TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ ENERJİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ ENERJİ"

Transkript

1 g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ ENERJİ

2 TABLOLAR Tablo 1. Avrupa Birliği nde Devreye Alınan ve Devreden Çıkarılan Elektrik Santralleri (2010)... 5 Tablo 2. TR63 Bölgesinde Otoprodüktör Lisansı Verilen Tüzel Kişiler... 6 Tablo 3. TR63 Bölgesinde Kurulu Olan Termik Santraller (Otoprodüktör Lisanslı Olanlar Hariç)... 7 Tablo 4. EPDK Verilerine Göre TR63 Bölgesinde Yapılması Beklenen Termik Santraller... 8 Tablo 5. TR63 Bölgesindeki Rüzgâr Enerjisi Santralleri Tablo 6. Türkiye de İnşa Aşaması Devam Eden Rüzgâr Enerjisi Santralleri Tablo 7. TR63 Bölgesinde Yer Alan Hidroelektrik Santralleri Tablo 8. EPDK Verilerine Göre TR63 Bölgesinde Yapılması Beklenen Hidroelektrik Santralleri Tablo 9. TR63 Bölgesi Elektrik Tüketiminin Sektörel Dağılımı i

3 ŞEKİLLER Şekil 1. Yıllık Enerji Taleplerinde Küresel Göstergeler ve Türkiye... 1 Şekil 2. Kaynak Bazında Dünya Birincil Enerji Tüketimi... 2 Şekil 3. Türkiye Birincil Enerji Tüketiminin Gelişimi... 3 Şekil 4. Türkiye de Elektrik Üretiminin Kaynaklara Göre Dağılımı... 5 Şekil 5. Türkiye Termik Santralleri İçinde TR63 Bölgesinin Mevcut Durumu ve Projeksiyonu... 8 Şekil 6. Rüzgâr Enerjisinde İlk 10 Ülkenin Kurulu Güç Miktarları ve Payları... 9 Şekil 7. Türkiye de Rüzgâr Enerjisinin Gelişimi Şekil 8. Avrupa Kıtasında Rüzgâr Enerjisi Şekil 9. İllere Göre İşletmedeki Rüzgâr Enerjisi Santralleri Şekil 10. Türkiye Rüzgâr Santralleri İçinde TR63 Bölgesinin Mevcut Durumu ve Projeksiyonu Şekil 11. Dünya ve Türkiye'de Elektrik Üretiminin Kaynaklara Göre Dağılımı Şekil 12. Kurulu Hidrolik Güce Göre TR63 Bölgesi Şekil 13. TR63 Bölgesinde Yer Alan İllerin HES Projeksiyonu Şekil 14. Türkiye ve TR63 Bölgesinin Mevcut HES Durumu ve Gelecek Projeksiyonu Şekil 15. Dünya Güneş Enerjisi Kurulu Gücü Şekil 16. Türkiye Bölgeleri Güneşlenme Süreleri Şekil 17. Türkiye ve TR63 Bölgesinin Ortalama Güneşlenme Süresi Şekil 18. TR63 Bölgesi Jeotermal Kaynakları Şekil 19. Kişi Başına Düşen Elektrik Tüketimi Şekil 20. TR63 Bölgesi Elektrik Tüketimi Artış Oranları ( ) Şekil 21. Yıllar İtibariyle İllerin TR63 Bölgesindeki Elektrik Tüketim Payları Şekil 22. Kişi Başı Elektrik Tüketim Oranlarındaki Artış Miktarları ( ) Şekil 23. Kişi Başına Sanayi Elektrik Tüketiminin Toplam Elektrik Tüketimine Oranı Şekil 24. Osmaniye OSB Toplam Elektrik Tüketimi ii

4 HARİTALAR Harita 1. Türkiye Ham Petrol ve Doğalgaz Boru Hatları Haritası... 4 Harita 2. Rüzgâr Enerjisi Potansiyel Atlası Harita 3. Türkiye nin Kurulu Rüzgâr Gücü Harita 4. TR63 Bölgesinde Yer Alan İllerin Rüzgâr Hız Haritası Harita 5. Türkiye Hidrolik Enerji Haritası Harita 6. Dünya Güneş Enerjisi Potansiyel Haritası Harita 7. Türkiye Güneş Potansiyeli Haritası Harita 8. Türkiye Jeotermal Enerji Potansiyeli Haritası iii

5 ENERJİ Enerji ve enerji kaynaklarına sahip olma ihtiyacı, Sanayi Devrimi itibariyle uluslararası güç dengesini belirleyen en önemli parametrelerden biri haline gelmiş ve bu dönem itibariyle devletlerarası ilişkilerdeki etkisini artırarak devam ettirmiştir. Enerji kaynaklarına sahip olmanın bu kadar önemli olmasının sebebi, enerjinin aynı zamanda ülkelerin kalkınması, refahı ve gelişmesi için olmazsa olmaz unsurların başında gelmesinden kaynaklanmaktadır. Ekonomik kalkınma, refah ve gelişme için artık insan hayatının ayrılmaz parçası haline gelen makine, tesis ve fabrikaların çalışabilmesi ve insan hayatına katkı sunabilmesi için sürekli olarak enerjiye ihtiyacı vardır. Dünya üzerindeki enerji tüketimi, nüfus artışı, şehirleşme, sanayileşme ve teknolojinin yaygınlaşmasına paralel olarak gün geçtikçe artmaktadır. Sınırlı olan enerji kaynakları ise, enerji talebi ile ters orantılı olarak, dünya üzerinde sürekli azalmaktadır. Bununla beraber, ülkelerin nüfus artışı, iktisadi büyüme ve yüksek hayat standartlarını yakalama çabalarındaki farklılıklar, devletlerarası enerji ihtiyaç oranlarının da birbirinden farklı olmasını beraberinde getirmektedir. Bu nedenle, gelişmiş, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerin enerji taleplerinde farklılıklar gözlemlenmektedir. Şekil 1. Yıllık Enerji Taleplerinde Küresel Göstergeler ve Türkiye Yıllık Enerji Taleplerinde Küresel Göstergeler ve Türkiye Türkiye'nin Yıllık Enerji Talebi Artış Ortalaması* 7,0% Gelişmekte olan Ülkelerin Yıllık Enerji Talebi Artış Ortalaması 4,1% Dünya Yıllık Enerji Talebi Artış Ortalaması 2,4% Gelişmiş Ülkelerin Yıllık Enerji Talebi Artış Ortalaması* 1,8% Kaynak: Çevre ve Temiz Enerji: Hidroelektrik, DSİ Genel Müdürlüğü, kaynağından alınan veriler derlenerek elde edilmiştir. Yılda yaklaşık % 2 oranında artış gösteren küresel enerji ihtiyacı, gelişmekte olan ülkeler arasında olan Türkiye de, dünya ortalama enerji ihtiyacının yaklaşık 3-4 katı seviyesinde, % 6,0 ile % 8,0 seviyesinde seyretmektedir. Bu rakamlar, kalkınma ve büyüme için Türkiye nin diğer ülkelere göre daha agresif politikalar takip etmesini ve kalkınmanın sürdürülebilirliği için kısa, orta ve uzun vadeli enerji yatırımlarının gerçekleştirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu kapsamda, enerjinin sürekli, güvenli ve asgari maliyetle temini ve üretimi; en verimli ve çevre konusundaki duyarlılıkları dikkate alacak 1 * Kaynakta Türkiye nin yıllık enerji talebindeki artış ortalaması % 6 ila % 8 arası ifade edilmiş, grafiğe % 7 olarak yansıtılmış; Gelişmiş ülkelerin yıllık enerji talebi artış ortalaması ise kaynakta <% 2 olarak ifade edilmiş, grafiğe ortalama % 1,8 olarak yansıtılmıştır. 1

