TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU ( )

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2008 2017)"

Transkript

1 TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU ( ) TEMMUZ 2008

2 İÇİNDEKİLER I GİRİŞ... 2 II TALEP GELİŞİMİ... 4 II Yılları Türkiye Elektrik Sistemi Puant Güç ve Enerji Talebi... 4 II Yılı Elektrik Enerjisi Tüketiminin Günlük İncelemeleri... 5 II Yılları Tertiplenmiş Yük Eğrileri... 9 II.4. Talep tahminleri... 9 III YILLARI ÜRETİM PROGRAMLARI VE GERÇEKLEŞMELERİ III Yılı III Yılı IV TÜRKİYE MEVCUT ELEKTRİK SİSTEMİNİN ÜRETİM TÜKETİMİ İNCELEMESİ IV.1. Elektrik Üretim Tesislerinin Kuruluşlara Göre Gelişimi IV.1.1. Değerlendirme IV.2. Türkiye Elektrik Tüketiminin İncelenmesi IV.2.1. Giriş IV.2.2. Elektrik Enerjisi Tüketim Karakteristiği IV.2.3. Tertiplenmiş Yük-Zaman Eğrisi IV.2.4. Tüketimin Aylara Göre İncelenmesi IV.2.5. Değerlendirme ve Sonuç V İLETİM VE DAĞITIM SİSTEMİ V.1. İletim Sistemi V.2. Dağıtım Sistemi V.3. Sistem Kayıpları VI ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONUNUN HAZIRLANMASINDA KULLANILAN KABULLER VI.1. Talep VI.2. Mevcut Üretim Sistemi VI.3. İnşa Halinde, 2007 Yılı Sonu İtibariyle Lisans Almış ve Öngörülen Tarihlerde Devreye Girmesi Beklenen Üretim Tesisleri ve Yeni Kapasite İlavesi VII SONUÇLAR VII.1. Çözüm I A (Baz Talep Senaryo 1) VII.2. Çözüm I B (Baz Talep Senaryo 2) VII.3. Çözüm II A (Düşük Talep Senaryo 1) VII.4. Çözüm II B (Düşük Talep Senaryo 2) VIII SONUÇ VE ÖNERİLER IX EKLER

3 I GİRİŞ 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve Şebeke Yönetmeliği çerçevesinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hazırlanan talep tahminleri esas alınarak piyasa katılımcılarına yol göstermek amacıyla; 10 yıllık Üretim Kapasite Projeksiyonunu hazırlamak ve Kurul onayına sunmak üzere Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi ne (TEİAŞ) verilmiş olan görev kapsamında bu rapor hazırlanmıştır. Talep tahminleri dağıtım şirketleri tarafından henüz tamamlanamadığından bu raporda da Şebeke Yönetmeliğinin geçici maddesine göre Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ndan (ETKB) alınan ve MAED modeli Mayıs 2008 çalışması sonuçlarından elde edilen Baz Talep ve Düşük Talep serileri kullanılmıştır. Üretim Kapasite Projeksiyonunun çalışma periyodu 10 yıllık olup yıllarını kapsamaktadır. Mevcut, inşası devam eden ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu nca (EPDK) Ocak 2008 Dönemi İlerleme Raporlarına göre iki ayrı senaryo halinde (Senaryo 1 ve Senaryo 2) hazırlanan yılları arasında işletmeye gireceği öngörülen projelerin bu periyoddaki üretim kapasiteleri ve güçleri dikkate alınarak iki talep serisine göre Arz-Talep Dengeleri, güç ve enerji olarak hesaplanmıştır. Mevcut termik ve hidrolik santralların 10 yıllık proje ve güvenilir üretim değerlerine ilişkin bilgiler Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ), Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi (TETAŞ) ve Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüklerinden alınmıştır. Lisans almış santrallar için EPDK tarafından verilen, Aralık 2007 tarihi itibariyle lisans almış tesislerin Ocak 2008 Dönemi İlerleme Raporları dikkate alınarak güncelleştirilmiş bilgileri kullanılmıştır. Üretim kapasiteleri hesaplanırken hidrolik santralların normal hidrolojik koşullardaki üretimleri olan ortalama veya proje üretimleri ve kurak hidrolojik koşullardaki üretimleri olan güvenilir üretimleri ayrı ayrı göz önüne alınarak her iki talep serisi için ve bu dönem içinde işletmeye girmesi öngörülen projelere ait EPDK tarafından hazırlanan her iki senaryo için arz talep dengeleri ve enerji yedekleri hesaplanmış ve sonuçları Çözüm I A, Çözüm I B ve Çözüm II A, Çözüm II - B olarak raporda yer almıştır. Raporda 2007 yılı sonu itibariyle Türkiye Elektrik Sisteminde; mevcut olan üretim tesisleri, mevcut inşa halindeki kamu üretim tesisleri, mevcut inşası devam eden kamu projeleri Aralık 2007 tarihi itibariyle lisans almış ve öngörülen tarihlerde devreye girmesi beklenen ve Ocak 2008 Dönemi İlerleme Raporlarına göre iki ayrı senaryo halinde hazırlanmış özel sektör üretim tesisleri mevcut inşası devam eden kamu projeleri lisans almış ve öngörülen tarihlerde devreye girmesi beklenen özel sektör projeleri yeni kapasite ilavesi ile her iki talep serisinin nasıl karşılanacağı incelenmiştir. Hidrolik, Termik ve Yenilenebilir olarak belirlenen yeni ilave kapasite miktarları Kasım 2004 tarihinde yapılan ve Kuruluşumuz resmi internet sayfasında yayınlanan ve ETKB tarafından kuruluşumuza yaptırılan Üretim Planlama Çalışması sonuçlarından alınmıştır dönemini kapsayan kapasite projeksiyonu çalışması ile elektrik enerjisi talebinin mevcut, inşası devam eden, lisans almış ve öngörülen tarihlerde devreye girmesi beklenen ve yeni ilave kapasite ile güvenilir bir şekilde yani belli bir yedek ile nasıl karşılanacağı analizi yapılmakta olup söz konusu bu üretim tesislerinin yapabilecekleri üretim miktarları proje ve güvenilir üretim kapasitesi olarak dikkate alınmaktadır. 2

4 Bu çalışma ile her yıl üretim kompozisyonunu oluşturan üretim tesislerinin periyodik bakım, arıza, hidrolojik koşullar ve rehabilitasyon durumları göz önüne alınarak proje ve güvenilir üretim kapasite miktarları ile talebin güvenli bir yedek ile nasıl karşılanacağı hesaplanmaktadır. Üretim kapasite miktarları yakıtın kesintisiz sağlanacağı işletme koşulları dikkate alınarak hesaplanmaktadır kapasite projeksiyonu çalışmasındaki kabuller bu çalışmanın en önemli verileri olup çalışma sonuçlarından önce bu bölümün incelenmesi ve projeksiyondaki sonuçların buna göre değerlendirilmesi gerekmektedir. 3

5 II. TALEP GELİŞİMİ Bu bölümde son 10 yıllık ( ) elektrik enerjisi tüketiminin gelişimi, aynı dönemdeki güç talebinin gelişimi, 2007 yılındaki tipik günlere ait yük eğrileri, gerçekleşen talebin tahminler ile karşılaştırılması ve gelecek 10 yıllık ( ) dönem için ETKB tarafından verilen puant güç ve elektrik enerjisi talebinin tahmin edilen gelişimi verilmektedir dönemi talep tahminleri için 4628 sayılı Kanunda ve Şebeke Yönetmeliğinde Dağıtım Şirketleri tarafından yapılması istenen ve belli bir formatta hazırlanması tarif edilen talep çalışması, Dağıtım Şirketleri tarafından henüz hazırlanamadığından bu çalışmalar tamamlanana kadar daha önceden de yapıldığı gibi yine ETKB tarafından MAED Modeli kullanılarak 2008 yılı Mayıs ayında elde edilmiş olan talep serileri kullanılmıştır. II Yılları Türkiye Elektrik Sistemi Puant Güç ve Enerji Talebi Türkiye elektrik enerjisi brüt tüketimi (Türkiye brüt üretimi+dış alım dış satım) 2006 yılında %8.6 artış ile Milyar kwh, 2007 yılında ise %8.8 artış ile 190 Milyar kwh olarak gerçekleşmiştir. Türkiye net tüketimi 2006 yılında Milyar kwh, 2007 yılında ise Milyar kwh olmuştur. Türkiye enterkonnekte sistemi yıllar itibariyle ani puant talebi ve enerji gelişimi Tablo 1 de verilmektedir yılında puant talep MW, Minimum Yük MW olarak gerçekleşmiştir yılında ise puant talep MW, Minimum Yük MW olarak gerçekleşmiştir. Tablo 1 : Yılları Türkiye Elektrik Sistemi Puant Güç ve Enerji Talebi PUANT GÜÇ TALEBİ (MW) ENERJİ TALEBİ (GWh) ARTIŞ (%) ARTIŞ (%) , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,8 4

6 Grafik 1: Yılları Türkiye Elektrik Sistemi Puant Güç ve Enerji Talebi MW GWh TÜKETİM (GWh) SENARYO 1 ENERJİ TALEBİ SENARYO 2 ENERJİ TALEBİ PUANT YÜK (MW) SENARYO 1 PUANT TALEP SENARYO 2 PUANT TALEP II Yılı Elektrik Enerjisi Tüketiminin Günlük İncelemeleri 2007 yılında elektrik enerjisi talebinin maksimum ve minimum olduğu günlerin yük eğrisi Grafik 2 ve Grafik 3 te, her ayın üçüncü Çarşamba gününe ait yük eğrileri Grafik 4 de verilmektedir yılında en yüksek tüketimin olduğu günde puant talep MW tır. Grafik 2: 2007 yılı elektrik enerjisi tüketiminin maksimum olduğu günde (26 Temmuz 2007) santralların enerji kaynağı türlerine göre çalışma durumları: ENTERKONNEKTE SİSTEMDE ELEKTRİK ENERJİSİ TÜKETİMİNİN MAKSİMUM OLDUĞU GÜNDE SANTRALLARIN TİPLERİNE GÖRE ÇALIŞMA DURUMLARI DIŞ SATIM DIŞ ALIM HİDROLİK DOĞALGAZ SIVI YAKIT TOPLAMI İTHAL KÖMÜR 5000 TAŞKÖMÜRÜ LİNYİT MW 5

7 Grafik 3: 2007 yılı elektrik enerjisi tüketiminin minimum olduğu günde (13 Ekim 2007) santralların enerji kaynağı türlerine göre çalışma durumları: MW ENTERKONNEKTE SİSTEMDE ELEKTRİK ENERJİSİ TÜKETİMİNİN MİNİMUM OLDUĞU GÜNDE SANTRALLARIN TİPLERİNE GÖRE ÇALIŞMA DURUMLARI SIVI YAKIT TOPLAMI DIŞ ALIM TAŞKÖMÜRÜ DOĞALGAZ İTHAL KÖMÜR LİNYİT DIŞ SATIM HİDROLİK

8 Grafik 4: 2007 yılında her ayın üçüncü Çarşamba günlerinin saatlik yük grafiği MW 17 OCAK MW 21 ŞUBAT ANİ PUANT : ,2 MW TÜKETİM : MWh ANİ PUANT : ,7 MW TÜKETİM : MWh MW 21 MART ANİ PUANT : ,2 MW TÜKETİM : MWh MW 18 NİSAN ANİ PUANT : ,1 MW TÜKETİM : MWh MW 16 MAYIS ANİ PUANT : ,2 MW TÜKETİM : MWh MW 20 HAZİRAN ANİ PUANT : ,2 MW TÜKETİM : MWh 7

9 MW 18 TEMMUZ ANİ PUANT : ,4 MW TÜKETİM : MWh MW 15 AĞUSTOS ANİ PUANT : ,3 MW TÜKETİM : MWh MW 19 EYLÜL ANİ PUANT : ,2 MW TÜKETİM : MWh MW 17 EKİM ANİ PUANT : ,7 MW TÜKETİM : MWh MW 21 KASIM ANİ PUANT : ,0 MW TÜKETİM : MWh MW 19 ARALIK ANİ PUANT : ,6 MW TÜKETİM : MWh 2007 Yılında / Ocak Kurban Bayramı, / Ekim Ramazan Bayramıdır. 8

10 II Yılları Tertiplenmiş Yük Eğrileri Grafik 5: 2006 yılı tertiplenmiş yük eğrisi: MW SAAT Grafik 6: 2007 yılı tertiplenmiş yük eğrisi: 2007 YILI TERTİPLENMİŞ YÜK EĞRİSİ MW SAAT II.4. Talep tahminleri dönemini kapsayan Üretim Kapasite Projeksiyon çalışmasında 2008 yılı Mayıs ayında iki alternatifli olarak ETKB tarafından yürütülen talep tahmin çalışması sonuçları doğrultusunda hesaplanmış olan Baz Talep ve Düşük Talep serileri kullanılmıştır. ETKB tarafından hazırlanan elektrik enerjisi talep tahmini çalışmalarının gerçekleşme analizleri Tablo 2 ve Tablo 3 te verilmiştir 1. 1 Türkiye Uzun Dönem Elektrik Enerjisi Talep Çalışması Raporu (ETKB) 9

11 Tablo 2 : Elektrik Enerjisi Tüketimi Gerçekleşme ve Yapılan Talep Projeksiyonları Milyar kwh Projeksiyonlar Elektrik Politikalar 5.En.Kong. 6.En.Kong. Tüketimi /1 1988/ / /1 2002/

12 Tablo 3 : Elektrik Enerjisi Talep Projeksiyonlarının Tüketimi Gerçekleşmesine Göre Sapma Oranları (%) Projeksiyonlar Politikalar 5.En.Kong. 6.En.Kong /1 1988/ / /1 2002/

13 Tahminlerin gerçekleşme oranları, kalkınma hızının gerçekleşme oranı ile yakın ilişkilidir. Bugüne kadar yapılan talep projeksiyonu çalışmalarında kullanılan GSYİH artış hızları, gerçekleşmeler ile mukayese edildiğinde gerçekleşme ile talep çalışmalarında kullanılan hedef artış hızlarında, kriz yılları hariç + %10 ve - %5 oranında sapmaların olduğu tespit edilmiştir. Modelde kullanılan verilerin gerçek değerlere daha yakın olması durumunda kısa ve orta dönemde elektrik enerjisi talep gerçekleşmeleri tahminlere daha yakın, uzun dönemde ise kullanılan verilere paralel olarak sapmalar daha da fazla olmaktadır. ETKB tarafından Mayıs 2008 de talep tahminleri Baz ve Düşük Senaryo olarak yapılmıştır. Bu talep projeksiyonlarından Baz Senaryo; DPT tarafından tarım, maden, imalat, enerji, inşaat, ulaştırma ve diğer hizmetler sektörlerinin her birisi için 2030 yılına kadar GSYİH ya sağladıkları katkı ve dolayısıyla bunların toplamından oluşan 1998 yılı fiyatları ile GSYİH miktarı verilerinin kullanılmasıyla hesaplanmış, Düşük Senaryo ise 2009 yılından itibaren GSYİH nın yıllık %4.5 oranında artacağı varsayımı ile yapılmıştır. DPT Müsteşarlığı tarafından 2008 yılında belirlenen ve Baz Senaryoda kullanılan beş yıllık periyodlar halindeki kalkınma hızı, gayri-safi yurt içi hasıla artış hızı ile %4.5 lik büyümeyi öngören Düşük Senaryo verileri aşağıda verilmektedir: Baz Senaryo Düşük Senaryo Dönemler Kalkınma Hızı (%) Kalkınma Hızı (%) Kaynak: Türkiye Uzun Dönem Elektrik Enerjisi Talep Çalışması Raporu ETKB Bu kalkınma hızlarına göre GSYİH nin sektörlere göre gelişim yapısı Tablo 4 de verilmektedir. Tablo 4 : Gayri Safi Yurt İçi Hasıla nın Sektörel Yapısı (% pay) Tarım İnşaat Maden İmalat Enerji Hizmetler TOPLAM Kaynak: ETKB - EİGM Tablonun incelenmesinden de görüleceği üzere, tarım ve maden sektörlerinin milli gelire olan katkılarının giderek azalmasına karşılık, imalat sanayinin katkısının artması, inşaat sektörünün payının çok az düşmesi beklenmektedir. Uzun dönemde enerji ve imalat sektörlerinin payı artmakla birlikte, en fazla artışın hizmetler sektöründen gelmesi beklenmektedir. 12

14 Düşük Senaryoda ise GSYİH artışı hızlarının ve dolayısı ile toplam milli gelirin düşmesi ancak sektör paylarının aynı kalması öngörülmüştür. Talep tahmin serileri olan Baz Talep ve Düşük Talep ile yıllara göre artışları sırasıyla Tablo 5, Grafik 7 ve Tablo 6, Grafik 8 de verilmektedir ve sonraki yıllarda da minimum yükün puant talebe oranının geçmiş yıllarda gerçekleştiği gibi %40 dolayında devam edeceği, diğer bir deyişle yük eğrisi karakteristiğinin çok fazla değişmeyeceği kabul edilmiştir. Bu oranın yükseltilmesinin sağlanması durumunda kısa dönemde arz güvenilirliğine katkı sağlayacağı dikkate alınması gereken bir husustur. Talep tahminleri Türkiye elektrik sistemi için geçerli olup, brüt taleptir. İletim ve dağıtım hatlarındaki kayıplar, santralların iç ihtiyaçları dahildir. Ayrıca dağıtım sistemine bağlı ve Yük Tevzi Merkezinden talimat almayan üretim tesislerinin de üretimleri bu çalışmaya dahil edilmiştir. Tablo 5 : Talep Tahmini (Baz Talep) PUANT TALEP ENERJİ TALEBİ YIL MW Artış (%) GWh Artış (%) , , , , , , , , , , , , , , , , , ,4 Grafik 7: Talep Tahmini (Baz Talep) MW GWh PUANT TALEP ENERJİ TALEBİ 13

15 Tablo 6 : Talep Tahmini (Düşük Talep) PUANT TALEP ENERJİ TALEBİ YIL MW Artış (%) GWh Artış (%) , , , , , , , , , , , , , , , , , ,6 Grafik 8: Talep Tahmini (Düşük Talep) 60000, , , MW 30000, GWh 20000, , , PUANT TALEP ENERJİ TALEBİ 14

16 III YILLARI ÜRETİM PROGRAMLARI VE GERÇEKLEŞMELERİ I Yılı 2006 yılı için hazırlanan üretim programında Türkiye toplam elektrik üretiminin milyar kwh seviyelerinde olacağı ve buna göre elektrik enerjisi tüketiminin de milyar kwh olacağı tahmin edilmiş olup, 2006 yılı Türkiye elektrik enerjisi tüketimi bir önceki yıla göre yaklaşık %8.6 artış ile milyar kwh olarak gerçekleşmiştir (Tablo 7) yılı sonu itibariyle Türkiye toplam kurulu gücü MW olup, bu gücün Kuruluşlara dağılımı Tablo 8 de verilmektedir. Tablo 7: 2006 Yılı Elektrik Üretim Programı ve Gerçekleşmesi (GWh) KURULUŞLAR 2006 Yılı Programı 2006 Yılı Revize Programı 2006 Yılı Gerçekleşme EÜAŞ EÜAŞ'A BAĞLI ORT. SANT MOBİL SANTRALLAR İŞLETME HAKKI DEV. SANT YAP İŞLET DEVRET SANTRALLAR YAP İŞLET SANTRALLAR SERBEST ÜRETİM ŞİRKETLERİ OTOPRODÜKTÖRLER EÜAŞ DIŞINDAKİ ÜRETİM TOPLAMI TÜRKİYE ÜRETİM TOPLAMI DIŞ ALIM TOPLAMI TÜRKİYE ÜRETİMİ + DIŞALIM DIŞ SATIM TOPLAMI TÜRKİYE TÜKETİMİ

17 Tablo 8: 2006 Yılı Kurulu Güç Dağılımı EÜAŞ SANTRALLARI KURULU GÜÇ MW TERMİK 8.705,9 HİDROLİK ,0 TOPLAM GÜÇ MW ,9 EÜAŞ'A BAĞLI ORTAKLIK SANTRALLARI TERMİK 3.834, ,0 İŞLETME HAKKI DEVREDİLEN SANTRALLAR TERMİK 620,0 HİDROLİK 30,1 650,1 MOBİL SANTRALLAR TERMİK 724,9 724,9 YAP İŞLET SANTRALLARI TERMİK 6.101, ,8 YAP İŞLET DEVRET SANTRALLARI SERBEST ÜRETİM ŞİRKET SANTRALLARI OTOPRODÜKTÖR SANTRALLAR TÜRKİYE TOPLAM KURULU GÜÇ TERMİK 1.449,6 RÜZGAR 17,4 HİDROLİK 982,0 TERMİK 2839,0 RÜZGAR 40,4 HİDROLİK 326,8 TERMİK 3.152,9 RÜZGAR 1,2 HİDROLİK 562,8 TERMİK ,1 RÜZGAR 59,0 HİDROLİK , , , , ,8 I Yılı 2007 yılında ise, milyar kwh olarak tahmin edilen toplam elektrik enerjisi üretimi bir önceki yıla göre %8.6 artış ile milyar kwh ve milyar kwh olarak tahmin edilen elektrik enerjisi tüketimi de bir önceki yıla göre %8.8 artış ile milyar kwh olarak gerçekleşmiştir (Tablo 9) yılı sonu itibariyle Türkiye toplam kurulu gücü MW olup, bu gücün Kuruluşlara dağılımı Tablo 10 da verilmektedir yılında işletmeye giren ve devreden çıkan santralların listesi Ek-2 de verilmiştir. 16

18 Tablo 9: 2007 Yılı Elektrik Üretim Programı ve Gerçekleşmesi (GWh) KURULUŞLAR 2007 Yılı Programı 2007 Yılı Revize Programı 2007 Yılı Gerçekleşme EÜAŞ SANT ADÜAŞ SANT. 216 EÜAŞ'A BAĞLI ORT. SANT MOBİL SANTRALLAR İŞLETME HAKKI DEV. SANT YAP İŞLET DEVRET SANTRALLAR YAP İŞLET SANTRALLAR SERBEST ÜRETİM ŞİRKETLERİ OTOPRODÜKTÖRLER EÜAŞ DIŞINDAKİ ÜRETİM TOPLAMI TÜRKİYE ÜRETİM TOPLAMI DIŞ ALIM TOPLAMI TÜRKİYE ÜRETİMİ + DIŞALIM DIŞ SATIM TOPLAMI TÜRKİYE TÜKETİMİ Tablo 10: 2007 Yılı Kurulu Güç Dağılımı KURULU GÜÇ MW TOPLAM GÜÇ MW EÜAŞ SANTRALLARI TERMİK 8.690,9 HİDROLİK , ,2 EÜAŞ'A BAĞLI ORTAKLIK SANTRALLARI TERMİK 3.834, ,0 ADÜAŞ SANTRALLARI TERMİK 30,0 HİDROLİK 111,3 141,3 İŞLETME HAKKI DEVREDİLEN TERMİK 620,0 SANTRALLAR HİDROLİK 30,1 650,1 MOBİL SANTRALLAR TERMİK 262,7 262,7 YAP İŞLET SANTRALLARI TERMİK 6.101, ,8 TERMİK 1.449,6 YAP İŞLET DEVRET SANTRALLARI RÜZGAR 17, ,0 HİDROLİK 982,0 TERMİK 3.130,3 SERBEST ÜRETİM ŞİRKET RÜZGAR 127,7 SANTRALLARI HİDROLİK 363, ,0 TERMİK 3.175,2 OTOPRODÜKTÖR SANTRALLAR RÜZGAR 1, ,6 HİDROLİK 558,2 TERMİK ,5 TÜRKİYE TOPLAM KURULU GÜÇ RÜZGAR 146, ,7 HİDROLİK ,9 17

19 IV. TÜRKİYE MEVCUT ELEKTRİK SİSTEMİNİN ÜRETİM TÜKETİMİ İNCELEMESİ I.1. Elektrik Üretim Tesislerinin Kuruluşlara Göre Gelişimi Türkiye elektrik enerjisi üretiminde kamu kurumlarının yanı sıra özel sektör kuruluşları da yer almıştır. Her ne kadar Türkiye de özelleştirme kavramı 1984 yılında 3096 sayılı yasanın yürürlüğe girmesi ile güncel hale geldiyse de bu tarihin daha öncesinde elektrik üretiminde ÇEAŞ ve KEPEZ gibi imtiyazlı özel şirketler yer almıştır yılında 2007 yılı sonuna kadar kurulu güç ve elektrik üretim miktarlarının yıllara göre gelişimi aşağıda Tablo 11 ve Tablo 12 de gösterilmektedir. Tablo 11: Türkiye Kurulu Gücünün Kamu ve Özel Sektör Olarak Gelişimi KURULU GÜÇ (MW) KAMU SANTRALLARI ÖZEL SANTRALLARI TÜRKİYE TOPLAMI TERMİK HİDROLİK TOPLAM PAY (%) TERMİK HİDROLİK TOPLAM PAY (%) TERMİK HİDROLİK TOPLAM ,4 3644,2 7189,6 85,0% 1041,4 230,6 1272,0 15,0% 4586,8 3874,8 8461, ,4 3644,2 7794,6 85,5% 1096,4 230,6 1327,0 14,5% 5246,8 3874,8 9121, ,3 3644,2 8788,5 86,9% 1093,4 233,3 1326,7 13,1% 6237,7 3877, , ,4 4720, ,5 88,1% 1198,4 283,2 1481,6 11,9% 7491,8 5003, , ,9 5935, ,0 89,4% 1253,4 283,2 1536,6 10,6% 8302,3 6218, , ,5 6298, ,6 90,1% 1269,4 299,2 1568,6 9,9% 9210,9 6597, , ,2 6465, ,3 90,3% 1289,1 299,2 1588,3 9,7% 9553,3 6764, , ,6 6521, ,1 89,0% 1299,7 592,3 1892,0 11,0% 10095,3 7113, , ,6 7779, ,8 89,8% 1316,8 599,5 1916,3 10,2% 10337,4 8378, , ,6 9049, ,6 89,9% 1425,3 632,7 2058,0 10,1% 10655,9 9681, , ,6 9208, ,9 89,4% 1554,6 656,3 2210,9 10,6% 10995,2 9864, , ,6 9207, ,2 90,0% 1440,9 655,2 2096,1 10,0% 11091,5 9862, , ,6 9239, ,1 89,0% 1649,0 695,3 2344,3 11,0% 11314,6 9934, , ,6 9403, ,5 87,1% 2123,7 698,7 2822,4 12,9% 11789, , , ,6 9497, ,5 83,8% 2974,2 817,3 3791,5 16,2% 13038, , , ,6 9701, ,3 80,9% 4155,8 844,2 5000,0 19,1% 15573, , , ,6 9977, ,9 77,9% 4795,4 1216,8 6012,2 22,1% 16070, , , , , ,3 74,3% 5686,0 1583,1 7269,1 25,7% 16640, , , , , ,3 66,1% 8636,4 2151, ,5 33,9% 19586, , , , , ,3 61,2% 12186,3 1607, ,7 38,8% 22989, , , , , ,6 59,2% 13364,8 1669, ,4 40,8% 24159, , , , , ,6 58,1% 14442,4 1816, ,9 41,9% 25917, , , , , ,9 58,6% 14825,2 1960, ,9 41,4% 27380, , , , , ,5 58,6% 14888,2 2079, ,2 41,4% 27294, , ,7 18

20 Tablo 12: Türkiye Üretiminin Kamu ve Özel Sektör Olarak Gelişimi ÜRETİM (GWh) KAMU SANTRALLARI ÖZEL SANTRALLARI TÜRKİYE TOPLAMI TERMİK HİDROLİK TOPLAM PAY (%) TERMİK HİDROLİK TOPLAM PAY (%) TERMİK HİDROLİK TOPLAM ,7 87,2% 2761,1 1166,7 3927,8 12,8% 17187, , , ,9 88,4% 2917,3 1052,7 3970,0 11,6% 22174, , , ,1 89,4% 3310,8 913,9 4224,7 10,6% 27822, , , ,3 89,5% 3612,9 1060,7 4673,6 10,5% 25735, , , ,6 89,5% 3535,8 1499,4 5035,2 10,5% 19099, , , ,1 91,2% 3695,7 893,4 4589,1 8,8% 34103, , , ,2 91,9% 3697,3 991,5 4688,8 8,1% 34395, , , ,7 92,1% 3495,2 1290,4 4785,6 7,9% 37563, , , ,3 91,4% 3837,9 1971,0 5808,9 8,6% 40774, , , ,8 90,9% 4484,9 2222,8 6707,7 9,1% 39856, , , ,5 91,9% 4737,8 1641,4 6379,2 8,1% 47735, , , ,9 90,7% 5616,9 2435,6 8052,5 9,3% 50706, , , ,7 90,0% 6411,9 3035,1 9447,0 10,0% 54386, , , ,1 88,0% 9902,2 2474, ,7 12,0% 63479, , , ,8 86,5% 12314,5 2633, ,6 13,5% 68787, , , ,5 79,3% 21166,7 2960, ,4 20,7% 81741, , , ,0 74,6% 28547,4 3140, ,6 25,4% 94009, , , ,4 70,4% 32698,8 3663, ,3 29,6% 98652, , , ,1 59,8% 44639,5 7427, ,4 40,2% 95667, , , ,9 44,9% 72119,8 5363, ,6 55,1% , , , ,2 45,1% 77208,2 5472, ,1 54,9% , , , ,9 45,4% 83920,6 4573, ,3 54,6% , , , ,1 48,1% 85892,4 5691, ,8 51,9% , , , ,0 48,2% 94005,0 5226, ,7 51,8% , , , yılında kurulu güç toplamında %85 olan kamu payı 2007 yılında %58,6 seviyesine, 1984 yılında Türkiye toplam elektrik üretiminde %87,2 olan kamu payı 2007 yılında %48,3 seviyesine gerilerken buna paralel olarak da hem kurulu güç hem de toplam üretimde özel sektör payı artmıştır yılından sonra sektörde kamu payı sürekli olarak azalırken özel sektör payı artmıştır. Grafik 9 ve Grafik 10 da kurulu güç ve toplam elektrik üretiminde kamu-özel sektör paylarının yıllara göre gelişimi görülebilmektedir. 19

21 Grafik 9: Kurulu Güç İçinde Kamu ve Özel Sektör paylarının Gelişimi 100,0 90,0 80,0 70,0 60,0 50,0 40,0 30,0 20,0 10,0 0, KAMU ÖZEL Grafik 10: Türkiye Toplam Elektrik Üretiminde Kamu ve Özel Sektör paylarının Gelişimi 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% KAMU ÖZEL Grafik 9 ve Grafik 10 incelendiğinde özel sektöre ait olan üretim tesislerinin toplam elektrik üretimi içindeki payının kurulu güç içindeki payına göre daha hızlı arttığı ve 2007 yılında daha yüksek seviyeye ulaştığı açıkça görülmektedir. Özellikle 1998 yılından 2003 yılına kadar toplam üretim içinde özel sektör payı oldukça hızlı bir şekilde artmıştır. Bu dönem YİD, İHD ve Yİ modeli kapsamında özel sektörün elektrik üretmeye başladığı dönemdir. Yİ modeli kapsamındaki kapasitenin tamamı ile YİD ve İHD kapsamındaki kapasitenin büyük bir çoğunluğu termik kapasite olduğu ve bu modeller kapsamında üretimlerine satın alma garantisi verildiği için toplam Türkiye elektrik üretimi içindeki özel sektör payı hızlı bir şekilde artmıştır yılı ve sonrasında ise özel sektör payı toplam kurulu güç ve toplam üretim içinde değişiklik göstermemiştir. 20

22 Kamu ve özel sektör kurulu güç ve toplam elektrik üretiminin 1984 yılındaki değerine göre yıllık olarak 2007 yılına kadar büyüme oranları aşağıda Grafik 11 ve Grafik 12 de gösterilmiştir. Grafik 11: Kamu Santrallarının Toplam Kurulu Güç ve Toplam Elektrik Üretimi Değerlerinin 1984 Yılına Göre Gelişimi 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1, KURULU GÜÇ ÜRETİM Grafik 12: Özel Sektör Santrallarının Toplam Kurulu Güç ve Toplam Elektrik Üretimi Değerlerinin 1984 Yılına Göre Gelişimi 31,0 26,0 21,0 16,0 11,0 6,0 1, KURULU GÜÇ ÜRETİM 21

23 Kamu santrallarının kurulu güç ve üretim miktarları 1984 yılına göre 2007 yılında yaklaşık 3,5 kat büyümüştür. Buna karşılık özel sektör santrallarının toplam kurulu gücü aynı dönemde yaklaşık 13 kat, toplam üretim miktarı ise yaklaşık 25 kat büyümüştür. Yukarıda da belirtildiği üzere özellikle 1998 yılından sonra YİD, Yİ ve İHD modeli kapsamında özel sektörün elektrik üretiminde ağırlıklı olarak termik kapasite ile yer alması ve bu kapasitelerin üretimlerine satın alma garantisi verilmesi büyümedeki farklılığın birincil nedenidir. Bilindiği üzere elektrik enerjisi tüketileceği anda üretilmesi gerekir. Bu nedenle elektrik enerjisi üretimi için asıl belirleyici unsur talep miktarıdır. Kurulu gücün enerjiye dönüştürülebilir kısmının ancak talep kadar olan miktarı üretileceği için kapasitenin bir kısmı üretime hazır ama üretim yapmadan yedek olarak bekleyecektir. Talebi karşılamak üzere sistemdeki santrallar emre amadelik durumlarına göre çalıştırılmakta ve elektrik üretilmektedir. Emre amadelik durumu hidrolik santrallarda hidrolojik koşullara göre değişkenlik göstermekte, termik santrallarda ise çalıştırılma koşullarının hazır bulundurulmasına göre belirlenmektedir. Emre amade olma durumunu etkileyen unsurlardan önemli olanları arıza olasılıkları, bakım ihtiyaçları ve yakıt temini ve kalitesidir. Santralların çalışma durumunu etkileyen bütün unsurlar göz önüne alınarak emre amade olma durumu belirlenmektedir. Bir grup kapasite emre amade olsa bile talep durumuna göre ihtiyaç duyulmadığından çalıştırılmayan bir kısım kapasite bulunacaktır. Yıllık üretim miktarı ile toplam kurulu güç ilişkisi mevcut kapasitenin kullanımı hakkında bir fikir vermektedir. Kurulu kapasiteden yararlanma oranını değerlendirmenin değişik ölçütleri bulunmaktadır. Bu ölçütler bir anlamda kurulu kapasitenin kullanılmasında verimliliğin de bir göstergesidir. Bu ölçütlerden en önemli olanları tam kapasite eşdeğeri çalışma süresi ve kapasite faktörü dür. Tam kapasite çalışma eşdeğeri süresi : bir santralın yıllık ürettiği elektrik miktarının santral kurulu gücüne bölünmesi ile elde edilen değerdir. Diğer bir deyişle, santralın kurulu gücünün tamamı seviyesinde sürekli olarak çalışarak bir yılda ürettiği toplam elektrik miktarına ulaştığında çalıştığı saat sayısıdır. Kurulu gücün kullanılmasında verimlilik bu saat sayısının büyüklüğü ile doğru orantılıdır. Kapasite Faktörü : bir santralın bir yıl içinde gerçekleştirdiği elektrik üretim toplamının, santralın kurulu gücünün tamamı seviyesinde tüm yıl çalıştığı varsayılarak hesaplanan teorik değere oranı ile bulunan yüzde cinsinden oranıdır. Kurulu gücün kullanılmasında verimlilik bu oranın büyüklüğü ile doğru orantılıdır. Tam kapasite eşdeğeri çalışma süresi ve kapasite faktörü değerlendirilirken gerçekleşen üretim değerinin talep değerine bağlı olduğu dolayısıyla kullanılabilir kapasite olduğu halde talepten fazla üretim yapılamayacağı için kurulu gücün bir kısmının kullanılamadığı göz önünde bulundurulmalıdır. 22

24 Grafik 13: Kamu ve Özel Sektör Santralları İle Tüm Sistemin Tam Kapasite Eşdeğeri Çalışma Süreleri SAAT KAMU ÖZEL TÜM SİSTEM 1999 yılı öncesinde Türkiye toplam kurulu gücünün büyük bir kısmı kamuya ait olduğu ve bu yıla kadar özel sektöre ait kapasitenin neredeyse tamamı hidrolik olduğu için kamu bünyesindeki kurulu kapasitenin tam kapasite eşdeğeri çalışma süresi sistem toplam kurulu gücü ile hemen hemen aynı seviyededir yılından itibaren özel sektörün toplam kurulu güç içindeki payı büyümüştür ve bu kapasitenin büyük bir kısmı termik kaynaklara bağlıdır. Yukarıda da belirtildiği gibi YİD ve İHD modeli kapsamındaki kapasitelerin üretimlerinin tamamına ve Yİ modeli kapsamındaki kapasitelerin üretimlerinin %85 ine satın alma garantisi verilmiş olmasından dolayı özel sektör santralları 1999 yılından bu yana daha fazla çalıştırılmışlardır. Dolayısıyla üretimlerine ve kurulu güce göre hesaplanan tam kapasite eşdeğeri çalışma süreleri kamu santrallarına göre daha fazla olmuştur yılından sonra sisteme yeni ilave edilen toplam kapasite miktarı talep artışına göre daha az olduğu için özel sektör santrallarının çalışma süreleri artmaya devam ederken kamu santrallarının çalışma süreleri de artış göstermiştir. Kurulu gücün verimli kullanılmasının ölçütlerinden bir diğeri de santralların kapasite faktörüdür. Bir santral emre amade olsa bile talep durumuna göre bazı zamanlarda çalıştırılmayabilecektir. Talebin güvenilir bir şekilde karşılanması için sistemde bulunan santrallar belirlenen politikalar çerçevesindeki ilkelere göre sıralanarak çalıştırılmaktadır. Bu ilkeler en düşük maliyetle üretim yapan santraldan başlanarak pahalıya doğru sıra ile çalıştırılabileceği gibi özel bazı koşullara öncelik de verilebilir. Örneğin Türkiye elektrik sisteminde üretimlerine satın alma garantisi verilmiş olan santrallar maliyet göz önüne alınmadan öncelikli olarak çalıştırılmaktadır yılından 2007 yılına kadar kamu ve özel sektör kapasitelerinin yıllık Kapasite Faktörleri incelendiğinde hidrolik kapasitede her iki gruptaki santralların kapasite faktörlerinin birbirine oldukça yakın oldukları görülmektedir. Benzer hidrolojik koşullara sahip oldukları için kapasite faktörleri arasında fark bulunmamaktadır. Grafik 14 de 1984 yılından 2007 yılına kadar kamu ve özel sektör hidrolik santrallarının yıllık kapasite faktörleri incelendiğinde aralarında belirgin farklılıklar olmadığı anlaşılmaktadır. 23

25 Grafik 14: Kamu ve Özel Sektör Hidrolik Santrallarının Yıllık Kapasite Faktörleri 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% KAMU ÖZEL Benzer şekilde kamu ve özel sektör termik santrallarının yıllık kapasite faktörleri incelendiğinde (Grafik 15) 1999 yılına kadar kamu santrallarının kapasite faktörleri yüksek iken 1999 yılından sonra özel sektör santrallarının kapasite faktörleri daha büyük olduğu ve artarak devam ettiği görülmektedir. Buna karşılık kamu termik santrallarının kapasite faktöründe döneminde çok hızlı bir düşüş olduğu görülmektedir. Bu dönem başta Yİ modeli kapsamındaki santrallar olmak üzere oldukça büyük miktarda özel sektör termik santrallarının işletmeye girdiği dönemdir yılından sonra ise yeni ilave kapasite artışı talep artışına göre daha düşük olduğundan kamu santrallarının çalıştırılma süreleri dolayısıyla kapasite faktörleri artmıştır arası dönemde kapasite faktörü değerleri ile beraber Türkiye elektrik sistemi yıllık Yük Faktörü değeri de aynı grafikte gösterilmektedir. Yük Faktörü değerleri bütün yıllarda %70 dolayında seyretmektedir. Grafik 15: Kamu ve Özel Sektör Termik Santrallarının Kapasite Faktörleri İle Sistem Yük Faktörü 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% KAMU ÖZEL YÜK FAKTÖRÜ 24

26 1988 yılının aşırı yağışlı olmasından dolayı hidrolik santrallardan ortalamanın çok üzerinde elektrik üretilmiştir. Bu yılda hem kamu hem de özel sektör hidrolik santrallarının kapasite faktörlerinin diğer yıllara göre belirgin bir şekilde yüksek olduğu görülmektedir. Aynı yılda termik santralların kapasite faktörlerine bakıldığında ise, kamu termik santrallarının kapasite faktörünün oldukça düşük gerçekleştiği görülecektir. Elektrik enerjisi üretim miktarı talebi karşılamak üzere anlık olarak gerçekleştirileceğinden var olan kurulu gücün sadece ihtiyaç duyulan kısmı kullanılacaktır. Talebi karşılamak üzere bir grup kapasite kullanılırken bir başka grup kapasite kullanılamayabilecektir yılında ortalamanın çok üzerinde yağış olması sonucu hidrolik santrallardan elektrik üretimi çok fazla gerçekleşmişken termik santralların mevcut kapasitelerinin bir kısmı kullanılmamıştır. Söz konusu yılda özel sektöre ait olan kapasite imtiyazlı olduğu için üretimleri kısılamazken çoğunluğu kamuya ait termik santralların kapasitesinin bir kısmı kullanılmamıştır. Kamu ve özel sektöre ait santralların toplam (hidrolik-termik) yıllık kapasite faktörleri ve elektrik sisteminin yük faktörü Grafik 16 da gösterilmektedir yılından itibaren özel sektöre ait santralların toplam kurulu gücünün kapasite faktörünün artmaya başladığı ve sonrasında da yüksek seviyede gerçekleştiği açıkça görülmektedir. Daha önce de vurgulandığı üzere bu yıldan sonra işletmeye giren özel sektör santrallarının termik olması bunun başlıca nedenidir. Grafik 16: Kamu ve Özel Sektör Santrallarının Yıllık Kapasite Faktörleri 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% KAMU ÖZEL YÜK FAKTÖRÜ 1999 yılından itibaren Türkiye elektrik sisteminde özel sektör santrallarının oldukça önemli paya sahip olduğunun bir diğer göstergesi de anlık en yüksek tüketim olan puant talebin karşılanmasında kullanılan kapasite içinde özel sektör santrallarının payının bu yıldan itibaren belirgin bir şekilde artması ve buna paralel olarak kamu santrallarının payının azalmasıdır. Puant talebi karşılamada kamu payı 1999 yılından 2006 yılına %80 seviyesinden %50 seviyelerine gerilerken özel sektör santrallarının payı aynı dönemde %20 dolayından %45 seviyelerine yükselmiş ve yıllara göre bu payların gelişimi Grafik 17 de gösterilmiştir. Grafik 17 de diğer adıyla gösterilen pay İthalat ile ihracat arasındaki fark ile izole olarak çalışan az miktardaki kapasiteden gelmektedir. 25

27 Grafik 17: Toplam Puant Talebin Karşılanmasında Kamu ve Özel Sektör Kapasitelerinin Gelişimi 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% KAMU ÖZEL DİĞER 2001 yılından itibaren büyük miktarda özel sektör termik kurulu gücün sisteme dahil olması ve bu kapasitelerin büyük miktarda satın alma garantisi kapsamında olması nedeniyle toplam üretim kapasitelerinin büyük miktarı kullanılmıştır. Özel sektör termik santrallarındaki bu yüksek kullanma oranına karşılık kamu termik santrallarının üretim kapasitelerindeki kullanma oranı hızlı bir şekilde düşmüştür. Grafik 17 den de görüleceği üzere, özellikle döneminde sistem kapasite yedeğinin %35 seviyelerinde yüksek olması kamu termik santrallarının üretim kapasitelerinin kullanılma oranındaki düşüşü hızlandırmıştır. Daha sonraki yıllarda sisteme yeni eklenen kapasite miktarının talep artış miktarına göre daha az olmasından dolayı sistem yedeği azaldığı için kamu termik santrallarının üretim kapasitesinin kullanılma oranı yeniden artış eğilimine geçmiştir. Grafik 18 de gösterilen kurulu güç yedekleri hesaplanırken yıllık toplam kurulu güç ile aynı yılın puant talep değerleri kullanılmıştır yılından bu yana bütün yıllarda puant talep artarken sisteme eklenen yeni kapasite miktarı aynı oranda olmamıştır. Bundan dolayı da kurulu güç yedeği yıllara göre değişkenlik göstermiştir. Grafikten de görüleceği üzere sisteme eklenen yeni kapasite miktarının fazla olduğu yıllarda kurulu güç yedeği yükselmiştir yılından 2003 yılına kadar olan dönemde kurulu güç içinde özel sektör payı daha fazla olmak üzere sisteme büyük miktarda yeni kapasite eklenmiş ve buna bağlı olarak da yedek oranı yükselmiştir. Yukarıda da belirtildiği üzere 1999 yılından itibaren özel sektöre ait olan kurulu güç büyük oranda kullanılırken yedek kapasite için kamu santralları bekletilmiştir. 26

28 Grafik 18: Türkiye Elektrik Sisteminde Kurulu Güç Yedeğinin Yıllara Göre Gelişimi 50% 45% 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% I.1.1. Değerlendirme Özellikle 1990 lı yılların sonlarından itibaren özel sektöre ait kurulu gücün artmış olması, bu kurulu gücün büyük kısmının termik olması ve üretimlerine satın alma garantisi verilmiş olması kamu santrallarının talebe bağlı olarak ihtiyaç duyulmadığı zamanlarda kısıtlı çalıştırılmaları sonucunu ortaya çıkartmıştır. Bilindiği üzere elektrik enerjisi ihtiyaç duyulduğu anda üretilir. Doğal olarak üretim kapasitesi talepten yüksek olduğu zaman fazla olan kurulu kapasite kullanılamayacaktır. Bütün santralların eşit koşullarda olduğu durumda elektrik enerjisi üretimine maliyeti düşük olan santraldan başlanıp yüksek olana doğru sıra ile üretim yaptırılması en doğal yoldur. Ancak belirli bir kapasite imtiyazlı haklara veya üretim önceliğine sahipse maliyete bakılmadan öncelikle üretim yaptırılmaktadır. Santrallara üretim önceliği ya da imtiyazlı haklar verilirken toplam elektrik enerjisi talebi miktarı ile yıl içinde elektrik tüketim seviyelerini gösteren yük profili göz önünde bulundurulmalıdır. İleriye yönelik olarak yıllık puant talep ile minimum yük seviyesi göz önünde bulundurulmalı ve üretim önceliği verilen kapasitenin yıllık yük profilindeki yeri dikkatli olarak belirlenmelidir. En azından öncelik verilmiş toplam kurulu kapasite miktarının baz yük seviyesinden daha yüksek olmamasına dikkat edilmelidir. Türkiye elektrik sisteminde satın alma garantisi verilmiş bulunan YİD, İHD ve Yİ modeli kapsamındaki kapasitelerin neredeyse tam verimli olarak kullanıldığı, ancak buna karşılık talep miktarı ve tüketim karakteristiğine göre kamu santrallarına ait kapasitenin bir kısmının kullanılmadığı bu çalışmadan açıkça anlaşılabilmektedir. 27

29 I.2. I.2.1. Türkiye Elektrik Tüketiminin İncelenmesi Giriş Türkiye elektrik sistemi tümleşik bir yapıda olup, elektrik enerjisinin tüketim ihtiyacına göre üretim yapılmasının yönetilmesi Milli Yük Tevzii Merkezinden (MYTM) gerçekleştirilmektedir. Sistemin gerçek zamanda güvenilir bir şekilde işletilmesi amacıyla MYTM ile eşgüdümlü olarak bölgesel yük dağıtım merkezlerinden yük ve üretim yönetimi yapılmaktadır. Elektrik sisteminin tümünün esas olarak tek bir merkezden yönetilmesi sistemin işletilmesinin sağlıklı ve güvenilir olması yanı sıra üretim ve tüketim bilgilerine ulaşılmasına da olanak sağlamaktadır. Bu çalışma kapsamında kullanılan tüketim bilgileri MYTM kayıtlarından alınmış ve tüm ülke tüketimini temsil etmektedir. Çalışmada; Toplam elektrik enerjisi tüketiminin karakteristiği Tertiplenmiş Yük-Zaman Eğrisi Elektrik tüketimi karakteristiğinin aylara göre davranışı konuları incelenmiş ve bu inceleme için geçmiş yıllarda MYTM tarafından kayıt edilmiş bilgiler kullanılmıştır. I.2.2. Elektrik Enerjisi Tüketim Karakteristiği Belirli bir zaman dilimi içinde saatlik yük değerlerinin ölçüldükleri saat sırasına göre bir grafik üzerinde gösterilmesi bu zaman dilimi içinde elektrik enerjisinin tüketim karakteristiğini göstermektedir. Günlük, aylık veya yıllık olarak çizilen saatlik yük değerleri grafiği ilgili zaman dilimi için yük karakteristiğini göstermektedir. Elektrik enerjisinin tüketim seviyesi gün içinde saatlere göre farklılık gösterdiği gibi haftanın günleri ve yılın ayları arasında da günlük tüketim karakteristikleri farklılık göstermektedir. Yıl içinde ölçülen en yüksek saatlik yük değeri Puant Yük olarak adlandırılırken en düşük saatlik yük değeri Minimum Yük veya Baz Yük olarak adlandırılmaktadır yılında saatlik puant değeri MW olarak 27 Aralık günü saat 18:00 da ölçülmüştür. Aynı gün içinde en düşük anlık tüketim değeri ise MW tır. Grafik 19 bu günün saatlik tüketim değerlerini göstermektedir. Son yıllarda yaz aylarında da anlık tüketim miktarı artmakta ve yıl puant değerinin ölçüldüğü kış aylarındaki en yüksek anlık tüketim seviyesine yaklaşmaktadır yılında yaz puantı tarihinde saat 12:00 da MW olarak gerçekleşmiştir. Türkiye elektrik sisteminde elektrik tüketiminin yoğun olduğu saatler akşam saatleridir. Tüketimin yüksek olduğu saatler ile tüketimin düşük olduğu saatler arasında tüketim farkı oldukça büyüktür. Bu tüketim karakteristiğini şekillendiren unsurlar; Mevsimsel koşullar Sanayileşme yoğunluğu ve türü Elektrik kullanma alışkanlığı Evsel tüketimde cihaz çeşitleri ve kalitesi Olağan dışı günlük olaylar olarak sıralanabilir. 28

30 Grafik 19: Puant Yük Günündeki Saatlik Tüketim Eğrisi MW saat Bir gün içinde elektrik kullanma seviyesi saatlere göre değiştiği gibi aynı şekilde hafta, ay, mevsim ve yıl içinde de değişiklik göstermektedir ile günü arasındaki 2007 yılının son haftasının saatlik tüketim değerleri Grafik 20 de gösterilmektedir. Bu hafta içinde en yüksek anlık tüketim değeri aynı zamanda yılın saatlik puant değeri olan MW, en düşük saatlik tüketim değeri ise MW olarak ölçülmüştür. Görüldüğü üzere zaman dilimi genişledikçe, bu zaman dilimi içinde puant yük ile minimum yük arasındaki fark açılmaktadır. Grafik 20 incelendiğinde hafta içi günlerdeki saatlik tüketim değerleri ile hafta sonu tüketim değerleri arasındaki fark açıkça görülebilmektedir. Grafik 20: 2007 Yılı Son Haftasının Saatlik Tüketim Eğrisi MW

31 I.2.3. Tertiplenmiş Yük-Zaman Eğrisi Elektrik tüketiminin yıllık karakteristiğinin incelenebilmesi ve yıllara göre bu karakteristiğin değişiminin izlenebilmesi için yıl içindeki tüm saatlik tüketim değerlerini temsil eden Tertiplenmiş Yük Eğrisi önemli bir göstergedir. Tertiplenmiş Yük Eğrisi çizildiğinde eğrinin altında kalan alan, yıl içinde kullanılan elektrik enerjisinin puant yük seviyesinin tüm yıl boyunca oluşturacağı alana oranını göstermektedir. Bu oran Yük Faktörü olarak adlandırılmaktadır. Sistem Yük Faktörünün mümkün olduğunca yüksek olması elektriğin verimli olarak kullanıldığı anlamına gelmektedir. Elektrik enerjisi kullanımında verimliliğin artması ile Yük Faktörü büyüyecektir. Yük faktörünün büyüklüğü yanı sıra Baz Yük değerinin Puant yük değerine oranı da verimli kullanım açısından önemli bir göstergedir. Bu oranın yüksek olması, daha da önemlisi yıl geçtikçe artması elektrik enerjisinin kullanılmasındaki verimlilik artışı için oldukça önemlidir. Puant Yük değeri düşürülürken Baz Yük değerinin artırılması, Puant Yük dönemlerindeki tüketimin minimum tüketim dönemlerine kaydırılması ile Sistem Yük Faktörü yükselmiş ve elektrik enerjisi tüketiminde verimlilik artmış olacaktır. Aşağıda Grafik 21 de Sistem Yük Faktörünün ve Baz Yükün Puant Yüke Oranının yıllara göre gelişimi gösterilmiştir. Grafik 21: Türkiye Elektrik Sisteminde Yük Faktörü ve Baz Yükün Puant Yüke Oranının Yıllara Göre Değişimi 80% 70% 68% 69% 70% 71% 70% 71% 71% 73% 71% 75% 74% 72% 74% 73% 73% 72% 73% 60% 50% 49% 40% 30% 34% 34% 32% 36% 35% 35% 40% 38% 43% 44% 43% 38% 41% 39% 38% 20% 10% 0% 8% Yük Faktörü Baz Yükün Puant Yüke Oranı Grafik 21 den de açıkça görüleceği üzere Türkiye elektrik sisteminde Yük Faktörü 1991 yılından 2000 yılına kadar artış eğilimi göstererek %75 seviyesine ulaşmış iken 2001 yılından sonra azalma eğilimine geçip 2007 yılında %73 seviyesinde gerçekleşmiştir yılında depremin etkisi ile elektrik tüketiminde olağan dışı düşme nedeniyle hem sistem yük faktörü hem de baz yükün puant yüke oranı önceki yıla göre büyük düşüş göstermiştir. Yıllara göre Yük Faktöründeki değişimin büyük olması beklenemez ise de her yıl daha iyiye gitmesi veya en azından bir önceki yılın seviyesini koruması elektrik enerjisinin verimli kullanılmasının bir göstergesi olması açısından önemlidir. 30

TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2012 2021)

TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2012 2021) TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2012 2021) ARALIK 2012 (2011 YILI KESİNLEŞMİŞ DEĞERLERİ İLE) İÇİNDEKİLER

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2007 2016)

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2007 2016) TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2007 2016) TEMMUZ 2007 İÇİNDEKİLER I GİRİŞ... 2 II TALEP GELİŞİMİ...

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ

ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ YUSUF BAYRAK TEİAȘ APK Daire Bașkanlığı 1. GİRİȘ 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve sektörün yeniden yapılanmasından

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2012 2021)

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2012 2021) TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2012 2021) TEMMUZ 2012 İÇİNDEKİLER I GİRİŞ... 1 II TALEP GELİŞİMİ...

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2010 2019) Özet

TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2010 2019) Özet TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2010 2019) Özet Bu özet, TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş GENEL MÜDÜRLÜĞÜ, APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI tarafından hazırlanan Ekim 2010 tarihli projeksiyonu,

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2009 2018)

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2009 2018) TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2009 2018) Haziran 2009 İÇİNDEKİLER I GİRİŞ... 2 II TALEP GELİŞİMİ...

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2006 2015)

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2006 2015) TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2006 2015) HAZİRAN 2006 İÇİNDEKİLER I GİRİŞ... 2 II TALEP GELİŞİMİ...

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2014 2018)

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2014 2018) TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2014 2018) HAZİRAN 2014 İÇİNDEKİLER I GİRİŞ... 4 II TALEP GELİŞİMİ...

Detaylı

TÜRKĐYE ELEKTRĐK ENERJĐSĐ 10 YILLIK ÜRETĐM KAPASĐTE PROJEKSĐYONU ( )

TÜRKĐYE ELEKTRĐK ENERJĐSĐ 10 YILLIK ÜRETĐM KAPASĐTE PROJEKSĐYONU ( ) TÜRKĐYE ELEKTRĐK ENERJĐSĐ 10 YILLIK ÜRETĐM KAPASĐTE PROJEKSĐYONU (2009 2018) Neşe GENÇYILMAZ Gülçin VAROL Türkiye Elektrik Đletim A.Ş. APK Dairesi Başkanlığı ÖZET 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2013 2017)

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2013 2017) TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2013 2017) KASIM 2013 İÇİNDEKİLER I GİRİŞ... 4 II TALEP GELİŞİMİ...

Detaylı

ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU

ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM- DURUMU Yusuf BAYRAK TEİAŞ APK Dairesi Başkanlığı Türkiye elektrik sistemi tümleşik bir sistemdir. Bölgelerin veya illerin coğrafi sınırları ile elektrik sistemi işletme bölgelerinin

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2006 2015)

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2006 2015) TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2006 2015) HAZİRAN 2006 İÇİNDEKİLER I GİRİŞ... 2 II TALEP GELİŞİMİ...

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU ( )

TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU ( ) TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PLANLAMA VE STRATEJİK YÖNETİM DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2016-2020) EYLÜL 2016 İÇİNDEKİLER I. GİRİŞ...

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2015 2019)

TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2015 2019) TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PLANLAMA VE STRATEJİK YÖNETİM DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2015 2019) TEMMUZ 2015 İÇİNDEKİLER I. GİRİŞ...

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 28. Hafta (11.7.216-17.7.216) 28. haftada (11 Temmuz - 17 Temmuz), * Haftalık üretim miktarının %3 (haftalık 1.333.65 MWh, saatlik ortalama 7.935 MWh) artması, * 11-17

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 27. Hafta (4.7.216-1.7.216) 27. haftada (4 Temmuz - 1 Temmuz), * Haftalık üretim miktarının %22 (1.242.741 MWh, saatlik ortalama 7.397 MWh) azalması, * İkili anlaşma

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 4.4.216-1.4.216 4-1 Nisan haftasında, * Haftalık üretim miktarı 88.79 MWh azalarak, %2 oranında değişime uğramıştır. * Haftalık ikili anlaşma mikarının bir önceki haftaya

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 29. Hafta (18.7.216-24.7.216) 29. haftada (18 Temmuz - 24 Temmuz), * Haftalık üretim miktarının %1'lik değişime uğraması, * Haftalık PTF ortalamasının 13,18 TL/MWh düşmesi,

Detaylı

2014 İKİNCİ ÇEYREK ELEKTRİK SEKTÖRÜ. Tüketim artışı aheste, kapasite fazlası sürüyor. Yael Taranto tarantoy@tskb.com.tr

2014 İKİNCİ ÇEYREK ELEKTRİK SEKTÖRÜ. Tüketim artışı aheste, kapasite fazlası sürüyor. Yael Taranto tarantoy@tskb.com.tr Tüketim artışı aheste, kapasite fazlası sürüyor Yılın ilk yarısında elektrik tüketimi 2013 yılının aynı dönemine kıyasla %3,6 artış gösterdi. Yıllık tüketim artış hızı ilk çeyrekte %3 olarak gerçekleşirken,

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 26. Hafta (27.6.216-3.7.216) 26. haftada (27 Haziran - 3 Temmuz), * Haftalık üretim miktarının %3 (194.116 MWh, saatlik ortalama 1.156 MWh) azalması, * İkili anlaşma

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Şubat 2015 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 37. Hafta (12.9.216-18.9.216) 37. haftada (12 Eylül - 18 Eylül), * Haftalık üretim miktarının % 25,78 ( 1.372.915 MWh, saatlik ortalama 8.172 MWh) azalması, * Haftalık

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 31. Hafta (1.8.216-7.8.216) 31. haftada (1 Ağustos - 7 Ağustos), * Haftalık üretim miktarının %2,1 artış göstermesi, * Haftalık PTF ortalamasının 1,36 TL/MWh artması,

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 23. Hafta (6.6.216-12.6.216) 23. haftada (6 Haziran-12 Haziran), * Haftalık üretim miktarının 58.97 MWh azalarak, %1.1 oranında değişime uğraması, * Rüzgar santrallerinin

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 43. Hafta (23.1.217-29.1.217) 43. haftada (23 Ekim - 29 Ekim), *Haftalık PTF ortalamasının,4 TL/MWh azalması, *Doğalgaz kaynaklı üretim miktarının 142.46 MWh (saatlik

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 8. Hafta (2.2.217-26.2.217) 8. haftada (2 Şubat - 26 Şubat), * Haftalık PTF ortalamasının 5,2 TL/MWh düşmesi, * Doğalgaz kaynaklı üretim miktarının 172.4 MWh (saatlik

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 22. Hafta (3.5.216-5.6.216) 22. haftada (3 Mayıs-5 Haziran), * Haftalık üretim miktarının 118.685 MWh artarak, %2.5 oranında değişime uğraması, * Doğalgaz kaynaklı üretimin

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-7

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-7 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/tr-tr/eigm-raporlari Temmuz 2016 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-7 Latife DEMİRTAŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı

Detaylı

2014 ÜÇÜNCÜ ÇEYREK ELEKTRİK SEKTÖRÜ. Tüketim Yavaş, Kapasite Hızlı Artıyor. Yael Taranto tarantoy@tskb.com.tr

2014 ÜÇÜNCÜ ÇEYREK ELEKTRİK SEKTÖRÜ. Tüketim Yavaş, Kapasite Hızlı Artıyor. Yael Taranto tarantoy@tskb.com.tr Tüketim Yavaş, Kapasite Hızlı Artıyor Yılın ilk dokuz ayında elektrik tüketimi 2013 yılının aynı dönemine kıyasla %4,6 artış gösterdi. Yıllık tüketim artış hızı ilk çeyrekte %3, ikinci çeyrekte %4,2 olarak

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 35. Hafta (29.8.216-4.9.216) 35. haftada (29 Ağustos - 4 Eylül), * Haftalık üretim miktarının % 3,4 (195.266 MWh, saatlik ortalama 1162 MWh) azalması, * Haftalık PTF

Detaylı

Elektrik Sektörü 2015 Üçüncü Çeyrek Değerlendirmesi. Yael Taranto TSKB Ekonomik Araştırmalar tarantoy@tskb.com.tr

Elektrik Sektörü 2015 Üçüncü Çeyrek Değerlendirmesi. Yael Taranto TSKB Ekonomik Araştırmalar tarantoy@tskb.com.tr Elektrik Sektörü 2015 Üçüncü Çeyrek Değerlendirmesi Yael Taranto TSKB Ekonomik Araştırmalar tarantoy@tskb.com.tr Ekim 2015 Tüketim Artışı Sanayi Üretiminin Gerisinde Kaldı 2015 in ilk dokuz ayında elektrik

Detaylı

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER 2014 İÇİNDEKİLER 1. Talebe İlişkin Baz Senaryolar 2. Doğal Gaz Şebekesi Arz İmkânlarına

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 51. Hafta (19.12.216-25.12.216) 51. haftada (19 Aralık - 25 Aralık), * Haftalık PTF ortalamasının 97,94 TL/MWh artması, * Haftalık satış yönünde eşleşen blok miktarının

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 52. Hafta (26.12.216-1.1.217) 52. haftada (26 Aralık - 1 Ocak), * Haftalık PTF ortalamasının 13,9 TL/MWh azalması, * Haftalık satış yönünde eşleşen blok miktarının %25

Detaylı

Yaz Puantı ve Talep Yönetimi

Yaz Puantı ve Talep Yönetimi Yaz Puantı ve Talep Yönetimi Genel elektrik talebi kış aylarında ısıtma ve aydınlatma, yaz aylarında ise soğutma (klima) ihtiyacına bağlı olarak bölgesel ve mevsimsel farklılıklar oluşturur. modus Enerji

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 17. Hafta (25.4.216-1.5.216) 17. haftada (25 Nisan-1 Mayıs), * Haftalık üretim miktarının 147.1 MWh artarak, %3 oranında değişime uğraması, * Haftalık üretimde Kömür

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 35. Hafta (28.8.217-3.9.217) 35. haftada (28 Ağustos- 3 Eylül), * Haftalık PTF ortalamasının 8,67 TL/MWh azalması, * Doğalgaz kaynaklı üretim miktarının 597.878 MWh

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mayıs 2014 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

İSTANBUL (ANADOLU YAKASI) KOCAELİ BURSA İLLERİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU

İSTANBUL (ANADOLU YAKASI) KOCAELİ BURSA İLLERİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU İSTANBUL (ANADOLU YAKASI) KOCAELİ BURSA İLLERİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU Türkiye elektrik sistemi enterkonnekte bir sistemdir. Bölgelerin veya illerin coğrafi sınırları ile elektrik sistemi işletme

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 4. Hafta (23.1.217-29.1.217) 4. haftada (23 Ocak - 29 Ocak), * Haftalık PTF ortalamasının 36,79 TL/MWh artması, * Doğalgaz kaynaklı üretim miktarının 364.83 MWh (saatlik

Detaylı

49. haftada (05 Aralık - 11 Aralık), * Haftalık toplam fark tutarının olması,

49. haftada (05 Aralık - 11 Aralık), * Haftalık toplam fark tutarının olması, Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 49. Hafta (5.12.216-11.12.216) 49. haftada (5 Aralık - 11 Aralık), * Haftalık PTF ortalamasının 15,2 TL/MWh artması, * Haftalık fiyattan bağımsız satış miktarının %16

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 25. Hafta (2.6.216-26.6.216) 25. haftada (2 Haziran - 26 Haziran), * Haftalık üretim miktarının %12,3 (632.981 MWh, saatlik ortalama 3.767 MWh) artması, * 23 Haziran

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 9. Hafta (27.2.217-5.3.217) 9. haftada (27 Şubat - 5 Mart), * Haftalık PTF ortalamasının 7,16 TL/MWh düşmesi, * Doğalgaz kaynaklı üretim miktarının 123.919 MWh (saatlik

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 41. Hafta (1.1.216-16.1.216) 41. haftada (1 Ekim - 16 Ekim), * Haftalık PTF ortalamasının 18,6 TL/MWh azalması, * Haftalık fiyattan bağımsız satış miktarının %12 (13.433

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 33. Hafta (14.8.217-2.8.217) 33. haftada (14 Ağustos- 2 Ağustos), * Haftalık PTF ortalamasının 13,51 TL/MWh azalması, * Hidrolik kaynaklı üretim miktarının 26.724 MWh

Detaylı

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI. OLGUN SAKARYA / SBF-ANKARA EMO Enerji Birim Koordinatörü 1

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI. OLGUN SAKARYA / SBF-ANKARA EMO Enerji Birim Koordinatörü 1 1954 TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI OLGUN SAKARYA 12.05.2016 / SBF-ANKARA EMO Enerji Birim Koordinatörü 1 Türkiye de elektrik üretimi ilk defa 1902 yılında Tarsus'ta bir su değirmeni miline bağlanan

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 21. Hafta (23.5.216-29.5.216) 21. haftada (23 Mayıs-29 Mayıs), * Gün İçi Piyasası hacmindeki %24'lük artış, * Gün Öncesi Piyasası hacminin 41.873 MWh artması, * DGP

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 19. Hafta (9.5.216-15.5.216) 19. haftada (9 Mayıs-15 Mayıs), * Haftalık PTF ortalamasının 19,5 TL/MWh düşmesi, * Doğalgaz-LNG kaynaklı santrallerin üretimindeki 164.397

Detaylı

43. haftada (24 Ekim - 30 Ekim),

43. haftada (24 Ekim - 30 Ekim), Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 43. Hafta (24.1.216-3.1.216) 43. haftada (24 Ekim - 3 Ekim), * Haftalık PTF ortalamasının 13,4 TL/MWh azalması, * Haftalık fiyattan bağımsız satış miktarının %15 (151.718

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 23. Hafta (5.6.217-11.6.217) 23. haftada (5 Haziran - 11 Haziran), * Haftalık PTF ortalamasının 2,65 TL/MWh azalması, * Doğalgaz kaynaklı üretim miktarının 136.423 MWh

Detaylı

TÜRKİYE 2013 YILLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU

TÜRKİYE 2013 YILLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU TÜRKİYE 213 YILLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler Özet... 1. DENGE... 2 1. ELEKTRİK... 4 2. DOĞAL GAZ... 9 3. LİNYİT VE TAŞ KÖMÜRÜ... 1 4.

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 18. Hafta (2.5.216-8.5.216) 18. haftada (2 Mayıs - 8 Mayıs), * Haftalık üretim miktarının 76.412 MWh azalarak %1,53 oranında değişime uğraması, * YEKDEM'de yer alan

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2005 2014)

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2005 2014) TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2005 2014) AĞUSTOS 2005 1 İÇİNDEKİLER I GİRİŞ...3 II TALEP GELİŞİMİ...4

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mart 2015 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 11. Hafta (13.3.217-19.3.217) 11. haftada (13 Mart - 19 Mart), * Haftalık PTF ortalamasının 2,11 TL/MWh artması, * Doğalgaz kaynaklı üretim miktarının 227.42 MWh (saatlik

Detaylı

Elektrikte bir yıllık 'denge' zararı; 800 milyon YTL

Elektrikte bir yıllık 'denge' zararı; 800 milyon YTL Elektrikte bir yıllık 'denge' zararı; 800 milyon YTL Büyük özelleştirme ihalelerine hazırlanan enerji sektöründe devlet kurumlarının DUY (Dengeleme Uzlaştırma Yönetmeliği) nedeniyle zararı 800 milyon YTL

Detaylı

* Haftalık fiyattan bağımsız satış miktarının %21 ( MWh, saatlik ortalama MWh) artması,

* Haftalık fiyattan bağımsız satış miktarının %21 ( MWh, saatlik ortalama MWh) artması, Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 48. Hafta (28.11.216-4.12.216) 48. haftada (28 Kasım - 4 Aralık), * Haftalık fiyattan bağımsız satış miktarının %21 (2.876 MWh, saatlik ortalama 1.196 MWh) artması,

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-1

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-1 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Ocak 2015 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-1 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı. Fatih Yazıtaş 05.11.2015

TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı. Fatih Yazıtaş 05.11.2015 TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı Fatih Yazıtaş 05.11.2015 Gündem Elektrik Piyasası & EPİAŞ Gün Öncesi Piyasası ve Tahminleme (RES ler) Gün İçi Piyasası YEKDEM 2 Enerji Piyasaları

Detaylı

2ME ENDÜSTRİYEL TESİSLER MADENCİLİK LTD.ŞTİ EMİN BİLEN (TEMMUZ 2017-İSTANBUL)

2ME ENDÜSTRİYEL TESİSLER MADENCİLİK LTD.ŞTİ EMİN BİLEN (TEMMUZ 2017-İSTANBUL) TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ GÖRÜNÜMÜ, TARİFE YAPISI VE ALTERNATİF ELEKTRİK ENERJİSİ TEMİN İMKANLARI 2ME ENDÜSTRİYEL TESİSLER MADENCİLİK LTD.ŞTİ EMİN BİLEN (TEMMUZ 2017-İSTANBUL) 2016 YILI ELEKTRİK ENERJİSİ

Detaylı

42. haftada (17 Ekim - 23 Ekim), * Haftalık PTF ortalamasının değişmemesi,

42. haftada (17 Ekim - 23 Ekim), * Haftalık PTF ortalamasının değişmemesi, Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 42. Hafta (17.1.216-23.1.216) 42. haftada (17 Ekim - 23 Ekim), * Haftalık PTF ortalamasının değişmemesi, * Haftalık fiyattan bağımsız satış miktarının %5 (53.329MWh,

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM)

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) 8. İLETİM TESİS VE İŞLETME GRUP MÜDÜRLÜĞÜ (İŞLETME VE BAKIM MÜDÜRLÜĞÜ) HAZIRLAYAN TEMMUZ 2008 Ankara 1 Gönderen: Recep BAKIR recepbakir38@mynet.com ENTERKONNEKTE

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASI (Piyasa Yapısı ve Yatırım Fırsatları)

TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASI (Piyasa Yapısı ve Yatırım Fırsatları) TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASI (Piyasa Yapısı ve Yatırım Fırsatları) Elektrik Piyasası Dairesi Başkanı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu 3 üncü Türkiye Altyapı Finansmanı Konferansı 23 Ekim 2008 - İstanbul Rakamlarla

Detaylı

Yenilenebilir Enerjiye Dayalı Elektrik Enerjisinin Sertifikasyonu

Yenilenebilir Enerjiye Dayalı Elektrik Enerjisinin Sertifikasyonu Yenilenebilir Enerjiye Dayalı Elektrik Enerjisinin Sertifikasyonu Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı fyazitas@yegm.gov.tr Türkiye Rüzgar Enerjisi

Detaylı

4628 SAYILI ELEKTRİK PİYASASI KANUNU UYGULAMASI SONUÇLARI

4628 SAYILI ELEKTRİK PİYASASI KANUNU UYGULAMASI SONUÇLARI 4628 SAYILI ELEKTRİK PİYASASI KANUNU 4628 SAYILI ELEKTRİK PİYASASI KANUNU UYGULAMASI SONUÇLARI UYGULAMASI SONUÇLARI Muzaffer Başaran BAŞARAN EÜAŞ Emekli Gen. Genel Md. Müdür Yrd Yrd ODTÜ Mezunlar Derneği

Detaylı

ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI

ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI 1 ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI İ. Kürşat BÜLBÜL 1 ÖZET Bu çalışmada; rüzgâr santrallerinin güç sistemlerine entegrasyonu, iletim sistemi operatörünün bakış açısından

Detaylı

Dünya Birincil Enerji Tüketimi Kaynaklar Bazında (%), 2015

Dünya Birincil Enerji Tüketimi Kaynaklar Bazında (%), 2015 Dünya Birincil Enerji Tüketimi Kaynaklar Bazında (%), 2015 Nükleer %4,4 Hidroelektrik 6,8 % Yenilenebilir %2,8 Petrol %32,9 Dünya Birincil Enerji Tüketimi: 13.147 Milyon TEP Kömür %29,2 Doğal Gaz %23,9

Detaylı

TÜRKĠYE ELEKTRĠK ĠLETĠM A.ġ. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAĠRESĠ BAġKANLIĞI TÜRKĠYE ELEKTRĠK ENERJĠSĠ 10 YILLIK ÜRETĠM KAPASĠTE PROJEKSĠYONU (2010 2019)

TÜRKĠYE ELEKTRĠK ĠLETĠM A.ġ. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAĠRESĠ BAġKANLIĞI TÜRKĠYE ELEKTRĠK ENERJĠSĠ 10 YILLIK ÜRETĠM KAPASĠTE PROJEKSĠYONU (2010 2019) TÜRKĠYE ELEKTRĠK ĠLETĠM A.ġ. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAĠRESĠ BAġKANLIĞI TÜRKĠYE ELEKTRĠK ENERJĠSĠ 10 YILLIK ÜRETĠM KAPASĠTE PROJEKSĠYONU (2010 2019) EKĠM 2010 ĠÇĠNDEKĠLER I GĠRĠġ... 2 II TALEP GELĠġĠMĠ...

Detaylı

Türkiye Elektrik Sektörü Serbestleşen bir piyasa için gelecek senaryoları. Mayıs 2012 Uygar Yörük Ortak I Danışmanlık I Enerji ve Doğal Kaynaklar

Türkiye Elektrik Sektörü Serbestleşen bir piyasa için gelecek senaryoları. Mayıs 2012 Uygar Yörük Ortak I Danışmanlık I Enerji ve Doğal Kaynaklar Türkiye Elektrik Sektörü Serbestleşen bir piyasa için gelecek senaryoları Mayıs 2012 Uygar Yörük Ortak I Danışmanlık I Enerji ve Doğal Kaynaklar Türkiye Elektrik Piyasası Reform Süreci Yan Hizmetlerin

Detaylı

BAŞKA YERDE SINIFLANDIRILMAMIŞ ELEKTRİKLİ MAKİNE VE CİHAZLARIN İMALATI Hazırlayan Birgül OĞUZOĞLU Kıdemli Uzman 540 1. SEKTÖRÜN TANIMI Başka yerde sınıflandırılmamış elektrikli makine ve cihazların imalatı

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış

Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış Yrd. Doç. Dr. Vedat GÜN Enerji Piyasası İzleme ve Arz Güvenliği Daire Başkanı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 28-29-30 Haziran 2007, EMO-İÇEF,

Detaylı

RES İLETİM SİSTEMİ BAĞLANTILARI VE MEVZUAT SÜREÇLERİ

RES İLETİM SİSTEMİ BAĞLANTILARI VE MEVZUAT SÜREÇLERİ RES İLETİM SİSTEMİ BAĞLANTILARI VE MEVZUAT SÜREÇLERİ Ercüment ÖZDEMİRCİ Ar-Ge Müdürü APK Dairesi Başkanlığı 2013 TÜREK İstanbul, 6-7 Kasım 2013 1 İSPANYA RES KURULU GÜCÜ İspanya kurulu gücü 95.043 MW tır.

Detaylı

KOK KÖMÜRÜ, RAFİNE EDİLMİŞ PETROL ÜRÜNLERİ VE NÜKLEER YAKIT İMALATI Hazırlayan Seher OZAN DÜNDAR Kıdemli Uzman 302 1. SEKTÖRÜN TANIMI Kok kömürü, rafine edilmiş petrol ürünleri ve nükleer yakıt imalatı

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ RÜZGÂR SANTRALİ BAĞLANTILARI

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ RÜZGÂR SANTRALİ BAĞLANTILARI TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ RÜZGÂR SANTRALİ BAĞLANTILARI Ercüment ÖZDEMİRCİ APK Daire Başkanlığı TEİAŞ Türkiye Rüzgar Enerjisi Kongresi 7-8 Kasım İstanbul ANA FAALİYET KONULARI Türkiye İletim Sistemi

Detaylı

Türkiye Elektrik Talebinin Profiller Üzerinden Analizi

Türkiye Elektrik Talebinin Profiller Üzerinden Analizi Türkiye Elektrik Talebinin Profiller Üzerinden Analizi 2011 yılı Temmuz ayında, tarife grupları arasındaki çapraz sübvansiyonun ne kadar olduğu konusunda çalışmalara bakarken, acaba bunun modelleme yoluyla

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR --

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR -- YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Prof. Dr. Zafer DEMİR -- zaferdemir@anadolu.edu.tr Konu Başlıkları 2 Yenilenebilir Enerji Türkiye de Politikası Türkiye de Yenilenebilir Enerji Teşvikleri

Detaylı

EİGM HAFTALIK PİYASA GÖZLEM RAPORU

EİGM HAFTALIK PİYASA GÖZLEM RAPORU YIL: 215 HAFTA: 39 SAYI: 117 3 Haftalık PTF - SMF Grafiği PTF SMF 25 2 15 1 5 21 Eylül Pazartesi 22 Eylül Salı 23 Eylül Çarşamba 24 Eylül Perşembe 25 Eylül Cuma 26 Eylül Cumartesi 27 Eylül Pazar Bu raporda

Detaylı

TÜRKĠYE ELEKTRĠK ĠLETĠM A.ġ. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAĠRESĠ BAġKANLIĞI TÜRKĠYE ELEKTRĠK ENERJĠSĠ 10 YILLIK ÜRETĠM KAPASĠTE PROJEKSĠYONU (2011 2020)

TÜRKĠYE ELEKTRĠK ĠLETĠM A.ġ. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAĠRESĠ BAġKANLIĞI TÜRKĠYE ELEKTRĠK ENERJĠSĠ 10 YILLIK ÜRETĠM KAPASĠTE PROJEKSĠYONU (2011 2020) TÜRKĠYE ELEKTRĠK ĠLETĠM A.ġ. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAĠRESĠ BAġKANLIĞI TÜRKĠYE ELEKTRĠK ENERJĠSĠ 10 YILLIK ÜRETĠM KAPASĠTE PROJEKSĠYONU (2011 2020) KASIM 2011 ĠÇĠNDEKĠLER I GĠRĠġ... 2 II TALEP GELĠġĠMĠ...

Detaylı

MAKİNE VE TEÇHİZATI HARİÇ; METAL EŞYA SANAYİİ Hazırlayan Mustafa TOSUN Kıdemli Uzman 450 1. SEKTÖRÜN TANIMI Makine ve teçhizatı hariç; metal eşya sanayii, ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii

Detaylı

ÖZET AĞAOĞLU ENERJİ GRUBU TÜRKİYE ENERJİ SEKTÖRÜ YENİLENEBİLİR ENERJİ RÜZGAR ENERJİSİ STATÜ FIRSATLAR ZORLUKLAR/PROBLEMLER TAVSİYELER

ÖZET AĞAOĞLU ENERJİ GRUBU TÜRKİYE ENERJİ SEKTÖRÜ YENİLENEBİLİR ENERJİ RÜZGAR ENERJİSİ STATÜ FIRSATLAR ZORLUKLAR/PROBLEMLER TAVSİYELER 1 ÖZET AĞAOĞLU ENERJİ GRUBU TÜRKİYE ENERJİ SEKTÖRÜ YENİLENEBİLİR ENERJİ RÜZGAR ENERJİSİ STATÜ FIRSATLAR ZORLUKLAR/PROBLEMLER TAVSİYELER 2 PORTFÖY ÖZETİ Kapasite Dağılımı Üretim Dağılımı Rüzgar 65,3% Rüzgar

Detaylı

İTALYA İSPANYA PORTEKİZ YUNANİSTAN TÜRKİYE

İTALYA İSPANYA PORTEKİZ YUNANİSTAN TÜRKİYE Jeotermal Enerji ülkemiz için önemli bir yenilenebilir kaynaktır. Türkiye jeotermal enerji potansiyeli açısından dünyanın yedinci ülkesidir. Muhtemel jeotermal enerji potansiyelinin kullanımının getirebileceği

Detaylı

TEİAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK K İLETİM M AŞ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. İlhami ÖZŞAHİN GENEL MÜDÜR

TEİAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK K İLETİM M AŞ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. İlhami ÖZŞAHİN GENEL MÜDÜR TEİAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK K İLETİM M AŞ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İlhami ÖZŞAHİN GENEL MÜDÜR 1 TEİAŞ ANA FAALİYETLERİ Türkiye İletim Sistemini işletmek Türkiye İletim Sistemi işletme ve bakımını yapmak Türkiye İletim

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

SOMA DAN SONRA: TÜRKİYE DE ENERJİ KAYNAKLARI, ÜRETİM VE TÜKETİMİ, ALTERNATİF ENERJİLER, ENERJİ POLİTİKALARI 18 HAZİRAN 2014

SOMA DAN SONRA: TÜRKİYE DE ENERJİ KAYNAKLARI, ÜRETİM VE TÜKETİMİ, ALTERNATİF ENERJİLER, ENERJİ POLİTİKALARI 18 HAZİRAN 2014 SOMA DAN SONRA: TÜRKİYE DE ENERJİ KAYNAKLARI, ÜRETİM VE TÜKETİMİ, ALTERNATİF ENERJİLER, ENERJİ POLİTİKALARI 18 HAZİRAN 2014 İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1 TÜRKİYE DE HİDROELEKTRİK ENERJİ Prof. Dr. Bihrat

Detaylı

Türkiye Rüzgar Enerjisi Sektör Toplantısı ( TÜRES 2017/1 )

Türkiye Rüzgar Enerjisi Sektör Toplantısı ( TÜRES 2017/1 ) Türkiye Rüzgar Enerjisi Sektör Toplantısı ( TÜRES 2017/1 ) TÜRKİYE KURULU GÜCÜ 2017 MART SONU TÜRKİYE KURULU GÜCÜNÜN BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARINA GÖRE DAĞILIMI (TOPLAM 79.178,3 MW) KATI+SIVI; 667,1; 0,85%

Detaylı

Türkiye nin Elektrik Enerjisi Üretimi Kaynaklı Sera Gazı Emisyonunda Beklenen Değişimler ve Karbon Vergisi Uygulaması. Mustafa ÖZCAN, Semra ÖZTÜRK

Türkiye nin Elektrik Enerjisi Üretimi Kaynaklı Sera Gazı Emisyonunda Beklenen Değişimler ve Karbon Vergisi Uygulaması. Mustafa ÖZCAN, Semra ÖZTÜRK Türkiye nin Elektrik Enerjisi Üretimi Kaynaklı Sera Gazı Emisyonunda Beklenen Değişimler ve Karbon Vergisi Uygulaması Mustafa ÖZCAN, Semra ÖZTÜRK Çalışmanın amacı Türkiye nin 2013-2017 dönemi elektrik

Detaylı

Rüzgar Enerji Santralleri Yatırım Deneyimleri. Kenan HAYFAVİ Genel Müdür Yardımcısı

Rüzgar Enerji Santralleri Yatırım Deneyimleri. Kenan HAYFAVİ Genel Müdür Yardımcısı Rüzgar Enerji Santralleri Yatırım Deneyimleri Kenan HAYFAVİ Genel Müdür Yardımcısı TÜREK Kasım 2014 1 İçerik Türkiye de Rüzgar Enerjisi Lisanslama Teşvikler - Finansman Sonuç 2 Türkiye de Enerji Talebi

Detaylı

EİGM HAFTALIK PİYASA GÖZLEM RAPORU

EİGM HAFTALIK PİYASA GÖZLEM RAPORU EİGM HAFTALIK PİYASA GÖZLEM RAPORU YIL: 217 HAFTA: 42 SAYI: 223 25 lık PTF-SMF Grafiği 2 15 1 5 16 Ekim Pazartesi 17 Ekim Salı 18 Ekim Çarşamba 19 Ekim Perşembe 2 Ekim Cuma 21 Ekim Cumartesi 22 Ekim Pazar

Detaylı

AYEN ENERJİ A.Ş. 01 OCAK 2015 31 MART 2015 DÖNEMİ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU ÇAMLICA HES YAMULA HES

AYEN ENERJİ A.Ş. 01 OCAK 2015 31 MART 2015 DÖNEMİ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU ÇAMLICA HES YAMULA HES AYEN ENERJİ A.Ş. 01 OCAK 2015 31 MART 2015 DÖNEMİ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU ÇAMLICA HES YAMULA HES 1 HAZIRLAMA ESASLARI Yıllık Faaliyet Raporu, Sermaye Piyasası Kurulu nun Seri II-14.1 sayılı Sermaye

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2012 2013 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2012 2013 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER 2012 2013 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER 2012 İÇİNDEKİLER 1. Talebe İlişkin Baz Senaryolar 2. Doğal Gaz Şebekesi Arz İmkânlarına Dair Varsayımlar 3. Elektrik

Detaylı

ELEKTRİK PİYASASI KAPASİTE MEKANİZMASI YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ELEKTRİK PİYASASI KAPASİTE MEKANİZMASI YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ELEKTRİK PİYASASI KAPASİTE MEKANİZMASI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, elektrik piyasasında arz güvenliğinin temini için gerekli yedek

Detaylı

ENERJİMİZİ ve GELECEĞİMİZİ RUSYA YA TESLİM EDİYORUZ

ENERJİMİZİ ve GELECEĞİMİZİ RUSYA YA TESLİM EDİYORUZ ENERJİMİZİ ve GELECEĞİMİZİ RUSYA YA TESLİM EDİYORUZ Arif Künar-Elektrik Elektronik Mühendisi Türkiye ile Rusya arasında Akkuyu Sahası na VVER-1200 Model Rus nükleer santral üniteleri kurulması konusunda

Detaylı

TÜRKĐYE ELEKTRĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐNDE RÜZGAR SANTRALI BAĞLANTILARI

TÜRKĐYE ELEKTRĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐNDE RÜZGAR SANTRALI BAĞLANTILARI TÜRKĐYE ELEKTRĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐNDE RÜZGAR SANTRALI BAĞLANTILARI Mevlüt AKDENĐZ, Elif BĐNTAŞ, Mustafa ĐZGEÇ, Gül OKAN, Ercüment ÖZDEMĐRCĐ Türkiye Elektrik Đletim A.Ş (TEĐAŞ) ÖZET Ülkemizde son dönemde Rüzgar

Detaylı

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları Hidroelektrik Enerji Enerji Kaynakları Türkiye de kişi başına yıllık elektrik tüketimi 3.060 kwh düzeylerinde olup, bu miktar kalkınmış ve kalkınmakta olan ülkeler ortalamasının çok altındadır. Ülkemizin

Detaylı

SÜREYYA YÜCEL ÖZDEN GAMA HOLDİNG A.Ş. Yön. Krl. Başdanışmanı DEİK Enerji İş Konseyi Başkanı

SÜREYYA YÜCEL ÖZDEN GAMA HOLDİNG A.Ş. Yön. Krl. Başdanışmanı DEİK Enerji İş Konseyi Başkanı SÜREYYA YÜCEL ÖZDEN GAMA HOLDİNG A.Ş. Yön. Krl. Başdanışmanı DEİK Enerji İş Konseyi Başkanı ENERJİ KAYNAKLARI HAM PETROL DOĞAL GAZ KÖMÜR URANYUM Birincil Kaynaklar SU RÜZGAR GÜNEŞ JEOTERMAL Yenilenebilir

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

7. Orta Vadeli Öngörüler

7. Orta Vadeli Öngörüler 7. Orta Vadeli Öngörüler Bu bölümde tahminlere temel oluşturan varsayımlar özetlenmekte, bu çerçevede üretilen orta vadeli enflasyon ve çıktı açığı tahminleri ile para politikası görünümü önümüzdeki üç

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı