AB öncülüğünde İklim değişikliği ile mücadele

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AB öncülüğünde İklim değişikliği ile mücadele"

Transkript

1 AB öncülüğünde İklim değişikliği ile mücadele Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu

2 Avrupa Komisyonu AB öncülüğünde İklim değişikliği ile mücadele sayfa 16.2 x 22.9 cm Bu kitapçığa ve AB hakkındaki diğer kısa ve net açıklamalara ec.europa.eu/publications internet adresinden erişebilirsiniz. Avrupa Komisyonu Basım-Yayın ve İletişim Genel Müdürlüğü 1049 Brüksel Bu kitapçığın metni Eylül 2007 de tamamlanmış ve Eylül 2008 de güncellenmiştir. Kapak resmi: istockphoto Lüksemburg: Avrupa Birliği Resmi Yayınlar Ofisi, 2010 ISBN doi: /14494 Avrupa Birliği, 2010 Kopyalanabilir. Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu tarafından yürütülen Avrupa Birliği Bilgi ve İletişim Destek Programı tarafından Türkçe ye çevrilip Türkiye de basılmıştır.

3 AB öncülüğünde İklim değişikliği ile mücadele

4 İçindekiler Karşımızdaki tehditler ve zorluklar 3 İzlenecek yol: etkili bir yanıt 5 Başarılarımızdan yararlanmak 10 Enerji politikasının katkısı 13 Teknolojinin rolü 21 Karbon ayak izinizi azaltmak 22 Okuma listesi 24 2

5 Karşımızdaki tehditler ve zorluklar İklim değişikliği, gezegenimizin karşı karşıya olduğu en büyük tehditlerden biridir. Dünya ısısının Sanayi Devrimi öncesine kıyasla 2 dereceden daha fazla yükselmesi durumunda, iklim değişikliği geri döndürülemez hale gelecek ve uzun vadede çok büyük etkiler yaratacaktır. Avrupa ülkelerinin kapladığı toprakların büyük bir kısmı da dâhil olmak üzere, yeryüzünün alçak kesimleri yükselen deniz seviyesinin altında kalarak en sonunda tamamen yok olabilir. Dahası, böyle bir durumda, dünyanın birçok bölgesinde, herkese yetecek kadar içme suyu bulmak imkânsız hale gelebilir. Hem fiziksel hem de ekonomik zararlara yol açan kötü hava koşulları daha da sıklaşacaktır. Ve ülke ekonomileri de farklı bir iklimle başa çıkmanın getireceği yüksek maliyetler karşısında çökme tehlikesiyle karşı karşıya kalabilecekler. Sanayi Devrimi ne kadar, Dünya nın ortalama ısısı yıl boyunca büyük oranda aynı düzeyde seyretmiştir. Düzenli bir şekilde doğru ölçümlerin alınmaya başladığı 1850 yılından bu yana, sıcaklık 0,76 C artmıştır. Birleşmiş Milletler (BM) tarafından gerçekleştirilen uluslararası bir bilimsel toplantıya göre, harekete geçilmezse, ortalama sıcaklığın bu yüzyılda 1,8-4,0 C arasında ve olasılıkla 6,4 C ye kadar artması muhtemeldir. Dünya nın, taşma noktası olduğuna inanılan 2 C lik ısı artışına ulaşmasını önlemek için yarış başladı. En geç 2020 ye kadar küresel sera gazı salınımları (emisyonlar) istikrarlı bir hale getirilemezse ve 2050 ye kadar 1990 lardaki salınım düzeyinin yaklaşık yarısına indirilemezse, bu yarışı muhtemelen kaybedeceğiz. İklim değişikliği hızlandıkça, sadece Venedik değil, diğer kentler de sel baskınlarına karşı önlem almak zorunda kalacak. Belga 3

6 İklim değişikliği ile mücadele İklimler neden değişiyor Atmosfer, güneş ışığının yeryüzüne ulaşmasına izin veren ancak Dünya dan geri yansıyan ısıyı emen öğelerden oluşur. Bunlar; su buharı, karbondioksit ve havada doğal olarak bulunan diğer gazlardır. Sera etkisi adını verdiğimiz bu doğal süreç, Dünya ısısını yaşamı destekleyen bir seviyede tutar. Sera etkisi olmasaydı, küresel ortalama ı sı dayanılmayacak ölçüde soğuk 18 C olacaktı. Ancak, fosil yakıtların kullanılması ve tarım arazisi açmak için ormanların yok edilmesi gibi insan eliyle gerçekleştirilen faaliyetler, atmosferdeki karbondioksit düzeyini ve ısıyı tutan diğer gazları arttırmaktadır. Sera gazlarının atmosfere eklenmesi, doğal bir süreç olan sera etkisini arttırmakta, bu ise Dünya nın daha ısınmasına ve iklimin değişmesine neden olmaktadır. Çözüm, başta karbondioksit olmak üzere küresel sera gazı salınımlarını azaltmaktır. Bu da, doğal kaynaklardan daha iyi yararlanmak anlamına geliyor. Isıtma, soğutma ve ulaşımda kullanılan benzin, doğal gaz ve kömür gibi fosil yakıtlar sera gazı salınımlarının başlıca kaynaklarıdır. Fosil yakıtları daha az miktarlarda ve daha verimli bir şekilde kullanmamız gerekiyor. Benzer şekilde, karbondioksitin atmosfere kaçmasını önlemek de önem taşıyor. Bunu sağlamak için, örneğin, üretildiği sırada karbondioksit yakalanmalı ve tükenmiş gaz sahalarına veya eski tuz madenlerine gömülmelidir. Ormansızlaşmayı tersine çevirmek, özellikle de karbondioksiti emen tropik ormanların yok olmasının önüne geçmek de iklim değişikliğiyle mücadelede büyük önem taşımaktadır. Ormanlar karbondioksiti emer, kesildiklerinde ise karbondioksit verirler. Tarım faaliyetlerinden ve çöp depolama alanlarındaki atıklardan kaynaklanan metan ya da aşırı gübre kullanımından kaynaklanan salınımlar gibi küresel ısınmaya katkıda bulunan birçok farklı unsur olsa da, fosil yakıt kullanımı ve ormanların yok edilmesi iklim değişikliğinin baş sorumlularıdır. 4

7 İzlenecek yol: etkili bir yanıt AB için izlenecek yol, etkili bir enerji ve iklim değişikliği politikası benimsemektir; çünkü enerji elde etmek için fosil yakıtların kullanılması iklim değişikliğinin başlıca sebeplerindendir. AB liderleri Mart 2007 de bu yönde bir politikayı kabul etti. Bu, AB nin arz güvenliğini ve rekabet gücünü artırırken Avrupa nın iklim değişikliğiyle mücadeledeki küresel liderlik rolünü de ortaya koymaktadır. Etkili bir enerji ve iklim değişikliği politikası, enerjiyi üretme ve kullanma biçimimizi ve kullandığımız enerji türlerini değiştirmeye yönelik yeni bir sanayi devriminin başlangıcına işaret etmektedir. Amaç, düşük karbonlu teknolojilerin ve enerji kaynaklarının birleşimine dayanan, iklim dostu bir ekonomiye geçmektir. Küresel ısınmayı 2 C ile sınırlandırmak için, yıl içinde küresel sera gazı salınımlarındaki artışın durdurulması, 2050 ye kadar ise salınım düzeylerinin 1990 düzeyinin yarısına çekilmesi gerekmektedir. AB, bu hedeflere ulaşmak amacıyla yeni bir küresel anlaşma sağlamaya çalışmaktadır. İlk adım olarak, AB, sanayi ülkelerinin 2020 ye kadar sera gazı salınımlarını 1990 düzeylerinin %30 altına çekmeleri gerektiğini öne sürmektedir. Bu kapsamda, Çin ve Hindistan gibi gelişmekte olan ülkelerin de sera gazı salınımlarındaki artışı sınırlandırmaya başlaması gerekmektedir. Bu konudaki kararlılığının altını çizmek ve ortaklarına örnek olmak amacıyla, AB kendi sera gazı salınımlarını diğer ülkelerden bağımsız olarak 2020 yılına kadar en az %20 düşürmeyi kabul etmiştir. AB, bu salınım azaltımını, yeni etkili enerji ve iklim politikası kapsamında programlanan eylemler ve hâlihazırda zaten uygulamaya konmuş olan tedbirlerle sağlamayı planlamaktadır. AB nin iklim değişikliğine karşı etkili yanıtı hakkında daha ayrıntılı bilgi için: Van Parys Media Kömürden elektrik üretmek özellikle iklim için çok zararlıdır. 5