6 şekilde tüketimi büyük önem taşımaktadır. Bununla beraber, üretilen enerjinin dağıtımı ve kullanılmasında da altyapı ve bilinçlendirme çalışmalarının yapılması diğer gereklilikler arasında öne çıkmaktadır. Günümüzde enerji kaynakları, kaynağın yenilenebilir olup olmamasına göre sınıflandırılmaktadır. Genel olarak, yenilenemeyen enerji kaynakları ifadesiyle, kömür, petrol, doğalgaz ve nükleer enerji; yenilenebilen enerji kaynakları ifadesiyle ise, güneş, rüzgâr, dalga enerjisi, biyoenerji ve jeotermal enerji gibi kaynaklar ifade edilmektedir. Şekil 2. Kaynak Bazında Dünya Birincil Enerji Tüketimi Kaynak Bazında Dünya Birincil Enerji Tüketimi Hidro ve Yenilenebilir 7,8% Nükleer 5,2% Doğalgaz 23,8% Petrol 33,6% Kömür 29,6% Kaynak: BP Statistical World Review of Energy, British Petroleum, 2012, Link: Statistical-Review-2012/statistical_review_of_world_energy_ 2012.pdf Dünya üzerinde enerji tüketiminin kaynaklara göre dağılımına bakıldığında, tüketimin 3 te 2 sinden fazlasının kömür, petrol, doğalgaz gibi fosil kaynaklardan elde edildiği görülmektedir. Türkiye de de birincil enerji tüketiminin hemen hemen tamamı, dünya üzerinde olduğu gibi fosil kaynaklardan karşılanmaktadır. Enerji sektöründe fosil kaynaklara olan bu bağımlılık, yeterli miktarda petrol ve doğalgaz rezervi bulunmayan Türkiye için başka bir bağımlılığa, yani enerji talebinde dışa bağımlılığa sebep olmaktadır. TÜİK verilerine göre, Türkiye nin 2011 yılında yaklaşık 240 milyar $ olan ithalatının 54 milyar $ ını, yani toplam ithalatının % 22 sini, tek başına enerji ithalatı oluşturmaktadır. 2 Bu nedenle, bu konuda her Düzey 2 bölgesinde olduğu gibi, TR63 Bölgesinde izlenen enerji politikası ve yatırımları da Türkiye için kritik öneme sahiptir. Bununla beraber, Türkiye nin enerji tüketiminin son 30 yıllık verileri incelendiğinde, konu ile ilgili bağımlılık matrisinin nasıl şekillendiği ve TR63 Bölgesi için nasıl bir enerji politikası izlenmesi durumunda bölgesel hedef ve stratejilerin, ulusal hedeflere hizmet edebileceği daha doğru bir şekilde ortaya çıkmaktadır. 2 Dünyada ve Türkiye'de Enerji Görünümü, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı,

7 Şekil 3. Türkiye Birincil Enerji Tüketiminin Gelişimi Türkiye Birincil Enerji Tüketiminin Gelişimi 24,1% 0,0% 13,7% 0,1% 45,3% 8,2% 0,3% 4,5% 0,5% 4,6% 2,2% 4,4% 2,5% 4,1% 2,5% 29,9% 27,9% 28,8% 29,7% 41,1% 50,5% 5,9% 17,5% 31,8% 31,6% 32,8% 33,3% 0,1% 22,1% 30,5% 28,5% 29,5% 30,6% 27,2% 26,3% 3,3% 4,6% 4,3% 3,8% 3,0% 4,2% 4,1% Hidrolik Kömür Doğalgaz Petrol Rüzgar-Güneş Odun-Çöp Kaynak: Türkiye'nin Enerji Görünümü, TMMOB Makine Mühendisleri Odası, 2011 Türkiye nin birincil enerji tüketiminin gelişimi incelendiğinde, son 30 yılda hidrolik ve kömür enerjisinin tüketiminde yatay bir seyir gerçekleştiği; petrole bağımlılığın kısmen düşürülebildiği; odun ve çöpün enerji kaynağı olarak tüketiminin ciddi seviyelerde azaldığı; doğalgaza bağımlılığın son 20 yıl içinde hızla arttığı ve rüzgâr-güneş enerjisi ile ilgili ise son yıllarda mesafe kat edilmeye başlandığı görülmektedir. Bununla beraber, son 30 yıllık zaman dilimi içinde, Türkiye nin dışa bağımlı olan enerji kurgusunda pek fazla değişiklik bulunmadığı tespit edilmektedir. Bu bağımlılığı azaltmak için, yerli kaynakların azami ölçüde kullanılmasına; yeni enerji sahalarının tespit edilmesine; temin edilen enerjinin verimli şekilde kullanılmasını sağlayan teknolojilerin kullanılmasının teşvik edilmesine; dünya üzerinde tespit edilen yeni enerji kaynaklarının yakından takip edilmesine ve ülke potansiyelinin araştırılmasına öncelik verilmeye başlanmıştır. Bu bağlamda, Türkiye'nin en büyük ekonomik sorunlarından olan cari açığın, büyük ölçüde enerji ithalatından kaynaklanması, enerjide dışa bağımlı olan Türkiye yi alternatif çözüm arayışlarına itmiş ve itmeye devam etmektedir. Bu amaçla takip edilmekte olan yöntemlerden bir diğeri de Türkiye nin jeopolitik konumunun faydaya dönüştürülmesidir. Hazar Havzası ve Ortadoğu Enerji Bölgesine, son yıllarda önemli miktarda doğalgaz rezervlerinin tespit edildiği Akdeniz Havzası nın ekleniyor olması, Türkiye nin jeopolitik konumundan kaynaklanan enerji koridoru rolünü pekiştirmektedir. Bu konumu Türkiye ye hem kendi enerji arz güvenliğini sağlayacak tedarikçi çeşitlendirmesini sağlamakta hem de uluslararası öneme sahip bir enerji koridoru haline getirmektedir. Sağladığı lojistik hizmeti ve bu sayede eriştiği kaynak çeşitliliği sayesinde, Türkiye nin jeopolitik konumunun Türkiye nin ödemekte olduğu yüksek enerji faturasını daha aşağı çekmesi beklenmektedir. Bakü-Tiflis Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı, Nabucco Doğalgaz Boru Hattı, Türkiye-Yunanistan-İtalya Doğalgaz Boru Hattı, Samsun-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı, Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı gibi stratejik projeler, yukarıda belirtilen amaca hizmet etmekte olan projelerdir. Bu enerji hatlarından bazılarının buluştuğu Ceyhan Bölgesi nin Enerji İhtisas ve Endüstri Bölgesi; bu bölgenin hemen yakınındaki Hatay ili Erzin ilçesinin, Hatay İli Çevre Düzeni Planı nda, 3

8 Enerji Üretim ve Depolama Bölgesi olarak ilan edilmesi ve Bölgedeki yeni yatırımlar, TR63 Bölgesinin ve yakın çevresinin enerji alanında öneminin daha da artacağının göstergeleridir. Harita 1. Türkiye Ham Petrol ve Doğalgaz Boru Hatları Haritası Kaynak: Türkiye Ham Petrol ve Doğalgaz Boru Hatları Haritası, R. Saygılı, 2009, Link: turkiyede-cikarilan-madenler-ve-enerji-kaynaklari.html/turkiye-ham-petrol-ve-dogalgaz-boru-hatlari-haritasi Yumurtalık ve Ceyhan yöresine uzanan uluslararası enerji koridorları, Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi ve Akkuyu Nükleer Güç Santrali, TR63 Bölgesi ndeki ilgili sanayi ve lojistik işletmeleri bakımından önemli bir potansiyel durumunda olup, bu konuda yatırım destek çalışmaları Bölge işletmelerinin teknik ve teknolojik kapasitesinin geliştirilmesinde önemli katkılar sağlayabilecektir. Aynı zamanda bu faaliyetler enerji bölgesine yönelik tamamlayıcı veya türev yatırımların TR63 Bölgesi ne kazandırılmasını da sağlayabilecektir. Enerjide dışa bağımlılığı düşürmeye yönelik yerli kaynakların kullanılması konusunda, Madencilik bölümünde değinilen kaya gazının kullanılması da alternatif çalışmalar arasında yer almaktadır. Söz konusu bölümde yer alan ve Türkiye sınırları içinde kaya gazının bulunma potansiyeli yüksek alanların gösterildiği haritada TR63 Bölgesin de bulunması, enerji konusunda Bölgeye yeni bir değer sağlayabilecek niteliktedir. Yukarıda değinilen ulusal enerji stratejisine hizmet edebilecek potansiyele sahip olan TR63 Bölgesinde, bu yönde atılan adımların etkisi hissedilmeye başlanmıştır. TR63 Bölgesinin enerji potansiyeli yüksek olup, bu amaçla kullanılmakta olan ve enerji talebini karşılamaya yönelik payını artırılabilecek başlıca üç enerji kaynağı Rüzgâr, Güneş, Kaya Gazı ve linyit ile çalışan Termik enerji potansiyelidir TR63 Bölgesinde Elektrik Enerjisi Üretimi TR63 Bölgesinin, Türkiye elektrik enerjisi üretimi içindeki payının analiz edilebilmesi için, öncelikli olarak Türkiye elektrik üretiminin kaynaklara göre dağılımının incelenmesi gerekmektedir. Bununla beraber, AB de devreye alınmakta olan ve devreden çıkartılan elektrik santrallerini kaynak bazında incelenmesi, küresel enerji politikalarının ne yönde ilerlediğinin görülmesi açısından önemlidir. 4

