HIV ENFEKSIYONU VE AIDS: EPIDEMIYOLOJI VE KORUNMA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HIV ENFEKSIYONU VE AIDS: EPIDEMIYOLOJI VE KORUNMA"

Transkript

1 Derleme HIV ENFEKSIYONU VE AIDS: EPIDEMIYOLOJI VE KORUNMA Dr. Mustafa Alpaslan BABAYIGIT, Doç. Dr. Bilal BAKIR GATA Halk Sagligi ABD/Ankara Özet HIV ilk kez Amerika Birlesik Devletleri (ABD) nde 1981 yilinda kesfedilmis ve Dünya Saglik Örgütü (DSÖ) 1 Aralik gününü Dünya AIDS Günü olarak belirlemistir. Türkiye de ise ilk HIV tasiyicisi bildirimi 1985 yilinda yapilmistir. HIV/AIDS, ilk kesfedildigi 1981 yilindan beri 20 milyonun üzerinde kisinin, ölümüne yol açmistir ve hergün 16,000 kisi yeni olarak enfekte olmaktadir. HIV ile enfekte kisi sayisi 2004 yili sonu itibariyle yaklasik 39,4 milyondur ve 2004 yilinda yeni vaka sayisi 4,9 milyon kisidir. Sahra-alti Afrika, dünyadaki tüm HIV tasiyicilarinin %70 ini teskil ederek, en kötü orana sahiptir. Sadece Afrika da hergün 10,000 kisi yeni enfekte olmaktadir. Bu yilin ana temasi, kadinlar arasinda HIV/AIDS in önemli derecede artisina dikkat çekerek; Kadinlar, Kizlar, HIV ve AIDS tir. Kadinlar, 17 milyon kisiyle tüm dünyadaki HIV tasiyicilarinin yarisini olusturmaktadir. Anahtar Kelimeler: HIV/AIDS, epidemiyoloji, korunma Sorumlu Yazar (Corresponding Author) Mustafa Alpaslan BABAYIGIT, GATA Halk Sagligi ABD/Ankara Tel: Abstract HIV Infection and AIDS: Epidemiology and Prevention Human Immune-deficiency Virus (HIV) was first discovered in 1981 in the United States of America and the day of December 1, was announced as World AIDS Day by WHO (World Health Organization). In Turkey, the first announcement of the people living with HIV was made in HIV/AIDS has killed more than 20 millions people and more than 16,000 people become newly infected each day since the first cases were diagnosed in It is estimated that 39.4 million people would have been infected with HIV at the end of 2004, with 4.9 million new cases that year. Sub- Saharan Africa is the worst-hit region, with 70 percent of all people living with HIV. In Africa alone, 10,000 people become infected each day. This year s main theme is Women, Girls, HIV and AIDS, which reflects a focus on how the effects of HIV/AIDS have significantly increased among women. Women now make up half of all people living with HIV worldwide with the number of 17,6 million. Key words: HIV/AIDS, epidemiology, prevention 280

2 GIRIS HIV Enfeksiyonu; konak hücre DNA sina yerlesen retroviruslarin neden oldugu asemptomatik tasiyicilik durumundan agir düskünlük ve ölümcül hastaliklara kadar degisen genis bir klinik tablo ile sonlanabilen bir enfeksiyondur. Bu enfeksiyona bagli olarak meydana gelen sekonder bir bagisiklik eksikligi sendromu olan AIDS (Acquired Immun Deficiency Syndrome) ise firsatçi enfeksiyonlar, malignite, nörolojik islev bozuklugu gibi durumlarla kendini belli eder (1). HIV ile ilk defa enfekte olan pek çok kiside herhangi bir belirti meydana gelmemektedir. Bazilarinda ise ates, basagrisi, yorgunluk gibi grip benzeri belirtiler görülmekte ve birkaç hafta veya ay içerisinde belirtiler kaybolmaktadir. Bu süre boyunca HIV genital sivida fazla miktarda bulunmaktadir. Kisiler bu dönemde oldukça bulastiricidirlar (2). Yetiskinlerde HIV vücuda ilk alindiktan 10 yil sonrasina kadar, HIV ile enfekte dogan bebeklerde ise 2 yila kadar genelde inatçi ve siddetli belirtiler, görülmemektedir. Bu döneme asemptomatik enfeksiyon dönemi TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2004: 3 (11) denilmektedir. Bu dönemde virus çogalarak bagisiklik sistemi hücrelerini enfekte edip öldürmektedir. En belirgin olarak immün sistemin kilit oyuncusu olan CD4 pozitif T hücreler etkilenmektedir. Bu etkilenimin devam ettigi süre arttikça bagisiklik sisteminin hücreleri de yikilarak; güçsüzlük, kilo kaybi, sik terleme ve ates, sik ve inatçi oral, vajinal mantar enfeksiyonlari, inatçi deri lezyonlari, kadinlarda tedaviye cevap vermeyen pelvik enflamatuar hastalik ve kisa süreli hafiza kaybi gibi daha belirgin belirtiler görülmektedir. Bazi kisilerde anogenital bölge veya agizda siddetli Herpes enfeksiyonlari sik olarak görülmektedir. Çocuklarda ise enfeksiyon kendisini büyüme geriligi ve sik sik hastalanma periyodlariyla göstermektedir (3). HIV ile enfekte kisilerde CD4 pozitif T hücre sayisi genellikle 200 hücre/µl nin altina düsmüstür. (normal kisilerde >1000hücre/µL) (4). Durum böyle olunca savunmasiz kalan vücutta firsatçi enfeksiyonlar (bakteri, virus, mantar, parazit vb. kaynakli) meydana gelmektedir. Bunun sonucu olarak su belirtiler görülmektedir: 281

