TİCARİ BOR MİNERALLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TİCARİ BOR MİNERALLERİ"

Transkript

1 TİCARİ BOR MİNERALLERİ Esma CARUS, Sinem ARIĞ Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Kurupelit-Samsun Bu çalışmada ticari Bor mineralleri hakkında kısaca bilgi verildikten sonra Dünya da ki rezervleri incelendi. GİRİŞ Bor minerallerinin insanlık tarihi boyunca kullanıldığını biliyoruz. Genel olarak bor içeren doğal minerallere borat denilmekte ve boratlar insanoğlu tarafından binlerce yıldır kullanılmaktadır. Doğada saf halde bulunmamaktadır. Fakat; diğer elementlerle yaptığı bileşikler halinde karşımıza çıkmaktadır. Bor mineralleri ise buharlaşmanın fazla olduğu alanlardaki sulardan kimyasal çökelme yolu ile oluşan kayaçlar sınıfına girmektedir[1]. Doğada 150 den fazla bor minerali bulunmaktadır. Fakat ticari bor mineralleri sodyum, magnezyum ve kalsiyum elementleri ile hidrat bileşikleri halinde oluşmuş olarak karşımıza çıkmaktadır. Ülkemizin sahip olduğu bor yatakları zenginliği göz önünde bulundurulduğunda bunun son derece önemli, hayati ve stratejik bir kaynak olarak değerlendirilmesi gereği açıkça görülmektedir. 1.TİCARİ BOR MİNERALLERİ Sodyum kökenli olanlar :Tinkal(Boraks) Kalsiyum kökenli olanlar:kolemanit Sodyum-Kalsiyum kökenli olanlar:üleksit [2] Dünya bor cevheri rezervlerinin %63'ü Türkiye ve %16.4'ü ABD'dedir. Bu dağılımda; Türkiye, rezerv ve cevher kalitesi açısından çok önemli bir paya sahiptir. Ancak, dünyada bor üretimi ve ticaretinde söz sahibi olan ülke ABD'dir. ABD'nin bor üretimi, uzun yıllar iç pazarın olduğu kadar dış pazarların da büyük bir bölümünün ihtiyacını pazarların da büyük bir bölümünün ihtiyacını karşılamıştır. Türkiye ise rezerv ve cevher kalite avantajının yüksek olmasına rağmen yurt içi ve yurt dışı pazarda istenilen düzeyi henüz yakalayamamıştır. Buna rağmen Türkiye, dünyada ham bor ihracatçısı olan tek ülkedir[3].

2 2.TİCARİ AÇIDAN ÖNEMİ YÜKSEK BOR MİNERALLERİ Mineral Formülü %B 2 O 3 Bulunduğu Yer Boraks(Kernit) Na2B4O7.10H2O 36.6 Kırka, Emet, Bigadiç,A.B.D Kernit(Razorit) Na2B4O7.+H2O 51.0 Kırka, A.B.D., Arjantin Ülekdit NaCaB5O9.8H2O 43.0 Bigadiç, Kırka, Emet, Arjantin Propertit NaCaB5O9.5H2O 49.6 Kestelek, Emet, A.B.D Kolemanit Ca2B6O11.5H2O 50.8 Emet, Bigadiç, Küçükler, A.B.D Pandermit(Priseit) Ca4B10O19.7H2O 49.8 Sultançayır, Bigadiç Borasit Mg3B7O13Cl 62.2 Almanya Szaybelit MgBO2(OH) 41.4 B.D.T. Hidroborasit CaMgBO11.6H2O 50.5 Emet Tablo 1: Ticari bor minerallerinin dünyadaki rezerveleri ve bulundukları yerler [4] 2.1.BORAKS(TİNKAL) Tinkal suyunu kaybederek çok basit bir şekilde Tinkalkonit e dönüşmektedir. Tinkalkonit ve üleksit ile birlikte ülkemizde Eskişehir-Kırka da da bulunmaktadır. Boraks buharlaşmanın olduğu ortamlarda oluşmaktadır. Ülkemizde üretilen Boraks ın %60 ı yurt içinde tüketilmektedir. Geriye kalan %40 ı ise ticari amaçlar doğrultusunda ihraç edilmektedir. Sertliği Mohs Skalası na göre 2-2,5 arasında değer almaktadır[3]. 2.2.KERNİT(RASORİT) Türkiye de Kırka Boraks yataklarında cevher kütlesinin alt kısımlarında oluşmaktadır. Renksiz,saydam iğne biçiminde kristalleri grup halindedir. Tek kristallerinin uzunluğu 10 cm. e kadar ulaşabilir. Sertliği Mohs Skalası na göre 3 tür. Görüldüğü gibi Boraks tan daha sert bir yapıya sahip olmaktadır. Üfleç alevinde kabarmakta ve beyaz karnabahar biçiminde bir kitle bırakmaktadır. Soğuk suda yavaşça çözünür. Ayrışınca dehidrasyon ile Tinkalkonit e dönüşmektedir[4].

3 2.3.ÜLEKSİT Türkiye de Emet,Kırka,Bigadiç borat yataklarında yaygın olarak ve Bigadiç yatağında ikinci cevher olarak bulunmaktadır. Emet yataklarında ise üç farklı düzeyde rastlanmaktadır. Burada kolemanit ve hidroborasit ile birliktedir. Kırka da borat yatakları içinde boraks, kolemanit ve inyonit ile ; kil tabakaları içinde ise kurnakovit ve inderit ile birlikte bulunmaktadır. Dünyada ise Arjantin de bulunmaktadır[3]. Üleksit 1993 yılına kadar Türkiye de hiç tüketilmemiş olup ilk olarak cam yünü, kaplama,seramik ve izolasyon sanayinde kullanılmıştır. 2.4.KOLEMANİT Kolemanitin kimyasal bileşimi Ca 2 B 6 O 11.5H 2 O şeklindedir. Bunların % 27,28 CaO ; % 50,81 B 2 O 3 ; % 21,91 H 2 O dur. Kolemanit sertlik derecesi bakımından florit ve apatit arasında bir değerde bulunmaktadır. Mohs sıkalasına göre kolemanit değeri 4,5 dur. Kolemanit; renksiz, beyaz ve yarı şeffaf özelliğindedir. Camsı bir görünüşü vardır. Diğer boratlardan daha sert olması kristal formunu etkilemektedir. Suda yavaş çözünür. HCl de daha hızlı çözünebilir. Hatta sıcak HCl de çözelti soğuyunca borik asit ayrılır. Kolemanit aynı zamanda kalsitede dönüşebilir. Kolemanitin oluşumunda ise üleksit ve hidroboraksit kullanılabilir[4]. Genellikle kurak iklim bölgelerinde çıkarılmaktadır. Tuz göllerinde, playa gibi yerlerde boraks ile beraber çıkarılmaktadır. Türkiye de Emet, Bigadiç, Kestelek, Kırka, Sultançayır borat yataklarında yaygın olarak oluşmuşmaktadır. Kırka da çok fazla bulunmamaktadır. Asıl yatakları diğer illerdedir. Dünya da A.B.D bulunmaktadır. 2.5.PANDERMİT Kimyasal bileşimi Ca 4 B 10 O 19. 7H 2 O şeklindedir. Bunun % 32,11 CaO ; % 49,84 B 2 O 3 ; % 18,05 H 2 O dur. Kristal sistemi trikliniktir. Sertlik derecesi mohs sıkalasına göre 3-3,5 mohs arasında bir değerdir. Kalsit ve florit arasında bir değerdir. Beyaz renktedir. Toprağımsı bir parlaklığa sahiptir. Kireç taşına benzemektedir. Suda çözünmez. Asitlerde ise kolayca çözülür[4]. Sıcak su kaynaklarının meydana getirdiği çöllerde oluşur. Pandermit; buralardan 1 kiloya yaklaşık olarak kütleler halinde çıkarılır. Buralardan aragonit ile birlikte çıkarılır. Özellikle kil

