TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI TARIMSAL ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GÜNEYDOĞU ANADOLU TARIMSAL ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ Yayın No: 2006/1

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI TARIMSAL ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GÜNEYDOĞU ANADOLU TARIMSAL ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ Yayın No: 2006/1"

Transkript

1 TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI TARIMSAL ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GÜNEYDOĞU ANADOLU TARIMSAL ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ Yayın No: 2006/1 DİYARBAKIR 2006

2 ÖNSÖZ Güneydoğu Anadolu Bölgesi, buğdayda, milyon ha. ekim alanı ve milyon ton üretim, arpada ise 557 bin ha. ekim alanı ve milyon ton üretim ile, Ülkemizde buğday ve arpa yetiştiriciliği bakımından oldukça önemli bir yere sahiptir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Ülkemizin toplam mercimek ekim alanının % 80'ini kapsamaktadır ve üretiminin % 77'sini karşılamaktadır Bölgemizde pamuk ekim alanı son yıllarda oldukça artmıştır. Güneydoğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü, kurulduğu 1962 yılından bu yana çeşitli tüketici guruplarının isteği doğrultusunda başta buğday, arpa olmak üzere mercimek, nohut, pamuk, ayçiçeği, çeltik, mısır, soya, susam, kanola, aspir, yem bitkileri, meyve, sebze, tıbbi ve aromatik bitkiler, büyükbaş hayvancılık ile kanatlılarda bir çok araştırma yürütmüş ve sonuçlandırmıştır. Enstitümüzde yürütülen araştırmaların tümü yüksek çekiciliği ve önceliği olan konuları kapsamakta olup, söz konusu araştırmaların büyük bir kısmı "Ülkesel Entegre Ürün Yönetimi Projesi"nden desteklenirken, bir kısmı da kuruluş döner sermayesi ve özel sektör tarafından desteklenmektedir. Bu güne kadar yapılan araştırmalar sonucunda geliştirilen Diyarbakır-81, Fırat-93, Aydın-93, Ceylan-95, Harran-95, Sarıçanak-98, Altıntoprak-98 gibi makarnalık buğday çeşitleri ile Nurkent ve Karacadağ-98 ekmeklik buğday çeşitleri yağışa dayalı ve ilave sulanan şartlarda Bölgenin çeşit ihtiyacını önemli ölçüde karşılamaktadır. Enstitümüzce geliştirilen Sur-93 ve Şahin-91 arpa çeşitleri bölgede tercih edilen çeşitler olmuşlardır. Enstitümüz tarafından tescil edilen kırmızı mercimek çeşitlerinden Fırat-87 ve Seyran-96, nohut çeşitlerinden ILC-482 ve Diyar-95 bölge çiftçileri tarafından kabul gören çeşitler olmuşlardır. Pamuk araştırmaları neticesinde 2002 yılında Dicle-2002 pamuk çeşidi tescil edilmiştir. Ayrıca diğer pamuk çeşitlerinin Bölgemizdeki performansları araştırılarak çiftçilere Bölgemize uygun pamuk çeşitleri tavsiye edilmektedir. Yetiştirme tekniğine yönelik olarak, ekim nöbeti sistemleri ve diğer yetiştirme tekniği konularında yapılan araştırmalar sonucunda elde edilen bulgular çiftçiler düzeyinde uygulanmaktadır. Güneydoğu Anadolu Bölgesi nin başta serin iklim tahılları, tıbbi ve aromatik bitkiler ile yemeklik tane baklagillerin gen kaynağı ve orijini olması ve bu genetik zenginlikten en iyi şekilde faydalanmak gerektiğinden bu konularda araştırmalar başlatılmıştır ve önümüzdeki yıllarda bu konulardaki araştırmalara ağırlık verilecektir yılında mevcut şartlar da dikkate alınarak kuruluşumuzda, buğday, arpa, mercimek, nohut, pamuk, yağlı tohumlu bitkiler, mısır, tıbbi ve aromatik bitkiler, küçükbaş hayvancılık konularında çeşitli araştırmalar yürütülmüş, başta hububat tohumu olmak üzere çeşitli alanlarda üretim faaliyetleri gerçekleştirilmiştir yılı gelişme raporunda kurumda yapılan araştırmalar geniş olarak yer almaktadır. Serin iklim tahılları, yemeklik tane baklagiller, pamuk, yağlı tohumlu bitkiler, tıbbi ve aromatik bitkiler, yem bitkileri, mısır, sebze ve meyve çalışmalarında hem bölgeye uygun çeşit geliştirme, hem de yetiştirme tekniği üzerine çalışmalar devam etmektedir. Ayrıca koyunculukla ilgili bir projede devam etmektedir yılında yaklaşık 710 ton hububat tohumluğu üretilmiştir. Bölgemizin tohumluk ihtiyacının karşılanması konusu, üzerinde en fazla durulması gereken konudur yılı çalışmalarımızın yer aldığı gelişme raporunun Türk ve Bölge Tarımına hayırlı olmasını diler, çalışmaları özveri ile yürüten araştırmacılara ve raporun düzenlenmesinde emeği geçen tüm arkadaşlara teşekkür ederim. Dr.Zübeyir TÜRK Müdür 2

3 GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ HAKKINDA ÖZET BİLGİ 3

4 BÖLGENİN GENEL TANIMI Güneydoğu Anadolu çeşitli bitkilerin yetiştirilebilmesi açısından Türkiye'nin en önemli bölgelerinden biridir. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile bu önemi daha da artacak olan bu bölge düz ve hafif meyilli ovalan kapsar. Bölgeyi 3 agroekolojik alt bölgeye ayırmak mümkündür. Bölgenin en önemli bölümünü teşkil eden 1. alt Bölge esas itibariyle, Şanlıurfa, Mardin ve Kilis illerinin düz ovalarını kapsar. Gaziantep, Diyarbakır, Adıyaman ve Batman illerinin bir kısmını da içine alır. Denizden yüksekliği m. civarında olup 600 m.yi geçmez. Bu alt bölgede genellikle kışlar çok sert olmaz. Yağış mm. arasındadır. Yaz ayları çok sıcak olup yağış olmadığı gibi nisbi rutubette çok düşüktür. 2. alt bölgede yıllık toplam yağış daha yüksek olup mm. arasında değişmektedir. Arazi biraz engebeli ve tarım alanlarının denizden yüksekliği belli başlı tabii yükseltileri hariç tutulur ise m. civarındadır. Bu alt bölgede kış ayları 1. alt bölgeye nazaran daha sert geçer. Fakat ekstrem yıllar hariç kar yağışı ve kar örtüsü kış ayları boyunca birkaç günü geçmez. Bu yörede de yaz ayları çok sıcak ve kurak geçer. 2. alt bölge esas olarak Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep Batman, Siirt illeri ile Şırnak ilinin bir kısmını kapsar. 3. alt bölgeyi esas itibariyle bölgenin kuzey kesimleri ile Elazığ ve Malatya illeri kapsar. Denizden yüksekliği m civarındadır. Kış ayları 1. ve 2. alt bölgelere göre sert geçmekle birlikte Doğu Anadolu Bölgesinden daha yumuşaktır. Ortalama yıllık yağış 1. alt bölgeden fazla, 2. alî bölgeden daha az olup mm. arasında değişir. Bu alt bölge, Doğu Anadolu ile Güneydoğu Anadolu bölgeleri arasında bir geçit kuşağıdır Yaz ayları bu alt bölgede de kurak olmakla birlikte diğer alt bölgelere nazaran daha az sıcak olur. Vejetasyon süresi de nispeten daha uzun olur. Bölgenin yarı-kurak ve çok sıcak iklim şartları toprak yapısını da etkilemiştir. Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır. Siirt yayı arasındaki kırmızı -kahverengi topraklar iklim özelliklerine göre oluşmuş olup, Bölge toprakları içinde önemli bir yere sahiptir. Bu topraklar düz ve düze yakın eğimlerde, derin veya orta derin, ABC profili zonal topraklardır. Bu profillerde bol miktarda kalsiyum bulunmaktadır. Bölge topraklarının organik madde ve fosfor kapsamları genellikle düşüktür. Güneydoğu Anadolu Bölgesi toprakları çoğunlukla derin ve orta derin olmalarına karşın bazı tarım arazilerinde topraklar çok yüzlektir. Bölge'nin çeşitli yerlerinde yürütülen denemelerde alınan toprak örneklerinin analiz sonuçları bölge topraklarının organik maddece fakir olmasına karşın K20 miktarının çok yüksek olduğunu göstermektedir. Kireçli sınıfa giren bu toprakların P205 muhtevaları az fosforlu olarak sınıflandırılabilir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde tarım işletmelerinde çalışma durumu, şekli ve diğer hususlar bakımından da yöresel farklılıklar mevcuttur, işletme büyüklükleri 1. alt bölgede bin dekara kadar çıkabildiği halde 3. alt bölgede küçük aile işletmeleri çoğunluktadır. Bu nedenle 3. alt bölgede mekanizasyon yeterince yerleşmemiştir. Bugün gerek devlet sulamaları olsun ve gerekse üreticilerin kendi imkanları ile çıkardıkları yer altı sulamaları ile olsun bölgede sulama yapılan arazilerin önemli bir bölümünde pamuk tarımı yapılmaktadır. Bu oran özellikle 1. alt bölgede çok yüksek rakamlara çıkabilmektedir. Pamuğun iklim isteklerine uyan, geniş ve düz ovaları bulunan 1. alt bölgede pamuk tarımına daha fazla yer verilmektedir. Nispeten meyilli topraklar ve küçük aile işletmeleri ile yetiştirme dönemi daha kısa olan 2. alt bölgede pamuk ekim oranı düşük olmakla birlikte sulanan alanlarda sebze ve tütün gibi ürünler daha fazla yer işgal etmektedir. Bölgenin yağışa dayalı tarım sisteminde tahıl-yemeklik baklagil ekim nöbetine büyük oranda yer verilmesine rağmen, sulanan alanlarda rotasyona çok az rastlanılmaktadır. Bunun en başta gelen sebebi; 1. alt bölgede pamuk, diğer ürünlere nazaran daha yüksek gelir getirmesidir. 4

5 İlk yıllarda sorunsuz gibi gözüken sürekli pamuk sisteminin yaygınlaşması ve devam etmesi sonucu bazı bölgelerde (Nusaybin) toprakta çoraklaşma ve tuzluluk ile Bölgede çok az görülen beyaz sinek populasyonunda artış görülmesi dikkati çekmiştir. II.ürün bitkilerinin ekim alanı, II.ürün tarımına müsait bölge için nispeten düşük bir oran olarak görülmektedir. II. ürün üretimini sınırlayan sebepler arasında, üreticilerin II.ürün tarımına yabancı olmaları, bölgede mısır kurutma sistemlerinin yetersizliği, çiftçi eğitim yayım hizmetlerinin yetersizliği, çiftçilerin bu ürünlere yabancı olması gibi problemler gösterilebilir. GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ'NİN TARIMSAL VE METEOROLOJİK ÖZELLİKLERİ Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ni 3 agroekolojik alt bölgeye ayırmak mümkündür. Bölgenin en önemli bölümünü teşkil eden 1. alt bölge esas olarak Kilis, Mardin ve Şanlıurfa illerinin geniş ve düz ovalarını kapsar. Gaziantep Adıyaman ve Şırnak illerinin bir kısmını da içine alır. Denizden yüksekliği m. civarında olup, 600 m.'yi geçmez. Bu alt bölgede genellikle kışlar çok sert olmaz. Yağış mm. arasında değişir. Yaz ayları çok sıcak olup, yağış olmadığı gibi nispi rutubette çok düşüktür. İkinci alt Bölgede yıllık toplam yağış daha yüksek olup mm. arasında değişmektedir. Arazi biraz daha engebelidir. Kuru tarım alanlarının denizden yüksekliği belli başlı tabii yükseltiler hariç tutulur ise m. civarındadır. Bu alt bölgede kış ayları birinci alt bölgeye nazaran daha sert geçer. Fakat ekstrem yıllar hariç kar yağışı ve kar örtüsü kış ayları boyunca birkaç günü geçmez. Bu yörede de yaz ayları çok sıcak ve kuraktır. Hasat mevsiminden önce olgunlaşma döneminde görülebilen sıcak rüzgarlar hububatta tane kalitesini etkiler. Birinci alt bölgede olduğu gibi ikinci alt bölgede de süne (Eurygaster intericeps Put.) tehlikesi ekilecek buğdaylarda erkencilik vasfını gerektirir. Üçüncü alt bölgeyi esas itibariyle bölgenin kuzey kesimleri ile Elazığ ve Malatya illeri kapsar. Denizden yüksekliği m civarındadır. Kış ayları 1. ve 2. alt Bölgelere göre sert geçmekle birlikte Doğu Anadolu Bölgesinden daha yumuşaktır. Ortalama yıllık yağış 1. alt bölgeden fazla, 2. alt bölgeden daha az olup mm. arasında değişir. Bu alt bölge, Doğu Anadolu ile Güneydoğu Anadolu Bölgeleri arasında bir geçit kuşağıdır Yaz ayları bu alt bölgede kurak olmakla birlikte diğer alt bölgelere nazaran daha az sıcak olur. Vegetasyon süresi de nispeten daha uzun olur (Kılıç ve Özberk, 1998). Güneydoğu Anadolu Bölgesinde tarım işletmelerinde çalışma durumu, şekli ve diğer hususlar bakımından da yöresel farklılıklar mevcuttur, işletme büyüklükleri 1. alt bölgede bin dekara kadar çıkabildiği halde 3. alt bölgede küçük aile işletmeleri çoğunluktadır. Bu nedenle 3. alt bölgede mekanizasyon yeterince yerleşmemiştir (Alagöz,1990). Bugün gerek devlet sulamaları olsun ve gerekse üreticilerin kendi imkanları ile çıkardıkları yer altı sulamaları ile olsun bölgede sulamaya açılan alanın önemli bir kısmında pamuk tarımı yapılmaktadır. Bu oran 1. alt bölgede çok yüksek rakamlara çıkabilmektedir. Pamuğun iklim isteklerine uyan, geniş ve düz ovaları bulunan 1. alt bölgede pamuk tarımına daha fazla yer verilmektedir. Nispeten meyilli topraklar ve küçük aile işletmeleri ile yetiştirme dönemi daha kısa olan 2. alt bölgede pamuk ekim oranı düşük olmakla birlikte sulanan alanlarda sebze ve tütün gibi ürünler daha fazla yer işgal etmektedir. Bölgenin yağışa dayalı tarım sisteminde tahıl-yemeklik baklagil ekim nöbetine büyük oranda yer verilmesine rağmen, sulanan alanlarda rotasyona çok az rastlanılmaktadır. Bunun en başta gelen sebebi; 1. alt bölgede pamuk, 2.ve 3. alt bölgede de tütünün diğer ürünlere nazaran daha yüksek gelir getirmesidir. İlk yıllarda sorunsuz gibi gözüken sürekli pamuk sisteminin yaygınlaşması ve devam etmesi sonucu bazı bölgelerde (Nusaybin) toprakta çoraklaşma ve tuzluluk ile bölgede çok az görülen beyaz sinek populasyonunda artış görülmesi dikkati çekmiştir. II.ürün bitkilerinin ekim alanı, II.ürün tarımına müsait bölge için nispeten düşük bir oran olarak görülmektedir. II. ürün üretimini sınırlayan sebepler arasında, üreticilerin II. ürün tarımına yabancı 5

6 olmaları, bölgede mısır kurutma sistemlerinin yetersizliği, çiftçi eğitim yayım hizmetlerinin yetersizliği, çiftçilerin bu ürünlere yabancı olması gibi problemler gösterilebilir. Çizelge 1. Alt Bölgeleri Temsil Eden Ceylanpınar ve Diyarbakır İstasyonlarının Çok Yıllık Kayıtlara Göre Bazı iklim Verileri. (D.Bakır , C.Pınar ) Aylar Top.yağış, mm D.Bakır C.Pınar Ort.Sıcaklık C D.Bakır C.Pınar Nisbi Nem % D.bakır C.Pınar Max. Sıcaklık C D.Bakır C.Pınar Min. Sıcaklık C D.Bakır C.Pınar Eylül Ekim Kasım Aralık Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz i 14.2 Ağustos Ortalama Bölge Ortalaması Kaynak: Anonim, 1986 Çizelge 2. Ortalama Yağış Miktarlarının Mevsimlere Dağılışı (mm., %) RASAT MEVSİMLER YERİ Sonbahar Kış İlkbahar Yaz Yıllık mm % mm % mm /o Mm % mm % Ceylanpınar ( ) Diyarbakır ( ) KAYNAK: Eser, 1997 Yağışların mevsimlere dağılışı Çizelge 2'de belirtilmiştir. Her iki alt bölgede de yağışların en çok olduğu devre kış mevsimidir. Bunu ilkbahar ve sonbahar mevsimleri izlemektedir. Yaz mevsiminde ise yağışlar yok denecek kadar azdır. Çizelge 1' den yıllık toplam yağış bakımından ikinci alt bölgenin daha yüksek rakamlara sahip olduğu görülmektedir. Ortalama sıcaklık verilerine göre en sıcak lokasyon Ceylanpınar olmaktadır. Diyarbakır'ın nispeten daha az sıcak olduğu görülmektedir. Ortalama sıcaklık değerlerine göre her iki yörede en soğuk ay Ocak ayı, en sıcak ay ise Temmuz olarak görülmektedir. Bilhassa birinci alt bölgede kış aylarında bile sıcaklık dereceleri vejetasyonun devam etmesini sağlayacak düzeydedir. En yüksek sıcaklığa Temmuz ayında ulaşılmakta olup, 47.6 C ile Ceylanpınar en başta gelmektedir. Veriler incelendiği taktirde kış aylarında bile 20 C nin üzerinde sıcaklıklar görülebilmektedir. Çizelge l'de görüleceği üzere buğday büyüme devresinin sonuna doğru nispi nem % 50'nin altında olmakta hatta bu değerler yaz mevsiminde % 20-30'lara kadar düşmektedir. 6

7 Çizelge /2005 Yılı Yetiştirme Sezonuna Ait Diyarbakır İli Meteorolojik Verileri Aylar Ortalama Ortalama Ortalama Aylık Top Ortalama Nisbi Nem Sıcaklık( C) Maks.Sıcak.( C) Min.Sıcak.( C) Yağış(m2/mm) (%) Eylül Ekim Kasım Aralık Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık KAYNAK: Devlet Meteoroloji İşleri Diyarbakır Bölge Müdürlüğü GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ'NİN TOPRAK YAPISI : Bölgenin yarı-kurak ve çok sıcak iklim şartları toprak yapısını da etkilemiştir. Şanlıurfa, Diyarbakır ve Siirt yayı arasındaki kırmızı -kahverengi topraklar iklim özelliklerine göre oluşmuş olup, Bölge toprakları içinde önemli bir yere sahiptir. Bu topraklar düz ve düze yakın eğimlerde, derin veya orta derin, ABC profili zonal topraklardır. Bu profillerde bol miktarda kalsiyum bulunmaktadır. Bölge topraklarının organik madde ve fosfor kapsamları genellikle düşüktür. Bölge toprakları çoğunlukla derin ve orta derin olmalarına karşın, özellikle eğimli arazilerde toprak çok yüzlektir. Bölge dahilinde yapılan toprak işleme denemelerinde illerin nadas etkinlikleri Diyarbakır'da % 19,3; Mardin'de % 8,7 ve Şanlıurfa'da % 13,5 olarak bulunmuştur (Anonim, 1986) Bölge toprakları işlemeye uygun arazi varlığı yönünden Orta kuzey (4,697,000 ha) ve Orta güney (4,349,000 ha) bölgelerinden sonra üçüncü sırada (3, ha) yer almaktadır (Eser ve ark., 1997). Bölgenin çeşitli yerlerinde yürütülen denemelerde alman toprak örneklerinin analiz sonuçlan bölge topraklarının organik maddece fakir olmasına karşın K2O miktarının çok yüksek olduğunu göstermektedir. Kireçli sınıfa giren bu toprakların P205 muhtevaları az fosforlu olarak sınıflandırılabilir. 7

8 ENSTİTÜ HAKKINDA ÖZET BİLGİ 8

9 ENSTİTÜNÜN AMACI: Güneydoğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü faaliyet alanına giren illerde çeşitli tüketim gruplarının isteklerine uygun olarak başta buğday ve arpa olmak üzere serin iklim tahılları, nohut ve mercimek gibi yemeklik tane baklagillerde çeşit geliştirme ve yetiştirme tekniği çalışmalarını, bunlar dışında pamukta çeşit geliştirme ve agronomi çalışmaları, yağlı tohumlu bitkilerde çeşit geliştirme ve agronomi çalışmaları, yem bitkilerinde çeşit geliştirme ve agronomi çalışmaları,, tıbbi ve aromatik bitkilerde kültüre alma olanaklarının araştırılması, çeşit geliştirme ve agronomi çalışmaları, II. Ürün mısırda çeşit geliştirme ve agronomi çalışmaları, bağ bahçe bitkileri ile ilgili çeşit geliştirme ve agronomi çalışmaları, hayvan yetiştiriciliği ile ilgili çalışmaları yürütmektedir. Ayrıca, tescil edilen tahıl ve baklagil çeşitlerinin tohumluk üretimleri ile bazı sebze çeşitlerinin fide üretimi ve damızlık tosun üretimi yaparak bölgeye yararlı olma gayreti içindedir. KURULUŞ İLE İLGİLİ BİLGİLER: tarihinde kurulan enstitü, 1974 yılında bugünkü ampusüne taşınmıştır. Diyarbakır şehir merkezine 9 km. uzaklıkta, Dicle nehri kıyısında, Silvan karayolu üzerinde bulunmaktadır dekar arazi üzerinde kurulu enstitünün yaklaşık 3000 da.tarla arazisi, 500 da. Bağ-bahçe arazisi, 1000 da. Ağaçlandırma alanı mevcuttur. Geri kalan alan çeşitli amaçlar doğrultusunda kullanılmaktadır. MEVCUT ELEMAN DURUMU: Alt yapı bakımından oldukça yeterli olan enstitü yaklaşık 135 teknik eleman barındıracak düzeydedir. 1 Müdür 3 Müdür Yardımcısı dahil toplam 30 Mühendis, 3 Tekniker, 2 Teknisyen, 4 Laborant, 4 Veteriner Hekim, 2 Vet.Sağlık Teknisyeni, 5 Memur, 25 Güvenlik Görevlisi ve 71 Daimi İşçi istihdam edilmektedir. ADI SOYADI: ÜNVANI: ÇALIŞMA ALANI: Dr.Zübeyir TÜRK Zir. Yük. Müh. Müdür Mehdi SÜMERLİ Zir.Yük. Müh. Müdür Yardımcısı M.Şerif YASAK Zir. Müh. Müdür Yardımcısı Kudret BEREKATOĞLU Zir.Yük. Müh. Müdür Yardımcısı Dr.Hasan KILIÇ Zir.Yük. Müh. Buğday Arpa Islahı,Agronomi Ahmet ALTIKAT Zir.Müh. Buğday Arpa Islahı,Agronomi Enver KENDAL Zir. Teknikeri Buğday Arpa Islahı,Agronomi Yaşar GÖKDEMİR Zir. Müh. Buğday Arpa Islahı,Agronomi Dr.Çetin KARADEMİR Zir.Yük. Müh. Pamuk Islahı,Agronomi Dr.Emine KARADEMİR Zir.Yük. Mü Pamuk Islahı,Agronomi Remzi EKİNCİ Zir.Yük. Müh. Pamuk Islahı,Agronomi Murat KOÇ Zir.Yük. Müh. Yemeklik Tane Bakl.Islahı,Agr. İrfan ERDEMCİ Zir.Yük. Müh. Yemeklik Tane Bakl.Islahı,Agr. Medeni YAŞAR Zir. Müh. Yemeklik Tane Bakl.Islahı,Agr. Dr.Davut KARAASLAN Zir.Yük. Müh. Yağlı Tohumlu Bitkiler Dr.Songül GÜRSOY Zir.Yük. Müh. Agronomi Betül KOLAY Zir.Yük. Müh. Agronomi Dr.Fethullah TEKİN Zir.Yük. Müh. Tıbbı Aromatik Bitkiler Dr.Berat BAYLAN Zir.Yük. Müh Çayır-Mera,Yem Bitkileri M.Salih SAYAR Zir. Müh. Çayır-Mera,Yem Bitkileri Yusuf YILMAZ Zir.Yük. Müh. Sıcak İklim Tahılları 9

10 Mikdat ŞİMŞEK Zir Yük Müh. Bağ ve Bahçe Bitkileri A.Murat KAYA Zir.Müh. Bağ ve Bahçe Bitkileri Mehmet ÇİÇEK Zir. Müh: Bağ ve Bahçe Bitkileri Abit KAYA Ziraat Teknikeri Bağ ve Bahçe Bitkileri Samet HALICI Zir.Müh. Bitki Koruma Nalan AKÇA Zir.Müh. Hayvancılık M.Emin VURAL Veteriner Hekim Hayvancılık Ahmet KARATAŞ Veteriner.Hekim Hayvancılık S.Türker GÖZÜBYÜK Uzm.Veteriner Hekim Hayvancılık Nizamettin YÜCEDAĞ Veteriner Hekim Hayvancılık Mustafa AĞAÇ Vet.Sağlık teknisyeni Hayvancılık Hüsnü AKTAŞ Zir.Müh. Laboratuvar Kontrol Çalışmaları Nurettin BAYRAM Zir.Müh Laboratuvar Kontrol Çalışmaları Abdullatif EKİN Laborant Laboratuvar Kontrol çalışmaları Burusk KESKİN laborant Laboratuvar Kontrol çalışmaları Mahmut TANTEKİN Zir.Müh. Üretim-İşletme-Atölye Esat YAMAN Zir.Müh. Üretim-İşletme-Atölye Veysel AKSAKAL Laborant Üretim-İşletme-Atölye Murat URĞUN Zir.Müh Enformasyon Birimi TEKNİK KONULAR: Bulgular Özeti: Enstitümüz kuruluşundan bugüne kadar bölge çiftçilerinin ve diğer tüketici gruplarının sorunlarını çözmek için bir çok araştırma planlamış, yürütmüş, sonuçlandırmış ve oluşturulan teknolojik paketi çeşitli yollarla çiftçiye ulaştırılmıştır. Yağışa dayalı şartlarda serin iklim tahılları çeşit geliştirme çalışmaları sonucunda Dicle 74 ve Diyarbakır 81 makarnalık buğday çeşitleri ile Kop ekmeklik buğday ve Şahin 91 arpa çeşitleri geliştirilmiştir. Ayrıca yurt içindeki diğer araştırma kuruluşları tarafından geliştirilen çeşitlerden bölgeye uyum sağlayan çeşitler belirlenmiştir. Yeni çeşitlerin adaptasyon denemeleri sürdürülmektedir. GAP ile sulamaya açılacak alanlarda ilk etapta yetiştirilebilecek hububat çeşitlerini saptamak amacıyla tescilli çeşitler kullanılarak yapılan denemeler sonuçlandırılmış ve ilave sulama koşullarında yetiştirilebilecek hububat çeşitleri tespit edilmiştir. İlave sulama yapılan koşullarda gerçekleştirilen çeşit geliştirme çalışmaları sonucunda kaliteli iki makarnalık buğday, Fırat 93 ve Aydın 93, ile Sur 93 arpa çeşidi için "Mayıs-1994" itibariyle üretim izni alınmıştır. Ceylan-95 ve Fırat-95 makarnalık buğday çeşitleri ise 1995 yılında, Altıntoprak 98, Sarıçanak 98 makarnalık buğday ile Karacadağ 98 ekmeklik buğday çeşitleri 1998 yılında tescil ettirilerek çiftçiye sunulmuştur. Hububat ve baklagillerde yetiştirme tekniği ve münavebe konusunda çeşitli çalışmalar yapılmış, hemen hemen tüm problemler çözümlenmiş, çalışmaların bir kısmı tamamlanmış, bir kısmı da devam etmektedir. Yağışa dayalı koşullarda hububat ile rotasyona giren nohut ve mercimekte çeşit geliştirme ve yetiştirme tekniği konularında bir çok çalışma yapılmış, Yerli Kırmızı ve Fırat 87, Seyran-96 mercimek çeşitleri ile Diyar -95 ve ILC-482 nohut hattı tescil ettirilmiş ve çiftçinin yararına sunulmuştur. Nohut ve mercimekte gübre miktarı, tohum miktarı, ekim zamanı, ekim şekli, bakteri inokulasyonu, yabancı ot kontrolü, ilave sulama zamanı gibi çok çeşitli konularda yetiştirme tekniği çalışmaları yürütülmüş ve teknoloji paketi oluşturulmuştur. Serin iklim tahılları ile rotasyona girebilecek bir diğer bitki grubu ise yem bitkilerdir yıllarında buğdaygil ve baklagil yem bitkileriyle yapılan çalışmalar sonunda yağışa dayalı şartlarda fiğler, mürdümük, burçak ve kara nohut, sulanan şartlarda yonca ve üçgüller ümitvar bulunmuştur. 10

11 Sulanabilen alanların en önemli bitkisi olan pamukta yürütülen çeşit geliştirme çalışmaları yapılmış, en uygun ekim zamanı ve sıra arası x sıra üzeri gibi yetiştirme tekniği konularında çalışmalar yürütülerek sonuçlandırılmıştır yılında Maraş-92 çeşidinin tohumluk üretimine başlanmıştır. Belli bir dönem Maraş-92 VE Dicle-2002 nin tohumluk üretimi yapılmıştır yılında Dicle 2002 pamuk çeşidi tescil edilmiştir ve bir dönem tohumluk üretimi yapılmıştır. Bölgede yaygın bir şekilde yetiştirilen pamuk bitkisi ile ilgili agronomi ve ıslah çalışmaları devam etmektedir. Sulanır şartlarda münavebe sistemlerini belirlemek üzere 4 yıl sürdürülen ve 1997 yılında sonuçlandırılan projeye göre en uygun ve ekonomik sistemlerin sırasıyla; Pamuk-arpa+silajlık mısır Pamuk-pamuk(sürekli) Pamuk-buğday+ayçiçeği Pamuk-buğday+soya, olduğu tespit edilmiştir. Ayçiçeği yetiştirme tekniği ve çeşit geliştirme çalışmaları 1979 yılında başlamış, en uygun gübre dozu, ekim zamanı ve sulama gibi konularda çalışılmış, kuru koşullarda Vinimik 8931, sulanan koşullarda ise Türkay I uygun çeşitler olarak tespit edilmiştir. Eleman yokluğu nedeniyle bir süre durdurulan çalışmalar 1995' te tekrar başlatılmıştır. Kuruluşumuzda yürütülen çeltik çeşit geliştirme çalışmalar sonunda yerli Karacadağ çeşidi tescil ettirilmiştir. Bunun dışında bölgeye adapte olan diğer introdüksiyon çeşitleri ana ve ikinci ürün şartlarında denenerek tespit edilmiştir. Ayrıca en uygun ekim zamanı tesbit edilmiştir. Enstitüde yürütülen mısır çalışmalarında en uygun ekim zamanı ana ve ikinci üründe tesbit edilmiştir. Ana üründe TTM 813 ve 815 ve TTM 819 çeşitleri ana ürün olarak ümitvar görülmüştür. Buna rağmen aşırı sıcak ve kuru havanın tozlaşma üzerine olumsuz etkilerinden dolayı bazı yıllar dane tutma azalmakta ve ana ürün mısır verimi düşmektedir. İkinci üründe çevre şartlarının dane tutma üzerine olumsuz bir etkisi görülmemiş, ancak fizyolojik oluma gelen çeşit sayısı sınırlıdır. Brulois (İnra-180) ve G. 188 çeşitleri buğday hasadından sonra iyi sonuç vermişlerdir. II.Ürün silaj mısır çalışmalarında en uygun çeşitler tespit edilmiştir.(ttm 815 ve TTM 8119) II.Ürün soya çalışmaları sonunda bölgeye uyum gösteren çeşitler ve ekim zamanı tespit edilmiştir. Sıra arası mesafesi ve bakteri aşılama konularında da çalışmalar yürütülmüştür. Diğer bir yağ bitkisi olan kolzada ekim zamanı gibi yetiştirme tekniği çalışmaları ile birlikte yürütülen çeşit geliştirme çalışmaları sonucunda kışlık kolza çeşitlerinin yazlıklara göre daha ümitvar olduğu görülmüştür. Meyan kökünde yılları arasında yapılan çalışmalarda karık ve yağmurlama sulama koşullarında yerli Siirt çeşidi uygun çeşit olarak belirlenmiştir. Diyarbakır koşullarında anasonun ekim zamanı, ekim normu, azot ve fosfor dozları tespit edilmiştir. Bağ bölgeleri için standart üzüm çeşitlerinin tespiti projesinde Bölge İlleri taranmış, 195 üzüm çeşidi tespit edilmiştir. Ampelografik özellikleri çıkarılmış, standart olabilecek çeşitler belirlenmiştir. Bağ bölgelerinde anaç adaptasyonu ve affinite çalışmaları kapsamında en uygun anaçlar tespit edilmiştir. Armut adaptasyon çalışmaları sonucu Dr. Jules Guyot çeşidi verim ve kalite bakımından iyi bulunmuştur. Ceviz ve erikte yapılan çalışmalarda da kayda değer sonuçlar alınmıştır. Çilekte adaptasyon denemeleri sonucu Yalova 426 çeşidi en iyi bulunmuştur. Sofralık yer domatesinde WC 156 ve SC 2121 çeşitleri iyi bulunarak fide ve tohumluk üretimleri yapılmıştır. Biber adaptasyon çalışmaları sonucu dolmalık biberde Bağcı Çarliston ve sivri biberde Ilıca 256 uygun çeşitler olarak bölgeye tavsiye edilmektedir. Urfa biberinin saflaştırılması çalışmaları eleman yokluğu nedeniyle bitirilememiştir. Patlıcanda yapılan çalışmalarda bölgenin Şeyhkent patlıcan populasyonundan seleksiyon yapılarak elde edilen bazı hatlar verim denemesine alınmış, çeşit adayları belirlenmiştir. 11

