KALIP İMALAT SEKTÖRÜNÜN TEKNİK SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KALIP İMALAT SEKTÖRÜNÜN TEKNİK SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ"

Transkript

1 KALIP İMALAT SEKTÖRÜNÜN TEKNİK SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Mehmet Emin YURCİ 1 Muzaffer TAMER 2 1 : Prof.,Yıldız Teknik Üniversitesi Makina Fakültesi 2 : Dr. Müh., Pimaş A.Ş., P.K.D. A.Ş., İTÜ Öğretim Görevlisi 1

2 RAPOR İÇERİĞİ ÖZET 1. GİRİŞ 2. SORUNLARIN ANALİZİ 3. KALIP İMALATÇILARI 4. KALIPÇILIK EĞİTİMİ 5. ANKET ÇALIŞMASI 5.1 Anketin Uygulanması 5.2 Anket Sonuçlarının Değerlendirilmesi 5.3 Anket Soruları Görüş ve Değerlendirmeler 6. ZİYARET İZLENİMLERİ VE GENEL DEĞERLENDİRMELER 7. SONUÇLAR 8. ÖNERİLER KAYNAKLAR 2

3 AMAÇ Kalıp imalat sektörünün sorunlarını analiz edebilmek için aslında sektörü tam anlamıyla kapsayabilecek düzeyde ayrıntılı ve uzun vadeli araştırmaların yapılması gerekmektedir. İstanbul Ticaret Odası'nın destek ve öncülüğünde gerçekleştirilen bu araştırma, esasen bir hazırlık çalışması niteliğinde olup; Ana hatlarıyla sorunları ve çözüm önerilerini ortaya koymayı Daha sonraki çalışmalara mesnet teşkil edebilecek bir araştırma sistematiğinin modelini oluşturmayı hedeflemiştir. 3

4 KALIP İMALATÇILARI Araştırmanın başlıca kaynağını oluşturan anket çalışmalarının sonuçlarını verimli bir şekilde değerlendirebilmek için kalıp imalatçıları hitap ettikleri sektörlere göre aşağıdaki şekilde gruplandırılmıştır. Ayrıca, bunlar arasından İTO üyesi olanlarla, ISO Belgesi ile belgelendirilmiş olanlarının dağılımları da yine ayni tabloda gösterilmiştir. a) Sac şekillendirme kalıbı imalatçıları ISO belgeli olanlar b) Plastik kalıbı imalatçıları ISO belgeli olanlar c) Kauçuk kalıbı imalatçıları ISO belgeli olanlar d) Metal enjeksiyon kalıbı imalatçıları ISO belgeli olanlar e) Dövme kalıbı imalatçıları ISO belgeli olanlar f) Cam kalıbı imalatçıları ISO belgeli olanlar g) Sinterleme kalıbı imalatçıları ISO belgeli olanlar Toplam: ISO belgeli olanların toplamı: 130 Adet 45 Adet 71 Adet 21 Adet 58 Adet 28 Adet 39 Adet 14 Adet 25 Adet 16 Adet 7 Adet 1 Adet 6 Adet 2 Adet 336 Adet 127 Adet 4

5 ANKET ÇALIŞMASI Kalıp imalat sektörü ile ilgili bir durum tespitine gidebilmek için her şeyden önce, bu sektörün içinde yaşayan ve sorumluluk taşıyanların bilgi, deneyim ve görüşlerinin alınmasının gerektiği kanısına varılmıştır. Bundan dolayı, sektör dahilinde çalışan ve uzmanlık alanlarına göre çeşitli dallarda faaliyet gösteren kalıp imalatçılarına yöneltilmek üzere sorular hazırlanmıştır. Bu amaçla; Literatür incelemeleri Pratik deneyimler Yaptırılan proje ve tez çalışmaları Kalıplı imalat teknolojileri eğitimlerinden edinilen tecrübeler göz önüne alınarak, bunların özümsendiği başlıca konular ortaya dökülmüş ve daha sonra da bunlardan sorular çıkarılmıştır. Söz konusu anket soruları, sadece durum tespiti yapmayı amaçlayan alışılmış bir araç olmayıp; sektörde gelişim sağlanması için yerine getirilmesi gereken hususların neler olduğu hakkında, tüm sektörü kapsayabilecek bir "asgari müşterekler manzumesi" üzerinde mutabakat sağlamayı da hedeflemektedir. Bunu sağlayabilmek için de, oldukça kısa olan çalışma süresi içinde mümkün olduğu kadar fazla sayıda kuruluşa ulaşılmağa çalışılmıştır. 5

6 KALIPÇILIK EĞİTİMİ Kalıpçılık eğitiminin önemi her fırsatta vurgulanmakla birlikte, bu konu örgün eğitim içinde gereken ölçüde yer alabilmiş değildir. Ankara'da Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi ve Sakarya Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu ile İstanbul, Ankara ve Bursa'daki üç Endüstri Meslek Lisesi'nde "Kalıpçılık Bölümü" bulunmaktadır. Endüstri Meslek Liselerinde yaygın bir şekilde yer alan "Tesviyecilik Programı" ile İstanbul Teknik Üniversitesi'nde Yüksek Lisans, Hacettepe ve Marmara Üniversiteleri'nin Bölüm veya Meslek Yüksek Okulu Programlarında ve İstanbul'daki iki Endüstri Meslek Lisesi ile PAGEV' in kurmakta olduğu özel teknik okulda bulunan "Plastik Programı" ayrıca, Yıldız Teknik Üniversitesi'nin Makine Fakültesi'ndeki "İmalat Teknolojisi Dalı" adı geçen sektöre hizmet eden ve çeşitli düzeylerde teknik eleman yetiştiren en yakın programlar arasında sayılabilir. 6

7 Üniversitelerimizin Makina Mühendisliği Bölümleri'nde konuya ilişkin veya destekleyici mahiyette bazı dersler verilmekte ve CAD/CAM uygulamaları içinde kalıp tasarım ve imalatına da yer verilmekte; merkezler kurulmaktadır. Üniversitelerimizin hemen hepsinde, esasen çeşitli mühendislik disiplinleri ile ilgili eğitim, projelendirme, analizler, imalat ve ölçme amaçlarına yönelik olarak kurulmuş bulunan, küçük veya büyük ölçekli "CAD/CAM Uygulama Merkezleri" bulunmaktadır. Bunların ilki ve en gelişmiş olanı, Ortadoğu Teknik Üniversitesi'nin "BİLTİR" isimli merkezidir. Ayrıca, 3308 Sayılı Çıraklık Yasası'na dayalı olarak açılan Çıraklık Eğitim Merkezleri'nde de, kalıpçılık konusu ile direkt veya endirekt ilgili olan programlar vardır. Örgün eğitim programlarının dışında, Makina Mühendisleri Odası'nın düzenlemekte olduğu "Kalıplı İmalat Teknolojileri" eğitim seminerlerini sayabiliriz. Bu seminerlerde yaşanan tecrübeler bunların yalnız eğitim amaçlı değil; ayni zamanda, kalıplı imalat yapan sanayimiz çalışanlarının çok ihtiyacı olan "ifade birliği"nin sağlanması yönünden de hizmet ettiğini göstermektedir. 7

8 FORMASYON Kalıpçılık eğitiminin gerektiği gibi verilebilmesi için esasen belirli bir formasyona ve teorik altyapıya ihtiyaç vardır. Burada, Makine Mühendisliği eğitiminin hemen hemen tüm temel disiplinlerindeki derslerin alınmış; bilgilerin kullanılabilir olması gerekmektedir. Kalıp, hareketli ve hareketsiz çeşitli elemanların anlamlı, ahenkli ve senkronize bir bütünlük içinde bir araya geldiği ve üzerinde imalatın gerçekleştirildiği çok önemli bir takımdır. İmalatın türüne ve parçanın şekline göre uygulanabilecek bazı kurallar olmakla birlikte; nispeten basitte olsa, aslında her kalıp, benzerlikler gösteren belirli seçim ve belirlemelerle ortaya çıkmaktadır. Bu tercihleri isabetli şekilde yapabilmek için de, takdir edileceği gibi, ilgili disiplinlere tam bir hakimiyet şarttır. Konu etraflıca gözden geçirildiğinde, bu disiplinlerin, aslında düşünülenden çok daha fazla olduğu kolayca görülebilir. 8

9 Örneğin, bir sac parça kalıbının tasarım aşamasından imalatına geçilinceye kadar yaşanan sürece ana hatlarıyla bakıldığında, tasarıma geçiş için iyi bir tasarım yeteneği ve bilgisi ile birlikte, operasyonların sıralanıp hatasız bir şekilde uygulanması için kullanılan sacın şekillendirilmesi ile ilgili malzeme tutumu, seçilen operasyonların karakteristikleri, sonuçları ve bunların ardışık etkileşimleri yönlerinden tam bir hakimiyet sağlamak gerekmektedir. Kalıbı oluşturan kalıp elemanlarının tasarımı için de, yine tasarım ve kalıp bilgisi yanında; bu elemanların fonksiyonlarını tam olarak icra edebilmeleri için zorlanma şekillerine göre dayanım kontrolü, hareketli elemanların kinematiği, malzeme ve ısıl işlem konuları eksiksiz bir şekilde işlenmelidir. Kalıbın verimli bir şekilde işlenebileceği tezgahlar ile üzerine bağlanacağı presi seçebilmek için de, iyi bir tezgah bilgisine ve tecrübesine ihtiyaç vardır. Son aşamalar olan kaplama, alıştırma, deneme ve pilot imalat evreleri de, yine özel bilgi, tecrübe ve hatta el becerisi gerektiren hususlardır. 9