4 ve jips yataklarının altından çıkarılır. Türkiye de Bigadiç-Sultançayır ve Kırka borat yataklarında bulunmuştur. Kırka Ca-borat ın üstünde killi seviye içinde yumrular halindedir. 2.6.BORİK ASİT B(OH) 3 formülü ile gösterilir. Özgül ağırlığı 1,46 g/cm3 tür. Türkiyede borik asit üretimi kolemanitten yapılmaktadır. Üretim prosesi kolemaniti sülfirik asit ile reaksiyona girmesiyle oluşur. Ca 2 B 6 O 11.5H 2 O + 2H 2 SO 4 + 6H 2 O 2CaSO 4. 2H 2 O + 6H 3 BO 3 2CaO.3B 2 O 3.5H 2 O + 6H 2 SO 4 2(CaSO 4.2H 2 O) + 6H 3 BO 3 Reaksiyon sonucu jips (alçıtaşı) ve borik asit oluşur. Reaksiyon endotermik bir reaksiyondur. Bu reaksiyonlar sonucunda kristalizasyon, santifüj ve kurutma işlemlerinden geçmektedir. Bu işlemlerden geçme amacı borik asiti jipsten ayırmaktır. Ama bu işlemlerde de jipsi ayırırken borik asit kaybı olmaktadır[5]. Borik asit katı bir asittir. Hidrojen iyonun bağlanmasıyla oluşur. Borik asit yavaş yavaş ısıtıldığı zaman suyunu kaybederek metaborik asite dönüşür. Meta borik asidin 3 ayrı kristal modifikasyonu vardır[4]. Ortorombik metaborik asit Monoklinik metaborik asit Kübik metaborik asit 2.7.HİDROBORASİT Kimyasal bileşimi CaMgB 6 O 11. 6H 2 O şeklindedir. Bunun % 13,57 CaO ; % 75 MgO ; % 50,53 B 2 O 3 ; % 26,15 H 2 O dur. Kolemanitteki 2 CaO da ki bir CaO yerine MgI geçmiş ve hidroborasit oluşmuştur. Hidroborat, magnezyum kalsiyum borat hidratıdır. Monoklinik bir hücre yapısına sahiptir. Cam telsel kitleler halinde ve saf saydam- beyaz şekilde görünür. Üfleç alevinde erir ve saydam cam verir. Kapalı tüpte asit karakerli su verir. Asitlerde kolayca erir. Soğuk suda hemen hemen çözünmez. Kaynar suda kısmen çözünür. Bir merkezden ışınsal ve iğne şeklindeki kristallerin rasgele yönlenmiş ve birbirini kesen kümeler halinde bulunur[3].

5 Türkiye de Emet, Kırka, Bigadiç borat yataklarında oldukça sık görülür. Kolemanit, Üleksit bazen Tünelit ile birlikte rastlanır. İğne şeklinde kristalleri koni biçiminde topluluklar oluşturur. Dünyada küçük miktarda bulunmaktadır. Sovyet Rusya daki İnder bölgesinde geniş hidroborasit yatakları bulunmaktadır. Rusya bu hidroborasitle boraks ve borik asiti yapmaktadır. Diğer ülkelerde de Kalifornia ve Kafkasyada çıkarılmaktadır[4]. 3.TİCARİ BOR MİNERALLERİNİN KULLANIM ALANLARI Ticari bor mineralleri genellikle cam yapımında kullanılır. İkinci olarak seramik ve deterjan üretiminde kullanılır. Amorf bor ve kristalin bor nükleer silahlarda, özel sodyum boratlar fotoğrafçılık kimyasallarında, susuz boraks gübre ve cam yapımında kullanılır. Sodyum perborat deterjan ve beyazlacılarda ayrıca tekstilde de kullanılmaktadır. Bor halojenürleri ilaç sanayisinde ve katalizörlerde kullanılmaktadır. Bu kullanım alanlarını diğer bir değişle anlatırsak[4]; Cam sanayi: susuz boraks, borik asit veya kolemanit/boraks Seramik sanayi: Borik asit, borik oksit, sulu boraks Sabun ve deterjan sanayisinde: boraks, sodyum perborat Yanmayı önleyici maddeler: Borik asit ve borat Tarım: susuz boraks ve boraks pentahidrat Metalurji: Borik asit, fluoboratlar ve fluoborik asitler Nükleer uygulamalar: bor karbürler ve titanbor alaşımları kullanılmaktadır. Ticari bor minerallerinden borik asit ise ısıya dayanıklı cam, yanmaz kumaşlarda, yangın söndürmede, porselen patlatmada, çelik sertleştiricilerde, aynı zamanda antiseptik (enfeksiyon veya çürümeyi önlemek amacıyla canlı dokuya uygulanan karşıtı madde) ve antiviral ( enfeksiyonu yok etmek veya yok etmek amacıyla kullanılması) gibi özelliklerinden dolayı ilaç yapımında kullanılır. Ayrıca kozmetikte, merhemlerde, gargaralarda, şampuanlarda, kremlerde de kullanılmaktadır. Zayıf asit olduğundan dolayıda deterjanlarda kullanılmaktadır[6].

6 KAYNAKLAR [1] Maden Mühendisleri Odası TMMOB web sayfası (maden.org.tr) [2] Elektronik Kütüphane web sitesi (ekutup.dpt.gov.tr) [3] İnternet Kaynak sitesi (tr.wikipedia.org) [4] Balıkesir Üniversitesi web sayfası (bor.balikesir.edu.tr) [5] İnternet Kanynak sitesi (ansiklopedika.org) [6] Maden Teknik Arama Enstitüsü web sayfası (mta.gov.tr)

ÖNEMLİ BOR BİLEŞİKLERİ

ÖNEMLİ BOR BİLEŞİKLERİ ÖNEMLİ BOR BİLEŞİKLERİ Melike YILDIRIM, Berkay İLYAS Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Kurupelit / Samsun mellike_yldrm@hotmail.com, berkayilyas@gmail.com Bu

Detaylı

2010 YILI BOR SEKTÖR RAPORU

2010 YILI BOR SEKTÖR RAPORU Eti Maden Eti Maden İşletmeleri İşletmeleri Genel Genel Müdürlüğü 2010 YILI BOR SEKTÖR RAPORU MART 2011 ÖZET Dünya bor pazarı 2009 yılında dünya ekonomisinde yaşanan kriz nedeniyle önemli oranda daralmasının

Detaylı

ETİ MADEN İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Bor Sektöründe Dünya Lideri BOR SEKTÖR RAPORU

ETİ MADEN İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Bor Sektöründe Dünya Lideri BOR SEKTÖR RAPORU ETİ MADEN İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Bor Sektöründe Dünya Lideri BOR SEKTÖR RAPORU MAYIS 2013 Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı Tarafından Hazırlanmıştır. 2 ÖZET Dünya bor pazarı 2010 yılında ekonomik

Detaylı

BOR SEKTÖR RAPORU. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü

BOR SEKTÖR RAPORU. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü BOR SEKTÖR RAPORU Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü 2008 ÖZET Dünya bor piyasasında, 2007 yılında başta ABD ve bazı Batı Avrupa ülkelerindeki konut sektörü kaynaklı finansal krizden dolayı küçülme

Detaylı

YRD. DOÇ. DR. ATİLLA EVCİN

YRD. DOÇ. DR. ATİLLA EVCİN YRD. DOÇ. DR. ATİLLA EVCİN Amerikan Silahlı Kuvvetler Dergisi'nde, Ralph Peters tarafından kaleme alınan makalede ve Türkiye dahil Ortadoğu'yu parçalara bölen haritada, etnik veya dini düşmanlıkla beslenen

Detaylı

Türkiye de Bor Madenciliği ve Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğünün Faaliyetleri. M.S.Uğur BİLİCİ (Maden Yük. Müh.)