12 Büyükbaş hayvancılıkta Güneydoğu kırmızısı x Holstein melezleri üzerinde çalışılmış, bölgenin yerli hayvanlarının bu yolla süt verimlerinin artırılmasının mümkün olduğu tespit edilmiştir. Gl melezi tosunlar üretilip bölge çiftçisine satılmıştır. Yumurta tavukçuluğu konusunda yapılan çalışmalarda yerli hibritlerin yumurta ağırlığı yapılan ıslah çalışmaları sonucunda 60 gr'a çıkarılmıştır. Tavukçuluk araştırmaları 1995 yılından itibaren dondurulmuştur. ÜRETİM FAALİYETLERİ: Diyarbakır 81, Fırat 93, Aydın 93, Ceylan-95, Harran-95, Nurkent, Sarıçanak-98, Şahin 91 ve Sur 93 hububat çeşitlerinde kademeli tohumluk üretimi. Yerli kırmızı, Fırat 87, Seyran-96 mercimek, ILC 482 ve Diyar-95 nohut çeşitlerinde kademeli tohumluk üretimi. Sera koşullarında tohumdan sebze fidesi üretimi Sığırcılık biriminde süt üretimi YAYINLAR: Çeşitli konularda Araştırma Sonuç Raporları Çeşitli konularda Teknik Yayınlar DİĞER FAALİYETLER: TYUAP projesi kapsamında sağlanan laboratuvar malzeme, araç ve gereçleriyle toprak, patoloji, teknoloji ve fizyoloji laboratuvarları hızlı bir şekilde faaliyete geçirilmiş ve kuruluşumuzda toprak, su, protein, vs. analizler bedel karşılığı yapılmaktadır. Kuruluş içindeki mevcut su kaynakları değerlendirilmiş ve 4 adet cep gölet yapılmıştır. Göletler sulama suyu, balık yetiştirme ve çeşitli reaksiyon amaçları doğrultusunda kullanılmaktadır. TEKNİK KONULARDA HEDEFLER: GAP ve TAP proje hedeflerine uygun olarak tahıllar, yemeklik dane baklagiller, yağlı tohumlar, pamuk, tıbbi ve aromatik bitkiler, gen kaynakları, meyvecilik, sığırcılık, çayır-mera ve yem bitkileri, sıcak iklim tahılları, bağ-bahçe bitkileri, koyunculuk konularında mevcut araştırmaları kuvvetlendirmek ve şimdiye kadar çeşitli nedenlerle yürütülemeyen veya durdurulan araştırmaları başlatmak hedeflenmektedir. Makarnalık buğdayda kalite konusu son yıllarda çok önem verilmesi gereken konu olmuştur. Bu nedenle kaliteli makarnalık buğday ıslah programına ağırlık verilmektedir. Ekmeklik buğdayda, oluşturulan ıslah programının, önemle uygulanması hedeflenmektedir. GAP bölgesinde yemlik arpa çeşitlerinin geliştirilmesine gerek vardır. Gerek kuruluşumuzca tescil ettirilen gerekse yurt içindeki başka araştırma kuruluşlarınca geliştirilen ve bölgemizde yetiştirilmesi uygun bulunan hububat ve diğer ürünlerin tohumluklarının üretimini arttırmak hedeflenmektedir.. GAP bölgesinde sulanan koşulların vazgeçilmez bitkisi pamukta yürütülen ıslah ve yetiştirme tekniği çalışmalarının devamı hedeflenmektedir. Yem bitkileri, yağ bitkileri, tıbbi ve aromatik bitkiler, gen kaynaklan sıcak iklim tahılları, bağ ve bahçe konularında bölge öncelikleri, eleman durumu ve TAP projesi hedefleri dikkate alınarak çeşitli araştırmalar yürütmek hedeflenmektedir. TAGEM e sunulan ve onaylanan TAGEM tarafından desteklenen projeler yanında, Avrupa Birliği ve TÜBİTAK gibi Kuruluşlarca da desteklenen projeler üretmek gayretindeyiz. Uluslararası araştırma kuruluşlarıyla öncelikli konularda ikili projeler yürütmek ve bu yolla bir yandan üretim sorunlarını çözerken diğer yandan elemanlarımızın yurt dışı temaslarını arttırmak gayretindeyiz. 12

13 İÇİNDEKİLER 1 ÖNSÖZ...I-II 2 GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ HAKKINDA ÖZET BİLGİ..III-VII 3 ENSTİTÜ HAKINDA BİLGİ...VIII-XII 4 BUĞDAY ARPA ÇALIŞMASI Serin İklim Tahılları Araştırma Projesi Makarnalık Buğday Islah Çalışmaları Ekmeklik Buğday Islah Çalışmaları Arpa Islah Çalışmaları Buğday-Mercimek ekim nöbeti sisteminde uygun Anız bozma ve Toprak İşleme Yöntemlerinin Belirlenmesi Projesi Pamuk-Buğday Ekim Nöbetinde sırta ekim yönteminde Bazı Buğday çeşitlerinin uygun ekim sıklığının belirlenmesi Yabani Buğdaylarda Demir-Çinko içeriğinin artırılması projesi IRDEN MEKANİZASYON VE AGRONOMİ ÇALIŞMALARI Bazı Buğday çeşitlerinde Sırta Ekim Yönteminin Süne Zararı Üzerine Etkilerinin Araştırılması Projesi Diyarbakır Koşullarında Pamuk Tarımında Ekim Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Pamuk-Buğday Ekim Nöbeti Sisteminde Pamuk Hasadı Sonrası En uygun Tohum Yatağı Hazırlığı ve Ekim Şeklinin Belirlenmesi YEMEKLİK DANE BAKLAGİLLER ÇALIŞMALARI Kırmızı Mercimek VE Nohut Islah Çalışmaları ÜLKESEL MISIR ARAŞTIRMALARI Ülkesel Mısır Entegre Ürün Yönetimi Mısır Çeşit Verim Denemesi TIBBİ VE AROMATİK BİTKİ ARAŞTIRMALARI Güneydoğu Anadolu Bölgesinin Doğal FlorasındaBulunan Kekik Türlerinin Yerlerinin Tespit Edilip,Kültüre alma olanaklarının Araştırılması Güneydoğu Anadolu Bölgesi Kapari Geliştirme Projesi PAMUK ARAŞTIRMALARI Firma Denemesi GAP Pamuk Entegre Ürün Yönetimi (GAP Bölgesi Pamuk Çeşit Geliştirme Alt Projesi) Kuraklık Stresine Dayanıklı Pamuk Çeşitlerinin Geliştirilmesi Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Farklı Pamuk Çeşitlerinin Solgunluk Hastalığı Etmenine Karşı Duyarlılıkları ve Bu Hastalık İle Verim ve Teknolojik Özellikler Arasındaki İlişkilerin Belirlenmesi Güneydoğu Anadolu Bölgesi Pamuk Islah Çalışmaları YAĞLI TOHUMLU BİTKİ ARAŞTIRMALARI Ülkesel Soya Entegre Ürün Yönetimi, Soya Islah Projesi, (Güney Dilimi) G.D.Anadolu Soya Islah Çalışmaları Ülkesel Soya Entegre Ürün Yönetimi ve Yetiştirme Tekniği Projesi BAHÇE BİTKİLERİ ARAŞTIRMALARI Antepfıstığı Dublikasyonu Projesi ÇAYIR-MERA ISLAHI ÇALIŞMALARI TOHUMLUK ÜRETİMİ HAYVANCILIK PROJESİ İvesi Koyunlarının Süt Verimlerinin Araştırılması Projesi

14 BUĞDAY-ARPA ARAŞTIRMALARI 14

15 T.C. TARIM VE KÖY İŞLERİ BAKANLIĞI TARIMSAL ARAŞTIMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GÜNEYDOĞU ANADOLU TARIMSAL ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ SERİN İKLİM TAHILLARI ARAŞTIRMA PROJESİ 2004/2005 YILI GELİŞME RAPORU Makarnalık Buğday Islah Çalışmaları Proje No :TAGEM/TA /03/03/02/005 Ekmeklik Buğday Islah Çalışmaları Proje No :TAGEM/TA/03/03/01/021 Arpa Islah Çalışmaları Proje No :TAGEM/TA/03/03/03/ DİYARBAKIR 15

16 Proje No : Proje Adı Projenin İngilizce Adı Yürütücü Kuruluş İşbirliği Yapılan Kuruluş Proje Lideri TARIM VE KÖY İŞLERİ BAKANLIĞI TARIMSAL ARAŞTIMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GÜNEYDOĞU ANADOLU TARIMSAL ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ 2003/2004 YILI GELİŞME RAPORU :Güneydoğu Anadolu Bölgesi Serin İklim Tahılları Islah Projesi :Southeastern Anatolian Region Cool Season Cereals Improvement Project :Güneydoğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü-Diyarbakır :Ceylanpınar TİM, Diyarbakır, Şanlıurfa, Adıyaman, Gaziantep, Mardin ve Elazığ Tarım İl Müdürlükleri GAP Eğitim Yayım ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü :Dr. Hasan KILIÇ Proje Yürütücüleri :Enver KENDAL Hüsnü AKTAŞ (kalite analizleri) Projenin Tanımı :Çeşitli tüketim gruplarının istekleri doğrultusunda, bölge ekolojisine uygun, sulu ve kuru şartlarda yüksek verimli, kaliteli, hastalık ve zararlılara tolerant veya mukavim buğday ve arpa çeşitlerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır Araştırma Hedefleri: Makarnalık buğdayda Bölgeye ekolojisine uygun sıcağa soğuğa ve kurağa tolerant, makarna fabrikalarının isteğine uygun kaliteli ve hastalıklara mukavim çeşitlerin geliştirilmesi. Ekmeklik buğdayda verimin artırılması, değirmenci, fırıncı ve tüketicinin isteklerine uygun kalitenin iyileştirilmesi ve hastalıklara mukavim çeşit geliştirilmesi. Sulu şartlar için yatmaya ve hastalıklara mukavim aynı zamanda kaliteli çeşitlerin geliştirilmesi. Arpada verimin artırılması ve kaliteli çeşitlerin geliştirilmesi. Yeni geliştirilen tahıl çeşitlerinin yeterli tohumluğunun üretilerek çiftçiye ulaştırılması. Elazığ ve Malatya illeri için çeşit geliştirmeye yönelik bir çalışmamız olmamakla birlikte Türkiye de tescilli kışlık çeşitlerin bu bölgede adaptasyonuna yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Son yıllarda oldukça sorun olan süne emgisine karşı dayanıklı çeşit geliştirme çalışmaları da proje hedefleri arasında yer almıştır. 16

17 Bugüne Kadar Yapılan Çalışmalar, Elde Edilen Bulgular: Güneydoğu Anadolu Bölgesi faaliyet alanımıza giren Elazığ ve Malatya illeri dışında kalan 7 il (Adıyaman, Diyarbakır, Batman, Siirt, Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin) itibariyle buğday ekim alanları 1.3 milyon ha., üretim ise yaklaşık 3 milyon ton dur. Bölgenin bu illerindeki arpa ekim alanları 557 bin ha.ve üretim de milyon ton dolayındadır. Bölge hububat yetiştiriciliği açısından 2 alt bölgeye ayrılır. 1 alt bölgede (Şanlıurfa, Mardin ve Gaziantep in güneyi) yazlık, 2. Alt bölgede (Gaziantep, Adıyaman, Diyarbakır, Batman, Siirt yayı) yazlık ve alternatif, Elazığ, Malatya illerinde ise kışlık veya-alternatif buğday ve arpalar yetiştirilmektedir. Bölgemiz buğday ve arpa tarımına elverişli düz ve hafif meyilli ovalardan oluşmaktadır. Ülkemizin makarnalık buğday kuşağı olarak bilinir. Bölgemizin buğdayın orijini ve gen merkezlerinden biri oluşu nedeniyle bu adın verilmesine neden olmuştur. Bölgede genellikle makarnalık buğday tarımı yapılmakla birlikte bir çok ekmeklik buğday ve arpa çeşitleride bulunmaktadır. Bölgenin kendine özgü bir çok yerel çeşidi bulunmasına rağmen, bu çeşitlerin sınırlı verim kapasitesine sahip olmaları, gübreye responslarının az olması, makinalı tarıma uygun olmayışları nedeni ile çiftçiler geliştirilmiş yeni çeşit arayışına yönelmişlerdir lı yıllarda bölgede yaygın olarak yerel çeşitler ekilmekte iken Enstitümüzün kurulması ile Türkiye de ekilen tescilli çeşitler getirilerek denenmiş ve uygun bulunanlar bölge çiftçisine önerilmiştir. Enstitümüzde başlatılan buğday ıslah çalışmalarında ilk olarak acilen makarnalık bir buğday çeşidinin geliştirilmesi hedeflenmiş, yapılan çalışmalar sonucunda 1975 yılında Dicle-74 çeşidi tescil ettirilmiştir. Çiftçiler tarafından kabul görülen yazlık tabiatlı, kurağa toleranslı, yüksek verimli bu çeşit kış soğuklarından etkilendiği ve bazı yıllarda yüksek oranda dönme getirdiği için tam bir makarnalık özelliği göstermese bile ekmeklik olarak beğenilmektedir. Enstitümüzde yapılan ıslah çalışmaları sonucunda Diyarbakır-81 çeşidi geliştirilerek 1986 yılında tescil ettirilmiştir. Yazlık tabiatlı, kurağa ve soğuğa toleranslı yüksek verimli, iyi agronomik ve teknolojik özelliklere sahip bu çeşit çiftçiler tarafından derhal kabul görmüş ve günümüze kadar bölgemizde yaygın olarak ekilmektedir. Ekmeklik buğday programında Malabadi (yerel) ve Kop isimli iki çeşit tescil ettirilmiştir. Diyarbakır bölgesinde bir miktar yayılma alanı buldu ise de sarı pasa dirençlerinin kırılması nedeniyle 1992 yılından beri üretimden kalkmıştır. Arpa programında ise Enstitümüzde yapılan çalışmalar sonucunda bölge için Tokak-157/37 önerilmekte idi. Arpada yapılan ıslah çalışmalarındaki amaç yatmaya dayanıklı ve verim potansiyeli yüksek olan çeşitleri bulmaktır yılında tescile teklif edilen YEA sıralı arpa hattı 1991 yılında Şahin-91 adıyla tescil edilmiştir. Yüksek verimli bölgenin kuzey kesimleri ile Elazığ ve Malatya bölgeleri için uygun görülen ve soğuğa dayanımı iyi olan bu çeşit tohumluk üretimi yapılarak bölge çiftçisinin yararına sunulmuştur. Ayrıca Sur-93 2 sıralı arpa çeşidimiz 2001 yılında aynı bölge için tescil ettirilerek sertifikalı tohumluk üretimine başlanmıştır yılları arasında yürütülen GAP bölgesi buğday, arpa çeşit geliştirme projesi sonucunda bölgede ilk etapta sulamaya açılacak alanlar için Fırat-93 ve Aydın-93 makarnalık çeşitleri uygun bulunarak üretim izni alınmıştır. Fırat-93 makarnalık buğdayı GAP denemelerinden öncede muhtelif denemelerde kuru şartlarda denenmiş üstün kalite özellikleri ve tatminkar verimiyle dikkati çekmiştir. Aydın-93 çeşidi ise yağışa dayalı şartlarda soğuklara mukavemeti ile dikkati çekmektedir. Her iki çeşitte de dönme temayülü azdır yılında Harran-95 ve Ceylan-95, 1998 yılında da Altıntoprak-98 ve Sarıçanak-98 adıyla dört yeni makarnalık buğday çeşidi uygun bulunarak tescil ettirilmiştir. Özellikle Sarıçanak-98 çeşidi sulanır alanlar için oldukça yüksek verimli bir çeşit olup bölgeye önerilmektedir. Ancak Harran-95 te olduğu gibi, dönme temayülü sebebiyle yeteri azot gübrelemesi yapılmalıdır. Bu amaçla sulanır şartlarda ve yağışı yeterli bölgelerde üst gübrelemenin 2 seferde yapılması dönme riskiniz azaltır. 17

18 Ayrıca Nurkent adıyla beyaz orta sert daneli ve kalitesi ile dikkat çeken ekmeklik buğday çeşidi 2000 yılında tescil ettirilerek çiftçinin hizmetine sunulmuştur. Sarı pasa mukavemeti orta olan bu çeşidin soğuğa mukavemeti iyidir. Bölgede En çok Ekilen Makarnalık Çeşitler: 1.Alt Bölge: (Mardin, Şanlıurfa Kilis, G.Antep) Sarıçanak-98, Svevo, Zenit, Aydın-93, Fırat-93, Cosmidor, Ege-88, Fuatbey, Amanos-97 ve Diyarbakır Alt Bölge (Diyarbakır, Batman, Siirt, A.Yaman) Sarıçanak-98, Svevo, Zenit, Ege-88,vAydın-93, Fırat-93, Cosmidor, Fuatbey, Amanos ve Diyarbakır Alt Bölge: Kunduru, Sarıbursa, Kızıltan-91 Bölgede En çok Ekilen Ekmeklik Çeşitler 1.Alt Bölge: (Mardin, Şanlıurfa Kilis, G.Antep ın bir kısmı) Adana-99, Panda, Sagıttario, Nurkent, Gönen, Basribey, Golia, Pehlivan, Kaşifbey, Dariel 2. Alt Bölge (Diyarbakır, Batman, Siirt, A.Yaman) Pehlivan, Nurkent, Panda, Golia, Sagıttario Bezostaja, Basribey, Adana-99, Yüreğir-89, 3. Alta Bölge (Elazığ, Malatya) Bezostaja, Kıraç, Gerek-79 Atay-85, Aşure Bölgede En çok Ekilen Arpa Çeşitleri 1. Alt Bölge: Mardin, Şanlıurfa Kilis, G.Antep ın bir kısmı) Yerli arpa, Fıransız arpa, Tokak 2. Alt Bölge (Diyarbakır, Batman, Siirt, Adıyaman) Yerli arpa, Şahin-91, Tokak, Fransız arpası, Efes Pilsen çeşitleri 3. Alt Bölge:(Elazığ, Malatya) Yerli arpa, Tokak-157/37 ve Şahin-91 Bölgede ekmeklik buğday ekim alanı gün geçtikçe yayılmaktadır. Özellikle makarnalık buğday paritesinin düşürülmesi sonucu üretici ekmeklik buğdaya kaymıştır yılında bölgede %65 civarında ekmeklik buğday ekiminin gerçekleştirildiği tahmin edilmektedir. Arpada ise bölgenin yerli çeşitleri 2 ve 6 sıralı siyah ve beyaz arpalar yerini Şahin-91 e bırakmıştır. Hızla yayılan çeşidin ekimine engel tek faktör fiyattır. 2 sıralı, beyaz arpa olan bu çeşit kışa mukavim, kurağa toleranslı, orta erkenci, dane dökmez, başak kırılmaz, oldukça verimli çeşittir. Arpa ekim alanlarının %40 ını oluşturan Bozova-Suruç arası bölgede yetiştirilen arpaların çoğu yerli olup verim oldukça düşüktür. Söz konusu bölgeye uygun, sıcak ve kurağa mukavim yazlık arpa çeşitlerinin geliştirilmesine ihtiyaç vardır yılında TMO nunda bir miktar destekle birlikte serbest piyasa ekonomisini benimsemesi ile birlikte buğday fiyatları gerçek fiyat seviyesini yakalamıştır. Özellikle son 2 yıldır üreticiler yüksek verimle birlikte kaliteli çeşidi de sormaya başlamıştır. Serbest piyasa ekonomisi ile önümüzdeki dönemde gerek fiyat ve gerekse Makarnalık-ekmeklik ekiliş alanlarında bir bocalamadan sonra istikrarlı bir durumun ortaya çıkması beklenmektedir. 18

19 Ülkemiz için önemli bir makarnalık buğday üretim merkezi olan Bölgede fiyat ve pazarlama sorunları nedeniyle makarnalık buğday ekiliş oranlarında bir düşme beklenmektedir. Özellikle makarna fabrikalarının kaliteli makarnalık buğdayı temin etmek için sözleşmeli çiftçilerle çalışması gerekmektedir. Makarnalık buğday ekiliş alanlarının ihtiyacı karşılayamaz duruma düşmesi halinde TMO nun üretimi teşvik edici tedbirler alması zorunluluk halini alabilecektir Yılı Çalışmaları: Güneydoğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü buğday ıslah proje çalışmaları çerçevesinde, Fırat 93, Aydın 93,, Harran 95, Sarıçanak 98, makarnalık buğday ile Nurkent ekmeklik buğday ve Şahin 91 arpa çeşidinin tohumluk üretimlerini yapmak suretiyle çiftçinin hizmetine sunmaktadır. Ayrıca Ülkesel Serin İklim Tahılları Projesi çerçevesinde diğer araştırma enstitülerince geliştirilen tescilli çeşitler Ortak Bölge Verim denemeleri adı altında bölgenin farklı lokasyonlarında ekilmiştir. Yazlık çeşitler Diyarbakır Hazro ve Ceylanpınar lokasyonlarında, kışlık çeşitler ise yalnızca Diyarbakır da ekilmiştir ekim sezonu Deneme Yerleri; Enstitü arazisi Ceylanpınar Hazro/Sarıçanak köyü Ekimler mibzer ve elle yapılmış, dekara 6 kg. N, 6 kg. P ekimle beraber tohum yatağına ticari gübre formunda verilmiştir. Baharda üst gübre olarak 6 kg./da AN verilmiştir. Makarnalık denemelerde m 2 ye 450 dane, ekmeklik buğdayda ve arpada m 2 ye 400 dane atılmıştır. 2004/2005 ekim sezonunda ekilen ve değerlendirilen materyal ile sezonunda ekilecek ekmeklik ve makarnalık buğday ile arpaya ait tüm materyal ekli cetvellerde verilmiştir. Gerek Diyarbakır ve gerekse bölge genelinde düşen yağış miktarı uzun yıllar ortalamasından düşük kaydedilmiş bununla beraber bölge genelinde çok düşük olmayan verimler alınmıştır yılında enstitü ve bölgede denenen verim denemelerine ait istatistiki analizler ile yıllık yağış ve sıcaklık grafikleri ekte sunulmuştur. 2004/2005 Yetiştirme Sezonunda Bölgede Alınan Yağış Miktarı Lokasyonlar Uzun yıllar 2004/2005 Diyarbakır mm Ceylanpınar mm ÜRÜN YILI Bazı İklim Verileri Yağış mm Ortalama Sıcaklık 0 c Nispi nem % Aylar K.tepe C.Pınar D.bakır C.pınar D.bakır C.Pınar D.bakır Eylül ,7 19 Ekim 0-1,3 20,4 18,2 35,7 41,2 Kasım ,1 11,8 8,2 69,4 69,4 Aralık 0 0 4,7 5,2 1,4 53,4 59,9 Ocak 66, ,7 5,8 2,3 61,8 66 Şubat 67, ,8 6,4 3 66,0 61,7 Mart 21, ,4 11,5 8,4 52,9 53,3 Nisan 11 36,8 17,8 14,1 45,0 51,9 Mayıs 15, ,5 19,6 38,9 Haziran , , Toplam/ort 346,

20 2004/2005 YILI AYLIK YAĞIŞ mm D.BAKIR ,2 58, Eylül Ekim Ocak Aylar Mart Nisan Haziran uzun yıllar 2004/2005 YILI ORT. SICAKLIK D.BAKIR Eylül Ekim Kasım Aralık Ocak Şubat Aylar Mart Nisan Mayıs Haziran uzun yıllar Güneydoğu Anadolu Bölgesi Coğrafik Bölgeler Haritası 20

ÖNSÖZ Güneydoğu Anadolu Bölgesi buğdayda 1.123 milyon ha. ekim alanı ve 2.526 milyon ton üretim, arpada ise 557 bin ha. ekim alanı ve 1.

ÖNSÖZ Güneydoğu Anadolu Bölgesi buğdayda 1.123 milyon ha. ekim alanı ve 2.526 milyon ton üretim, arpada ise 557 bin ha. ekim alanı ve 1. ÖNSÖZ Güneydoğu Anadolu Bölgesi buğdayda 1.123 milyon ha. ekim alanı ve 2.526 milyon ton üretim, arpada ise 557 bin ha. ekim alanı ve 1.250 milyon ton üretim ile Ülkemizde buğday ve arpa yetiştiriciliği

Detaylı

GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları

GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları GİRİŞ Sulamanın amacı kültür bitkilerinin ihtiyacı olan suyun, normal yağışlarla karşılanmadığı hallerde insan eliyle toprağa verilmesidir. Tarımsal

Detaylı

2014 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER

2014 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER 04 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme Suni Tohumlama Besilik Materyal Üretim Desteği(baş) 3 Hayvan Başı Ödeme 4 Tiftik Üretim 5 Süt Primi( TL/lt) 6 İpek Böceği Sütçü

Detaylı

2013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI

2013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI 013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI 1 3 MAZOT, GÜBRE VE TOPRAK ANALİZİ DESTEĞİ Mazot Gübre Destekleme Ürün Grupları Destekleme Tutarı Tutarı Peyzaj ve süs bitkileri, özel çayır, mera ve orman emvali alanları,9

Detaylı

2013 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER

2013 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER 03 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme Suni Tohumlama 3 Hayvan Başı Ödeme 4 Tiftik Üretim 5 Süt Primi( TL/lt) 6 İpek Böceği Sütçü ve kombine ırklar ve melezleri ile

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE,

Detaylı

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ Yulafın Kökeni Yulafın vatanını Decandolle Doğu Avrupa ve Tataristan; Hausknecht ise orta Avrupa olduğunu iddia etmektedir. Meşhur tasnifçi Kornicke ise Güney Avrupa ve Doğu Asya

Detaylı

2015 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER

2015 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER 05 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme (TL/baş) Suni Tohumlama (TL/baş) Sütçü ve kombine ırklar ve melezleri ile etçi ırkların melezleri anaç sığır Etçi ırklar anaç

Detaylı

2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ

2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ 2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ SUNUM İÇERİĞİ Türkiye de Tarım Tarımsal girdi politikaları Tarımsal kredi politikaları Tarımsal sulama politikaları Tarımda 2023 Vizyonu 2 TÜRKİYE

Detaylı

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2012 YILI TARIMSAL DESTEKLER

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2012 YILI TARIMSAL DESTEKLER Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2012 YILI TARIMSAL DESTEKLER A-HAYVANCILIK DESTEKLERİ HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme Bakanlar Kurulu Kararı MADDE 4- (1) Birime Destek 1 Sütçü ve kombine

Detaylı

KIRAÇ ARAZİLERE UYGUN ALTERNATİF BİR TAHIL TRİTİKALE YETİŞTİRİCİLİĞİ

KIRAÇ ARAZİLERE UYGUN ALTERNATİF BİR TAHIL TRİTİKALE YETİŞTİRİCİLİĞİ KIRAÇ ARAZİLERE UYGUN ALTERNATİF BİR TAHIL TRİTİKALE YETİŞTİRİCİLİĞİ 1. Tritikalenin Önemi : Dr. Sami SÜZER Yetiştirme Tekniği Bölüm Başkanı Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü suzersami@yahoo.com Tritikale

Detaylı

A R A Z İ V A R L I Ğ I ALAN(Ha) PAYI(%) Tarım Arazisi (Kullanılmayan hali Araziler Dahil) (*) 254.960 44,7. Çayır Mera Alanı (*) 65.