3 Fiziksel ve zihinsel aktiviteleri etkileyen, sebebi açiklanamayan asiri bir yorgunluk, Zayiflama veya diyet gibi herhangi bir aktivite söz konusu olmadan iki aydan kisa bir sürede 7-10 kg. kilo kaybi, Birkaç haftanin sonunda atesin açiklanamayacak bir sekilde 39 C nin üstüne çikmasi, Uyku sirasinda kisinin üstünü sirilsiklam edecek derecede terleme, Sebebi bilinmeyen bir sekilde vücuttaki salgi bezlerinin sismesi (özellikle bogazda, boyunda ve koltuk altinda bulunan lenf bezlerinin siserek en genis halini almasi), Dilin üzerinde ve agiz içinde beyaz noktalar yada lekelerin olusmasi, Israrla devam eden ishal, Herhangi bir solunum yolu enfeksiyonuyla meydana gelen ve çok uzun süren kuru öksürük, Özellikle öksürükle birlikte olusan nefes darligi, Deri üstünde veya altinda olusan kat kat, leke ve sisliklerin meydana gelmesi (5). DÜNYADA VE TÜRKIYE DE AIDS EPIDEMIYOLOJISI Dünyanin her yerinde HIV tasiyicilarinin sayisi artis göstermektedir. Iki yil öncesine göre kiyaslandiginda, özellikle Dogu - Orta Asya da ve Dogu Avrupa daki artislar dikkat çekmektedir. Dogu Asya daki HIV tasiyicilarinin sayisi yillari arasinda %50 artmistir. Bu artista genisleyen HIV epidemisine Çin in katkisinin büyük oldugu görülmektedir. Dogu Avrupa ve Orta Asya da ise %40 lik bir artis oldugu görülmüstür. Bu artisin sebebi ise Ukrayna daki epideminin yeniden ortaya çikmasi ve Rusya daki HIV tasiyicilarinin artisidir. Tablo 1. Dünyada HIV/AIDS in durumu Yetiskinler Kadinlar Çocuklar (<15 yas) HIV Tasiyicisi Insan Sayisi 37,2 milyon (2004 yili (33,8 itibariyle) 41,7) HIV Ile Yeni Enfekte Insan Sayisi (2004 Yilinda) 2004 Yilinda AIDS Nedenli Ölümler 4.3 milyon ( ) 2.6 milyon ( ) 17.6 milyon ( ) Kaynak: AIDS epidemi günceli: Aralik 2004, UNAIDS, DSÖ. 2.2 milyon ( ) ( ) ( ) TOPLAM 39.4 milyon ( ) 4.9 milyon ( ) 3.1 milyon ( ) 282

4 HIV epidemisi açisindan dünyada durumu en kötü olan bölge ise Sahra Alti Afrika dir. HIV tasiyici sayisi 2002 yilinda 24.4 milyon iken 2004 yili sonu itibariyle 25.4 milyona ulasmistir. Bütün HIV tasiyicilarinin %64 ü, HIV tasiyicisi kadinlarin %76 si (13,3 milyon) bu bölgededir. Bu bölgedeki HIV prevalansi %7.4 tür. Toplam prevalans, 2004 yili için %1.1 dir (Sekil 1). Karayip bölgesi ndeki HIV TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2004: 3 (11) enfeksiyon prevalansi %2.3 ile dünyada 2. siradadir ve HIV enfeksiyonu bu bölgede yas arasi ölüm sebepleri arasinda basta gelmektedir (6). Bütün bu verilere bakip da bu sorunun sadece bu bölgeleri ilgilendirdigi düsünülmemelidir. HIV enfeksiyonunun bu yüksek prevalansi, enfeksiyonun dünya genelinde büyük bir sorun olarak varligini korudugunu göstermektedir (Sekil 1) (7) Yüzde (%) a b c d e f g h Sekil 1. Dünya genelinde HIV/AIDS Tasiyici Prevalansi, yillari karsilastirmasi Kaynak: UNAIDS Global AIDS Epidemisi Raporu, Aralik, 2004 a. Kuzey Amerika, Bati ve Orta Avrupa b. Latin Amerika c. Avustralya d. Dogu Avrupa, Orta Asya e. Asya f. Arta Dogu, Kuzey Afrika g. Karayipler h. Sahra-alti Afrika 283

5 Dünyadaki HIV tasiyicilarinin yaklasik yarisini (17.6 milyon) kadinlar olusturmaktadir. DSÖ de bu kapsamda 2004 ve 2005 yili çalismalarini kadinlar ve kiz çocuklara yönelik olarak yogunlastirmistir ve 1 Aralik Dünya AIDS Günü için 2004 yilinda Kadinlar ve HIV; bizi duyuyormusunuz? slogani ile hareket edip bu çerçevede aktivitelerini gerçeklestirmeyi hedeflemektedir. Burada asil önemli olan nokta; son yillarda kadin ve erkek oraninin esitlenmis olmasi ve dolayisi ile kadinlarin enfekte olma oranlari arttikça HIV enfekte dogan bebek sayisinin da artmasidir (7). Ayrica adölesan ve genç eriskinlerde de HIV tasiyiciliginin artis göstermesi de bu konuya gösterilen ilgiyi artirmistir. Amerikan Hastaliklari Önleme ve Kontrol Merkezi nin (CDC) raporuna göre, ABD nde 2002 Aralik ayinda yas arasi 41,287 AIDS vakasi oldugu rapor edilmistir (8). Ülkemizde HIV/AIDS Epidemiyolojisi Türkiye de ilk AIDS vakasi 1985 yilinda görülmüstür. Ayni yil bir de tasiyici tespit edilmis, sonraki her yil tasiyici ve AIDS vakalarinin sayisi giderek artmistir. Saglik Bakanligi Aralik 2003 verilerine göre ülkemizde 1712 HIV/AIDS vaka/tasiyicisi bulunmaktadir (9). Bütün dünyada oldugu gibi ülkemizde de AIDS vaka/ tasiyiciliginin en sik görülen yas grubu yas arasidir (%72,7). Dikkati çeken baska bir durum ise 5-19 yas arasi 60 vaka ve tasiyici bulunmasidir (%3,5). Cinsiyete göre dagilim erkeklerde % 68.6, kadinlarda % 31,4 tür (Tablo 2)(9). Türkiye de AIDS vaka ve tasiyicilari sürekli yasadiklari yere göre incelendiginde, ilk sirada 508 kisi ile (%29,6) Istanbul, ikici sirada 154 kisi ile (%9) Izmir, üçüncü sirada 90 kisi ile (%5,2) Ankara yer almaktadir (9). AIDS Savasim Dernegi nin kaynaklarina göre ise; Haziran 2004 yili itibariyle Türkiye de toplam vaka/tasiyici sayisi 1802 ye ulasmistir ve virüse yakalananlar arasinda ilk sirayi ev kadinlari almaktadir (5). HIV Enfeksiyonu ve AIDS Bulas Yollari HIV enfeksiyonu sadece eriskinleri degil, bebek, çocuk, genç, yasli demeden herkesi tehdit edebilen, henüz tam kürün saglanabilecegi tedavi ve asisinin bulunamadigi bir hastaliktir. Kullanim semalari karisik, yan etkileri fazla ve ekonomik olarak büyük yük getiren tedavi protokollerine ragmen, 284

6 Tablo 2. AIDS Vaka/Tasiyicilarinin Yas ve Cinsiyete Göre Dagilimi, Türkiye, 1 Ekim Aralik 2003 (10) Yas Gruplari Erkek Kadin Toplam Bilinmeyen Toplam hastaliktan ölüm hemen hemen tamamen ortadan kalkmis, HIV enfeksiyonu ölümcül hastalik olmaktan çikip, yasam boyu ilaç kullanimini gerektiren bir tür kronik hastaliga dönüsmüstür. HIV 3 yolla bulasabilmektedir: 1. Korunmasiz yapilan her türlü cinsel temasla, 2. Kan ve kan ürünleriyle, 3. Anneden bebege gebelikte, dogumda veya emzirme sirasinda bulasabilmektedir (7). Saglik Bakanligi nin verilerine göre Türkiye de en sik görülen bulasma yolu korunmasiz yapilan heteroseksüel cinsel temastir (%50-60). Ikinci sirada homoseksüel cinsel temas (%7,9) ve üçüncü sirada damar içi uyusturucu madde kullananlarin ortak paylastigi enjektör (%6,1) gelmektedir. Nereden bulastigi tespit edilemeyen vakalar ise % 30'luk bir bölümü olusturmaktadir (Tablo 3). A.B.D. de ise her yil yaklasik 40,000 yeni HIV Enfeksiyonu ortaya çikmaktadir. Bunlarin yaklasik olarak %70 i erkeklerde, %30 u kadinlarda görülmektedir. Yeni enfekte olanlarin yarisi 25 yasindan daha genç kisilerdir. Erkeklerdeki enfeksiyonlarin yaklasik %60 i homoseksüel cinsel iliskilerden, %25 i I.V. ilaç kullanimindan ve %15 i heteroseksüel cinsel iliskilerden kaynaklanmaktadir (8, 9). 285

7 Tablo 3. Olasi Bulasma Yoluna Göre AIDS Vaka ve Tasiyicilarinin Dagilimi, Türkiye, 1 Ekim Aralik 2003 (10) Olasi Bulasma Yolu Erkek Kadin Toplam Homo /Biseksüel Cinsel Iliski IV Madde Bagimliligi Homo/Biseksüel Cinsel Iliski + I.V.mad Hemofili Hastaligi Transfüzyon Yapilmasi Heteroseksüel Cinsel Iliski Enfekte Anne Bebegi Nozokomial Bulasma Bilinmeyenler Toplam Bayanlar arasindaki yeni enfeksiyonlarin %75 inde sebep heteroseksüel cinsel iliski, %25 inde ise I.V. ilaç kullanimidir (10, 11). ABD nde 1985 ten 2002 ye kadar bayanlarda HIV görülme orani %7 den %26 ya çikmistir. 13 yasindan daha küçük yeni pediatrik AIDS vakalarinin sayisi ise 1992 de 952 iken 2002 de 92 ye inmistir. 31 Aralik 2002 tarihi itibariyle ABD nde yaklasik 501,669 kisi AIDS nedeniyle hayatini kaybetmistir (12). HIV in bulasmadigi durumlar nelerdir? - HIV günlük yasamda, ayni odada bulunmakla, ayni okulda okumakla, ayni havayi solumakla, - Ayni telefonu kullanmakla, - HIV saglam deriden geçmediginden dolayi el sikisma, deriye dokunma, kucaklasma, yanaktan ve elden öpme ile, - Ayni saunayi, havuzu, banyoyu, tuvaleti paylasmakla, - Tükrük, gözyasi, ter, aksirik, öksürük, idrar, diski yoluyla, - Ayni tabaktan yemek yemekle, ayni çatal-biçak-kasik-bardagi kullanmakla, - Sivrisinek ve diger böceklerin sokmasiyla, HIV bulasmaz (5,11). HIV ENFEKSIYONU VE AIDS TEN KORUNMA Bütün enfeksiyon hastaliklari gibi HIV/AIDS de önlenebilir bir hastaliktir ve her hastalikta oldugu gibi korunma önlemleri tedaviden daha güvenli ve ekonomiktir. Egitim ile korunmayi ögrenmek, ögretmek ve davranis 286