8 İklim değişikliği ile mücadele AB liderleri aşağıdaki kararlara varmıştır: l Enerji verimliliğini arttırmak suretiyle, 2020 yılı için yapılan tahminlere kıyasla enerji tüketiminde %20 tasarruf sağlamak; l Toplam enerji tüketiminde yenilenebilir enerjilerin payını 2020 yılına kadar %20 ye çıkarmak, böylece yenilenebilir enerjinin mevcut payını neredeyse üç kat arttırmak; l Toplam petrol ve dizel tüketiminde biyoyakıtlar da dâhil olmak üzere yenilenebilir yakıtların payını 2020 yılına kadar on kat -en az %10 oranında- arttırmak. AB tarafından ister üretilmiş ister ithal edilmiş olsun, tüm biyoyakıtların sürdürülebilir bir şekilde üretilmesi gerekmektedir. Atıklardan, artıklardan ve diğer gıda dışı kaynaklardan biyoyakıt elde edilmesi için teşvikler verilecektir; l Karbonu yakalama ve tükenmiş gaz sahalarında veya eski tuz madenlerinde yeraltına depolama yoluyla CO2 nin atmosfere girmesini önlemek için karbon yakalama ve depolama dâhil olmak üzere, düşük karbonlu ve hatta sıfır karbonlu teknolojilerin geliştirilmesini desteklemek. Bu yolla 2020 yılına kadar salınımların azaltılmasına büyük katkılar sağlamak; l AB enerji piyasalarının daha iyi bütünleşmesini sağlamak. Bir başka deyişle, Avrupa geneline yayılan daha rekabetçi elektrik ve gaz piyasalarına doğru yol almak; l AB enerji politikalarını sadece çevre politikasıyla değil araştırma, tarım ve ticaret gibi diğer politikalarla daha iyi bütünleştirmek; l Uluslararası işbirliğini arttırmak: AB enerji konusunda ortak bir yaklaşım benimseyebilir ve bu yaklaşımı ortak bir sesle ortaya koyabilirse, küresel tartışmaya da öncülük edebilir. Ocak 2008 de, Avrupa Komisyonu AB yi ve AB vatandaşlarını iklim değişikliğiyle mücadele, enerji arzının güvenliğini arttırma ve sürekli ekonomik büyümeyi destekleme konusunda doğru rotaya sokmak için bu noktaları kapsayan belirli politika önerileri sunmuştur. Tren yolculuğu daha hızlı ve daha çevre dostu bir ulaşım biçimidir. Taşıtlardan kaynaklanan sera gazı salınımlarını azaltmak iklim değişikliği ile mücadelede son derece önem taşımaktadır. Deutsche Bahn 6

9 Bilim adamları ne diyor? Son 100 yıl içinde, ortalama sıcaklık dünya genelinde neredeyse 0,74ºC arttı. Avrupa ise küresel ortalamanın üstünde bir hızla ısınıyor: Avrupa da sıcaklık aynı dönemde yaklaşık 1ºC arttı. Güvenilir iklim ve ısı kayıtlarının tutulmaya başladığı 1850 yılından beri dünya çapında görülen en sıcak 13 yılın 12 si 1995 ve 2007 yılları arasında gerçekleşti. Yükselen sıcaklıkların etkisi bugün kutuplardaki buz dağlarının ve buzulların erimesinde, yağmur ve kar yağış düzenlerinin değişmesinde, kuraklıkların daha sert geçer hale gelmesinde, sıcak dalgalarında ve tropik siklonların artan yoğunluğunda görülebilir. Birçok uzman, iklim değişikliğinin geri döndürülemez etkilere yol açmasını önlemek için küresel ısınmanın Sanayi Devrimi öncesindeki ısı değerlerinin yaklaşık 2ºC üstüyle sınırlandırılması gerektiğine inanıyor. Ancak bilimsel uzlaşım, daha fazla önlem alınmazsa dünyadaki ortalama sıcaklığın bu yüzyıl içinde bugünkü seviyenin 1,8ºC ila 4ºC üstüne ve en kötü senaryoda ise 6,4 ºC üstüne kadar yükselmesinin muhtemel olduğu yönünde ve 2004 yılları arasında dünya genelinde sera gazı salınımlarında %70 lik bir artış olmuştur. Enerji arz sektöründe, bu artış %145 olarak gerçekleşmiştir. Ulaştırma sektöründeki artış %120 iken, sanayideki artış ise %65 tir. Arazi kullanımındaki değişiklikler ve ormanların karbondioksit salınımlarını yakalama kapasitesinin azalması da %40 lık bir artışa neden olmuştur yılında kurulan Uluslararası İklim Değişikliği Paneli (IPCC), iklim değişikliğinin ve etkilerinin bilimsel kanıtlarının değerlendirilmesinden sorumlu uluslararası forumdur. Birleşmiş Milletler Çevre Programı ile Dünya Meteoroloji Örgütü nün ortak bir girişimi olan panel, insan kaynaklı iklim değişikliği risklerinin anlaşılmasına yardımcı olan bilimsel, teknik ve sosyoekonomik bilgileri değerlendirmektedir. Bu değerlendirmenin kaleme dökülmesinde dünyanın dört bir yanından yüzlerce öncü uzman yer almaktadır yılından bu yana, IPCC sonuncusu 2007 yılında olmak üzere toplam dört değerlendirme raporu hazırlamıştır. Panelin iklim değişikliğinin sorumlusunun sera gazları olduğu yönündeki kanaati, her bir raporla daha da güçlü bir şekilde vurgulanmaktadır. 7

10 İklim değişikliği ile mücadele Gelecek nesiller için İklim değişikliğiyle mücadele etmek yaşam tarzlarımızda büyük değişiklikler yapmamızı gerektirse de aslında bu yaşam standardımızdan ödün vermemiz gerektiği anlamına gelmiyor. Çünkü yaşantımıza yansıyacak bu değişiklikler, AB nin istihdam ve büyüme öncelikleriyle ve sürdürülebilir kalkınmayla tam bir uyum içindedir. Bu eylemin maliyeti ise oldukça sınırlı. Her durumda, toplam maliyet, harekete geçmememiz durumunda iklim değişikliğinin neden olacağı hasarın maliyetinden çok daha düşük olacaktır. Gelişmiş ülkeler müşterek salınımlarını 2020 yılına kadar %30 azaltmayı kabul ederlerse, bunun yıllık ekonomik büyümedeki negatif etkisi %0,2 den daha az olacaktır. Bu, iklim değişikliğinin olası uzun vadeli maliyetlerinden sakınmak için ödenecek çok küçük bir bedeldir. Dahası, bu maliyet hava kirliliğinin azalması, öngörülebilir fiyatlarda enerji arzı güvenliği ve inovasyon yoluyla rekabet gücünün artması gibi diğer faydaların katma değerini de hesaba katmamaktadır. Uygulamada, bu ek faydalar salınım azaltımının ekonomik maliyetlerini muhtemelen fazlasıyla amorti edecektir. Hemen harekete geçilmezse, kayağa gitmek gelecek nesiller için mazi olacaktır. Bilderbox 8

11 AB ülkelerinde kişi başına düşen sera gazı salınımları, 1990 ve 2006 Belçika Bulgaristan Çek Cumhuriyeti Danimarka Almanya Estonya İrlanda Yunanistan İspanya Fransa İtalya Kıbrıs Letonya Litvanya Lüksemburg Macaristan Malta Hollanda Avusturya Polonya Portekiz Romanya Slovenya Slovakya Finlandiya İsveç Birleşik Krallık Tüm AB-27 ülkeleri Kaynak: Avrupa Komisyonu CO 2 eşdeğeri olarak ton cinsinden salınımlar. 9

12 İklim değişikliği ile mücadele Başarılarımızdan yararlanmak AB iklim değişikliğiyle mücadeleye yeni başlamış değildir. Aksine AB; enerji verimliliğini arttırmak, fabrikalardan ve otomobillerden kaynaklanan salınımları sınırlandırmak ve enerji tasarrufunu teşvik etmek için uzun yıllardan beri tedbirler almakta ve bu tedbirleri sürekli olarak güçlendirmektedir. Geri dönüşüm ve çöp depolama alanlarının kullanımının kısıtlanması ile ilgili kurallar da AB tarafından salınan karbonun, yani AB nin karbon ayak izinin azaltılmasına yardımcı olmaktadır. Araştırma ve teknoloji geliştirmeye odaklanan yedinci çerçeve programı, AB nin temiz ve düşük karbonlu enerji, çevre ve iklim değişikliği konularına giderek daha fazla vurgu yaptığı bir dizi AB araştırma programının sonuncusudur. Hepsinden öte, AB 2012 yılına kadar salınımları %8 azaltmak için tasarlanmış bir programda şimdiden hayli ilerleme sağlamıştır. AB, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Anlaşması nın Kyoto Protokolü altında bu hedefi zaten taahhüt etmiştir. Kyoto Protokolü Kyoto Protokolü 1997 yılında kabul edilmiştir. Protokol, gelişmiş ülkelerin tümü için sera gazı salınımlarını yılları arasında ortalama %5,2 düşürme hedefi belirlemiştir. Dönemin AB üyesi 15 ülke, bu hedefi daha da ileri götürerek toplu olarak salınımlarını %8 azaltmayı taahhüt etmiştir. Protokol aynı zamanda sanayileşmiş ülkelerin bu azaltımlara en az maliyetle ulaşmasına yardımcı olmak; gelişmekte olan ülkelerde ve geçiş ekonomilerinde ise temiz enerji projelerine yatırım yapılmasını teşvik etmek amacıyla, salınım ticareti de dâhil olmak üzere esnek, piyasa-temelli mekanizmalar oluşturmuştur. Her ne kadar Amerika Birleşik Devletleri Kyoto Protokolü nü onaylamamış ve bu nedenle hedefe resmi olarak katkıda bulunmuyor olsa da, AB salınım hedeflerine ulaşmak için her bir üye ülkenin ekonomik ve endüstriyel gelişim düzeyini göz önüne alan somut önlemler almıştır yılından sonra AB üyesi olan ülkelerin çoğu, henüz Birliğe dâhil olmadıkları bir zamanda imzalanmış olan Kyoto Protokolü çerçevesinde belirlenen özel hedefler üzerinde uzlaşmıştır. 10

13 Hedeflere ulaşmak AB nin ve Birlik üyesi ülkelerin Kyoto Protokolü kapsamındaki salınım hedeflerine ulaşmasına yardımcı olmak üzere Avrupa İklim Değişikliği Programı (ECCP) oluşturulmuştur. Avrupa Komisyonu yönetiminde çalışan ECCP bugüne dek sera gazı salınımlarını azaltmak için Avrupa düzeyinde 40 kadar politika ve tedbirin geliştirilmesine öncülük etmiştir. Bunlar, her bir AB ülkesinin kendi sınırları içinde attığı adımları tamamlamaktadır. AB düzeyinde alınan önlemler arasında binalar için getirilen enerji standartları ve küresel ısınmaya büyük miktarda katkısı olan belli başlı endüstriyel gazların kullanımına kısıtlama getirilmesi bulunmaktadır. ECCP kapsamında şimdiye dek geliştirilen en önemli politika ise sera gazları için oluşturulan AB ticaret programıdır (12. sayfadaki kutuya bakınız). AB ekonomik büyüme ile sera gazı salınımları arasındaki bağlantıyı kırmayı başarmıştır. AB ekonomisi baz alınan yılları arasında büyüme kaydederken, 27 üye ülkenin toplam salınımları ise %10,8 oranında düşmüştür. Daha önce üye olan 15 ülke (AB 15) için, salınımlardaki düşüş oranı ise %2,7 olarak gerçekleşmiştir. Bu cesaret verici bir sonuçtur; yine de AB 15 in 2012 ye kadar %8 azaltma hedefine ulaşmak için daha yapılacak çok şeyi var. Geleceğe dair en son salınım tahminleri, AB ülkelerinin planlanan tüm eylemleri gerçekleştirmeleri koşuluyla bu hedefe ulaşılabileceğini göstermektedir. Kurulan rüzgâr türbinlerine gelecekte giderek daha sık rastlayacağız. Van Parys Media 11

14 İklim değişikliği ile mücadele Yenilikçi bir mekanizma AB nin iklim değişikliğiyle mücadele stratejisinin temeli, Ocak 2005 te başlatılan AB emisyon (salınım) ticareti sistemidir (AB ETS). CO2 salınımları için ilk uluslararası ticaret sistemi olan bu program, dünyada hızla artan karbon ticaretinin ardındaki itici güç haline gelmiştir. Salınım ticareti, salınım azaltımlarına mümkün olan en az maliyetle ulaşılmasını sağlamaya yardımcı olmaktadır. AB ETS hâlihazırda Avrupa nın CO2 salınımlarının yarıya yakınından toplu olarak sorumlu olan, enerji ve sanayi sektörlerinden yaklaşık tesisi kapsamaktadır. Bu tesislerin karbon salınımları üzerine bir maliyet getiren bu sistem, salınım miktarlarını mümkün olduğunca azaltmak için katılımcı ülkelere kalıcı teşvikler sunmaktadır. Bu program altında, her bir AB ülkesindeki ulusal makamlar her bir tesis için belli bir salınım kotası tahsis etmektedir. Kotaların toplam sayısı üzerindeki sınır ya da tavan, pazarın işlemesi için gerekli olan stok darlığını yaratmaktadır. Salınımlarını kotalarının altında tutan şirketler, ihtiyaç duymadıkları kotaları ihtiyaç duyan şirketlere satabilmektedir. Bazı tesisler ise kotalarını aşmama konusunda zorluk çekmektedir. Bu tesisler ise kendi salınımlarını azaltmak için (ya daha verimli teknolojilere yatırım yaparak ya da karbon yoğunluklu enerji kaynaklarını daha az kullanarak) önlem almak veya ihtiyaç duydukları kotaları pazardan satın almak, yani kendileri adına salınımlarını düşürmesi için başka bir şirkete para ödemek zorundadır. AB ETS kapsamındaki ülkeler aynı zamanda AB üyesi olmayan ülkelerde salınımları azaltan projelerle kazanılan salınım kredilerini de kullanabilmektedir. Bu, Kyoto Protokolü nün temiz kalkınma mekanizması (CDM) ve ortak uygulama (JI) aracı çerçevesinde düzenlenmektedir. Bu kredilere olan talep, başka ülkelerde salınımları azaltan fikir ve projelere yatırım yapılmasında etkili bir güç olmuştur. Enerji ve sanayi sektörlerindeki tesisler atmosferdeki CO2 düzeyinin artmasının tek suçluları değildir. Sonuç olarak, Avrupa Komisyonu AB ETS programını 2011 yılından itibaren salınım düzeyleri hızla artan havacılık sektörünü kapsayacak şekilde genişletmeyi önermiştir. Ek olarak, programa, hâlihazırda devam eden gözden geçirilmesi esnasında daha fazla sektör ve gaz türü eklenebilir. 12

15 Enerji politikasının katkısı Sera gazı salınımları daha çok enerji kullanımından ve üretiminden kaynaklanmaktadır. Enerji politikası, bu nedenle, iklim değişikliği hedeflerine ulaşılmasında büyük önem taşımaktadır. Enerji alanında ortak hareket etmek yeni bir olgu değildir. AB nin uzun yıllardan beri enerji için tek bir politika çerçevesi olmuştur. Öte yandan, olası bir enerji krizine ortak bir AB yanıtı verilmesi de yeni bir olgu değildir. AB, örneğin, 1970 lerin başında arzda yaşanan krizin bir sonucu olarak, stratejik petrol ve petrol ürünleri rezervleriyle ilgili koordineli bir politika izlemektedir. İklim değişikliğinin etkileri konusunda bilim adamlarının yaptığı uyarılar sıklaşmaya ve daha ciddi bir hal almaya başladıkça, AB Avrupa için etkili tek bir iklim ve enerji politikası oluşturmak üzere ülkeleri bir araya getirme yönündeki ivedi ihtiyacı fark etmiştir. Bu politika; rekabetçi, sürdürülebilir ve güvenli olmanın yanı sıra CO2 ve diğer sera gazı salınımlarını azaltacak iyi çevresel uygulamalarla bütünleştirilmiş enerji kaynakları sağlayacaktır. AB nin enerji politikası bu hedeflere ulaşmak için aşağıdaki temel öğeleri kapsamaktadır: l daha verimli elektrik ve gaz piyasaları; l çeşitlendirme; l iddialı bir yenilenebilir enerji politikası; l enerji tasarrufu; l uluslararası işbirliği. Dünya Bankası/CDCF Hindistan karbon finansman projesi VSBK Daha verimli elektrik ve gaz piyasaları Tüketiciler olarak yaptığımız seçimler, enerji kullanımı ve üretiminden kaynaklanan sera gazı salınımları üzerinde gerçek bir etkiye sahiptir. Neredeyse AB deki tüm tüketiciler artık doğal gaz ya da elektriklerini diledikleri tedarikçiden satın alma özgürlüğüne sahiptir ve bu tedarikçilerin bazıları yenilenebilir enerji alanında uzmanlaşmaktadır. Verimli piyasalar enerjiyi daha ucuza getirmekte ve daha düşük sera gazı salınımlarına ulaşmanın önündeki engellerin kaldırılmasına yardımcı olmaktadır. Bu piyasalar aynı zamanda AB endüstrisinin rekabetçi konumlarını korumasına da yardımcı olmaktadır. Ancak, herkese adil davranılmasını, alandaki yeni şirketlerin dezavantajlı bir konuma düşmemesini ve enerji ve gazın AB sınırları arasında serbestçe akmasını güvence altına almak amacıyla daha yapılacak birçok iyileştirme var. Sınır aşırı ticaret, piyasaları mümkün olduğunca rekabetçi tutmak için vazgeçilmez bir olgudur. 13 Hindistan da tuğla yapımında kullanılan bu iklim dostu alternatif teknolojiye yatırım yapmak isteyenler için salınım kredisi alma olanağı vardır.

16 İklim değişikliği ile mücadele Berlin, AB fonlarının da yardımıyla hidrojen yakıtlı otobüs kullanan birkaç AB şehrinden sadece biri. Çeşitlendirme Arz güvenliğinin arttırılması, tek bir enerjiye veya AB dışındaki bir avuç tedarikçi ülkeye bel bağlamamakla ilgilidir. Arz güvenliği, AB içinde daha fazla enerji üretmek ve gerektiğinde dünyanın diğer istikrarlı bölgelerinden arz temin etmekle de ilgilidir. Ayrıca arz güvenliği, farklı AB ülkelerinin dışa bağımlılık düzeyleri büyük ölçüde farklılık gösterdiğinden ötürü kriz zamanlarında kaynakları paylaşmayı kabul etmek hakkındadır. AB de tüketilen enerjinin %80 i, hepsi de CO2 salınımlarının başlıca kaynakları olan petrol, doğal gaz ve kömür gibi fosil yakıtlardan elde edilmektedir. Teknoloji bu salınımların azaltılmasına yardımcı oluyor. Temiz kömür teknolojisi ise önümüzdeki on yıl içinde işler duruma gelecektir. Her ne olursa olsun, fosil yakıt nihayetinde sınırlı bir kaynaktır ve bu yüzyılın ortalarına geldiğimizde büyük ölçüde tükenecektir. Bu nedenle, fosil yakıtların kullanımını azaltmak, hem AB nin enerji güvenliğinin artırılmasına katkıda bulunmakta hem de iklim değişikliğinin sınırlandırılmasına yardımcı olmaktadır. Öte yandan, AB ülkelerinde bulunan fosil yakıt kaynakları tüm dünyadakinden çok daha hızlı bir şekilde tükenmektedir. AB giderek bu alanda daha dışa bağımlı hale gelmekte, bunun sonucunda da arz ve fiyat şoklarına karşı giderek daha korunmasız kalmaktadır. Enerji tüketimi kontrol altına alınmazsa ve yakıt karışımları değiştirilmezse, 2030 yılına kadar ithal petrole bağımlılık %95 e, ithal gaza bağımlılık ise %84 e yükselebilir. Şu anda, AB tükettiği gazın yaklaşık %50 sini sadece üç kaynaktan (Rusya, Norveç ve Cezayir) almakta ve petrol ihtiyaçlarının yaklaşık üçte ikisini ise OPEC (Petrol İhraç Eden Ülkeler Teşkilatı) ülkelerinden ve Rusya dan ithal etmektedir. AB nin ithal enerjiye toplam bağımlılığı 2006 da %53,8 olmuştur. AB nin kendi fosil yakıt kaynakları yetersiz olduğundan dolayı AB içinde üretilen enerjilerde çeşitlendirmeye gitmek için rüzgâr, güneş, hidroelektrik ve biyokütle gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına dayanan düşük veya sıfır karbonlu teknolojilerin daha fazla kullanılması gerekecektir. Sonuç olarak, karışıma muhtemelen hidrojeni de dâhil edeceğiz. Bazı AB ülkeleri enerji karışımlarının bir parçası olarak nükleer enerjiyi de kullanacak. Öngörülebilir gelecek için, nükleer enerji kullanımı nükleer füzyon temelli olacaktır, çünkü nükleer füzyon teknolojisinin yüzyılın yarısından önce kullanılabilir hale gelmesi pek olası görünmemektedir. Berliner Verkehrsbetriebe, BVG 14

17 Yakıt türüne göre enerji tüketimi, Belçika Bulgaristan Çek Cumhuriyeti Danimarka Almanya Estonya İrlanda Yunanistan İspanya Fransa İtalya Kıbrıs Letonya Litvanya Lüksemburg Macaristan Malta Hollanda Avusturya Polonya Portekiz Romanya Slovenya Slovakya Finlandiya İsveç Birleşik Krallık Tüm AB-27 ülkeleri %0 %20 %40 %60 %80 %100 Katı yakıtlar Petrol Doğal gaz Nükleer Yenilenebilir Kaynak: Eurostat. 15

18 İklim değişikliği ile mücadele İddialı bir yenilenebilir enerji politikası 1990 lardan bu yana, AB yenilenebilir enerji kullanımını ve üretimini geliştirmekte ve desteklemektedir. Yenilenebilir enerjiyi desteklemek, fosil yakıt tüketiminin yerine yenilenebilir enerji tüketimini getirmekte, enerji kaynaklarının kullanımında çeşitliliği sağlamakta ve enerji arzının güvenliğine katkıda bulunmaktadır. Ayrıca yeni teknolojilerin ve endüstrilerin gelişmesine de ön ayak olmaktadır. AB ülkeleri önce 2010 a kadar enerji taleplerinin %12 sini yenilenebilir kaynaklardan sağlamak konusunda göstergesel bir hedef üzerinde anlaşmaya vardı. Bu hedefe ulaşmak amacıyla, AB ülkelerinde yenilenebilir enerji düzeyini arttırmaya yönelik olarak ulaştırmada biyoyakıt ve yenilenebilir elektrik kullanılmasına dair ulusal hedefler oluşturan yeni yasalar benimsendi. Ek olarak, özel sektör gerekli yatırımları yapmaya teşvik edildi de, AB liderleri 2020 yılına kadar enerjimizin %20 sini yenilenebilir kaynaklardan sağlama hedefini benimseyerek daha da zorlu bir konum aldılar. O zamandan bu yana, AB nin toplamı için %20 hedefine ulaşmak üzere her bir ülke için farklı ulusal hedefler önerilmiştir. Bu hedef, 2020 yılına kadar biyoyakıtlar da dâhil olmak üzere ulaştırmada kullandığımız yakıtların %10 unu yenilenebilir kaynaklardan sağlamamızı da içer- Enerjiyi daha akıllıca kullanmazsak, buzullar erimeye devam edecek. Corbis 16

19 AB de yeşil enerji üretiminin tahmini büyüme seyri TeraVat-saat cinsinde yıllık enerji çıktısı 2004 sonrasına ait tüm rakamlar tahminidir. Kaynak: Avrupa Komisyonu mektedir. Bu hedeflerin bir sonucu olarak yenilenebilir enerji kullanımında büyük bir artış görülecektir. Bu kapsamda, örneğin, biyokütle (ağaç), biyogaz ve biyoatıkların güç santrallerinde kullanımı artacak. Elektrik üretimi sırasında ortaya çıkan buharın heba edilmeyip kentsel merkezi ısıtma sistemleri için kullanıldığı ortak üretim (kojenerasyon) işletmelerinin sayısında da artış görülecek. Binalarda, özellikle fuel oil yakıtlı veya elektrikli ısıtma sistemleri yenileriyle değiştirilirken, biyokütle yakıtlı kazanlardan da daha fazla faydalanılacak. Yerden ısı çekilmesi (jeotermal kaynakların kullanımı) yöntemi ve güneş enerjisi kullanımının da artması beklenmektedir. Elektrik üretimindeki en büyük artış ise, büyük olasılıkla hem sayıları hem de verimlilikleri giderek artan rüzgâr türbinleri yoluyla elde edilen rüzgâr enerjisi üretiminde görülecektir. Ulaştırmada yenilenebilir yakıt kullanımında beklenen artışla birlikte, bu hızla büyüyen sektör kendi CO2 salınımlarını azaltmak için gerekli kaynaklara sahip olacaktır. 17

20 İklim değişikliği ile mücadele Tarım ve ormancılık için yeni bir rol Tarım ve ormancılıktan elde edilen biyoenerji, iklim değişikliğiyle mücadelede ve enerji arz güvenliğinin sağlanmasında önemli rol oynamaktadır. Biyoenerji de, rüzgâr, güneş, hidrolik ve jeotermal güç gibi yenilenebilir bir enerji kaynağıdır. Biyoenerji, Avrupa genelinde kolayca bulunabilen katı biyokütle, biyogaz veya sıvı biyoyakıtlardan üretilir. Biyokütlenin kaynağı ormancılık, tarım ve organik atık ve artıklardır; sıvı biyoyakıtlar ise hâlihazırda temel olarak tarım ürünlerinden üretilir. Biyokütle, biyogaz ve biyoyakıtlar genellikle kolayca depolanabilir; bu da biyoenerjinin ihtiyaç olduğu zaman bu kaynaklardan üretilebileceği anlamına gelmektedir. Elektrik üretmekte, doğrudan ısı sağlamakta ve ulaştırma sektöründe yakıt olarak kullanılan biyoenerji, AB de tüketilen yenilenebilir enerjinin yaklaşık yarısını oluşturmaktadır. Biyoyakıtlar hâlihazırda ulaştırma sektörü için petrol ve dizel yakıtın yerini alabilecek tek büyük ölçekli seçenektir. Biyoyakıtların kullanımını teşvik etmek, salınımların azaltılmasına yardımcı olmakta ve yakıt tercihleri için daha büyük bir çeşitlilik sunmaktadır. AB, biyoyakıt üretimi için önemli bir tarımsal potansiyele sahiptir. Yakın gelecekte, biyoyakıtlar sadece gıda ve besin üretimi için kullanılan mahsullerden üretilmek yerine, çok daha geniş bir tarım ve orman ürünleri ve organik atıklar yelpazesinden üretilebilir olacaktır. AB de üretilsin veya üretilmesin, biyoyakıt üretiminin sürdürülebilir olmasını, yani ormanların yok edilmesine, biyoçeşitliliğin kaybolmasına veya gıda üretiminin sekteye uğramasına yol açmamasını sağlamalıyız. Enerji tasarrufu Enerjide arz güvenliğini sağlamanın ve iklim değişikliğini durdurmaya yardımcı olmanın en kolay yolu, enerji talebini azaltmaktır. Bu, enerjiyi daha verimli kullanmak, böylece daha az enerjinin boşa harcanmasını sağlamak anlamına gelmektedir. Enerji talebini azaltmak; enerji tasarrufu teknolojileriyle, enerji tüketim davranışlarımızı değiştirerek veya bu iki seçeneğin birleşimi yoluyla da gerçekleştirilebilir. Her şeyin ötesinde, enerji tasarrufu ekonomik açıdan da akla uygun bir yöntemdir. AB nin 2020 ye kadar %20 daha az enerji kullanma hedefi, enerji harcamalarını yılda 100 milyar Euro azaltacaktır. Bu hedefe ulaşmak zor görünse de bazen ne kadar az bir ek çaba göstererek enerji tasarrufu sağlanabildiği göz önüne alınırsa uygulamada enerjiyi daha verimli kullanmak için çok iyi sebepler bulunuyor. Örneğin, enerji etiketlemesi, minimum verimlilik standartları ve ev eşyası imalatçılarıyla yapılan gönüllü anlaşmalar, 1990 dan bu yana yeni bir buzdolabının veya dondurucunun enerji tüketimini şimdiden neredeyse %50 azaltmıştır. Bulaşık ve çamaşır makineleri gibi bazı diğer ev eşyaları içinse dörtte birin üstünde bir tasarruf oranına ulaşılmıştır. Uluslararası Energy Star programı, enerji dostu ofis ve bilgisayar donanımları konusunda rehberlik sunmaktadır. 18

21 Ulaştırma, enerji tasarrufu için henüz kullanılmamış büyük bir potansiyelin bulunduğu alanlardan biridir. AB bunu gerçekleştirmek ve ulaşım araçlarından kaynaklanan CO2 salınımlarını azaltmak için otomobil ve yakıt endüstrileriyle birlikte çalışmaktadır. AB ayrıca yakıt israfına yol açan trafik sıkışıklığını azaltmak için altyapı ve politikalar üzerinde de çalışmalar yürütmektedir. AB nin enerji ihtiyacının %40 ından binalar sorumludur. Binalardaki ısıtma ve sıcak su sistemleriyle ilgili standartları sıkılaştırmak, binalarda kullanılan enerji miktarını azaltacak ve gereksiz ısıtma veya soğutmanın neden olduğu salınımları azaltacaktır. Yapılacak araştırmalarla yalıtım için yeni ve daha iyi materyaller ortaya çıkarılacaktır. Alınacak bu gibi önlemler binalarda enerji tüketimini 2020 yılına kadar %28 azaltma potansiyeline sahiptir. Bu, AB nin toplam enerji tüketiminde %10 luk bir tasarrufa denk gelmektedir. Öte yandan, verimli olmayan cihazlar çok fazla enerji israfına yol açmaktadır. AB bu nedenle enerji etiketlemesi uygulamasını başlatarak ve minimum performans zorunlulukları getirerek enerji verimliliği daha da yüksek ev aletleri üretimi için imalatçıları zorlamaktadır. Sokaklarımızda, ofislerimizde ve evlerimizde enerji tasarruflu aydınlatma seçeneklerinin daha yaygın kullanılmasını sağlamak nispeten kolaydır. Bununla ilgili yeni AB standartlarının önümüzdeki on yıl bitmeden yürürlüğe girmesi bekleniyor. Örneğin, normal ampullerden enerji tasarruflu ampullere geçmek, enerji tüketimini %75 azaltmaktadır. Tasarruflu ampulleri satın alırken daha fazla para ödeseniz de, bu ampullerin elektrik faturalarında neden oldukları düşüşler ilk satın alma maliyetini gölgede bırakmaktadır. Satış görevlilerinin enerji tüketimini açıkladığından emin olun: Kırmızı, sarı ve yeşil AB enerji etiketleri sizlere yardımcı olmak için oluşturuldu. Van Parys Media 19

AB öncülüğünde İklim değişikliği ile mücadele

AB öncülüğünde İklim değişikliği ile mücadele AB öncülüğünde İklim değişikliği ile mücadele Avrupa Komisyonu AB öncülüğünde İklim değişikliği ile mücadele Bu kitapçığa ve AB hakkındaki diğer kısa ve net açıklamalara ec.europa.eu/publications internet

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR --

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR -- YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Prof. Dr. Zafer DEMİR -- zaferdemir@anadolu.edu.tr Konu Başlıkları 2 Yenilenebilir Enerji Türkiye de Politikası Türkiye de Yenilenebilir Enerji Teşvikleri

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EnVer) & KANUNU

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EnVer) & KANUNU ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EnVer) & KANUNU Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek. Alternatif kaynaklar henüz ekonomik

Detaylı

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 World Energy Outlook 2011 Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 Bağlam: halihazırda yeterince kaygı verici olan eğilimlere yeni zorluklar ekleniyor Ekonomik kaygılar dikkatleri enerji

Detaylı

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul Sera gazları ve kaynakları Kyoto Protokolü tarafından belirtilen 6 sera gazı: Karbon dioksit (CO

Detaylı

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) :

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) : Günümüzde küresel olarak tüm ülkelerin ihtiyaç duyduğu enerji, tam anlamıyla geçerlilik kazanmış bir ölçüt olmamakla beraber, ülkelerin gelişmişlik düzeylerini gösteren önemli bir kriterdir. İktisadi olarak

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Kyoto Protokolü. ENOFİS 05 Şubat 2009

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Kyoto Protokolü. ENOFİS 05 Şubat 2009 BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Kyoto Protokolü ENOFİS 05 Şubat 2009 BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (1994) Ulusal sera gazı envanterini hazırlamak ve bildirimini yapmak İklim değişikliğinin

Detaylı

İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ?

İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ? İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ? Gülçin Özsoy REC Türkiye Proje Uzmanı İklim Platformu Program Yöneticisi 22 Mart 2012, İzmir REC Türkiye REC Kuruluş Sözleşmesi Ekim 2002 de imzalandı; Ocak 2004 te yürürlüğe

Detaylı

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SERAGAZI EMİSYONU İklim değişikliği, nedeni olursa olsun iklim koşullarındaki büyük ölçekli (küresel) ve önemli yerel etkileri bulunan, uzun süreli ve yavaş gelişen değişiklikler olarak

Detaylı

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI KONULAR 1-Güneş Enerjisi i 2-Rüzgar Enerjisi 4-Jeotermal Enerji 3-Hidrolik Enerji 4-Biyokütle Enerjisi 5-Biyogaz Enerjisi 6-Biyodizel Enerjisi 7-Deniz Kökenli Enerji 8-Hidrojen

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

AFD Sürdürülebilir bir gelecek için

AFD Sürdürülebilir bir gelecek için AFD Sürdürülebilir bir gelecek için TSKB Önceliğimiz Çevre Konferansı 5 aralık 2007 AGENCE FRANCAISE DE DEVELOPPEMENT Misyonumuz 1. Kalkınmanın finansmanı Birleşmiş Milletlerin Bin Yıl Kalkınma Hedefleri

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1

İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1 İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1 1.1. Dünya da Enerji...1 1.1.1. Dünya Birincil Enerji Arzındaki Gelişmeler ve Senaryolar...1 1.2. Türkiye de Enerji...4 1.2.1. Türkiye Toplam Birincil Enerji

Detaylı

SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ

SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ T.C. ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü İklim Değişikliği Dairesi Başkanlığı SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ Semra GÜNEN Kimya Mühendisi III. Enerji Verimliliği Kongresi

Detaylı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Enerji verimliliği / Sanayide enerji verimliliği Türkiye de enerji yoğunluğu Enerji tüketim verileri Türkiye de enerji verimliliği projeleri

Detaylı

Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar

Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar José Romero* İsviçre Federal Çevre Bakanlığı Berne, İsviçre Ankara,

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI. Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 15 Ekim 2016

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI. Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 15 Ekim 2016 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 16 Ekim Dünya Gıda Günü Herkesin gıda güvenliğine ve besleyici gıdaya ulaşma

Detaylı

Küresel Isınma ile Mücadelede Kentlerin Rolü: Ulaşım ve Yapı Sektöründen Uluslararası Örnekler 12 Eylül 2014

Küresel Isınma ile Mücadelede Kentlerin Rolü: Ulaşım ve Yapı Sektöründen Uluslararası Örnekler 12 Eylül 2014 TÜRKİYE SAĞLIKLI KENTLER BİRLİĞİ 10. Yıl Kırşehir Konferansı Küresel Isınma ve Kentlerimizin Geleceği 10-11-12 Eylül 2014 Küresel Isınma ile Mücadelede Kentlerin Rolü: Ulaşım ve Yapı Sektöründen Uluslararası

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND KAPANIŞ KONFERANSI 2006 ENVANTERİ IŞIĞINDAINDA 1990-2004 DÖNEMD NEMİNDE NDE TÜRKT RKİYE NİN SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND ERLENDİRMESİ 9 Ocak 2008, Ankara Bilgi Kaynakları Sıra No. Belge Adı/Numara

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek.

Detaylı

AB ve TURKIYE KIYASLAMASI

AB ve TURKIYE KIYASLAMASI PLASTIKLERINBILINMEYEN YAŞAMI AB ve TURKIYE KIYASLAMASI PLASTİKLER DEĞERLİDİR TÜRKİYE DE ÜRÜNLERİN %47 Sİ PLASTİK MALZEME İLE AMBALAJLANIYOR PLASTİK AMBALAJLAR GIDA İSRAFINI ÖNLÜYOR TÜM AMBALAJ ATIKLARIN

Detaylı

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilme olanağından ödün vermeksizin bugünün ihtiyaçlarını karşılayabilecek kalkınma

Detaylı

Artan Küresel ısınma bilinci..

Artan Küresel ısınma bilinci.. ENVER Artan Küresel ısınma bilinci.. Enerji ve yiyecek krizinin Türkiye yansımaları.. Hangisi Enerji Tasarruflu ampul? Evinizde 10 adet Ampulünüzü enerji tasarruflu ampul ile değiştirseniz? Yılda 200 YTL

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE. Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016

SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE. Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016 SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016 Bölgesel Çevre Merkezi (REC) Ø Bağımsız, tarafsız ve kâr amacı gütmeyen uluslararası bir

Detaylı

İklim Hareketine Geçmenin Yan Faydaları: Türkiye İklim Taahhüdünün Değerlendirmesi 20 Ekim 2016, Ankara

İklim Hareketine Geçmenin Yan Faydaları: Türkiye İklim Taahhüdünün Değerlendirmesi 20 Ekim 2016, Ankara İklim Hareketine Geçmenin Yan Faydaları: Türkiye İklim Taahhüdünün Değerlendirmesi 20 Ekim 2016, Ankara Yeni iklim rejimi Paris İklim Anlaşması, Aralık 2015 te, COP21 in sonucu olarak kabul edildi;; 22

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi -Çimento Sanayinde Enerji Geri Kazanımı Prof. Dr. İsmail Hakkı TAVMAN Dokuz Eylül Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Enerji Kaynakları Kullanışlarına Göre

Detaylı

TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ

TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ 03 ARALIK 2008 Saat 14:00 Proje Bilgisi Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü için Binalarda Enerji Verimliliğine Yönelik Toplum Bilincinin

Detaylı

2001 yılında Marakeş te gerçekleştirilen 7.Taraflar Konferansında (COP.7),

2001 yılında Marakeş te gerçekleştirilen 7.Taraflar Konferansında (COP.7), ULUSAL M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ FAALİYETLER YETLERİ LİTİ Mehrali ECER Şube Md. V. Sektörel İklim Koruma Potansiyelleri Türk Alman Ortak Çalıştayı 6 Mayıs 2010, ANKARA BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ (BMİDÇS)

Detaylı

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum Politika ve Strateji Geliştirme Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti Ozon Tabakasının Korunması İklim Değişikliği Uyum 1 Birleşmiş Milletler İklim değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve ilgili uluslararası

Detaylı

Hava Durumu İKLİM İklim Değişiyor Peki Siz Bunun Farkında mısınız? Sera Etkisi Ve İklim Değişikliği En önemli sera gazları Karbon dioksit (CO2) Metan (CH4) Diazot monoksit(n2o) İklim Değişikliğine Sebep

Detaylı

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi Büyükdere Cad. No. 106 34394 Esentepe - İstanbul AçıkDeniz Telefon Bankacılığı: 444 0 800 www.denizbank.com Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi 2013 Mali Verileri DenizBank bir Sberbank

Detaylı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı 27 Nisan 2011 KAYSERĠ OSB ġenol ATAMAN 7 Haziran 2011 NĠĞDE OSB 8 Haziran 2011 ADANA Ticaret Odası Kapsam İklim Değişikliği, Küresel Isınma Azaltım (Mitigasyon),

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ POLİTİKALARI ve ENERJİ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ POLİTİKALARI ve ENERJİ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ POLİTİKALARI ve ENERJİ LİTİ Gürcan SEÇGEL Uzman 01 Mart 2010, GEBZE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN NEDENLERİ Fosil Yakıtların kullanılması (ısınma, ulaşım, sanayi, enerji) Endüstriyel üretim, Atık,

Detaylı

İÇİNDEKİLER TABLO VE ŞEKİLLER...

İÇİNDEKİLER TABLO VE ŞEKİLLER... İÇİNDEKİLER TABLO VE ŞEKİLLER...4 1.Yönetici Özeti... 11 2.Giriş... 12 3.Sektörel Analiz... 13 3.1 Birincil Enerji Kaynaklarına Bakış...13 3.1.1 Kömür... 13 3.1.1.1 Dünya da Kömür... 14 3.1.1.1.1 Dünya

Detaylı

Türkiye de Biyoenerji Politikaları

Türkiye de Biyoenerji Politikaları Türkiye de Biyoenerji Politikaları 30 Eylül 2010, 14:00 Türkiye Uluslararası Yenilenebilir Enerji Kongresi Grand Cevahir Otel & Kongre Merkezi Şişli/İstanbul Erkan Erdoğdu Enerji Uzmanı & Doktora (PhD)

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2013/2014 Şubat)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2013/2014 Şubat) Rapor No: 1/ Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (13/1 Şubat) Şubat 1 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (7) ve EFTA ülkelerinde otomobil pazarı 13 yılı Şubat ayında

Detaylı

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ Ersin ÖKTEM 1 Yrd.Doç.Dr. İzzettin TEMİZ 2 1 Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı TPAO, eoktem@tpao.gov.tr 2 Gazi Üniversitesi

Detaylı

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler Çevre dostu teknolojiler Kuruluş yılımız olan 2007 senesi, alarm veren iklim değişimi raporunun Birleşmiş Milletler tarafından açıklanmasının da tarihidir. Aynı zamanda fosil enerji kaynakları miktarının

Detaylı

Kadıköy Belediyesi Sürdürülebilir Enerji Eylem Planı

Kadıköy Belediyesi Sürdürülebilir Enerji Eylem Planı Özet Rapor Haziran, 2013 İstanbul, Kadıköy, 2013 1 / 7 ÖZET RAPOR Belediye Başkanları Sözleşmesi Kadıköy Belediyesinin vizyonunun temeli İlçede yaşayanlar için daha sağlıklı bir çevre ve iyi yaşam kalitesinin

Detaylı

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar Konya Sanayi Odası Ocak 2013 Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar FORM TEMİZ ENERJİ FORM ŞİRKETLER GRUBU 6 farklı şirketten oluşmaktadır; İklimlendirme Cihazları Satışı

Detaylı

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ 30 Mart 2016 Pazar 2016 yılı Ocak-Şubat döneminde AB ve EFTA ülkeleri toplamına göre ticari araç pazarı, 2015 yılındaki pozitif performansını sürdürdü ve yüzde 15 artış

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 42

HABER BÜLTENİ Sayı 42 KONYA PERAKENDE SEKTÖRÜ DURAĞAN SEYRETTİ: HABER BÜLTENİ 04.08.2015 Sayı 42 Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) değeri geçen aya göre önemli bir değişim göstermedi. Önümüzdeki 3 aydaki satış fiyatı ve

Detaylı

AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası

AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası OTP harcamalarının AB bütçesinin önemli bölümünü kapsaması, bu politikayı bütçe tartışmalarının da odak noktası yaparken, 2014-2020 Mali Çerçeve içinde tarım, kırsal

Detaylı

ELEKTRİK ve PLANLAMA 21. YÜZYILDA PLANLAMAYI DÜŞÜNMEK. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Cengiz GÖLTAŞ 14 Mayıs 2011

ELEKTRİK ve PLANLAMA 21. YÜZYILDA PLANLAMAYI DÜŞÜNMEK. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Cengiz GÖLTAŞ 14 Mayıs 2011 ELEKTRİK ve PLANLAMA 21. YÜZYILDA PLANLAMAYI DÜŞÜNMEK Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Cengiz GÖLTAŞ 14 Mayıs 2011 TÜRKİYE DE ELEKTRİK ENERJİSİ KURULU GÜCÜ (Nisan 2011) TERMİK - İTHAL KÖMÜR

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks :

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks : RÜZGAR ENERJİSİ Cihan DÜNDAR Tel: 312 302 26 88 Faks : 312 361 20 40 e-mail :cdundar@meteor.gov.tr Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü A r a ş t ı r m a Ş u b e M ü d ü r l ü ğ ü Enerji Kullanımının

Detaylı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇEVRECİ ŞEHİRLERE DOĞRU Kadir DEMİRBOLAT İklim Değişikliği Dairesi Başkanı 7 Temmuz 2012, Gaziantep Çevreci Şehircilik; Yaşam kalitesi yüksek, Çevreye duyarlı, Tarihi ve kültürel

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ (EKİM 2015)

PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ (EKİM 2015) PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ (EKİM 2015) PERAKENDECİNİN GELECEK DÖNEM SATIŞ BEKLENTİLERİ YENİDEN ARTIYOR: TEPE, ekim ayında bir önceki aya ve geçen yılın aynı dönemine göre arttı. Geçtiğimiz 3 ayda işlerin

Detaylı

Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri

Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri Küresel İklim Değişikliği Nedir? Çeşitli gaz ve çevre kirliliği gibi olaylar sonucu atmosfer incelmeye başlamıştır.böylece güneş ışınları dünyaya daha fazla

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL OLARAK BELİRLENMİŞ KATKI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL OLARAK BELİRLENMİŞ KATKI TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL OLARAK BELİRLENMİŞ KATKI Türkiye Cumhuriyeti, 1/CP.19 ve 1.CP/20 sayılı kararlar uyarınca, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesinin (BMİDÇS) 2.Maddesinde

Detaylı

Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı. Gaziantep 2014

Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı. Gaziantep 2014 Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Gaziantep 2014 It is a general warming effect felt on Earth s surface, produced by greenhouse gases. Küresel ısınma nedir? Atmosfere verilen gazların sera etkisi

Detaylı

Enerji Sektörüne Genel Bakış. Niçin Enerji Verimliliği. Gelişim ve Potansiyel. Zorunlu Uygulamalar. Destekler

Enerji Sektörüne Genel Bakış. Niçin Enerji Verimliliği. Gelişim ve Potansiyel. Zorunlu Uygulamalar. Destekler ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ Mevzuat ve Çimento Sektörüne Yansımalar maları 12 Haziran 2012 TÇMB Çalıştayı ANKARA 1 Sunum İçeriği Enerji Sektörüne Genel Bakış Niçin Enerji Verimliliği Gelişim ve Potansiyel

Detaylı

ENERJİDE SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ. Özgür Gürbüz 20. Pratisyen Hekimlik Kongresi 4 Kasım 2016-Antalya

ENERJİDE SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ. Özgür Gürbüz 20. Pratisyen Hekimlik Kongresi 4 Kasım 2016-Antalya ENERJİDE SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Özgür Gürbüz 20. Pratisyen Hekimlik Kongresi 4 Kasım 2016-Antalya Enerji kaynakları Sınırlı Kaynaklar Yenilenebilir kaynaklar Uranyum Petrol Karbondioksit (CO 2 ) Doğalgaz

Detaylı

ENERJİ KANUNU. İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü

ENERJİ KANUNU. İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ KANUNU ve MALİ DESTEK İMKANLARI İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ KANUNU ve MALİ DESTEK İMKANLARI A. Verimlilik Artırıcı Projelerin (VAP) Desteklenmesi B.

Detaylı

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 Ulusal Emisyon Tavanlarının Belirlenmesi Ülkemizin, Ø Uzun Menzilli Sınırötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi (CLRTAP)

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

Sürdürülebilir bir gelecek için karbon ayak. siliyoruz

Sürdürülebilir bir gelecek için karbon ayak. siliyoruz Sürdürülebilir bir gelecek için karbon ayak izimizi siliyoruz Dünyamız ısınıyor... Son yıllarda yapılan ölçümler bize dünyanın kaybettiği ısıdan daha fazlasını atmosferde tutmaya başladığını gösteriyor.

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

1.1 BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ VE KYOTO PROTOKOLÜ

1.1 BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ VE KYOTO PROTOKOLÜ 1 1.1 BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ VE KYOTO PROTOKOLÜ Ulusal sera gazı envanterini hazırlamak ve bildirimini yapmak İklim değişikliğinin azaltılması ve iklim değişikliğine uyumu

Detaylı

T.C. ULAŞTIRMA BAKANLIĞI ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

T.C. ULAŞTIRMA BAKANLIĞI ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ T.C. ULAŞTIRMA BAKANLIĞI ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Strateji Geliştirme Başkanlığı Mart 2011 İÇERİK 1. Ulaşımda Enerji Verimliliği Nedir? 2. Enerji Verimliliğinde Ulaştırma Sektörünün Mevcut Durumu 3.

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

ULUSLAR ARASI KARBON PİYASASI

ULUSLAR ARASI KARBON PİYASASI ULUSLAR ARASI KARBON PİYASASI Doç. Dr. Cevdet DEMİR Uludağ Üniversitesi 06 Nisan 2007 TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Karbon piyasası nedir? Ülkelerin ve şirketlerin sera gazları hedeflerine ulaşabilmeleri

Detaylı

2014 dünyanın en sıcak yılı olabilir

2014 dünyanın en sıcak yılı olabilir 2014 dünyanın en sıcak yılı olabilir Prof. Dr. Etem Karakaya: Ocak itibariyle neredeyse hiç kar yağmadı. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) 2014 Mayıs ayını dünyanın en sıcak ayı ilan etti. Bu yıl dünya tarihinin

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ 52 EKONOMİK FORUM

AVRUPA BİRLİĞİ 52 EKONOMİK FORUM 2015 TE KÜÇÜK TASARRUF 52 EKONOMİK FORUM Çisel İLERİ İKV Proje Müdürü EV ALETLERI MERCEĞINDE AB vatandaşları için 1 Ocak 2015 itibarıyla enerji verimliliğinde yeni bir dönem başladı. Bu yeni dönemde pişirme

Detaylı

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI İÇERİK -Karşılıklı Tanıma Anlaşması (MRA) Nedir? -Karşılıklı Tanıma Anlaşmaları

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

Daha İyi Bir Gelecek İçin Enerji Verimliliği

Daha İyi Bir Gelecek İçin Enerji Verimliliği Daha İyi Bir Gelecek İçin Enerji Verimliliği www.knaufinsulation.com.tr Daha İyi Bir Gelecek İçin... Hepimiz biliyoruz ki, üzerinde yaşamımızı sürdürebileceğimiz tek bir dünya var. Ancak, dünyamızı, dolayısıyla

Detaylı

2015 FİLO BAROMETRE. Türkiye

2015 FİLO BAROMETRE. Türkiye 1 2015 FİLO BAROMETRE Türkiye Araştırmanın sınırları Avrupa & BRT 1 1 Brezilya, Rusya, Türkiye 2002: Fransa da oluşturuldu 2005: İtalya, Portekiz, İsviçre 2006: Polonya 2007: Belçika, Çek Cumhuriyeti 2008:

Detaylı

TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara

TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara Sürdürülebilir Kalkınma ve İnovasyon: Gelişmeler, EğilimlerE TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara İÇERİK Kavramlar:Sürdürülebilir Kalkınma ve Eko-İnovasyon Çevre Konusunda Gelişmeler AB

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

Birey ve toplum olarak küresel ısınmaya ve onun istenmeyen sonuçlarını önleyebilmek için ilk adımları bizlerin atması gerekmektedir.

Birey ve toplum olarak küresel ısınmaya ve onun istenmeyen sonuçlarını önleyebilmek için ilk adımları bizlerin atması gerekmektedir. Birey ve toplum olarak küresel ısınmaya ve onun istenmeyen sonuçlarını önleyebilmek için ilk adımları bizlerin atması gerekmektedir. KYOTO ÖZEL EKİ İSMMMO YAŞAM DERGİSİ 11 Bu protokolü imzalayan ülkeler,

Detaylı

Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış

Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış Yrd. Doç. Dr. Vedat GÜN Enerji Piyasası İzleme ve Arz Güvenliği Daire Başkanı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 28-29-30 Haziran 2007, EMO-İÇEF,

Detaylı

ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı

ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı Dr. Şafak HENGİRMEN TERCAN Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanı safakhengirmen@hotmail.com Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi Yerel Çevre Eylem Planları Finansman

Detaylı

Bursa SYK 2015. Ozlem Unsal, BSI Group Eurasia Ülke Müdürü 14 Ekim 2015, Bursa. Copyright 2012 BSI. All rights reserved.

Bursa SYK 2015. Ozlem Unsal, BSI Group Eurasia Ülke Müdürü 14 Ekim 2015, Bursa. Copyright 2012 BSI. All rights reserved. Bursa SYK 2015 Ozlem Unsal, BSI Group Eurasia Ülke Müdürü 14 Ekim 2015, Bursa Copyright 2012 BSI. All rights reserved. Sunum İçeriği Sürdürülebilirlik Raporlaması Nedir? Sürdürülebilirlik Raporlamasının,

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 24 Ekim 2014 29. Mühendislik Dekanları Konseyi Toplantısı

Detaylı

Enerji Verimliliği : Tanımlar ve Kavramlar

Enerji Verimliliği : Tanımlar ve Kavramlar TEMİZ ENERJİ GÜNLERİ 2012 15-16 17 Şubat 2012 Enerji Verimliliği : Tanımlar ve Kavramlar Prof. Dr. Sermin ONAYGİL İTÜ Enerji Enstitüsü Enerji Planlaması ve Yönetimi ve A.B.D. onaygil@itu.edu.tr İTÜ Elektrik

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 118 Mart 2015 İKV DEĞERLENDİRME NOTU AB E YENİLENEBİLİR ENERJİNİN PAYININ ARTMASI VE TÜRKİYE Çisel İLERİ İKV Proje Müdürü 0 İKTİSADİ KALKINMA VAKFI www.ikv.org.tr AB DE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN PAYININ

Detaylı

KONYALI PERAKENDECİLER İŞLERDEN MEMNUN AMA GELECEKTEN UMUTSUZ

KONYALI PERAKENDECİLER İŞLERDEN MEMNUN AMA GELECEKTEN UMUTSUZ HABER BÜLTENİ 15.04.2016 Sayı 50 KONYALI PERAKENDECİLER İŞLERDEN MEMNUN AMA GELECEKTEN UMUTSUZ Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) değeri geçen aya ve geçen yıla göre düştü. Önümüzdeki 3 ayda tedarikçilerden

Detaylı

Endüstriyel Uygulamalarda Enerji Verimliliği ve Kompanzasyon Çözümleri. Yiğit Özşahin

Endüstriyel Uygulamalarda Enerji Verimliliği ve Kompanzasyon Çözümleri. Yiğit Özşahin Endüstriyel Uygulamalarda Enerji Verimliliği ve Kompanzasyon Çözümleri 2015 Yiğit Özşahin İçerik Entes Elektronik Enerji verimliliği nedir? Neden enerjiyi verimli kullanmalıyız? Enerji verimliliği için

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı KALKINMA AJANSLARI VE BÖLGE PLANLARI İÇİN ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ ÇALIŞTAYI 31 Ocak 1 Şubat 2013 CK Farabi

Detaylı

Öğretmenler için Eğitim

Öğretmenler için Eğitim Öğretmenler için Eğitim 24.-25.6.2008 Ankara, Turkey Neden çocuklar için enerji eğitimi veriyoruz? Enerji üretimi ve kullanımı, %80 CO 2 in açığa çıkmasına ve bu da iklim değişikliğine neden olur. Enerji

Detaylı

KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı.

KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı. KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER SİYASİ GELİŞMELER Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı. AB ile üyelik müzakerelerinde üç yıllık aradan sonra, 22. Fasıl müzakereye

Detaylı

Türkiye nin Elektrik Enerjisi Üretimi Kaynaklı Sera Gazı Emisyonunda Beklenen Değişimler ve Karbon Vergisi Uygulaması. Mustafa ÖZCAN, Semra ÖZTÜRK

Türkiye nin Elektrik Enerjisi Üretimi Kaynaklı Sera Gazı Emisyonunda Beklenen Değişimler ve Karbon Vergisi Uygulaması. Mustafa ÖZCAN, Semra ÖZTÜRK Türkiye nin Elektrik Enerjisi Üretimi Kaynaklı Sera Gazı Emisyonunda Beklenen Değişimler ve Karbon Vergisi Uygulaması Mustafa ÖZCAN, Semra ÖZTÜRK Çalışmanın amacı Türkiye nin 2013-2017 dönemi elektrik

Detaylı

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler Ankara, 24 Mart 2015 Çerçeve Temel endişe: İklim değişikliği

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 82 PERAKENDE GÜVENİ EKİM DE SON 7 YILIN EN DÜŞÜK DEĞERİNİ ALDI

HABER BÜLTENİ Sayı 82 PERAKENDE GÜVENİ EKİM DE SON 7 YILIN EN DÜŞÜK DEĞERİNİ ALDI HABER BÜLTENİ 04.11.2016 Sayı 82 PERAKENDE GÜVENİ EKİM DE SON 7 YILIN EN DÜŞÜK DEĞERİNİ ALDI Perakende güveni Ekim ayında hem geçen yıla hem de geçen aya göre azaldı. Geçtiğimiz 3 ayda işlerin durumu,

Detaylı

ĞİŞİKLİĞİ. Yeni Mücadele ile Yüzleşmek. Kasım 2006

ĞİŞİKLİĞİ. Yeni Mücadele ile Yüzleşmek. Kasım 2006 İKLİM M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ Yeni Mücadele ile Yüzleşmek Kasım 2006 WWF Kimdir? WWF 5 kıtada, 50 den fazla ülkede temsilciliği bulunan dünyanın en büyük ve saygın doğa kuruluşlarındandır. 100 den fazla ülkede

Detaylı

Küresel. İklim değişikliği

Küresel. İklim değişikliği Küresel İklim değişikliği ÇEVRE KORUMA ve KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI 1 nedir? Küresel iklim değişikliği Çeşitli gaz ve çevre kirliliği gibi olaylar sonucu atmosfer incelmeye başlamıştır. Böylece güneş

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ enveripab Bilinçlendirme Semineri (Marmara Üniversitesi) 12 Kasım 2008 A. Yıldırım TÜRKEL ENKO Birleşik Enerji Sistemleri ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU Kanun

Detaylı