A R A Z İ V A R L I Ğ I ALAN(Ha) PAYI(%) Tarım Arazisi (Kullanılmayan hali Araziler Dahil) (*) 254.960 44,7. Çayır Mera Alanı (*) 65. TARIMSAL YAPI 1. İlin Tarımsal Yapısı İlimiz ekonomisinde Tarım ilk sırada yer almakta olup 28.651 çiftçi ailesinden 141.077 kişi bu sektörden geçimini sağlamaktadır. 2013 yılı Bitkisel ve Hayvansal in

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE, Kimya Mühendisi)

Detaylı

TARIM. 2013 2005 2010 2013 Ürünler Ekilen. Ekilen. Ekilen. Üretim(ton) Üretim(ton) alan(da) alan(da) alan(da) Tahıllar

TARIM. 2013 2005 2010 2013 Ürünler Ekilen. Ekilen. Ekilen. Üretim(ton) Üretim(ton) alan(da) alan(da) alan(da) Tahıllar TARIM Bölgesi nde ve de Tahıllar ve Diğer Bitkisel in Alan ve Üretim Miktarları (Seçilmiş ) 2005-2010-2013 TÜRKİYE 2005 2010 2013 2005 2010 2013 Tahıllar / TÜRKİYE (%) 2005 2010 2013 Buğday (Durum) 5.907.280

Detaylı

2011/12 2012/13 NORMALİ

2011/12 2012/13 NORMALİ 1 YAĞIŞ DURUMU (EYLÜL-ŞUBAT) 160 mm 140 120 100 80 60 40 20 0 EYLÜL EKİM KASIM ARALIK OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS MGM 2011/12 2012/13 NORMALİ 2 SICAKLIK DURUMU 2012-2013 YILI ORTALAMA SICAKLIKLARININ NORMALİ

Detaylı

T.C. TARIM GIDA VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma Ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü

T.C. TARIM GIDA VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma Ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü T.C. TARIM GIDA VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma Ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü GELĐŞME RAPORU 2009-2010 2012 DĐYARBAKIR Hazırlayanlar Fatoş

Detaylı

OLGUN-13 EKMEKLİK BUĞDAY ÇEŞİT ADAYININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR

OLGUN-13 EKMEKLİK BUĞDAY ÇEŞİT ADAYININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR OLGUN-13 EKMEKLİK BUĞDAY ÇEŞİT ADAYININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR Güneydoğu Anadolu Bölgesi suluda ekmeklik buğday tarımsal değerleri ölçme denemelerinde Olgun-13 çeşit adayı 2 yıl süreyle yer almıştır. Bu

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI KORUMA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI YEMLİK PANCAR (HAYVAN PANCARI)

Detaylı

TARIMSAL DESTEKLER 1. Alan Bazlı Destekler

TARIMSAL DESTEKLER 1. Alan Bazlı Destekler TARIMSAL DESTEKLER 1. Alan Bazlı Destekler FINDIK ÜRETİCİLERİ ALAN BAZLI GELİR DESTEGİ Fındık Desteği 170 İyi Tarım Uygulamaları Desteklemeleri Meyve- Sebze Örtü Altı Süs Bitkileri, Tıbbı Aromatik Bitkiler

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.. TRIM VE KÖYİŞLERİ KNLIĞI KORUM VE KONTROL GENEL MÜÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESİL VE SERTİFİKSYON MERKEZİ MÜÜRLÜĞÜ TRIMSL EĞERLERİ ÖLÇME ENEMELERİ TEKNİK TLİMTI KOLZ (rassica napus oleifera L.) 2001 TRIMSL EĞERLERİ

Detaylı

ÜRETİMİNİZİ ARTTIRMAK İÇİN EN İYİ TOHUM...TÜM ŞARTLARDA!

ÜRETİMİNİZİ ARTTIRMAK İÇİN EN İYİ TOHUM...TÜM ŞARTLARDA! ÜRETİMİNİZİ ARTTIRMAK İÇİN EN İYİ TOHUM...TÜM ŞARTLARDA! Elit genetik, kaliteli tohum, yenilikçi servisler 2015 MAÏSADOUR Tohumculuk farklı uyarlanmış yenilikçi hizmet ve çeşitleri Elit genetik çalışmalar

Detaylı

HUBUBAT PİYASALARINA BAKIŞ

HUBUBAT PİYASALARINA BAKIŞ T.C. TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HUBUBAT PİYASALARINA BAKIŞ 1 HAZİRAN 2013 MARDİN 1 TMO NUN GÖREVLERİ Kuruluş: 1938 Hububat piyasalarını düzenlemek, Afyon ve uyuşturucu maddelere konulan devlet

Detaylı

SEZONU EGE BÖLGESİ ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI REKOLTESİ TAHMİN HEYETİ RAPORU

SEZONU EGE BÖLGESİ ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI REKOLTESİ TAHMİN HEYETİ RAPORU 2004-2005 SEZONU EGE BÖLGESİ ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI REKOLTESİ TAHMİN HEYETİ RAPORU 2004 2005 sezonu zeytin ve zeytinyağı rekoltesini tespit etmekle görevlendirilen heyetimiz, çalışmalarına 06.09.2004 tarihinde

Detaylı

... MACAR FİĞİ YEM BİTKİSİ ÜRETİMİNİ GELİŞTİRME PROJESİ

... MACAR FİĞİ YEM BİTKİSİ ÜRETİMİNİ GELİŞTİRME PROJESİ ......... MACAR FİĞİ YEM BİTKİSİ ÜRETİMİNİ GELİŞTİRME PROJESİ 2002 ......... MACAR FİĞİ YEM BİTKİSİ ÜRETİMİNİ GELİŞTİRME PROJESİ BÖLÜM 1.PROJENİN ÖZETİ 1.1.Projenin Adı 1.2.Projenin Süresi 1.3.Projenin

Detaylı

TMO ALIM POLİTİKALARI ve KALİTE. 12 MART 2011 Antalya

TMO ALIM POLİTİKALARI ve KALİTE. 12 MART 2011 Antalya TMO ALIM POLİTİKALARI ve KALİTE 12 MART 2011 Antalya 1 Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü (TMO) 1938 den beri faaliyette bulunan, Buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, mısır, çeltik, haşhaş kapsülü,

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ İLİNİN GENEL MEYVECİLİK DURUMU Mehmet SÜTYEMEZ*- M. Ali GÜNDEŞLİ" Meyvecilik kültürü oldukça eski tarihlere uzanan Anadolu'muz birçok meyve türünün anavatanı

Detaylı

Bu yıl Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) dahil olan çiftçilere dekar başına 2,5 lira toprak analizi desteği verilecek.

Bu yıl Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) dahil olan çiftçilere dekar başına 2,5 lira toprak analizi desteği verilecek. Çiftçiye, bu yıl verilecek tarımsal destekler belirlendi Bakanlar Kurulu'nun ''2015 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar''ı, 1 Ocak 2015 tarihinden geçerli olmak üzere Resmi Gazete'nin

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA 6.3.2.4. Akdeniz Bölgesinde Tarımsal Ormancılık Uygulamaları ve Potansiyeli Bölgenin Genel Özellikleri: Akdeniz kıyıları boyunca uzanan Toros

Detaylı

Hüsamettin GÜLHAN T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdür Yardımcısı

Hüsamettin GÜLHAN T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdür Yardımcısı Hüsamettin GÜLHAN T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdür Yardımcısı 1 Kredilerde Son 8 Yılda 54 Kat Artış 2 Tarımsal Kredilerin Sektörel Dağılımı (%) 3 Son 7 Yılda 3,8 Milyon Çiftçiye 39 Milyar TL Kredi

Detaylı

Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma

Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma Abdullah SESSİZ 1, M. Murat TURGUT 2, F. Göksel PEKİTKAN 3 1 Dicle Üniversitesi, Ziraat Fakültesi,

Detaylı

TARIMSAL VERİLER Mart 2015

TARIMSAL VERİLER Mart 2015 T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü TARIMSAL VERİLER Mart 2015 İÇİNDEKİLER Gayrisafi Yurtiçi

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ADIYAMAN

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ADIYAMAN T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ADIYAMAN Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel

Detaylı

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ 4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ Ekonomi: İnsanların geçimlerini sürdürmek için yaptıkları her türlü üretim, dağıtım, pazarlama ve tüketim faaliyetlerinin ilke ve yöntemlerini inceleyen bilim dalına ekonomi denir.

Detaylı

(A) 1-500 Anaç küçükbaş 80-TL/baş (B) 501 ve daha fazla Anaç 72-TL/baş

(A) 1-500 Anaç küçükbaş 80-TL/baş (B) 501 ve daha fazla Anaç 72-TL/baş 2016 YILINDA UYGULANACAK TARIMSAL DESTEKLER BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar Amaç ve Kapsam 1. Tarımsal üretimde sertifikalı ve çevreye duyarlı üretimi yaygınlaştırmak, gıda ve yem güvenliğini, erkenciliği,

Detaylı

Tarım Sayımı Sonuçları

Tarım Sayımı Sonuçları Tarım Sayımı Sonuçları 2011 DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ İstatistik ve Araştırma Dairesi Ocak 2015 TARIM SAYIMININ AMACI Tarım Sayımı ile işletmenin yasal durumu, arazi kullanımı, ürün bazında ekili alan, sulama

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER İsmail Güvenç* I. Kahramanmaraş'ta Sebze Tarımı 1Giriş Ülkemiz nüfusu, son sayıma göre 67 milyon

Detaylı

GAP İÇİN EL ELE Aylık Faaliyet Raporu (Eylül 2013)

GAP İÇİN EL ELE Aylık Faaliyet Raporu (Eylül 2013) T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI GAP TARIMSAL EĞİTİM VE YAYIM PROJESİ (GAP-TEYAP) GAP İÇİN EL ELE Aylık Faaliyet Raporu (Eylül 2013) GAP-TEYAP Proje Ekibi

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BATMAN

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BATMAN T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BATMAN Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel

Detaylı

BAZI TARIM ÜRÜNLERİNİN 2014 YILI MALİYETLERİ

BAZI TARIM ÜRÜNLERİNİN 2014 YILI MALİYETLERİ T.C. TOKAT VALİLİĞİ Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK İL MÜDÜRLÜĞÜ (NİKSAR İLÇESİ) BAZI TARIM ÜRÜNLERİNİN 2014 YILI MALİYETLERİ TOKAT-2015 İÇİNDEKİLER ÜRÜN ADI SAYFA NO

Detaylı

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE YEMEKLİK TANE BAKLAGİLLER TARIMI

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE YEMEKLİK TANE BAKLAGİLLER TARIMI DÜNYADA ve TÜRKİYE DE YEMEKLİK TANE BAKLAGİLLER TARIMI Prof. Dr. Cemalettin Yaşar ÇİFTÇİ Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Ankara 2004 1 TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI TEKNİK