Türkiye de Bor Madenciliği ve Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğünün Faaliyetleri. M.S.Uğur BİLİCİ (Maden Yük. Müh.) Türkiye de Bor Madenciliği ve Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğünün Faaliyetleri M.S.Uğur BİLİCİ (Maden Yük. Müh.) BOR Simge : B Atom Numarası : 5 Atom Ağırlığı : 10,81 Yoğunluğu : 2,84 gr/cm 3 Ergime

Detaylı

Bor Minerallerinin Önemi, Potansiyeli, Üretimi ve Ekonomisi

Bor Minerallerinin Önemi, Potansiyeli, Üretimi ve Ekonomisi E. Kılınç, H. Mordoğan & M.Tanrıverdi Bor Minerallerinin Önemi, Potansiyeli, Üretimi ve Ekonomisi E. Kılınç, H. Mordoğan & M.Tanrıverdi Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir ÖZET: Bu çalışmada; bor minerallerinin

Detaylı

BORİK ASİT ve SODYUM PEROKSOBORAT SENTEZİ. Boraks kullanarak Borik Asit ve Sodyum Peroksoborat Elde edilmesi

BORİK ASİT ve SODYUM PEROKSOBORAT SENTEZİ. Boraks kullanarak Borik Asit ve Sodyum Peroksoborat Elde edilmesi DENEY ADI BORİK ASİT ve SODYUM PEROKSOBORAT SENTEZİ AMAÇ Boraks kullanarak Borik Asit ve Sodyum Peroksoborat Elde edilmesi TEORİK BİLGİ Boraks Hakkında Bilgiler Kimyasal Bileşimi, Na 2 B 4 O 7.10H 2 O

Detaylı

röportaj 10 SORUDA BOR

röportaj 10 SORUDA BOR röportaj 10 SORUDA Sanırım herkesin e-posta hesabına Bor hakkında pek çok iddia içeren iletiler düşmüştür. Enerjide Hedef olarak akıllardaki en temel soruları, konunun en üst düzeydeki muhatabı olan; Eti

Detaylı

BOR SEKTÖR RAPORU. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü

BOR SEKTÖR RAPORU. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü BOR SEKTÖR RAPORU Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü 2009 ÖZET Dünya ekonomisinin genel büyüme eğilimi paralelinde 2002 yılından bu yana artış eğiliminde olan bor ürünleri talebi ekonomik kriz nedeniyle

Detaylı

Bor, atom numarası 5 ve kimyasal sembolü B olan bir elementtir. Yarı metal olan bor doğada tek başına element haliyle bulunmaz

Bor, atom numarası 5 ve kimyasal sembolü B olan bir elementtir. Yarı metal olan bor doğada tek başına element haliyle bulunmaz Bor, atom numarası 5 ve kimyasal sembolü B olan bir elementtir. Yarı metal olan bor doğada tek başına element haliyle bulunmaz Atom ağırlığı 10,811 g/mol dür Katı haldeki madde rengi siyah-kahverengi arasındadır.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2007 YRD. DOÇ. DR. ATİLLA EVCİN

Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2007 YRD. DOÇ. DR. ATİLLA EVCİN YRD. DOÇ. DR. ATİLLA EVCİN Çinko borat 1 Çinko borat polimer, ahşap, tekstil gibi sektörlerde kullanılan alev geciktirici inorganik bir katkı maddesidir. Değişik bileşimlerde çinko borat bulunmaktadır.

Detaylı

BOR ELEMENTI VE BOR ELEMENTININ TARIHSEL GELIŞIMI

BOR ELEMENTI VE BOR ELEMENTININ TARIHSEL GELIŞIMI BOR ELEMENTI VE BOR ELEMENTININ TARIHSEL GELIŞIMI Bor; atom numarası 5 ve kimyasal sembolü B olan kimyasal yarı metal bir elementtir. (2) bor.balıkesir.edu.tr (1) (1) (1) BOR MADENİNİN TARİHÇESİ; Bor

Detaylı

ONLİNE OLARAK KURUMUMUZ İŞLETMELERİNDE ÜRETİLEN ÜRÜNLERİN PROSES SIRASINDA ÇEŞİTLİ PARAMETRELERDE ANALİZİNİN YAPILABİLMESİ PROJESİ TEKNİK ŞARTNAMESİ

ONLİNE OLARAK KURUMUMUZ İŞLETMELERİNDE ÜRETİLEN ÜRÜNLERİN PROSES SIRASINDA ÇEŞİTLİ PARAMETRELERDE ANALİZİNİN YAPILABİLMESİ PROJESİ TEKNİK ŞARTNAMESİ ONLİNE OLARAK KURUMUMUZ İŞLETMELERİNDE ÜRETİLEN ÜRÜNLERİN PROSES SIRASINDA ÇEŞİTLİ PARAMETRELERDE ANALİZİNİN YAPILABİLMESİ PROJESİ TEKNİK ŞARTNAMESİ AMAÇ: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü İşletmelerinde

Detaylı

DENEY RAPORU. BOR K AS T ve SODYUM PEROKSOBORAT SENTEZ (1.Deney) Boraks kullanarak Borik Asit ve Sodyum Peroksoborat Elde edilmesi

DENEY RAPORU. BOR K AS T ve SODYUM PEROKSOBORAT SENTEZ (1.Deney) Boraks kullanarak Borik Asit ve Sodyum Peroksoborat Elde edilmesi M.ilmi EREN 04-98 - 3636 Anorganik Kimya II Lab. 2.Deney Grubu DENEY RAPORU DENEY ADI BOR K AS T ve SODYUM PEROKSOBORAT SENTEZ (1.Deney) DENEY TAR 13 MART 2003 Per embe AMAÇ Boraks kullanarak Borik Asit

Detaylı

IIIA GRUBU ELEMENTLERİ

IIIA GRUBU ELEMENTLERİ Bölüm 5 IIIA GRUBU ELEMENTLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. B, Al, Ga, In, Tl GENEL ÖZELLİKLERİ Bor yarı metal, diğerleri ise metalik karekterdedirler.

Detaylı

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ İbrahim Hakkı Karakaş a*,mehmet Çopur b, M. Muhtar Kocakerim c, Zeynep Karcıoğlu Karakaş d a Bayburt Üniversitesi, Bayburt Meslek Yüksek Okulu, Bayburt

Detaylı

YMN57 TİNKAL MİNERALİNDEN ÇİNKO BORAT ÜRETİMİ

YMN57 TİNKAL MİNERALİNDEN ÇİNKO BORAT ÜRETİMİ YMN57 TİNKAL MİNERALİNDEN ÇİNKO BORAT ÜRETİMİ S. Atakul, M.Gönen, B. Alp, D.Balköse, S.Ülkü İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü Gülbahçeköyü, 35430, Urla,

Detaylı

A Yamık, Y İ. Tosun, N. Güneş ve E. Topal

A Yamık, Y İ. Tosun, N. Güneş ve E. Topal Endüstriyel Hammaddeler Sempozyumu, Köse ve Kızıl (eds) izmir / Türkiye / 21-22 Nisan 1995 Kırka Boraks Artıklarının Soda Liçi A Yamık, Y İ. Tosun, N. Güneş ve E. Topal S Demırel üniversitesi, Muh-Mım.Fak,

Detaylı

BORİK ASİTİN MADDELERİN YANICILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

BORİK ASİTİN MADDELERİN YANICILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ BORİK ASİTİN MADDELERİN YANICILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PROJENİN AMACI Bor madeninden elde edilen borik asitin maddelerin yanıcılığını geciktirici özelliğinin araştırılması amaçlanmaktadır. GİRİŞ Günümüzden

Detaylı

YERKABUĞUNU OLUŞTURAN MİNERALLER İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ. Yerkabuğunun Yapısı. Yerkürenin Yapısı. Dr.