10 Dövme, sinterleme, metal ve plastik enjeksiyon kalıpları ele alındığında, bu kez mekanik zorlamaların yanında ; ısıl ve hatta korozif zorlamaların etkilerini de hesaba katmak gerekmektedir. Metalin veya plastiğin, kalıp içindeki akışını tesadüflere bırakmadan ve iyi bir şekilde planlayabilmek için de akışkanlar mekaniğinin yasaları uygulanacaktır. Ekip çalışmasının, kalıp tasarım ve imalat işinde de önemle, ahenk içinde ve verimli bir şekilde uygulanabilmesi gerekmektedir. Nitekim, yerli olsun yabancı olsun, bu işi iyi yapanların, öncelikle ekip çalışmasında başarılı oldukları ve sınırları çok iyi belirlenmiş bir görev dağılımını yaptıkları ve uyguladıkları görülmüştür. 10

11 ANKETİN UYGULANMASI Elde mevcut olan anket cevaplamaları 41 adettir. Bu cevaplardan, ikisinde firma adı bulunmamaktadır. Bazı firmalar da, bazı sorulara cevap vermek istememişlerdir. Anket çalışmalarının dışında, sektör bazında ülkemizin önde gelen kuruluşları arasında yer alanlar ağırlıklı olmak üzere, 25 işletme ziyaret edilmiştir. Gelen cevaplar arasında, ziyaret edilen kuruluşlardan bir bölümünün anket formlarının bulunmadığını dikkate alacak olursak, elimizdeki toplam cevaplandırma sayısını 51 olarak düşünmemiz gerekmektedir. Hazırlanmış olan bu rapor, yalnızca anket cevaplandırmalarına dayanmamakta; ziyaretlerden edinilen bilgi, gözlem ve görüşler ile yazarların çeşitli şekillerde edinmiş oldukları birikimleri de kapsamaktadır. Gerek anket soruları ve gerekse ziyaretlerin mümkün olduğu kadar ve belirli bir oran dahilinde tüm sektör dallarını kapsamasına çalışılmıştır. 11

12 Hazırlanmış olan bu raporda, ilke olarak kuruluş isimleri verilmemiştir. Ancak, araştırmalarımızın İstanbul, Bursa ve Kocaeli illeri başta olmak üzere, az da olsa diğer illerimize de uzandığını söyleyebiliriz. Raporumuzun satırları arasında da görülebileceği gibi, hem sevindirici gelişmelere ve hem de memleket hayrına gördüğü bir çalışma için eksiğini, noksanını ve olumsuzluklarını büyük bir içtenlikle açıklamaktan çekinmeyen değerli sanayicilerimizin bu davranışlarına tanık oluyor ve bunların her ikisini de büyük bir takdir duygusu ile karşılıyoruz. Bunları, bize emanet edilmiş olan ülke gerçekleri olarak görüyor ve firma isimlerini İTO kayıtlarında saklı tutuyoruz. Eğer, bu rapor vasıtasıyla gerçekçi bir durum tespitine ve yararlı organizasyonlara gidilebilecekse, bundan elde edilecek sonuçta kendilerinin büyük payları olacağına inanmaktayız. 12

13 Anketimize, kendilerine özgü çeşitli gerekçelerle cevap vermemiş olan çok sayıdaki sanayi kuruluşumuzun da bu çalışmaya dolaylı katkılarının olduğuna inanmaktayız. Çünkü bu kuruluşlarımız, yapılan çalışmalar için en azından karşı görüş belirtmemişlerdir. Ayrıca, kendilerinin, İstanbul Ticaret Odası'nın bu etkinliğinden ve söz konusu alanda çalışma yapıldığından haberdar olmaları da ayrı bir kazanç olarak görülmelidir. Bununla birlikte, gerek söz konusu anket ve gerekse bundan sonra planlanacak etkinlikler için katılımda bulunmayanların, ileride sektöre yönelik olarak gerçekleştirebilecek organizasyon ve yönlendirmeler ile ilgili uygulamaları eleştirme hakları da olmayacaktır. Raporun dayandığı araştırma, alışılmış anket uygulamalarının dışında ve kendine özgüdür. Burada, konunun özelliği dolayısıyla sayılara ve yüzdeliklere bakılmadan verilen her görüşün mutlaka ve tek tek değerlendirilmesine gidilmiştir. Dolayısıyla, değerli anket katılımcılarımız, raporda firma isimlerini göremeyecekler ama sıralanan görüş ve yanıtlar arasında kendilerine ait olanları hemen tanıyacaklar ve katkıda bulunmanın hazzını duyacaklardır. 13

14 ANKET SORULARI GÖRÜŞ VE DEĞERLENDİRMELER SEKTÖR DAHİLİNDEKİ ÇEŞİTLİ KALIP İMALATÇILARINA YÖNELTİLMİŞ OLAN BU SORULAR, ANKET ÇALIŞMASI YAPMANIN YANI SIRA; SEKTÖRDE GELİŞİM SAĞLANMASI İÇİN GEREKLİ OLAN HUSUSLARA VE BUNLARI GERÇEKLEŞTİRMENİN YOLLARINA DA DİKKATİ ÇEKMEYİ VE TARTIŞMAYA AÇMAYI AMAÇLAMIŞTIR. 14

15 1. Kaç yıldır kalıp imalatı ile ilgileniyorsunuz? Günümüze kadar hangi sektörler için ve ne tür parça* kalıpları* imal ettiniz? * EK-1ve 2'den yararlanarak size en yakın imalat türünün numarasını belirtiniz. Kalıp imalat sektörünün çeşitli dallarında faaliyet gösteren işletmelerin büyük bir çoğunluğunun uzun yıllar bu işlerde çalıştıkları görülmektedir. Aslında, son yıllarda bu alanda hamle yapan ülkelerin gelişim süreçlerine bakıldığında, tecrübeli sanayi kuruluşlarına sahip olmamıza rağmen yeterince gelişme gösteremeyişimizin tartışılması gerekmektedir. 15

16 EK-1 16

17 17

18 2. İmalatını yapmış olduğunuz bu kalıpların, sizce karakteristik özellikleri nelerdi; alışılmış kalıp tasarım ve imalatına göre fark yaratan nitelikleri var mıydı? İmal edilen kalıplarda fark yaratan nitelik olarak sorulan hususları her bir kalıpçının ne kadar farklı algıladığı kolayca anlaşılabilecektir. Bunlar arasında, zaten yapılması gerekenler ve olağan hale gelmiş uygulamalar olduğu gibi; ileri düzeydeki gelişmelerden bahsedenler de vardır. BU VE DİĞER CEVAPLARDA DEĞİNİLEN HUSUSLAR, HİÇBİR ŞEKİLDE YADIRGAMADIĞIMIZ VE ELEŞTİRMEDİĞİMİZ; ARTILARI, EKSİLERİ KISACA HER ŞEYİ İLE BİZİM OLAN ÜLKE GERÇEKLERİDİR. 18

19 3. İmalatını yapmış olduğunuz kalıpların yarattığı katma değer oranı (kalıptan çıkan parça değeri / kalıba giren malzeme değeri) yaklaşık olarak nedir? Kalıplı imalatta, genelleştirilmiş bir katma değer atışı verebilmek için elbette çok daha ayrıntılı ve kapsamlı bir anket çalışması yapmak gerekmektedir. Üstelik, mevcut katılımcıların önemli bir bölümü de bu soruyu cevaplandırmak istememiştir. Buna rağmen, tespitlerimize göre, sac şekillendirmenin dışındaki dallarda durumun hiç de fena olmadığını söylemek mümkündür. 19

20 4. Kuruluşunuzda, kalıp imalatından önce sistematik bir tasarım prosesi izlenebiliyor mu, bağımsız bir tasarım büronuz var mı ve konu ile ilgili yazılımlar kullanılıyor mu? Verilen cevaplardan, gerek tasarım bürolarının kurulması ve gerekse özel yazılım paketlerinin kullanılması yönlerinden genelde gayet olumlu bir konumda olduğumuz söylenebilir. Tabii, bunların yeterliliği ayrı bir tartışma konusu yapılabilir. Ama muhakkak olan bir şey varsa, bu da, konu ile ilgili gelişmelerin olumlu yönde ilerlediği şeklindedir. 20

21 5. Kalıbın imali için resim istiyor musunuz veya verilen numunelere göre çizdiğiniz resimleri müşteriye onaylatıyor musunuz? Kalıp siparişi alırken, gerekli verilerin gösterildiği standart bir formatınız var mı? Kalıp imalat sanayimizin bu konudaki genel eğilimi, müşteriden resim veya matematik model istemek şeklindedir. Resim çizilmesi halinde ve prototip imalatta, müşteri onayına özel bir önem verilmesi, işçilik kayıplarının ve anlaşmazlıkların daha başlangıçta önüne geçecek olumlu bir davranış biçimidir. Uygulamalarda uluslar arası normlar çerçevesinde hareket edilmesi de, elbette takdir edilecek bir gelişmedir. 21

22 6. Kalıp tasarımına sistematik bir yaklaşımda bulunabilmek için standart veya kendi standardınız olan yöntemleri uyguluyor musunuz? Soru ile ilgili açıklamalardan da anlaşılabileceği gibi, dalı ne olursa olsun, kendi standardı olan tasarım yöntemini uygulamayan kalıpçımız hemen hemen yok gibidir. Bu durumda, ister istemez şu soru akla gelmektedir: Madem ki öyle, neden hala bu araştırmaları yapma gereği duyuyoruz? Gerek anket çalışmalarında ve gerekse ziyaretler esnasında, bu araştırmalar oybirliği ile destek gördüğüne göre, bir yerlerde eksikliklerimiz var demektir. Ziyaretler esnasında, açıklanmaması kaydıyla, çok gelişmiş ve tasarım prosesine tam bir hakimiyeti ifade eden bazı formatlar gösterilmiştir. Ama, acaba bunlar kaç firmamızda uygulanabilmektedir? Bunun çok az olduğunu hemen söylemek mümkündür. 22