8 degisikliginde bulunulmasini saglamak hastaligin yayilmasini önlemede en etkili yol olarak kabul edilmektedir. Toplum tarafindan dislanma, isini ve çevresini kaybetme korkusu, HIV enfekte kisilerin kendilerini gizlemesine yol açan nedenlerdendir. Bu korku tedavilerinin gecikmesine de neden olmaktadir (7). HIV/AIDS de henüz tam kür elde edilebilecek tedavinin olmayisi ve asi çalismalarinin halen devam etmesi nedeni ile epideminin kontrolünün zor olabilecegi düsünülmektedir. Ayrica yasam kalitesini artirip, yasam süresini uzatan antiretroviral tedavilerin ve firsatçi infeksiyonlarin profilaksisinde ve tedavisinde kullanilan ilaçlarin yan etkilerinin fazla olmasi, kullanim güçlükleri ve yüksek maliyetli olmasi erken dönemde HIV/AIDS e özel bir önemin verilmesini ve hastalikla ilgili egitimlerin, bilgilendirmelerin hizla yapilmasini kaçinilmaz kilmaktadir (13). Korunma virüsün cinsel yolla veya kan yolu ile ve anneden bebege geçisi önleme esasina dayanmaktadir. a. Cinsel yolla bulasa karsi korunma: En sik bulas yolu cinsel temasla oldugu için bu yolla TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2004: 3 (11) korunma büyük önem tasimaktadir. Cinsel aktiviteden tamamen kaçinarak veya infekte olmayan tek eslilige dayali bir iliski sürdürerek kesin olarak HIV infeksiyonunun bulasi önlenebilmektedir. Cinsel temas sirasinda prezervatif kullanilmasinin koruyuculugu, prezervatifin lateks olmasi, dogru ve devamli kullanilmasi, yirtik veya delik olmamasi kaydiyla ispatlanmistir (14). Kadinlar için hazirlanmis olan intravajinal kondomlar da dogru ve devamli kullanimla etkili olmaktadirlar (13). HIV/AIDS in cinsel yolla bulasini engellemeye yönelik önlemler aslinda cinsel yolla bulasan diger hastaliklara karsi korunmada da etkili olan yöntemlerdir. HIV/AIDS e karsi korunmada önerilen lateks kondomlar ayni zamanda sifiliz, gonore, genital herpes virüs infeksiyonlari, hepatitis B gibi hastaliklardan da korunmayi saglamaktadir. Arastirmalar göstermektedir ki; sankroid, klamidya infeksiyonu, gonore, sifiliz ve trikomonas infeksiyonu varligi HIV geçis riskini 2-9 kez artirmaktadir. Tedavisi kolay olan cinsel yolla bulasan diger hastaliklarin önleminin alinmasi HIV/AIDS den korunma yönünden de önem teskil etmektedir. 287

9 b. Kan ve kan ürünleri ile bulasa karsi korunma: 1985 yilinda antikor testlerinin bulunmasi ile kan ve kan ürünleri hastaya verilmeden önce HIV yönünden de taranmaya baslamistir. Bu bir yasal zorunluluk olup, 1987 yilindan itibaren ülkemizde de kan ve kan ürünleri HIV yönünden test edilmektedir. Organ ve doku nakilleri öncesinde gerekli serolojik testlerin yapilmasi HIV geçis riskini en aza indirmektedir. Damar içi madde kullanimi aliskanliginin önlenmesi, tedavi edilmesi, ortak enjektör kullanim risklerinin anlatilmasi bu grup hastalarda HIV bulas riskini azaltmaktadir. Bazi Avrupa ülkelerinde ve ABD nde devlet tarafindan temiz enjektör dagitim programlari uygulanmakta ve önemli ölçüde basari saglandigi bildirilmektedir. Gelismis ülkelerde enjektör paylasiminin azaldigi, steril igne satin alinisinda ve igne temizleme islemlerinde artma gözlendigi saptanmaktadir (13). Ayrica, tiras biçagi ve dis firçasi gibi kisisel hijyen araçlarinin kan yoluyla bulasta önemli bir faktör oldugu unutulmamali, özellikle toplu yasanan yerlerde (kisla, yatili okul vb.) ortak kullanimlarin önüne geçilerek bu uygulamaya özen gösterilmesi saglanmalidir. c. Anneden bebege geçis için korunma: Anneden bebege geçiste önemli olan; HIV prevalansi yüksek olan bölgelerde dogurganlik yasindaki ve HIV infeksiyon riski belirlenmis olan kadinlara tüm bulas yollarini ögretebilmektedir. Eger kadin HIV pozitif ise dogum kontrol yöntemleri ögretilmeye çalisilmaktadir. Buna ragmen gebe kalan HIV pozitif kadinlara erken dönemde kürtaj yapilmasi pek çok ülke tarafindan kabul edilmektedir. Eger anne adayi bebegi dogurmakta israrli ise gebeligin son trimestrinda anneye, dogumdan sonra da bebege antiretroviral tedavi baslanmakta ve hasta yakin takibe alinmaktadir. Vajinal doguma göre elektif sezaryenin uygulanmasinin bebege HIV geçisini 4-5 kat daha azalttigi belirtilmektedir. Anne sütü ile virüsün geçisi gösterildiginden annenin bebegi emzirmemesi önerilmektedir (13). d. Saglik personelinin korunmasi: Saglik personelleri anamnez ve fizik muayene ile infekte hastalari ayirt etme olanagina sahip olamadiklarindan tüm hastalarin kan ve diger vücut sivilarini potansiyel olarak infekte kabul edip genel koruyucu önlemlere uygun çalismalidirlar. 288

10 Hastalara uygulanan islemler sirasinda eldiven mutlaka kullanilmali, islem bittikten sonra eldiven degistirilmeli ve eldivenler çikartildiktan sonra eller hemen yikanmalidir. Eger eller veya diger cilt yüzeyleri hastanin kani ya da diger vücut sivilari ile kontamine olursa derhal su ve sabunla yikanmalidir. Igne batmasini engellemek için igneler kullanildiktan sonra plastik kiliflari tekrar takilmamali, igneler enjektörden çikartilmamali, egilip bükülmemelidir. Yapilan bir islem sirasinda kan veya diger vücut sivilarinin siçrama olasiligi söz konusu ise agiz, burun ve gözleri korumak amaci ile maske ve gözlük takilmali, diger vücut yüzeylerine bulasi önlemek için koruyucu önlük giyilmelidir. Saglik personelinin HIV ile temasinda öncelikle bulas yerinin dekontaminasyonu yapilmali, deri ise su ve sabunla, göz ise steril salin ile, agiz ve burun ise suyla iyice yikanmalidir. Bulasta bazal olarak HIV antikor testi yapilmali, 6. hafta, 3. ay ve 6. ay sonrasi test tekrarlanmalidir. Tedaviye temas sonrasi mümkün olan en kisa sürede, ideali 1 saat içinde baslanmalidir. Profilaksi için önerilen rejim zidovudin (AZT) ve lamivudin kombinasyonudur. Eger temasin yogun oldugu düsünülüyorsa TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2004: 3 (11) kombinasyona indinavir ilavesi önerilmektedir. Profilaksi 28 gün süre ile uygulanmalidir. Dünya çapinda yapilan çabalara, teknik kapasitenin olaganüstü gelisimine ve bilgi birikimine ragmen HIV global epidemisinin kontrolü henüz basarilabilmis degildir te 40 milyon kisi enfekte olmustur. Riskli davranis düzenlemeleri için egitimsel yaklasimlar korunmanin en kritik bilesenidir ve enfeksiyonun yayilimini sinirlayacak en önemli ölçüttür. Asi ile ilgili çalismalarsa gelecekte hastaligi kontrol edecegi düsünülen en önemli yollardan birisini olusturmaktadir (15). Floransa da (Italya) 21 Ocak 2004 te yapilan Dünya Konferansi nda da dünyada HIV/AIDS gelisimine karsi nasil savasilacagi konusu yer almistir. Bu konuda basarinin saglanabilmesi için aktif olarak HIV/AIDS tasiyan insanlarla digerleri arasinda koordinasyon, koalisyon ve ortakliklarin saglanmasi çalismalari, anneden çocuga, adölesan ve genç eriskinlere HIV geçisinin önlenmesi, laboratuar testlerinin ve gerekli ilaçlarin kullanilarak kombine bir strateji gelistirilmesi geregi ve teknik, finansal ve uluslararasi isbirligi bakimindan hükümetlerin bu konulari da politikalarina dahil etmelerinin gerekliligi bir kez daha vurgulanmistir (16). 289

11 Sonuç olarak, Saglik Bakanligi nin verilerine göre, HIV/AIDS ülkemiz için her ne kadar önemli bir Halk Sagligi sorunu gibi görünmese de, bütün dünyada HIV pozitif vakalarin hizla arttigi gözlenirken ülkemizin bu salginin disinda kalmasi beklenmemektedir. Gerekli önlemlerin alinmamasi, korunma yöntemlerinin yaygin olarak uygulanmamasi ve gizli kalan olgularin da ortaya çikacagi dikkate alindiginda, HIV enfeksiyonunun dünyada oldugu gibi ülkemiz için de önümüzdeki yillarda sorun olarak karsimiza çikacagi düsünülmektedir (10). Ülkemizde henüz sayilari binlerle ifade edilen HIV/AIDS vakalari için, hasta sayilari milyonlari bulan ülkelerden örnek alarak korunmayi ögrenmek, ögretmek ve davranis degisikliginde bulunulmasini saglamak hepimizin görevi olmalidir. HIV pozitif kisileri toplumdan dislamadan onlarla hep beraber elele vererek yasamaliyiz ki, bu hastaliga karsi mücadele edebilelim (13). Basit, ucuz ama gerekli korunma önlemlerinin uygulanarak bu enfeksiyonun önüne geçilmesinin mümkün oldugunu hatirlamak, bu önemli sorunun çözümüne büyük katki saglayacaktir. 290 KAYNAKLAR: 1. Keklioglu M, Çelebi I. Insan Bagisiklik Noksanligi Enfeksiyonu (HIV). The Merck Manual Tani Tedavi El Kitabi. Nobel Tip Kitabevi, Istanbul, 1995, Cilt 1, Sayfa Report on the global AIDS epidemic. Geneva: Joint United Nations Program on HIV/AIDS, (2) 3. Basic Information about AIDS and HIV. info.htm. (Erisim Tarihi: ) USPHS/ISA Guidelines fort he prevention of Opportunistic infections in Persons Infected With HIV HIV/AIDS Nedir?, Bulasma ve Korunma Yollari. (Erisim Tarihi: ) Report on the Global AIDS Epidemic, December, UNAIDS (Joint United Nations Programme on HIV/AIDS), WHO. 7. TTB Basin bildirisi. Kasim Centers for Disease Control and Prevention. HIV and AIDS - United States, MMWR 2001;50: Temel Saglik Hizmetleri Genel Müdürlügü. 2nci 6 Aylik Geri Bildirimi Centers for Disease Control and Prevention. HIV Prevention Strategic Plan Through January Centers for Disease Control and Prevention. HIV/AIDS Surveillance Report 2002;14: Noe A, Verhofstede C, Plum J., The AIDS epidemic: the spread of a deadly disease in the biotech era, J Biol Regul Homeost Agents. 2004;18(2): Tümer A., Ünal S., HIV/AIDS Epidemiyolojisi ve Korunma, Aile ve Toplum Egitim Kültür ve Arastirma Dergisi,Cilt 1, Sayi 4, Eylül Aralik Wofsy C. Prevention of HIV transmission. In: Sande MA, Volberding PA (eds). The Medical Management of AIDS. 2nd edition, Philadelphia: WB Saunders Company 1990: Women, girls, HIV and AIDS. national.htm (Erisim Tarihi: ) 16. Quang MD, Erica RS, Beverly JH. Incorporating HIV Prevention into the Medical Care Of Persons Living with HIV. Morbidity and Mortality Report, Recommendations and Report. 2003: 52.

HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KORUNMA

HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KORUNMA HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KORUNMA Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi HIV/AIDS Tedavi ve Araştırma Merkezi (HATAM) e-posta: atumer@hacettepe.edu.tr İlk defa 1981 yılında Amerika Birleşik Devletleri

Detaylı

HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KORUNMA

HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KORUNMA HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KORUNMA Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi HIV/AIDS Tedavi ve Araştırma Merkezi (HATAM) e-posta: atumer@hacettepe.edu.tr İlk defa 1981 yılında Amerika Birleşik Devletleri

Detaylı

AIDS Dinle, Öğren, Yaşa! Sözünde Dur AIDS i Durdur AIDS e Sırtını Dönme

AIDS Dinle, Öğren, Yaşa! Sözünde Dur AIDS i Durdur AIDS e Sırtını Dönme AIDS Dinle, Öğren, Yaşa! Sözünde Dur AIDS i Durdur AIDS e Sırtını Dönme 1 2 AIDS 3 AIDS İlk defa 1981 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde bir grup homoseksüel erkekte ve Haiti'den gelen göçmenlerde

Detaylı

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti?

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? Dr. Gülşen Mermut Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ABD EKMUD İzmir Toplantıları - 29.12.2015 Sunum Planı Dünya epidemiyolojisi

Detaylı

Kazanılmış Bağışıklık Eksikliği Sendromu

Kazanılmış Bağışıklık Eksikliği Sendromu AIDS EĞİTİMİ Acquired Immune Deficiency Syndrome Kazanılmış Bağışıklık Eksikliği Sendromu AIDS Tüm Dünyayı Tehdit Ediyor. Tanzanya da AIDS yetimleri AIDS Nedir? AIDS, bulaşıcı ve ölümcül bir hastalıktır.

Detaylı

Korunma Yolları (Üniversal Önlemler)

Korunma Yolları (Üniversal Önlemler) Doç. Dr. Onur POLAT Korunma Yolları (Üniversal Önlemler) İlk kez 1987 yılında ABD de hastalık kontrol merkezleri (CDC) tarafından HIV bulaşmasını önlemek amacıyla önerilen yöntemler Üniversal Önlemler

Detaylı

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER Hastanelerde Hastaneler enfeksiyon etkenleri bakımından zengin ortamlar Sağlık personeli kan yolu ile bulaşan hastalıklar açısından yüksek

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma Ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi EKK KAYA SÜER

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma Ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi EKK KAYA SÜER Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma Ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi EKK KAYA SÜER Sağlık Çalışanlarında İnfeksiyon Riski: Kan yoluyla bulaşan hastalıklar Hepatit B, Hepatit C, HIV, Hepatit

Detaylı

TÜRKİYE DE HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KONTROL PROGRAMI

TÜRKİYE DE HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KONTROL PROGRAMI TÜRKİYE DE HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KONTROL PROGRAMI Dr. M. Bahadır Sucaklı Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Klinik HIV/AIDS Sempozyumu 26-27 Kasım 2011 Antakya HIV/AIDS Kontrol

Detaylı

UNAIDS Dünya AIDS Günü Raporu 2011

UNAIDS Dünya AIDS Günü Raporu 2011 UNAIDS Dünya AIDS Günü Raporu 2011 AIDS Epidemisinin Küresel Özeti 2010 HIV ile yaşayan sayısı Toplam Yetişkin Kadın Çocuk (

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi Sağlık Çalış ışanlarında Enfeksiyon Riski Kan yoluyla bulaşan hastalıklar Sağlık çalış ışanlarında majör bulaş kaynağı kanla

Detaylı

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMASI

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMASI DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMASI Hemşireler, hastabakıcılar ve labaratuvar personeli en yüksek risk grupları olarak görülmektedir. Yaralanmalarda ilk sırayı, enjektör iğnesinin kapağının işlem sonrasında

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

Hepatit C ile Yaşamak

Hepatit C ile Yaşamak Hepatit C ile Yaşamak NEDİR? Hepatit C kan yoluyla bulaşan Hepatit C virüsünün(hcv) neden olduğu bir karaciğer hastalığıdır. 1 NEDİR? Hepatit C virüsünün birçok türü (genotipi ) bulunmaktadır. Ülkemizde

Detaylı

Dr Bahadır Ceylan. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji HIV EPİDEMİYOLOJİSİ

Dr Bahadır Ceylan. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji HIV EPİDEMİYOLOJİSİ Dr Bahadır Ceylan Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji HIV EPİDEMİYOLOJİSİ -% 95 düşük-orta gelirli ülkede -% 50 kadın -2.5 milyon < 15 yaş 1990 dan

Detaylı

HIV / AIDS hakkında bilmemiz gerekenler

HIV / AIDS hakkında bilmemiz gerekenler Page 1 of 5 05/12/2010Page 1 of 5 HIV / AIDS hakkında bilmemiz gerekenler HIV (İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü) insan bağışıklığını bozan bir virüstür. AIDS (Kazanılmış Bağışıklık Yetmezliği Sendromu)

Detaylı

EPIDEMIYOLOJIK VERILER DEĞIŞTI MI? DR. SERAP İSKENDER KANUNI EĞITIM VE ARAŞTIRMA HASTANESI, TRABZON

EPIDEMIYOLOJIK VERILER DEĞIŞTI MI? DR. SERAP İSKENDER KANUNI EĞITIM VE ARAŞTIRMA HASTANESI, TRABZON EPIDEMIYOLOJIK VERILER DEĞIŞTI MI? DR. SERAP İSKENDER KANUNI EĞITIM VE ARAŞTIRMA HASTANESI, TRABZON SUNUM PLANI Dünyada HIV /AIDS Avrupada HIV/ AIDS Türkiye de HIV/ AIDS 2020 Küresel Hedef HIV/ AIDS Kontrol

Detaylı

'BANA BIR SEY OLMAZ' DEMEYIN

'BANA BIR SEY OLMAZ' DEMEYIN 'BANA BIR SEY OLMAZ' DEMEYIN Portal : www.cumhuriyet.com.tr İçeriği : Gündem Tarih : 01.12.2014 Adres : http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/yasam/152399/_bana_bir_sey_olmaz demeyin.html Bana bir şey olmaz

Detaylı

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı Deniz Gökengin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar Gonore Klamidyal

Detaylı

Viral Hepatitlerin Epidemiyolojisi ve Hastalık Yükü. Prof.Dr. Hande HARMANCI Global Hepatit Programı

Viral Hepatitlerin Epidemiyolojisi ve Hastalık Yükü. Prof.Dr. Hande HARMANCI Global Hepatit Programı Viral Hepatitlerin Epidemiyolojisi ve Hastalık Yükü Prof.Dr. Hande HARMANCI Global Hepatit Programı Giriş Sarılık salgınları 5. yy'dan bu yana bildirilmektedir Bu virüs grubu (A - E) global halk sağlığı

Detaylı

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1 Kuş Gribi ve Korunma Dr.Gaye USLUER Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Avian Influenza Virus Orthomyxoviridae Hemaglütinin, Nöraminidaz H5

Detaylı

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI Hazırlayan Kontrol eden Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Kalite Yönetim Direktörü Hastane Yöneticisi 1.AMAÇ Hasta kanı ve/veya diğer vücut sıvıları ile parenteral veya mukoza yoluyla temas eden sağlık

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı?

Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı? Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı? Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Sunum Planı Giriş HBsAg Pozitifliği Kronik Hepatit

Detaylı

İZOLASYON ÖNLEMLERİ TALİMATI

İZOLASYON ÖNLEMLERİ TALİMATI İZOLASYON ÖNLEMLERİ TALİMATI SDÜDHF/TBH/TLM/62/YT-13.01.2015/REVNO-00 1. AMAÇ 1.1. Tanımlanmış veya şüphe edilen bulaşıcı hastalığı olan veya epidemiyolojik olarak önemli bir patojenle enfekte veya kolonize

Detaylı

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI Sayfa No 1 / 5 Hazırlayan İnceleyen Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Kalite Yönetim Temsilcisi Başhekim 1.AMAÇ Hasta kanı ve/veya diğer vücut sıvıları ile parenteral veya mukoza yoluyla temas eden

Detaylı

HEPATİT B, TÜRKİYE İÇİN AIDS TEN DAHA TEHLİKELİ. Dr. Zülkar Dönmez Asil Çelik San. Tic. A.Ş.

HEPATİT B, TÜRKİYE İÇİN AIDS TEN DAHA TEHLİKELİ. Dr. Zülkar Dönmez Asil Çelik San. Tic. A.Ş. HEPATİT B, TÜRKİYE İÇİN AIDS TEN DAHA TEHLİKELİ BİRLEŞİK METAL-İŞ YAYINLARI Tünel Yolu Cd. No.2 81110 Bostancı - İstanbul Tel: (0216) 380 8590 Faks: (0216) 373 6502 Dr. Zülkar Dönmez Asil Çelik San. Tic.

Detaylı

Sağlık Çalışanında Takip ve Tedavi Protokolü Nasıl Olmalıdır?

Sağlık Çalışanında Takip ve Tedavi Protokolü Nasıl Olmalıdır? Sağlık Çalışanında Takip ve Tedavi Protokolü Nasıl Olmalıdır? Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İNFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ AD Delici kesici aletler ile

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VEREM (TÜBERKÜLOZ) NEDİR? Verem hastalığı; verem mikrobunun solunum yolu ile alınmasıyla oluşan bulaşıcı bir

Detaylı

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI Domuz gribi nedir? Domuz gribi, A(H1N1) tipi virüsten kaynaklanan, insanlarda hastalığa yol açan viral bir hastalıktır. Hastalık ilk kez Meksika ve ABD de görülmüş ve

Detaylı

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi]

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi] [TıpEğitimindeHIV/AIDSÜzerineSavunuculuk Projesi] [HIV/AIDSkonusundaTıpEğitimiiçerisindeMüfredatÖnerileri] [AuthorName] ÖZET [TıpMüfredatıiçerisindeHIV/AIDS intıbbi,sosyal,etiketkileşimlerivebunun yanındahastahaklarıvehastayayaklaşımkonularındasadecebilgianlamında

Detaylı

H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler. Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi)

H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler. Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi) H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi) İnfluenza olarak da bilinen grip, viral bir hastalıktır. Sağlıklı insanlarda ortalama bir haftada geçmesine rağmen; vücut direncini

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI Dok No: ENF.TL.15 Yayın tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/no: -/0 Sayfa No: 1 / 6 1.0 AMAÇ:Sağlık çalışanlarının iş yerinde karşılaştıkları tehlikeler ve meslek risklerine karşı korumak. 2.0 KAPSAM:Hastanede

Detaylı

Hasta kişi ile cinsel temas, Gebelerde anneden bebeğe geçiş ( konjenital Sifilis ), Kan teması ile bulaşır.

Hasta kişi ile cinsel temas, Gebelerde anneden bebeğe geçiş ( konjenital Sifilis ), Kan teması ile bulaşır. SİFİLİS Frengi; Lues; Sifilis cinsel yolla bulaşan bulaşıcı mikrobik enfeksiyon hastalığıdır. Tedavi edilmez ise beyin, sinir, göz ve iç organlarda ciddi hasarlar yaparak ölüme neden olur. Sifilis Treponema

Detaylı

GENÇ ERISKINLERIN HIV/AIDS LI KISILERE KARSI TUTUMLARI Yrd. Doç. Dr. Gülten KARADENIZ, Ög. Gör. Saliha ALTIPARMAK, Ög. Gör.