YERKABUĞUNU OLUŞTURAN MİNERALLER İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ. Yerkabuğunun Yapısı. Yerkürenin Yapısı. Dr. İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ 17.03.2015 YERKABUĞUNU OLUŞTURAN MİNERALLER Dr. Dilek OKUYUCU Yerkürenin Yapısı Yerkabuğunun Yapısı 1 Yerkabuğunun Yapısı ~100 km ~10 km Yerkabuğunun Yapısı Yerkabuğunu

Detaylı

ALÇI ALÇI Tabiatta bazen anhidrit (susuz kalsiyum sülfat) bazen de jips (%21 kadar su taşıyan kalsiyum sülfat) minerali olarak karşımıza çıkan alçıtaşı en fazla ihmal edilen hammadde kaynaklarımızdandır.

Detaylı

BOR HİDRÜRLER. Yasemin Gül Çolak

BOR HİDRÜRLER. Yasemin Gül Çolak BOR HİDRÜRLER Yasemin Gül Çolak Bor Hidrür Nedir? Bor hidrür; formülü BH 3, mol kütlesi 13,84 g veya formülü B 2 H 4, mol kütlesi 27,7 g olan, alkolde bozunan renksiz bir gazdır. Bor hidrürler, boranlar

Detaylı

Proje Yürütücüsü Kuruluş Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi ANKARA

Proje Yürütücüsü Kuruluş Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi ANKARA Proje Adı Farklı Bor Kaynaklarının Sütten Kesilmiş Kuzularda Besi Performansı, Et Kalitesi, Kemik ve Rumen Gelişimi Üzerine Etkileri Proje Yürütücüsü Kuruluş Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi ANKARA

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

Bor Ürün Çeşitleri ve Kullanım Alanları Boron Products and Their Uses

Bor Ürün Çeşitleri ve Kullanım Alanları Boron Products and Their Uses Bor Ürün Çeşitleri ve Kullanım Alanları Boron Products and Their Uses N. Acarkan İTÜ. Maden Fakültesi, Cevher ve Kömür Hazırlama Anabilim Dalı, 8626 Maslak-Istanbul ÖZET: 2'den daha fazla bor türevi 25

Detaylı

Borik Asit. H 3 BO 3 - Borik Asit. Ürün Kataloğu. CAS Numarası: 10043-35-3. Granül ve Toz. Paketleme: 25 kg, 50 kg, 1000 kg

Borik Asit. H 3 BO 3 - Borik Asit. Ürün Kataloğu. CAS Numarası: 10043-35-3. Granül ve Toz. Paketleme: 25 kg, 50 kg, 1000 kg 1. Ürün Kataloğu ETİ MADEN İŞLETMELERİ Borik Asit H 3 BO 3 - Borik Asit CAS Numarası: 10043-35-3 Granül ve Paketleme: 25 kg, 50 kg, 1000 kg (paletli veya paletsiz) Borik asit (borasis asit ya da ortoborik

Detaylı

TİNKALDEN BORİK ASİT ÜRETİMİNİN OPTİMİZASYONU

TİNKALDEN BORİK ASİT ÜRETİMİNİN OPTİMİZASYONU TİNKALDEN BORİK ASİT ÜRETİMİNİN OPTİMİZASYONU Özlem Karagöz *, Mehmet Çopur a, Muhtar Kocakerim b a Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Erzurum, 25240 b Atatürk Üniversitesi,

Detaylı

TÜBİTAK-MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ NDE BOR KİMYASALLARI ARAŞTIRMALARI. İ. Ersan KALAFATOĞLU ve S. Nuran ÖRS

TÜBİTAK-MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ NDE BOR KİMYASALLARI ARAŞTIRMALARI. İ. Ersan KALAFATOĞLU ve S. Nuran ÖRS TÜBİTAK-MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ NDE BOR KİMYASALLARI ARAŞTIRMALARI İ. Ersan KALAFATOĞLU ve S. Nuran ÖRS TÜBİTAK, Marmara Araştırma Merkezi, Malzeme ve Kimya Teknolojileri Araştırma Enstitüsü, PK 21 41470

Detaylı

YAPI MALZEMESİ. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su içi inşaatlarında kullanılmıştır.

YAPI MALZEMESİ. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su içi inşaatlarında kullanılmıştır. Bilinen en eski bağlayıcılardan birisi olan kireç, eski Babil, Mısır, Finikeliler, Hitit ve Persler tarafından hava kireci olarak yapıda kullanılmıştır. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su

Detaylı

Bor ve Bor Ürünlerinin Üretim ve Reaksiyonları

Bor ve Bor Ürünlerinin Üretim ve Reaksiyonları Bor ve Bor Ürünlerinin Üretim ve Reaksiyonları Hatice YİĞİT, Sinem ALKILIÇ Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 55139 Kurupelit-Samsun htc_28_55@hotmail.com, alkilic.sinem@gmail.com

Detaylı

RM26 KOLEMANİTİN CO 2 VE SO 2 İLE DOYURULMUŞ SULU ÇÖZELTİLERDEKİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNÜN OPTİMİZASYONU

RM26 KOLEMANİTİN CO 2 VE SO 2 İLE DOYURULMUŞ SULU ÇÖZELTİLERDEKİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNÜN OPTİMİZASYONU Yedinci Ulusal Kimya Mühendisliği Kongresi, 5-8 Eylül 006, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir RM6 KOLEMANİTİN CO VE SO İLE DOYURULMUŞ SULU ÇÖZELTİLERDEKİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNÜN OPTİMİZASYONU ZAFER EKİNCİ, ENES ŞAYAN,

Detaylı

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bölüm 4 TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra Magnezyum, kalsiyum, stronsiyum, baryum ve radyumdan

Detaylı

Alçı Doğada : Alçı taşları Saf alçı taşı : CaSO.2H 4.2 2O Đçerdikleri : MgO, Al, Fe, SiO, 2O3, Fe2O3, SiO2, CaCO, MgCO... 3, MgCO3..

Alçı Doğada : Alçı taşları Saf alçı taşı : CaSO.2H 4.2 2O Đçerdikleri : MgO, Al, Fe, SiO, 2O3, Fe2O3, SiO2, CaCO, MgCO... 3, MgCO3.. ALÇI Doğada : Alçı taşlar ları Alçı Saf alçı taşı : CaSO 4.2H 2 O Đçerdikleri : MgO, Al 2 O 3, Fe 2 O 3, SiO 2, CaCO 3, MgCO 3... Kazı Kırma parçalama alama Öğütme Pişirilme irilme Soğutma Paketleme Üretim

Detaylı

21. YÜZYILDA BOR TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI. İ. Ersan KALAFATOĞLU ve S. Nuran ÖRS

21. YÜZYILDA BOR TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI. İ. Ersan KALAFATOĞLU ve S. Nuran ÖRS 21. YÜZYILDA BOR TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI İ. Ersan KALAFATOĞLU ve S. Nuran ÖRS TÜBİTAK, Marmara Araştırma Merkezi, Malzeme ve Kimya Teknolojileri Araştırma Enstitüsü, PK 21 41470 Gebze, KOCAELİ, Ersan.Kalafatoglu@posta.mam.gov.tr,

Detaylı

Malzeme Bilgisi. Mühendsilik Malzemeleri - RÜ

Malzeme Bilgisi. Mühendsilik Malzemeleri - RÜ Malzeme Bilgisi 1 Giriş Genel anlamda, gereksinme duyulan maddelerin tümüne malzeme denir. Teknik dilde ise malzeme sözcüğünden özellikle, mühendislik yapıtlarının gerçekleştirilebilmesi için gerekli katı

Detaylı

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir.

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. EVDE KİMYA SABUN Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. CH 3(CH 2) 16 COONa: Sodyum stearat (Beyaz Sabun) CH 3(CH 2) 16 COOK:

Detaylı

MMM291 MALZEME BİLİMİ

MMM291 MALZEME BİLİMİ MMM291 MALZEME BİLİMİ Ofis Saatleri: Perşembe 14:00 16:00 ayse.kalemtas@btu.edu.tr, akalemtas@gmail.com Bursa Teknik Üniversitesi, Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi, Metalurji ve Malzeme

Detaylı

İLERİ YAPI MALZEMELERİ-4-2016 DOĞAL TAŞLAR,KİLLER,SERAMİKLER

İLERİ YAPI MALZEMELERİ-4-2016 DOĞAL TAŞLAR,KİLLER,SERAMİKLER İLERİ YAPI MALZEMELERİ-4-2016 DOĞAL TAŞLAR,KİLLER,SERAMİKLER Doğal Taşlar Doğal taş çeşitleri Oluşum Şekillerine göre Magmatik (Kökeni mağma olan kayaçlardır) Sedimanter ( Sedimanter kayalar kum, çakıl

Detaylı

BOR ATIĞI KATKILI POLİMER KOMPOZİTLERİN AŞINMA VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Cihan ÖZORAK DANIŞMAN Doç. Dr.

BOR ATIĞI KATKILI POLİMER KOMPOZİTLERİN AŞINMA VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Cihan ÖZORAK DANIŞMAN Doç. Dr. BOR ATIĞI KATKILI POLİMER KOMPOZİTLERİN AŞINMA VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Cihan ÖZORAK DANIŞMAN Doç. Dr. İbrahim GÜNEŞ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ Aralık, 2014 Bu tez

Detaylı

T.C. GEBZE YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ STRATEJİK HAMMADELER VE TÜRKİYE

T.C. GEBZE YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ STRATEJİK HAMMADELER VE TÜRKİYE T.C. GEBZE YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ STRATEJİK HAMMADELER VE TÜRKİYE M.AKiF ÖZKÖK YÜKSEK LİSANS TEZİ STRATEJİ BİLİMİ ANABİLİM DALI GEBZE 5 T.C. GEBZE YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ

Detaylı

JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR

JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR Bir nehir kenarında gezerken çakılların renk ve biçim bakımından birbirlerinden farklı olduğunu görürüz. Bu durum bize, kayaçların farklı ortamlarda oluştuğunu gösterir.

Detaylı

BOR MİNERALİNİN DOZİMETRİK ÖZELLİKLERİNİN ÇALIŞILMASI

BOR MİNERALİNİN DOZİMETRİK ÖZELLİKLERİNİN ÇALIŞILMASI Çukurova Üniversitesi BOR MİNERALİNİN DOZİMETRİK ÖZELLİKLERİNİN ÇALIŞILMASI Mehmet YÜKSEL Fizik Anabilim Dalı Doktora Öğrencisi Bor ve Bor Mineralleri Deneysel Çalışmalar Termolüminesans Yöntemi İÇERİK

Detaylı

Bazı atomlarda proton sayısı aynı olduğu halde nötron sayısı değişiktir. Bunlara izotop denir. Şekil II.1. Bir atomun parçaları

Bazı atomlarda proton sayısı aynı olduğu halde nötron sayısı değişiktir. Bunlara izotop denir. Şekil II.1. Bir atomun parçaları 8 II. MİNERALLER II.1. Element ve Atom Elementlerin en ufak parçasına atom denir. Atomlar, proton, nötron ve elektron gibi taneciklerden oluşur (Şekil II.1). Elektron negatif, proton pozitif elektrik yüküne

Detaylı

AYLIK EKONOM DERG S EYLÜL 2013 MODEM KODU 192639 SAYI 2013/9

AYLIK EKONOM DERG S EYLÜL 2013 MODEM KODU 192639 SAYI 2013/9 AYLIK EKONOM DERG S EYLÜL 2013 MODEM KODU 192639 SAYI 2013/9 Türkiye nin maden rezervleri artıyor Maden Tetkik Arama (MTA) Genel Müdürlüğü nün hazırladığı 2012 yılına ait Temel Ekonomik Göstergeler Raporu'nda

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

Bu yayın 500 adet basılmıştır. Elektronik olarak, 1 adet pdf dosyası üretilmiştir

Bu yayın 500 adet basılmıştır. Elektronik olarak, 1 adet pdf dosyası üretilmiştir ISBN 978-975 19 4353-8 (basılı nüsha) Bu Çalışma Devlet Planlama Teşkilatının görüşlerini yansıtmaz. Sorumluluğu yazarına aittir. Yayın ve referans olarak kullanılması Devlet Planlama Teşkilatının iznini

Detaylı

Ülkemizdeki başlıca madenler nelerdir?

Ülkemizdeki başlıca madenler nelerdir? On5yirmi5.com Ülkemizdeki başlıca madenler nelerdir? Türkiyedeki madenler ve kullanım alanları nelerdir? Yayın Tarihi : 14 Kasım 2012 Çarşamba (oluşturma : 1/7/2016) Ülkemizdeki başlıca madenler a. Demir

Detaylı

MADENCİLİK ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU

MADENCİLİK ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2608 - ÖİK: 619 MADENCİLİK ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER ALT KOMİSYONU KİMYA SANAYİİ HAMMADDELERİ CİLT II (BOR TUZLARI-TRONA-KAYA TUZU-SODYUM

Detaylı

YAYGIN KULLANILAN TUZLARIN ÖZELLİKLERİ VE KULLANIM ALANLARI

YAYGIN KULLANILAN TUZLARIN ÖZELLİKLERİ VE KULLANIM ALANLARI YAYGIN KULLANILAN TUZLARIN ÖZELLİKLERİ VE KULLANIM ALANLARI Sodyum Klorür Kimyasal formülü: NaCI Özel adı: Yemek tuzu (Sofra tuzu) Özellikleri: Kimyada sodyum klorür ismiyle bilinen beyaz kristal yapılı

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KOLEMANİTTEN KALSİYUM FOSFAT ÇİMENTOSU ELDESİ. YÜKSEK LİSANS TEZİ Çağatay MORAL

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KOLEMANİTTEN KALSİYUM FOSFAT ÇİMENTOSU ELDESİ. YÜKSEK LİSANS TEZİ Çağatay MORAL İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KOLEMANİTTEN KALSİYUM FOSFAT ÇİMENTOSU ELDESİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Çağatay MORAL Anabilim Dalı : Kimya Mühendisliği Programı : Kimya Mühendisliği Tez

Detaylı

Borun Özellikleri ve Tekstil Endüstrisinde Kullanımıyla Sağladığı Avantajlar. Boron Properties and Its Advantages In Textile Industry

Borun Özellikleri ve Tekstil Endüstrisinde Kullanımıyla Sağladığı Avantajlar. Boron Properties and Its Advantages In Textile Industry Tekstil Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 7, No: 2, 2013 (27-37) Electronic Journal of Textile Technologies Vol: 7, No: 2, 2013(27-37) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com e-issn:1309-3991

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KOLEMANİT CEVHERİNDEN AMONYUM TUZU YARDIMIYLA BORİK ASİT ELDESİ BİTİRME PROJESİ Hazırlayanlar Ahmet Nuri ŞENSOY

Detaylı

TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI

TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI Toprak Bilgisi Dersi Prof. Dr. Günay Erpul erpul@ankara.edu.tr Toprak Oluşumunda Kimyasal Ayrıştırma Etmenleri Ana kayanın kimyasal bileşimini değiştirmek

Detaylı

Türkiye Bor Potansiyeli 1. BOR MİNERALLERİ VE REZERV DURUMU. T. Güyagüler. Maden Mühendisleri Odası, Ankara

Türkiye Bor Potansiyeli 1. BOR MİNERALLERİ VE REZERV DURUMU. T. Güyagüler. Maden Mühendisleri Odası, Ankara T. Güyagüler Türkiye Bor Potansiyeli T. Güyagüler Maden Mühendisleri Odası, Ankara ÖZET: ÖZET: Bu bildiride Türkiye'nin bor potansiyeli, bor ürünleri ve kullanım alanları, ile bor üretim, tüketim ve ticareti

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ATIK SULARDAN KESİKLİ VE SÜREKLİ SİSTEMLERLE BOR GİDERİMİ

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ATIK SULARDAN KESİKLİ VE SÜREKLİ SİSTEMLERLE BOR GİDERİMİ İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ATIK SULARDAN KESİKLİ VE SÜREKLİ SİSTEMLERLE BOR GİDERİMİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Kimyager Pelin DEMİRÇİVİ Anabilim Dalı : KİMYA MÜHENDİSLİĞİ Programı :

Detaylı

ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 9.HAFTA

ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 9.HAFTA ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 9.HAFTA 17. ZİRKON 17.1. Mineralojik, kimyasal ve fiziksel özellikler Zirkonyum ( Zr ) elementi periyodik cetvelin 4. grubunda olup, atom numarası 40, atom ağırlığı 91.22 dir. Doğada

Detaylı

BİRLİKTE ÇÖKTÜRME - MİNERALİZASYON YÖNTEMİ İLE SULU ÇÖZELTİLERDEN BOR KAZANIMI YÜKSEK LİSANS TEZİ. Yusuf YAĞMUR (506071037)

BİRLİKTE ÇÖKTÜRME - MİNERALİZASYON YÖNTEMİ İLE SULU ÇÖZELTİLERDEN BOR KAZANIMI YÜKSEK LİSANS TEZİ. Yusuf YAĞMUR (506071037) İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİRLİKTE ÇÖKTÜRME - MİNERALİZASYON YÖNTEMİ İLE SULU ÇÖZELTİLERDEN BOR KAZANIMI YÜKSEK LİSANS TEZİ Yusuf YAĞMUR (506071037) Kimya Mühendisliği Anabilim

Detaylı

ARES 1-ASİTLER. MADDENĠN YAPISI VE ÖZELLĠKLERĠ 4-ASĠTLER ve BAZLAR 8.SINIF FEN BĠLĠMLERĠ

ARES 1-ASİTLER. MADDENĠN YAPISI VE ÖZELLĠKLERĠ 4-ASĠTLER ve BAZLAR 8.SINIF FEN BĠLĠMLERĠ ARES EĞĠTĠM [Metni yazın] MADDENĠN YAPISI VE ÖZELLĠKLERĠ 4-ASĠTLER ve BAZLAR 8.SINIF FEN BĠLĠMLERĠ 1-ASİTLER Suda çözündüklerinde ortama H + iyonu verebilen bileşiklere asit denir. ASİTLERİN ÖZELLİKLERİ

Detaylı

SÜREKLİ AKIŞLI KARIŞTIRMALI BORİK ASİT REAKTÖRLERİNDE KOLEMANİT - SÜLFÜRİK ASİT BESLEME ORANININ ÜRÜN SAFSIZLIĞINA ETKİSİ

SÜREKLİ AKIŞLI KARIŞTIRMALI BORİK ASİT REAKTÖRLERİNDE KOLEMANİT - SÜLFÜRİK ASİT BESLEME ORANININ ÜRÜN SAFSIZLIĞINA ETKİSİ SÜREKLİ AKIŞLI KARIŞTIRMALI BORİK ASİT REAKTÖRLERİNDE KOLEMANİT - SÜLFÜRİK ASİT BESLEME ORANININ ÜRÜN SAFSIZLIĞINA ETKİSİ G.Ö. ÇAKAL*, S. ÖZKAR**, İ. EROĞLU* * Kimya Mühendisliği Bölümü, Orta Doğu Teknik

Detaylı

Krom Nedir? Krom Madeni Neden Önemlidir?

Krom Nedir? Krom Madeni Neden Önemlidir? On5yirmi5.com Krom Nedir? Krom Madeni Neden Önemlidir? Adana'nın Aladağ ilçesinde bulunan 3 milyar dolarlık krom rezervi bulunmasından sonra biz de krom madeni konusunu araştırdık. Yayın Tarihi : 29 Mart

Detaylı

I. BOR NEDİR? Bor, periyodik tabloda B simgesiyle gösterilen, atom numarası 5, atom ağırlığı 10,81, yoğunluğu 2,84 gr/cm 3, ergime noktası 2300

I. BOR NEDİR? Bor, periyodik tabloda B simgesiyle gösterilen, atom numarası 5, atom ağırlığı 10,81, yoğunluğu 2,84 gr/cm 3, ergime noktası 2300 Bor Madeni ve Türkiye İçin Önemi Bor Nedir? 1 BOR MADENİ VE TÜRKİYE İÇİN ÖNEMİ I. BOR NEDİR? Bor, periyodik tabloda B simgesiyle gösterilen, atom numarası 5, atom ağırlığı 10,81, yoğunluğu 2,84 gr/cm 3,

Detaylı

Kırka Bor İşletme Tesisleri

Kırka Bor İşletme Tesisleri Kırka Bor İşletme Tesisleri Mayıs ayı içerisinde Madencilik Türkiye Dergisi ekibi olarak, Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğüne bağlı Kırka Bor İşletme Tesisleri ne ziyarette bulunduk. Dünyanın ve ülkemizin

Detaylı

BORİK ASİTTEN ÇİNKO BORAT ÜRETİMİ

BORİK ASİTTEN ÇİNKO BORAT ÜRETİMİ BORİK ASİTTEN ÇİNKO BORAT ÜRETİMİ Merve ZAKUT, M.Sadrettin ZEYBEK Hitit Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü, Çorum,19030,sadrettinzeybek@hitit.edu.tr Özet Yapılan çalışma borik

Detaylı

TÜRKİYEDE KİMYA ENDÜSTRİSİ

TÜRKİYEDE KİMYA ENDÜSTRİSİ ALİ UZUN FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENİ TÜRKİYEDE KİMYA ENDÜSTRİSİ Yaşadığınız ortamı incelediğinizde kullandığınız pek çok malzemenin kimya endüstrisi sayesinde üretildiğini görürsünüz. Duvarlarda, kapılarda

Detaylı

Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Günümüzde yapı kimyasalları sektöründe doğan farklı ihtiyaçlar için (yüksek sıcaklık, erken mukavemet, hızlı priz, çatlaksız yapı) farklı çözümler

Detaylı

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 ASİT-BAZ VE ph MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Asitler ve bazlar günlük yaşantımızda sıkça karşılaştığımız kavramlardan biridir.insanlar, her nekadar asetil salisilik asit ve

Detaylı

KIRKLARELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

KIRKLARELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI KIRKLARELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Kırklareli ili Marmara Bölgesinin kuzeybatısında yer almakta olup, Dereköy sınır kapısıyla Türkiye yi Bulgaristan a bağlayan geçiş yollarından birine sahiptir.

