FM561 Optoelektronik. Işığın Modülasyonu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "FM561 Optoelektronik. Işığın Modülasyonu"

Transkript

1 FM561 Optelektrnik Işığın Mdülasynu

2 Pasif ptelektrnik elemanlar Çeyrek Dalga Plakası Yarım Dalga Plakası Tarım Dalga Plakası Işığın Mdülasynu lektr-ptik mdülasyn» Pckel tkisi» Kerr tkisi Akust-Optik mdülasyn Mağnet-Optik Mdülasyn

3 Dalga Plakaları - ve e-ışını arasında çeşitli dalga bylarında faz farkı luşturmaya yarayan ptik elemanlardır Dğrusal larak kutuplanmış bir ışık dalgası böyle bir plakadan çıktığında en genel larak eliptik kutuplanmış larak çıkacaktır Dalga plakası larak kullanılan malzemenin kalınlığı öyle ayarlanabilirki n ve n e eksenlerinden çıkan ışık arasındaki ptik yl farkı çeyrek dalga plakaları için /4, yarım dalga plakaları için /, tam dalga plakaları için / şeklinde lur Çift kırıcı maddeler uygun şekillerde kullanılarak (ptik eksen ve kalınlıkları ayarlanarak) dalga plakaları denilen pasif ptik elemanları luşturulur Bu tür dalga plakaları ile ışığın kutuplanma dğrultusu ve kutuplanma özelliği değiştirilebilir n e Optik eksen v e =c/n e k 005 HSarı 3 n v =c/n

4 Dalga Plakaları-Faz Farkı = sin( kz ωt+ φ) M dalganın uzaysal değişimi = sin( kz) = sin( φ) bsluk =, e = n bsluk n e Faz Fazfarkı = φ = = Δφ = π kz = z π π d d e Fazfarkı π = bsluk d n n e n e Optik eksen v e =c/n e k 005 HSarı 4 d n v =c/n

5 Çeyrek Dalga Plakaları -ve e-ışık demetleri arasında π/ faz farkı luşturan kristal çeyrek dalga plakası larak adlandırılır ϕ 4 π π = dn ne = bsluk bsluk Optik yl dn ne = Kalınlık d 4 4 = 4 n bsluk n e Dğrusal Kutuplanmış ışık n e Dairesel Kutuplanmış ışık φ Gelen ışık n d Çıkan ışık φ=45 veya 135 ise Dairesel Kutuplu Dalga φ 45 veya φ 135 ise liptik Kutuplu Dalga Örneğin kuartz için sdyum dalgası kullanıldığında (l nm) d=0,00164 ye eşit lacaktır 005 HSarı 5

6 Yarım Dalga Plakaları -ve e-ışık demetleri arasında π kadarlık faz farkı luşturan bir kristal yarım dalga plakası larak adlandırılır ϕ π = dn ne = π bsluk bsluk Optik yl dn ne = Kalınlık d = 4 n bsluk n e d plaka kalınlığı lmak üzere π kadarlık faz farkı n d-n e d =/ kadarlık bir yl farkına eşdeğerdir. Yarım dalga plakası da çeyrek dalga plakasına benzer bir düzenekle luşturulabilir İki plakanın tek farkı kalınlıklarının farklı luşudur. Yarım Dalga Plakaları emd nın plarizasyn dğrultusunu değiştirmekte ters çevirmekte kullanılır Dğrusal Kutuplanmış ışık n e Terslenmiş larak dğrusal Kutuplanmış ışık θ θ 005 HSarı Gelen ışık 6 Çıkan ışık d n

7 Tam Dalga Plakaları -ve e-ışık demetleri arasında πn kadarlık (n tam sayı) faz farkı luşturan bir kristal tam dalga plakası larak adlandırılır π ϕ = dn n = π Optik yl Tam dalga plakası da yarım ve çeyrek dalga plakasına benzer bir düzenekle luşturulabilir İki plakanın tek farkı kalınlıklarının farklı luşudur Tam dalga plakaları geciktirici larak kullanılır dn ne = bsluk bsluk e Kalınlık d = bsluk n n e Dğrusal Kutuplanmış ışık n e Geciktirilmiş ışık θ θ n Gelen ışık Çıkan ışık 005 HSarı d 7

8 lektr-optik tki Çift kırıcı maddeden yapılmış pasif ptik elemanlarının işlevselliği çğunlukla kalınlıkları ile sınırlıdır Bu maddelerden yapılmış ptik devre elemanları belli bir işlem yapmak için pratiktir ancak ışığın mdülasynunda tek başlarına kullanılamazlar! Bunun için indüksiyn ylu ile yani dışardan uygulanan bir etki ile (gerilim vs. ile) çift kırıcı özellik kazanabilen maddeler ışığın mdülasynunda kullanılmaktadır Bu işlem bazı özel malzemelerde klaylıkla yapılabilmektedir. lektr-optik tki: Bir ptik rtamın iki ucuna bir elektrik alan uygulandığında içindeki elektrnların dağılımı ve dlayısı ile kutuplanabilirliği bzulur ve rtamın kırma indisi aniztrpik bir şekilde değişebilir Bu elektr-ptik etkinin snucu larak, dğal larak çift kırıcı lan kristallerde, mesela KDP, yeni bir ptik eksen luşturmak veya dğal larak hmjen lan kristal, GaAs da lduğu gibi, çift kırıcı yapılabilmektedir 005 HSarı 8

9 lektr-optik tki lektr-optik etki: Pckel ve Kerr tkisi Uygulanan elektrik alanın () bir fnksiynu larak kırılma indisindeki (n) değişme 1 Δ( ) = r + P n Pckel Kerr ifadesi ile elde edilebilir. Burada r dğrusal elektr-ptik sabit ve P karesel elektr-ptik sabittir. Katılarda r ile ilgili kırma indisindeki (dğrusal) değişim Pckel tkisi larak, Karesel terimden dğan değişime ise Kerr tkisi larak isimlendirilir 005 HSarı 9

10 lektr-optik tki-pckel tkisi Pckels hücrelerinde genellikle ADP larak bilinen Amnyum dihidrjen psfat veya KDP larak bilinen ptasyum dihidrjen fsfr kullanılır. Pckel etkisi için kullanılan diğer malzemeler ve Pckels katsayıları (r) Madde r(pm/v) KH PO 4 (KDP) 10,6 KD PO 4 (KD*P) 6,4 AH PO 4 (ADP) 8,5 GaAs 1,6 Pckel etkisi durumunda uygulanan elektrik alanın bütün etkileri ele alınan malzemenin simetri ve kristal yapısına bağlıdır. Örneğin KDP meteryali için elektrik alana bağlı indisdeki değişme 1 Δ Δ ( ) = n = r 3 63 n n n Δ n= 3 r 63 Burada r 63 KDP için uygun elektr-ptik sabittir. Pckels etkisi ile çeşitli dalga plakalarını dışardan uygulanan dığımız elektrik alan ile luşturulabilir 005 HSarı 10

11 Mesela KDP de elektrik alan z-ekseni byunca uygulanırsa x- ve y- eksenleri 45 lik dönme ile yeni x ve y eksenleri halini alır ve kırma indisleri bu yeni yönler için n Δ n= 3 r 63 3 n n ' = n x + r63 3 n n ' = n y r63 Pckels etkisi ile çeşitli dalga plakalarını dışardan uyguladığımız elektrik alan ile luşturabiliriz z z Örneğin aşağıdaki düzenekte dğrusal larak kutuplanmış ışık demeti Pckels etkisi gösteren ve V gerilimi altında bulunan rtamdan geçtikten snra - ve e-ışınları arasında istenen faz farkı luşturularak d kutuplanma özelliği değiştirilebilir Dğrusal Kutuplanmış ışık y φ x' z Gelen ışık Geçen ışık Örnek: Pckels etkisi sebebiyle kırma indisindeki değişme: 4000 V luk bir gerilimin uygulandığı KDP nin 10 mm kalınlığındaki bir kristal için kırma indisindeki değişmeyi hesaplayalım. 005 HSarı 11 n -n=(1/)(6,4x10-1 )(1,51 3 )(4000 V/10 - m)=1,8x10-5 bulunur. V