23 7. Tasarımda, önceden belirlenen bir koordinat sistemini referans olarak alıp, ölçülendirmeyi ve kontrolleri buna göre yapıyor musunuz? Kalıbın ölçülendirilmesinde ve kontrollerinde, referans alma gereğine hemen hemen tüm kalıpçılar inanmakta ve elinden geldiğince gereğini yapmağa çalışmaktadır. Burada, her birinin kendisine göre tercihleri vardır. Bazıları da, ana sanayinin öngördüğü seçimlere göre hareket etmektedir. Ancak, genel kurallar olarak, kalıbın bağlanması ve montajı, parçaların birbirine bağlanması ve kritik ölçülerin göz önüne alınması vb. hususların dikkate alınmasıyla referans düzlemi belirlemesine gidildiği söylenebilir. 23

24 8. İşlem karakteristiklerini, kalıp resmi üzerinde bir tablo halinde gösteriyor musunuz? (Örneğin, bir sac şekillendirme kalıbında*, kalıp elemanlarının tipleri, standartları ve malzemeleri; kalıp, zımba ve stampaların sertlikleri; sac şeridin boyutlandırılması ile ilgili olarak kenar ve ara payları, adım, kesme ve çekme boşlukları, şekillendirme kademeleri; kullanılacak bağlama elemanlarının standartları; kesme ve şekillendirme kuvvetleri; pres tipi, pres başlığı ayarlanabilirliği, kalıp kapanma yüksekliği, strok ayarı, yedek ve alıştırma presleri, tabla açıklıkları, kurs/dakika, altlık..vb.) *:Diğer kalıp tipleri için de söz konusu karakteristiklerin karşılıklarına göre cevap veriniz Kalıp imalatçılarının her birinin yukarıda sayılmış olan hususları farklı algıladıkları ve sınırlamalar getirdikleri görülmektedir. Bu arada, herhangi bir parçanın teknik resminin anteti üzerinde zaten bulunması gereken standart bilgiler, ayrıcalığı olan özgün kriterler gibi sayılmaktadır. Ancak, diğer konularda da olduğu gibi, bilgilendirme konusuna da bilinçli bir şekilde yaklaşan firmalarımız vardır. 24

25 9. Kalıp imalatına ilişkin birikimlerinizin sonucu olarak, kendi işyeri normlarınızı geliştirebiliyor musunuz? Sanayicilerimizin, kendi işyeri normlarını geliştirebilmeleri için uzun bir imalat deneyimine sahip olmaları gerektiği bilinmektedir. Gelişmiş ülkelerde, geçmişi uzun yıllara dayanan ve birkaç kuşak sanayici yetiştirmiş olan kuruluşların elbette kendi standartları olacaktır. Hatta, sahip oldukları tecrübe ve istatistik veri tabanı sayesinde kendi alanlarının standartlarını yapmaları; takipçilerin de, onların koymuş oldukları norm ve kurallar çerçevesinde çalışmaları doğal karşılanan gerçeklerdendir. Her şeye rağmen, sanayicilerimizin bu yöndeki çabaları, ileride ülkemizin teknolojik birikimine elbette büyük katkılar sağlayacaktır. 25

26 10. İmal edilen kalıbın performansını ne ölçüde sağlayabiliyorsunuz? Önceden belirli bir kalite, verimlilik ve ömür faktörü hedefleyip; bunu garanti altına alabiliyor musunuz? Teslimatı, öngörülen süre içinde gerçekleştirilebiliyor musunuz? Kalıp performansını ve teslimatı önceden garanti altına alma, kalıp imalat sektörümüz için sağlanması en güç olan konulardan birisidir. Çünkü, önceki soruda da söz konusu edildiği gibi, bunlar da yine uzun deneyimlere, makine parkı kapasitesine ve güçlü kadrolara bağlı olan hususlardır. 26

27 11. Kalıp hassasiyeti ve ömrü ile yakından ilgili olan; a) Kalıp boşlukları b) Yüzey pürüzlülükleri c) Kalıp elemanlarının ölçü ve biçim tamlığı, rijitliği d) Kompozit malzemeli imalat (karbür kesici eleman kullanma) vb.faktörleri belirleme ve kullanma hususunda girişimleriniz oldu mu? Laboratuar olanaklarınız var mı? Kalıp boşlukları, yüzey pürüzlülükleri, kalıp elemanlarının ölçü ve biçim tamlığı ile rijitliği, kompozit malzemeli imalat (karbür kesici eleman kullanma) vb. faktörler, bilindiği gibi kalıp hassasiyeti ve ömrü ile yakından ilgili olan hususlardır. Hatta bunlar, üstün nitelikli bir kalıba bu özelliğini kazandıran başlıca faktörler olmaktadır. Belirli bir değerin uygun veya imalatın kaliteli olduğunu saptayabilmek için öncelikle ölçümlerin yapılabilmesi gerekmektedir. ÖLÇMEDİĞİMİZ BİR DEĞERİN İYİ OLDUĞUNU ÖNE SÜRMEK MÜMKÜN DEĞİLDİR. İşte, firmalarımız da bu bilinçle hareket ederek, laboratuar olanaklarına kavuşmağa çalışmakta veya dışarıdan destek almaktadır. Ancak, firmalarımızın bu konudaki beyanlarından daha epeyce mesafe alınması gerektiği kolayca anlaşılmaktadır. 27

28 12. Kalıp imalatı ile direkt veya endirekt ilgili olarak, işletmeniz dahilinde ve haricinde karşılaştığınız başlıca sorunlar nelerdir? Anket soruları içinde çeşitli yönleri ile ve ayrıntılı bir biçimde değinilmiş olan hususlar, kalıp imalat sanayimizin çeşitli sorunlarını topluca dile getirmektedir. Tabii bütün bunlar, aslında tek tek üzerinde durulup tartışılması gereken konulardır. Ancak, çeşitli vesilelerle önceden de dile getirilmiş olan malzeme ve ısıl işlem sorunlarına ağırlıklı bir biçimde değinilmesi dikkat çekmektedir. 28

29 13. Kalıbın kullanımı ile ilgili olarak; a) Uygun pres karakteristiklerinin seçimi b) Kalıbın şekillendirme ekseninin (kuvvetler bileşkesinin tatbik noktası) belirlenmesi c) Kalıp elemanlarının mukavemet kontrollerinin yapılması vb. konulara tam manasıyla dikkat etme imkanı bulabiliyor musunuz? Verilen cevaplara bakıldığında, daha ziyade ilk iki şık için olumlu görüş verildiği görülmektedir. Kalıp elemanlarının mukavemet kontrolleri ile ilgili olan son şık, şekillendirme esnasında bu elemanların rijitliğinin korunmasını amaçlamakta ve kalıp üzerinde yapılması gereken en önemli mühendislik çalışmalarından birisini teşkil etmektedir. Bu analizlerin yapılmaması halinde, elemanlarda elastik ve plastik deformasyonların; hatta kırılmaların meydana gelmesi söz konusudur. 29

30 Özellikle, hassas kesme kalıpları, bileşik kalıplar, ardışık kalıplar vb. hassasiyet derecesinin yüksek olduğu kalıplarda, rijitliği fazla olan kalıp elemanlarının kullanılması gerekmektedir. Söz konusu analizlerin yapılmaması halinde karşılaşılabilecek diğer bir sonuç ise, kalıp elemanlarının kesitlerinin emniyet yönünden gereğinden büyük tutulması ve dolayısıyla ağır ve hantal kalıpların ortaya çıkmasıdır. Otomotiv ana sanayilerine yapılan ziyaretler esnasında, yetkililer, gelişmiş kalıp imalatçılarının kalıp taşıyıcılarını rijitlikten ödün vermeden büyük ölçüde hafifletebildiklerini ifade etmişlerdir. Yine bu soruya verilen cevaplardan, genelde önem verildiği ve uygulandığı anlaşılan ilk iki şıkkın ise, makinanın ve kalıbın dengeli çalıştırılması; moment etkisi altında kalmaması ile ilgili olduğu bilinmektedir. Bunlara dikkat edilmesi demek, şekillendirme hassasiyeti ile kalıp ve makine ömrünün arttırılması demektir. 30

31 14. Hazır kalıp setleri ile standart kalıp elemanlarını kullanıyor musunuz? Ülkemizde imal edilen standart elemanlar hakkındaki görüşleriniz nelerdir; bunların kalıp imalatını hızlandırdığına ve parça kalitesini yükselttiğine inanıyor musunuz? Genelde, standart kalıp setlerinin imalatı hızlandırdığı ve kaliteyi yükselttiği hususlarında genel bir kanı vardır. Ancak, bunların kaliteleri, fiatları ve teslimatı ile ilgili olarak öne sürülen çekinceler de oldukça yaygındır. Firmaların neredeyse tamamına yakınının, kalite başta olmak üzere, hazır setler için çeşitli yönlerden eleştiriler getirmesi bu alanda faaliyet gösterenlere ışık tutacaktır. 31

32 15. Müşteriye, kalıbın prese bağlanması için ekteki örneklere* benzeyen bir talimatname veriyor musunuz? *: EK-3'ten yararlanarak size en yakın bağlantı türünün numarasını belirtiniz. Kalıp imalatçılarımızın, kalıbın prese bağlanması için talimatname hazırlanmasını pek önemsemedikleri anlaşılmaktadır. Ancak, imal edilen kalıp kendi işletmelerinde kullanılmış olsa bile, bu konuda açık bir yazılı talimatın bulunması elbette kolaylık sağlayacak, yanlış anlaşılmaları ve muhtemel kazaları önleyecek; ayrıca uluslar arası normlara uygun bir davranış biçimi olacaktır. 32

