Çok Boyutlu Güvenlik İnşası ( 06-08 Mart 2015, Serena Hotel - İslamabad ) Güvenlik kavramı durağan değildir.

Detaylı

Gürc r an n B ange g r

Gürc r an n B ange g r Gürcan Banger Hareket Noktası Kendi işini kurmaya karar vermede başlıca etkenler şunlardır: 1. İşini kaybetmek, 2. İşsizlik döneminin uzun sürmesine tepki, 3. Bir iş fırsatının belirlenmesi, 4. Daha çok

Detaylı

Haziran 25. Medya ve Güven. Gündem. Tüm hakları gizlidir.

Haziran 25. Medya ve Güven. Gündem. Tüm hakları gizlidir. Haziran 25 Medya ve Güven 2013 Tüm hakları gizlidir. Gündem 1. Yöntem Bu araştırma Xsights Araştırma ve Danışmanlık, bu konu hakkında online araştırma yöntemiyle, toplamda 741 kişi ile bir araştırma gerçekleştirmiştir.

Detaylı

SPONSORLUK DOSYASI 14 Ocak 2015 / Sabancı Center

SPONSORLUK DOSYASI 14 Ocak 2015 / Sabancı Center SPONSORLUK DOSYASI 14 Ocak 2015 / Sabancı Center Kurumsal yönetime inancınızı paylaşmak, sürdürülebilir kalkınma hedefiyle ilerlemek için VIII. Uluslararası Kurumsal Yönetim Zirvesi nde yerinizi alın!

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 VİZYON BELGESİ(TASLAK) ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 (03-05 Aralık 2015, İstanbul) BÖLÜM 1 Nükleer Güç Programı (NGP) Geliştirilmesinde Önemli Ulusal Politika Adımları Temel

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Jeopolitik POLS

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Jeopolitik POLS DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Jeopolitik POLS 411 7-8 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı