TÜRKİYEDE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYEDE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER"

Transkript

1 1 TÜRKİYEDE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER Prof Dr Nizamettin ŞENKÖYLÜ Türkiye Yem Sanayicileri Birliği, Genel Sekreteri Giriş Global olarak gıda üretimine ve gıda gereksinimine bakıldığı zaman gıdaya erişimin giderek zorlaştığı, buna yol açan başlıca faktörlerin nüfus artışı, gelir düzeyindeki artış, iklim değişikliği ve kuraklık, su kaynaklarının azalması, tarıma elverişli toprakların giderek daralması, şehirleşme, mısır ile buğday gibi önemli tahıllardan ve soya ve kanola gibi önemli yağlı tohumlardan biyoyakıt (biyoetanol, biyodizel) eldesi olduğu belirtilmektedir. Bugün 7 milyar olduğu bilinen dünya nüfusunun 2023 te 8 ve 2050 yılında 9,3 milyar olacağı tahmin edilmektedir. Zaten bu günkü nüfusun 1 milyardan fazlası yetersiz beslenme ve açlık tehdidiyle karşı karşıya bulunmaktadır. Diğer taraftan Çin, Hindistan, Endonezya, Brezilya ve Rusya gibi nüfusu kalabalık ve gelişmekte olan ülkelerde 10 ila 15 yıllık vadede 1.25 milyar nüfusun daha alt gelir gruplarından orta gelir grubuna doğru sınıf atlayacağı yapılan yorumlar arasında dikkat çekmektedir. Dünya nüfusunun bir bölümünün gelir düzeyindeki artış yaşam standardını da yükseltmekte, beslemeyle ilgili talep ve tercihleri etkilediği görülmektedir. Hayvansal proteine olan talep her geçen gün artmaktadır. Nitekim 2010 ile 2030 yılları arasındaki 20 yılda hayvansal proteine olan talebin %45 oranında artacağı tahmin edilmektedir (Mulder, 2014). İklim değişikliği ve kuraklık insanlığın önündeki en önemli tehdit olarak nitelendirilebilir. Nitekim, son yıllarda görülen kuraklık olaylarının tarımsal üretimin daralmasına neden olduğu ve ülkemiz dahil bir çok tarımsal bölgeyi etkilediği, sinsi bir şekilde ilerleyen kuraklığa bağlı olarak yer üstü ve yer altı sularının da giderek azaldığı görülmektedir. Tarıma elverişli topraklar her geçen gün şehirleşme olgusu nedeniyle azalmaktadır. Son zamanlarda tahıl ve yağlı tohumların biyoetanol ve biyodizel üretmek amacıyla kullanımı Gıda mı, enerji mi? paradoksunu gündeme getirmekte, Kuzey ve Güney Amerika ile Avrupa da bu ürünlerin enerji üretimi için kullanımının giderek artması gıda kaynaklarının azalmasına yol açmaktadır. Bütün bu gelişmeler bir taraftan hayvansal ürünlere olan talebi artırırken, diğer taraftan hayvansal gıdalara erişimi güçleştirmektedir. Yem ve Hayvancılık Sektörlerinde Küresel Durum Nedir? Hayvancılık ve yem sektörlerine bakıldığında FAO, WHO, OECD, IFIF gibi önemli küresel kurumların ajandalarında yukarıda değinilen hususlara ek olarak sürdürülebilirlik, gıda güvenliği, eşitlik/büyüme ve bu bağlamda Aile tipi hayvancılığın desteklenmesi gibi başlıkların öne çıktığı görülmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde kırsal kesimde yaşayanların %60 ı hayvan beslemekte ve 1,7 milyar nüfus geçimini hayvancılıktan sağlamaktadır. Hayvancılıktan geçinenlerin 1 milyarı yoksul iken 530 milyonu ise aşırı derecede fakirdir. Dünya nüfusunun 150 milyonu göçer hayvancılıkla uğraşmaktadır. Keza, küçük çaptaki hayvancılık işletmeleri iklim değişikliğine aşırı duyarlı durumda

2 2 olup, nüfus artışı, gelir artışı, şehirleşme gibi nedenlerle hayvansal ürünlere olan talebin 2050 de %70 artmış olacağı tahmin edilmektedir. Diğer bir olumsuzluk hayvancılık sektöründeki büyüme sürecinin eşit olmayan şartlarda gelişmekte olmasıdır. Küresel çapta hayvansal gıdanın insan beslenmesindeki payı %25 iken, bu değer gelişmiş zengin ülkelerde %40 tır. Hayvancılık, esas olarak insan gıdası olmayan maddeleri değerli besin maddelerine dönüştürmede önemli derecede rol oynayan bir sektördür. Buna karşın, kullanılan arazinin %30 unu kaplaması, toplam dünya sera gazı emisyonunun %14,5 undan (%80 i ruminantlardan) sorumlu olması, küresel su kullanımında payının %8 ila 15 i bulması göz ardı edilmemesi gereken hususlardır. Üzerinde mutlaka durulması gereken diğer bir konu ise, üretilen gıdanın %30 u israf edilirken, et ve et ürünlerinde bu oranın %11 i bulmasıdır (Steinfeld, 2014). Şekil 1. Hayvansal protein talebindeki artış (Mulder, 2014) Dünyada Tahıl ve Karma Yem Durumu Türkiye de yem ve hayvancılık sektörlerinin durumuna geçmeden önce dünyada bu sektörlere geniş perspektiften bakmakta yarar vardır. Dünyadaki genel durumu irdelemek için Uluslararası Tahıl Konseyi (IGC), AB de tarım sektörünü fonlamasıyla bilinen Rabobank (Hollanda) ve ABD Tarım Bakanlığı (USDA) Ekonomik Araştırma Servisi uzmanlarının bu konudaki analiz ve yorumlarına ağırlıklı olarak yer verilmiştir. Dünyadaki 2007 yılı kuraklığından sonra, 2012/13 üretim sezonundaki fiyat dalgalanmaları ve istikrarsızlık durumuna ABD, Güney Amerika ve Rusya daki 2012/13 üretim dönemi kıtasal kuraklıklarının neden olduğu ve üretimi olumsuz yönde etkilediği bilinmektedir. İçinde bulunduğumuz 2014 yılına gelindiğinde Dünya toplam tahıl (buğday, arpa, mısır, sorgum, yulaf, çavdar) üretimi tahminleri geçen seneki rekorların aşılarak 1988 milyon tona ulaştığını

3 3 göstermektedir. Bu artış mısır üretimindeki artıştan kaynaklanmakta olup, ABD de artış beklentileri devam etmektedir. Tahıl kullanımına ilişkin projeksiyonlar da yıldan/yıla %2 artışla milyon tona ulaştığını göstermektedir. Stokların ise son 15 yılın en yükseği olan 429 milyon tona yükseldiğinin beklendiği görülmektedir. Geçen 2013/14 sezonunda ise 401 milyon ton olarak gerçekleşmesi beklenmektedir (Tablo 1). Milyon ton TOPLAM TAHILLAR a DÜNYA TAHIL VE SOYA ÜRETİM TAHMİNLERİ 11/12 12/13 13/14 14/15 (tahmin) (öngörü) Üretim Ticaret Tüketim Devreden stok yıldan yıla değişim Önemli ihracatçılar b SOYA FASULYESİ Üretim Ticaret Tüketim Devreden stok yıldan yıla değişim Önemli ihracatçılar c a) Buğday, mısır, arpa, sorgum, yulaf ve çavdar b) Arjantin, Avustralya, Kanada, AB, Kazakistan, Rusya, Ukrayna, ABD c) Arjantin, Brezilya, ABD Kaynak : IGC, Ekim 2014 Tablo 1. Dünya tahıl ve soya üretimi Dünya tahıl üretimine bakıldığı zaman 2013 itibariyle bunun 1980 milyon tonu aştığı ve 2014 sonu itibariyle tahıl üretiminin 2 milyon tona çok yaklaşacağı tahmin edilmektedir. Tahıl olarak başta buğday olmak üzere mısır, arpa sorgum yulaf ve çavdar gelmektedir. Dünya tahıl ticaretinde pirinç bu gruba dahil edilmemekte, tek başına ayrı bir kategoride değerlendirilmektedir. Pirinç üretimi 2013 itibariyle 476 milyon ton dur. Buğday Kuzey yarım kürede hasadı biten buğday 2014/15 dönemi dünya üretiminin geçen yıla kıyasla yüksek olacağını göstermektedir. Diğer taraftan 2015/16 dönemi ekimleri iyi gitmektedir. Buğday talep tahmini önemli derecede artacak gibi gözükmekte ve gıda, yem ve endüstriyel kullanım nedeniyle yıllık %2 artışla 710 milyon ton beklentisiyle rekora gideceği düşünülmektedir. Buğday stokları 8 temel ihracatçı ülkede (Arjantin, Avustralya, Kanada, AB, Kazakistan, Rusya, Ukrayna, ABD) son 4 yılın en yükseğine çıkmaktadır. AB bölgesinde yılsonu stoklarının önceki yılın 2 katı olarak gerçekleşmesi beklenmektedir.

4 4 Uluslararası Tahıl Konseyi ne (IGC, 2014) göre buğday fiyat endeksi %3 yükselmekte ve diğer tahıllar da bu durumdan etkilenmektedir. Durum buğdayı fiyatları küresel arz daralması nedeniyle hızla artmaktadır. Mısır ABD ve AB tahıl üretim tahminleri güncellendiği halde, Çin ile Güney Afrika da beklenen üretim düşüklüğü nedeniyle dünya üretimi hala geçen seneki rekorun altında görünmektedir. Küresel tedarikçiler, özellikle ana ihracatçılar, yılsonu stoklarının 1987/88 den beri en yükseğine tırmanmış olması nedeniyle gayet rahatlamış gözükmekte ve mısır kullanımında ise yeni rekorlara ulaşılması beklenmektedir. Dünya et üretiminin artmaya devam etmesi ve mısırda görülen fiyat avantajı nedeniyle daha fazla talep görebileceği sanılmaktadır yılının Ekim ayı ile beraber mısır fiyatları keskin bir düşüşün ardından biraz toparlansa da son 4 yılın en düşük seviyelerine yaklaşmış gözükmektedir. Yağlı Tohumlar Karma yem üretiminde ve küresel ticaretinde rol oynayan diğer bir hammadde grubu yağlı tohumlar olup bunların 2014 sonu itibariyle beklenen toplam üretim miktarının 500 milyon tonu bulması tahmin edilmektedir. Soyada 2013/14 sezonunda 284 milyon ton ile sonuçlanması beklenen üretimin 2014/15 sezonunda 307 milyon tona çıkacağı tahmin edilirken, yıldan yıla %8 artışla yeni bir rekor kaydedileceği rapor edilmektedir. Sezon sonu stokların 40 milyon ton olarak gerçekleşeceği beklenmekte olup, soya ticaretinde Çin in alımlarındaki yavaşlama nedeniyle yıllık artışın %3 olarak gerçekleşeceği düşünülmektedir Dünya soya üretimi Brezilya da bu yılki sıcak havaların 2014/15 erken ekim dönemini olumsuz etkilemesi nedeniyle 3 milyon ton aşağıda kalarak yıldan yıla % 8 artışla yeni bir rekora koşmaktadır. 2014/15 kolza/kanola üretiminde artış beklenmekte olup, Kanada ve Avustralya daki ürün kayıplarını telafi edecek ölçüde AB de yüksek üretim öngörülmektedir. 2015/16 sezonu ekimleri için AB de yıldan yıla %4 düşüş beklenmektedir. Diğer bir önemli yağlı tohum ise son yıllarda bitkisel yağ kaynağı olmasının yanı sıra biyodizel katkısı olarak giderek artan ve küspesi bitkisel protein kaynağı olarak değerlendirilen kolza/kanola bitkisidir. Kolza/kanola nın üretiminin 2014 sonu itibariyle 80 milyon tonu bulması beklenmektedir. Daha sonra ayçiçeği ve pamuk tohumu yem sektöründe önemli derecede rol oynayan yağlı tohumlardır. Son yıllarda palm yağı ve küspesi de yem sektöründe enerji ve protein kaynağı olarak önemli derecede rol oynamaya başlamıştır.

5 5 Dünya Tahıl ve Yağlı Tohum Fiyatları Dünya tahıl ve yağlı tohum fiyatlarına bakıldığı zaman son 6-7 yılda fiyat dalgalanmalarının ve piyasa istikrarsızlığının en üst düzeye tırmandığı ve benzer durumun gıda fiyatlarına da yansıdığı görülmektedir kriziyle birlikte ABD nin dolarizasyon politikalarının, Çin ekonomisinde görülen yüksek büyüme ile birlikte gelir düzeyinin artışı ve soya ve mısır gibi hammaddelere olan talebi aşırı derecede yükselmesiyle fiyatların tırmanmasında etkili bir faktör olarak rol aldığı rapor edilmektedir. Fiyatların 2008 yılı itibariyle soyada 250 USD/ton dan USD/tona, buğdayda 150 USD/ton dan 450 USD/tona ve mısırda ise, 150 USD/ton dan 300 USD/ton a tırmanması, dünya 2008 yılı finansal krizi ile aynı zamana gelmesi bakımından ilginçtir. Uluslararası piyasadaki dalgalı seyir 2014 yılı başına kadar sürmüş daha sonra sakinleşerek Ekim 2014 itibariyle soyada 400, buğdayda 200 ve mısırda ise 150 USD/ton a kadar gerilemiştir (Şekil 2). ABD ve Brezilya daki kötü havanın etkisiyle ihracat kotasyonları yükselmekte; satın alma ve sipariş iştahı artmaktadır. İthalatçı ülkeler arasında Çin in başı çekmesiyle soya fiyatlarında keskin artışlar görülmektedir. Şekil 2. Dünya tahıl ve yağlı tohum fiyatları (Rabobank, 2014) Çin ekonomisindeki muazzam büyüme ve dramatik gıda talebi yemle ilgili piyasaları allak bullak etmiş, fiyatlarda ciddi istikrarsızlığa ve dalgalanmaya yol açmıştır. Çin in tek başına soya ithalatı diğer tüm ülkelerin ithalatını ikiye katlayarak 2013 yılında 70 milyon tona yaklaşmıştır (Şekil 3).

6 6 Şekil 3. Çin ve diğer pazarların soya ithalat payları DÜNYA YEM ÜRETİMİ Dünyada karma yem üretiminin, 2000 yılında 600 milyon ton iken 2013 yılında 1 milyar tona yaklaştığı ve yılda ortalama %5 e yakın bir büyüme sergilediği görülmektedir (Şekil 4). Karma yem üretiminde Çin in 200, ABD nin 170, AB nin 156 ve Brezilya nın da 66 milyon ton ile en yüksek miktarda yem üreten ülkeler arasında ilk 4 sırada yer aldıkları dikkat çekmektedir (Tablo 2).

7 7 Kaynak: FEFAC-Feed International-Alltech Raporları, 2014 Şekil 4. Dünya da karma yem üretimi Bu ülkeler arasında yem hammaddesi üretimi bakımından kendine yeterli olduğu gibi dışarıya tahıl ve yağlı tohum veya küspe satan ülkeler ABD ile Brezilya ve Arjantin dir. Çin ile AB ülkeleri bitkisel protein kaynağı olarak soya fasulyesi ve/veya küspesini başlıca ihracatçı olan Kuzey ve Güney Amerika ülkelerinden almaktadır. Çin, AB ve Japonya gibi ülkeler soyanın yanısıra mısır, mısır türevleri ve diğer tahılları da ithal etmektedirler. Tablo 2. Bazı ülkelerin 2013 yılı karma yem üretimleri Sıra Ülke Milyon ton Sıra Ülke Milyon ton 1 Çin Almanya 23 2 ABD Fransa 21 3 AB İspanya 21 4 Brezilya Kanada 20 5 Meksika Kore 19 6 Hindistan Türkiye* 16 7 Rusya İngiltere 16 8 Japonya Tayland 16 *Karma yem üretimi kendi yemini yapan işletmeler dahil 20 milyon tondur. Kaynak: FEFAC, Alltech, 2104 Dünya karma yem üretimi açısından en önemli yem hammaddelerinin mısır ile soya olduğu vurgulanabilir. Bu hammaddelerin küresel çaptaki ticaretinde karma yem başta olmak üzere endüstriyel kullanım ile gıdanın önde geldiği belirtilebilir. TÜRKİYE DE KARMA YEM ÜRETİMİ Türkiye de 2013 yılı itibariyle karma yem üretimi yem sanayini oluşturan faal durumdaki 492 fabrikada tek vardiyada %95 kapasiteyle çalışarak 16 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. Bunların 167 si Türkiye Yem sanayicileri Birliği ne üye olup toplam karma yem üretiminin yaklaşık %80 ini temsil etmektedir. Türkiye de karma yem üretimi kendi yemini yapan işletmeler dâhil 20 milyon

8 8 tondur. Üretilen 16 milyon ton karma yemin 9,1 milyon tonunu büyükbaş-küçükbaş hayvan yemi, 6,4 milyon tonunu kanatlı yemi ve geri kalan 0,5 milyon tonunu ise başta balık yemleri olmak üzere at ve kedi-köpek yemleri oluşturmaktadır. Türkiye de özellikle 2010 yılından itibaren karma yem üretiminin hızla artmaya başladığı ve karma yem üretimindeki büyümenin yıllık ortalama %11 e ulaştığı söylenebilir (Tablo 3). Tablo 3. Türkiye de türlere göre karma yem üretimi Yıllar KANATLI BÜYÜK- KÜÇÜKBAŞ DİĞER Toplam Kaynak: Gıda Kontrol Genel Müdürlüğü, GTHB (2014) TÜRKİYE DE TAHIL VE YAĞLI TOHUM ÜRETİMİ Karma yem üretiminde en önemli hammaddelerini tahıllar, yağlı tohumlar ile bunların endüstriyel yan ürünleri oluşturmaktadır. Türkiye deki toplam tahıl üretimi başta buğday, arpa ve mısır olmak üzere toplam 36 milyonu bulmaktadır yılı itibariyle ülkemizde buğday, arpa ve mısır yaklaşık üretimleri sırasıyla 22, 8 ve 6 milyon ton olarak geçekleşmiştir. Tahıl üretiminde son 13 yıl da önemli bir gelişme kaydedilemediği ve 2000 yılından 33 milyon tondan 2013 yılına % 0,7 yıllık ortalama artışla 36 milyon tona ulaşılabildiği görülmektedir. Yani son on yıldaki artış yıllık %1 in bile altındadır. Ancak, 2014 yılına gelindiğinde toplam tahıl üretiminin 32.5 milyon tona düştüğü görülür (buğday, 19, arpa 6 ve mısır 6 milyon ton) (Şekil 5).

9 9 Kaynak: TÜİK, 2014 Şekil 5. Türkiye de tahıl üretimi Keza bitkisel yağ ve bitkisel protein kaynağı olan yağlı tohum üretimine bakıldığı zaman buradaki gelişmenin tahıl grubuna göre daha iyi olduğu ve 2000 yılındaki 2 milyon tonun üzerinde %50 üretim artışıyla 3 milyon tonun üzerine çıkıldığı gözlenmektedir. Yağlı tohum üretim politikalarına bakıldığında pamuk tohumu gerilerken ayçiçeğinde üretim artışı olduğu ve soyada ise bir politika değişikliği olmadığı üretimin son 20 yıldır bir türlü artmayışından anlaşılmaktadır (2013 de 200 bin ton). Ekimine son 5-6 yıldır destek verilmekte olan kolza-kanola bitkisinde ise önemli bir artış olmadığı görülmüştür (Şekil 6). Kaynak: TÜİK, 2014 Şekil 6. Türkiye de yağlı tohum üretimi

10 10 YEM HAMAMDDELERİ İTHALATI Yerli tahıl ve yağlı tohum üretimleri karma yem hammadde ihtiyacını karşılayamadığından başta yağlı tohum ve küspeleri olmak üzere mısır, kepek, DDGS (mısırdan etanol üretimi yan ürünü) ve balık unu ithalatı yapılarak karma yem üretimi gerçekleştirilmeye çalışılmaktadır. İthal edilen hammadde miktarı 7 milyon tonu biraz geçmekte olup, bunun için ödenen döviz miktarı 3 milyar doları aşkındır (Tablo 4). Tablo 4. Yem hammaddelerinin ithalat miktarı (bin ton) ve değeri (milyon USD) CİNSİ (9 AYLIK) Miktar Değer Miktar Değer Miktar Değer Miktar Değer Arpa Soya Fasülyesi Soya Fas. Küsp Kepek* Mısır Balık Unu Ayçiçeği Küsp Diğer yem mad TOPLAM *DDGS ve mısır grizi kepeğe dahil edilmiştir. Kaynak : TÜİK, 2014 YURT İÇİ TAHIL VE YAĞLI TOHUM FİYATLARI Yurt içi mısır ve soya fiyatları son yıllarda dalgalı bir seyir izleyerek mısırda 2011/2012 yıllarında 450 $/ton soyada ise 800 $/ ton arasında değişim göstermiştir yılının başından itibaren düşmeye başlayarak Ekim 2014 itibariyle 570 $/ton olmuştur. Mısır ise 2014 yılı başında 300$/ton un altına düşerken Ekim 2014 itibariyle 370$/ton a tekrar çıkmaya başlamıştır (Şekil 7).

11 11 Kaynak: TÜRKİYEM-BİR,2014 Şekil 7.Yurt içi mısır fiyatları Yurt içi soya fiyatlarına bakıldığı zaman 2007 yılından beri büyük dalgalanmalar gösterdiği 300 USD/ton dan 2008 yılında 700 USD/ton un üzerine ve 2012/13 yıllarında ise 800 USD/ton a kadar çıktığı görülmektedir. Soya küspesi daha sonralaları düşmeye başlamış ve 2014 ün son çeyreğinde 570 USD/ton a kadar düşme eğilimi göstermiştir (Şekil 6). Kaynak: TÜRKİYEM-BİR,2014 Şekil 8.Yurt içi full-fat soya ve soya küspesi fiyatları YEM MEVZUATI VE AB REGÜLASYONLARINA UYUM Yem ile ilgili tarihli 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ve yönetmelikleri uyarınca Türkiye de karma yem mevzuatı AB mevzuatına uyum sağlayacak şekilde değişime uğramaktadır. Bu kapsamda izlenebilirlik, etiketleme, yem hijyeni ve HACCP konularında

12 12 yeni mevzuat hükümleri yürürlüğe girmekte ve bu çerçevede eğitim çalışmaları Bakanlık ile sektör ilgilileri arasında yürütülmektedir. AB mevzuatına uyumla ilgili karşılaşılan sorunlardan birisi rendering ürünlerinin 2016 yılından itibaren kanatlı yemlerine katılması yasağının yürürlüğe girecek olmasıdır. AB bu konuyu türler arası rendering unlarının büyükbaş ve küçükbaş hayvan yemleri hariç domuz ile kanatlı yemlerine katılmasına olanak sağlayarak Haziran 2014 itibariyle sorunu kendi açısından çözmüş olmasıdır. Kanatlı yemlerine %2-3 oranında giren bu kıymetli protein kaynağının yeniden yemde kullanılabilmesinin yolunun açılması gerekmektedir sayılı Biyogüvenlik Kanunu tarihinde yürürlüğe girerek bilimsel gelişmeler çerçevesinde modern biyoteknoloji kullanılarak elde edilen genetik yapısı değiştirilmiş organizmalar ve ürünlerinden kaynaklanabilecek riskleri engellemek, insan, hayvan ve bitki sağlığı ile çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunması ve bununla ilgili uygulamaların kontrolü ve izlenmesini sağlamak üzere yürürlüğe girmiştir. Kanun Biyogüvenlik Kurulunca onaylanan genleri içeren bitkilerin sadece hayvan yemlerinde kullanımına izin vermektedir. Türkiyede GDO lu bitkilerin ekimi ve üretimi yasaktır. Bu kapsamda önceleri 16 mısır ile 3 soya genine izin verilmiş, daha sonra Danıştay ın yürütmeyi durdurma kararı ile 2 mısır geninin (MON 810 ile MON x MON 810) kullanımına yasaklama getirilmiştir. Kanunda yer alan cezai hükümlerin AB ve diğer ülkelere kıyasla daha ağır olması biyoteknoloji firmalarının yeni genler için başvuru yapma konusunda çekimser davranmalarına neden olmaktadır. GDO ile ilgili bilimsel araştırmalar dahil alt yapımız yetersiz bulunmaktadır. TÜRKİYE DE HAYVANSAL ÜRÜNLERİN TÜKETİMİ VE YEM SEKTÖRÜ Türkiye de hayvansal ürünlerin tüketim düzeylerine bakıldığı zaman Türkiye de yaşayan insanların kaliteli beslenme açısından durumun yetersiz olduğu görülmektedir. Şekil 9 da yer alan 2013 verilerine göre kişi başı kırmızı et tüketimi dünyada 19 kg iken bizde 13,7 kg dır. Piliç eti üretimimizin son yıllarda bir hayli artmasına bağlı olarak tüketimimiz 21 kg a ulaşmıştır. Her ne kadar bu durum umut verici olsa da AB, ABD ve hatta Rusya ve Çin gibi ülkelerle karşılaştırıldığında hayvansal üretimimizin geliştirilmesi için ne kadar yol alınması gerektiği daha iyi anlaşılmaktadır. Süt üretimi bakımından gelinen nokta umut vericidir. Çünkü 18 milyon ton 2013 yılı süt üretimi ile kişi başına düşen tüketim miktarı 230kg ı aşmaktadır. Bu gösterge, dünya ortalamasının (110kg) iki katından daha fazla olması nedeniyle sevindiricidir.

13 13 Kaynak: BESD-BIR, FABRI-ISU, FAO, 2013 Şekil 9. Dünya ve Türkiye de kişi başı et tüketimleri Hayvansal ürünlerin gelecek 10 yıldaki artış beklenti ve projeksiyonlarına bakıldığında yem sektörümüz için de bu kapsamda bir projeksiyon yapılması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Gelecek 10 yılda kişibaşı kırmızı et tüketiminin 17 kg, piliç eti tüketiminin 26,5kg, yumurtanın 15 kg olacağı varsayıldığında bu tüketim düzeylerine ulaşmak için yapılması gereken hayvansal üretimin gereksinim duyacağı yem miktarının öngörülmesi de büyük önem taşımaktadır. Öngörülen bu verilere göre yapılan projeksiyon sonucunda Tablo 5 ve 6 da verilen sonuçlara ulaşmak olasıdır. Tablo Yılı Ruminantlar için Kaba ve Karma Yem Üretim Projeksiyonu (Milyon Ton) Üretim İhtiyaç İhtiyaç Kaba yem (KM bazında) Doğal yem olarak (as fed): Silaj Kuru ot* Saman Toplam Kaba yem Karma yem Kaynak: Türkiyem-Bir, 2014 *Çayır-Mera, yem bitkileri ve bahçe içi otların toplamıdır. Bu projeksiyona göre 2013 yılı toplam 16 milyon ton karma yem üretimimizin mevcut hayvan varlığımızın optimal düzeyde beslenmesi için yetersiz kaldığı ve gerçek ihtiyacın karma yemde 5 milyon ton fazlasıyla 21 milyon ton olması gerektiği, kaba yem üretim miktarının ise 59 milyon ton iken 74 milyon ton ile açığın 15 milyon ton olduğu ile karşı karşıya kalmaktayız yılı projeksiyonuna göre kaba yem ihtiyacımızın 80 milyon tona, karma yem ihtiyacımızın ise 30 milyon tona çıkacağı öngörülmüştür (Tablo 5, 6).

14 14 Tablo 6. Ruminant ve Kanatlı Karma Yem Hammaddeleri 2023 yılı İhtiyacı (Milyon Ton) Karma Yem Hammadeleri Milyon ton/yıl Tahıllar (mısır, arpa, buğday, çavdar, yulaf, tritikale) 14,0 Küspeler (soya, ayçiçeği, pamuk, keten, kolza, palm, DDGS) 9,6 Kepekler (buğday, mısır) 3,4 Yağ 0,2 Hayvansal yan ürünler 0,2 Katkı maddeleri 2,3 Toplam 29,8 Kaynak: Türkiyem-Bir, 2014 Sonuç olarak, kaba ve karma yemin Tablo 4 ve 5 te görüldüğü gibi 2023 yılı hedefleri doğrultusunda üretilmesi halinde yapılan projeksiyonlara göre kırmızı et üretiminin 1 milyon ton dan 1,6 milyon ton a, süt üretiminin ise, 18 milyon tondan 27 milyon ton a çıkması olası gözükmektedir. TÜRKİYENİN GÜÇLÜ YÖNLERİ Global ölçekte tarım sektörüne ilişkin çok iyi bir veri tabanı olan ve tarım sektörünü başta Avrupa olmak üzere kredilendiren Rabobank ın merkezi Hollanda dır. Ekim 2014 te Türkiye ye gelen Rabobank uzmanı Nan Dirk Mulder in (2014) Türkiye nin güçlü yönlerini sergileyen analizlerine göre, hayvansal ürün ihracatında küresel olarak öne çıkan bölgelerin başında Kuzey Amerika, Güney Amerika ve Avrupa gelmektedir. Mulder (2014) in yorumlarına göre, bu ihracatçı ülkelerin ürünlerini ihraç ettikleri bölgelerin başında Ortadoğu, Avrasya ve Kuzey Afrika ön sıralarda yer almaktadır. Avrupa Birliği bu bölgelere hayvansal ürün ihraç desteğini kaldırmaktadır. Öte yandan 2014 yılında ortaya çıkan jeopolitik gelişmeler sonucunda Rusya nın ABD, Kanada ve AB kökenli gıda maddelerine koyduğu kısıtlama ve yasaklamalardır. Rusya nın 540 bin tonluk hayvansal ürün ithalat potansiyelinin 350 bin tonunu karşılayan bu bölgelerden ithalat durdurulmuştur. Brezilya dan gelen gıda maddeleri Rusya ya yeterli olmayacaktır. O halde, Rusya ya başka kimin hayvansal ürün ihraç edebileceği? sorusu gündeme gelmektedir. Rusya Türkiye için çok önemli bir pazar olabilir. Tabii eğer hazırlıklarını hemen tamamlayabilirse. İhracatçı ülkeler Ortadoğu, Avrasya ve Kuzey Afrika ülkelerine Türkiye ye kıyasla uzak kalmakta ve navlun maliyetleri ciddi bir yekûn tutmaktadır. Hâlbuki Türkiye bu pazarlara olan yakınlığı, taze ürün sevkiyat imkânı, taşıma maliyetlerinin düşüklüğü ve helal standart gibi faktörler nedeniyle güçlü yönlerini öne çıkarıp rekabet avantajı yakalayabilir (Şekil 9).

15 15 Şekil 9. Dünyada hayvansal ürün ticaret ağı (Rabobank, 2014) Diğer taraftan Türkiye de son yıllarda kanatlı üretimi ve ihracatına bakıldığı zaman önemli gelişmeler olduğu dikkat çekmektedir. Özellikle Irak ile Suriye ve diğer bazı Ortadoğu ülkeleriyle, Avrasya ve Kuzey Afrika ülkelerine ihracat kapılarının açıldığı, üretilen tavuk etinin yaklaşık %15 ila %20 si ihraç edilirken, yumurtadaki ihracatın, yumurta üretiminin %25 ila %30 una ulaştığı bildirilmektedir (Besd- Bir, 2014; Yum-Bir, 2014; TÜİK, 2014). Ancak, Şekil 10 da yer alan tavuk eti maliyetlerine bakıldığında Türkiye deki maliyetlerin Amerika kıtasıyla Ukrayna ve Tayland a göre önemli derecede daha yüksek (15-25 EURct/kg) kaldığı, buna karşın, AB ile Rusya dan birkaç EURct/kg daha düşük olduğu görülmektedir (Rabobank, 2014).

16 16 Şekil 10. Türkiye ve bazı ihracatçı ülkelerde tavuk eti maliyetleri (Mulder, 2014) Esasen Türkiye nin bu konudaki avantajı, söz konusu ithalat pazarlarına yakın bir mesafede oluşu, hatta bu uluslararası ticari ilişkilerin merkezinde yer alıyor (Şekil 11). Sadece Ortadoğu bölgesinin kanatlı ürün ithalat potansiyeli 2,2 milyon tondur (Mulder, 2014). Türkiye nin bölgesel konumundan kaynaklanan bu avantajının faydaya dönüştürülebilmesi için yem ve hayvansal üretim sektörlerinde etkinliğin sağlanması ve ihracatın desteklenmesi ile son zamanlarda giderek önem kazanan biyogüvenlik ve gıda güvenirliği konusuna ağırlık verilmesi, ihracat kapılarının ardına kadar zorlanabilmesi için kamu ve özel sektörün uluslararasılaşmaya da önem vermesi gerekmektedir. Yapılan değerlendirmelere göre (Mulder, 2014; Mulder, 2014b) tavuk eti ve yumurta en hızlı gelişen hayvansal gıda pazarları olacak ve bu anlamda küresel büyümenin %85 i gelişmekte olan pazarlar ile Ortadoğu ve Asya da gerçekleşecektir. Türkiye hacim ve değer bakımından Boğa Pazarı olabilir. Önemli ithalat pazarlarına komşu olan Türkiye, kanatlı ve yem sektörleri rekabet pozisyonunu güçlendirmeli ve bölgesel ticari rolünü iyi oynayarak ve tereddüt etmeden uluslararasılaşabilmelidir.

17 17 Şekil 11. Türkiye nin ithalatçı pazarlara yakınlığı ve merkezi konumu (Mulder, 2014) ÖNERİLER Türkiye için AR-GE ve inovasyona dayalı yeni bir hayvansal üretim modelinin geliştirilmesi, Yem bitkileri için daha fazla ekilebilir alan ayrılması ve üretiminin arttırılması (meraların ıslahı, vb), Orta ve uzun vadede tahıl ve yağlı tohumlarda verimliliğin artırılması ve kuraklığa dayanıklı çeşitlerin elde edilmesi (cis- genesis ve diğer biyoteknolojik metotlarla), Alternatif protein kaynaklarının geliştirilmesi (algler, maya, böcekler, un kurdu, yonca ve yeşil yapraklı bitkiler), Yem katkı maddeleri üretimine yatırım ve AR-GE yapılması (aminoasit, vitamin, mineral premiksleri ile enzim, probiotik, mikotoksin bağlayıcı vb gibi yem katkıları), Tarım ve hayvancılıkta AR-GE ye ayrılan payın artırılması (Türkiye de GSMH nın %0,9 u, AB de %2 si).

18 18 KAYNAKLAR 4 th Global Feed & Food Congress (4.GFFC), International Feed Industry Federation, April 10-12, 2013, Sun City South Africa. Beyaz Et sanayicileri ve Damızlıkçıları Birliği (Besd-Bir), Beyaz Et Raporu FAPRI-ISU, FAS USDA, (http://apps.fas.usda.gov/psdonline/circulars/oilseeds. Gıda Kontrol Genel Müdürlüğü (GTHB), 2014 verileri. International Grain Council (IGC), (http://www.igc.int/en/grainsupdate/sd.aspx?crop=totalg Mulder, N. D., Outlook for the Turkish Poultry Industry from Global Perspective. Uluslararası Katılımlı Kümes Hayvanları Kongresi Ekim, 2014, Elazığ, Türkiye. Mulder, R., 2014b. Challenges to the Poultry Industry and WPSA. Uluslararası Katılımlı Kümes Hayvanları Kongresi Ekim, 2014, Elazığ, Türkiye. Rabobank, Smolen, P., Dünya Yem Hammadde Ticareti. 12. TUYEM Uluslararası Yem Kongresi ve Sergisi isan 2014, Mardan Palace, Antalya, Türkiye. Steinfeld, H., Global Agenda for Sustainable Livestock. IFIF Board and FAO Annual Meeting. October 2-3, 2014, Rome, Italy. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2014 verileri. Türkiye Yem Sanayicileri Birliği (Türkiyem-Bir), 2014 verileri, (www.yem.org.tr). Yumurta Üreticileri Merkez Birliği (Yum-Bir), 2014 verileri (www.yum-bir.org)

TÜRKİYE DE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER, FIRSATLAR. Prof. Dr. Nizamettin Şenköylü Genel Sekreter

TÜRKİYE DE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER, FIRSATLAR. Prof. Dr. Nizamettin Şenköylü Genel Sekreter TÜRKİYE DE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER, FIRSATLAR Prof. Dr. Nizamettin Şenköylü Genel Sekreter Gıda Üretimindeki Küresel Güçlükler Nüfus artışı İklim değişikliği Kuraklık Su kaynaklarının

Detaylı

Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye

Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye Günümüzde çok amaçlı bir kullanım alanına sahip olan Mısır, Amerika Kıtası keşfedilene kadar dünya tarafından bilinmemekteydi. Amerika Kıtasının 15. yüzyıl sonlarında keşfedilmesiyle

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 HUBUBAT ÜRÜNLERİN TANIMI Hububat grubu ürünler dünyada stratejik önemi en yüksek olan ürünler olup ilk çağlardan beri insanlar tarafından kültürü yapılarak

Detaylı

BİLGİ NOTU FAO FOOD OUTLOOK KÜRESEL GIDA PİYASALARI RAPORU ÖN PLANA ÇIKAN UNSURLAR

BİLGİ NOTU FAO FOOD OUTLOOK KÜRESEL GIDA PİYASALARI RAPORU ÖN PLANA ÇIKAN UNSURLAR BİLGİ NOTU FAO FOOD OUTLOOK KÜRESEL GIDA PİYASALARI RAPORU ÖN PLANA ÇIKAN UNSURLAR Bakliyatın, Sürdürülebilir Kalkınma için 2030 Gündeminde önemli bir role sahip olabileceği belirtilmiştir. 2016 Uluslararası

Detaylı

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR Gözde SEVİLMİŞ Giderek artan nüfusa paralel olarak gıda maddeleri tüketimi ve dolayısıyla bitkisel yağ tüketimi artmaktadır. Diğer yandan artan gıda

Detaylı

Fao Gıda Fiyat Endeksi

Fao Gıda Fiyat Endeksi FAO gıda fiyat endeksi, uluslararası gıda emtia fiyatlarına ilişkin değişimleri aylık olarak ölçen bir endekstir. 5 emtia grubuna (et, mandıra, şeker, hububat ve yağ) dâhil toplam 73 gıda maddesi fiyatının,

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı

TOHUMCULUK ÜRETİM. Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

TOHUMCULUK ÜRETİM. Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, TOHUMCULUK ÜRETİM Bilindiği üzere, tohumluklar tarımsal üretimin temel girdilerinin başında gelmekte olup, kaliteli tohum kullanımı, verimi ve üretimi artırmasının yanı sıra daha dayanıklı, daha az maliyetli

Detaylı

Mehmet Emin Turgut Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Yem Dairesi Başkanı. Antalya-18 Nisan 2016

Mehmet Emin Turgut Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Yem Dairesi Başkanı. Antalya-18 Nisan 2016 Mehmet Emin Turgut Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Yem Dairesi Başkanı Antalya-18 Nisan 2016 Yem Mevzua*! 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu çerçevesinde uygulamaya esas

Detaylı

ÜLKELERİN 2015 YILI BÜYÜME ORANLARI (%)

ÜLKELERİN 2015 YILI BÜYÜME ORANLARI (%) 2016/17 Global İhracat-Büyüme Tahminleri Kaynak : EDC Export Credit Agency - ÜLKE ANALİZLERİ BÜYÜME ORANLARI ÜLKELERİN YILI BÜYÜME ORANLARI (%) Avrupa Bölgesi; 1,5 % Japonya; 0,50 % Kanada ; 1,30 % Amerika;

Detaylı

BÜYÜKBAŞ-KÜÇÜKBAŞ HAYVAN VARLIĞI VE SÜT ÜRETİMİ MEVCUT DURUMU TÜRKİYE İZMİR KARŞILAŞTIRMASI

BÜYÜKBAŞ-KÜÇÜKBAŞ HAYVAN VARLIĞI VE SÜT ÜRETİMİ MEVCUT DURUMU TÜRKİYE İZMİR KARŞILAŞTIRMASI KÜRESEL KRİZ VE TARIM SEKTÖRÜ BÜYÜKBAŞ-KÜÇÜKBAŞ HAYVAN VARLIĞI VE SÜT ÜRETİMİ MEVCUT DURUMU Kenan KESKİNKILIÇ İzmir Ticaret Borsası Ar-Ge Müdürlüğü Aralık 2015 İZMİR TİCARET BORSASI Sayfa 0 BÜYÜKBAŞ-KÜÇÜKBAŞ

Detaylı

FAO GIDA FİYAT ENDEKSİ

FAO GIDA FİYAT ENDEKSİ FAO GIDA FİYAT ENDEKSİ FAO gıda fiyat endeksi, uluslararası gıda emtia fiyatlarına ilişkin değişimleri aylık olarak ölçen bir endekstir. 5 emtia grubuna (et, mandıra, şeker, hububat ve yağ) dahil toplam

Detaylı

TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR

TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR Halil AGAH Kıdemli Kırsal Kalkınma Uzmanı 22 Kasım 2016, İSTANBUL 1 2 SUNUM PLANI TARIMDA KÜRESELLEŞME TÜRK TARIM SEKTÖRÜ VE SON YILLARDAKİ GELİŞMELER TARIMDA

Detaylı

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ I- DÜNYA DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ TİCARETİ 2013 yılında dünya değirmencilik sektörü ihracatı bir önceki yıla göre %2,8 oranında artış göstererek 18,6

Detaylı

DÜNYA BUĞDAY PİYASALARINDA SON DURUM

DÜNYA BUĞDAY PİYASALARINDA SON DURUM 22.11.2013 TÜRKİYE UN SANAYİCİLERİ FEDERASYONU DÜNYA BUĞDAY PİYASALARINDA SON DURUM ABD Tarım Bakanlığı nın 8 Kasım ve 11 Kasım 2013 Tarihli Raporlarına göre düzenlenmiştir. 1 DÜNYA BUĞDAY PİYASALARINDA

Detaylı

ıda olarak tüketilen tarım ürünlerinden biyoyakıt üretilebilir mi?

ıda olarak tüketilen tarım ürünlerinden biyoyakıt üretilebilir mi? TÜRKİYE 12. GIDA KONGRESİ, 5-7 EKİM 2016 EDİRNE ıda olarak tüketilen tarım ürünlerinden biyoyakıt üretilebilir mi? Ayşe Avcı arya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Gıda Mühendisliği Bölümü, 54187, Serdivan

Detaylı

ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU

ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU Ağustos 2013, Adana Hazırlayanlar Sabahattin Yumuşak; Adana Güçbirliği Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Sinem Özkan Başlamışlı; Çiftçiler Birliği Yönetim Kurulu Üyesi

Detaylı

Türkiye Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi

Türkiye Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi Türkiye Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi Faik Genç AgriPro Ltd. FOI 2010 -Fats& Oils Istanbul 2-3 Aralık 2010 Ana Başlıklar 1. Dünya Yağ ve Yağlı Tohumlar 2. Türkiye 3. TR Yağ ve Yağlı Tohum Ticaret Dengesi

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Fao Gıda Fiyat Endeksi

Fao Gıda Fiyat Endeksi FAO Gıda Fiyatları Ticareti FAO gıda fiyat endeksi, uluslararası gıda emtia fiyatlarına ilişkin değişimleri aylık olarak ölçen bir endekstir. 5 emtia grubuna (et, mandıra, şeker, hububat ve yağ) dahil

Detaylı

GIDA FİYATLARI ENDEKSİ MAYIS 2014

GIDA FİYATLARI ENDEKSİ MAYIS 2014 GIDA FİYATLARI ENDEKSİ MAYIS 2014 FAO gıda fiyat endeksi, uluslararası gıda emtia fiyatlarına ilişkin değişimleri aylık olarak ölçen bir endekstir. 5 emtia grubuna (et, mandıra, şeker, hububat ve yağ)

Detaylı

TÜRKİYE DE BİYOGÜVENLİK KONUSUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER VE UYGULAMALAR

TÜRKİYE DE BİYOGÜVENLİK KONUSUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER VE UYGULAMALAR GIDA TARIM ve HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL ARAŞTIRMALAR ve POLİTİKALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE DE BİYOGÜVENLİK KONUSUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER VE UYGULAMALAR Dr. İsa ÖZKAN Daire Başkanı 5. Gıda Güvenliği

Detaylı

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO süt fiyat endeksi 184,3 ile Ekim ayında bir önceki aya göre %1,9 geriledi. Böylece geçen yıl aynı dönemin % 26,6 gerisinde kaldı. Tereyağı,

Detaylı

FAO GIDA FİYAT ENDEKSİ

FAO GIDA FİYAT ENDEKSİ FAO GIDA FİYAT ENDEKSİ FAO gıda fiyat endeksi, uluslararası gıda emtia fiyatlarına ilişkin değişimleri aylık olarak ölçen bir endekstir. 5 emtia grubuna (et, mandıra, şeker, hububat ve yağ) dahil toplam

Detaylı

TOHUMCULUK ÜRETİM. Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

TOHUMCULUK ÜRETİM. Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, TOHUMCULUK ÜRETİM Tohumluklar tarımsal üretimin temel girdilerinin başında gelmekte olup, kaliteli tohum kullanımı, verimi ve üretimi artırmasının yanı sıra daha dayanıklı, daha az maliyetli ve rekabet

Detaylı

TÜRKİYE BEYAZ ET SEKTÖRÜ

TÜRKİYE BEYAZ ET SEKTÖRÜ TÜRKİYE BEYAZ ET SEKTÖRÜ 1. GİRİŞ Beyaz et insan beslenmesinde besin değeri açısından tartışılmaz bir öneme ve yere sahiptir. Tavuk eti; uluslararası terminolojide Kanatlı Eti kavramı içinde değerlendirilmektedir.

Detaylı

AVUSTURYA VE MACARİSTAN DA TAHIL VE UN PAZARI

AVUSTURYA VE MACARİSTAN DA TAHIL VE UN PAZARI AVUSTURYA VE MACARİSTAN DA TAHIL VE UN PAZARI Avusturya da un üretimi sağlayan 180 civarında değirmen olduğu tahmin edilmektedir. Yüzde 80 kapasiteyle çalışan bu değirmenlerin ürettiği un miktarı 500 bin

Detaylı

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU 0 1 Dünya buğday üretimi, üretim devlerinden biri olan ABD nin yaklaşık 4 milyon tonluk üretim azalmasına rağmen bu sene ekili alanların ve verimin artmasıyla paralel olarak Ağustos ayı verilerine göre

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013 OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013 İÇERİK OECD Hakkında Genel Bilgi OECD Çalışma Şekli OECD Teşkilat Yapısı OECD Ticaret ve Tarım Direktörlüğü OECD ve Tarım 2 OECD HAKKINDA

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

2008-2010 DÖNEMĐNDE DÜNYA HUBUBAT PĐYASALARINDA YAŞANAN GELĐŞMELER. Elif Haçkalı 1

2008-2010 DÖNEMĐNDE DÜNYA HUBUBAT PĐYASALARINDA YAŞANAN GELĐŞMELER. Elif Haçkalı 1 2008-2010 DÖNEMĐNDE DÜNYA HUBUBAT PĐYASALARINDA YAŞANAN GELĐŞMELER Elif Haçkalı 1 Hububat, beslenmede taşıdığı büyük önem nedeniyle dünyanın en stratejik ürün grubunu oluşturmaktadır. Hububat üretiminde

Detaylı

TARIMSAL BÜYÜME VE DIŞ TİCARET ÜZERİNE MAKRO DEĞERLENDİRMELER. Kasım Mustafa YAĞCIOĞLU İzmir Ticaret Borsası Ar-Ge Müdürlüğü

TARIMSAL BÜYÜME VE DIŞ TİCARET ÜZERİNE MAKRO DEĞERLENDİRMELER. Kasım Mustafa YAĞCIOĞLU İzmir Ticaret Borsası Ar-Ge Müdürlüğü KÜRESEL KRİZ VE TARIM SEKTÖRÜ TARIMSAL BÜYÜME VE DIŞ TİCARET ÜZERİNE MAKRO DEĞERLENDİRMELER Mustafa YAĞCIOĞLU İzmir Ticaret Borsası Ar-Ge Müdürlüğü Kasım 2015 İZMİR TİCARET BORSASI Sayfa 0 TARIMSAL BÜYÜME

Detaylı

Ürün Raporu. Kümes Hayvancılığı T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ

Ürün Raporu. Kümes Hayvancılığı T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Ürün Raporu Kümes Hayvancılığı 2014 T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Ürün Raporu KÜMES HAYVANCILIĞI

Detaylı

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU2016

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU2016 HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU2016 İÇİNDEKİLER I- DÜNYA DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ TİCARETİ 04 HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMÜLLERİ SEKTÖR RAPORU / 2016 II- DÜNYA BİTKİSEL

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

zeytinist

zeytinist 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 4 5 Ülkemizde

Detaylı

Prof.Dr.İlkay DELLAL

Prof.Dr.İlkay DELLAL TUSAF 2013 Buğday, Un, İklim Değişikliği ve Yeni Trendler Kongresi İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve ENERJİ KISKACINDA TARIM ve GIDA SEKTÖRÜ Prof.Dr.İlkay DELLAL 9 Mart 2013, Antalya GÜNDEM 9 Mart 2013 1. GÜNEŞ (%40)

Detaylı

GIDA ARZI GÜVENLİĞİ VE RİSK YÖNETİMİ

GIDA ARZI GÜVENLİĞİ VE RİSK YÖNETİMİ GIDA ARZI GÜVENLİĞİ VE RİSK YÖNETİMİ Bekir ENGÜRÜLÜ Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Tarım Sigortaları ve Doğal Afetler Daire Başkanı Haziran 2016 SUNUM PLANI DÜNYADA TARIMIN GÖRÜNÜMÜ TÜRKİYE TARIMINA BAKIŞ

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

2015 YILI BUĞDAY ÜRETİM BEKLENTİSİ. Şahin Mah. 3294 Sok. No: 33450/TARSUS. www.tarsustb.tobb.org.tr

2015 YILI BUĞDAY ÜRETİM BEKLENTİSİ. Şahin Mah. 3294 Sok. No: 33450/TARSUS. www.tarsustb.tobb.org.tr 2015 YILI BUĞDAY ÜRETİM BEKLENTİSİ 2015 Şahin Mah. 3294 Sok. No: 33450/TARSUS www.tarsustb.tobb.org.tr TARSUS TİCARET BORSASI 2015 YILI BUĞDAY ÜRETİM BEKLENTİSİ TÜİK verilerine göre, ülkemizde 2013 yılında

Detaylı

TARSUS Tİ CARET BORSASİ

TARSUS Tİ CARET BORSASİ TARSUS Tİ CARET BORSASİ 2015 2016 YILI SOYA DURUMU Hedeflenenin aksine son 2 yıldır dikkate değer şekilde küçülen soya ekim alanı ile karşı karşıyayız. Dünya 5 yıllık üretim projeksiyonunda ekim alanı

Detaylı

2011 YILI DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNÜN DURUMU

2011 YILI DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNÜN DURUMU 2011 YILI DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNÜN DURUMU Dünya Üretimi Dünya ham çelik üretimi 2011 yılında 1,5 milyar ton olarak gerçekleşmiş ve bir önceki yıla göre %6,2 oranında artış kaydetmiştir. Küresel kriz ile

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

İspanya ve Portekiz de Tahıl ve Un Pazarı

İspanya ve Portekiz de Tahıl ve Un Pazarı İspanya ve Portekiz de Tahıl ve Un Pazarı İspanya da 120 un değirmeni olduğu bilinmektedir. Bu değirmenlerin çok büyük bir çoğunluğu yılda 2000 tonun üzerinde kapasiteyle çalışmaktadır. Pazarın yüzde 75

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

TÜRKİYE UN SANAYİCİLERİ FEDERASYONU. Sektörel Gelişmeler

TÜRKİYE UN SANAYİCİLERİ FEDERASYONU. Sektörel Gelişmeler TÜRKİYE UN SANAYİCİLERİ FEDERASYONU Sektörel Gelişmeler Türkiye Ekonomisi Büyüme Performansı GSYİH Büyüme Hızı, % 10,0 8,4 8,1 6,9 7,0 4,7 5,0 3,8 4,2 3,2 2,6 0,7 0,9 0,0 5,0 4,7 10,0 7,0 7,7 14,5 15,0

Detaylı

TÜRKİYE TAVUK ETİ ÜRETİMİ VE İHRACATI : Yeni Hedefler ve Potansiyel Problemler

TÜRKİYE TAVUK ETİ ÜRETİMİ VE İHRACATI : Yeni Hedefler ve Potansiyel Problemler TÜRKİYE TAVUK ETİ ÜRETİMİ VE İHRACATI : Yeni Hedefler ve Potansiyel Problemler Dr. Sait KOCA Beypiliç Genel Müdürü Tavuk Eti ve Yumurta Üretimi: Hedefler ve Potansiyel Problemler Sempozyumu Bilkent Otel

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Antakya/HATAY Güney Amerika kökenli bir bitki olan patates

Detaylı

Doruk Tarım e-bülten Sayı: 40 15.02.2012

Doruk Tarım e-bülten Sayı: 40 15.02.2012 Doruk Tarım e-bülten Sayı: 40 15.02.2012 I. Global Tahıl Piyasasındaki GeliĢmeler: Buğday: Uluslararası Hububat Konseyi (IGC), 19 Ocak 2012 tarihli yeni Hububat Raporu nda, sezonu global buğday rekoltesi

Detaylı

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Sektöre Bakış Tekstil ve hazır giyim sektörleri, GSYH içinde sırasıyla %4 ve %3 paya sahiptir. Her iki sektör

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Memeli hayvanlardan elde edilen süt, bileşimi türden türe farklılık gösteren ve yavrunun ihtiyaç duyduğu bütün besin unsurlarını içeren

Detaylı

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Ülkemizde beyaz et sektörü, özellikle 80 li yıllarda başlanan yatırımlar neticesinde çok önemli bir mesafe almıştır. Bir tarım ülkesi olan Türkiye, kanatlı hayvan

Detaylı

TÜRKĠYE DÜNYANIN BOYA ÜRETĠM ÜSSÜ OLMA YOLUNDA

TÜRKĠYE DÜNYANIN BOYA ÜRETĠM ÜSSÜ OLMA YOLUNDA TÜRKĠYE DÜNYANIN BOYA ÜRETĠM ÜSSÜ OLMA YOLUNDA Nurel KILIÇ Türk boya sektörü; Avrupa nın altıncı büyük boya üreticisi konumundadır. Türkiye de 50 yılı aşkın bir geçmişi olan boya sektörümüz, AB entegrasyon

Detaylı

TÜRKİYE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU / 9 Ay PAGEV

TÜRKİYE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU / 9 Ay PAGEV TÜRKİYE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 2016 / 9 Ay PAGEV YÖNETİCİ ÖZETİ Türkiye, plastik işleme makineleri ve aksam ve parçaları talebinin yıllar itibariyle değişmekle beraber yaklaşık

Detaylı

Kanada nın Saskatchewan Eyaleti 2015 Yılı Tarım Sektörü İhracat Analizi

Kanada nın Saskatchewan Eyaleti 2015 Yılı Tarım Sektörü İhracat Analizi Kanada nın Saskatchewan Eyaleti 215 Yılı Tarım Sektörü İhracat Analizi Hazırlayan : AKİB Hububat Sektör Şefliği Kaynak : Global Trade Atlas & Saskatchewan Eyaleti resmi web sitesi 1 215 yılında Saskatchewan

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü Sunum: Murat YAZICI (Daire Başkanı) Pamuğun Geleceği Şekilleniyor Konferansı Bodrum 12-14 Haziran 2014 TEKSTİL VE KONFEKSİYON ÜRÜNLERİ

Detaylı

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI MART 2011 Tohumculuk Sanayisi Nedir? Tohumculuk Hangi İş ve Aşamalardan Oluşur? Tohumculuk İçin AR-GE

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme

Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme Dünyada üretilen toplam süt miktarı farklı kuruluşlar tarafından açıklanmaktadır. Bu kuruluşlar temelde birbirleriyle bağlantılı olmalarına rağmen veri toplama

Detaylı

zeytinist

zeytinist 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 4 Kolza

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

TEKSTİL SEKTÖRÜNÜN 2014 YILI MART AYI İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

TEKSTİL SEKTÖRÜNÜN 2014 YILI MART AYI İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2014 MART AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİ NİSAN 2014 TEKSTİL SEKTÖRÜNÜN 2014 YILI MART AYI İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

Detaylı

TEPGE BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha:2

TEPGE BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha:2 TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha:2 TÜRKİYE DE BİTKİSEL YAĞ AÇIĞI 1. Giriş Berrin TAŞKAYA TOP Dünyada giderek artan nüfusa paralel olarak

Detaylı

KÜRESEL GIDA KRİZİ KORKUTUYOR

KÜRESEL GIDA KRİZİ KORKUTUYOR KÜRESEL GIDA KRİZİ KORKUTUYOR Şebnem BORAN Gözde SEVİLMİŞ 2007/08 yıllarında ayaklanmalara neden olan gıda krizinin tekrarı endişesi tüm dünyayı sardı. Tarım ürünleri üreten ülkelerdeki kuraklık ve petrol

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı EDİRNE YATIRIM DESTEK OFİSİ EDİRNE İLİNDE YEM BİTKİLERİ EKİLİŞİ, MERALARIN DURUMU

Detaylı

Dış Ticaret Verileri Bülteni

Dış Ticaret Verileri Bülteni (Milyar $) 216 Haziran - 216 TÜİK dış ticaret verilerine göre ihracat 216 yılı Haziran ayında, 215 yılının aynı ayına göre %8,1 artarak 12 milyar 916 milyon dolar, ithalat %7 artarak 19 milyar 475 milyon

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK VE TEKNİK İLİŞKİLER DAİRE BAŞKANLIĞI 2014 YILI OCAK-EYLÜL DÖNEMİ DIŞ TİCARET VERİLERİ Hazırlanma tarihi:

Detaylı

PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU

PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU TÜRKİYE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 2016 Ağustos PAGEV YÖNETİCİ ÖZETİ Türkiye, plastik işleme makineleri ve aksam ve parçaları talebinin yıllar itibariyle değişmekle beraber yaklaşık

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE 2015 YILI PAMUK RAPORU Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211 63 15 www.aydinticaretborsasi.org.tr

Detaylı

SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU

SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU İçindekiler DÜNYA ÜRETİMİ... 3 DÜNYA TİCARETİ... 4 TÜRKİYE DE İLAÇ ve ECZACILIK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ... 5 Türkiye de Sağlık Harcamaları... 5 TÜRKİYE DE DIŞ TİCARET... 6 İhracat... 7 İthalat...

Detaylı

TARIM GÖRÜNÜM RAPORU NA GÖRE 10 YIL İÇİNDE TARIM FİYATLARI DÜŞÜYOR TARIM

TARIM GÖRÜNÜM RAPORU NA GÖRE 10 YIL İÇİNDE TARIM FİYATLARI DÜŞÜYOR TARIM TARIM GÖRÜNÜM RAPORU NA GÖRE 10 YIL İÇİNDE TARIM FİYATLARI DÜŞÜYOR OECD VE FAO YAYINLADIKLARI 2014-2023 TARIM GÖRÜNÜM RAPORU NDA TARIM SEKTÖRÜNE YÖNELİK BEKLENTİ VE ÖNEMLİ TESPİTLERE YER VERİLİYOR. GELECEK

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

Yumurta sektörünün en önemli özelliği canlı materyal ile üretim yapmasıdır. Yumurta üretimine başlama aylık bir süreçte gerçekleşebilmekte ve

Yumurta sektörünün en önemli özelliği canlı materyal ile üretim yapmasıdır. Yumurta üretimine başlama aylık bir süreçte gerçekleşebilmekte ve YUMURTA SEKTÖRÜ Yumurta sektörünün en önemli özelliği canlı materyal ile üretim yapmasıdır. Yumurta üretimine başlama 4.5-5 aylık bir süreçte gerçekleşebilmekte ve üretim döneminde de arz ve talep dengesini

Detaylı

DÜNYA ÇİMENTO ÜRETİMİ VE TÜKETİMİNE İLİŞKİN GENEL DEĞERLENDİRME

DÜNYA ÇİMENTO ÜRETİMİ VE TÜKETİMİNE İLİŞKİN GENEL DEĞERLENDİRME 1 DÜNYA ÇİMENTO ÜRETİMİ VE TÜKETİMİNE İLİŞKİN GENEL DEĞERLENDİRME Mayıs 214 2 ÇİMENTO SEKTÖRÜ 1.1 Dünya Çimento Sektörü 3 1.2 Türk Çimento Sektörü 6 Mt 3 ÇİMENTO SEKTÖRÜ 1.1. Dünya Çimento Sektörü Bölgesel

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK VE TEKNİK İLİŞKİLER DAİRE BAŞKANLIĞI 2014 YILI OCAK-AĞUSTOS DÖNEMİ DIŞ TİCARET VERİLERİ Hazırlanma tarihi:

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

Grafik 1: Endonezya Un İthalatı Grafiği (Temmuz Mart 2013 )

Grafik 1: Endonezya Un İthalatı Grafiği (Temmuz Mart 2013 ) 2012/13 hasat yılında dünyadaki toplam buğday ihracatının 12.2 m/t olacağı beklenmektedir*. Bu rakamın Şubat ayı tahmininden (12.9 m/t) %6 daha az olmasının en büyük sebebi Endonezya da 5 Aralıkta 200

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

TEMEL ZOOTEKNİ KISA ÖZET KOLAY AÖF

TEMEL ZOOTEKNİ KISA ÖZET KOLAY AÖF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. TEMEL ZOOTEKNİ KISA ÖZET KOLAY AÖF Kolayaöf.com

Detaylı

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU İÇİNDEKİLER I- DÜNYA DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ TİCARETİ 02 HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMÜLLERİ SEKTÖR RAPORU / 2014 II- DÜNYA BİTKİSEL

Detaylı

HUBUBAT BÜLTENİ. 2008/09 dönemi TMO emanet alım fiyatları Tablo:1 de belirtilmektedir. 2008/09 DÖNEMİ TMO EMANET ALIM FİYATLARI

HUBUBAT BÜLTENİ. 2008/09 dönemi TMO emanet alım fiyatları Tablo:1 de belirtilmektedir. 2008/09 DÖNEMİ TMO EMANET ALIM FİYATLARI HUBUBAT BÜLTENİ 1-) TMO HUBUBAT ALIMLARI VE FİYATLARI TMO, 2008/2009 Hububat Alım Döneminde 21 mayıs tarihi itibariyle taahhütname karşılığı alım yapılması konusunda işyerlerine talimat vermiştir. Bu bağlamda

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Nijerya Federal Cumhuriyeti Resmi Dil : İngilizce Başkenti : Abuja Yüzölçümü : 923.773 km 2 Nüfus : 155,2 milyon (2011) Önemli Şehirler : Lagos, Kano, Ibadan, Port Harcourt,

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

BUĞDAY PİYASALARI ve TMO

BUĞDAY PİYASALARI ve TMO BUĞDAY PİYASALARI ve TMO 01.04.2016 1 DÜNYA BUĞDAY DENGE TABLOSU Dünya buğday üretimi üç yıl üst üste rekor seviyelerde gerçekleşti, stoklar yükseliyor (Milyon Ton) 800 700 600 500 400 300 200 100 0 699

Detaylı

Hayvancılığ. Prof.Dr.Behi Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıklar. kları Anabilim Dalı KONYA

Hayvancılığ. Prof.Dr.Behi Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıklar. kları Anabilim Dalı KONYA Biyoyakıt Üretiminin Hayvancılığ ığa a Katkısı Prof.Dr.Behi.Behiç COŞKUN Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıklar kları Anabilim Dalı KONYA Enerji GüvenliG venliği,

Detaylı

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Mayııs 2014 2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

TÜRKİYE. PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 2010 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 2011 YILI BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci Genel Müdür

TÜRKİYE. PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 2010 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 2011 YILI BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci Genel Müdür TÜRKİYE PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 21 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 211 YILI BEKLENTİLERİ Barbaros Demirci Genel Müdür Firma Sayısı : Plastik ambalaj sektöründe 1152 firma mevcut olup, firmaların % 86 sı 1 şehirde

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi Sektörün genel özellikleri Kümes hayvanlarının etleri ve yenilen sakatatı Ürünler dünyada ortalama

Detaylı

Dünya Hububat Pazarında Neredeyiz?

Dünya Hububat Pazarında Neredeyiz? Dünya Hububat Pazarında Neredeyiz? Şebnem BORAN 1.Dünya Hububat Pazarı Günümüzde dünyanın stratejik ürün grubunu oluşturan hububat pazarında önemli gelişmeler yaşanıyor. Dünya toplam hububat üretimine

Detaylı