İÇİNDEKİLER 1. TEŞEKKÜR KISALTMALAR GİRİŞ VE AMAÇ GENEL BİLGİLER TNM sınıflandırması... 8

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İÇİNDEKİLER 1. TEŞEKKÜR... 2 2. KISALTMALAR... 4 3. GİRİŞ VE AMAÇ... 6 4. GENEL BİLGİLER. 7. 4.1. TNM sınıflandırması... 8"

Transkript

1 T. C. SAĞLIK BAKANLIĞI SÜREYYAPAŞA GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2. GÖĞÜS CERRAHİSİ KLİNİĞİ KLİNİK ŞEFİ: OP. DR. ALİ ATASALİHİ KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİNİN EVRELEMESİNDE POZİTRON EMİSYON TOMOGRAFİ VE MEDİASTİNOSKOPİ SONUÇLARININ KARŞILAŞTIRILMASI: 972 MEDİASTİNAL LENF NODU ANALİZİ UZMANLIK TEZİ Dr. İlker İSKENDER İstanbul

2 İÇİNDEKİLER 1. TEŞEKKÜR KISALTMALAR GİRİŞ VE AMAÇ GENEL BİLGİLER TNM sınıflandırması KHDAK nin evrelendirilmesinde özel durumlar Akciğer kanserinde bölgesel lenf nodu tutulumunun değerlendirilmesi N Faktörünün evrelemesinde kullanılan yöntemler. 17 I. Görüntüleme Yöntemleri. 17 II. İnvaziv Teknikler MATERYAL VE METOD BULGULAR TARTIŞMA ÖZET KAYNAKLAR 56 1

3 1. TEŞEKKÜR T.C. Sağlık Bakanlığı Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde, Göğüs Cerrahisi asistanlık eğitimim süresince; Yirmi yılı aşkın süre boyunca hastanemiz cerrahi servisini, çağdaş ve modern bir eğitim kliniğine dönüştüren, bilgi, tecrübe ve etik anlayışı ile bizlere gerçek bir yol gösterici olan, desteğini ve hoşgörüsünü bizlerden hiç esirgemeyen Klinik Şefim, saygı değer hocam Sn. Op. Dr. Ali ATASALİHİ ye, Göreve geldiği ilk günden itibaren hastanemizi geliştirmek için gece gündüz demeden çalışan, bilimsel literatüre katkıları ile bizlere yol gösterici olan değerli hocam hastanemiz başhekimi Sn. Doç. Dr. Adnan YILMAZ a, Birlikte çalıştığımız süre boyunca, bilgi ve deneyimlerinden faydalandığım tecrübelerini bizlere aktaran, desteklerini esirgemeyen kliniğimizin uzman doktorları ve değerli büyüklerim; Sn. Op. Dr. Levent ALPAY, Sn. Op. Dr. Altuğ KOŞAR, Sn. Op. Dr. Hakan YILMAZ ve Sn. Op. Dr. Mine DEMİR e, Uzmanlık eğitimim boyunca birlikte çalışmaktan her zaman mutluluk duyduğum, desteklerini her zaman yanımda hissettiğim çok değerli asistan doktor arkadaşlarım; Dr. Aysun Kosif MISIRLIOĞLU, Dr. Hakan SÖNMEZ, Dr. Hasan Oğuz KAPICIBAŞI ve Dr. Salih Zeki KADIOĞLU na, Eğitim toplantıları, seminer ve klinik çalışmalarda, bilgi ve tecrübelerinden faydalandığım, olaylara farklı bir bakış açısı ile yaklaşmamızı sağlayan hastanemizin değerli klinik şefleri; Sn. Doç. Dr. Cemal Asım KUTLU ve Sn. Doç. Dr. İrfan YALÇINKAYA başta olmak üzere bütün göğüs cerrahisi uzman ve asistan doktorlarına, Birlikte çalıştığım süre içinde hep yardım ve desteklerini gördüğüm, değerli büyüğüm Kalp ve Damar Cerrahisi uzmanı Sn. Op. Dr. Ahmet ÖZSOY, Anesteziyoloji ve Reanimasyon uzman doktorları Sn. Dr. Abdullah HELVACI ve Sn. Dr. Burhan MEYDAN ve diğer anestezi uzman doktorlarına, Beraber çalışmaktan mutluluk duyduğum servis, ameliyathane ve yoğun bakım hemşireleri ve personeline, Rotasyonlarım sırasında bilgi ve deneyimlerinden yaralandığım değerli hocalarım; Hastanemiz Göğüs Hastalıkları Klinik Şefi Sn. Doç. Dr. Reha BARAN a, TC. SB. Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi 3. Cerrahi Klinik Şefi Sn. Doç. Dr. Rafet YİĞİTBAŞI, 3. Cerrahi Klinik Şef yardımcısı Sn. Op. Dr. Haydar YALMAN ve Anesteziyoloji ve Reanimasyon Klinik Şefi Sn. Doç. Dr. Melek ÇELİK e, 2

4 TC. SB. Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi klinik şefi değerli hocam Prof. Dr. Cevat YAKUT a, Toronto General Hospital, Göğüs Cerrahisi Klinik Şefi Sn. Prof. Dr. Shaf Keshavjee ye, Bu günlere ulaşmamda emekleri ve desteklerini hiçbir zaman esirgemeyen sevgili anneme, babama ve kardeşime, Sonsuz teşekkürlerimi sunarım. Dr. İlker İSKENDER 3

5 2. KISALTMALAR KHDAK BT MRG PET PET/BT İV UICC AJCC ATS ESTS RDOG NÖD PÖD SUDmax FDG TBİA EBUS-İA EUS-İA TTİA SSM ESM VAMLA :Küçük hücreli dışı akciğer kanseri :Bilgisayarlı tomografi :Manyetik rezonans görüntüleme :Pozitron emisyon tomografi :Pozitron emisyon tomografisi entegre bilgisayarlı tomografi :İntravenöz :International Union Against Cancer :American Joint Committee on Cancer :American Thoracic Society :European Society of Thoracic Surgeons :Radiology Diagnostic Oncology Group :Negatif öngörü değeri :Pozitif öngörü değeri :Maksimum standart uptake değeri :Fluoro-2-deoxy-D-glucose :Transbronşial iğne aspirasyon biyopsisi :Endoskopik ultrasonografik transbronşial iğne aspirasyon biyopsisi :Endoskopik ultrasonografik transözofageal iğne aspirasyon biyopsisi :Transtorasik iğne aspirasyon biyopsisi :Standart servikal mediastinoskopi :Ekstended servikal mediastinoskopi :Video asisted mediastinoskopik lenfadenektomi 4

6 TEMLA VATS SFT F/S :Transservikal ekstended mediastinal lenfadenektomi :Video asisted torakoskopik cerrahi :Solunum fonksiyon testi :Frozen Section 5

7 3. GİRİŞ VE AMAÇ Günümüzde kanser, tüm dünyadaki en önemli sağlık sorunlarından biridir. Ülkemizde kanser, kalp ve damar hastalıklarından sonra en önemli 2. ölüm nedenini oluşturmaktadır. Kansere bağlı ölümlerde ise, akciğer kanseri tüm kanser ölümleri içinde ülkemizde ve dünyada ilk sırada yer almaktadır [1,2]. Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde (KHDAK) cerrahi tedavi, uygun hastalarda halen en etkin tedavi yöntemidir. Tedavi yöntemini seçmede uzak organ metastazlarından sonra, en önemli etken mediastinal lenf nodlarının durumudur [3]. KHDAK tedavisinde çeyrek asırdır kullanılan TNM evreleme sistemine göre, operasyon planlanan hastalarda lenf nodu tutulumunun tespiti önem taşır. Bu amaçla kullanılan noninvaziv evreleme araçlarından toraks bilgisayarlı tomografisi (BT), günümüzde yerini pozitron emisyon tomografisi entegre bilgisayarlı tomografiye (PET/BT) bırakmış olup, PET/BT nin BT ye üstünlüğünü gösteren birçok araştırma mevcuttur [4-6]. Tümör hücrelerini biyolojik aktivitelerinin görüntülenmesi prensibi ile tarayan PET/BT nin, akciğer kanserli hastalarda 2005 yılının sonlarına doğru ülkemizdeki Sosyal Güvenlik Kurumunun tedavi hizmetleri paketine alınması ile kullanımı giderek artmıştır. Mediastinal lenf nodu metastazı varlığını belirlemede, PET in, invaziv mediastinal evrelemenin yerini alabileceği ve mediastinoskopi kullanımını azaltabileceği ileri sürülmektedir [7]. Bu çalışmada, kliniğimizde KHDAK tanısı ile opere olmuş hastalarda, PET/BT bulguları ile mediastinoskopi ve torakotomide elde edilen histopatolojik sonuçlar karşılaştırılarak, PET/BT nin lenf nodu metastazını göstermedeki etkinliği araştırıldı. 6

8 4. GENEL BİLGİLER Akciğer kanseri ülkemiz ve dünyada kansere bağlı ölümlerin en önde gelen nedenleri arasında yer almaktadır. Amerika Birleşik Devletlerinde kanser nedenli ölüm sayısı, kalp hastalıkları nedenli olanlardan sonra ikinci sırada yer almakta olup, akciğer kanseri hem erkeklerde, hem de kadınlarda kanserden ölümlerin başlıca nedenidir [8]. Ülkemize ait istatistiksel veriler çok sağlıklı olmamakla birlikte benzer sonuçlar bildirilmektedir yılında Sağlık Bakanlığı Kanser Savaş Dairesi nin yayınladığı raporda, akciğer kanserinin, tüm kanserler içinde %17.6 oranıyla birinci sırayı aldığı saptanmıştır [9]. Ülkemizde kanserden ölüm nedenleri arasında da akciğer kanseri en sık neden olup, yılda arasında akciğer kanserine bağlı ölüm olduğu tahmin edilmektedir [10]. AKCİĞER KANSERİNDE EVRELEME Akciğer kanserinde tedavi şeklini ve prognozunu belirlemede en önemli kriter, hastalığın evresidir. İlk kez 1946 da Denoix tarafından önerilen TNM sistemi 1966 da International Union Against Cancer (UICC) ve 1973 de American Joint Committee on Cancer (AJCC) tarafından akciğer kanserlerine de uyarlanmıştır. Bu iki farklı yaklaşım 1986 da AJCC ve UICC nin yıllık toplantılarında yeniden gözden geçirilip Uluslararası Akciğer Kanseri Evreleme Sistemi adı altında tek bir sistem haline getirilmiştir. Tümörün yer ve büyüklüğü, lenfatik metastazı ve uzak metastazına ilişkin faktörlere dayanan TNM evreleme sisteminin son olarak 1997 yılında yeniden düzenlenmiş ve Mountain tarafından yayınlanmıştır [11]. TNM evreleme sistemine ait son düzenlemenin Ağustos 2009 da AJCC tarafından yayınlanması beklenmektedir. 7

9 Akciğer kanserli hastalar değerlendirilirken tanı ve tedavinin değişik dönemlerinde farklı evrelendirmeler yapılmaktadır. Buna göre evrelendirme çeşitleri aşağıda gösterilmiştir. ctnm (Klinik evrelendirme): Hastanın klinik verilerinin değerlendirilmesi ile yapılan evrelendirmendir. Tedavi planlaması bu evrelemeye göre yapılır. stnm (Cerrahi evrelendirme): Operasyon sırasında cerrah tarafından saptanan bulgulara göre yapılan evrelendirmedir. ptnm (Patolojik evrelendirme): Operasyonda rezeke edilen dokuların histopatolojik olarak incelenmesi sonrasında yapılan evrelendirmedir. rtnm (Tedavi sonrası yeniden evrelendirme): Primer tedavinin yetersiz kaldığı durumlarda progresif hastalığı bulunan bir hastanın yeniden evrelendirilmesidir. atnm (Otopsi evrelendirmesi): Akciğer kanserli bir hastaya yapılan postmortem evrelendirmedir TNM sınıflandırması A) T Faktörü (Primer tümör) Tx: Balgam ya da bronş lavajında malign hücrelerin saptandığı ancak radyolojik veya bronkoskopik olarak gösterilemeyen tümörler, okkült akciğer kanseri olarak tanımlanır. T0: Primer tümör belirtisi yok. Tis: Bronş mukozası ile sınırlanan karsinoma in situ durumunu gösterir. T1: En geniş tümör çapının 3 cm veya daha küçük olduğu, akciğer veya visseral plevra ile çevrili, bronkoskopik olarak lob bronşundan daha proksimale invazyon göstermeyen tümör. T2: Aşağıdaki özelliklerden en az birine sahip olan tümör; o Tümör çapının 3 cm den büyük olması, o Ana bronşu invaze etmiş, ancak karinaya uzaklığı 2 cm veya daha fazla, 8

10 o Visseral plevra invazyonu, o Hiler bölgeye ulaşan, ancak tüm akciğeri kapsamayan atelektazi ya da obstrüktif pnömoniye neden olan tümör. T3: Herhangi bir büyüklükteki tümöre; o Göğüs duvarı (süperior sulkus tümörleri dahil), diyafragma, mediastinal plevra, paryetal perikard gibi yapılarından en az birine invazyon göstermesi, o Karinaya 2 cm den daha yakın ancak karinayı invaze etmeyen ana bronştaki tümör, o Tüm akciğeri kapsayan atelektazi veya obstrüktif pnömoni ile birlikte olan tümör. T4: Herhangi bir büyüklükteki tümörün; o Mediasten, kalp, büyük damarlar, trakea, özofagus, vertebra korpusu veya karinaya invazyon göstermesi, o Malign plevral ya da perikardiyal sıvıya neden olması, o Aynı lob içinde satellit nodül varlığı. B) N Faktörü (Bölgesel lenf nodları) Nx: Bölgesel lenf nodlarının değerlendirilememesi, N0: Lenf nodu metastazı yok, N1: İpsilateral peribronşiyal ve/veya ipsilateral hiler lenf nodlarına metastaz veya primer tümörün intrapulmoner lenf nodlarını direk invaze etmesi, N2: İpsilateral mediastinal ve/veya subkarinal lenf nodu metastazı, 9