33 EK-3 1. Pres kapasitesinin (tonaj), hesaplanan kesme kuvvetini aştığından emin olunmalıdır. 2. Presin, özellikle kavramaları da dahil olmak üzere yağlanması gerekmektedir. 3. Pres tablası ile başlığının (koç) yağları temizlenmelidir. 4. Kılavuzlama (Plaka veya sütun kılavuz) olduğu takdirde, pres başlığının kayıtlar içinde çok sıkı hareket etmesine gerek yoktur. Bu aşamada strok ayarı yapılmalıdır. 33

34 5. Kesma kalıbı, presin tablasına yerleştirilmeli ve kesilen parçaların serbestçe düşüp düşmeyeceği incelenmelidir. 6. Strokun alt ölü noktasında, kalıbın önüne, arkasına, sağına ve soluna plastik çekiçle hafifçe vurulmak suretiyle yanlış oturmalara mani olunmalıdır. 7. Kalıp, pres tablasına kuvvetli pabuçlarla çektirilmek suretiyle iyice tespit edilmeli; mapa da pres başlığına bağlanmalıdır. Mapa nın yeri, kalıbın ağırlık merkezidir (kuvvetler bileşkesinin tatbik noktası) ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. 8. Kalınlıkları 2.5 mm. den az olan saclarda, zımbaların kalıba 2 veya 3 parça kalınlığı kalacak şekilde girmesi gerekmektedir. Kesme boşlukları da buna göre düzenlenmeli veya konik işlenmiş kesme boşlukları tercih edilmelidir. 34

35 9. Pres başlığı üst ölü noktada iken, zımbalar kılavuz plakasına en azından 5 mm. girmiş şekilde strok ayarı yapılmalıdır. 10. Pres el ile birkaç kez indirilip kaldırılarak, boş kurslar yaptırılmalıdır. 11. Deneme kesimleri aşamasında, elde edilen paçalar üzerinde ölçü ve çapak kontrolleri yapılmalıdır. 12. Tüm cıvatalar son kez sıkılarak kontrol edilmelidir. 35

36 16. Kalıp tasarımında, genel olarak aşağıdaki dört ayrı etabı izliyor musunuz veya kuruluşunuza özgü yöntemleriniz var mı? a) Veri toplama b) Kalıp tipinin ve çalışma prensibinin belirlenmesi c) Kalıp karakteristiklerinin incelenmesi Örneğin, plastik enjeksiyon kalıbı* için plastiğin kalıp içindeki akışı, kalıbın ısı alışverişi (ısıtma-soğutma), kalıp elemanlarının mukavemet kontrolları (rijitlik) vb. d) Kalıbın imalat resimleri ve dökümantasyonunun hazırlanması * :Diğer kalıp tipleri için de söz konusu karakteristiklerin karşılıklarına göre cevap veriniz. Aslında, bu ve benzeri sorular için verilen cevaplara bakıldığında, sanayimizin can alıcı ve en önemli konularından birisini teşkil eden kalıplı imalat teknolojisinde, firmalarımızın düzeylerinin ne olduğunu gerçekçi bir biçimde görmenin mümkün olabileceği anlaşılmaktadır. Tasarım konusuna sistematik bir yaklaşımda bulunmak gerekmektedir. Sayıca az olan büyük kalıp imalatçılarımızda buna uyulmakta; hatta tatbikatta kendilerinin geliştirmiş oldukları standart uygulama ve formatlara da yer verilmektedir. Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılabileceği gibi, bunu kısmen gerçekleştirebilenler çoğunluktadır. Bu firmalarımızın da, tasarım konusunda gelişme sağlayabilmek için çabalarını sürdürdükleri anlaşılmaktadır. Sayıları az da olsa, söz konusu tasarım sürecini hiç uygulayamayanlar da bulunmaktadır. 36

37 17. Kalıp imalatında, gelişmiş ve özel teknikler (örneğin, plastik enjeksiyon kalıplarında, sıcak yolluk, gaz enjeksiyon, robotik destek; genelde, yüksek hızlı pres, hassas ve yüksek hızlı sürücüler, elektronik kontrol vb.) kullanabiliyor musunuz? Kalıp imalatında gelişmiş ve özel teknikler kullanmak için sadece istekli olmak yetmemektedir. Bilindiği üzere, ayni zamanda buna ihtiyaç olması ve maliyetlerinin karşılanabilmesi gerekmektedir. Ancak, bu yönde sıralanmış olan istek ve hedeflere bakıldığında, bazı olağan uygulamaların da dahil edildiği görülmektedir. Bununla birlikte, aralarında dikkati çeken özel uygulamalar da vardır. 37

38 18. Kuruluşunuzda Ar-Ge çalışmaları yapılıyor mu; ayrı bir Ar- Ge biriminiz veya görevliniz var mı? şimdiye kadar teklif edilen ve sonuçlandırılan TİDEB, KOSGEB veya Üniversite işbirliğine dönük Ar-Ge projeleriniz oldu mu? Soru ile ilgili olarak verilmiş olan bilgiler ve ek açıklamalar, böylesine önemli bir konuda kalıp imalat sanayimizin yetersizliğini göstermektedir. Üniversite işbirliği ve TÜBİTAK/TİDEB ve KOSGEB Projeleri hiç yok gibidir. Kalıp İmalat Sanayii gibi araştırmanın en yoğun bir şekilde yaşanması gereken bir ortamda, bu iş için kurulmuş olan kuruluşlara hiç müracaat edilmemesinin nedenleri iyi araştırılmalıdır. 38

39 Halbuki yukarıda görüldüğü üzere, tüm firmaların Ar-Ge konusunda girişimleri veya en azından niyetleri vardır. Ama her nedense, bunu bu ülkenin araştırma için kurulmuş olan kuruluşları olmadan ve onları dışlayarak yapmağa çalışmaktadırlar. Yalnız kalıp imalat sanayii yönünden değil; belki de tüm sanayimiz bakımından, bunun nedenleri tam olarak açıklanıp konunun üzerine gidilmediği takdirde, herhangi bir ilerleme kaydetmek mümkün değildir. Ülkemiz için teknopark ve bilim vadileri vb. çok büyük yatırımlardan söz edilmekte; planlamaları yapılmaktadır. Bunların sağlayacağı gelişmeler hiçbir şekilde inkar edilemez. Ancak bu gelişmelerin sağlanabilmesi ve bunca yatırımın heba edilmemesi için, tıpkı öncekiler gibi, onların da önce kapılarından içeri girilmesi gerekecektir! 39

40 19. Kalıp imalatını etkileyen dış faktörlerden, malzeme seçimi, ısıl işlem ve kaplama uygulamaları yönlerinden sorunlarınız var mıdır? Açıklamalardan da kolayca anlaşılacağı üzere, malzeme ve ısıl işlem konularında hemen hemen tüm sektörün üzerinde birleştiği; yoğun bir şekilde yaşanan sorunlar vardır. Hatta, işletmenin yaşamakta olduğu genel sorunların sorulduğu 12. Soruya verilen cevaplarda da, yine büyük ölçüde malzeme ve ısıl işlem sorunları yer almıştır. Çeşitli vesilelerle dile getirilmiş olan malzeme ve ısıl işlem sorunlarına ağırlıklı bir biçimde değinilmesi dikkati çekmektedir. Yerine göre, malzemeden çok daha fazla para ödenen ısıl işlemden (örneğin, herhangi bir kalıbın malzemesine 2 milyar TL ödenirken, ısıl işlem için 3 milyar TL sarf ediliyor.) gerekli randımanın alınamayışının üzerinde özellikle durulması gerekmektedir. Kalıp imalat sektörü ile malzeme ve ısıl işlem sektörünün bir araya getirileceği bir panel veya koordinasyon toplantısından ülke sanayiinin önemli kazançları olacaktır. 40

41 20. İşletmenizde çalışan toplam personel adedi nedir, bunlardan kaçı kalıp tasarım ve imalatı ile ilgilidir? Kalıp tasarım ve imalatı ile ilgili olan kaç mühendisiniz vardır? Toplam personel adedi: Kalıp tasarım ve imalatı ile ilgili olanların sayısı: Kalıp tasarım ve imalatı ile ilgili olan mühendis sayısı: Bu rakamlar üzerinde yorumda bulunabilmek ve kalıp imalat sanayiindeki istihdam politikasını şekillendiren genelleştirilmiş oranlar verebilmek mümkün değildir. Ülkemizde, bu sektör ile ilgili olarak bilinçli bir istihdam politikasının takip edilmediğini söylemekte bir sonuç olarak sayılabilir. Sayıları az da olsa, genelde kabul gören istihdam normlarına yaklaşan birkaç örnek dikkati çekmektedir. 41

42 Verilen istihdam rakamları üzerinde genelde dikkati çeken husus, kalıp imalatı ile ilgilenenlerin, toplam personel sayısına oranının büyük bir çoğunlukla çok düşük kalışıdır. Buradan, söz konusu işletmelerin kuruluşları esnasında, aslında kalıp imalatının amaçlanmadığını söyleyebiliriz. Takdir edileceği gibi, ülke sanayii yönünden firmanın kuruluş amacı çok önemlidir. Sektörde çalışan firmaların hemen hemen tümü, ekonomik gerekçelerle parça imalatına yönelmektedir. Dolayısıyla, siparişini aldığı parçaların kalıpları ile ilgili sorunları çözdüğü andan itibaren, firmanın bu konudaki çalışma ve araştırmalarına tekrar başlayabilmesi için yeni problemlerin çıkmasını; yani yeni parça siparişlerinin gelmesini beklemesi doğal bir davranış tarzı olmaktadır. 42