Detaylı

MADEN VE MİNERALLER. Hazırlayan Tulay UYANIK 2007. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

MADEN VE MİNERALLER. Hazırlayan Tulay UYANIK 2007. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi MADEN VE MİNERALLER Hazırlayan Tulay UYANIK 2007 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi MADEN VE MİNERALLER HS No:25, 26, 27, 6802 TÜRKİYE DE ÜRETİM Madencilik sektörünün

Detaylı

GENEL KİMYA. 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar

GENEL KİMYA. 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar GENEL KİMYA 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar Kimyasal Türler Doğada bulunan bütün maddeler tanecikli yapıdadır. Maddenin özelliğini gösteren küçük yapı

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

BOR ESASLI SERAMİKLER (BOR NİTRÜR) Savunma Sanayide Borun Kullanımı ÇalıĢtayı 14.06.2011 Savunma Sanayi MüsteĢarlığı ANKARA

BOR ESASLI SERAMİKLER (BOR NİTRÜR) Savunma Sanayide Borun Kullanımı ÇalıĢtayı 14.06.2011 Savunma Sanayi MüsteĢarlığı ANKARA BOR ESASLI SERAMİKLER (BOR NİTRÜR) Savunma Sanayide Borun Kullanımı ÇalıĢtayı 14.06.2011 Savunma Sanayi MüsteĢarlığı ANKARA 250 çeşit bor bileşiği Bor Ürünleri Bor oksit, borik asit ve boratlar Borik asit

Detaylı

TÜRKĠYE ve DÜNYADA BOR

TÜRKĠYE ve DÜNYADA BOR BOR DA DÜNYA LĠDERĠ TÜRKĠYE ve DÜNYADA BOR Muhsin GANĠOĞLU ETĠ MADEN ĠġLETMELERĠ GENEL MÜDÜR YARDIMCISI ve YÖNETĠM KURULU ÜYESĠ Savunma Sanayiinde Borun Kullanımı ÇalıĢtayı, Savunma Sanayi MüsteĢarlığı,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sol-jel Prosesleri Ders Notları

Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sol-jel Prosesleri Ders Notları Alüminyum Alkoksit ve Alümina Üretimi Alüminyum metalinin alkolle reaksiyonu sonucu alkoksit oluşturulması ve bundan elde edilecek jelinde öğütülüp kalsine edildikten sonra alüminaya dönüşmesi beklenmektedir.

Detaylı

Türkiye'deki başlıca önemli madenler

Türkiye'deki başlıca önemli madenler On5yirmi5.com Türkiye'deki başlıca önemli madenler Türkiyedeki başlıca madenler ve çıkarıldığı yerler. Yayın Tarihi : 15 Ekim 2012 Pazartesi (oluşturma : 1/31/2016) 1.DEMİR: Modern sanayinin ana metali

Detaylı

MADEN SEKTÖRÜ/ AKSARAY

MADEN SEKTÖRÜ/ AKSARAY MADEN SEKTÖRÜ/ AKSARAY Ramazan ÖZDEMİR T.C.AHİLER KALKINMA AJANSI AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ İçindekiler 1. MADENCİLİK... 3 1.1. Aksaray ın Maden Potansiyeli... 3 1.2. Aksaray daki Maden Kaynaklarının

Detaylı

ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR

ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR 1. ASİTLER Sulu çözeltilerine Hidrojen İyonu veren maddelere asit denir. Ör 1 HCl : Hidroklorik asit HCl H + + Cl - Ör 2 H 2 SO 4 : Sülfürik asit H 2 SO 4 2H + + SO 4-2 Ör 3 Nitrik

Detaylı

Dünya Bor Mineralleri ve Bileşikleri Üretiminde Türkiye'nin Yeri

Dünya Bor Mineralleri ve Bileşikleri Üretiminde Türkiye'nin Yeri Endüstriyel Hammaddeler Sempozyumu, Köse ve Kail (eds) izmir / Türkiye / 2122 Nisan 1995 Dünya Bor Mineralleri ve Bileşikleri Üretiminde Türkiye'nin Yeri K Poslu Bor Ürünleri Araştırma Dairesi Başkanı,

Detaylı

Termal Sular ve Cildimiz

Termal Sular ve Cildimiz Termal Sular ve Cildimiz Termal su nedir? Termal su, doğal mineral içeriklere ve iyileştirici etkilere sahiptir. Tedavi amaçlı kullanıma uygundur. Birçok karakteristik özelliği sayesinde, sağlık alanında

Detaylı

BOR VE TORYUM MADENLERİ SEKTÖRÜ

BOR VE TORYUM MADENLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖREL ARAŞTIRMALAR BOR VE TORYUM MADENLERİ SEKTÖRÜ Erdal ERTUĞRUL ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ MART 2004 ANKARA ISBN 975-7406 - 34-1 Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. Erdal ERTUĞRUL Kıd. Uzman e-ertugrul@tkb.com.tr

Detaylı

Kireçtaşlarından Çöktürülmüş Kalsiyum Karbonat Üretimi Doç. Dr. Özen KILIÇ

Kireçtaşlarından Çöktürülmüş Kalsiyum Karbonat Üretimi Doç. Dr. Özen KILIÇ Kireçtaşlarından Çöktürülmüş Kalsiyum Karbonat Üretimi Doç. Dr. Özen KILIÇ Ç.Ü. Müh. Mim. Fak. Maden Müh. Bölümü e-posta: zenkilic@cu.edu.tr PCC (ÇKK) NEDİR? PCC (Precipitated Calcium Carbonate), çöktürülmüş

Detaylı

ELEMENTLERİN SEMBOLLERİ VE ATOM

ELEMENTLERİN SEMBOLLERİ VE ATOM ELEMENT VE SEMBOLLERİ SAF MADDE: Kendisinden başka madde bulundurmayan maddelere denir. ELEMENT: İçerisinde tek cins atom bulunduran maddelere denir. Yani elementlerin yapı yaşı atomlardır. BİLEŞİK: En

Detaylı

PROJE RAPORU PROJE ADI ALEV GECİKTİRİCİ VE YÜKSEK SICAKLIĞA DAYANIKLI ÇÖZELTİ ESASLI BOYA HAZIRLANIŞI

PROJE RAPORU PROJE ADI ALEV GECİKTİRİCİ VE YÜKSEK SICAKLIĞA DAYANIKLI ÇÖZELTİ ESASLI BOYA HAZIRLANIŞI TÜBİTAK-BİDEB Kimya Lisans Öğrencileri Kimyagerlik,Kimya öğretmenliği, Kimya mühendisliği Araştırma Projesi Eğitimi Çalıştayı KİMYA-1 ÇALIŞTAY 2010 PROJE RAPORU PROJE ADI ALEV GECİKTİRİCİ VE YÜKSEK SICAKLIĞA

Detaylı

1 SUDA SERTLİK ve CO2 TAYİNİ 1.SUDA SERTLİK TAYİNİ Suyun sertliği kavramı ile kalsiyum (Ca +2 ) ve magnezyum (Mg +2 ) iyonlarının toplamı anlaşılır ve 1 litre suyun içerdiği Ca ve Mg iyonlarının kalsiyum

Detaylı

TOPRAK ANA MADDESİ Top T rak Bilgisi Ders Bilgisi i Peyzaj Mimarlığı aj Prof. Dr Prof.. Dr Günay Erpul kar.edu.

TOPRAK ANA MADDESİ Top T rak Bilgisi Ders Bilgisi i Peyzaj Mimarlığı aj Prof. Dr Prof.. Dr Günay Erpul kar.edu. TOPRAK ANA MADDESİ Toprak Bilgisi Dersi 2011 2012 Peyzaj Mimarlığı Prof. Dr. Günay Erpul erpul@ankara.edu.tr Toprak Ana Maddesi Topraklar, arz kabuğunu oluşturan kayalar, mineraller ve organik maddelerin

Detaylı

BOR GELECEĞİN ELEMENTİ

BOR GELECEĞİN ELEMENTİ BOR GELECEĞİN ELEMENTİ Yıldırım PEHLİVAN * Kimyasal simgesi B olan bor elementinin atom numarası 5, atom ağırlığı 10.82, ergime noktası 2190 ± 20 C, kaynama noktası 2250 C'dir. Yoğunluğu 2,84 gr/cm 3 'tür.

Detaylı

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Erhan ÜNAL 10.03.2010 1 4. ENDÜSTRİYEL PROSESLER 4.1. Genel Çimento Üretimi Kireç Üretimi Kireçtaşı ve Dolomit Kullanımı Soda Külü Üretimi ve Kullanımı

Detaylı

YAPI MALZEMELERİ nde BOR

YAPI MALZEMELERİ nde BOR YAPI MALZEMELERİ nde BOR Yapı malzemeleri sektörü, yarattığı katma değer ve istihdam açısından ülkemiz ekonomisinin lokomotif sektörlerinden biridir. Son yıllarda yenilikçi yaklaşımlar ile yapı malzemeleri

Detaylı

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi BOR MĐNERALLERĐNĐN ENERJĐ KAYNAĞI OLARAK DEĞERLENDĐRĐLMESĐ. Caner DEMĐR. Selçuk Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi BOR MĐNERALLERĐNĐN ENERJĐ KAYNAĞI OLARAK DEĞERLENDĐRĐLMESĐ. Caner DEMĐR. Selçuk Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü ÖZET Yüksek Lisans Tezi BOR MĐNERALLERĐNĐN ENERJĐ KAYNAĞI OLARAK DEĞERLENDĐRĐLMESĐ Caner DEMĐR Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. Nejdet

Detaylı

MADEN VE MİNERALLER. Hazırlayan Tulay UYANIK 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

MADEN VE MİNERALLER. Hazırlayan Tulay UYANIK 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi MADEN VE MİNERALLER Hazırlayan Tulay UYANIK 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi MADEN VE MİNERALLER HS No:25, 26, 27, 6802 TÜRKİYE DE ÜRETİM Madencilik sektörünün

Detaylı

TÜRKĠYE DE BORUN ĠKTĠSADĠ OLARAK DEĞERLENDĠRĠLEBĠLĠRLĠĞĠ VE YASAL DÜZENLEMELER

TÜRKĠYE DE BORUN ĠKTĠSADĠ OLARAK DEĞERLENDĠRĠLEBĠLĠRLĠĞĠ VE YASAL DÜZENLEMELER TÜRKĠYE DE BORUN ĠKTĠSADĠ OLARAK DEĞERLENDĠRĠLEBĠLĠRLĠĞĠ VE YASAL DÜZENLEMELER THE EVALUATION OF BORON AS AN ECONOMIC RESOURCE IN TURKEY AND LEGAL ARRANGEMENTS Yrd. Doç.Dr. Gelengül KOÇASLAN ÖZET Bor,

Detaylı

BAZI ÇİNKO BORATLI BİLEŞİKLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU YÜKSEK LİSANS TEZİ. Ayşe VURAL. DANIŞMAN Yrd.Doç. Dr. Halil GÜLER

BAZI ÇİNKO BORATLI BİLEŞİKLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU YÜKSEK LİSANS TEZİ. Ayşe VURAL. DANIŞMAN Yrd.Doç. Dr. Halil GÜLER T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KİMYA ANABİLİM DALI BAZI ÇİNKO BORATLI BİLEŞİKLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU YÜKSEK LİSANS TEZİ Ayşe VURAL DANIŞMAN Yrd.Doç. Dr. Halil GÜLER ÖZET

Detaylı

Hüseyin Şamil KOÇAK YÜKSEK LİSANS TEZİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ

Hüseyin Şamil KOÇAK YÜKSEK LİSANS TEZİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ KÜTAHYA EMET BORİK ASİT İŞLETMESİ BOR ATIKLARININ ALÇI LEVHA ÜRETİMİNDE KULLANILMASI Hüseyin Şamil KOÇAK YÜKSEK LİSANS TEZİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ŞUBAT 2010 ANKARA

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

Termal analiz esasları;

Termal analiz esasları; Termal analiz esasları; Termal analiz; sıcaklık değişmesine karşı bir katı maddenin fiziksel ve kimyasal reaksiyonlar sonucunda özelliklerindeki değişimlerin ölçülmesi ve yorumlanmasıdır. Sıcaklığa bağlı

Detaylı

Bor Cevheri ve Uygulanan Politikalar

Bor Cevheri ve Uygulanan Politikalar 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü Bor Cevheri ve Uygulanan Politikalar Yazar: Muhittin Ziya GÖZLER BOR CEVHERİ ve UYGULANAN POLİTİKALAR 1455 yılına kadar doğu ve batıda bilim ve teknolojide küçük ama zamanın

Detaylı

BAZI KALSİYUM MİNERAL YE PREPARATLARININ EDTA (ETİLEN DİAMİN TETRA ASET ASİDİ) ÇÖZELTİSİNDEKİ ÇÖZÜNÜRLÜKLERİ

BAZI KALSİYUM MİNERAL YE PREPARATLARININ EDTA (ETİLEN DİAMİN TETRA ASET ASİDİ) ÇÖZELTİSİNDEKİ ÇÖZÜNÜRLÜKLERİ BAZI KALSİYUM MİNERAL YE PREPARATLARININ EDTA (ETİLEN DİAMİN TETRA ASET ASİDİ) ÇÖZELTİSİNDEKİ ÇÖZÜNÜRLÜKLERİ İstanbul Üniversitesi Kimya Fakültesi ÖZET. Bu çalışmalarda, üleksit, kolemanit, pandermit,

Detaylı

Baca Gazındaki CO2 ve SO2 nin Bor Cevherlerinin İşlenmesinde Kullanılması. Prof.Dr.Mehmet ÇOPUR Bursa Teknik Üniversitesi

Baca Gazındaki CO2 ve SO2 nin Bor Cevherlerinin İşlenmesinde Kullanılması. Prof.Dr.Mehmet ÇOPUR Bursa Teknik Üniversitesi Baca Gazındaki CO2 ve SO2 nin Bor Cevherlerinin İşlenmesinde Kullanılması Prof.Dr.Mehmet ÇOPUR Bursa Teknik Üniversitesi BOR; Kökeni Arapça da Buraq ve Farsça da Burah kelimelerinden gelen, simgesi (B)

Detaylı