Detaylı

TARIMSAL DESTEKLER DEVLET DESTEKLERİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI

TARIMSAL DESTEKLER DEVLET DESTEKLERİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI TARIMSAL DESTEKLER DEVLET DESTEKLERİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Ankara -21 Ekim 2015 TARIMSAL DESTEKLER Sunum Planı 1- Türkiye Tarımı Genel Bilgiler 2- Tarımsal Destekleme Mevzuatı 3- Destekleme Kalemleri

Detaylı

BAZI KÜLTÜR BİTKİLERİNDE KLASİK GÜBRELERE İLAVETEN ÖZEL GÜBRELERİN KULLANILMASI

BAZI KÜLTÜR BİTKİLERİNDE KLASİK GÜBRELERE İLAVETEN ÖZEL GÜBRELERİN KULLANILMASI BAZI KÜLTÜR BİTKİLERİNDE KLASİK GÜBRELERE İLAVETEN ÖZEL GÜBRELERİN KULLANILMASI Değerli çiftçilerimiz; hiç şüphesiz en doğru gübreleme tavsiyeleri usulüne uygun olarak alınmış toprak ve yaprak örneklerinin

Detaylı

KİŞİSEL BİLGİLER. 15.07.1970-Ankara EĞİTİM BİLGİLERİ YABANCI DİL BİLGİSİ

KİŞİSEL BİLGİLER. 15.07.1970-Ankara EĞİTİM BİLGİLERİ YABANCI DİL BİLGİSİ KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Yasemin VURARAK Unvan Ziraat Yüksek Mühendisi Telefon 0322 3340055/113 E-mail yvurarak@hotmail.com Doğum Tarihi-Yeri 15.07.1970-Ankara Doktora Yüksek Lisans Lisans EĞİTİM BİLGİLERİ

Detaylı

GÜBRE TAVSİYELERİ Gübrelemenin Amacı, - Önce Toprak Analizi - Usulüne Uygun Toprak Örneği Alma

GÜBRE TAVSİYELERİ Gübrelemenin Amacı, - Önce Toprak Analizi - Usulüne Uygun Toprak Örneği Alma GÜBRE TAVSİYELERİ Gübrelemenin Amacı, Toprakta eksikliği tespit edilen bitki besin maddelerini toprağa ilave etmek suretiyle, mümkün olduğu kadar yüksek bir bitkisel üretim ve kaliteli ürün elde etmektir.

Detaylı

NİĞDE İLİNDE BUĞDAY ÇEŞİTLERİNİN YAYGINLIĞININ BELİRLENMESİ

NİĞDE İLİNDE BUĞDAY ÇEŞİTLERİNİN YAYGINLIĞININ BELİRLENMESİ NİĞDE İLİNDE BUĞDAY ÇEŞİTLERİNİN YAYGINLIĞININ BELİRLENMESİ Fatih ÖZDEMİR 1 Murat KÜÇÜKÇONGAR 2 Mustafa KAN 3 ÖZET Bu çalışmada Niğde ilinde 2010, 2011 ve 2012 yıllarında basit tesadüfi örnekleme yöntemi

Detaylı

Yönetmelik. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Yönetmelik. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Yönetmelik Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: Tarımsal Üretici Birliklerinin Kuruluş Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik Amaç ve kapsam BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönetmeliğin

Detaylı

GÖREV YERLERİ(Tarih/Unvan/Kurum) 1996-2000 Araştırma Görevlisi Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi

GÖREV YERLERİ(Tarih/Unvan/Kurum) 1996-2000 Araştırma Görevlisi Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Unvan Arzu KÖSE Doktor Telefon 222-32403-00 E-mail Doğum Tarihi - Yeri arzu.kose @gthb.gov.tr Ankara-1972 EĞİTİM BİLGİLERİ Yüksek Lisans Akademik Birim/ Mezuniyet Yılı Lisans

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.. TRIM VE KÖYİŞLERİ KNLIĞI KORUM VE KONTROL GENEL MÜÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESİL VE SERTİFİKSYON MERKEZİ MÜÜRLÜĞÜ TRIMSL EĞERLERİ ÖLÇME ENEMELERİ TEKNİK TLİMTI HŞHŞ (Papaver somniferum L.) 2005 İÇİNEKİLER Sayfa

Detaylı

Sağlıklı Tarım Politikası

Sağlıklı Tarım Politikası TARLADAN SOFRAYA SAĞLIKLI BESLENME Sağlıklı Tarım Politikası Prof. Dr. Ahmet ALTINDĠġLĠ Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü ahmet.altindisli@ege.edu.tr Tarım Alanları ALAN (1000 ha)

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ Selin ŞEN Şubat 2015 SUNUM PLANI I. TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ II. TARIMSAL AR-GE PROJELERİ DESTEK SÜRESİ VE TUTARI III. DESTEKLENEN

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

AKŞEHİR İLÇESİ TARIMSAL VERİLERİ

AKŞEHİR İLÇESİ TARIMSAL VERİLERİ AKŞEHİR İLÇESİ TARIMSAL VERİLERİ Hazırlayan Mücahit ORHAN 2011 -----1----- Yıl Toplam Alan (Dekar) =========== =========== TARIM ALANLARI Ekilen Tarla Alanı (Dekar) Nadas Alanı (Dekar) Sebze Bahçeleri

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BİTKİSEL ÜRETİM BİLGİ NOTU 2013 YILI Türkiye İstatistik Kurumu 27/12/2013 tarihinde 2013 yılı Bitkisel Üretim İstatistikleri haber bültenini yayımladı. 2013 yılında bitkisel üretim bir önceki yıla göre

Detaylı

BAZI TARIM ÜRÜNLERİNİN 2015 YILI MALİYETLERİ

BAZI TARIM ÜRÜNLERİNİN 2015 YILI MALİYETLERİ T.C. TOKAT VALİLİĞİ Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK İL MÜDÜRLÜĞÜ (PAZAR İLÇESİ) BAZI TARIM ÜRÜNLERİNİN 2015 YILI MALİYETLERİ TOKAT-2016 İÇİNDEKİLER ÜRÜN ADI SAYFA NO

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KİLİS

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KİLİS T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KİLİS Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel gıda

Detaylı

Biyolojik Mücadele. Öğretim Elemanları Entomoloji Fitopatoloji Toplam Prof. Dr. - 1 1 Doç. Dr. 2 2 Yrd. Doç. Dr. 3 1 4 Araş. Gör - - - Toplam 5 2 7

Biyolojik Mücadele. Öğretim Elemanları Entomoloji Fitopatoloji Toplam Prof. Dr. - 1 1 Doç. Dr. 2 2 Yrd. Doç. Dr. 3 1 4 Araş. Gör - - - Toplam 5 2 7 D. Ü. ZİRAAT FAKÜLTESİ BİTKİ KORUMA BÖLÜMÜ Tarihçesi D. Ü. Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü 1995 yılında açılmıştır. 2002-2003 eğitim-öğretim döneminde öğrenci almaya başlanmıştır. Bölümden şimdiye

Detaylı

ADİ FİĞ TESCİL RAPORU

ADİ FİĞ TESCİL RAPORU T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü ADİ İĞ TESCİL RAPORU GATAEMD135(SAYAR) ANKARA 2015 GATAEMD135(SAYAR) ADİ İĞ ÇEŞİT ADAYININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR

Detaylı

MISIR DOSYASI. Türkiye`de mısır; yem, nişasta, glikoz, yağ ve son yıllarda biyoetanol üretiminde kullanılmaktadır.

MISIR DOSYASI. Türkiye`de mısır; yem, nişasta, glikoz, yağ ve son yıllarda biyoetanol üretiminde kullanılmaktadır. MISIR DOSYASI Mısır, genellikle çok nemli iklim bölgelerinde yetiştirilebilen, tek yıllık Buğdaygiller familyasından, özellikle yağı doymamış yağ grubunda olan bir tarım bitkisidir. Mısır bitkisi, insan

Detaylı

Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı

Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı Doç. Dr. Seral YÜCEL Dr. Hale GÜNAÇTI Adana Biyolojik Mücadele Araştırma İstasyonu Dünyanın en önemli sorunlarından biri hızla artan nüfusudur. Dünya nüfusunun gittikçe

Detaylı

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Antakya/HATAY Güney Amerika kökenli bir bitki olan patates

Detaylı

ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU

ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU Ağustos 2013, Adana Hazırlayanlar Sabahattin Yumuşak; Adana Güçbirliği Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Sinem Özkan Başlamışlı; Çiftçiler Birliği Yönetim Kurulu Üyesi

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı EDİRNE YATIRIM DESTEK OFİSİ EDİRNE İLİNDE YEM BİTKİLERİ EKİLİŞİ, MERALARIN DURUMU

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BOLU

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BOLU T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BOLU Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel gıda

Detaylı

PAMUKTA ENTEGRE MÜCADELE EĞİTİMİ (2015-9)

PAMUKTA ENTEGRE MÜCADELE EĞİTİMİ (2015-9) PAMUKTA ENTEGRE MÜCADELE EĞİTİMİ (2015-9) 04 06 Ağustos 2015, Şanlıurfa Değerlendirme Raporu Proje Hazırlayan Teslim Tarihi 15.08.2015 GAP-TEYAP Çiftçi Örgütleri Merkezli Çoğulcu Yayım Modeli İbrahim Hakkı

Detaylı

Neden Ar-Ge? Günümüz dünyasında söz sahibi olmanın yolu, araştırma, geliştirme ve inovasyondur

Neden Ar-Ge? Günümüz dünyasında söz sahibi olmanın yolu, araştırma, geliştirme ve inovasyondur SUNU PLANI Sunu Akışı Ar-Ge ve Önemi Tarımsal Araştırma Sistemi Personel, Bütçe ve Ar-Ge Programları Kamu - Özel Sektör İşbirliği Çeşit Geliştirme Çalışmaları Yeni Geliştirilen Çeşitlerimiz Sektörden Beklentiler

Detaylı

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Memeli hayvanlardan elde edilen süt, bileşimi türden türe farklılık gösteren ve yavrunun ihtiyaç duyduğu bütün besin unsurlarını içeren

Detaylı

8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI

8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI 8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI 8.1. Ağaçlandırma: Bölgemiz imar planı içerisinde yeşil alan olarak ayrılan yerlerin çevre tanzimi ve ağaçlandırma çalışmaları kapsamında; 2009 yılı içerisinde

Detaylı

2023 E DOĞRU BARTIN TARIMI

2023 E DOĞRU BARTIN TARIMI T.C. BARTIN VALİLİĞİ İL TARIM MÜDÜRLÜĞÜ 2023 E DOĞRU BARTIN TARIMI YUSUF ALAGÖZ İL TARIM MÜDÜRÜ BARTIN DA DEMOGRAFİK YAPI 2009 YILI ADRESE DAYALI NÜFUS TESPİT ÇALIŞMASI SONUCUNDA İLİN TOPLAM NÜFUSU 188.449

Detaylı

(Bin ha) Ekilen Alan 18.868 67,7 18.207 69,0 18.123 68,2 17.440 67,9 16.217 66,8 16.333 67,4 15.692 67 15.464 65

(Bin ha) Ekilen Alan 18.868 67,7 18.207 69,0 18.123 68,2 17.440 67,9 16.217 66,8 16.333 67,4 15.692 67 15.464 65 Tarım Alanları 1990 2000 2002 2006 2009 2010 2011 2012 (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % Ekilen Alan 18.868 67,7 18.207 69,0 18.123 68,2 17.440 67,9

Detaylı

TARIM İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EYLÜL 2015 2014 Bilgi Notu. 1 S a y f a. www.tigem.gov.tr

TARIM İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EYLÜL 2015 2014 Bilgi Notu. 1 S a y f a. www.tigem.gov.tr Bilgi Notu 1 S a y f a Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) Geçmişi Osmanlı İmparatorluğunun ilk yıllarına dayanan Hara ve İnekhaneler ile Devlet Üretme Çiftliklerinin 1984 yılında tek çatı altında

Detaylı

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Proje Alanının Genel Özellikleri: Iğdır ili Türkiye nin en kurak ili olup yıllık yağış miktarı 250 mm civarındadır (Meteoroloji kayıtları). Yağan yağış ya da

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 20142012 YILI ALANSAL YILI YAĞIŞ YAĞIŞ DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2014

Detaylı

Tarımsal Meteoroloji. Prof. Dr. F. Kemal SÖNMEZ 23 EKİM 2013

Tarımsal Meteoroloji. Prof. Dr. F. Kemal SÖNMEZ 23 EKİM 2013 Tarımsal Meteoroloji Prof. Dr. F. Kemal SÖNMEZ 2 EKİM 201 Prof. Dr. Mustafa Özgürel ve Öğr. Gör. Gülay Pamuk Mengü tarafından yazılan Tarımsal Meteoroloji kitabından faydalanılmıştır. Hava ve İklim ile

Detaylı

TARIMSAL DESTEKLEMELER

TARIMSAL DESTEKLEMELER TARIMSAL DESTEKLEMELER Tarım sektörünün öncelikli problemlerinin çözümüne katkıda bulunmak, uygulanan politikaların etkinliğini artırmak ve sektörün bu politikalara uyumunu kolaylaştırmak amacıyla işletme

Detaylı

Avrupa Birliği Yapısal Uyum Yönetim Otoritesi Daire Başkanı

Avrupa Birliği Yapısal Uyum Yönetim Otoritesi Daire Başkanı T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIM REFORMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Avrupa Birliği Yapısal Uyum Yönetim Otoritesi Daire Başkanı Ali ERGİN-ali.ergin@tarim.gov.tr HAZİRAN-2014 KIRSAL KALKINMA ÇALIŞMALARI

Detaylı

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARIMDA ÖZET BÜLTEN 2015 2015 YILI TARIMIN ÖZETİ TARSUS TİCARET BORSASI TARIMDA 2015 YILI ÖZETİ İstatistik Kurumu nun 2015 bitkisel üretim verilerine göre;önceki yıla göre tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde

Detaylı

II. ÜRÜN MISIR TESCİL RAPORU

II. ÜRÜN MISIR TESCİL RAPORU T.C. GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK BAKANLIĞI Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü II. ÜRÜN MISIR TESCİL RAPORU LG30597 MOTRIL CHILLAN COVENTRY EBEVEYN HATLAR WW93 ve LSF80 Ankara-2015 LG30597,

Detaylı

HUBUBAT BÜLTENİ. 2008/09 dönemi TMO emanet alım fiyatları Tablo:1 de belirtilmektedir. 2008/09 DÖNEMİ TMO EMANET ALIM FİYATLARI

HUBUBAT BÜLTENİ. 2008/09 dönemi TMO emanet alım fiyatları Tablo:1 de belirtilmektedir. 2008/09 DÖNEMİ TMO EMANET ALIM FİYATLARI HUBUBAT BÜLTENİ 1-) TMO HUBUBAT ALIMLARI VE FİYATLARI TMO, 2008/2009 Hububat Alım Döneminde 21 mayıs tarihi itibariyle taahhütname karşılığı alım yapılması konusunda işyerlerine talimat vermiştir. Bu bağlamda

Detaylı

BÖRÜLCE YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Black Strong Ürünlerinin Börülce YetiĢtiriciliğinde Kullanımı Besin maddelerince zengin toprakları sever. Organik madde oranı

BÖRÜLCE YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Black Strong Ürünlerinin Börülce YetiĢtiriciliğinde Kullanımı Besin maddelerince zengin toprakları sever. Organik madde oranı BÖRÜLCE YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Black Strong Ürünlerinin Börülce YetiĢtiriciliğinde Kullanımı Besin maddelerince zengin toprakları sever. Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise ekim öncesinde

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ANTALYA

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ANTALYA T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ANTALYA Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel

Detaylı

8Çevre Tanzimi ve Ağaçlandırma Çalışmaları

8Çevre Tanzimi ve Ağaçlandırma Çalışmaları 8Çevre Tanzimi ve Ağaçlandırma Çalışmaları Bölgemiz çevre tanzimi ve ağaçlandırma çalışmaları kapsamında 2008 yılı içerisinde toplam 7.500 ağaç, 50.000 adet çalı grubu bitki dikilmiştir. 8.1. Bitkisel

Detaylı

TARIMSAL ARAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ. Vedat UZUNLU 1, Nusret ZENCİRCİ 2

TARIMSAL ARAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ. Vedat UZUNLU 1, Nusret ZENCİRCİ 2 TARIMSAL ARAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ Vedat UZUNLU 1, Nusret ZENCİRCİ 2 ÖZET Hızla artan nüfusun daha iyi ve daha yeterli beslenme ihtiyacı, tarımsal üretimin artırılmasını zorunlu kılmaktadır. Tarımsal üretimin

Detaylı

TR 5913, TR 5958, SERTORI, KT HASAB, MURGAVETS, TSAREVETS, TE5793-2012, SOLVEIG VE HAMZA EKMEKLİK BUĞDAY ÇEŞİT ADAYLARININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR

TR 5913, TR 5958, SERTORI, KT HASAB, MURGAVETS, TSAREVETS, TE5793-2012, SOLVEIG VE HAMZA EKMEKLİK BUĞDAY ÇEŞİT ADAYLARININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR TR 5913, TR 5958, SERTORI, KT HASAB, MURGAVETS, TSAREVETS, TE5793-2012, SOLVEIG VE HAMZA EKMEKLİK BUĞDAY ÇEŞİT ADAYLARININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR Trakya Bölgesi ekmeklik buğday tarımsal değerleri ölçme

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KARABÜK

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KARABÜK T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KARABÜK Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel

Detaylı

Tescil Edilen Çeşitlerin Uygulamaya Aktarılması Bilgi ve İletişim Formu

Tescil Edilen Çeşitlerin Uygulamaya Aktarılması Bilgi ve İletişim Formu Tescil Edilen Çeşitlerin Uygulamaya Aktarılması Bilgi ve İletişim Formu Tescil edilen çeşidin ait olduğu tür: Fagopyrum esculentum Moench (Yaygın Kara Buğday) Çeşidin tescil edilen adı: GÜNEŞ Tescil yılı:

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ TARIMSAL UYGULAMA ve ARAŞTIRMA MERKEZİNİN AMAÇ ve KAPSAMI U.Ü.Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi nin kuruluş amacı Ziraat Fakültesi öğrencilerine en son bitkisel

Detaylı

Çiftçi Şartlarında Potasyumlu Gübrelemenin Verim ve Kaliteye Olan Etkisi

Çiftçi Şartlarında Potasyumlu Gübrelemenin Verim ve Kaliteye Olan Etkisi Çiftçi Şartlarında Potasyumlu Gübrelemenin Verim ve Kaliteye Olan Etkisi Âlim Çağlayan 1 Ertan Demoğlu 1 Besinlerin rolü Yeterli bir gübreleme programı sadece bütün besinlerin temel görevleri açık bir

Detaylı

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ TARIM VE DOĞAL KAYNAKLAR BAKANLIĞI BİTKİSEL ÜRETİM ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU. (18-20 Aralık 2012)

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ TARIM VE DOĞAL KAYNAKLAR BAKANLIĞI BİTKİSEL ÜRETİM ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU. (18-20 Aralık 2012) 1988 KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ TARIM VE DOĞAL KAYNAKLAR BAKANLIĞI BİTKİSEL ÜRETİM ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU (18-20 Aralık 2012) 1 İÇİNDEKİLER Çalıştay Organizasyon Ekibi...2 Çalıştay Danışman Kadrosu...3

Detaylı

Diyarbakır İlindeki Hayvancılık İşletmelerinin Mekanizasyonu

Diyarbakır İlindeki Hayvancılık İşletmelerinin Mekanizasyonu Diyarbakır İlindeki Hayvancılık İşletmelerinin Mekanizasyonu Abdullah SESSİZ 1, M. Murat TURGUT 2, H. Deniz ŞİRELİ 3 1 Dicle Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Makinaları Bölümü, Diyarbakır 2 Çukurova

Detaylı

KARS İLİ TARIM SEKTÖRÜ EYLEM PLANI

KARS İLİ TARIM SEKTÖRÜ EYLEM PLANI 1 2 3 1: ESK nın Kars ilinde et kombinası olarak faaliyet göstermesi - Et ve Süt Kurumu nun özel sektöre ait bir kombina ile sözleşme yaparak Kars ilinde hayvan alımını yapması. 2: Etçi ırklarla yapılan

Detaylı

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ SULUDA EKMEKLİK BUĞDAY TESCİL RAPORU

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ SULUDA EKMEKLİK BUĞDAY TESCİL RAPORU T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Tohumluk Tescil Ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ SULUDA EKMEKLİK BUĞDAY TESCİL RAPORU TR 5990 TR 5992 Ankara-2016 TR 5990 VE TR 5992

Detaylı

2011 Yılı Tarımsal İşletmelerde Ücret Yapısı İstatistikleri

2011 Yılı Tarımsal İşletmelerde Ücret Yapısı İstatistikleri Yılı Tarımsal İşletmelerde Ücret Yapısı İstatistikleri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 02/05/2012 tarihinde açıklanan, yılı Tarımsal İşletmelerde Ücret Yapısı haber bültenine göre; Hanehalkı

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KIRIKKALE

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KIRIKKALE T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KIRIKKALE Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel

Detaylı

KONYA İLİ TARIM SEKTÖRÜ YATIRIMLARI İÇİN NEDEN

KONYA İLİ TARIM SEKTÖRÜ YATIRIMLARI İÇİN NEDEN KONYA İLİ TARIM SEKTÖRÜ YATIRIMLARI İÇİN 10 NEDEN KONYA TAM BİR FIRSAT KAPISI KONYA İLİ TARIM SEKTÖRÜ YATIRIMLARI İÇİN 10 NEDEN 1. Genç ve Nitelikli İnsan Kaynağı 2. Stratejik Konum 3. Yatırımcılara Tahsis

Detaylı

son hacim 20 30 litre olacak şekilde sulandırılarak toprak yüzeyine püskürtülüp, 10 15 cm toprak derinliğine karıştırarak uygulanabilir.

son hacim 20 30 litre olacak şekilde sulandırılarak toprak yüzeyine püskürtülüp, 10 15 cm toprak derinliğine karıştırarak uygulanabilir. TKİ HÜMAS ın Kullanım Zamanı, Şekli ve Miktarı Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) HÜMAS; tarla bitkileri, sebzeler, sera bitkileri, süs bitkileri, çim, fide, bağ ve meyve ağaçları olmak üzere bu kılavuzda

Detaylı

GAP BÖLGESİNDE YER ALAN İLLERİN YATIRIM FAALİYETLERİ BÖLGESEL TOPLANTISI

GAP BÖLGESİNDE YER ALAN İLLERİN YATIRIM FAALİYETLERİ BÖLGESEL TOPLANTISI T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI GAP BÖLGESİNDE YER ALAN İLLERİN YATIRIM FAALİYETLERİ BÖLGESEL TOPLANTISI Prof. Dr. Veysel EROĞLU Çevre ve Orman Bakanı 18 Ağustos 2009 - Şanlıurfa GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ

Detaylı

7 Haziran 2015 Seçim Beyannamesi TOPLUMSAL ONARIM VE HUZURLU GELECEK TARIM

7 Haziran 2015 Seçim Beyannamesi TOPLUMSAL ONARIM VE HUZURLU GELECEK TARIM 7 Haziran 2015 Seçim Beyannamesi TOPLUMSAL ONARIM VE HUZURLU GELECEK TARIM Tarım sektörü rekabet gücü yüksek bir yapıya kavuşturulacak Tarımda modern işletmeciliğe dönüşüm sağlanacak Tarım arazilerinin

Detaylı

Dolu Teminatı için Sigortaya Son Kabul Tarihleri

Dolu Teminatı için Sigortaya Son Kabul Tarihleri Dolu Teminatı için Sigortaya Son Kabul Tarihleri Ana Sınıf Ürün adı Alt Sınıf İL TARİH Tarla Ürünleri Buğday (Makarnalık) Tahıllar Adana, Osmaniye, Mersin, Antalya, Muğla 31.Mar Tarla Ürünleri Buğday (Makarnalık)

Detaylı