43 Belki, ara dönemleri iyi değerlendirdiklerini ve hazırlık yaptıklarını söyleyenler çıkabilir. Bu, takdir edilecek bir davranış olarak görülmelidir. Ancak bu araştırmaların, hiçbir zaman için kuruluş amacı ve imalatı sadece kalıp olan bir firmanın araştırmalarının yerini tutamayacağı da kabul edilmelidir. Üstelik, kendileri, bir taraftan ve hatta öncelikli olarak seri imalatlarını takip etmek zorundadır. Ne var ki, bu durum ülke sanayimizin bir gerçeğidir. Başka vesilelerle de dile getirildiği gibi, bugün kalıp imalat sektörünün gelişmesindeki en büyük engellerden birisi, parça imalat sayılarının küçük oluşudur. 43

KALlP imalat SEKTÖRÜNÜN TEKNiK SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERiLERi

KALlP imalat SEKTÖRÜNÜN TEKNiK SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERiLERi istanbul TiCARET ODASI YAYlN NO : 2002-24 KALlP imalat SEKTÖRÜNÜN TEKNiK SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERiLERi Prof. Mehmet Emin YURCi o r. Muzaffer TAMER istanbul 2002 Bu eserin tüm telif hakları istanbul Ticaret

Detaylı

AĞAÇ İŞLERİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSİ

AĞAÇ İŞLERİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSİ TANIM Ahşap veya ahşap kökenli malzemelerin, istenilen kalite standardında, belirlenen sürede, en düşük maliyetle üretilebilmesi için üretim sistemini tasarlayan, projelendiren, üretim sürecini denetleyen

Detaylı

SANAL ÖLÇME UYGULAMASI

SANAL ÖLÇME UYGULAMASI TMMOB Makina Mühendisleri Odası 11. Otomotiv Sempozyumu 8-9 Mayıs 2009 SANAL ÖLÇME UYGULAMASI Özet Uygulamanın temel amacı Otomotiv sac kalıpçılığında, kalıptan elde edilen parçanın kalite seviyesinin

Detaylı

PLASTİK KALIP TEKNİSYENİ

PLASTİK KALIP TEKNİSYENİ TANIM Plastik kalıplarının çizimlerini yaparak tasarımını ve üretimini gerçekleştirir. Gerekli şartlar sağlandığında atölyede kalıp üretimini yapan bilgisayarlı tezgâhlarda üretim programını hazırlayan

Detaylı

ENDÜSTRİYEL KALIP TEKNİSYENİ

ENDÜSTRİYEL KALIP TEKNİSYENİ TANIM Metal veya metal olmayan makine parçalarının istenilen ölçülerde en az malzeme, insan gücü ve takım tezgâhları (presler, enjeksiyon makineleri vb.) yardımıyla, en kısa sürede üretilebilmesini sağlayan

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ ENDÜSTRİYEL MODELLEMECİ/MODELCİ

BİLGİSAYAR DESTEKLİ ENDÜSTRİYEL MODELLEMECİ/MODELCİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ ENDÜSTRİYEL MODELLEMECİ/MODELCİ TANIM Model oluşturmak üzere döküm yolu ile elde edilmesi gereken makine parçalarının, kalıplama tekniklerine ve döküm esaslarına uygun olarak ağaç,

Detaylı

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği 3. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu 21-23 Ekim 2011, Çanakkale Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği Aslı

Detaylı

ANKARA PROFESYONEL MAKİNA KALIP PLASTİK YAPI EĞİTİM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

ANKARA PROFESYONEL MAKİNA KALIP PLASTİK YAPI EĞİTİM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ANKARA PROFESYONEL MAKİNA KALIP PLASTİK YAPI EĞİTİM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ANKARA PROFESYONEL MAKİNA KALIP PLASTİK YAPI EĞİTİM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ HAKKIMIZDA ANKARA PROFESYONEL

Detaylı

OKULUMUZ ALANLARI. - Teknik Lise ve Endüstri Meslek Lisesi Programlarına kayıtlı öğrencilerimiz,

OKULUMUZ ALANLARI. - Teknik Lise ve Endüstri Meslek Lisesi Programlarına kayıtlı öğrencilerimiz, OKULUMUZ ALANLARI 2013-2014 eğitim öğretim yılında açılması sebebiyle okulumuzda, sadece 9. sınıf öğrencileri bulunmakta olup, bu yıl için meslek alanlarında eğitim öğretim yapılamamaktadır. 2014-2015

Detaylı

DENİZLİ SANAYİ ODASI ÜYELERİNE TANITIMI ALT YÜKLENİCİLERDEN BEKLENTİLERİN. Dr. Nevzat ÇAĞLAYAN Tedarik Direktörü 28 MAYIS 2012 DENİZLİ

DENİZLİ SANAYİ ODASI ÜYELERİNE TANITIMI ALT YÜKLENİCİLERDEN BEKLENTİLERİN. Dr. Nevzat ÇAĞLAYAN Tedarik Direktörü 28 MAYIS 2012 DENİZLİ ROKETSAN IN DENİZLİ SANAYİ ODASI ÜYELERİNE TANITIMI VE ALT YÜKLENİCİLERDEN BEKLENTİLERİN SUNULMASI Dr. Nevzat ÇAĞLAYAN Tedarik Direktörü 28 MAYIS 2012 DENİZLİ 1/15 ROKETSAN GENEL TANITIMI ROKETSAN, Türkiye'deki

Detaylı

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

MERHABA. Techlife size teknolojiyi kullanırken hayatınızda sevdiklerinizle daha fazla vakit geçirme fırsatını yakalamakta katkıda bulunmak istiyor.

MERHABA. Techlife size teknolojiyi kullanırken hayatınızda sevdiklerinizle daha fazla vakit geçirme fırsatını yakalamakta katkıda bulunmak istiyor. İÇİNDEKİLER MERHABA ŞİRKET TANIMI BİLGİSAYAR DONANIM YAZILIM İNTERNET HİZMETLERİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DANIŞMANLIK TEKNİK SERVİS SINAV DEĞERLENDİRMELERİ ÇÖZÜM ORTAKLARI REFERANSLAR MERHABA Eğitim sektörüne

Detaylı

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

TEK NOKTA EĞİTİMLERİ

TEK NOKTA EĞİTİMLERİ Sürekli gelişim için TEK NOKTA EĞİTİMLERİ İSMAİL HAKKI KAVURMACI MAKİNA YÜKSEK MÜHENDİSİ Yönetim Danışmanı www. kavurmaci.net info@kavurmaci.net 1 Pratik ancak etkin bir yöntem olması nedeni ile tek nokta

Detaylı

BOZDAĞ ENDÜSTRİYEL ÜRÜNLER VE DIŞ TİCARET LTD. ŞTİ.

BOZDAĞ ENDÜSTRİYEL ÜRÜNLER VE DIŞ TİCARET LTD. ŞTİ. Firma Tanıtımı BOZDAĞ ENDÜSTRİYEL ÜRÜNLER VE DIŞ TİCARET LTD. ŞTİ. Adres: Telefon: 0232 479 58 10 Faks: 0232 479 25 85 E-Posta: info@bozdagendustri.com Otomotiv sektöründeki güçlü tedarikçiniz. Bozdağ

Detaylı

MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI

MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI 2013-2014 Bahar Yarıyılı Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mekatronik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Egemen Avcu Makine Bir veya birçok fonksiyonu (güç iletme,

Detaylı

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU Şekil 1 Kırşehir Sanayi Rekabetçilik Eksenleri İş Yapma Düzeyi Yenilikçilik potansiyeli Girişimcilik Düzeyi Teşviklerden yararlanma

Detaylı

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ ALANI ANKARA 2007 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ -13 ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ

Detaylı

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI 2014 İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI Açıklama Staj yapılan işletmelerde

Detaylı

T.C ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİYEL TASARIM MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİYEL TASARIM MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİYEL TASARIM MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1 ENDÜSTRİYEL TASARIM MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ STAJ UYGULAMA ESASLARI 2 AMAÇ: Staj uygulaması, öğrencilerin öğrenimleri

Detaylı

Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler

Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler www.faktorgrup.com İşlerinizde Profesyonel Çözümler Değerli yöneticiler, Bildiğiniz gibi, içinde yaşadığımız yüzyılda modern işletmecilik kavramı beraberinde

Detaylı

ALIŞILMAMIŞ ÜRETİM YÖNTEMLERİ

ALIŞILMAMIŞ ÜRETİM YÖNTEMLERİ ALIŞILMAMIŞ ÜRETİM YÖNTEMLERİ Prof. Dr. Akgün ALSARAN Bu notların teorik kısmı Prof. Dr. Abdulkadir ERDEM in bir makalesinden alıntıdır. Üretim Yöntemleri 1. Döküm 2. Malzeme işleme (talaşlı) a. Alışılmış

Detaylı

ELEKTRİK -ELEKTRONİK MÜHENDİSİ

ELEKTRİK -ELEKTRONİK MÜHENDİSİ ELEKTRİK -ELEKTRONİK MÜHENDİSİ TANIM Elektrik enerjisi üretme, iletme, dağıtma sistemleri ile her türlü elektronik alet ve iletişim sistemlerinin projelerinin yapılması, geliştirilmesi, kullanılması ve

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BAKIM ONARIMTEKNİSYENİ/ ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK TEKNİSYENİ

ENDÜSTRİYEL BAKIM ONARIMTEKNİSYENİ/ ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK TEKNİSYENİ TANIM Fabrika, atölye vb. işletmelerdeki endüstriyel elektronik sistemlerin tesis, bakım ve onarımını kendi başına ve belirli bir süre içerisinde yapma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir A- GÖREVLER

Detaylı

MÜHENDİSLİK EĞİTİMLERİNDE ÖLÇÜMBİLİM VE KALİBRASYON KONULARINDAKİ MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ

MÜHENDİSLİK EĞİTİMLERİNDE ÖLÇÜMBİLİM VE KALİBRASYON KONULARINDAKİ MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ 253 MÜHENDİSLİK EĞİTİMLERİNDE ÖLÇÜMBİLİM VE KALİBRASYON KONULARINDAKİ MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ Özge ALTUN ÖZET Ülkemizde gelişen teknoloji ve ileri seviye mühendislik uygulamalarının artmasıyla

Detaylı

UÇAK MÜHENDİSİ TANIM A- GÖREVLER

UÇAK MÜHENDİSİ TANIM A- GÖREVLER TANIM Uçak mühendisi, uçakların tasarlanması ve yapım projelerinin hazırlanması, üretilmesi, geliştirilmesi, bakım-onarımı ve işletilmesi konularında çalışan kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ

Detaylı

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü. Polimer Nedir?

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü. Polimer Nedir? Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü Polimer Nedir? Monomer olarak adlandırılan basit moleküllerin kimyasal bağlarla bağlanması sonucu oluşan yüksek molekül ağırlıklı maddelerdir.

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 29

ÖĞRENME FAALİYETİ 29 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ 29 MAKİNE TEKNOLOJİSİ ALANI Bu faaliyet sonucunda, makine teknolojisi alanı altında yer alan meslekleri tanıyabileceksiniz. A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ Teknolojinin gelişmesi

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSİ. Bir makine mühendisi üç ana işlevi üstlenir; - Tasarlama - Üretim yönetimlerini geliştirme - Üretimi planlama ve uygulama

MAKİNE MÜHENDİSİ. Bir makine mühendisi üç ana işlevi üstlenir; - Tasarlama - Üretim yönetimlerini geliştirme - Üretimi planlama ve uygulama TANIM Her türlü mekanik sistemin, makinenin, makine elemanlarının belirli kriterler çerçevesinde tasarımını yapan, geliştiren, üretimini planlayan, üretim teknolojilerini geliştiren, sistemler arası ilişki

Detaylı

F.Ü. TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ADLİ BİLİŞİM MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

F.Ü. TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ADLİ BİLİŞİM MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Soru 1. Adli Bilişim Mühendisliği nedir? Cevap1: Günümüz dünyasında internetin yaygınlaşması, kişisel bilgisayarlarla akıllı cihazların kullanım oranının artması ve kişisel bilgilerin sayısal ortamlarda

Detaylı

Kalıp Tasarım Çalışmaları

Kalıp Tasarım Çalışmaları Bursa Nilüfer Atatürk Anadolu ve Endüstri Meslek Lisesi Makine Teknolojisi Alanı Endüstriyel Kalıp Dalı Sac Metal Kalıpları ve Hacim Kalıpları Dersi Kalıp Tasarım Çalışmaları SAC KALIP TASARIM - 1 1 -

Detaylı

TRS METAL MAKİNA PLASTİK KALIP İMALAT SAN. TİC. LTD. ŞTİ.

TRS METAL MAKİNA PLASTİK KALIP İMALAT SAN. TİC. LTD. ŞTİ. TRS METAL MAKİNA PLASTİK KALIP İMALAT SAN. TİC. LTD. ŞTİ. Kuruluş; TRS İleri Tasarım ve İmalat Teknolojileri, Ankara İvedik Organize Sanayi Bölgesi, Aydın Plastikçiler Sanayi Sitesi nde tamamı kapalı olan

Detaylı

PETROL VE DOĞALGAZ MÜHENDİSİ

PETROL VE DOĞALGAZ MÜHENDİSİ TANIM Petrol ve doğalgazın bulunması, çıkarılması, depolanması ve nakledilmesi ile uğraşan ve bu konuda araştırmalar yapan kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN - Petrol ve doğalgazın

Detaylı

YAPI LABORATUVARI TEKNİSYENİ

YAPI LABORATUVARI TEKNİSYENİ TANIM Yapının inşaası süresince, inşaata ait agrega, çimento, alt yapı, beton ve zemin deney ve uygunluk kontrollerini laboratuvar ortamında inşaat mühendisi ve inşaat teknikeri gözetimi altında yapan

Detaylı

Güneş Enerjisi nde Lider

Güneş Enerjisi nde Lider Güneş Enerjisi nde Lider GO Enerji, 2003 yılından itibaren, Güneş enerjisinden elektrik üretimi teknolojilerinde uzmanlaşmış ekibiyle faaliyet göstermektedir. Kendi markaları ile ABD den Avustralya ya

Detaylı

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar.

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar. SAĞLIK ARAŞTIRMALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANLIKLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönerge, Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını, görevlerini, yetkilerini ve

Detaylı

PRES BESLEME SİSTEMLERİ

PRES BESLEME SİSTEMLERİ PRES BESLEME SİSTEMLERİ ADRES Esenşehir Mah.Muradiye Sok. No:56/A ümraniye- istanbul TEL: (0216) 540 67 06 Faks: (0216) 540 67 07 TEL: (0535) 434 44 96 TEL: (0532) 223 74 55 pressline@outlook.com PRESSline

Detaylı

Değerli Meslektaşlarım;

Değerli Meslektaşlarım; KAPAK Değerli Meslektaşlarım; Türkiye nin en önemli hammadde kaynaklarından biri olan orman ve orman ürünlerini hayatımıza kazandıran Orman Endüstri Mühendisleri bu projede bölümünü, mesleğini ve derneğini

Detaylı

İKLİM. KALIP ve İMALAT

İKLİM. KALIP ve İMALAT İKLİM KALIP ve İMALAT İKLİM Kalıp ve İmalat, uzman teknik kadro ve üstün kalite anlayışı ile otomotiv ve beyaz eşya sanayisi başta olmak üzere diğer sanayilere destek veren, sürekli ve kaliteli hizmet

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 13 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak

Detaylı

MAKİNE TEKNOLOJİSİ ALANI

MAKİNE TEKNOLOJİSİ ALANI MAKİNE TEKNOLOJİSİ ALANI Alanımız 2013-2014 Eğitim Öğretim yılında; 52 öğrenci ile Eğitim-Öğretim faaliyetinebaşlamıştır. Makine Teknolojisi Alanı Endüstri Meslek Lisesi bünyesinde faaliyetine devam etmektedir.

Detaylı

TÜRKİYE DE MÜHENDİSLERİ N SORUNLARI VE MÜHENDİS

TÜRKİYE DE MÜHENDİSLERİ N SORUNLARI VE MÜHENDİS TÜRKİYE DE MÜHENDİSLERİ N SORUNLARI VE MÜHENDİS OLMAK Türkiye de Mühendis Olmanın Zorluklarını 4 Evrede İncelemek Yerinde Olacaktır. Bunları; İlköğretim ve Lise eğitimi evresi. ÖSS evresi. Lisans eğitimi

Detaylı

Makine Mühendisliği Bölümü

Makine Mühendisliği Bölümü Makine Mühendisliği Bölümü Neden Makine Mühendisliği Teknolojiyi kullanan, teknoloji üreten ve teknolojiye yön veren, toplum yararına bilimsel bilgi sağlayan günümüz ve yarınların problemlerine çözüm arayan

Detaylı

ENDÜSTRİYEL KONTROL TEKNİSYENİ/ KONTROL VE ENSTRÜMANTASYON TEKNOLOJİSİ TEKNİSYENİ

ENDÜSTRİYEL KONTROL TEKNİSYENİ/ KONTROL VE ENSTRÜMANTASYON TEKNOLOJİSİ TEKNİSYENİ TANIM Endüstriyel üretimdeki işlemlerin kontrolü (mamulün üretim sürecinin ölçümü) amacıyla otomatik ve bilgisayarlı kontrol sistemlerini kullanan, bakımını yapan, bozulanları onaran ve çalışmalarını sağlayan

Detaylı

GÖLCÜK MESLEK YÜKSEK OKULU 7. DÖNEM ÖĞRENCİLERİ KOCAELİ FABRİKAMIZDA BECERİ EĞİTİMİNE BAŞLADI Sabahattin Gücin Eğitim Uzmanı İnsan Kaynakları Direktörlüğü 2001 yılında Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. ile Kocaeli

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ MESLEK ELEMANI

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ MESLEK ELEMANI TANIM Görev yaptığı kurum ya da işletmede çalışanların niteliklerine uygun görevlere atanması ve çalışma isteklerinin artırılması konularında insan kaynakları uzmanı veya personel müdürüne bağlı olarak

Detaylı

ACP Yapı Elemanları Şirket Müdürü Erhan Karabağ

ACP Yapı Elemanları Şirket Müdürü Erhan Karabağ ACP Yapı Elemanları Şirket Müdürü Erhan Karabağ ACP Yapı Elemanları Şirket Müdürü Erhan Karabağ dan, Röportaj Konumuz Olan 2014 Yılı Değerlendirmeleri ve 2015 Yılı Hedefleriyle İlgili Bilgiler Aldık. Firmanız

Detaylı

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Şubat 2010 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. DÜNYA TAKIM TEZGAHLARI SEKTÖRÜ... 3 2.1. Dünya Takım Tezgâhları İhracatı... 3 2.2. Dünya Takım Tezgâhları

Detaylı

YORKA DÖKÜMHANE OTOMASYONU

YORKA DÖKÜMHANE OTOMASYONU YORKA DÖKÜMHANE OTOMASYONU Yorka Bilgisayar Yazılım Dan.Hiz.San.Tic.LTD.ŞTİ. Fakülte Cad. No:24 DENİZLİ 0(258) 211 66 33 211 66 43 FAX:0(258) 211 66 20 http://www.yorkayazilim.com e-mail:yorka@yorkayazilim.com

Detaylı

TÜBİDER Voc-Test Mesleki Sınav ve Belgelendirme Merkezi. Bilişim Sektörü Çalışan Ücretleri Araştırması ve Sonuçları

TÜBİDER Voc-Test Mesleki Sınav ve Belgelendirme Merkezi. Bilişim Sektörü Çalışan Ücretleri Araştırması ve Sonuçları Bilişim Sektörü Çalışan Ücretleri Araştırması ve Sonuçları Dünyanın karmaşıklığı ve eğitimde çoklu disiplin yaklaşımı, günümüzde gençlerin başarılı olabilmek için daha fazlasını bilmeye ve daha fazlasını

Detaylı

Her işin başında. Başarınız için kesin sonuçlar.