9 Tablo 1. Avrupa Birliği nde Devreye Alınan ve Devreden Çıkarılan Elektrik Santralleri (2010) Santral Türü 2010 Yılı Eklenen Kurulu Güç (MW) 2010 Yılı Devreden Çıkarılan Kurulu Güç (MW) Güneş (PV) Doğalgaz RES Kömür Fuel-oil Atık Büyük Hidroelektrik Konsantre Güneş Enerjisi Nükleer Biokütle Jeotermal 32 0 Küçük Hidroelektrik 9 0 Okyanus-Dalga 5 0 Kaynak: Enerji Raporu 2012, Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi, yılında, AB de devreye alınan toplam MW gücündeki elektrik enerjisi santrallerinin % 46 lık bir kısmı güneş (PV) enerji santralleri tarafından oluşturulmaktadır MW lık bu yatırımı ise, MW ile doğalgaz ve MW lık yatırım ile rüzgâr enerji santralleri takip etmektedir. Bununla beraber, aynı sene MW lık Nükleer, MW lık Fueloil, 934 MW lık doğalgaz ve 840 MW lık kömür santrali devreden çıkarılmıştır. Bu göstergeler, AB de hızla yenilenebilir enerjiye geçiş olduğunu, yenilenebilir enerjide güneş santrallerinin başı çektiğini; buna karşın, kademeli olarak Nükleer enerjiden ve fosil yakıtlardan uzaklaşıldığını göstermektedir. Şekil 4. Türkiye de Elektrik Üretiminin Kaynaklara Göre Dağılımı Türkiye'de Elektrik Üretiminin Kaynaklara Göre Dağılımı Rüzgâr 2,1% Diğer 2,0% Fuel-oil 1,5% İthal Kömür 10,0% Linyit 16,9% Doğalgaz 44,7% Hidrolik 22,8% Kaynak: Elektrik Piyasası Sektör Raporu 2011, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu, 2012, Link: documents/elektrik/rapor_yayin/elektrikpiyasasiraporu2011.pdf, Erişim Tarihi: Mevcut durum itibariyle, Türkiye de elektrik üretilirken kullanılan kaynaklar değerlendirildiğinde, doğalgazın bu konuda başı çektiği, hidrolik ve kömür kaynaklarının bu enerji türünü takip ettiği görülmektedir. Bu tablo, Türkiye de kullanılan elektriğin yarısından fazlasının ithal olan enerji kaynağı ile üretildiğini göstermektedir. 5

10 TR63 Bölgesinde biri yenilenemeyen enerji kaynağı, diğer ikisi ise yenilenebilir enerji kaynağı olmak üzere 3 yol ile elektrik enerjisi üretimi yapılmaktadır. Bu kaynaklar, su enerjisini elektriğe çeviren Hidroelektrik Santralleri (HES) ve rüzgâr üzerinden elektrik üretimi yapan Rüzgâr Enerjisi Santralleri (RES) ve Linyit ile çalışan Termik Enerji Santralleridir. Bununla beraber, Demir Çelik sektöründe olduğu gibi yüksek ve kesintisiz enerji ihtiyacı duyan işletmeler, kendi enerji ihtiyaçlarını, yine kendi imkânları ile karşılama yoluna gitmişlerdir. Tablo 2. TR63 Bölgesinde Otoprodüktör Lisansı Verilen Tüzel Kişiler Hatay İl İlçe İşletme Adı Tesis Türü Dörtyol İskenderun Kırıkhan Elbistan Merkez K.Maraş Merkez Türkoğlu TR63 Bölgesi Toplam İnşa Halindeki Kapasite (MW) İşletmedeki Kapasite (MW) MMK Atakaş Metalurji San. Tic. Ve Lim. İşlet. A.Ş. Termik - Kojenerasyon / Termik - Doğalgaz 14 İskenderun Demir ve Çelik A.Ş. Termik - Diğer 220 Koruma Klor Alkali San. ve Tic. A.Ş. Doğalgaz / Termik - Kojenerasyon 10 Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Termik - Diğer 10 Kahramanmaraş Kağıt San. ve Tic. A.Ş. Termik 6 Bilkur Tekstil Boya Tic. Ve San. A.Ş. Doğalgaz / Termik - Kojenerasyon 2 Balsuyu Mensucat San. ve Tic. A.Ş. Doğalgaz / Termik - Kojenerasyon Türkiye Toplam TR63 Bölgesinin Türkiye İçindeki Payı ,20% 8,15% İnşa Aşamasındaki Kapasitenin Hayata Geçmesinden Sonra TR63 Bölgesinin Payı 7,84% Kaynak: Otoprodüktör Lisansı Verilen Tüzel Kişiler, EPDK, 2013, Link: lisansdatabase/verilenotoproduktor.asp, Erişim Tarihi: Türkiye ölçeğinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu ndan alınan 280 adet otoprodüktör lisansından sadece 7 tanesine sahip olan TR63 Bölgesi işletmeleri, sayı bakımından Türkiye içinde % 2,5 lik paya sahip olmalarına rağmen, işletmedeki kapasite açısından, Türkiye de otoprodüktörler tarafından üretilen enerjinin % 8,15 ini karşılamaktadırlar. Bununla beraber, TR63 Bölgesinde 34 MW, Türkiye genelinde ise toplam 238 MW olan inşa halindeki kapasitenin devreye girmesi ile beraber, TR63 Bölgesinin % 8,15 olan payının, % 7,84 e düşeceği sonucu ortaya çıkmaktadır Termik Santraller Termik santraller, farklı yakıt çeşitleri (kömür, doğalgaz, akaryakıt vb.) aracılığı ile kazanlarda ısıtılan sudan elde edilen buharın, elektrik akımı üreten türbinlere iletilmesi yoluyla çalışmaktadır. TR63 Bölgesinin, termik enerji bakımından Türkiye de önemli bir yeri bulunmaktadır. Kahramanmaraş ilinde bulunan zengin linyit yataklarından beslenerek çalışan Afşin Elbistan Termik Santrali, bu alanda ürettiği enerji bakımından Türkiye deki en büyük termik santrali olma özelliğindedir. 6