12 lektr-optik tki-kerr tkisi Kerr tkisi: Optik larak iztrpik lan bir madde güçlü bir elektrik alana knduğu zaman bu madde çiftkırılma özelliği göstermeye başlar Bu etki 1985 yılında J. Kerr tarafından gözlendiği için bu etkiye Kerr elektr-ptik etki denir Bu etki hem katılarda hem de sıvılarda gözlenir Kerr etkisinin, elektrik alanın varlığında maddedeki mleküllerin yönelimlerinin atfedilir. Bu durumda madde sanki ptik ekseni elektrik alanın yönü ile belirlenmiş tek eksenli kristal gibi davranır Bu etkinin büyüklüğü uygulanan elektrik alanın karesi ile rantılıdır Kerr etkisi ile luşturulacak kırma indisi farkı Δn=n p -n s =K şeklinde verilir. Burda K Kerr sabiti, n s, alan yönündeki kırma indisi, n p alana dik dğrultudaki kırma indisi ve da ışığın bşluktaki dalgabyudur 005 HSarı 1

13 lektr-optik tki-kerr tkisi Kerr etkisi gözlenen bazı maddeler ve Kerr (K) sabitleri Madde K(cm/V ) Su 5,x10-14 Benzene 0,7x10-1 Karbndisülfür 3,5x10-1 Nitrbenzene 4,4x10-10 Kerr elektr-ptik etki yüksek hızlı ışık mdülasynunda kullanılır. Bu kullanımına Kerr hücresi denir ve genellikle Kerr katsayısı büyük lan malzemeler kullanılır. 005 HSarı 13

14 Işığın Mdülasynu 005 HSarı 14

15 Işığın Mdülasynu-1 Işık mdülatörlerini mdülasyn şekline göre, örneğin mdülasyn için kullanılan maddelerin kullanılan özelliklerine göre elektr-ptik, manyet-ptik, akust-ptik mdülatörler larak sınıflandurabilir lektr-ptik etki Gerilim uygulayarak malzemenin ptik parametrelerini değiştirme Akust-ptik etki Ses dalgaları ile malzemenin kırma indisini değiştirme Bragg Tipi akust-ptik mdülatörler Raman-Nath tipi mdülatörler Manyet-ptik etki Manyetik alan uygulayarak malzemenin ptik özelliklerini değiştirme Faraday Dönmesi 005 HSarı 15

16 Işığın Mdülasynu- lektr-ptik Mdülatörler Katılardaki elektr-ptik etkiyi kullanarak geliştirilen ışık mdülatörlerine denir. Pckel etki ile çift kırınım haline getirilen malzemeler kullanılır Pckel etki gösteren maddelerden yapılmış mdülatörlere Pckels electr-ptik mdülatörü denir. Bu mdülatörlerde mdülatörü geçen ışık (I) şiddetinin mdülatöre gelen ışık şidetine (I ) ranı Dğrusal Kutuplanmış ışık y φ Dairesel Kutuplanmış ışık Dedektör Gelen ışık I x Geçen ışık I I = sin π ( rn 3 V ) V V π, Geçen ışığın şiddetinin gelen ışığın şiddetine eşit lduğu (I=I ) lduğu maksimum geçirme için gerekli gerilimdir. V π, π lik bir faz farkına eşdeğerdir. Bu gerilime aynı zamanda yarım dalga gerilimi de denir. V rn 005 HSarı π 3 16 I I π V = sin ( V π )

17 Işığın Mdülasynu-3 Tipik bir elektr-ptik mdülatörün çalışma gerilimi, dğrusal lan bölgede seçilir Geçirme (%) 100 Geçirme (%) 100 V π V V Mdüle edici gerilim V π / V π 3V π / Dğrusal Kutuplanmış ışık y φ Dairesel Kutuplanmış ışık Dedektör x Gelen ışık I Geçen ışık Örnek: Yarım Dalga Gerilimi: 1,06 μm dalga byunda KDP için yarım dalga gerilimini V 6 1,06x10 V = = = 14,5kV larak bulunur π HSarı rn.(10,6).(10 ).(1,51) 17

18 Akust-Optik etki Bir rtamın kırma indisi akustik (ses) dalgası ile değiştirilerek yapılan etkiye akust-ptik etki denir Kırma indisi n lan bir rtamdan geçen ses dalgası rtamda mekanik zrlama (gerilme) luşturur Bu gerilme snucu rtamın kırma indisini de Δn kadar değişir. Bu değişmeyi ses dalgasının şiddeti ve diğer nicelikler cinsinden veren frmül n n+δn Δn = n 6 p ρv 005 HSarı Burda n, gerilmenin lmadığı durumdaki kırma indisi, p uygun ftelastik tensör elemanı, P a watt larak tplam akustik güç, ρ kütle yğunluğu, v a ise ses hızı, A dalganın geçtiği bölge için tesir kesit alanı a lektrptikte maddenin kırma indisini ses dalgaları ile değiştirerek yapılan iki tür akust-ptik mdülatör vardır. Bunlar Bragg Tipi akust-ptik mdülatörler Raman Nath tipi mdülatörlerdir Böyle bir rtamın kırma indisi akustik dalganın dalga byu lan Λ ya eşit ve perydik larak değişir 7 A P a P a =0 P a =P sin(λx)

19 Raman-Nath Türü Akust-Optik Mdülatörler Bu tür mdülatörlerde ışık ses dalga vektörüne dik knumda gönderilir. Ses dalgasından dlayı kırma indisi Λ perydu ile değiştirilmiş lan l uzunluğundaki maddeden geçen ışık kırınıma uğrayarak değişik açılarda gelen ışık dğrultusundan sapar. Ortamdan etkilenerek geçen ışığın şiddeti I, akustik dalganın luşturduğu indis farkı (Δn) ile bağlantılıdır. Bu, akustik mdüle edici dalganın genliği ilişkilidir. Sıfırıncı mertebeden yk edilen ışığın ranı Burada I akustik dalganın ykluğundaki geçen ışık şiddetini. Böylece akustik dalganın genlik değişimleri ptik demetin ışıma şiddeti değişimlerine dönüşür l y x z Λ 1. derece 0. derece m = Λ sin( θ m ) -1. derece Gelen ışık dalgası Piezelektrik transducer Ses dalgaları ile indisi Δn kadar değiştirilmiş bölgeden geçen ışıgın geliş ekseninden x kadar uzak nktalarda ışık dalgasının maruz kalacağı faz kayması Δnπl πx Δϕ = sin( ) Λ şeklinde lacaktr. Burada Δn, kırma indisindeki değişim, l etkileşme uzunluğu, Λ ise ses dalgasının dalgabyudur. x ise ışığın geliş ekseninden lan uzaklıktır. 005 HSarı 19

20 Bragg Türü Akust-Optik Mdülatörler Bragg türü akust-ptik mdülatörlerde ışık mdülatöre dik değil de belli bir açı ile gelir Ses dalgaları ile kırma indisi mdüle lmuş lan rtam perydu ses dalgalarının perydu Λ lan perydik düzlemler larak algılanabilir Bu rtama giren ışık aynen kristale giren x-ışınları gibi Bragg kşulunu sağlayan durumda yapıcı girişim ile 1. dereceden yansımayı luşturur Diğer durumlarda ışık yansımadan geliş dğrultusunda kristalden çıkar l θ Β Λ 0. derece Λ Gelen ışık dalgası 1. derece l>>λ / Bragg Kşulu sinθ Β =/Λ Piezelektrik transducer Bragg tipi akust-ptik mdülatörde ışığın şiddetini veren ifade I I I Δϕ = sin ( ) 005 HSarı 0 şeklindedir

21 Magnet-Optik tki ve Mdülasyn Katılarda Faraday Dönmesi Bir iztrpik dielektrik madde manyetik alana yerleştirildiğinde dğrusal larak kutuplanmış ışık alan dğrultusunda gönderildiğinde ışığın kutuplanma dğrultusunun değiştiği gözlenir. Burda manyetik alan dielektrik malzemeyi ptik larak aktif duruma getirmiştir. Kutuplanma dğrultusunun dönme açısı manyetik alan (B) ve rtamın uzunluğu ile rantılıdır. θ=vbl Burda V rantı sabitidir. Bu sabite Verdet sabiti denir ve bazı maddeler için değeri aşağıdaki tablda verilmektedir. Madde V(q(dakika)Oe -1 cm -1 ) lmas 0,01 NaCl 0,036 Cam 0,015-0, HSarı 1

22 Manyet-Optik Mdülatörler Bu tür ışık mdülatörleri Faraday manyet-ptik ilkeye göre çalışmaktadırlar Manyet-ptik etkide anlatıldığı üzere manyetik alan etkisi ile ışığın dğrultusu değiştirilebilir Aşağıda bu işlemin nasıl yapılacağını gösteren basit bir düzenek gösterilmektedir. Başlangıçta x ekseni yönünde kutuplanmış ışık, manyet-ptik özellik gösteren maddenin içinden geçince kutuplanma dğrultusu q açısı kadar değiştirilebilir. Bu açı θ=vhl Burda V Verdet (manyet-ptik) sabiti, H manyetik alan, l ise ışığın rtamda katettiği yldur. y x z x- yönünde dğrusal kutuplanmış ışık Kutuplanmış ışık H θ φ Geçen ışık Dedektör Gelen ışık Manyet-ptik madde I Manyetik Alan (H) ΔI θ = VHl Dedektörde algılanan ışık şiddeti θ açısı ile rantılı lacaktır Görüldüğü gibi dedektöre gelen ışığın genliği H alanı ile dğru rantılı lduğu için H alanını dışardan uygulanan akım veya gerilim ile değiştirerek ışığın genligini mdüle edebiliriz 005 HSarı

23 Teşekkürler Gelecek Hafta Yarıiletken Fiziği- lektrnik Özellikler

Işığın Modülasyonu. 2008 HSarı 1

Işığın Modülasyonu. 2008 HSarı 1 şığın Mdülasynu 008 HSarı 1 Ders İçeriği Temel Mdülasyn Kavramları LED şık Mdülatörler Elektr-Optik Mdülatörler Akust-Optik Mdülatörler Raman-Nath Tipi Mdülatörler Bragg Tipi Mdülatörler Magnet-Optik Mdülatörler

Detaylı

FZM450 Elektro-Optik. 9.Hafta

FZM450 Elektro-Optik. 9.Hafta FZM450 Elektr-Optik 9.Hafta şığın Mdülasynu 008 HSarı 1 9. Hafta Ders İçeriği Temel Mdülatör Kavramları LED ışık mdülatörler Elektr-ptik mdülatörler Akust-Optik mdülatörler Raman-Nath Tipi Mdülatörler

Detaylı

Işık İleticiler: Optik Fiberler Yarıiletken Dalga Kılavuzları

Işık İleticiler: Optik Fiberler Yarıiletken Dalga Kılavuzları şık İleticiler: Optik Fiberler Yarıiletken Dalga Kılavuzları Optik Dalga Kılavuzları-Sunuş Dalga kılavuzlarının fnksinu ışığı özelliğini bzmadan ve en az kaıpla bir nktadan başka bir nktaa iletmektir Bu

Detaylı

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi FOTOELEKTRİK OLAY FOTOELEKTRİK OLAY Işığın yapısı için öne sürülen mdellerden birisi de tanecik mdelidir. Işığın tanecikli yapıda lduğunu ispatlayan bazı laylar vardır. Ftelektrik layı da bu laylardan

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ATTERBERG LİMİTLERİ DENEYİ Bşluklardaki suyun varlığı zeminlerin mühendislik davranışını, özellikle de ince taneli zeminlerinkini etkilemektedir. Bir zeminde ne kadar su bulunduğunu (ω) bilmek tek başına

Detaylı

12-A. Fizik Bilimine Giriş TEST. 4. Aşağıda verilen büyüklüklerden hangisi fizik bilimindeki. 1. Aşağıdaki büyüklüklerden hangisi türetilmiş bir

12-A. Fizik Bilimine Giriş TEST. 4. Aşağıda verilen büyüklüklerden hangisi fizik bilimindeki. 1. Aşağıdaki büyüklüklerden hangisi türetilmiş bir -A TEST izik Bilimine Giriş AZANIM AVRAMA TEST. Aşağıdaki büyüklüklerden hangisi türetilmiş bir büyüklüktür? 4. Aşağıda verilen büyüklüklerden hangisi fizik bilimindeki temel bir büyüklüktür? A) Işık şiddeti

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ATTERBERG LİMİTLERİ DENEYİ Bşluklardaki suyun varlığı zeminlerin mühendislik davranışını, özellikle de ince taneli zeminlerinkini etkilemektedir. Bir zeminde ne kadar su bulunduğunu (ω) bilmek tek başına

Detaylı

X-Işınları. Gelen X-ışınları. Geçen X-ışınları. Numan Akdoğan. akdogan@gyte.edu.tr

X-Işınları. Gelen X-ışınları. Geçen X-ışınları. Numan Akdoğan. akdogan@gyte.edu.tr X-Işınları 3. Ders: X-ışınlarının maddeyle etkileşmesi Gelen X-ışınları Saçılan X-ışınları (Esnek/Esnek olmayan) Soğurma (Fotoelektronlar)/ Fluorescence ışınları Geçen X-ışınları Numan Akdoğan akdogan@gyte.edu.tr

Detaylı

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi FOTOELEKTRİK OLAY FOTOELEKTRİK OLAY Işığın yapısı için öne sürülen mdellerden birisi de tanecik mdelidir. Işığın tanecikli yapıda lduğunu ispatlayan bazı laylar vardır. Ftelektrik layı da bu laylardan

Detaylı

2. Işık Dalgalarında Kutuplanma:

2. Işık Dalgalarında Kutuplanma: KUTUPLANMA (POLARİZASYON). Giriş ve Temel ilgiler Işık, bir elektromanyetik dalgadır. Elektromanyetik dalgalar maddesel ortamlarda olduğu gibi boşlukta da yayılabilirler. Elektromanyetik dalgaların özellikleri

Detaylı

Şekil 1: Direnç-bobin seri devresi. gerilim düşümü ile akımdan 90 o ileri fazlı olan bobin uçlarındaki U L gerilim düşümüdür.

Şekil 1: Direnç-bobin seri devresi. gerilim düşümü ile akımdan 90 o ileri fazlı olan bobin uçlarındaki U L gerilim düşümüdür. 1 TEME DEVEEİN KAMAŞIK SAYIAA ÇÖÜMÜ 1. Direnç Bbin Seri Devresi: (- Seri Devresi Direnç ve bbinin seri bağlı lduğu Şekil 1 deki devreyi alalım. Burada devre gerilimi birbirine dik lan iki bileşene ayrılabilir.

Detaylı

Elektromanyetik Dalga Teorisi

Elektromanyetik Dalga Teorisi Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-2 Dalga Denkleminin Çözümü Düzlem Elektromanyetik Dalgalar Enine Elektromanyetik Dalgalar Kayıplı Ortamda Düzlem Dalgalar Düzlem Dalgaların Polarizasyonu Dalga Denkleminin

Detaylı

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ KONULAR 1. Ani Güç, Ortalama Güç 2. Dirençli Devrelerde Güç 3. Bobinli Devrelerde Güç 4. Kondansatörlü Devrelerde Güç 5. Güç Üçgeni 6. Güç Ölçme GİRİŞ Bir doğru akım devresinde

Detaylı

Işıma Şiddeti (Radiation Intensity)

Işıma Şiddeti (Radiation Intensity) Işıma Şiddeti (Radiation Intensity) Bir antenin birim katı açıdan yaydığı güçtür U=Işıma şiddeti [W/sr] P or =Işıma yoğunluğu [ W/m 2 ] Örnek-4 Bir antenin güç yoğunluğu Olarak verildiğine göre, ışıyan

Detaylı

Optoelektronik Tümleşik Devreler. 2008 HSarı 1

Optoelektronik Tümleşik Devreler. 2008 HSarı 1 Optoelektronik Tümleşik Devreler 2008 HSarı 1 Kaynaklar: R. G. Hunsperger, Integrated Optics: Theory and Technology, 3rd Edition, Springer Series in Optical Science, Springer-Verlag, 1991 2008 HSarı 2

Detaylı

Üçüncü Kitapta Neler Var?

Üçüncü Kitapta Neler Var? Üçüncü Kitapta Neler Var?. Kümeler 7 0. Kartezyen çarpım - Bağıntı 4. Fnksiynlar 4 74 4. İşlem 7 84. Mdüler Aritmetik 8 00 6. Plinmlar 0 0 7. İkinci Dereceden Denklemler 6 8. Eşitsizlikler 7 6 9. Parabl

Detaylı

KUTUPLANMA (Polarizasyon) Düzlem elektromanyetik dalgaların kutuplanması

KUTUPLANMA (Polarizasyon) Düzlem elektromanyetik dalgaların kutuplanması KUTUPLANMA (Polarizasyon) Kutuplanma enine dalgaların bir özelliğidir. Ancak burada mekanik dalgaların kutuplanmasını ele almayacağız. Elektromanyetik dalgaların kutuplanmasını inceleyeceğiz. Elektromanyetik

Detaylı

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Sıkı bir çalışmanın yerini hiç bir şey alamaz. Deha yüzde bir ilham ve yüzde doksandokuz terdir. Thomas Alva Edison İçerik TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI Transdüser ve Sensör

Detaylı

Mukavemet 1. Fatih ALİBEYOĞLU. -Çalışma Soruları-

Mukavemet 1. Fatih ALİBEYOĞLU. -Çalışma Soruları- 1 Mukavemet 1 Fatih ALİBEYOĞLU -Çalışma Soruları- Soru 1 AB ve BC silindirik çubukları şekilde gösterildiği gibi, B de kaynak edilmiş ve yüklenmiştir. P kuvvetinin büyüklüğünü, AB çubuğundaki çekme gerilmesiyle

Detaylı

MATEMATÝK GEOMETRÝ DENEMELERÝ

MATEMATÝK GEOMETRÝ DENEMELERÝ ENEME MTEMTÝK GEOMETRÝ ENEMELERÝ 1. ( ) 1, 3 9 : 9 4 6 0,5 1 4. K dğal sayısının 36 ile bölümünden kalan 14 tür. işleminin snucu kaçtır? 1 ) 3 ) 1 ) ) 1 E) 3 3 una göre, aşağıdakilerden hangisi 4 ile tam

Detaylı

KÜTLESEL ŞEKİLLENDİRME İŞLEMLERİ

KÜTLESEL ŞEKİLLENDİRME İŞLEMLERİ KÜTLESEL ŞEKİLLENDİRME İŞLEMLERİ Başlangıç parçaları silindirik kesitli çubuk ve kütük; dikdörtgen kesitli kütük, levha veya plaka gibi gemetrilere sahip lan parçalar lup önemli miktarda şekil değişimlerinin

Detaylı

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ BÖLÜM 6 ALTERNATİF AKIM DEVRE ÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ 6. ÇEVRE AKIMLAR ÖNTEMİ 6. SÜPERPOZİSON TEOREMİ 6. DÜĞÜM GERİLİMLER ÖNTEMİ 6.4 THEVENİN TEOREMİ 6.5 NORTON TEOREMİ Tpak GİRİŞ Alternatf akımın

Detaylı

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering Uygulama Sorusu-1 Şekildeki 40 mm çaplı şaft 0 kn eksenel çekme kuvveti ve 450 Nm burulma momentine maruzdur. Ayrıca milin her iki ucunda 360 Nm lik eğilme momenti etki etmektedir. Mil malzemesi için σ

Detaylı

Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-3

Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-3 Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-3 Faz ve Grup Hızı Güç ve Enerji Düzlem Dalgaların Düzlem Sınırlara Dik Gelişi Düzlem Dalgaların Düzlem Sınırlara Eğik Gelişi Dik Kutuplama Paralel Kutuplama Faz ve Grup

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM FİNAL PROJE ÖDEVİ

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM FİNAL PROJE ÖDEVİ BİLGİSAYA DESTEKLİ TASAIM FİNAL POJE ÖDEVİ Teslim Tarihi 22 Ocak 2014 (Saat 17:00) Ödev rapru elden teslim edilecektir. İlgili MATLAB dsyaları ise sduehmcad@gmail.cm adresine gönderilecektir. Elden teslimler

Detaylı

FEN VE MÜHENDİSLİKTE MATEMATİK METOTLAR 2. KİTAP KOMPLEKS DEĞİŞKENLİ FONKSİYONLAR

FEN VE MÜHENDİSLİKTE MATEMATİK METOTLAR 2. KİTAP KOMPLEKS DEĞİŞKENLİ FONKSİYONLAR 41 FEN VE MÜHENDİSLİKTE MATEMATİK METOTLAR. KİTAP KOMPLEKS DEĞİŞKENLİ FONKSİYONLAR w 4 İÇİNDEKİLER I. KOMPLEKS SAYILAR A) Kmpleks Aritmetik B) Kmpleks Değişken II. KOMPLEKS FONKSİYONLAR A) Genel B) Kuvvet

Detaylı

Light Amplification by Stimulated Emission of

Light Amplification by Stimulated Emission of Düzlem dalga örneği ve holografinin i temel ışık kkanağığ Light Amplification b Stimulated mission of Radiation Zorlamalı ışık salması (emison) Atomlar kendiliğinde soğurma apamazlar. Işık alanı + Temel

Detaylı

SBS MATEMATİK DENEME SINAVI

SBS MATEMATİK DENEME SINAVI SS MTEMTİK DENEME SINVI 8. SINIF SS MTEMTİK DENEME SINVI. 4.. Güneş ile yut gezegeni arasındaki uzaklık 80000000 km dir. una göre bu uzaklığın bilimsel gösterimi aşağıdakilerden hangisidir? ),8.0 9 km

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI SINIR TABAKA DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN ÖĞRETİM ELEMAN

Detaylı

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN3304 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN3304 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II T.C. LDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN3304 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATVARI II DENEY 5: KOMPARATÖRLER DENEY GRB :... DENEYİ YAPANLAR :......... RAPOR HAZIRLAYAN

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AC AKIM, GERİLİM VE GÜÇ DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ : TESLİM

Detaylı

Uzaktan Eğitim. Web Tabanlı Kurumsal Eğitim

Uzaktan Eğitim. Web Tabanlı Kurumsal Eğitim Uzaktan Eğitim Uzaktan eğitim alternatif bir eğitim tarzıdır. Iletişim terisinde ki süreci incelediğimizde kaynak ve alıcı arasındaki süreç farklı fiziksel rtamlarda gerçekleşiyrsa buna uzaktan eğitim

Detaylı

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir.

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. ALTERNATiF AKIM Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. Doğru akım ve alternatif akım devrelerinde akım yönleri şekilde görüldüğü

Detaylı

Çizelge 1. Yeraltısuyu beslenim sıcaklığı ve yükseltisi tahmininde kullanılan yöntemlerin karşılaştırılması

Çizelge 1. Yeraltısuyu beslenim sıcaklığı ve yükseltisi tahmininde kullanılan yöntemlerin karşılaştırılması YERALTISUYU BESLENİM SICAKLIK VE YÜKSELTİSİNİN BELİRLENMESİ Yeraltısuyu sistemlerinde beslenim kşulları, arazi gözlemleri ile tpgrafik, jeljik, hidrjeljik, meterljik bilgilerin birleştirilmesi ile belirlenebilir.

Detaylı

Kentsel Planlama ve Kentsel Altyapı İlişkisinde Yeni bir Dönem; Kentsel Dönüşüm

Kentsel Planlama ve Kentsel Altyapı İlişkisinde Yeni bir Dönem; Kentsel Dönüşüm Kentsel Planlama ve Kentsel ltyapı İlişkisinde Yeni bir Dönem; Kentsel Dönüşüm.Faruk GÖKSU Kentsel Strateji td.şti. nahtar Kelimeler: Kentsel Planlama, Kentsel ltyapı, kıllı Büyüme (smart grwth), Kentsel

Detaylı

Deney 2: FET in DC ve AC Analizi

Deney 2: FET in DC ve AC Analizi Deneyin Amacı: Deney 2: FET in DC ve AC Analizi FET in iç yapısının öğrenilmesi ve uygulamalarla çalışma yapısının anlaşılması. A.ÖNBİLGİ FET (Field Effect Transistr) (Alan Etkili Transistör) FET yarıiletken

Detaylı

Dizi Antenler. Özdeş anten elemanlarından oluşan bir dizi antenin ışıma diyagramını belirleyen faktörler şunlardır.

Dizi Antenler. Özdeş anten elemanlarından oluşan bir dizi antenin ışıma diyagramını belirleyen faktörler şunlardır. Dizi Antenler Özdeş anten elemanlarından oluşan bir dizi antenin ışıma diyagramını belirleyen faktörler şunlardır. 1. Dizi antenin geometrik şekli (lineer, dairesel, küresel..vs.) 2. Dizi elemanları arasındaki

Detaylı

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri 2. Alternatif Akım =AC (Alternating Current) Değeri ve yönü zamana göre belirli bir düzen içerisinde değişen akıma AC denir. En çok bilinen AC dalga biçimi Sinüs dalgasıdır. Bununla birlikte farklı uygulamalarda

Detaylı

Geometrik nivelmanda önemli hata kaynakları Nivelmanda oluşabilecek model hataları iki bölümde incelenebilir. Bunlar: Aletsel (Nivo ve Mira) Hatalar Çevresel Koşullardan Kaynaklanan Hatalar 1. Aletsel

Detaylı

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu)

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu) BÖLÜM I GİRİŞ 1.1 Sinyal Bir sistemin durum ve davranış bilgilerini taşıyan, bir veya daha fazla değişken ile tanımlanan bir fonksiyon olup veri işlemde dalga olarak adlandırılır. Bir dalga, genliği, dalga

Detaylı

Alternatif Akım Devreleri

Alternatif Akım Devreleri Alternatif akım sürekli yönü ve şiddeti değişen bir akımdır. Alternatif akımda bazı devre elemanları (bobin, kapasitör, yarı iletken devre elemanları) doğruakım devrelerinde olduğundan farklı davranırlar.

Detaylı

Final için sorular. Yrd.Doç.Dr.Cengiz OKAY

Final için sorular. Yrd.Doç.Dr.Cengiz OKAY Final için sorular SORU1) A düzleminde düşey x ekseni ile φ=45 derecelik açı yapan ve doğrusal olarak kutuplanmış ışık, tam dalga plakasından geçerek B düzlemine gelmektedir.b noktasında ışığın kutupluluk

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI DENEY ADI: EĞİLME (BÜKÜLME) DAYANIMI TANIM: Eğilme dayanımı (bükülme dayanımı veya parçalanma modülü olarak da bilinir), bir malzemenin dış fiberinin çekme dayanımının ölçüsüdür. Bu özellik, silindirik

Detaylı

203 Mukavemet I 2014-15 Güz Dönemi Alıştırmalar I 19.10.2015

203 Mukavemet I 2014-15 Güz Dönemi Alıştırmalar I 19.10.2015 203 Mkavemet I 201-15 Güz Dönemi Alıştırmalar I 1. İçi dl silindirik AB ve BC milleri B nktasından kaynaklanmış ve şekilde görüldüğü gii yüklenmiştir. d 1 =50mm, d 2 =30mm ise her milin tam rtasında lşacak

Detaylı

T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOĞADA NADİR BULUNAN TOPRAK METAL TUZLARININ DENGE YAPISI YILDIRAY ÖZGÜVEN YÜKSEK LİSANS TEZİ FİZİK ANABİLİM DALI DANIŞMAN: Yrd. Dç. Dr. SEYFETTİN DALGIÇ

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA KRİSTAL KAFES NOKTALARI KRİSTAL KAFES DOĞRULTULARI KRİSTAL KAFES DÜZLEMLERİ DOĞRUSAL VE DÜZLEMSEL YOĞUNLUK KRİSTAL VE

Detaylı

ELEKTROLİZ YÖNTEMİYLE ÇİNKO KAPLAMA PARAMETRELERİNİN İNCELENMESİ

ELEKTROLİZ YÖNTEMİYLE ÇİNKO KAPLAMA PARAMETRELERİNİN İNCELENMESİ TEKNOLOJİ, Yıl 5, (2), Sayı 1-2, 1-7 TEKNOLOJİ ELEKTROLİZ YÖNTEMİYLE ÇİNKO KAPLAMA PARAMETRELERİNİN İNCELENMESİ ÖZET Ahmet HASÇALIK, Cebeli ÖZEK Fırat Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğitimi

Detaylı

Bölüm 1. Tasarım. Bölüm 1. Makine Mühendisliği Tasarımına Giriş

Bölüm 1. Tasarım. Bölüm 1. Makine Mühendisliği Tasarımına Giriş Bölüm 1 Makine Mühendisliği Tasarımına Giriş Tasarım belirli bir ihtiyacın karşılanması veya bir prblemin çözümü için bir plan luşturmaktır birçk karar vermeyi gerektiren, yaratıcı ve çk tekrarlı bir süreçtir

Detaylı

STATIK VE MUKAVEMET 4. Ağırlık Merkezi. Yrd. Doç. Dr. NURHAYAT DEĞİRMENCİ

STATIK VE MUKAVEMET 4. Ağırlık Merkezi. Yrd. Doç. Dr. NURHAYAT DEĞİRMENCİ STATIK VE MUKAVEMET 4. Ağırlık Merkezi Yrd. Doç. Dr. NURHAYAT DEĞİRMENCİ AĞIRLIK MERKEZİ Gerçekte yükler yayılı olup, tekil yük problemlerin çözümünü kolaylaştıran bir idealleştirmedir. Statikte çok küçük

Detaylı

SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE

SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE OPTİK MALZEMELER ARAŞTIRMA GRUBU SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE Birhan UĞUZ 1 0 8 1 0 8 1 0 İçerik Elipsometre Nedir? Işığın Kutuplanması Işığın Maddeyle Doğrusal Etkileşmesi Elipsometre Bileşenleri Ortalama

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 6 FM DEMODÜLATÖRÜ

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 6 FM DEMODÜLATÖRÜ Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektrnik Mühendisliği Bölümü EEM 36 Haberleşme I DENEY 6 FM DEMODÜATÖRÜ 6. AMAÇAR. Faz kilitli çevrimin (P) prensibinin çalışılması. P M565 in karakteristiğinin anlaşılması

Detaylı

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Elektrik devrelerinde ölçülebilen büyüklükler olan; 5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Akım Gerilim Devrede bulunan kaynakların tiplerine göre değişik şekillerde olabilir. Zamana bağlı

Detaylı

H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık

H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık 2. Ahenk ve ahenk fonksiyonu, kontrast, görünebilirlik 3. Girişim 4. Kırınım 5. Lazer, çalışma

Detaylı

ÖLÜM 3 DENGE, İR KUVVETİN MOMENTİ 3.1 ir Kuvvetin Momenti elirli bir doğrultu ve şiddete sahip bir kuvvetin, bir cisim üzerine etkisi, kuvvetin etki çizgisine bağlıdır. Şekil.3.1 de F 1 kuvveti cismi sağa

Detaylı

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır.