11 N3: Kontralateral mediastinal, kontralateral hiler, ipsilateral veya kontralateral skalen veya supraklaviküler lenf nodu metastazı. C) M Faktörü (Uzak metastaz) Mx: Uzak metastaz varlığının değerlendirilememesi, M0: Uzak metastaz yok, M1: Uzak metastaz varlığı. Primer tümörün bulunduğu hemitoraksta ki farklı lobda yer alan ayrı bir metastatik nodül de M1 olarak sınıflandırılır. TNM sınıflamasına göre KHDAK nin evrelendirilmesi Tablo I de gösterilmiştir. Tablo I: KHDAK nin evrelendirilmesi Evre TNM sınıflaması 0 TisN0M0 IA IB IIA IIB IIIA IIIB IV T1N0M0 T2N0M0 T1N1M0 T2N1M0 T3N0M0 T3N1M0 T1N2M0 T2N2M0 T3N2M0 T4N0M0 T4N1M0 T4N2M0 T1N3M0 T2N3M0 T3N3M0 T4N3M0 Herhangi T, Herhangi N, M1 10

12 4.2. KHDAK nin evrelendirilmesinde özel durumlar [11 15] Primer tümörün komşuluğu yoluyla olmayan paryetal veya visseral plevradaki tümöral lezyonlar T4 olarak kabul edilir. Paryetal plevra invazyonu olmaksızın, göğüs duvarı veya diyafragma lezyonları M1 olarak kabul edilir. Ana bronştan köken alan ve bronş mukozası ile sınırlı bulunan herhangi bir boyuttaki yüzeysel tümörler karinaya 2cm den yakın yerleşmiş olsalar bile T1 olarak kabul edilir. Süperior sulkus tümörleri T3 (sempatik gangliyonların invazyonundan kaynaklanan Horner sendromu dahil) olarak kabul edilirken, brakiyal pleksusun geniş bir şekilde tutulmasından kaynaklanan Pancoast sendromu (Horner sendromu, C8-T1 düzeyinde ağrı, elin intrinsik kaslarında atrofi) T4 olarak kabul edilir. Frenik sinir tutulumu genellikle tümörün direkt yayılımı ile olur ve T3 olarak kabul edilir. Rekürren laringeal sinirin tutulumu kötü prognoza işaret eder ve genellikle hastalığın inoperabl olduğunu gösterir. Bu sinirin nervus vagus dallandıktan sonra direk invazyonu T3 olarak, aortikopulmoner penceredeki lenf nodu invazyonuna sekonder tutulumu ise T4 olarak kabul edilir. Sempatik zincir ve stellat gangliyonun tutulumu T3 olarak kabul edilir. Azigos veni invazyonu T3 olarak kabul edilir. Pulmoner arter ve venlerin intraperikardiyal tutulumu T4, ekstraperikardiyal tutulumu ise T3 olarak kabul edilir. 11

13 Tümöre bağlı trakea ve özofagus tutulumu ile vena kava süperior obstrüksiyonu T4 olarak değerlendirilir. Ancak tümör periferik ise, mediastinal yapılara invazyonu belirgin değilse, ana mediastinal yapılara kompresyon mediastinal lenf nodu metastazına bağlı olabilir. Bu durumda tümör evrelendirilmesi mevcut T ve N kriterlerine göre yapılır. Vertebraya komşu olan tümörlerde vertebra korpusu veya kostotransvers foramen invazyonu T4 olarak değerlendirilir. Eğer radyolojik olarak vertebrada tümöre bağlı erozyon yoksa sadece yumuşak doku (plevra, prevertebral fasya veya periost) tutulumu varsa T3 olarak değerlendirilir. Ancak rezeke edilen dokuda periost invazyonu kanıtlanırsa, lezyon patolojik olarak T4 olarak değerlendirilir. Tümörün diyafragmayı geçerek karın içi organlarını direk invaze etmesi T4, komşuluk yoluyla olmayan tutulumlar ise M1 olarak kabul edilir. Bronkoalveoler karsinomlu hastaların %40 nda multisentrik veya diffüz yayılım mevcuttur. Aynı lobda sınırlı lezyonlar T4, birden fazla lobda dağılmış ise M1, her iki akciğeri tutan multisentrik lezyonlar da M1 olarak kabul edilir. Mediastinal organlar tutulmadan sadece mediastinal yağlı doku invazyonu T3 olarak kabul edilir. Akciğer kanseri ile birlikte olan plevral efüzyonların çoğu tümöre bağlıdır. Malign plevral efüzyonlar T4 olarak değerlendirilir ve inoperabilite kriteridir. Bununla birlikte bazı hastalarda yinelenen plevral sitolojik incelemelerde tümör saptanamaz. Bu olgularda sıvı kanlı ve eksüda özelliğinde değildir. Klinik ve sıvının özellikleri tümörü düşündürmüyorsa sıvı evrelemede dikkate alınmamalı 12

14 ve hastanın T evresi primer tümöre göre değerlendirilmelidir. Perikardiyal sıvı da aynı kurallara göre değerlendirilmelidir Akciğer kanserinde bölgesel lenf nodu tutulumunun değerlendirilmesi Akciğer kanserinde bölgesel lenf nodu tutulumunun değerlendirilmesi, hastalığın evrelemesinde, tedavi seçimi ve tedavi başarısını değerlendirmede en önemli faktörlerden birisidir [11,16,17]. Naruke, 1967 yılında kendi geniş deneyimi ve daha önceki araştırmacıların çalışmalarına dayanarak, intratorasik lenf nodlarını haritalamış ve klinik ile lenf nodu metastaz ilişkisini ilk kez tarif etmiştir [18]. Bu konuda ilk İngilizce makaleler 1976 ve 1978 yıllarında, Japon-Amerikan çalışma grubu tarafından yayınlanmış ve AJCC tarafından onaylanmıştır [19,20] yılından itibaren de UICC tarafından akciğer kanserinin TNM sınıflamasında kullanılmaya başlanmıştır yılında American Thoracic Society (ATS) yayınladığı bir rapor ile mediastinal lenf nodlarını yeniden düzenlemiştir. AJCC tarafından önerilen ve güncel olarak kullanılmakta olan sınıflandırma ise, 1997 yılında Mountain ve Dresler tarafından revize edilmesi ile oluşmuştur [3]. Bu sınıflandırmaya göre; N2 LENF NODLARI (Resim 1): Tüm N2 lenf nodları mediastinal plevra ile örtülüdür. A) Süperior mediastinal lenf nodları: 1 En üst mediastinal lenf nodları: Sol innominate venin üst kenarının trakea orta hattını çaprazladığı noktadan gecen horizontal hattın üzerinde kalan lenf nodları. 2 Üst paratrakeal lenf nodları: Arkus aortanın üst kenarından geçen horizontal hattın üzeri ile 1 nolu lenf nodu istasyonunun altında kalan lenf nodları. 13

15 3 Prevasküler ve retrotrakeal lenf nodları: Trakea ile beraber orta hatta yer alan lenf nodlarıdır. Prevasküler bölge 3A, retrotrakeal bölge 3B olarak numaralandırılır. 4 Alt paratrakeal lenf nodları: Sağda; trakea orta hattının sağında, aorta kavsinin üst kenarından geçen horizontal hattın altında, sağ ana bronştan başlayıp, sağ üst lob bronşunun üst kenarına kadar uzanan alanda yer alan, mediastinal plevra ile çevrili bölgedeki lenf nodlarıdır. Solda ise; trakea orta hattının solunda, aorta kavsinin üst kenarından gecen horizontal hattın altında, sol ana bronş üzerinden üst lob bronşunun üst kenarına kadar uzanan alanda yer alan, ligamentum arteriosumun medialinde ve mediastinal plevra ile çevrili bölgedeki lenf nodlarını içerir. B) Aortik lenf nodları: 5 Subaortik lenf nodları (Aortopulmoner pencere): Ligamentum arteriosumun ya da aortanın ya da sol pulmoner arterin lateralinde, sol pulmoner arterin ilk dalının proksimalinde ve mediastinal plevra içinde kalan lenf nodlarını içerir. 6 Paraaortik lenf nodları (Asendan aorta ya da frenik): Asendan aortanın ve aort kavsinin ya da innominate arterin önünde ve lateralinde yer olan lenf nodlarıdır. Aort kavsinin üst kenarına kadar uzanır. C) İnferior mediastinal lenf nodları: 7 Subkarinal lenf nodları: Karinadan aşağıya doğru uzanan, alt lob bronşu veya arteri ile ilişkili olmayan lenf nodlarını içerir. 8 Paraözofageal lenf nodları: Özofagus duvarına bitişik seyreden, orta hattın sağında ve solunda yer alan, subkarinal bölge dışındaki lenf nodlarıdır. 9 Pulmoner ligament lenf nodları: İnferior pulmoner venin alt kısmı ve posterior duvarını içine alarak pulmoner ligament boyunca uzanan lenf nodlarını içerir. 14

16 N1 LENF NODLARI (Resim 1): Tüm N1 lenf nodları visseral plevra ile çevrilidir. 10 Hiler lenf nodları: Mediastinal plevral yansımanın distalinde, lob bronşları ayrılmadan önceki alanda yer alan, sağda intermedier bronşa kadar uzanan proksimal lober lenf nodlarını içerir. 11 İnterlober lenf nodları: Lober bronşlar arasında uzanan lenf nodlarıdır. 12 Lober lenf nodları: Lober bronşların distaline komşu lenf nodlarıdır. 13 Segmental lenf nodları: Segment bronşuna komşu lenf nodlarıdır. 14 Subsegmental lenf nodları: Subsegmental bronş etrafındaki lenf nodlarıdır. 15

17 Resim 1: Mediastinal lenf nodları 16

18 4.4. N Faktörünün evrelemesinde kullanılan yöntemler I) Görüntüleme Yöntemleri A) Toraks Bilgisayarlı Tomografisi (Toraks BT): Toraks BT akciğer kanserinin tanı ve evrelemesinde halen temel görüntüleme yöntemidir. Primer tümörün büyüklüğü, intratorasik yapılarla olan anatomik ilişkisi ve lokalizasyonunu değerlendirerek T faktörünü evrelemede, mediastinal lenf nodlarını morfolojik olarak değerlendirerek N faktörünü evrelemede kullanılmaktadır. Aynı zamanda diğer parankimal lezyonların ve plevra boşluğunun durumu hakkında bilgi sağlar. Kesit alanına giren sürrenal bezleri de görüntüleyerek kimsen de olsa M faktörünü değerlendirmede kullanılmaktadır. BT de lenf nodunun saptanabilmesi için, doğal bir kontrast oluşturması nedeni ile intravenöz (İV) kontrast madde kullanılması her zaman şart değildir. Ancak İV kontrast madde, lenf nodu ve vasküler yapıların ayırt edilmesinde özellikle aortopulmoner pencerenin değerlendirilmesinde ve santral tümörlerde mediastinal invazyonu saptamada yardımcıdır. Sağ pulmoner arter ana bronşun etrafından geçerken ve sol pulmoner arterin sol üst lob bronşu üzerinden kemer oluşturduğu yerde damarlara komşu lenf nodları pulmoner arterin nodüler kısmı olarak yanlış değerlendirilebilir. Özellikle bu bölgelerin incelenmesinde İV kontrast maddeden yararlanılır [21]. Modern kontrastlı BT, mediastinal lenf nodu büyüklüğünü değerlendirmede çok doğru sonuçlar vermesine rağmen, lenf nodu büyüklüğüne göre yapılan evreleme yeterli doğruluğa ulaşamamaktadır. Yapılan çalışmalarda küçük lenf nodlarında %20 ye ulaşan oranlarda metastaz görülebileceği ve büyümüş lenf nodlarının da benign olabileceği gösterilmiştir [22]. Lenf nodu kısa çapının 1 cm den büyük olmasının metastaz açısından 17

19 şüpheli olarak değerlendirilmesi genel olarak kabul edilen görüştür. Bu tanımlama BT nin yalancı negatiflik oranlarını azaltmaktadır. Toloza ve arkadaşları tarafından 2003 yılında yayınlanan meta-analizde, toraks BT nin mediastinal lenf nodu evrelemesinde sensitivitesi %57, spesifisitesi %82, negatif öngörü değeri (NÖD) %83 ve pozitif öngörü değeri (PÖD) %56 olarak saptanmıştır. Bu sonuçlar mediastinal evreleme için toraks BT nin günümüzde yeterli sonuçlar vermediğini göstermektedir [6]. B) Toraks Manyetik Rezonans Görüntüleme (Toraks MRG): Toraks MRG de lenf nodu metastazı, BT de olduğu gibi lenf nodu çapının artması ile değerlendirilmektedir. Toraks MRG nin toraks BT ye göre bir avantajı, hızlı kan akımına sahip damarların lenf nodlarına göre daha farklı bir sinyal vermesidir. Bu özelliğinden dolayı hiler lenf nodunu hiler vasküler yapılardan ayırmada daha üstündür. Bu nedenle koronal ve sagittal kesitlerde aortopulmoner ve subkarinal lenf nodlarının büyümesini daha iyi göstermektedir [23,24]. Solunum ve diğer hareketler, görüntünün bulanıklaşmasına ve bir grup normal boyuttaki lenf nodunun tek bir büyük bir lenf nodu olarak algılanmasına neden olabilmektedir [25]. Radiology Diagnostic Oncology Group (RDOG) yaptığı çalışmada akciğer kanseri evrelemesinde mediasten ve süperior sulkus tümörleri dışında BT ve MRG nin doğruluk oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Akciğer kanserinin klinik evrelendirilmesinde MRG nin yararlı olduğu özel durumlar; Süperior sulkus tümörleri, göğüs duvarı invazyonu, mediasten invazyonu, tümörün spinal kanala ve sinirlere yakınlığını (rekürren laringeal sinir, brakiyal pleksus) belirlemek, vertebra korpuslarını değerlendirmek, 18