11 Tablo 3. TR63 Bölgesinde Kurulu Olan Termik Santraller (Otoprodüktör Lisanslı Olanlar Hariç) İl Tesis Adı Yakıt Türü Tesis Türü Kurulu Güç (MW) Kahramanmaraş Afşin - Elbistan A Linyit Termik Afşin - Elbistan B Linyit Termik Kaynak: Elektrik Piyasası Üretim Lisansları, EPDK, 2013, Link: elektrikuretim/elektrikuretimozetsorgula.xhtml, Erişim Tarihi: Bununla beraber, TR63 Bölgesinde bulunan linyit rezervleri ve bu rezervlerin enerji potansiyeli, yukarıda bulunan Türkiye Birincil Enerji Tüketiminin Gelişimi tablosundaki paylaşımı, yerli kaynaklar lehine hareket ettirme potansiyeline sahiptir. Türkiye de, yerli kaynaklardan elde edilen enerji payını artırma hedefine hizmet edecek şekilde Linyit rezervinin değerlendirilmesi ve uluslararası sermayenin TR63 Bölgesine çekilmesine dair önemli bir adım atılmıştır. 3 Ocak 2013 tarihinde, Türkiye ile BAE arasında Afşin-Elbistan Bölgesinde Linyit Kömürü Madenciliği ve Elektrik Üretimi Alanında İşbirliğine Dair Hükümetlerarası İşbirliği Anlaşması imzalanmıştır. Taraflar arasında yapılan bu anlaşmanın hayata geçmesiyle, Bölgede toplam milyar dolarlık yatırımın yapılması ve bu yatırımla Bölgeden toplam 85 milyon ton/yıl kömür, karşılığında da 45 milyar KWh/yıl enerji üretilmesi planlanmaktadır. Proje sayesinde yaklaşık 15 bin kişi istihdam edilmesi planlanırken, işletme döneminde ise yaklaşık 8 bin 500 civarında doğrudan istihdam sağlanacaktır. Bununla beraber, Afşin-Elbistan Havzası'nda 2 bin 800 MW gücünde olan Afşin Elbistan A ve B santralleri, bu anlaşma sayesinde 7-8 bin MW'lık ilave kapasiteyle hem Türkiye nin, hem de TR63 Bölgesinin kalkınmasına hizmet edecektir. 3 Bu yatırım ile beraber, Türkiye nin en büyük termik santrali konumundaki Afşin Elbistan Termik Santrali durumunu koruyarak, konumunu daha da güçlendiriyor olacaktır. Afşin Elbistan Termik santralindeki bu kapasite artışı ile beraber, EPDK verilerine göre TR63 Bölgesinde inceleme değerlendirme aşamasında olan, uygun bulunan ve üretim lisansı alıp inşa aşamasında olan, farklı yakıt türleri ile çalışacak termik santraller yer alacaktır. Bu santral bilgileri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tabloda görüleceği üzere, söz konusu termik santraller farklı yakıt türleri ile çalışacak olup, bu şekilde Bölgedeki santrallerin kullandığı yakıt çeşitliliği artırılmış olacaktır. Yukarıdaki yeni termik santralleri ve Afşin Elbistan Termik Santralindeki kapasite artırımı ile TR63 Bölgesinde termik santraller yolu ile elde edilen enerji miktarı MW tan, 15,916 MW a çıkmış olacaktır. Tüm Türkiye deki termik santrallerin kapasitesi ise, aynı parametreler kullanılarak hesaplandığında, MW tan, MW a çıkacağı öngörülmektedir. 3 Bakanlık Haberleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 2013, Link: belgeveresminigoster.jsp?file=

12 Tablo 4. EPDK Verilerine Göre TR63 Bölgesinde Yapılması Beklenen Termik Santraller İl Tesis Adı Yakıt Türü Tesis Türü Kurulu Güç (MW) Atlas Termik Santrali Diğer Termik Hatay Kahramanmaraş Osmaniye Erzin Doğalgaz santrali Doğal Gaz Termik 882 Selena Kömür Santrali Diğer Termik 900 Tosyalı İskenderun TES İthal Kömür Termik Atakaş Termik Santrali İthal Kömür Termik 660 Ekoner Enerji Kahramanmaraş Enerji Santrali Doğalgaz Termik 7 Diler Elbistan Termik Santrali Yerli Linyit Kömürü Termik 400 Osmaniye DGKÇS Doğal Gaz Termik 77 Tosyalı Osmaniye DGKÇ Doğal Gaz Termik 590 Kaynak: Elektrik Piyasası Üretim Lisansları, EPDK, 2013, Link: elektrikuretim/elektrikuretimozetsorgula.xhtml, Erişim Tarihi: Şekil 5. Türkiye Termik Santralleri İçinde TR63 Bölgesinin Mevcut Durumu ve Projeksiyonu 100% 90% 80% 70% Türkiye Termik Santralleri içinde TR63 Bölgesinin Mevcut Durumu ve Gelecek Projeksiyonu 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 88,67% 11,33% Mevcut Durum TR63 Bölgesi 83,69% 16,31% Gelecek Projeksiyonu Diğer Tüm Düzey 2 Bölgeleri Kaynak: Elektrik Piyasası Üretim Lisansları, EPDK, 2013, Link: lisans/elektrikuretim/elektrikuretimozetsorgula.xhtml, Erişim Tarihi: , kaynağından alınan veriler derlenerek elde edilmiştir. 4 4 Mevcut durum hesaplaması, EPDK nın Elektrik Piyasası Üretim Lisansları sayfasında bulunan Lisans Durumu: Yürürlükte, Tesis Durumu: İşletmede ve Lisans Durumu: Yürürlükte, Tesis Durumu: Kısmi İşletmede verileri toplanarak elde edilmiştir. Gelecek Projeksiyonunda ise yine aynı web sayfasında bulunan Lisans Durumu: Yürürlükte, Tesis Durumu: Proje, Lisans Durumu: Uygun Bulundu ve Lisans Durumu: İnceleme Değerlendirme verileri toplanarak elde edilmiştir. Bununla beraber, gelecek projeksiyonu oluşturulurken, Afşin Elbistan Termik Santrali için Türkiye ve BAE arasında yapılan anlaşmaya dair kapasite artırımı ve yine EPDK Üretim Lisansları sayfasında bulunan Lisans Durumu: Yürürlükte, Tesis Durumu: Kısmi İşletmede statüsündeki ve henüz işletmeye alınmamış kapasiteler de hesaba katılarak oluşturulmuştur. 8

13 Yukarıda belirtilen rakamlar üzerinden bir gelecek projeksiyonu oluşturulduğunda ise, mevcut durum itibariyle, çeşitli yakıt türlerinden elde edilen termik enerjide, TR63 Bölgesinin Türkiye deki % 11,33 lük ağırlığının, söz konusu yatırımların hayata geçmesi ile beraber % 16,31 e çıkacağı öngörülmektedir. 5 Enerji konusunda TR63 Bölgesindeki bu gelişmenin, en önemli girdilerinden biri olması itibariyle, sanayi sektörünü de olumlu yönde etkilemesi ve hem TR63 Bölgesi, hem de çevre bölge sanayisine girdi oluşturması beklenmektedir Rüzgâr Enerjisi Enerji, sanayi ve ulaşım sektörlerinin fosil yakıtlara bağımlılığı, bağımlı olunan bu kaynakların hem sınırlı olması, hem de çevreye verdiği zararın günden güne daha fazla hissedilmesi, enerji rekabeti içinde olan devletleri temiz ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönlendirmiştir. Bu yenilenebilir enerji kaynaklarından biri de rüzgâr enerjisidir. Şekil 6. Rüzgâr Enerjisinde İlk 10 Ülkenin Kurulu Güç Miktarları ve Payları Rüzgâr Enerjisinde İlk 10 Ülkenin Kurulu Güç Miktarları ve Payları MW Çin ABD Alman. İspan. Hindis. İngil. İtalya Fransa Kanada Porte. Diğer MW % Pay 26,7% 21,2% 11,1% 8,1% 6,5% 3,0% 2,9% 2,7% 2,2% 1,6% 14,1% Kaynak: Global Wind Report Annual Market Update 2012, Küresel Rüzgâr Enerjisi Konseyi, yılı itibariyle dünya üzerinde rüzgâr enerjisinden en fazla elektrik üreten ülkeler sıralandığında Çin, Hindistan, ABD ve Kanada ile beraber Batı Avrupa ülkelerinin listeyi oluşturduğu görülmektedir. Bu 10 ülkenin ürettiği enerji miktarı, dünyada bu alanda üretilen enerjinin % 85,9 una eşit durumdadır. 6 Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yapılan ve Yeni Politika Senaryosu olarak adlandırılan hesaplamalara göre, ülkelerin rüzgârdan elde etmekte olduğu enerji miktarı, artış eğilimi göstermeye devam edecektir. Bu doğrultuda, 2012 yılı itibariyle rüzgârdan elde edilen toplam MW olan enerji miktarı 2015 yılında MW a, 2020 yılında MW a, 2030 yılında ise MW a ulaşacaktır Ocak ayı sonunda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı tarafından açıklanan Konya Karapınar da tespit edilen 1,8 milyar tonluk linyit rezervi, kurulması muhtemel olan termik santralin yıllık enerji kurulu gücü bilinemediğinden, gelecek projeksiyonuna yansıtılamamıştır. 6 Global Wind Report Annual Market Update 2012, Küresel Rüzgâr Enerjisi Konseyi, Global Wind Report Annual Market Update 2012, Küresel Rüzgâr Enerjisi Konseyi,