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. BÖLÜM 2 KONDANSATÖRLER Önbilgiler: Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. Yapısı: Kondansatör şekil 1.6' da görüldüğü gibi, iki iletken plaka arasına yalıtkan bir maddenin

Detaylı

Gerçekte yükler yayılı olup, tekil yük problemlerin çözümünü kolaylaştıran bir idealleştirmedir.

Gerçekte yükler yayılı olup, tekil yük problemlerin çözümünü kolaylaştıran bir idealleştirmedir. STATIK VE MUKAVEMET 4. Ağırlık Merkezi AĞIRLIK MERKEZİ Gerçekte yükler yayılı olup, tekil yük problemlerin çözümünü kolaylaştıran bir idealleştirmedir. Statikte çok küçük bir alana etki eden birbirlerine

Detaylı

- 1 - ŞUBAT KAMPI SINAVI-2000-I. Grup. 1. İçi dolu homojen R yarıçaplı bir top yatay bir eksen etrafında 0 açısal hızı R

- 1 - ŞUBAT KAMPI SINAVI-2000-I. Grup. 1. İçi dolu homojen R yarıçaplı bir top yatay bir eksen etrafında 0 açısal hızı R - - ŞUBT KMPI SINVI--I. Grup. İçi dolu omojen yarıçaplı bir top yatay bir eksen etrafında açısal ızı ile döndürülüyor e topun en alt noktası zeminden yükseklikte iken serbest bırakılıyor. Top zeminden

Detaylı

VARANT AKADEMİ. Eğitimin Konusu: Eğitimin Amacı: Kimler İçin Uygundur: Varantın İpuçları

VARANT AKADEMİ. Eğitimin Konusu: Eğitimin Amacı: Kimler İçin Uygundur: Varantın İpuçları Varantın İpuçları VARANT AKADEMİ Eğitimin Knusu: Varantın İpuçları Eğitimin Amacı: Varant fiyatına etki eden parametreleri açıklamak ve en çk merak edilen srulara cevap vermek Kimler İçin Uygundur: Yeni

Detaylı

Gerçek Zamanlı kuzey Gerçek Zamanlı g

Gerçek Zamanlı kuzey Gerçek Zamanlı g Gerçek Zamanlı kuzey Gerçek Zamanlı g Özet Ahmet Yalçın - Ankara 007 XYZ : xyz : r(t) : Uzayda sabit referans koordinat sistemi, XYZ ye göre dönen koordinat sistemi xyz koordinat sistemi içindeki noktasal

Detaylı

FZM450 Elektro-Optik. 6.Hafta. Işığın Kutuplanması

FZM450 Elektro-Optik. 6.Hafta. Işığın Kutuplanması FZM450 lektr-optk 6.Hafta Işığın Kutuplanması 008 HSarı 6. Hafta Ders İçerğ Dalga Plakaları Çerek Dalga Plakası Yarım Dalga Plakası Tam Dalga Plakası Işığın Kutuplanması Dğrusal Kutupluluk Daresel Kutuplanma

Detaylı

ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5

ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5 ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5 İletim Hatları İLETİM HATLARI İletim hatlarının tarihsel gelişimi iki iletkenli basit hatlarla (ilk telefon hatlarında olduğu gibi) başlamıştır. Mikrodalga enerjisinin

Detaylı

Ders 11: Sismik Fazlar ve Hareket Zamanları

Ders 11: Sismik Fazlar ve Hareket Zamanları Ders 11: Sismik Fazlar ve Hareket Zamanları Sismik kütle dalgaları, (P ve S), gezegen kütlelerinin çekirdekleri, mantoları ve kabukları arasında ilerlerler. Bu dalgalara çekirdekten ilerlerken farklı adlar

Detaylı

2014 yılı 22. Ulusal Fizik Olimpiyatı 2. Aşama Deney Sınavı 1. Deney sorusu

2014 yılı 22. Ulusal Fizik Olimpiyatı 2. Aşama Deney Sınavı 1. Deney sorusu 2014 yılı 22. Ulusal Fizik Olimpiyatı 2. Aşama Deney Sınavı 1. Deney sorusu Sınav 2 sorudan oluşmaktadır. Sınav süresi 3 saattir, deney sınavı 9:00 da başlayıp 12:00 te bitecektir. Her şıkkın puanı soruda

Detaylı

DERZ TASARIMI 1. YAPILARDA DERZLER

DERZ TASARIMI 1. YAPILARDA DERZLER DERZ TASARIMI 1. YAPILARDA DERZLER Çağdaş inşaat sektörünün gelişimi ile daha büyük, geniş ve yüksek yapılar yapılmaya başlandı. Bu nedenle sıcaklık etkisi ile malzemenin boyutsal değişimi ve bunun yarattığı

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİ REL ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K-Mİ MARLIK FAKÜLTESİ MAKİ NA MÜHENDİ SLİĞİ BÖLÜMÜ MEKANİK LABORATUARI DENEY RAPORU

SÜLEYMAN DEMİ REL ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K-Mİ MARLIK FAKÜLTESİ MAKİ NA MÜHENDİ SLİĞİ BÖLÜMÜ MEKANİK LABORATUARI DENEY RAPORU SÜLEYMAN DEMİ REL ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K-Mİ MARLIK FAKÜLTESİ MAKİ NA MÜHENDİ SLİĞİ BÖLÜMÜ MEKANİK LABORATUARI DENEY RAPORU DENEY ADI DENEYSEL GERİLME ANALİZİ - EĞME DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DOÇ.DR.

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Basınç Sensörleri Üzerlerine düşen basınçla orantılı olarak fiziki yapılarında meydana gelen değişimden dolayı basınç seviyesini ya da basınç değişimi seviyesini elektriksel

Detaylı

YİBO Öğretmenleri (Fen ve Teknoloji-Fizik, Kimya, Biyoloji- ve Matematik) Proje Danışmanlığı Eğitimi Çalıştayı YİBO 4 DEĞİŞKEN MERCEK

YİBO Öğretmenleri (Fen ve Teknoloji-Fizik, Kimya, Biyoloji- ve Matematik) Proje Danışmanlığı Eğitimi Çalıştayı YİBO 4 DEĞİŞKEN MERCEK YİBO Öğretmenleri (Fen ve Teknoloji-Fizik, Kimya, Biyoloji- ve Matematik) Proje Danışmanlığı Eğitimi Çalıştayı YİBO 4 DEĞİŞKEN MERCEK Ali Osman OLGAÇ Sulusaray YİBO Nevşehir / Merkez Mehmet BOZOKLU Hacı

Detaylı

9-2. betonun bakımı (kür) buhar kürü. Paki Turgut

9-2. betonun bakımı (kür) buhar kürü. Paki Turgut betnun bakımı (kür) buhar kürü 9-2 Paki Turgut Kaynaklar 1) Turhan Y. Erdğan, Betn 2) İlker Bekir Tpçu, Betn Teknljisi, 2006. 3) Hewlett PC, Cement Admixture: uses and applicatins, Cement Admixture Assciatin