Her işin başında. Başarınız için kesin sonuçlar. Her işin başında Başarınız için kesin sonuçlar. Aletlerimize çok yatırım yapıyoruz. Her işletme, rekabetin karşısında ayakta durabilmesi için özel görevleri yerine getirmelidir. Bu da sadece uygun aletler

Detaylı

Makine, Resim ve Konstrüksiyon teknikerleri imalat yapan hemen hemen her sektörde iş bulabilmektedir. Belli başlı sektörler aşağıda belirtilmiştir.

Makine, Resim ve Konstrüksiyon teknikerleri imalat yapan hemen hemen her sektörde iş bulabilmektedir. Belli başlı sektörler aşağıda belirtilmiştir. Bölüm: Makine ve Metal Teknolojileri Program: Makine, Resim ve Konstrüksiyon Programın Tanıtımı: Okulumuz Makine, Resim ve Konstrüksiyon Programı 1980 1981 Eğitim Öğretim yılında açılmıştır. 4702 sayılı

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM TEKNİKERİ

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM TEKNİKERİ TANIM Fabrika ve işletmelerin araştırma ve geliştirme birimlerinde mühendisin gözetimi altında ile bilgisayarla model tasarımı ve çizimi yapan kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN - Yeni

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ 1.Giriş Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı Kamu idarelerinin mali yönetimini düzenleyen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu 10.12.2003

Detaylı

UÇAK,HAVACILIK,UZAY MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİNİN DURUM DEĞERLENDİRMESİ

UÇAK,HAVACILIK,UZAY MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİNİN DURUM DEĞERLENDİRMESİ TMMOB Makina Mühendisleri Odası I. Ulusal Uçak Havacılık ve Uzay Mühendisliği Kurultayı 12 Mayıs 2001 Eskişehir-Türkiye UÇAK,HAVACILIK,UZAY MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİNİN DURUM DEĞERLENDİRMESİ Mehmet Nazım

Detaylı

AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU

AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU Eylül 2006 İÇİNDEKİLER Önsöz...3 TÜBİTAK Ar-Ge Anketi Soruları Analizi...4 1. Genel Bilgiler İle İlgili Sorular...4 2. Proje Sunum ve Destekler İle İlgili Sorular...12 3. Üniversite

Detaylı

YEKTAMAK Makine ve Mühendislik; YEKTAMAK müşterilerinin ihtiyaçlarının belirlenmesinden projenin teslim edilmesine kadar olan süreçte;

YEKTAMAK Makine ve Mühendislik; YEKTAMAK müşterilerinin ihtiyaçlarının belirlenmesinden projenin teslim edilmesine kadar olan süreçte; 1 HAKKIMIZDA YEKTAMAK Makine ve Mühendislik; 2013 yılında akademik geçmişe sahip ortaklar tarafından kurulmuş bir firmadır. Yeni kurulmuş olmasına rağmen 35 yıla varan tecrübeye sahip personellerinden

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

TIP ELEKTRONİĞİ TEKNİSYENİ

TIP ELEKTRONİĞİ TEKNİSYENİ TANIM Tıp alanındaki teşhis ve tedavi uygulamaları için kullanılan elektronik alet ve cihazların, kullanım, bakım ve onarımını sağlayan, ayrıca bu cihazların doğru olarak kurulması ve kullanılması için

Detaylı

MİKROTEKNOLOJİ TEKNİSYENİ

MİKROTEKNOLOJİ TEKNİSYENİ TANIM Hassas makine ve ölçü aletlerini imal eden, bakım ve onarımını yapan kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN, ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN - Ölçü aletlerinin montajını yapar, - Kalibirasyon (ayarlamasını) yapar,

Detaylı

TEKSTİL TERBİYE ÖĞRETMENİ

TEKSTİL TERBİYE ÖĞRETMENİ TANIM Çalıştığı eğitim kurum ya da kuruluşunda; öğrencilere ya da yetişkinlere, tekstil ürünlerinin üretimi, planlanması, kalite kontrolü, tasarımı, tekstil hammaddelerinin tekstil sektöründe kullanılabilir

Detaylı

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Üretim Yatırımı Girişim kapsamında hedeflenen ürün veya hizmetlerin üretilmesi için gerekli işletme faaliyetleri planlanmalıdır. Girişimcinin uzmanlığına da bağlı

Detaylı

www.turkeystrade.com QUE PNEUMATI HYDRAULI from TURKEY

www.turkeystrade.com QUE PNEUMATI HYDRAULI from TURKEY www.turkeystrade.com QUE PNEUMATI HYDRAULI from TURKEY Hidrolik ve Pnömatik Günümüzde enerji iletiminde kullanılan üç ana kontrol yöntemi vardır; mekanik, elektrik ve akışkan gücü sistemleri. Bu sistemlerin

Detaylı

ÇALIŞMA YÖNTEMLERİMİZ o Genel...9. ETKİNLİKLERİMİZ o Kaynak & Isıl İşlem Teknolojileri Çalıştayı...10 o Malzeme Bilgi Teknolojileri Semineri...

ÇALIŞMA YÖNTEMLERİMİZ o Genel...9. ETKİNLİKLERİMİZ o Kaynak & Isıl İşlem Teknolojileri Çalıştayı...10 o Malzeme Bilgi Teknolojileri Semineri... ONATUS ÖNGÖRÜ TEKNOLOJİLERİ KAYNAK ISIL İŞLEM MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİM KATALOĞU 2014 1 İÇERİK Sayfa No ONATUS Hakkında...3 EĞİTİM o Isıl işlem simülasyon mühendisliği temel eğitimi...4 o Isıl işlem simülasyon

Detaylı

Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 13 Kasım 2010

Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 13 Kasım 2010 Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 13 Kasım 2010 2010-2011 Eğitim Yılı (Haziran-Kasım 2010 tarihleri arasında) Bölümü Değerlendirme Anket Formu Raporu Öğrencilerimizin staj yaptıkları

Detaylı

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir?

Detaylı

İLERİ SEVİYE BİLGİSAYARLI SAYISAL KONTROLLÜ (CNC) DİK İŞLEME TEZGÂHI KULLANMA ve PROGRAMLAMA EĞİTİMİ KURS PROGRAMI

İLERİ SEVİYE BİLGİSAYARLI SAYISAL KONTROLLÜ (CNC) DİK İŞLEME TEZGÂHI KULLANMA ve PROGRAMLAMA EĞİTİMİ KURS PROGRAMI İLERİ SEVİYE BİLGİSAYARLI SAYISAL KONTROLLÜ (CNC) DİK İŞLEME TEZGÂHI KULLANMA ve PROGRAMLAMA EĞİTİMİ KURS PROGRAMI 1. KURUMUN ADI : 2. KURUMUN ADRESİ : 3. KURUCUNUN ADI : 4. PROGRAMIN ADI : İleri Seviye

Detaylı

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Misyon ve Vizyonumuz Müşterilerine en yüksek standartlarda kişisel hizmetler sağlamaya adanmış profesyonel kadro ile küresel bir iş ağı oluşturmaktır. Türkiye nin, yakın gelecekte AB ile üyeliğe varabilecek

Detaylı

Kurumlarda Terminoloji Politikası ve Terminoloji Planlaması

Kurumlarda Terminoloji Politikası ve Terminoloji Planlaması Kurumlarda Terminoloji Politikası ve Terminoloji Planlaması Doç. Dr. Ender Ateşman Hacettepe Üniversitesi Mütercim-Tercümanlık Bölümü Gündem Dil Politikası Terminoloji Politikası Dil Planlaması Terminoloji

Detaylı

ULUSLARARASI FİNANS UZMANI

ULUSLARARASI FİNANS UZMANI TANIM Bankalar ve diğer mali kuruluşlar ile işletmelerin uluslar arası finansal hareketlerini planlama, uygulama ve kontrol işlemlerini yapma bilgi ve becerisine sahip kişidir. A-GÖREVLER Uluslararası

Detaylı

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.4 KALİTE YÖNETİM / İÇ KONTROL BİRİMİ

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.4 KALİTE YÖNETİM / İÇ KONTROL BİRİMİ KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.4 KALİTE YÖNETİM / İÇ KONTROL BİRİMİ Kalite Yöneticisi Dök.No KAİM.İKS.FRM.081 Sayfa No 1/ 3 İŞİN KISA TANIMI: Kayısı Araştırma İstasyonu Müdürlüğü üst yönetimi

Detaylı

ÜNİVERSİTE - SANAYİ İŞBİRLİĞİ BULUŞMASI 11 ŞUBAT 2012, İSTANBUL. Adnan DALGAKIRAN Yönetim Kurulu Başkanı

ÜNİVERSİTE - SANAYİ İŞBİRLİĞİ BULUŞMASI 11 ŞUBAT 2012, İSTANBUL. Adnan DALGAKIRAN Yönetim Kurulu Başkanı ÜNİVERSİTE - SANAYİ İŞBİRLİĞİ BULUŞMASI 11 ŞUBAT 2012, İSTANBUL Adnan DALGAKIRAN Yönetim Kurulu Başkanı TÜRK MAKİNE SEKTÖRÜ 14 12 10 8 6 4 2 0 İHRACAT (MİLYAR DOLAR) 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

UÇAK GÖVDE MOTOR BAKIM TEKNİK UZMANI

UÇAK GÖVDE MOTOR BAKIM TEKNİK UZMANI TANIM Yolcu ve kargo uçaklarının, uçak elektronik ekipmanlarının mekanik ve motor olmak üzere parçalarının bakımını, montajını, onarımını ve üzerinde yapılan değişiklikleri sivil havacılık kuralları dahilinde

Detaylı

SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNE İLİŞKİN HARP SANAYİİ FAALİYETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNE İLİŞKİN HARP SANAYİİ FAALİYETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK 3357 SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNE İLİŞKİN HARP SANAYİİ FAALİYETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 19/12/1996, No: 96/9012 Dayandığı Kanunun Tarihi : 28/2/1995, No:

Detaylı

Geleceğinize Açılan Kapı

Geleceğinize Açılan Kapı Geleceğinize Açılan Kapı OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK BİRİMLER Fakülteler 1. Mühendislik Fakültesi 2. İktisadi ve İdari Bilimler Fak. 3. Fen Edebiyat Fak. 4. Mimarlık, Tasarım ve Güzel Sanatlar

Detaylı

LASTİK PLASTİK TEKNİKERİ

LASTİK PLASTİK TEKNİKERİ TANIM Lastik-plastik teknikeri, kimya ve makine mühendislerinin gözetiminde, otomobil ve uçak lastikleri ile çamurluk, taşıt iç döşeme lastikleri vb. her türlü lastik ve plastik üretimi ve şekillendirilmesi

Detaylı

BİLGİSAYAR SAYISAL KONTROLLÜ (CNC) TEL EROZYON TEZGÂHI KULLANMA ve PROGRAMLAMA EĞİTİMİ KURS PROGRAMI

BİLGİSAYAR SAYISAL KONTROLLÜ (CNC) TEL EROZYON TEZGÂHI KULLANMA ve PROGRAMLAMA EĞİTİMİ KURS PROGRAMI BİLGİSAYAR SAYISAL KONTROLLÜ (CNC) TEL EROZYON TEZGÂHI KULLANMA ve PROGRAMLAMA EĞİTİMİ KURS PROGRAMI 1. KURUMUN ADI : 2. KURUMUN ADRESİ : 3. KURUCUNUN ADI : 4. PROGRAMIN ADI : Bilgisayar Sayısal Kontrollü

Detaylı

MTMD STRATEJİK HEDEFLER VE EYLEMLER 2014 MAYIS.2014 İZMİR

MTMD STRATEJİK HEDEFLER VE EYLEMLER 2014 MAYIS.2014 İZMİR MTMD STRATEJİK HEDEFLER VE EYLEMLER MAYIS. STRATEJİK HEDEFLER ÇALIŞTAYI NEDEN BURDAYIZ? AMACIMIZ, DERNEĞİN AMAÇLARINA ULAŞMASI İÇİN UZUN VADELİ, ORGANİZE, PLANLI VE ORTAK DAVRANIŞLARLA SİSTEMATİK BİR GÜÇ

Detaylı

Mühendislik hizmetlerimizi taleplerinize özel olarak geniş bir yelpazede sizlere sunmaktayız:

Mühendislik hizmetlerimizi taleplerinize özel olarak geniş bir yelpazede sizlere sunmaktayız: Novosim, bünyesindeki uzmanlık alanlarında denizcilik sektöründe özellikle yat ve mega yat sınıfındaki ürünlere mühendislik proje ve danışmanlık hizmeti vermektedir. Oldukça tecrübeli ve konusunda uzman

Detaylı

UÇAK MOTORLARI BAKIM-ONARIM TEKNİSYENİ

UÇAK MOTORLARI BAKIM-ONARIM TEKNİSYENİ TANIM Uçak mühendislerinin gözetimi ve denetimi altında uçak motorlarının ve diğer hava araçları motorlarının her türlü bakım ve onarımı, montaj ve servis işlerinin yapılması aşamalarında görev yapan kişidir.

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

ÇELİK DÜBEL TASARIMI, ANALİZİ VE ÜRETİMİ

ÇELİK DÜBEL TASARIMI, ANALİZİ VE ÜRETİMİ ÇELİK DÜBEL TASARIMI, ANALİZİ VE ÜRETİMİ GİRİŞ Çelik dübel genel olarak mobilya sektöründe bağlama elemanı olarak kullanılmaktadır. Üreteceğimiz çelik dübel malzemesi Erdemir den alınan 6011 numaralı gereçten

Detaylı

ENDÜSTRİ MÜHENDİSİ. - Her türlü yazım ve çizim aletleri, - Çeşitli elektronik aletler, - Büro makineleri (bilgisayar, hesap makinesi vb.).

ENDÜSTRİ MÜHENDİSİ. - Her türlü yazım ve çizim aletleri, - Çeşitli elektronik aletler, - Büro makineleri (bilgisayar, hesap makinesi vb.). TANIM Üretimin girdileri olan hammadde, yardımcı malzeme, enerji, makine ve işgücü gibi kaynakların en verimli şekilde kullanılması ve kalitesi yüksek, maliyeti düşük ürün elde edilebilmesi için planlama

Detaylı

İŞLETMECİ TANIM A- GÖREVLER

İŞLETMECİ TANIM A- GÖREVLER TANIM İşletmeci; otel, banka, sigorta, maden, reklamcılık gibi mal ve hizmet üreten işletmelerde üretim, yönetim, para kaynakları, muhasebe, satış, pazarlama konularında çalışan küçük işletmeleri kuran

Detaylı

tarafından finanse edilmektedir

tarafından finanse edilmektedir Bu Proje Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilmektedir MAKİNA TASARIM VE İMALAT ALANINDA MESLEKİ EĞİTİMİN İÇERİĞİNİN VE KALİTESİNİN ARTTIRILMASI (MUSAVVIR) PROJESİ MESLEKİ EĞİTİM

Detaylı

OTO FREN BAKIM-ONARIMCISI

OTO FREN BAKIM-ONARIMCISI TANIM Motorlu taşıtlarda aracın mekanik, hidrolik, havalı, ABS, elektro manyetik şaft freni ve eksoz fren sistemlerindeki arızaları bulan, bakım ve onarımını yapan kişidir. A-GÖREVLERİ KULLANILAN ARAÇ,

Detaylı

EKONOMİST TANIM A- GÖREVLER

EKONOMİST TANIM A- GÖREVLER TANIM Kıt kaynakların insan ihtiyaçlarını en iyi karşılayacak şekilde kullanılması, sınırsız insan ihtiyaçlarından kıt kaynaklarla karşılanacak olanların belirlenmesi, ihtiyaçları karşılayacak mal ve hizmetlerin

Detaylı

CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSİ

CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSİ TANIM Üretilen doğal kaynakların değişik alanlarda kullanılabilir hale getirilmesi, hammadde haline getirilmesini sağlamak amacıyla, gerekli zenginleştirme, zararlı maddelerden arındırma, boyutlandırma

Detaylı

HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEKNİSYENİ/TELEKOMÜNİKASYON TEKNİSYENİ

HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEKNİSYENİ/TELEKOMÜNİKASYON TEKNİSYENİ TANIM Haberleşme sistemlerinin montaj, kontrol, bakım ve onarım işlemlerini kendi başına ve belirli bir süre içerisinde yapma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir A- GÖREVLER - Ölçüm ve hesaplama

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr İhracat Planı Hazırlanması Süreci 2013 İHRACAT PLANI HAZIRLANMASI SÜRECİ İhracat Planı Neden Hazırlanır? İhracattan ne beklendiğinin belirlenmesi, İhracat amaçlarına

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sanayi ve İş Dünyası İşbirliği Uygulama ve Araştırma Merkezi (DÜSİMER) Yrd.Doç.Dr. Ethem TOKLU

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sanayi ve İş Dünyası İşbirliği Uygulama ve Araştırma Merkezi (DÜSİMER) Yrd.Doç.Dr. Ethem TOKLU DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sanayi ve İş Dünyası İşbirliği Uygulama ve Araştırma Merkezi (DÜSİMER) Yrd.Doç.Dr. Ethem TOKLU 1 Amaç Üniversite ile Sanayi ve İş Dünyası arasında köprü vazifesi olmak, Sanayi ve İş

Detaylı

FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERS PLANI 1. YARIYIL:

FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERS PLANI 1. YARIYIL: 1. YARIYIL: ALINABİLMESİ İÇİN ADI T+U+L KREDİ 0010090001 Makine Mühendisliğine Giriş 2+0+0 2 2 0010090002 Bilgisayar Destekli Teknik Resim 1 3+1+0 3,5 6 0010090003 Temel Bilgi Teknolojisi 2+0+0 2 4 0010090004

Detaylı

GENEL BİLGİ. KOBİ ler ve KOSGEB

GENEL BİLGİ. KOBİ ler ve KOSGEB GENEL BİLGİ KOBİ ler ve KOSGEB 1 Türkiye de KOBİ tanımı KOBİ tanımı 250 den az çalışan istihdam eden, Yıllık bilanço toplamı veya net satış hasılatı 40 milyon TL yi geçmeyen işletmeler Ölçek Çalışan Sayısı

Detaylı

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3 İŞ TANIMI VE GEREKLERİ BELGELERİ

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3 İŞ TANIMI VE GEREKLERİ BELGELERİ KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3 BELGELERİ KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.1 MÜDÜR Dök.No KAİM.İKS.FRM.082 Sayfa No 1 / 4 İŞİN KISA TANIMI: üst yönetimi tarafından belirlenen amaç, ilke

Detaylı