14 Bu gelişme çerçevesinde, bu alandaki çalışmalara hız veren ülkelerden biri olan Türkiye, rüzgâr enerjisi potansiyelini hayata geçirmeye yönelik çalışmalara başlamıştır. Harita 2. Rüzgâr Enerjisi Potansiyel Atlası Kaynak: Rüzgâr Enerjisi, Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı, 2010 Elde edilen veriler doğrultusunda oluşturulan Türkiye nin Rüzgâr Enerjisi Potansiyel Atlası nda, kırmızı renk ile belirtilen yüksek potansiyele sahip alanlar için özel sektörün teşvik edilmiş ve 2005 yılı itibariyle rüzgâr enerjisinden elde edilen enerji miktarında önemli miktarda artış elde edilmeye başlanmıştır. Şekil 7. Türkiye de Rüzgâr Enerjisinin Gelişimi Türkiye'de Rüzgâr Enerjisinin Gelişimi MW Rüzgar Gücü (MW) Kaynak: Türkiye Rüzgâr Enerjisi İstatistik Raporu, Türkiye Rüzgâr Enerjisi Birliği, 2013 Takip edilen strateji neticesinde, Türkiye de 2005 yılında rüzgâr gücü ile elde edilen enerji miktarı 20 MW iken, 2012 yılında bu miktar MW a çıkarak, ilgili yıllar arasında bu alanda ortalama 116 kat artış kaydedilmiştir. Tablodan da görüleceği üzere, 2009 yılı itibariyle her yıl Türkiye de ortalama 500 MW lık rüzgâr enerjisi yatırımı hayata geçmektedir. 10

15 Şekil 8. Avrupa Kıtasında Rüzgâr Enerjisi Avrupa Kıtasında Rüzgâr Enerjisi MW Alman. İspan. Fransa İtalya İngil. Portekiz Danim. İsveç Hollan. Türkiye MW Kaynak: Global Wind Report - Annual Market Update 2011, Küresel Rüzgâr Enerjisi Konseyi, 2012 den alınan veriler derlenerek elde edilmiştir. Türkiye, 2011 yılı itibariyle rüzgâr enerjisinde ulaştığı MW kurulu gücü ile bu alanda en yüksek kurulu güce sahip olan ilk 10 Avrupa ülkesi arasına girmiştir. 7-8 Kasım 2012 tarihinde yapılan Türkiye Rüzgâr Enerjisi Kongresi nde, Türkiye de şu an MW mevcut proje stoku, MW ise teknoekonomik rüzgâr enerjisi potansiyeli bulunduğu tespit edilmiştir. Bununla beraber, 2023 hedefi ise, MW olarak ortaya konulmuştur. 8 Bu verilere dayanarak, 2011 yılı itibariyle ulaşılan MW lık rakamın henüz Türkiye için bir başlangıç seviyesi olduğu ve bu alandaki büyüme ve ilerlemenin hızla devam edeceği öngörülmektedir. Harita 3. Türkiye nin Kurulu Rüzgâr Gücü Kaynak: İllerin Enerji Görünümü , Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 2012, Link: aspx, Erişim Tarihi: Türkiye nin rüzgâr potansiyeli incelendiğinde, Akdeniz Bölgesi nin, Marmara ve Ege Bölgesinden sonra en yüksek potansiyele sahip üçüncü bölge olduğu görülmektedir. TR63 Bölgesinin ise, kurulu rüzgâr gücü bakımından, Akdeniz Bölgesinin en önemli sahası olduğu yukarıda bulunan Türkiye nin Kurulu Rüzgâr Gücü haritasında açıkça görülmektedir. Hatay ve Osmaniye illeri ise bu alanda TR63 Bölgesinde öne çıkmaktadır. 8 Türkiye Rüzgâr Enerjisi Kongresi , EPDK, 2012, Link: TUREB2012.pdf, Erişim Tarihi:

16 Harita 4. TR63 Bölgesinde Yer Alan İllerin Rüzgâr Hız Haritası Kaynak: İl Bazlı Rüzgâr Enerjisi Teknik Potansiyelleri , Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 2013, Link: Erişim Tarihi: TR63 Bölgesinde yer alan illerin sahip oldukları rüzgâr gücünün rüzgâr hız dağılımı kriterinde görselleştirildiği yukarıdaki haritaya göre, Bölgede rüzgâr gücü bakımından en avantajlı olan il Hatay dır. Haritada sarı ve kırmızı lekelemeler ekonomik Rüzgâr Enerji Santrali (RES) yatırımı için uygun olan alanları göstermektedir. (Ekonomik RES yatırımı için 7 m/s veya üzerinde rüzgâr hızı gerekmektedir.) Bu veri doğrultusunda yapılan çalışmalar neticesinde, TR63 Bölgesinde kurulan Rüzgâr santrallerinin toplam kurulu gücü 2012 yılı sonu itibariyle 313 MW a ulaşmıştır. Kurulu güç itibariyle TR63 Bölgesindeki Rüzgâr Enerjisi Santralleri ise aşağıdaki gibidir; Tablo 5. TR63 Bölgesindeki Rüzgâr Enerjisi Santralleri İl Santral Adı Kaynak Türü Kurulu Güç (MW) Hatay Belen RES (Belen) Rüzgar 48 Sebenoba RES (Samandağ) Rüzgar 30 Şenbük RES (Belen) Rüzgar 15 Şenköy RES (Antakya) Rüzgar 27 Ziyaret RES (Samandağ) Rüzgar 58 Osmaniye Gökçedağ RES (Bahçe) Rüzgar 135 TR63 Toplam 313 Kaynak: İllerin Enerji Görünümü , Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 2012, Link: aspx, Erişim Tarihi: kaynağından alınan veriler derlenerek elde edilmiştir yılı sonu itibariyle TR63 Bölgesinde elde edilen 313 MW lık enerji miktarı, Türkiye Rüzgâr Enerjisi Santralleri ile elde etmiş olduğu MW enerjinin % 13,54 lük kısmını kapsamaktadır. Hatay ilinin % 13,54 oranındaki katkısı 7,70 puan iken, Osmaniye ilinin bu orandaki katkısı ise 5,84 puandır. Bununla beraber, Osmaniye ilinde bulunan 135 MW lık Gökçedağ RES, 143 MW kurulu güce sahip Balıkesir RES ten ve 140 MW kurulu güce sahip Manisa ilindeki Soma RES ten sonra Türkiye nin en büyük 3. rüzgâr enerji santrali durumundadır. 12

ENERJİ. Hazırlayan Ahmet Tektaş

ENERJİ. Hazırlayan Ahmet Tektaş 2014 ENERJİ Hazırlayan Ahmet Tektaş i ENERJİ İçindekiler ii İçindekiler İçindekiler... ii Şekiller... iii Tablolar... iv Haritalar... v Kısaltmalar... vi Önsöz... viii Dünyada ve Türkiye de Enerji Talebi...

Detaylı

ENERJİ SEKTÖR RAPORU 2014

ENERJİ SEKTÖR RAPORU 2014 Hatay Kahramanmaraş Osmaniye ENERJİ SEKTÖR RAPORU 2014 www.dogaka.gov.tr Enerji Sektör Raporu 2014 II Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı İçindekiler Şekiller... II Tablolar...III Haritalar...IV Kısaltmalar...V

Detaylı

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. www.euas.gov.tr 1

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. www.euas.gov.tr 1 Türkiye de Rüzgar Enerjisi www.euas.gov.tr 1 Enerjinin Önemi Günümüz dünyasında bir ülkenin sürdürülebilir kalkınma hamlelerini gerçekleştirmesi, toplumsal refahı yükseltmesi ve global ölçekte rekabet

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları Hidroelektrik Enerji Enerji Kaynakları Türkiye de kişi başına yıllık elektrik tüketimi 3.060 kwh düzeylerinde olup, bu miktar kalkınmış ve kalkınmakta olan ülkeler ortalamasının çok altındadır. Ülkemizin

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

İzmir Ekonomi Üniversitesi. Avrupa Birliği ve Türkiye Örnekleri. Sürdürülebilir Enerji Anabilim Dalı Başkanı

İzmir Ekonomi Üniversitesi. Avrupa Birliği ve Türkiye Örnekleri. Sürdürülebilir Enerji Anabilim Dalı Başkanı İzmir Ekonomi Üniversitesi RüzgarEnerjisi Sektörünün İstihdama Katkısı: Avrupa Birliği ve Türkiye Örnekleri YdD D Mh tef Bi li ğl Yrd.Doç.Dr. Mehmet Efe Biresselioğlu Sürdürülebilir Enerji Anabilim Dalı

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM)

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) 8. İLETİM TESİS VE İŞLETME GRUP MÜDÜRLÜĞÜ (İŞLETME VE BAKIM MÜDÜRLÜĞÜ) HAZIRLAYAN TEMMUZ 2008 Ankara 1 Gönderen: Recep BAKIR recepbakir38@mynet.com ENTERKONNEKTE

Detaylı

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2006; EYLÜL ANKARA Mustafa AKTAŞ DÜNYA BİLİNEN FOSİL REZERVLERİN ÖMRÜ (R/Ü,YIL) 2005 SONU 250 227 Y I L 200 150 100 50 0 136 65,1 40,6 14 16 PETROL DOĞALGAZ

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ

ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ YUSUF BAYRAK TEİAȘ APK Daire Bașkanlığı 1. GİRİȘ 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve sektörün yeniden yapılanmasından

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 24 Ekim 2014 29. Mühendislik Dekanları Konseyi Toplantısı

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 18 Haziran 2014 İTÜDER SOMA dan Sonra: Türkiye de

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi Türkiye Elektrik Piyasası Emrah Besci Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi http://emrah.besci.gen.tr Emrah@Besci.gen.tr Elektriğe ulaşamayan 1,267

Detaylı

ENERJİ ÜRETİM SANTRALLERİ MALİYET ANALİZİ

ENERJİ ÜRETİM SANTRALLERİ MALİYET ANALİZİ MAKALE ENERJİ ÜRETİM SANTRALLERİ MALİYET ANALİZİ Kadir Kaya * Arş. Gör., Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, Samsun kadir.kaya@omu.edu.tr Erdem Koç Prof. Dr.,

Detaylı

Rüzgar Enerji Santrallerinin Türkiye nin Enerji Çeşitliliğindeki Yeri. İstanbul, Kasım 2013

Rüzgar Enerji Santrallerinin Türkiye nin Enerji Çeşitliliğindeki Yeri. İstanbul, Kasım 2013 Rüzgar Enerji Santrallerinin Türkiye nin Enerji Çeşitliliğindeki Yeri İstanbul, Kasım 2013 TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ Türkiye de ilk Rüzgar Enerji Santrali Otoprodüktör Lisansı ile Üretim EPDK

Detaylı

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw 1 ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty Petrolden Başka Enerjı Kaynakları Var mıdır? uiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwertyui

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ

İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ TMMOB 2. İzmir Kent Sempozyumu / 28-30 Kasım 2013 393 İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ Alper KALAYCI Makina Mühendisleri Odas alper@alperkalayci.com Dr. Cenk SEVİM cenk.sevim@aerowind.com ÖZET Yenilenebilir enerji

Detaylı

Mars Enerji Hakkında

Mars Enerji Hakkında Mars Enerji Hakkında Mars Enerji International Hollanda Üretim Planı ; RES Servis ve kurulumda, Hollanda lı partner Avrupalı yatırımcıları TR ye gelmesinde köprü Üreticiler ile hızlı işbirlikleri Mars

Detaylı

Türkiye nin. Enerji Profili 1/70

Türkiye nin. Enerji Profili 1/70 Türkiye nin ve DünyaD nya nın Enerji Profili 1/70 Sunumdaki grafik ve tabloların n büyük b k kısmk smı TMMOB Makine Mühendisleri M Odası Enerji Çalışma Grubu Başkan kanı Sn. Oğuz O TÜRKYILMAZ T tarafından

Detaylı

Türkiye Elektrik Piyasası

Türkiye Elektrik Piyasası Türkiye Elektrik Piyasası Emrah Besci Elektrik - Elektronik Mühendisi (EE 04) Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi http://emrah.besci.gen.tr Emrah@Besci.gen.tr Elektriğe ulaşamayan 1,267 milyar

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat Hulusi KARA Grup Başkanı Sunum Planı Yenilenebilir Enerji Kaynakları Potansiyelimiz ve Mevcut Durum İzmir ve Rüzgar Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına İlişkin

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mayıs 2014 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yenilenebilir Enerji Kaynakları Türkiye Enerji Fırsatları Enerji Kaynakları Genel Görünümü Enerji Kaynaklarına Göre Maliyet Ve Fırsatları Enerji Sektöründeki Büyük Oyuncuların Yeri Türkiye de Enerji Sektörü

Detaylı

Kurulu Kapasite (MW) Denizli, Kızıldere 15,00 82.500.000 Faaliyette

Kurulu Kapasite (MW) Denizli, Kızıldere 15,00 82.500.000 Faaliyette TÜRKİYE DE JEOTERMAL KAYNAKLI ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİM TESİSİ KURULMASI 1. Türkiye de Jeotermal Potansiyel Türkiye jeotermal potansiyel açısından Avrupa da birinci, Dünyada ise yedinci sırada yer almaktadır.

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI Dr. Gülnur GENÇLER ABEŞ Çevre Yönetimi ve Denetimi Şube Müdürü Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 06/02/2016 YENİLENEBİLİR ENERJİ NEDİR? Sürekli devam eden

Detaylı

CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ

CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ AYLAR İTİBARIYLA TAŞINAN HAM PETROL MİKTARLARI (BİN VARİL) "Son 12 Ay" YIL AY IRAK- TÜRKİYE CEYHAN- KIRIKKALE BATMAN- DÖRTYOL 2011 Aralık 12.653 1.739 1.232 17.743 2011

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİ PİYASASI 2015 VE ENERJİ ÜRETİM MALİYETLERİ VE SANTRALLAR DUR/KALK MALİYETLERİ

ELEKTRİK ENERJİ PİYASASI 2015 VE ENERJİ ÜRETİM MALİYETLERİ VE SANTRALLAR DUR/KALK MALİYETLERİ 1 ELEKTRİK ENERJİ PİYASASI VE ENERJİ ÜRETİM MALİYETLERİ VE SANTRALLAR DUR/KALK MALİYETLERİ ELEKTRİK PİYASASI - 2 Elektrik Piyasası yılı ilk yarı yıl Spot fiyatları; Ekonomik Durgunluk, Tüketim azalması,

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek.

Detaylı

Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi. Basım Yılı : 2012

Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi. Basım Yılı : 2012 Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi Basım Yılı : 2012 Bu raporun basılması ve çoğaltılması Ajansın iznine tabiidir. Yazar ve Kuzey Anadolu Kalkınma

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ SEKTÖRÜ

GÜNEŞ ENERJİSİ SEKTÖRÜ GÜNEŞ ENERJİSİ SEKTÖRÜ Ramazan ÖZDEMİR T.C. AHİLER KALKINMA AJANSI AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ İçindekiler 1. Enerji Kaynakları... 3 1.1. Güneş Enerjisi... 3 1.2. Neden Güneş Enerjisi... 4 1.3. Dünya

Detaylı

TÜRKİYE KÖMÜR ARAMALARI

TÜRKİYE KÖMÜR ARAMALARI Enerji, ülkelerin iktisadi ve sosyal kalkınması için önemli girdilerin başında gelir. Enerji planlamaları ve yatırımları bir ülkenin geleceği, sanayileşmesi ve ilerlemesi için büyük öneme sahiptir, Büyüme

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mart 2015 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul Sera gazları ve kaynakları Kyoto Protokolü tarafından belirtilen 6 sera gazı: Karbon dioksit (CO

Detaylı

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU Prof. Dr. Hüsamettin BULUT Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa KISA ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. Hüsamettin BULUT EĞİTİM

Detaylı

2014 İKİNCİ ÇEYREK ELEKTRİK SEKTÖRÜ. Tüketim artışı aheste, kapasite fazlası sürüyor. Yael Taranto tarantoy@tskb.com.tr

2014 İKİNCİ ÇEYREK ELEKTRİK SEKTÖRÜ. Tüketim artışı aheste, kapasite fazlası sürüyor. Yael Taranto tarantoy@tskb.com.tr Tüketim artışı aheste, kapasite fazlası sürüyor Yılın ilk yarısında elektrik tüketimi 2013 yılının aynı dönemine kıyasla %3,6 artış gösterdi. Yıllık tüketim artış hızı ilk çeyrekte %3 olarak gerçekleşirken,

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK Ülkemizde 2010-2011 yılı itibari ile çeşitli

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

KONYA İLİ NEDEN YATIRIMLARI İÇİN SANAYİ SEKTÖRÜ

KONYA İLİ NEDEN YATIRIMLARI İÇİN SANAYİ SEKTÖRÜ KONYA İLİ SANAYİ SEKTÖRÜ YATIRIMLARI İÇİN 10 NEDEN KONYA BİR YATIRIM CENNETİ HALİNE GELMEKTEDİR KONYA İLİ SANAYİ SEKTÖRÜ YATIRIMLARI İÇİN10 NEDEN 1. Genç ve Nitelikli İnsan Kaynağı 2. Stratejik Konum 3.

Detaylı

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ Yrd. Doç. Dr. Önder GÜLER İstanbul Teknik Üniversitesi, Enerji Enstitüsü ÖZET Elektrik enerjisi üretiminde kullanılan fosil yakıtların gelecekte tükenecek olmaları

Detaylı

Türkiye Birincil Enerji Tüketim Dağılımı (2011) Jeo.Rüz.Gün.; Doğalgaz 32% Petrol 27% Şekil 1: Türkiye Birincil Enerji Tüketim Dağılımı, 2011

Türkiye Birincil Enerji Tüketim Dağılımı (2011) Jeo.Rüz.Gün.; Doğalgaz 32% Petrol 27% Şekil 1: Türkiye Birincil Enerji Tüketim Dağılımı, 2011 1. ENERJİ 1.1. Dünyada ve Türkiye de Enerji 1. Dünya nüfusu 1950 den beri 2,5 kat artarken enerji talebi 2011 e gelindiğinde 7 kat artmıştır. Gelişen teknoloji ve üretim teknikleri, ekonomik kalkınma,

Detaylı

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER 2014 İÇİNDEKİLER 1. Talebe İlişkin Baz Senaryolar 2. Doğal Gaz Şebekesi Arz İmkânlarına

Detaylı

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

HĐDROLĐK SANTRALLERĐN ENTERKONNEKTE SĐSTEM BAĞLANTISINA YÖNELĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐ HAVZA PLANLAMA ÇALIŞMALARI

HĐDROLĐK SANTRALLERĐN ENTERKONNEKTE SĐSTEM BAĞLANTISINA YÖNELĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐ HAVZA PLANLAMA ÇALIŞMALARI HĐDROLĐK SANTRALLERĐN ENTERKONNEKTE SĐSTEM BAĞLANTISINA YÖNELĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐ HAVZA PLANLAMA ÇALIŞMALARI Gülden SAMANCIOĞLU, Elif CANBEK, Ercüment ÖZDEMĐRCĐ Türkiye Elektrik Đletim A.Ş (TEĐAŞ) ÖZET Bilindiği

Detaylı

SEKTÖR: ENERJİ (TERMİK-KOJENERASYON)

SEKTÖR: ENERJİ (TERMİK-KOJENERASYON) SEKTÖR: ENERJİ (TERMİK-KOJENERASYON) SIRA 1 Afşin-Elbistan A Termik Santralı Rehabilitasyonu ve Baca Gazı Desülfürizasyon Ünitesinin Tesis Edilmesi Projesi EÜAŞ Genel Müdürlüğü Afşin-Elbistan A Termik

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI Cumhuriyet Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü Sunan Yrd.Doç. Dr. Mustafa HOŞTUT Nisan-2007 1/53 RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS

Detaylı

Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2000, saat 18:00 Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon

Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2000, saat 18:00 Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon ÜLKEMİZİN ENERJİ DURUMU, SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2, saat 18: Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon Doç.

Detaylı

EGE BÖLGESİ SANAYİ ODASI RAKAMLARLA TÜRKİYE VE İZMİR

EGE BÖLGESİ SANAYİ ODASI RAKAMLARLA TÜRKİYE VE İZMİR RAKAMLARLA TÜRKİYE VE İZMİR Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi DIŞ TİCARETTE KOBİLERİMİZ KOBİ lerimiz tarafından sağlanmaktadır. ÇALIŞAN SAYISINA GÖRE İHRACAT(%) 250-

Detaylı

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

12. ENERJİ İSTATİSTİKLERİ

12. ENERJİ İSTATİSTİKLERİ 12. ENERJİ İSTATİSTİKLERİ 12.1. 12.1.1. Üretim Santral ve Kurulu Güç 2007-2011 Türkiye TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Toplam Santral 612 21 14 4 3 Toplam Kurulu Güç (MW) 49515,4 3132,9 2671,5 319,4 142,0

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

---------- BAŞLIK ---------- ----- İSİM SOYİSİM -----

---------- BAŞLIK ---------- ----- İSİM SOYİSİM ----- GİRİŞ Enerji iş yapabilme yeteneği olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde enerji ihtiyacı, giderek büyüyen ekonomiler ve bu ekonomilerdeki endüstriyel üretim alanlarında duyulan ihtiyaçların büyümesinden dolayı

Detaylı

Rüzgar Enerji Santralleri Yatırım Deneyimleri. Kenan HAYFAVİ Genel Müdür Yardımcısı

Rüzgar Enerji Santralleri Yatırım Deneyimleri. Kenan HAYFAVİ Genel Müdür Yardımcısı Rüzgar Enerji Santralleri Yatırım Deneyimleri Kenan HAYFAVİ Genel Müdür Yardımcısı TÜREK Kasım 2014 1 İçerik Türkiye de Rüzgar Enerjisi Lisanslama Teşvikler - Finansman Sonuç 2 Türkiye de Enerji Talebi

Detaylı

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI Doç. Dr. Selim SOLMAZ Gediz Üniversitesi Makine Müh. Bölümü selim.solmaz@gediz.edu.tr SUNUM PLANI Motivasyon Proje Geçmişi

Detaylı

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Ruanda ya ihracat yapan 1 firma bulunmaktadır. (AHENK KOZMETİK İÇ VE DIŞ TİC. A.Ş) 30.06.2015 tarihi

Detaylı

AR& GE BÜLTEN. Enerjide Yeni Ufuklara

AR& GE BÜLTEN. Enerjide Yeni Ufuklara Enerjide Yeni Ufuklara Nurel KILIÇ Enerji yol haritalarının oluşturulduğu dünyada, yapısal değişim gözleniyor. Ülkemizi coğrafi/stratejik konumu gereği çok yakından etkileyen bu süreçte ülkemiz için çizilen

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK NEDİR BU ENERJİ? İş Yapabilme Yeteneğidir. Canlı Tüm Organizmalar Enerjiye İhtiyaç Duyar. İnsanlık Enerjiye Bağımlıdır. Yaşam

Detaylı

Yaz Puantı ve Talep Yönetimi

Yaz Puantı ve Talep Yönetimi Yaz Puantı ve Talep Yönetimi Genel elektrik talebi kış aylarında ısıtma ve aydınlatma, yaz aylarında ise soğutma (klima) ihtiyacına bağlı olarak bölgesel ve mevsimsel farklılıklar oluşturur. modus Enerji

Detaylı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Konunun önemi Belediyelerin enerji kaynakları; Hidrolik Bio kütle Bu kaynaklardan belediyeler nasıl yararlanabilir, Yenilenebilir enerji

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması, Sanayileşmenin

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

Cumali Taştekin EÜAŞ Maden Sahaları Daire Başkanı (V)

Cumali Taştekin EÜAŞ Maden Sahaları Daire Başkanı (V) Cumali Taştekin EÜAŞ Maden Sahaları Daire Başkanı (V) Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ); 1970 yılında Kurulan Türkiye Elektrik Kurumu nun (TEK), 1994 yılında TEAŞ ve TEDAŞ olarak ikiye ayrılmasından

Detaylı

Bu dönemde birincil enerji tüketiminin yıllık ortalama yüzde 5,7, elektrik tüketiminin ise yüzde 6,7 oranında büyüdüğü tespit edilmiştir.