Detaylı

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ. 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ. 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri Malzemeler genel olarak 3 çeşit zorlanmaya maruzdurlar. Bunlar çekme, basma ve kesme

Detaylı

KONU: KURUMSAL YÖNETİM İLKELER (KURUMSAL YÖNETİM TEBLİĞİ SERİ II NO:17.1)

KONU: KURUMSAL YÖNETİM İLKELER (KURUMSAL YÖNETİM TEBLİĞİ SERİ II NO:17.1) KONU: KURUMSAL YÖNETİM İLKELER (KURUMSAL YÖNETİM TEBLİĞİ SERİ II NO:17.1) Sermaye Piyasası Kurulu tarafından 30.12.2011 tarih Seri IV, N: 56 Kurumsal Yönetim İlkelerinin Belirlenmesine ve Uygulanmasına

Detaylı

SIĞA VE DİELEKTRİKLER

SIĞA VE DİELEKTRİKLER SIĞA VE DİELEKTRİKLER Birbirlerinden bir boşluk veya bir yalıtkanla ayrılmış iki eşit büyüklükte fakat zıt işaretli yük taşıyan iletkenlerin oluşturduğu yapıya kondansatör adı verilirken her bir iletken

Detaylı

Konu: Maddelerin Esnekliği. Ders Sorumlusu: Fahrettin KALE. Hazırlayan: Nurcihan ARICAN

Konu: Maddelerin Esnekliği. Ders Sorumlusu: Fahrettin KALE. Hazırlayan: Nurcihan ARICAN DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 2004-2005 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI FİZİK DÖNEM ÖDEVİ Konu: Maddelerin Esnekliği Ders Sorumlusu: Fahrettin KALE Hazırlayan: Nurcihan ARICAN Sınıfı / Numarası: 9-B / 809 DENİZLİ ŞUBAT-2005

Detaylı

TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ BĠYOMEDĠKAL MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TIBBĠ CĠHAZLARIN KALĠBRASYONU LABORATUVARI

TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ BĠYOMEDĠKAL MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TIBBĠ CĠHAZLARIN KALĠBRASYONU LABORATUVARI TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ BĠYOMEDĠKAL MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TIBBĠ CĠHAZLARIN KALĠBRASYONU LABORATUVARI DENEY NO:6 ELEKTROKOTER CĠHAZI KALĠBRASYONU Elektrkter; ameliyatlarda dkuyu yakarak kesme

Detaylı

ZEMİNLERİN KAYMA DİRENCİ

ZEMİNLERİN KAYMA DİRENCİ ZEMİNLERİN KYM İRENİ Problem 1: 38.m çapında, 76.m yüksekliğindeki suya doygun kil zemin üzerinde serbest basınç deneyi yapılmış ve kırılma anında, düşey yük 129.6 N ve düşey eksenel kısalma 3.85 mm olarak

Detaylı

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-4 Kondansatörler ve Bobinler

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-4 Kondansatörler ve Bobinler Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi Ders Notu-4 Kondansatörler ve Bobinler Kondansatörler Kondansatör, elektronların kutuplanarak elektriksel yükü elektrik alanın içerisinde depolayabilme

Detaylı

Kompozit Malzemeler ve Mekaniği. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Kompozit Malzemeler ve Mekaniği. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Kompozit Malzemeler ve Mekaniği Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 4 Laminatların Makromekanik Analizi Kaynak: Kompozit Malzeme Mekaniği, Autar K. Kaw, Çevirenler: B. Okutan Baba, R. Karakuzu. 4 Laminatların

Detaylı

FİZ209A OPTİK LABORATUVARI DENEY KILAVUZU

FİZ209A OPTİK LABORATUVARI DENEY KILAVUZU T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ ORTAÖĞRETİM FEN VE MATEMATİK ALANLARI EĞİTİMİ BÖLÜMÜ FİZİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI FİZ209A OPTİK LABORATUVARI DENEY KILAVUZU TÇ 2007 & ҰǓ 2012 Öğrencinin Adı

Detaylı

SÜREÇ İYİLEŞTİRME-II

SÜREÇ İYİLEŞTİRME-II İçindekiler SÜREÇ İYİLEŞTİRME-II... 1 1. SÜREÇ İYİLEŞTİRME YÖNTEMLERİ... 1 1.1. Sadeleştirme... 1 1.2. Katma Değer Analizi... 2 1.3. Bşluk ve Kpuklukları Giderme... 2 2. SÜREÇ İYİLEŞTİRME İÇİN BİR METODOLOJİ...

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Infrared (IR) ve Raman Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY TİTREŞİM Molekülleri oluşturan atomlar sürekli bir hareket içindedir. Molekülde: Öteleme hareketleri, Bir eksen

Detaylı

DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE GÜÇ VE GÜÇ KATSAYISI

DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE GÜÇ VE GÜÇ KATSAYISI DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE GÜÇ VE GÜÇ KATSAYISI Deneyin Amacı *Alternatif Akım Devrelerinde Aktif Güç (P), Reaktif Güç (Q) ve Görünür Güç (S), Güç faktörü (cosφ) gibi güç büyüklüklerinin öğrenilmesi

Detaylı

Newton un F = ma eşitliğini SD den türete bilir miyiz?

Newton un F = ma eşitliğini SD den türete bilir miyiz? burada yine kısmi integrasyon kullanıldı ve ± da Ψ ın yok olduğu kabul edildi. Sonuç olarak, p = p, yani p ˆ nin tüm beklenti değerleri gerçeldir. Bir özdeğer kendisine karşı gelen kararlı durumun beklenti

Detaylı

Danışman: Yard. Doç. Dr. Metin Özgül

Danışman: Yard. Doç. Dr. Metin Özgül Hazırlayan:Nida EMANET Danışman: Yard. Doç. Dr. Metin Özgül 1 ELEKTROSERAMİK NEDİR? Elektroseramik terimi genel olarak elektronik, manyetik ve optik özellikleri olan seramik malzemeleri ifade etmektedir.

Detaylı

BASINÇ ALTINDAKİ ÇELİK ELEMANLARIN TAŞIMA GÜCÜ HESABI

BASINÇ ALTINDAKİ ÇELİK ELEMANLARIN TAŞIMA GÜCÜ HESABI BASINÇ ALTINDAKİ ÇELİK ELEMANLARIN TAŞIMA GÜCÜ HESABI Dr. O. Özgür Eğilmez Yardımcı Doçent İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Bölümü Zamanda Yolculuk İÇERİK Taşıma Gücü Hesabı ve Amaç

Detaylı

VERİ İLETİŞİMİ FİNALİ

VERİ İLETİŞİMİ FİNALİ VERİ İLETİŞİMİ FİNALİ Süre: 1 saat 40 dakika 22 Ocak 2014 Bnus 5 puan 1. (20 puan) a) Aşağıdaki kdların minimum Hamming uzaklıkları nedir? Bu iki farklı tür kdlamanın her biri kaç bitlik hatayı sezebilir?

Detaylı

GÖZLÜK CAMLARI MERCEK ÇEŞİTLERİNE GÖRE. Konveks Gözlük Camları Yakınsak, ince kenarlı 03.11.2014

GÖZLÜK CAMLARI MERCEK ÇEŞİTLERİNE GÖRE. Konveks Gözlük Camları Yakınsak, ince kenarlı 03.11.2014 GÖZLÜK CAMLARI MERCEK ÇEŞİTLERİNE GÖRE KONVEKS (+) İNCE KENARLI KONKAV (-) KALIN KENARLI ASTİGMATİK (SİLİNDİRİK) LENSLER PRİZMATİK LENSLER Konveks Gözlük Camları Yakınsak, ince kenarlı 1 Taban tabana prizma

Detaylı

YÖNETİCİ ÖZETİ. Yeşil Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. Dayanak Sözleşmesi. 02 Aralık 2013 tarih ve 8408-10 kayıt no lu Raporlama Süresi

YÖNETİCİ ÖZETİ. Yeşil Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. Dayanak Sözleşmesi. 02 Aralık 2013 tarih ve 8408-10 kayıt no lu Raporlama Süresi YÖNETİCİ ÖZETİ Değerlemeyi Talep Eden Yeşil Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. Dayanak Sözleşmesi 02 Aralık 2013 tarih ve 8408-10 kayıt n lu Raprlama Süresi 4 iş günü Değerlenen Mülkiyet Hakları Tam /

Detaylı

1. Şekildeki düzlem aynaya bakan göz K, L, M noktalarından hangilerini görebilir? A-)K ve L B-)Yalnız L C-)Yalnız K D-)L ve M E-)K, L ve M

1. Şekildeki düzlem aynaya bakan göz K, L, M noktalarından hangilerini görebilir? A-)K ve L B-)Yalnız L C-)Yalnız K D-)L ve M E-)K, L ve M FİZİK DÖNEM ÖDEVİ OPTİK SORULARI 1. Şekildeki düzlem aynaya bakan göz K, L, M noktalarından hangilerini görebilir? A-)K ve L B-)Yalnız L C-)Yalnız K D-)L ve M E-)K, L ve M 2. Üstten görünüşü şekildeki

Detaylı

PERÇİN BAĞLANTILARI (Riveted Joints)

PERÇİN BAĞLANTILARI (Riveted Joints) PERÇİ BAĞLATILARI (Riveted Joints) ÖREK 9.1 Şeklide gösterildiği gibi, metal bir levhaya 16 k luk bir yük uygulanmaktadır. Levha adet cıvata ile destek plakasına bağlandığına göre, a)her bir cıvata üzerinde

Detaylı

HİD 478 İZOTOP HİDROLOJİSİ ÖRNEK SINAV SORULARI

HİD 478 İZOTOP HİDROLOJİSİ ÖRNEK SINAV SORULARI HİD 478 İZOTOP HİDROLOJİSİ ÖRNEK SINAV SORULARI Aşağıdaki srular farklı yıllardaki sınav srularıdır. Tekrarlanmış ve/veya kısmen değiştirilerek srulmuş srular özellikle üzerinde durulan knulara aittir.

Detaylı

9. Güç ve Enerji Ölçümü

9. Güç ve Enerji Ölçümü 9. Güç ve Enerji Ölçümü Güç ve Güç Ölçümü: Doğru akım devrelerinde, sürekli halde sadece direnç etkisi mevcuttur. Bu yüzden doğru akım devrelerinde sadece dirence ait olan güçten bahsedilir. Sürekli halde

Detaylı

DENEY 2. Şekil 2.1. 1. KL-13001 modülünü, KL-21001 ana ünitesi üzerine koyun ve a bloğunun konumunu belirleyin.

DENEY 2. Şekil 2.1. 1. KL-13001 modülünü, KL-21001 ana ünitesi üzerine koyun ve a bloğunun konumunu belirleyin. DENEY 2 2.1. AC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. AC gerilimlerin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. AC voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. AC voltmetre, AC gerilimleri ölçmek için kullanılan kullanışlı bir cihazdır.

Detaylı

I I- 14 MANYETİK AYNALAR, MANYETİK ŞİŞELER VE KOSMİK IŞIN PARÇACIKLARI. Şekıl 10. Bir manyetik şişede yüklü parçacığın yörüngeleri.

I I- 14 MANYETİK AYNALAR, MANYETİK ŞİŞELER VE KOSMİK IŞIN PARÇACIKLARI. Şekıl 10. Bir manyetik şişede yüklü parçacığın yörüngeleri. I I- 14 MANYETİK AYNALAR, MANYETİK ŞİŞELER VE KOSMİK IŞIN PARÇACIKLARI Daha öne bir betatrn işlemi ile yüklü parçaıkların imelendirilebileğini tanımlamıştık. Manyetik larak imelenen ksmik ışın parçaıkları

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Katı Bir Cismin Sabit Bir Eksen Etrafında Dönmesi

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Katı Bir Cismin Sabit Bir Eksen Etrafında Dönmesi -Fizik I 2013-2014 Katı Bir Cismin Sabit Bir Eksen Etrafında Dönmesi Nurdan Demirci Sankır Ofis: 325, Tel: 2924332 İçerik Açısal Yerdeğiştirme, Hız ve İvme Dönme Kinematiği Açısal ve Doğrusal Nicelikler

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SINIF DEĞERLENDİRME SINAVI - 2

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SINIF DEĞERLENDİRME SINAVI - 2 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI 01-016 7. SINIF DEĞERLENDİRME SINAVI - 01-016 7. SINIF DEĞERLENDİRME SINAVI - MATEMATİK Adı ve Syadı :... Sınıfı :... Öğrenci Numarası :... SORU SAYISI : 0 SINAV SÜRESİ : 40

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI KONDANSATÖR Kondansatör iki iletken plaka arasına bir yalıtkan malzeme konarak elde edilen ve elektrik enerjisini elektrostatik enerji olarak depolamaya

Detaylı

, gerilimin maksimum değerini; ω = 2πf

, gerilimin maksimum değerini; ω = 2πf 8. ATENATİF AKIM E SEİ DEESİ AMAÇA 1. Alternatif akım ve gerilim ölçmeyi öğrenmek. Direnç, kondansatör ve indüktans oluşan seri bir alternatif akım devresini analiz etmek AAÇA oltmetre, ampermetre, kondansatör

Detaylı

DEĞİŞİK HALLER DENKLEMİ

DEĞİŞİK HALLER DENKLEMİ 1 ERSİN SOYBERK Elektrik Y.müh.(İ.T.Ü) TEİAŞ Genel müd. den emekli Gazi Üniversitesi Mühendislik. Fak. Elektrik Bölümü Öğretim görevlilerinden e-mail : ersinsoyberk@gmail.com Enerji iletim hatlarında değişik

Detaylı

TÜRKİYE TOPRAK ÜSTÜ TEK AĞAÇ VE MEŞCERE BİYOKÜTLE TABLOLARI

TÜRKİYE TOPRAK ÜSTÜ TEK AĞAÇ VE MEŞCERE BİYOKÜTLE TABLOLARI TÜRKİYE TOPRAK ÜSTÜ TEK AĞAÇ VE MEŞCERE BİYOKÜTLE TABLOLARI Birsen DURKAYA*, Ali DURKAYA* *Bartın Orman Fakültesi, Orman Mühendisliği Bölümü, BARTIN ÖZET Türkiye de bu güne kadar düzenlenmiş ağırlık tabllarının

Detaylı

Mahya Aşığı. Kenar Aşık

Mahya Aşığı. Kenar Aşık . AŞIK HESABI.1 Yük Analizi lar makas üzerine basit mesnetli olarak teşkil edildikleri için, çatı örtüsü vasıtasıla her iki taraftan gelen alan ükünün arısına maruz kalacakları kabul edilebilir. Bu durumda;

Detaylı

Aksiyon Ekleme Ekranı Kullanım Kılavuzu

Aksiyon Ekleme Ekranı Kullanım Kılavuzu - SAMBA Uygulaması - Aksiyn Ekleme Ekranı Kullanım Kılavuzu Türkçe İstanbul, 23.01.2012 - SAMBA Uygulaması - Aksiyn Ekleme Ekranı Dküman Değişim Takibi Tarih Versiyn Değişikliği Yapan Değişiklik Tanımı

Detaylı