20 Kalbe komşu tümörlerde perikard tutulumu (T3) ile miyokard tutulumunu (T4) belirlemek, IV kontrast maddeye gerek olmadan süperior vene kava, aort, pulmoner arter ve komşu mediastinal yumuşak doku invazyonunu değerlendirmek, Aortopulmoner pencere, subkarinal ve hiler bölgeyi (özellikle koronal ve sagittal kesitlerde) değerlendirmek. Kardiyofrenik açıya yerleşmiş ve alt lob medialde yer alan tümörleri değerlendirmek şeklinde özetlenebilir. Sonuç olarak yapılan çalışma sonuçlarına göre lenf nodlarını değerlendirmede MRG nin kontrast maddenin kontrendike olduğu böbrek yetmezliği dışında BT ye bir üstünlüğü yoktur [26,27]. C) Pozitron Emisyon Tomografi (PET): İnsan vücuduna verilen pozitron yayıcı radyofarmasötiklerden yayılan özel nitelikli gama ışınlarını saptayan, vücut içerisindeki dağılımlarını belirleyen ve bunu üç farklı uzaysal düzlemde (transaksiyal, koronal ve sagittal) kesitsel görüntülere çeviren bir nükleer tıp yöntemidir (Resim 2). PET yönteminin en önemli özelliği ve radyolojik tomografi tekniklerinden temel farkı, yapısal (anatomik) detaydan daha çok, fonksiyonel/metabolik aktiviteyi göstermeye yönelik olmasıdır. Kullanılan radyofarmasötiğin özelliğine göre değişik metabolik/fonksiyonel parametreler in vivo olarak görüntülenir. 19

21 Resim 2: PET görüntülemede uzaysal düzlemler PET yönteminin uzaysal görüntü rezolüsyonu radyolojik tomografi yöntemlerine göre daha düşüktür. Ancak, henüz yapısal değişikliklerin oluşmadığı erken dönemlerdeki fonksiyonel/metabolik değişiklikleri saptayabildiği için erken tanı potansiyeli taşır. Bilinen yapısal değişikliklerin metabolik ve/veya biyokimyasal aktivitelerini ortaya koyarak ayırıcı tanıya yardımcı olur. a) Temel Prensipler: PET, diğer nükleer tıp yöntemleri gibi emisyon tekniğine dayalı bir görüntüleme sistemidir. Hastaya verilen bir radyonüklid/radyofarmasötikten yayılan gama ışınları dışarıdan saptanarak vücut içerisindeki dağılımları ölçülür ve görüntüye çevrilir. PET teknolojisinin klasik nükleer tıp yöntemlerinden farkı kullanılan radyonüklid (pozitron) yayıcılar ve farklı görüntüleme sistemlerinden (PET kamera) kaynaklanır. Karbon (C) 11, Nitrojen (N) 13 ve Oksijen (O) 15 radyonüklidleri, çok kısa yarı ömürlü olmaları nedeni ile taşınmaları ve dağıtımları mümkün değildir. Flor (F) 18 ve bununla işaretlenmiş radyofarmasötikler, nispeten uzun yarı ömürlü (110 dakika) 20

22 olmaları ve belirli mesafelere dağıtılması mümkündür. Bu nedenle görüntülemede tercih edilirler [28]. b) PET Kamerası: Nükleer tıpta kullanılan konvansiyonel gama kameradan farklı olarak daha çok BT cihazına benzerler. Dairesel tarzda dizayn edilmişlerdir. İn vivo radyofarmasötik konsantrasyonunun mutlak ölçümüne olanak tanıyarak SUDmax (Maksimum standart uptake değeri) hesaplamasında kullanılır. Coincidens PET kamera, tam detektörlü olmayan PET kamera, tam detektörlü PET kamera ve PET/BT kamera olmak üzere çeşitli kameralar bugüne kadar kullanılmıştır. Teknolojinin son aşamasında PET/BT sistemleri bulunmaktadır. PET/BT sistemlerinde hastanın hem tüm vücut BT taraması, hem de PET taraması aynı anda yapılmaktadır (Resim 3). Bu iki görüntü ayrı ayrı incelenebildiği gibi, çakıştırılarak (füzyon) tam bir anatomik lokalizasyon da sağlanmaktadır [29,30]. Resim 3: PET/BT kamera 21

23 c) Metabolik Parametreler: Kullanılan radyofarmasötiğin özelliğine göre PET ile birçok fonksiyonel, biyokimyasal ve metabolik parametre in vivo olarak görüntülenebilmektedir. Kan akımı, oksijen kullanımı, glukoz metabolizması, protein metabolizması, nükleik asit metabolizması ve östrojen reseptör dağılımı PET ile ölçülebilen ve en yaygın kabul gören parametrelerdir. Glukoz metabolizması rutin klinik uygulamalarda en çok kullanılan PET parametresidir. Glukoz metabolizmasının izlenmesinde F-18 ile işaretli fluoro-2-deoxy- D-glucose (FDG) bileşiği kullanılmaktadır. Dünyadaki PET uygulamalarının çok büyük bir çoğunluğunu, ülkemizdeki PET uygulamalarının ise tamamına yakınını FDG çalışmaları oluşturmaktadır. Glukoz kullanımı ve metabolizması artmış dokular PET görüntülerinde normal dokulara göre daha yüksek sayım konsantrasyonu gösteren hipermetabolik odaklar olarak görüntülenir. Glukoz metabolizması azalmış dokular PET görüntülerinde normal dokulara göre daha düşük sayım konsantrasyonu gösteren hipometabolik odaklar olarak gözükürler [29]. d) FDG biyodağılımı: Beyin gri korteksteki yüksek miktarda glukoz kullanımından dolayı beyin çok yoğun FDG tutar. Miyokard tutulumu hastanın açlığı ile ilişkili olarak değişir. Toklukta glukoz kullanımı arttığı için miyokarddaki FDG tutulumu daha belirgindir. Uzun süreli açlıklarda miyokard tutulumu çok azalır. Karaciğer daha düşük yoğunlukta, ancak homojen olarak FDG tutar. Üriner yolla atılır. 22

24 Mide ve barsak tutulumları kişiden kişiye değişkenlik gösterebilir. İskelet kasları özellikle aktivasyon durumunda iseler yoğun FDG tutarlar. e) FDG PET görüntüleme tekniği, uygulama ve yorumlama: FDG-PET hasta asgari 4 saat aç iken yapılır. FDG-PET çalışması için glukoz seviyesinin 150 ile 200 mg/dl altında olması istenir. Glukoz seviyesi uygun ise İV yoldan 10 mci FDG enjekte edilir. FDG enjeksiyonundan sonra hasta 1 saat bekletilir. Bekleme süresinin sonunda klasik bir PET çalışmasında kafa tabanından uyluk bölgesine kadar olan alan (tüm vücut) görüntülenir. Görüntüleme süresi modern PET/BT kameralarda yaklaşık 15 dakikadır. Malign melanomlarda, beyin veya periferik alt ekstremite metastazı şüphelenilen kanserlerde diğer vücut bölgeleri de taranır. Görüntülerin yorumlanmasında fizyolojik olmayan ve vücut arka plan aktivitesine oranla artmış FDG tutulumu gösteren odaklar araştırılır. FDG tutulum yoğunluğu Standart uptake değeri (SUD) adı verilen semi kantitatif bir parametre ile ifade edilir. Lezyondan alınan sayımların vücut ağırlığı ve enjekte edilen doza göre normalize edilmesi ile elde edilen bir indekstir. SUD değerinin 2.5 ten büyük olması izlenen lezyonun hipermetabolik (malignite şüphesi) olduğunu gösterir [29]. FDG tümöre spesifik bir ajan değildir. FDG-PET görüntülerinde izlenen hipermetabolik odaklar her zaman tümöral bir odağı yansıtmaz. En sık karşımıza çıkan yanlış pozitiflik sebepleri akut ve granülomatöz enfeksiyon odaklarıdır. Nadir görülen ve düşük glukoz afiniteli bazı habis tümörler yeterli FDG tutulumu göstermeyebilirler. Bronkoalveoler kanserler, karsinoidler ve müsinöz kanserler en sık rastlanan yanlış negatiflik nedenleridir. 23

25 FDG-PET yönteminin akciğer kanserindeki temel endikasyonları [31 38]: Şüpheli bir kitlede malignite araştırması Bilinen tümörde evrelendirme Tedavi sonrası takip ve nükslerin erken tanısı Tedaviye cevabın belirlenmesi Primer tümör grade lemesi ve prognoz tayini Radyoterapi planlanması olarak sayılabilir. Akciğer kanserinin noninvaziv evrelemesi FDG-PET kullanılmaya başladıktan sonra oldukça gelişmiştir. Özellikle operabl KHDAK nin mediastinal lenf nodu evrelemesinde PET/BT nin BT ye üstünlüğünü bildiren birçok çalışma ve meta-analiz yayınlanmıştır [4 6,39]. PET/BT nin spesifisite ve NÖD nin mediastinoskopi ile karşılaştırıldığında iyi sonuçlar vermesine rağmen, sensitivite ve PÖD enflamatuvar nedenlere bağlı FDG tutulumun yükselmesi nedeni ile düşük sonuçlar vermektedir. PET/BT nin yüksek NÖD nedeniyle, özellikle PET/BT incelemede mediastinal lenf nodu tutulumu olmayan, Evre I KHDAK hastalarında, invaziv evreleme önerilmemektedir. Ancak santral lokalizasyonlu tümör, BT incelemede hiler lenf nodu, bronkoalveoler karsinom histolojisi, primer tümörde düşük FDG tutulumu ve BT de 16 mm üzerinde lenf nodu olan hastalarda, invaziv mediastinal evreleme, örneğin mediastinoskopi halen endikedir [40 42]. 24

26 II. İnvaziv Teknikler A) İnvaziv cerrahi dışı teknikler Endoskopik teknikler minimal invaziv yaklaşımlar olup, mediastinal lenf nodunda tümör yayılımını histolojik veya sitolojik olarak değerlendirmede kullanılırlar. a) Transbronşial iğne aspirasyon biyopsisi (TBİA): Transbronşial iğne aspirasyon biyopsisi, subkarinal ve paratrakeal lenf nodlarından, bronkoskopi esnasında bronkoskop kanalından gönderilen Wang iğnesi yardımıyla biyopsi alınarak yapılan mediastinal evreleme yöntemidir. Büyümüş lenf nodu olan hastalarda güvenli ve faydalı olabilir. Kör bir teknik olup operatör ve lenf nodu çapına bağımlı olması nedeniyle değeri sınırlıdır. Yanlış pozitif sonuçlardan korunmak için bronkoskopi sırasındaki diğer işlemlerden önce yapılmalı ve iğnenin primer lezyondan geçmemesine dikkat edilmelidir. Yanlış negatifliği %30, sensitivitesi %75, spesifitesi ise 1,5 cm den büyük lenf nodlarında %95 oranındadır. Yanlış pozitiflik genelde kontaminasyona bağlıdır ve yayınlarda %0 22 arasında değişmektedir [43,44]. b) Endoskopik Ultrasonografik Transbronşial ve Endoskopik Ultrasonografik Transözofageal iğne aspirasyon biyopsisi (EBUS-İA / EUS-İA): Transözofageal ultrason (EUS) ya da transbronşial ultrason (EBUS) kullanılarak, lenf nodlarını lokalize etmek suretiyle, ultrasonografik görüş altında iğne biyopsisi alınması esasına dayanır. Modifiye edilmiş bir endoskobun ucuna yerleştirilen transduser yardımı ile 3mm ye kadar küçük olan lenf nodları bile değerlendirilebilir. EBUS-İA ile süperior mediastinal lenf nodları ve 7 numaralı istasyondan, EUS-İA ile başlıca 4L, 5 ve 7 nolu MLN ile inferior mediastinal 8 ve 9 nolu istasyonlardan biyopsi alınmasında kullanılmaktadır (Resim 4) yılında yayınlanmış bir gözden geçirme çalışmasında, 25

27 sensitivitesi %88, spesifisitesi %91, PÖD i %98 ve NÖD i %77 oranlarında bildirilmiştir [45]. Genel olarak kabul edildiği üzere, endoskopik teknikler şüpheli lenf nodu metastazının histolojik olarak kanıtlanmasında uygundur. Ancak düşük NÖD nedeniyle mediastinal lenf nodu metastazının dışlanmasında kullanılmamalıdır [46]. Resim 4: EBUS İA ve EUS İA ile ulaşılabilen lenf nodlarının şematize görüntüsü c) Transtorasik iğne aspirasyon biyopsisi (TTİA): BT veya daha az sıklıkla floroskopi eşliğinde uygulanır. Genellikle büyümüş veya bulky lenf nodları varlığında endikedir. Hemen tüm mediastinal lenf nodlarına ulaşılabilir. 1, 2, 4, 5 ve 6 numaralı lenf nodlarına anterior parasternal yaklaşımla; 4, 7, 8 ve 9 numaralı lenf nodlarına ise posterior parasternal yaklaşımla ulaşılır. En önemli 26

28 komplikasyonu kanamadır. En yaygın komplikasyonu ise pnömotoraks olup, günümüzde kullanımı azalmıştır [47,48]. B) İnvaziv cerrahi teknikler a) Mediastinoskopi: Akciğer kanserinin invaziv mediastinal lenf nodu evrelemesinde mediastinoskopi halen altın standart yöntemdir. İlk mediastinal lenf nodu değerlendirmesi 1949 yılında Daniels tarafından bildirilmiştir [49]. Carlens ilk kez 1959 yılında standart servikal mediastinoskopiyi (SSM) tanımlamıştır [50]. Kirschner tarafından tanımlanan ekstended servikal mediastinoskopi (ESM), sol akciğer tümörlerinde, subaortik ve paraaortik lenf nodlarının değerlendirilmesinde kullanılmaktadır [51]. Mediastinoskopi insizyonundan aynı seansta uygulanabilen bu işlem Ginsberg tarafından popüler hale getirilmiştir [52]. Günümüzde ise mediastinoskopi mediastinal kitlelerin ve mediastinal lenf nodlarının değerlendirilmesinde, iyi bir eksplorasyon alanı sağlaması, minimal invaziv ve efektif olması, histopatolojik inceleme için çok sayıda ve yeterli büyüklükte doku biyopsisi alınmasına imkan sağlaması, morbidite ve mortalitesinin düşük olması, uygulamasının kolay ve maliyetinin düşük olması nedeni ile altın standart bir yöntemdir [53]. Mountain ve Dressler in mediastinal lenf nodu haritasına göre SSM ile 1, 2R, 2L, 4R, 4L ve 7 numaralı istasyonlardan biyopsi alınabilmektedir. ESM ise, 5 ve 6 numaralı aortik lenf nodu istasyonlarına ulaşmada kullanılmaktadır. SSM ile kaç lenf nodu istasyonundan örnekleme yapılması gerektiğine dair uluslararası kabul edilmiş bir öneri bulunmamaktadır. Ancak yapılan çalışmalar özetlendiğinde, ideal olarak 2R, 2L, 4R, 4L ve 7 nolu istasyonların eksplore edilmesi ve biyopsi alınması önerilmektedir. Daha az 27

29 standart bir yaklaşım ise, 4R, 4L ve 7 nolu istasyonların örneklenmesidir. ESTS çalışma grubunun önerisi, 4R, 4L ve 7 nolu istasyonların örneklenmesi, ek olarak mevcutsa üst paratrakeal lenf nodlarının örneklenmesi şeklindedir [46]. İki bin üç yılında yayınlanan bir gözden geçirme çalışmasında, mediastinoskopinin sensitivitesi %72 - %89 arasında, NÖD i ortalama %91 olarak hesaplanmıştır. Bu çalışmada, N2 hastalık insidansı %37 olarak bulunmuştur [54]. Son yıllarda mediastinoskopi, videomediastinoskop kullanılarak uygulanmaktadır. Operasyon alanının görüşünü artırması ile evrelemede daha doğru sonuçlar alınmasına ve tekniğin standardize edilmesinde faydalı olmaktadır. Mediastinoskopin yalancı negatif sonuçlarını azaltmak için videomediastinoskopik yöntemler; VAMLA (Video asisted mediastinoskopik lenfadenektomi) ve TEMLA (Transservikal ekstended mediastinal lenfadenektomi) geliştirilmiştir. Her iki teknikte komplet bilateral lenfadenektomi amacı taşır. VAMLA ile 2, 4, 7 ve 8 nolu istasyonların, TEMLA ile 1, 2, 3A, 3P, 4, 5, 6, 7 ve 8 nolu istasyonların eksizyonu yapılabilmektedir. Her iki tekniğin de potansiyel avantajı, mikrometastazların yol açabileceği yalancı negatif mediastinoskopi sonuçlarının önlenmesi ve daha doğru sonuçlar alınmasıdır [55,56]. Sol üst lob tümörlerinin daha sık metastaz yaptığı aortik lenf nodu istasyonlarını değerlendirmede ESM, anterior mediastinotomi veya video yardımlı torakoskopik cerrahi (VATS) uygulanabilir. SSM ile aynı insizyondan uygulanması, operasyon süresinin kısalığı, güvenli olması ve daha az invaziv olması ESM nin önemli avantajlarıdır. Mediastinoskopi mortalite ve morbiditesi son derece düşük güvenilir olan bir yöntemdir. İki bin altı yılında yayınlanan, 9 yıllık tek merkezin 2145 hastadaki 28

30 mediastinoskopi sonuçlarının incelendiği çalışmada, morbidite oranı %1.07, mortalite oranı ise %0.05 olarak verilmiştir [57]. Komplikasyonları arasında kanama, ses kısıklığı, pnömotoraks, yara yeri enfeksiyonu, trakea ve özofagus yaralanması sayılabilir. b) Mediastinotomi Sol parasternal mediastinotomi ya da Chamberlain yöntemi olarak ta adlandırılır. Mc Neill ve Chamberlain tarafından ilk defa tanımlanan yöntemde, sol 2. veya 3. kotsal kartilajın çıkarılması sonrası, mediastende eksplorasyon ve biyopsi amacıyla uygulanmıştır [58]. Aortik lenf nodlarının evrelemesinde ve anterior mediastinal kitlelerde uygulanır. Ekstended mediastinoskopinin uygulanmaya başlaması ile kanser evrelemesinde kullanımı azalmıştır. En sık komplikasyonları internal mammarian arter yaralanması ve pnömotorakstır. c) VATS (Video yardımlı torakoskopik cerrahi): VATS ile tüm mediastinal lenf nodlarından örnekleme yapılabilmesine rağmen SSM ile ulaşılamayan, aortik lenf nodları (5 ve 6) ile inferior mediastinal 8 ve 9 nolu lenf nodlarının değerlendirilmesinde alternatif bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Özellikle 8 ve 9 nolu lenf nodu pozitifliklerinin mevcut invaziv cerrahi yöntemlerle tespit edilememesi VATS in evrelemede en değerli olduğu alandır. Ayrıca inferior mediastinal lenf nodları EUS-İA ile de örneklenebilir. Ancak endoskopik tekniklerin kullanım sıklığının ülkemizde halen gelişmesine ihtiyaç duyulmaktadır. 29

31 5. MATERYAL ve METOD 5.1 Hastaların seçimi Eylül 2005 ile Mart 2008 tarihleri arasında kliniğimize başvurmuş, KHDAK tanısı veya öntanısı olan, ardışık 261 hasta değerlendirildi. Kırk dokuz hasta çalışma dışı bırakıldı. Bu grupta; neoadjuvan tedavi alan 10 hasta, senkron veya metakron akciğer kanserli 8 hasta, eksploratis torakotomi uygulanan 9 hasta, PET/BT ile mediastinoskopi arası süre altı haftadan uzun olan 6 hasta, anatomik deformite nedeni ile mediastinoskopi yapılamayan 5 hasta (kifoz, larenjektomi vb.) ve cerrahın tercihi nedeni ile mediastinoskopi yapılmayan 8 hasta ile, negatif mediastinoskopi sonrası opere edilemeyen 3 hasta yer aldı. Akciğer rezeksiyonu amacı ile kliniğimize yatan hastalar, ayrıntılı anamnez ve fizik muayeneye tabi tutuldular. Rutin laboratuar incelemeleri ile solunum fonksiyon testi (SFT), arter kan gazı ve elektrokardiyografik incelemeleri yapıldı. Kronik obstrüktif akciğer hastalığı öyküsü olan ve/veya SFT de FEV1 değeri %60 ın altında olan hastalar ile kardiyak hastalık öyküsü olan hastalar, ileri solunumsal ve kardiyak incelemeye tabi tutuldular. Tüm hastalara posteroanterior ve lateral akciğer grafileri ile toraks BT çekildi. Hastaların histopatolojik tanıları, TBİA veya TTİA ile konulmaya çalışıldı. PET/BT ve kraniyal manyetik rezonans görüntüleme ile mediastinal ve uzak organ metastaz araştırması yapıldı Toraks BT görüntüleme Tüm hastalara, İV kontrast madde enjeksiyonu sonrası 7 ila 10 mm lik kesitler alınarak, supraklaviküler bölgeden sürrenal bezlere kadar BT görüntüleme yapıldı. Mediastinal lenf nodlarının kısa çapı 10 mm den büyük olması metastaz açısından 30

32 anlamlı olarak kabul edildi. Transvers BT görüntülerinde, tümörün merkezi mediastinal plevraya göre akciğerin 1/3 medialinde lokalize tümörler santral, diğerleri periferal tümör olarak adlandırıldı PET/BT görüntüleme PET/BT görüntüleri, 6 kesitli multi detektör BT entegre edilmiş yüksek çözünürlüklü PET/BT tarayıcı kullanan 8 ayrı merkezde gerçekleştirildi. Görüntülemelerin % 77.8 i (165 hasta) aynı marka cihazı (Siemens Biograph LSO HI- RES PET/BT) kullanan 4 ayrı merkezde gerçekleştirildi. Görüntüleme öncesi hastalarda en az 6 saatlik açlık sağlandı. İşlem öncesi hastaların kan şekeri ölçülerek, 150 mg/dl nin altında olduğu saptandıktan sonra 10 ile 20 mci FDG 18 İV enjekte edildi. Enjeksiyondan 60 dakika sonra, kafa tabanından üst uyluğa kadar olan bölgede, tüm vücut görüntüleri alındı. Tüm PET/BT imajları, bu konuda tecrübeli nükleer tıp uzmanları tarafından değerlendirildi. Değerlendirme sırasında hastaların tüm klinik verileri ile kontrastlı BT görüntüleri mevcuttu. Tüm PET/BT raporlarında, primer tümörün ve tutulum bildirilen bölgelerin SUDmax değerleri mevcuttu. Mediastinal lenf nodu metastazını değerlendirmede, mediastinal arka plandaki kan havuzundan daha fazla FDG tutulumu gösteren bölgeler ve SUDmax 2.5 in üzerinde olan bölgeler mediastinal metastaz açısından anlamlı olarak kabul edildi [29,59]. Mediastinal lenf nodları Mountain ve Dresler in bölgesel lenf nodu sınıflandırmasına göre değerlendirildi [3]. 31

33 5.4. Mediastinal lenf nodu evrelemesi Standart servikal mediastinoskopi, tüm hastalara, PET/BT sonucuna bakılmaksızın yapıldı. Sol üst lob veya sol santral bölgede tümörü bulunan hastalara da aynı insizyondan ekstended servikal mediastinoskopi uygulandı. Mediastinoskopi, genel anestezi altında, supin pozisyonda, juguler çentiğin 2 3 cm üzerinden, yaklaşık 3 4 cm lik transvers cilt insizyonu sonrasında cilt, cilt altı ve strep adaleler geçilerek pretrakeal fasyaya ulaşıldı. Fasya açılarak mediastinoskop ilerletildi. Rutin olarak 2R, 4R, 2L, 4L ve 7 numaralı istasyonlar eksplore edildi. Ekstended servikal mediastinoskopi de aynı insizyondan, innominate arter ile aorta arasındaki fasyanın künt diseksiyonla açılması sonrası mediastinoskopun ilerletilmesi suretiyle aortik lenf nodu istasyonları (5 ve 6) eksplore edilerek yapıldı. PET/BT incelemede mediastinal lenf nodu tutulumu olmayan hastalarda, mediastinoskopi ile biyopsi alınan lenf nodlarında Frozen Section (F/S) inceleme sonrası pozitiflik yoksa aynı seansta torakotomi yapıldı. PET/BT incelemede mediastinal lenf nodu tutulumu olan hastalarda ise mediastinoskopik biyopsi sonucu negatif olanlara ayrı seanslarda, yaklaşık bir hafta sonra torakotomi uygulandı. Lenf nodu örnekleri deneyimli akciğer patologları tarafından incelendi. Metastaz saptanan hastalar neoadjuvan veya adjuvan tedavi için onkoloji kliniğine yönlendirildiler. Mediastinoskopide lenf nodu metastazı saptanmayan hastalara torakotomi yapıldı. Torakotomi uygulanan tüm hastalara cerrahi rezeksiyon ve sistematik lenf nodu diseksiyonu yapıldı [60]. Torakotomideki patolojik bulgular altın standart olarak kabul edildi. 32

34 Hastalar taburcu edildikten sonra, hastanın tüm dokümanları, PET/BT ve patolojik bulguları tekrar gözden geçirildi. Operasyon bulguları ile radyolojik veriler karşılaştırıldı İstatiksel Analiz Bu çalışmada 2R, 2L, 4R, 4L, 5, 6, 7, 8 ve 9 nolu tüm mediastinal lenf nodu istasyonları incelendi. Mediastinal lenf nodlarının PET/BT sonuçları ile mediastinoskopi ve torakotomi de elde edilen patoloji sonuçları verileri oluşturdu. Veriler, SPSS for Windows 15.0 (Statistical Package for Social Sciences, SPSS İnc, Chicago, İllinois, USA) istatistik programı ile analiz edildi. Parametrelerin karşılaştırılmasında ki-kare testi ve Fisher s exact testi kullanıldı. 0,05 ten daha küçük p değerleri anlamlı kabul edildi. PET/BT ve mediastinoskopinin sensitivite, spesifisite, pozitif öngörü değeri, negatif öngörü değeri ve doğruluk değerleri hesaplanarak, mediastinal lenf nodu metastazını saptamadaki değeri hesaplandı (Tablo II). Tablo II: İstatistiksel analiz Sensitivite Spesifisite Pozitif Öngörü Değeri Negatif Öngörü Değeri Doğruluk (Doğru Pozitif) / (Doğru Pozitif + Yalancı Negatif) (Doğru Negatif) / (Doğru Negatif + Yalancı Pozitif) (Doğru Pozitif) / (Doğru Pozitif +Yalancı Pozitif) (Doğru Negatif) / (Doğru Negatif + Yalancı Negatif) (Doğru Pozitif + Doğru Negatif) / (Toplam hasta sayısı) 33

35 6. BULGULAR Çalışmaya alınan 212 hastanın 199 u (%93.9) erkek, 13 u (%6.1) kadın olup, yaş aralığı 34 ile 81 yıl (ortalama yaş 58.3 ± 9.5 yıl) arasında değişmekteydi. Mediastinoskopi öncesi 175 hastada (%82.5) akciğer kanseri teşhisi konulmuştu. PET/BT ile mediastinoskopi arası ortalama süre 15 ± 8.4 gündü (2 41 gün). Tümör 140 hastada (%66) santral bölgede ve 72 hastada (%34) periferal bölgede lokalizeydi. Tümörün yerleşim yeri, 131 hastada (%61.8) sağ hemitoraks ve 81 hastada (%38.2) sol hemitoraks olup, 83 hastada sağ üst lob yerleşimliydi (Grafik I). Grafik I: Tümörün lobar dağılımı Sağ üst lob; 83; 40% Sağ orta lob; 11; 5% Sağ alt lob; 37; 17% Sol üst lob; 55; 26% Sol alt lob; 26; 12% Sol üst lob Sol alt lob Sağ alt lob Sağ orta lob Sağ üst lob 34

36 Hücre tipi 117 hastada (%55.2) skuamöz hücreli karsinom, 69 hastada (%32.5) adenokarsinom, 16 hastada (%7.5) KHDAK ve 10 hastada (%4.8) da diğer hücre tipleri ol arak saptandı (Grafik II). Grafik II: Hücre tipleri Skuamöz CA Adeno CA KHDAK Büyük hücreli CA Adenoskuamöz CA Karsinosarkom İndiferansiye CA İğsi hücreli CA 35

37 Çalışmaya alınan tüm hastalara SSM ve sol üst lob ile santral bölgede tümörü bulunan 52 hastaya da eşzamanlı ESM uygulandı. Operasyonların dağılımına baktığımızda; 98 hastaya (%46.2) lobektomi, 11 hastaya (%5.2) sleeve lobektomi, 48 hastaya (%22.6) pnömonektomi, 5 hastaya (%2.4) sağ sleeve pnömonektomi yapıldı. Mediastinoskopide mediastinal lenf nodu tutulumu saptanan 50 hastaya (%23.6) ileri cerrahi girişim uygulanmadı (Grafik III). Grafik III: Operasyonların dağılımı 100 Lobektomi 80 Sleeve L Pnömonektomi Sleeve P. Mediastinoskopi (N2+) Torakotomi uygulanan 162 hastanın 155 inde (%95.7) komplet rezeksiyon gerçekleştirildi. İnkomplet rezeksiyon uygulanan 7 hastanın 4 ünde makroskopik (R2), 3 ünde ise mikroskopik (R1) invazyon saptandı. R2 nedenleri 2 hastada vertebra invazyonu ve 2 hastada göğüs duvarı invazyonu olarak saptandı. R1 nedenleri ise birer hasta ile mikroskopik pulmoner arter, bronş ve perikard invazyonuydu. 36

38 Bu çalışmadaki hastaların patolojik evrelemesi tablo III te görülmektedir. Tablo III: Patolojik evreleme Evre N N TNM sınıflaması IA 23; % T1N0M0 IB 56; % T2N0M0 IIA 3; %1.4 3 T1N1M0 IIB 49; % IIIA 60; % IIIB 21; % T2N1M0 T3N0M0 T3N1M0 T1N2M0 T2N2M0 T3N2M0 T4N0M0 T4N1M0 T4N2M0 T1N3M0 T2N3M0 T3N3M0 T4N3M0 37

39 Çalışmaya alınan 212 hastanın PET/BT incelemesinde 60 hastada gerçek pozitif, 45 hastada yalancı pozitif, 103 hastada gerçek negatif 4 hastada ise yalancı negatif sonuç saptandı (Tablo IV). Tablo IV: PET/BT ve patoloji sonuçlarının hasta bazlı karsılaştırılması PET pozitif PET negatif Toplam Mediastinal LN pozitif Mediastinal LN negatif Toplam Bu bulgularla PET/BT nin mediastinal lenf nodu metastazı saptamada; Sensitivitesi : %93.8 Spesifitesi : %69.6 Pozitif öngörü değeri : %57.1 Negatif öngörü değeri : %96.3 Doğruluğu : %76.9 olarak hesaplandı. 105 hastada (%49.5) PET/BT de mediastinal lenf nodu pozitifliği izlendi. Bu grupta, 60 hastada (%57.1) mediastinal lenf nodu pozitifliği saptanırken, kalan 45 hastada (%42.9) yalancı pozitiflik saptandı. 38

40 PET/BT incelemede mediastinal lenf nodu tutulumu olmayan KHDAK hastalarında gizli N2 hastalık insidansı %3.7 (4/107) olarak bulundu. PET/BT negatif 107 hastanın özellikleri ve yapılan istatiksel analiz Tablo V te verilmiştir. Tablo V: Gizli N2 hastalıkla ilişkili faktörlerin analizi Değişken Cinsiyet Erkek Kadın Hücre tipi Skuamöz Adenokarsinom Diğer Hemitoraks Sağ Sol Lokalizasyon Santral Periferik Lobar dağılım Sağ üst lob Sağ orta lob Sağ alt lob Sol üst lob Sol alt lob Tümör çapı 3 cm >3 cm BT de büyük N2 Evet Hayır PET pozitif N1 Evet Hayır #SUDmax tümör 15 >15 Patolojik N2 (n = 4) 4 (%100) 0 3 (%75) 1 (%25) 0 4 (%100) 0 2 (%50) 2 (%50) 4 (%100) (%25) 3 (%75) 0 4 (%100) 1 (%25) 3 (%75) Patolojik N0/N1 (n = 103) 98 (%96) 5 (%4) 60 (%58) 35 (%34) 8 (%8) 64 (%62) 39 (%38) 65 (%63) 38 (%37) 38 (%37) 4 (%4) 22 (%21) 29 (%28) 10 (%10) 34 (%33) 69 (%67) 11 (%11) 92 (%89) 30 (%29) 73 (%71) 4 (%100) 54 (%52) 0 49 (%48) # Bu gruptaki hastaların primer tümör ortalama SUDmax değeri: 14.5 ± 6.9 P değeri > 0.05 > 0.05 > 0.05 > * > 0.05 > 0.05 > 0.05 > 0.05 > 0.05 Yapılan univariat analiz sonucu sağ üst lob yerleşimli tümörlerde (p = 0.02) gizli N2 hastalık insidansı istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu. Santral 39

41 lokalizasyonlu tümörlerde ve PET/BT incelemede N1 lenf nodu tutulumu olan hastalarda ise istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (p > 0.05). PET/BT sonuçları ile patoloji sonuçlarının lenf nodlarına göre yapılan karsılaştırılmasında, PET/BT nin 132 hastayı doğru evrelediği, 66 hastayı düşük evrelediği, 14 hastayı ise yüksek evrelediği saptandı (Tablo VI). Tablo VI: PET/BT ve patolojik olarak N evresinin karşılaştırılması Patoloji Toplam N0 N1 N2 N3 N PET/BT N N N Toplam PET/BT nin N0 olarak evrelediği 76 hastanın 3 ünde, N1 olarak evrelediği 31 hastanın 1 inde, N2 ve N3 olarak evrelediği 105 hastanın 60 inda mediastinal lenf nodu pozitifliği saptandı. PET/BT nin N0+N1 olarak evrelediği 107 hastanın 103 ünü (%96.3), N2+N3 olarak evrelediği 105 hastanın 60 ını (%57.1) doğru evrelediği saptandı. Bu iki grup arasında yapılan istatistiksel değerlendirmede, PET/BT nin N0+N1 lenf nodlarını, N2+N3 lenf nodlarına göre daha doğru evrelediği saptandı (p<0.001). 40

42 Histopatolojik olarak mediastinal lenf nodu pozitifliği saptanan 64 hastada metastaz; 50 hastada SSM ve/veya ESM de, 14 hastada ise torakotomide saptandı. Bu 14 hastadan 7 sinde süperior mediastinal, 2 sinde aortik ve 5 inde inferior mediastinal lenf nodu istasyonlarında pozitiflik saptandı. Sol ana bronş yerleşimli tümörü bulunan bir hastada paraözofageal bölgede (8 numara) lenf nodu invazyonu saptanmasına rağmen, bu lenf nodunun SSM ve ESM ile ulaşılabilen lokalizasyonda olmaması nedeni ile mediastinoskopinin etkinliği üzerine etkisi olmadığından, istatiksel değerlendirmede yer almamıştır (Tablo VII). Tablo VII: Mediastinoskopi sonuçlarının değerlendirilmesi Mediastinoskopi pozitif Mediastinoskopi negatif Toplam Mediastinal LN Pozitif Mediastinal LN Negatif Toplam Bu bulgularla mediastinoskopi nin mediastinal lenf nodu metastazı saptamada; Sensitivitesi : %79.4 Spesifitesi : %100 Negatif öngörü değeri : %92 Doğruluğu : %93.9 olarak hesaplandı. 41

43 PET/BT incelemenin yalancı negatif sonuç verdiği 4 hastanın, 2 sinde N2 pozitifliği mediastinoskopi ile 2 sinde ise torakotomi ile saptanmıştı. Torakotomide N2 pozitifliği saptanan hastaların değerlendirilmesi Tablo VIII de verilmiştir. Tablo VIII: Torakotomide pozitiflik saptanan hastalar (n = 14) No Lokalizasyon PET/BT (+) LN Mediastinoskopi Torakotomi (+) LN 1 Sağ üst lob 2R 2R,4R,4L,7 2R 10R 2 Sağ üst lob R 2R,2L,4R,4L,7 4R 3 Sağ üst lob 4R,7 10R 2R,4R,7 4R 10R 4 Sağ ana bronş 4R 4R,7 2R,4R 10R 5 Sol ana bronş 7 2L,7,5,6 7 10L 6 Sol ana bronş 7,8 10L 2R,4R,4L,7,5 8 7 Sağ üst lob 4R 10R 2R,4R,7 4R 10R 8 Sol üst lob 5 4R,7,5,6 5 9 Sağ ana bronş 4R 10R 2R,2L,4R,7 4R 10R 10 Sol üst lob 5 4R,7,5,6 5 10L 11 Sağ üst lob 4R,7 10R 2R,4R,4L,7 4R 10R 12 Sol alt lob 5,7 10L 4R,4L,7 7 10L 13 Sağ ana bronş 2R 2R,4R,7 7 10R 14 Sağ üst lob R,4R,7 7 42

44 Toplam 972 mediastinal lenf nodu PET/BT ve patolojik olarak incelendi. Bu lenf nodu istasyonlarından 829 u SSM ve ESM ile örneklendi (ortalama 3.9 istasyon/hasta). Diğer 143 istasyon ise torakotomideki lenf nodu diseksiyonu sırasında ilave olarak örneklenmişti. Bu 143 istasyondan 93 u SSM ve ESM ile ulaşılamayan 8 ve 9 numaralı istasyonlardı. PET/BT ve patoloji sonuçlarının karşılaştırılması sonucu, incelenen 972 istasyonda, 98 gerçek pozitif, 100 yalancı pozitif, 754 gerçek negatif ve 20 yalancı negatif sonuç saptandı (Tablo IX). Tablo IX: PET/BT ve mediastinal lenf nodu patoloji sonuçlarının karsılaştırılması PET pozitif PET negatif Toplam Metastatik lenf nodu Normal lenf nodu Toplam PET/BT nin mediastinal lenf nodu metastazını saptamada; istasyon bazında Sensitivitesi : %83.1 Spesifitesi : %88.3 Pozitif öngörü değeri : %49.5 Negatif öngörü değeri : %97.4 Doğruluğu : %87.7 olarak hesaplandı. 43

Lokal İleri Evre Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri Tedavisi

Lokal İleri Evre Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri Tedavisi Lokal İleri Evre Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri Tedavisi Lokal ileri evre akciğer kanserli olgularda cerrahi tedavi, akciğer rezeksiyonu ile birlikte invaze olduğu organ ve dokuların rezeksiyonunu

Detaylı

Akciğer Kanserinde Tanı Yöntemleri

Akciğer Kanserinde Tanı Yöntemleri Akciğer Kanserinde Tanı Yöntemleri Akciğer kanserinin tanısında anamnez, fizik muayene, tam kan sayımı ve rutin biyokimya testlerinden sonra; Noninvaziv (akciger filmi, toraks BT, PET, balgam sitolojisi),

Detaylı

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 01 Kasım 2010 Pazartesi

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 01 Kasım 2010 Pazartesi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Doç.Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Doç.Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı

Detaylı

Küçük Hücrelidışı Akciğer Kanseri- Yeni Evreleme

Küçük Hücrelidışı Akciğer Kanseri- Yeni Evreleme Küçük Hücrelidışı Akciğer Kanseri- Yeni Evreleme Dr.Alper Çelikten Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi 1. Göğüs Cerrahisi Kliniği Akciğer ve Plevral Tümörlerin

Detaylı

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 18 Ocak 12 Çarşamba

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 18 Ocak 12 Çarşamba Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı Akciğer

Detaylı

TRANSBRONŞİAL İĞNE ASPİRASYONU (TBNA) Dr. Z. Toros Selcuk Hacettepe Ü. Tıp F. Göğüs Hastalıkları ABD.

TRANSBRONŞİAL İĞNE ASPİRASYONU (TBNA) Dr. Z. Toros Selcuk Hacettepe Ü. Tıp F. Göğüs Hastalıkları ABD. TRANSBRONŞİAL İĞNE ASPİRASYONU (TBNA) Dr. Z. Toros Selcuk Hacettepe Ü. Tıp F. Göğüs Hastalıkları ABD. Minai OA, Dasgupta A, Mehta AC 2000 Tarihçe Schieppati 1949, 1958 akciğer kanseri TBNA, subkarinal

Detaylı

Akciğer Kanseri. Prof. Dr. Pınar Çelik

Akciğer Kanseri. Prof. Dr. Pınar Çelik Akciğer Kanseri Prof. Dr. Pınar Çelik Epidemiyoloji Tüm kanserlerin %12.7 sini, kanser ölümlerinin %18.2 sini akciğer kanseri oluşturmaktadır. Erkeklerde en sık, kadınlarda 4. sıklıkta görülen kanserdir.

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı Göğüs Cerrahisi Akciğer Kanserinde Anamnez ve Fizik Muayene Bulguları Giriş Akciğer kanseri ülkemizde 11.5/100.000 görülme sıklığına

Detaylı

Karsinoid Tümörler Giriş Sınıflandırma: Göğüs Cer rahisi rahisi Göğüs Cer Klinik:

Karsinoid Tümörler Giriş Sınıflandırma: Göğüs Cer rahisi rahisi Göğüs Cer Klinik: Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Karsinoid Tümörler Giriş Ender görülen akciğer tümörleridirler Rezeksiyon uygulanan akciğer tümörlerinin %0,4- %3 ünü oluştururlar Benign-malign

Detaylı

Pozitron Emisyon Tomografisi

Pozitron Emisyon Tomografisi (PET) ve Tümör T r GörüntG ntüleme Prof. Dr. İlhami Uslu Cerrahpaşa a Tıp T p Fakültesi Nükleer Tıp T p Anabilim Dalı Giriş PET, insan vücuduna v verilen pozitron yayıcı radyofarmasötiklerden yayılan özel

Detaylı

Akciğer Kanserinde Güncel Tanı ve Tedavi Yaklaşımı

Akciğer Kanserinde Güncel Tanı ve Tedavi Yaklaşımı Akciğer Kanserinde Güncel Tanı ve Tedavi Yaklaşımı Editör Abdullah İrfan Taştepe Temmuz 2014 Copyright 2014 ISBN : 978-605-5121-12-9 Eser Editör : Akciğer Kanserinde Güncel Tanı ve Tedavi Yaklaşımı : Abdullah

Detaylı

BATIN BT (10/11/2009 ): Transvers kolon orta kesiminde kolonda düzensiz duvar kalınlaşması ile komşuluğunda yaklaşık 5 cm çapta nekrotik düzensiz

BATIN BT (10/11/2009 ): Transvers kolon orta kesiminde kolonda düzensiz duvar kalınlaşması ile komşuluğunda yaklaşık 5 cm çapta nekrotik düzensiz Olgu Sunumu Olgu: 60y, E 2 ayda 5 kilo zayıflama ve karın ağrısı şikayeti ile başvurmuş. (Kasım 2009) Ailede kanser öyküsü yok. BATIN USG: *Karaciğerde en büyüğü VIII. segmentte 61.2x53.1 mm boyutunda

Detaylı

Erkek ve kadınlarda kanser nedenli ölümlerin en sık sebebi

Erkek ve kadınlarda kanser nedenli ölümlerin en sık sebebi AKCİĞER KANSERLERİNDE CERRAHİ TEDAVİ Dr.Serdar Onat 1950 li yıllarda küresel epidemi olarak başlamış. Erkek ve kadınlarda kanser nedenli ölümlerin en sık sebebi Akciğer Kanseri Türkiyede yüzbinde 11.5

Detaylı

HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM

HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM Nadirdir!!! Üst aerodijestif sistem malinitelerinin % 5-10 u, tüm malinitelerin ise %0.5 i hipofarinks kanserleridir. Kötü seyirlidir!!! İleri evrede başvurmaları ve

Detaylı

İNTRAPERİKARDİYAL LİGASYON UYGULANARAK REZEKE EDİLEN KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİ OLGULARINDA MORTALİTE VE MORBİDİTEYİ BELİRLEYEN FAKTÖRLER

İNTRAPERİKARDİYAL LİGASYON UYGULANARAK REZEKE EDİLEN KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİ OLGULARINDA MORTALİTE VE MORBİDİTEYİ BELİRLEYEN FAKTÖRLER T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI YEDİKULE GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 1. CERRAHİ KLİNİĞİ ŞEF: DOÇ. DR. ATİLLA GÜRSES İNTRAPERİKARDİYAL LİGASYON UYGULANARAK REZEKE EDİLEN KÜÇÜK

Detaylı

KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE BİGİSAYARLI TORAKS TOMOGRAFİSİNİN MEDİASTİNAL LENF NODU METASTAZLARINI SAPTAMADAKİ ETKİNLİĞİ

KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE BİGİSAYARLI TORAKS TOMOGRAFİSİNİN MEDİASTİNAL LENF NODU METASTAZLARINI SAPTAMADAKİ ETKİNLİĞİ T.C. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE BİGİSAYARLI TORAKS TOMOGRAFİSİNİN MEDİASTİNAL LENF NODU METASTAZLARINI SAPTAMADAKİ ETKİNLİĞİ UZMANLIK TEZİ DR. AHMET ERBEY GÖĞÜS

Detaylı

Bilateral Senkron Akciğer Tümörlerinde Cerrahi. Adem GÜNGÖR Ulusal Akciğer Kanseri Kongresi Mart 2013 Kapadokya

Bilateral Senkron Akciğer Tümörlerinde Cerrahi. Adem GÜNGÖR Ulusal Akciğer Kanseri Kongresi Mart 2013 Kapadokya Bilateral Senkron Akciğer Tümörlerinde Cerrahi Adem GÜNGÖR Ulusal Akciğer Kanseri Kongresi 14-17 Mart 2013 Kapadokya Multipl Primer Akciğer Kanseri (MPLC) Senkron tm( aynı zaman aralığında aynı organda

Detaylı

Mediastinal Hastalıklar ve Kanser Evrelemesinde Cerrahi Uygulamalar

Mediastinal Hastalıklar ve Kanser Evrelemesinde Cerrahi Uygulamalar Mediastinal Hastalıklar ve Kanser Evrelemesinde Cerrahi Uygulamalar Serdar Özkan Anatomi Mediasten insan vücudunun en karmaşık anatomik bölgeleri arasındadır. Bölgenin anatomisinin bilinmesi güvenli ve

Detaylı

Tanı: Metastatik hastalık için patognomonik bir radyolojik. Tek veya muitipl nodüller iyi sınırlı veya difüz. Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak

Tanı: Metastatik hastalık için patognomonik bir radyolojik. Tek veya muitipl nodüller iyi sınırlı veya difüz. Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak Göğüs Cerrahisi Metastatik Akciğer Tümörleri Giriş İzole akciğer metastazlarına tedavi edilemez gözüyle bakılmamalıdır Tümör tipine

Detaylı

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Tanı ve Tedavi

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Tanı ve Tedavi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Tanı ve Tedavi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Tanı ve Tedavi Doç.Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Tanı ve Tedavi Doç.Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı

Detaylı

International Association for the Study of Lung Cancer

International Association for the Study of Lung Cancer International Association for the Study of Lung Cancer Staging Manual in Thoracic Oncology 7th edition Doç. Dr. Reha Baran Contributorler Editorial komite Uluslararası evreleme komitesi Çalışmaya katılan

Detaylı

Mediyasten, iki plevral boşluğun arasında kalan toraksın bölgesel alanı olarak tanımlanmıştır.

Mediyasten, iki plevral boşluğun arasında kalan toraksın bölgesel alanı olarak tanımlanmıştır. Mediyasten Hastalıkları ve Cerrahisi Editör: Prof. Dr. Akın Eraslan BALCI BÖLÜM 2 BÖLÜM 2 Mediyasten Lenf Nodları 7 Mediyasten Lenf Nodları Mustafa Küpeli, S. Volkan Baysungur Mediyasten, iki plevral boşluğun

Detaylı

Akciğer kanserinde radyolojik bulgular, değerlendirme. Dr. Canan Akman İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı

Akciğer kanserinde radyolojik bulgular, değerlendirme. Dr. Canan Akman İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Akciğer kanserinde radyolojik bulgular, değerlendirme Dr. Canan Akman İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Radyolojik bulgular, ipuçları Göğüs duvarı invazyonu, mediasten invazyonu Nodal

Detaylı

İnvaziv Mesane Kanserinde Radikal Sistektomi + Lenfadenektomi, Neoadjuvan ve Adjuvan Kemoterapi. Dr. Öztuğ Adsan

İnvaziv Mesane Kanserinde Radikal Sistektomi + Lenfadenektomi, Neoadjuvan ve Adjuvan Kemoterapi. Dr. Öztuğ Adsan İnvaziv Mesane Kanserinde Radikal Sistektomi + Lenfadenektomi, Neoadjuvan ve Adjuvan Kemoterapi Dr. Öztuğ Adsan Radikal Sistektomi Radikal sistektomi pelvik lenfadenektomi ile birlikte kasa invaze ve

Detaylı

TORAKS DEĞERLENDİRME KABUL ŞEKLİ 2 (Bildiri ID: 64)/OLGU BİLDİRİSİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ

TORAKS DEĞERLENDİRME KABUL ŞEKLİ 2 (Bildiri ID: 64)/OLGU BİLDİRİSİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ TORAKS DEĞERLENDİRME ŞEKLİ 2 ( ID: 64)/OLGU Sİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ SONRASINDA GELİŞEN ORGANİZE PNÖMONİ (OP/ BOOP) Poster 3 ( ID: 66)/Akut Pulmoner Emboli: Spiral

Detaylı

Dr. A. Nimet Karadayı. Hastanesi, Patoloji Kliniği

Dr. A. Nimet Karadayı. Hastanesi, Patoloji Kliniği Dr. A. Nimet Karadayı Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Patoloji Kliniği MEME TÜMÖRLERİNDE PATOLOJİ RAPORLARINDA STANDARDİZASYON Amaç, hasta

Detaylı

Mediyasten, her iki plevral boşluğun arasında kalan anatomik bütünün adıdır.

Mediyasten, her iki plevral boşluğun arasında kalan anatomik bütünün adıdır. Mediyasten Hastalıkları ve Cerrahisi Editör: Prof. Dr. Akın Eraslan BALCI 1 BÖLÜM 1 Mediyasten Anatomisi ve Mediyastenin Kompartmanları BÖLÜM 1 Mediyasten Anatomisi ve Mediyastenin Kompartmanları Miray

Detaylı

Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi

Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi Dr. E. Tuba CANPOLAT 1, Dr. Alper FINDIKÇIOĞLU 2, Dr. Neşe TORUN 3 1 Başkent Üniversitesi

Detaylı

AKCĠĞER GRAFĠSĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ UZM.DR.UMUT PAYZA KATİP ÇELEBİ ÜNV. ATATÜRK EAH ACİL TIP ANABİLİM DALI

AKCĠĞER GRAFĠSĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ UZM.DR.UMUT PAYZA KATİP ÇELEBİ ÜNV. ATATÜRK EAH ACİL TIP ANABİLİM DALI AKCĠĞER GRAFĠSĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ UZM.DR.UMUT PAYZA KATİP ÇELEBİ ÜNV. ATATÜRK EAH ACİL TIP ANABİLİM DALI ÖĞRENME HEDEFLERI PA AC grafisi çekim tekniği Teknik değerlendirme Radyolojik anatomi Radyolojik

Detaylı

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD Multipl Myeloma da PET/BT Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD İskelet sisteminin en sık görülen primer neoplazmı Radyolojik olarak iskelette çok sayıda destrüktif lezyon ve yaygın

Detaylı

Olgu Sunumları 6 Kasım m 2009 15:30-17:00 17:00

Olgu Sunumları 6 Kasım m 2009 15:30-17:00 17:00 Olgu Sunumları 6 Kasım m 2009 15:30-17:00 17:00 OLGU I 67 yaşı şında erkek hasta Çiftçi, i, Acıpayam T. Onkoloji polikliniği i başvuru tarihi: 21 Temmuz 2008 Yakınmas nması: : nefes darlığı ığı,, sol kolda

Detaylı

Akciğer Kanseri. Akın Yıldızhan, Fatih Hikmet Candaş

Akciğer Kanseri. Akın Yıldızhan, Fatih Hikmet Candaş Akın Yıldızhan, Fatih Hikmet Candaş Giriş Uluslararası kanser araştırma kurumunun (IARC) 2010 yılı raporlarına göre, akciğer kanseri dünya genelinde en sık tanı alan ve en sık ölüme neden kanser türüdür.

Detaylı

KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE TANI VE EPİDEMİYOLOJİ. İNT. DR. BURCU TURAN Nisan 2014

KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE TANI VE EPİDEMİYOLOJİ. İNT. DR. BURCU TURAN Nisan 2014 KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE TANI VE EPİDEMİYOLOJİ İNT. DR. BURCU TURAN Nisan 2014 EPİDEMİYOLOJİ Akciğer kanseri, günümüzde, kadınlarda ve erkeklerde en sık görülen ve en fazla ölüme yol açan

Detaylı

Soliter Pulmoner Nodüllerde Pozitron Emisyon Tomografisi. Dr. A. Fuat Yapar Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp A.D.

Soliter Pulmoner Nodüllerde Pozitron Emisyon Tomografisi. Dr. A. Fuat Yapar Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp A.D. Soliter Pulmoner Nodüllerde Pozitron Emisyon Tomografisi Dr. A. Fuat Yapar Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp A.D. Soliter Pulmoner Nodüllerde PET Kapsam PET ve PET/BT Tanım Tarihçe Fiziksel

Detaylı

N.U.64 yaşında Bayan,evhanımı *Öksürük *2 ay önce kuru öksürük yakınması ile başvurduğu hastanede çekilen akciğer grafisi ile hastanemize gönderilmiş

N.U.64 yaşında Bayan,evhanımı *Öksürük *2 ay önce kuru öksürük yakınması ile başvurduğu hastanede çekilen akciğer grafisi ile hastanemize gönderilmiş N.U.64 yaşında Bayan,evhanımı *Öksürük *2 ay önce kuru öksürük yakınması ile başvurduğu hastanede çekilen akciğer grafisi ile hastanemize gönderilmiş ÖZ VE SOY GEÇMİŞ 7yıl önce kolon rezeksiyonu (adeno

Detaylı

29 yaşında erkek aktif şikayeti yok. sağ sürrenal lojda yaklaşık 3 cm lik solid kitlesel lezyon saptanması. üzerine hasta polikliniğimize başvurdu

29 yaşında erkek aktif şikayeti yok. sağ sürrenal lojda yaklaşık 3 cm lik solid kitlesel lezyon saptanması. üzerine hasta polikliniğimize başvurdu 29 yaşında erkek aktif şikayeti yok Dış merkezde yapılan üriner sistem ultrasonografisinde insidental olarak sağ sürrenal lojda yaklaşık 3 cm lik solid kitlesel lezyon saptanması üzerine hasta polikliniğimize

Detaylı

Evre III KHDAK nde Radyoterapi

Evre III KHDAK nde Radyoterapi Evre III KHDAK nde Radyoterapi Dr. Deniz Yalman Ege Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi A.D. 20. UKK, 2013, Antalya Evre III Alt Grupları IIIA 0 : N2 tutulumu yok (T3N1, T4N0-1) IIIA 1 : Rezeksiyon spesimeninde

Detaylı

Akciğer Kanserinin Evrelenmesi

Akciğer Kanserinin Evrelenmesi Akciğer Kanserinin Evrelenmesi STAGING SYSTEMS OF LUNG CANCER Özlem ÖZDEMİR* * Yard.Doç.Dr.Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD, ANKARA Akciğer kanseri, bugün tüm dünyadaki kanser ölümlerinin

Detaylı

Metastatik Karaciğer Tümörlerinin Cerrahi Tedavisi

Metastatik Karaciğer Tümörlerinin Cerrahi Tedavisi Metastatik Karaciğer Tümörlerinin Cerrahi Tedavisi Prof. Dr. Orhan Bilge İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD Karaciğer Safra Yolları Cerrahisi Birimi Kolorektal Kanser 950 000 hasta / yıl Kanser ölümlerinin

Detaylı

KÜÇÜK HÜCRE DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE UZAK METASTAZLARIN BELİRLENMESİ VE METASTAZ VARLIĞI İLE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

KÜÇÜK HÜCRE DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE UZAK METASTAZLARIN BELİRLENMESİ VE METASTAZ VARLIĞI İLE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER T.C. Sağlık Bakanlığı Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi 3. Göğüs Hastalıkları Kliniği Şef. Doç. Dr. Pınar YILDIZ KÜÇÜK HÜCRE DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE UZAK METASTAZLARIN

Detaylı

TRAKEA CERRAHİSİNDE TEMEL PRENSİPLER

TRAKEA CERRAHİSİNDE TEMEL PRENSİPLER TRAKEA CERRAHİSİNDE TEMEL PRENSİPLER İ.Ü. CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS CERRAHİSİ ANABİLİM DALI Dr Ahmet DEMİRKAYA 21 Eylül 11 Çarşamba C6-T4 arasında uzanan trakea infrakrokoid seviyeden karinaya kadar

Detaylı

AKCİĞER KANSERİ AKCİĞER KANSERİNE NEDEN OLAN FAKTÖRLER

AKCİĞER KANSERİ AKCİĞER KANSERİNE NEDEN OLAN FAKTÖRLER AKCİĞER KANSERİ Akciğer kanseri; akciğerlerde anormal hücrelerin kontrolsüz olarak çoğalması sonucu ortaya çıkar. Kanser hücreleri akciğerlere, komşu dokulara veya vücudun diğer bölgelerine yayılabilir.

Detaylı

AKCİĞER KANSERLERİNDE CERRAHİ TEDAVİ. Dr.Serdar Onat

AKCİĞER KANSERLERİNDE CERRAHİ TEDAVİ. Dr.Serdar Onat AKCİĞER KANSERLERİNDE CERRAHİ TEDAVİ Dr.Serdar Onat 1950 li yıllarda küresel epidemi olarak başlamış. Erkek ve kadınlarda kanser nedenli ölümlerin en sık sebebi Akciğer Kanseri Yıllık 1.2 milyon yeni olgu

Detaylı

VENA CAVA SUPERİOR SENDROMU. Dr.Serdar Onat

VENA CAVA SUPERİOR SENDROMU. Dr.Serdar Onat VENA CAVA SUPERİOR SENDROMU Dr.Serdar Onat VENA CAVA SUPERİOR SENDROMU Vena Cava Superiorda kan akımının tıkanıklığa uğraması sonucu gelişen klinik tablodur. Acil olarak tanısal değerlendirme ve tedaviyi

Detaylı

Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi

Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri TÜRKİYEDE SIK KARŞILAŞILAN HASTALIKLAR II Sindirim Sistemi Hastalıkları Akciğer Kanserine Güncel Yaklaşım Sempozyum Dizisi No:58 Kasım 2007;

Detaylı

Primer Akciğer Kanserlerinde Bilgisayarlı Tomografi Verilerinin Genetik, Kişisel ve Çevresel Risk Faktörleri ile Değerlendirilmesi

Primer Akciğer Kanserlerinde Bilgisayarlı Tomografi Verilerinin Genetik, Kişisel ve Çevresel Risk Faktörleri ile Değerlendirilmesi Primer Akciğer Kanserlerinde Bilgisayarlı Tomografi Verilerinin Genetik, Kişisel ve Çevresel Risk Faktörleri ile Değerlendirilmesi Deniz Akçayöz, Ferit Birand Artıran, Gonca Aşut, Tayfun Bayraktar, Çağrı

Detaylı

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları ABD, Medikal Onkoloji BD Güldal Esendağlı

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları ABD, Medikal Onkoloji BD Güldal Esendağlı Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Aydın Aytekin Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Rafiye Çiftçiler Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları

Detaylı

KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERLERİNDE KLİNİK EVRELEMEDE KULLANILAN PET-CT NİN PATOLOJİK EVRELEME İLE KARŞILAŞTIRILMASI

KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERLERİNDE KLİNİK EVRELEMEDE KULLANILAN PET-CT NİN PATOLOJİK EVRELEME İLE KARŞILAŞTIRILMASI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI SİYAMİ ERSEK GÖĞÜS KALP VE DAMAR CERRAHİSİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ GÖĞÜS CERRAHİSİ KLİNİĞİ Şef : Op. Dr. Ilgaz Doğusoy KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERLERİNDE KLİNİK EVRELEMEDE

Detaylı

KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE KLİNİK VE PATOLOJİK EVRELERİN KARŞILAŞTIRILMASI

KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE KLİNİK VE PATOLOJİK EVRELERİN KARŞILAŞTIRILMASI T.C. Sağlık Bakanlığı Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şef V. Doç. Dr. Adnan Yılmaz KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE KLİNİK VE PATOLOJİK EVRELERİN KARŞILAŞTIRILMASI

Detaylı

SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON

SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON * Nükleer tıp SPECT görüntülerinde artan tutulum bölgesini tanımlamada, Bölgenin kesin anatomik lokalizasyonunu belirlemekte zorlanılmaktadır.

Detaylı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Meme kanserli hastalarda ana prognostik faktörler: Primer tümörün büyüklüğü

Detaylı

AKCİĞERİN NÖROENDOKRİN TÜMÖRLERİ. Doç. Dr. Mutlu DEMİRAY Bursa Medical Park Hastanesi

AKCİĞERİN NÖROENDOKRİN TÜMÖRLERİ. Doç. Dr. Mutlu DEMİRAY Bursa Medical Park Hastanesi AKCİĞERİN NÖROENDOKRİN TÜMÖRLERİ Doç. Dr. Mutlu DEMİRAY Bursa Medical Park Hastanesi Nöroendokrin tümörlerde 2004 WHO sınıflaması Tümör Tipi Tipik Karsinoid Atipik Karsinoid Büyük Hücreli nöroendokrin

Detaylı

HAMDİ ÖZŞAHİN,GÜRKAN YETKİN,BÜLENT ÇİTGEZ,AYHAN ÖZ, MEHMET MİHMANLI, MEHMET ULUDAĞ

HAMDİ ÖZŞAHİN,GÜRKAN YETKİN,BÜLENT ÇİTGEZ,AYHAN ÖZ, MEHMET MİHMANLI, MEHMET ULUDAĞ HAMDİ ÖZŞAHİN,GÜRKAN YETKİN,BÜLENT ÇİTGEZ,AYHAN ÖZ, MEHMET MİHMANLI, MEHMET ULUDAĞ ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ GENEL CERRAHİ KLİNİĞİ Tiroit nodülleri toplumda sık görülen patolojilerdir.

Detaylı

AKCİĞER KANSERİNDE EVRELEME Mediastinoskopi, VATS ve Diğer Cerrahi İşlemler

AKCİĞER KANSERİNDE EVRELEME Mediastinoskopi, VATS ve Diğer Cerrahi İşlemler AKCİĞER KANSERİNDE EVRELEME Mediastinoskopi, VATS ve Diğer Cerrahi İşlemler Dr. Kamil KAYNAK İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı Akciğer Kanseri Evrelemesinde Cerrahi

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Sedat Gürkok. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Sedat Gürkok. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Soliter Pulmoner Nodül Tanım: Genel bir tanımı olmasa da 3 cm den küçük, akciğer parankimi ile çevrili, beraberinde herhangi patolojinin eşlik

Detaylı

Orta Mediasten. Dr. Salih TOPÇU Göğüs Cerrahisi Uzmanı

Orta Mediasten. Dr. Salih TOPÇU Göğüs Cerrahisi Uzmanı Orta Mediasten Dr. Salih TOPÇU Göğüs Cerrahisi Uzmanı Mediastinum Mediasten iki plevra yaprağı arasındaki boşluk olarak tanımlanır. Üst kenar: Alt kenar: Ön kenar: Arka kenar: Torasik inlet Diafragma Sternum

Detaylı

igog toplantıları 23.şubat 2011

igog toplantıları 23.şubat 2011 igog toplantıları 23.şubat 2011 PUCCINI MADAM BUTTERFLY OPERA III PERDE ANADOLU SAĞLIK MERKEZĠ Medikal Onkoloji vaka sunumu M.B 54 yaşında kadın hasta ilk başvuru tarihi: 6/5/2010 Öykü: 6 hafta önce başlayan

Detaylı

Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi. Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD

Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi. Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD Kolon tümörlü olguların %40-50 sinde karaciğer metastazı gelişir ; % 15-25 senkron (primer tm ile /

Detaylı

Proflaktik santral disekisyon: Yeni bir tartışma alanı. Ashok R. Shaha, MD. Çeviren: Dr. Yalın İşcan*, Dr. Yasemin Giles* * İÜTF Genel Cerrahi ABD

Proflaktik santral disekisyon: Yeni bir tartışma alanı. Ashok R. Shaha, MD. Çeviren: Dr. Yalın İşcan*, Dr. Yasemin Giles* * İÜTF Genel Cerrahi ABD Proflaktik santral disekisyon: Yeni bir tartışma alanı Ashok R. Shaha, MD Çeviren: Dr. Yalın İşcan*, Dr. Yasemin Giles* * İÜTF Genel Cerrahi ABD SURGERY dergisinin Aralık sayısı American Society of Endocrine

Detaylı

Mide Rezeksiyon Materyallerine Yaklaşım, Evreleme ve Raporlama

Mide Rezeksiyon Materyallerine Yaklaşım, Evreleme ve Raporlama Mide Rezeksiyon Materyallerine Yaklaşım, Evreleme ve Raporlama Banu Bilezikçi Güven Hastanesi Patoloji Bölümü, Ankara 25. Ulusal Patoloji Kongresi 6. Sitopatoloji Kongresi 14-17 Ekim 2015, Bursa 2014

Detaylı

Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım

Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım Cerrahi İlkeler ve Türkiye de Durum Dr. Dursun Buğra Mide Tümörleri Sempozyumu 17-18 Aralık 2004, İstanbul TNM Sınıflaması 2002 T Tümör Tis Karsinoma in situ (lamina

Detaylı

Hodgkin lenfoma tedavisinde Radyoterapinin Rolü. Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD

Hodgkin lenfoma tedavisinde Radyoterapinin Rolü. Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD Hodgkin lenfoma tedavisinde Radyoterapinin Rolü Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD 15-30 yaş arası ve > 55 yaş olmak üzere iki dönemde sıklık artışı (+) Erkek ve kadınlarda en

Detaylı

OLGU SUNUMU. Araştırma Gör. Dr. N. Volkan Demircan

OLGU SUNUMU. Araştırma Gör. Dr. N. Volkan Demircan OLGU SUNUMU Araştırma Gör. Dr. N. Volkan Demircan Anamnez 32 yaş, kadın Öğretmen Ek hastalık yok G2P2 Premenopozal Kullandığı ilaç yok Annede rektum ca Estetik amaçlı bilateral redüksiyon mammoplasti+

Detaylı

2016 by American Society of Clinical Oncology. Amerikan Klinik Onkoloji Cemiyeti (ASCO) İnvaziv Servikal Kanser Yönetimi

2016 by American Society of Clinical Oncology. Amerikan Klinik Onkoloji Cemiyeti (ASCO) İnvaziv Servikal Kanser Yönetimi 2016 by American Society of Clinical Oncology Amerikan Klinik Onkoloji Cemiyeti (ASCO) İnvaziv Servikal Kanser Yönetimi Servikal kanserin tedavisi hastalığın evresine göre belirlenmektedir. Tedavi konizasyon,,

Detaylı

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi okült (gizli, saklı, bilinmeyen, anlaşılmaz) okült + kanser primeri bilinmeyen

Detaylı

Toraks Anatomisi. Hazırlayan : Dr. Necati Çıtak

Toraks Anatomisi. Hazırlayan : Dr. Necati Çıtak Toraks Anatomisi Hazırlayan : Dr. Necati Çıtak Linea İnterspinalise özgün nirengi noktaları Th4 korpusunun alt kenarı hizasından 2.kostanın sternuma bağlandığı yerden (Louis açısı) Mediastinumu, superius

Detaylı

Akci er Kanseri* Türk Toraks Derne i Okulu

Akci er Kanseri* Türk Toraks Derne i Okulu Akci er Kanseri* Türk Toraks Derne i Okulu Türk Toraks Derne i Akci er ve Plevra Maligniteleri Çal flma Grubu Akci er Kanseri Tan ve Tedavi Rehberi nden özetlenmifltir*. Doç. Dr. Sedat ALTIN Yedikule Gö

Detaylı

Mide Kanseri Tanısı Olan Hastalarda Lenf Nodu Tutulum Oranı ve Sağkalım İlişkisi

Mide Kanseri Tanısı Olan Hastalarda Lenf Nodu Tutulum Oranı ve Sağkalım İlişkisi Mide Kanseri Tanısı Olan Hastalarda Lenf Nodu Tutulum Oranı ve Sağkalım İlişkisi Deniz Eda Orhan, Ayşenur Şahin, Irmak Üstündağ, Cenk Anıl Olşen, Aziz Mert İpekçi Danışmanlar: Doç. Dr. Ömer Dizdar Dr.

Detaylı

LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU

LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU TÜRKİYE YÜKSEK İHTİSAS HASTANESİ GASTROENTEROLOJİ CERRAHİSİ KLİNİĞİ DR.TAHSİN DALGIÇ GİRİŞ Laparoskopik kolorektal cerrahi son

Detaylı

AKCİĞER KANSERİ TANISI KONULDUKTAN SONRA NE YAPILIR HASTA NASIL TAKİP VE İDARE EDİLİR

AKCİĞER KANSERİ TANISI KONULDUKTAN SONRA NE YAPILIR HASTA NASIL TAKİP VE İDARE EDİLİR AKCİĞER KANSERİ TANISI KONULDUKTAN SONRA NE YAPILIR HASTA NASIL TAKİP VE İDARE EDİLİR Akciğer kanseri olmak her şeyin sonu değildir. Bu hastalığı yenmek için mutlaka azimli, inançlı ve sabırlı olmanız

Detaylı

OPERABL KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERLERİNDE YENİ TNM EVRELEMESİNİN SAĞKALIM ÜZERİNE ETKİSİ

OPERABL KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERLERİNDE YENİ TNM EVRELEMESİNİN SAĞKALIM ÜZERİNE ETKİSİ T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS CERRAHİSİ ANABİLİM DALI Tez Yöneticisi Yrd. Doç. Dr. Y. Altemur KARAMUSTAFAOĞLU OPERABL KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERLERİNDE YENİ TNM EVRELEMESİNİN SAĞKALIM

Detaylı

Akciğer Kanserinde 7.TNM Evrelemesi

Akciğer Kanserinde 7.TNM Evrelemesi Muhammet Sayan, Abdullah İrfan Taştepe Giriş Gelişmiş ülkelerde akciğer kanserine bağlı ölümler kalp hastalıklardan sonra ikinci sırada gelmektedir[1]. Diğer organ kanserlerinde olduğu gibi akciğer kanserlerinde

Detaylı

Santral Bölge Diseksiyonunda Lenf Bezi Diseksiyon Genişliği ve Lokalizasyonunun Değerlendirilmesi

Santral Bölge Diseksiyonunda Lenf Bezi Diseksiyon Genişliği ve Lokalizasyonunun Değerlendirilmesi Santral Bölge Diseksiyonunda Lenf Bezi Diseksiyon Genişliği ve Lokalizasyonunun Değerlendirilmesi Evren Besler 1, Nurcihan Aygün 1, Sıtkı Gürkan Yetkin 1, Mehmet Mihmanlı 1, Adnan İşgör 2, Mehmet Uludağ

Detaylı

AKCİĞER GRAFİLERİ. Dr. Özlem BİLİR RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ ACİL TIP A.D.

AKCİĞER GRAFİLERİ. Dr. Özlem BİLİR RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ ACİL TIP A.D. AKCİĞER GRAFİLERİ Dr. Özlem BİLİR RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ ACİL TIP A.D. HEDEFLERİMİZ!!! Radyolojik anatomi, Değerlendirme, Pozisyonlar, Teknik, Lezyonlar ve radyografik örnekleri Akciğer Grafisi;

Detaylı

Dr. Aydın Şanlı Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahi A.D izmir

Dr. Aydın Şanlı Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahi A.D izmir Dr. Aydın Şanlı Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahi A.D izmir Akciğer tümörleri içinde nöroendokrin tümörler histokimyasal ve immünolojik paternleri benzer özellikte olup, klinik davranışları

Detaylı

KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE MEDİASTİNAL ve HİLER LENF BEZİ DEĞERLENDİRİLMESİNDE PET-BT NİN YERİ ve ÖNEMİ

KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE MEDİASTİNAL ve HİLER LENF BEZİ DEĞERLENDİRİLMESİNDE PET-BT NİN YERİ ve ÖNEMİ TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE MEDİASTİNAL ve HİLER LENF BEZİ DEĞERLENDİRİLMESİNDE PET-BT NİN YERİ ve ÖNEMİ Dr. Oya YILDIZ GÖĞÜS CERRAHİSİ ANABİLİM

Detaylı

Yasemin Giles* (Senyurek), Fatih Tunca*, Harika Boztepe**, Faruk Alagöl**, Tarık Terzioglu*, MD, Serdar Tezelman*

Yasemin Giles* (Senyurek), Fatih Tunca*, Harika Boztepe**, Faruk Alagöl**, Tarık Terzioglu*, MD, Serdar Tezelman* PRİMER OLARAK SANTRAL LENF DİSEKSİYONU YAPILMAMIŞ OLAN PAPİLLER TİROİD KANSERLİ HASTALARDA UZUN DÖNEM SONUÇLAR: RUTİN DİSEKSİYONDAN BEKLENEN İYİLEŞME Yasemin Giles* (Senyurek), Fatih Tunca*, Harika Boztepe**,

Detaylı

GERM HÜCRELİ TÜMÖRLER İnteraktif Olgu Sunumu Dr BENGÜ DEMİRAĞ

GERM HÜCRELİ TÜMÖRLER İnteraktif Olgu Sunumu Dr BENGÜ DEMİRAĞ GERM HÜCRELİ TÜMÖRLER İnteraktif Olgu Sunumu Dr BENGÜ DEMİRAĞ Haziran 1999 erkek Başvuru Ekim 2014 2 aydır sağ testiste şişlik. Bitlis. Karın ağrısı ve şişlik ile Ankara ya sevk. Ankara da Üroloji AD da

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek Göğüs Cerrahisi Akciğerin Superior Sulkus Tümörlerinde Omurga Tutulumunda Cerrahi Yaklaşım Giriş Akciğerin apeksinden kaynaklanan

Detaylı

Pnömonektomi ve Modifikasyonları Akif Turna

Pnömonektomi ve Modifikasyonları Akif Turna Pnömonektomi ve Modifikasyonları Akif Turna 18 Ocak 12 Çarşamba Pnömonektomi Pnömonektomi Her ne kadar yapılma oranı giderek oranı azalıyor olsa da her zaman yapılmaya devam edilecek bir işlemdir. 18 Ocak

Detaylı

DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ

DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ RİSK GRUPLARINA GÖRE TEDAVİ-TAKİP Dr.Nuri ÇAKIR Gazi Ü Tıp Fak Endokrinoloji ve Metabolizma B.D 35.Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıKongresi 15-19 Mayıs 2013-Antalya

Detaylı

ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU

ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU Op.Dr.Hakan YETİMALAR Doç.Dr.İncim BEZİRCİOĞLU Dr. Gonca Gül GÜLBAŞ TANRISEVER İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştıma Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

TORAKS RADYOLOJİSİ. Prof Dr Nurhayat YILDIRIM

TORAKS RADYOLOJİSİ. Prof Dr Nurhayat YILDIRIM TORAKS RADYOLOJİSİ Prof Dr Nurhayat YILDIRIM PA AKCİĞER GRAFİSİNDE TEKNİK ÖZELLİKLER Film ayakta çekilmelidir. Göğüs ön duvarı film kasetine değmelidir. Işık kaynağı kişinin arkasında olmalıdır. Işık kaynağı

Detaylı

IASLC Akciğer Kanseri Evrelendirme Projesi: Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde TNM Sınıflandırmasının Yedinci Düzenlemesi için öneriler

IASLC Akciğer Kanseri Evrelendirme Projesi: Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde TNM Sınıflandırmasının Yedinci Düzenlemesi için öneriler Türk Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Dergisi Turkish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery IASLC Akciğer Kanseri Evrelendirme Projesi: Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde TNM Sınıflandırmasının Yedinci

Detaylı

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı Görüntüleme Birimi Meme Kanserinde Tanı Yöntemleri 1. Fizik muayene 2. Serolojik Testler 3. Görüntüleme 4. Biyopsi Patolojik

Detaylı

LOKAL İLERİ AKCİĞER KANSERİ Primer tedavi kemoradyoterapi olmalıdır

LOKAL İLERİ AKCİĞER KANSERİ Primer tedavi kemoradyoterapi olmalıdır LOKAL İLERİ AKCİĞER KANSERİ Primer tedavi kemoradyoterapi olmalıdır Dr. Başak Oyan-Uluç Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Medikal Onkoloji Bölümü 21 Mart 2014, Antalya Lokal ileri KHDAK tanımı Evre III:

Detaylı

PEDİATRİK HODGKİN LENFOMA DR. CEM ÖNAL BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ RADYASYON ONKOLOJISI A.D.

PEDİATRİK HODGKİN LENFOMA DR. CEM ÖNAL BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ RADYASYON ONKOLOJISI A.D. PEDİATRİK HODGKİN LENFOMA DR. CEM ÖNAL BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ RADYASYON ONKOLOJISI A.D. Vaka 16y, K. Şikayet: sol boyunda 6 aydır var olan şişlikte giderek artış olmuş. Şişlik sayısında artış mevcut. Fizik

Detaylı

KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERLERİNDE RADYOTERAPİ SONRASINDA TEDAVİ ETKİNLİĞİNİN PET/BT İLE İLİŞKİLENDİRİLMESİ

KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERLERİNDE RADYOTERAPİ SONRASINDA TEDAVİ ETKİNLİĞİNİN PET/BT İLE İLİŞKİLENDİRİLMESİ T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ RADYASYON ONKOLOJİSİ ANABİLİM DALI KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERLERİNDE RADYOTERAPİ SONRASINDA TEDAVİ ETKİNLİĞİNİN PET/BT İLE İLİŞKİLENDİRİLMESİ Dr. ASUMAN

Detaylı

AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert

AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert AMELİYAT SONRASI TAKİP n Ameliyat sonrası evreleme; - TNM sınıflaması kullanılmakla beraber eksiklikleri var; post-op kalsitonin- CEA ölçümü, CEA

Detaylı

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR SPONDİLODİSKİTLER Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR Vertebra Bir dizi omurdan oluşur Vücudun eksenini oluşturur Spinal kordu korur Kaslar, bağlar ve iç organların yapışacağı sabit bir yapı sağlar. SPONDİLODİSKİT

Detaylı

Primer Kemik Lenfomaları Olgu Sunumu. Prof. Dr. Mustafa Benekli Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Ankara

Primer Kemik Lenfomaları Olgu Sunumu. Prof. Dr. Mustafa Benekli Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Ankara Primer Kemik Lenfomaları Olgu Sunumu Prof. Dr. Mustafa Benekli Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Ankara Olgu sunumu 49 y kadın hasta, Bir dış merkeze 2 aydır devam eden öksürük,

Detaylı

YENİ AÇILAN BİR TIP FAKÜLTESİNDE PARATİROİD CERRAHİSİ DENEYİMİMİZ

YENİ AÇILAN BİR TIP FAKÜLTESİNDE PARATİROİD CERRAHİSİ DENEYİMİMİZ 7. ULUSAL ENDOKRİN CERRAHİ KONGRESİ 23-26 NİSAN 2015 ANTALYA, TÜRKİYE YENİ AÇILAN BİR TIP FAKÜLTESİNDE PARATİROİD CERRAHİSİ DENEYİMİMİZ Musa Zorlu 1, İbrahim Tayfun Şahiner 1, Ferit Kerim Küçükler 2, Mete

Detaylı

LOKAL ILERI REKTUM TÜMÖRLERINDE

LOKAL ILERI REKTUM TÜMÖRLERINDE LOKAL ILERI REKTUM TÜMÖRLERINDE NEOADJUVAN KıSA DÖNEM VE UZUN DÖNEM KEMORADYOTERAPI SONRASı HAYAT KALITESI DEĞERLENDIRILMESI SORUMLU ARAŞTIRMACI: Prof.Dr.ESRA SAĞLAM YARDIMCI ARAŞTIRMACI: Dr. ŞÜKRAN ŞENYÜREK

Detaylı

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dr. Koray TOPGÜL Medical Park Samsun Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü/ SAMSUN 35 yaşında erkek hasta, İlk kez 2007

Detaylı

Adrenokortikal Karsinom Tek merkezin 10 yıllık deneyimi

Adrenokortikal Karsinom Tek merkezin 10 yıllık deneyimi Adrenokortikal Karsinom Tek merkezin 10 yıllık deneyimi Erman Alçı, Özer Makay, Adnan Şimşir*, Yeşim Ertan**, Ayşegül Aktaş, Timur Köse***, Gökhan İçöz, Mahir Akyıldız Ege Üniversitesi Hastanesi, Genel

Detaylı

Tamamlayıcı Tiroidektomi ve Total Tiroidektomi Komplikasyonlarının Karşılaştırılması. Doç. Dr. Mehmet Ali GÜLÇELİK

Tamamlayıcı Tiroidektomi ve Total Tiroidektomi Komplikasyonlarının Karşılaştırılması. Doç. Dr. Mehmet Ali GÜLÇELİK Tamamlayıcı Tiroidektomi ve Total Tiroidektomi Komplikasyonlarının Karşılaştırılması Doç. Dr. Mehmet Ali GÜLÇELİK Diferansiye tiroid kanserlerinde cerrahi, tedavinin en önemli basamağıdır, daha sonra adjuvan

Detaylı

SOL AKCİĞER ÜST LOB VEYA SANTRAL YERLEŞİMLİ KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERLERİNDE EKSTENDED MEDİASTİNOSKOPİNİN YERİ

SOL AKCİĞER ÜST LOB VEYA SANTRAL YERLEŞİMLİ KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERLERİNDE EKSTENDED MEDİASTİNOSKOPİNİN YERİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI SÜREYYAPAŞA GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖGÜS CERRAHİSİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2. CERRAHİ KLİNİGİ KLİNİK ŞEFİ: OP. DR. ALİ ATASALİHİ SOL AKCİĞER ÜST LOB VEYA SANTRAL YERLEŞİMLİ KÜÇÜK

Detaylı

AKCİĞER APSESİNDE CERRAHİ TEDAVİ

AKCİĞER APSESİNDE CERRAHİ TEDAVİ AKCİĞER APSESİNDE CERRAHİ TEDAVİ TTD 10. Yıllık Kongresi Antalya 2007 Dr. S.Ş. Erkmen GÜLHAN Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Akciğer apsesi, parankim destrüksiyonu

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI VE TÜBERKÜLOZ ABD Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Oktay İmecik

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI VE TÜBERKÜLOZ ABD Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Oktay İmecik T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI VE TÜBERKÜLOZ ABD Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Oktay İmecik KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERLİ HASTALARDA SERUM CRP, PROKALSİTONİN VE

Detaylı

Akciğer Grafisi Değerlendirme

Akciğer Grafisi Değerlendirme Akciğer Grafisi Değerlendirme X-ışın tüpü Posteroanterior (PA) akciğer grafisi Lateral (sol yan) akciğer grafisi X-ışın tüpü Sol yan akciğer grafisinde x-ışınları sağ taraftan girip sol taraftan çıkar.

Detaylı