Bu dönemde birincil enerji tüketiminin yıllık ortalama yüzde 5,7, elektrik tüketiminin ise yüzde 6,7 oranında büyüdüğü tespit edilmiştir. Avrupa Birliği Sürecinde Enerji Sektörünün Konumu ve Enerji Yol Haritaları AB ye tam üyelik sürecinde Türkiye, ekonomik ve sosyal hayatın bütün alanlarında olduğu gibi, enerji konusunda da Avrupa Birliği

Detaylı

GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ

GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ ŞİRKET PROFİLİ GÜRİŞ İNŞAAT VE MÜHENDİSLİK A.Ş. 1958 yılında kurulmuş ve kurulduğu tarihten bu yana yurtiçi ve yurtdışında birçok alanda hizmet vermektedir.

Detaylı

e-bulten DOKÜMAN NO: PR/8.5/001 REVİZYON NO:00 YAYIN TARİHİ: 02/12/2015 SAYFA NO: Sayfa 1 / 5

e-bulten DOKÜMAN NO: PR/8.5/001 REVİZYON NO:00 YAYIN TARİHİ: 02/12/2015 SAYFA NO: Sayfa 1 / 5 DOKÜMAN NO: PR/8.5/001 REVİZYON NO:00 YAYIN TARİHİ: 02/12/2015 SAYFA NO: Sayfa 1 / 5 ISO 50001:2011 standardının amacı özellikle enerji üretimi fazla sanayi tesislerinin enerji yönetimi için bir çerçeve

Detaylı

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ Önemli Rakamlar 2013 de 81,3 milyar gelir 147,400 dünyada çalışan sayısı

Detaylı

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Yenilenebilir Enerji Türkiye için Neden Enerji Arz Güvenliği Önemli? Enerji ithalat oranı %70 in üzerinde (tüm ithalatın

Detaylı

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri 5 Kasım 2015 Ekonomi Bakanlığı 1 Enerji Sektöründe Düzenlenen Teşvik Belgeleri V - 20.06.2012-30.06.2014 Döneminde Düzenlenen Yatırım Teşvik Belgelerinin Kaynaklarına

Detaylı

TR52 DÜZEY 2 BÖLGESİ (Konya-Karaman)

TR52 DÜZEY 2 BÖLGESİ (Konya-Karaman) TR52 DÜZEY 2 BÖLGESİ (Konya-Karaman) 2023 VİZYON RAPORU (Enerji Sektörü) -TASLAK- İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... 1 TABLOLAR LİSTESİ... 2 GRAFİKLER LİSTESİ... 3 ŞEKİLLER LİSTESİ... 3 ENERJİ... 4 ARKA PLAN...

Detaylı

- Geçici kabulü yapılmış GES lerin illere göre dağılımı aşağıdaki tabloda görülmektedir.

- Geçici kabulü yapılmış GES lerin illere göre dağılımı aşağıdaki tabloda görülmektedir. Enerji sektörünün neredeyse tüm paydaşlarının yakından takip ettiği ve yatırım düşündüğü güneş enerjisi santrallerinin önemi her geçen gün artıyor. 21 Temmuz 2011 tarihli yönetmelikte azami 500 kw sınır

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

Gayri Safi Katma Değer

Gayri Safi Katma Değer Artıyor Ekonomik birimlerin belli bir dönemde bir bölgedeki ekonomik faaliyetleri sonucunda ürettikleri mal ve hizmetlerin (çıktı) değerinden, bu üretimde bulunabilmek için kullandıkları mal ve hizmetler

Detaylı

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR Gözde SEVİLMİŞ Giderek artan nüfusa paralel olarak gıda maddeleri tüketimi ve dolayısıyla bitkisel yağ tüketimi artmaktadır. Diğer yandan artan gıda

Detaylı

Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız!

Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız! Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız! Ocak 2014 te Durum: Son dönemde PV panel fiyatlarında büyük düşüş:

Detaylı

TÜRK TESİSAT MÜHENDİSLERİ DERNEĞİ (TTMD) Türkiye deki Enerji Durumu, Önemi ve TTMD Görüşleri

TÜRK TESİSAT MÜHENDİSLERİ DERNEĞİ (TTMD) Türkiye deki Enerji Durumu, Önemi ve TTMD Görüşleri TÜRK TESİSAT MÜHENDİSLERİ DERNEĞİ (TTMD) Türkiye deki Enerji Durumu, Önemi ve TTMD Görüşleri 1 TARİHTE BU PROBLEM NASIL ÇÖZÜLMÜŞ Bilinen insanlık tarihi boyunca, doğal malzemeler kullanılarak yapılan yapılarda;

Detaylı

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler Ankara, 24 Mart 2015 Çerçeve Temel endişe: İklim değişikliği

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ TEMİZ & YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYEL & STRATEJİLERİ İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 22 Nisan 2010 Dr. Atillâ AKALIN I.GİRİŞ Rüzgar Potansiyeli ve Kullanımları (Dünya, AB, Türkiye) Hidro Potansiyeli ve

Detaylı

TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ

TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ Enerji İşleri Genel Müdürlüğü 18 Haziran 2009, Ankara YEK Potensiyeli Yenilenebilir Enerji Üretimi Yenilenebilir Kurulu Güç Kapasitesi YEK Hedefleri YEK Mevzuatı YEK Teşvik

Detaylı

Rüzgar ın Tarihçesi. 1970 lerde Rüzgar enerjisi sektörü ivme kazandı Petrol krizi. Yelkenli gemiler kullanılmaya başlandı.

Rüzgar ın Tarihçesi. 1970 lerde Rüzgar enerjisi sektörü ivme kazandı Petrol krizi. Yelkenli gemiler kullanılmaya başlandı. Rüzgar ın Tarihçesi Yelkenli gemiler kullanılmaya başlandı. İngiliz J. Semeaton rüzgar hızı ve enerji arasında bir bağlantı kurdu. Danimarka'da 10.000 kadar yel değirmeni kuruldu. Amerika'da su pompalamak

Detaylı

ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI

ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI 1 ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI İ. Kürşat BÜLBÜL 1 ÖZET Bu çalışmada; rüzgâr santrallerinin güç sistemlerine entegrasyonu, iletim sistemi operatörünün bakış açısından

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Şubat 2015 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk Tarih: 13.01.2013 Sayı: 2013/01 (RAPOR 13 OCAK PAZAR GÜNÜNE AMBARGOLUDUR) Türkiye Enerji İstatistikleri ve Vizyon Raporu na göre; Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk İstanbul Serbest Muhasebeci

Detaylı

ULUSLARARASI ENERJİ AJANSI NIN 2012 DÜNYA ENERJİ GÖRÜNÜMÜ RAPORU

ULUSLARARASI ENERJİ AJANSI NIN 2012 DÜNYA ENERJİ GÖRÜNÜMÜ RAPORU ULUSLARARASI ENERJİ AJANSI NIN 2012 DÜNYA ENERJİ GÖRÜNÜMÜ RAPORU Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) bünyesinde faaliyet gösteren ve merkezi Paris te bulunan Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) nın

Detaylı

JEOTERMAL ENERJİ 2010282055 KÜBRA İNCEEFE

JEOTERMAL ENERJİ 2010282055 KÜBRA İNCEEFE JEOTERMAL ENERJİ 2010282055 KÜBRA İNCEEFE JEOTERMAL ENERJİ NEDİR? Jeotermal yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde birikmiş ısının oluşturduğu, kimyasallar içeren sıcak su, buhar ve gazlardır. Jeotermal

Detaylı