GENÇ ERISKINLERIN HIV/AIDS LI KISILERE KARSI TUTUMLARI Yrd. Doç. Dr. Gülten KARADENIZ, Ög. Gör. Saliha ALTIPARMAK, Ög. Gör. GENÇ ERISKINLERIN HIV/AIDS LI KISILERE KARSI TUTUMLARI Yrd. Doç. Dr. Gülten KARADENIZ, Ög. Gör. Saliha ALTIPARMAK, Ög. Gör. Emre YANIKKEREM Celal Bayar Üniversitesi Manisa Saglik Yüksekokulu/Manisa ÖZET

Detaylı

HIV/AIDS e yönelik Farkındalık Yaratma Projesi

HIV/AIDS e yönelik Farkındalık Yaratma Projesi HIV/AIDS e yönelik Farkındalık Yaratma Projesi Proje Kapsamında 1479 kişiye ulaşılmıştır. HIV/AIDS hakkında üniversite öğrencileri başta olmak üzere toplum genelinde bilgilendirme ve farkındalık yaratma

Detaylı

Türkiye de Son Durum, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Aktiviteleri

Türkiye de Son Durum, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Aktiviteleri Türkiye de Son Durum, Aktiviteleri Dr. Ahmet ÖZLÜ Daire Başkanı 23 Kasım 2013-İSTANBUL 2 1985: İlk AIDS vakası HIV/AIDS Kontrol Programı Gelişimi 1985: HIV/AIDS bildirimi zorunlu hastalık kapsamında 1986:

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

Bruselloz. Muhammet TEKİN. Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü

Bruselloz. Muhammet TEKİN. Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü Bruselloz Muhammet TEKİN Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü Bruselloz Esas olarak hayvanların hastalığı olan bulaşıcı bakteriyel bir enfeksiyon hastalığı Hayvanlardan insanlara mikroplu

Detaylı

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD.

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. SALGINDA KONTROL VE KORUMA Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. Salgın inceleme basamakları 1. Saha çalışması için hazırlık yapılması 2. Bir salgının varlığının ğ gösterilmesi

Detaylı

Kan Yoluyla BulaĢan Enfeksiyonlar ve Korunma

Kan Yoluyla BulaĢan Enfeksiyonlar ve Korunma Kan Yoluyla BulaĢan Enfeksiyonlar ve Korunma Prof. Dr. Ayper Somer Ġstanbul Tıp Fakültesi Pediatrik Ġnfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Sağlık ÇalıĢanlarında Enfeksiyon Riski Kan yoluyla bulaģan hastalıklar

Detaylı

Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri;

Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri; Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri; Aile Sağlığı Merkezlerinde Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezlerinde Toplum Sağlığı Merkezlerinde ÜCRETSİZ verilmektedir. Temizlik, genel vücut

Detaylı

KAN VE VÜCUT SIVILARI İLE TEMASTA ENFEKSİYON KONTROL İLKELERİ. ENFEKSİYON HEMŞİRESİ AYŞE DEMİR ALMALI Kaynak:CDC Dergisi

KAN VE VÜCUT SIVILARI İLE TEMASTA ENFEKSİYON KONTROL İLKELERİ. ENFEKSİYON HEMŞİRESİ AYŞE DEMİR ALMALI Kaynak:CDC Dergisi KAN VE VÜCUT SIVILARI İLE TEMASTA ENFEKSİYON KONTROL İLKELERİ ENFEKSİYON HEMŞİRESİ AYŞE DEMİR ALMALI Kaynak:CDC Dergisi TANIM KAN VE VÜCUT SIVISIYLA BULAŞAN VEYA KONTAMİNE OLARAK DÜŞÜNÜLEN HER CİSİMLE

Detaylı

Belge No: Yayın Tarihi: Güncelleme Tarihi: Güncelleme No: Sayfa No: EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ

Belge No: Yayın Tarihi: Güncelleme Tarihi: Güncelleme No: Sayfa No: EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama - 0 - EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 2/5 1. AMAÇ Bu yönergenin amacı; çalışanların iş kazası sonucu yaralanmalarında bildirimin

Detaylı

INFEKSIYON KONTROL ÖNLEMLERI INFEKSIYON KONTROL KURULU

INFEKSIYON KONTROL ÖNLEMLERI INFEKSIYON KONTROL KURULU INFEKSIYON KONTROL ÖNLEMLERI En çok kullandiginiz tibbi alet EL YIKAMA ÖNCE BURUN MU? ELLERINIZI GÜN IÇINDE FARKLI AMAÇLAR IÇIN KULLANIRSINIZ ELLER NE ZAMAN YIKANMALI? AMERIKAN HASTALIK KONTROL MERKEZI

Detaylı

SAĞLIK PERSONELİ KORUYUCU EKİPMANLARI (SPKE) HAZIRLAYAN NESLİHAN BOZKURT ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ

SAĞLIK PERSONELİ KORUYUCU EKİPMANLARI (SPKE) HAZIRLAYAN NESLİHAN BOZKURT ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ SAĞLIK PERSONELİ KORUYUCU EKİPMANLARI (SPKE) HAZIRLAYAN NESLİHAN BOZKURT ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ Koruyucu ekipman kullanım amacı Hastalara sağlık hizmeti ve bakım veren sağlık çalışanlarının, başta

Detaylı

HBV ve Gebelik. Piratvisuth T. Optimal management of HBV during pregnancy. Liver International 2013; 188-194.

HBV ve Gebelik. Piratvisuth T. Optimal management of HBV during pregnancy. Liver International 2013; 188-194. Uz. Dr. Ali ASAN HBV ve Gebelik Dünyada 350-400 milyon kişi hepatit B ile kronik olarak infekte Bunların yaklaşık %50 si infeksiyonu perinatal yolla alıyor Doğurganlık yaşındaki kadınlar HBV bulaşı açısından

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2011 ARALIK 2012 FAALİYET RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2011 ARALIK 2012 FAALİYET RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2011 ARALIK 2012 FAALİYET RAPORU HATAM web sayfasının güncelleştirilmesi, www.hatam.hacettepe.edu.tr (Son yenilenme tarihi: 03.08.2012)

Detaylı

Hastalık sahra altı Afrika da ve güney Amerika da yaşayanlarda ve bu bölgeye seyahat edenlerde görülür.

Hastalık sahra altı Afrika da ve güney Amerika da yaşayanlarda ve bu bölgeye seyahat edenlerde görülür. SARI HUMMA Yellow Fever; Sarı humma sivri sinekler ile bulaşan mikrobik hastalıktır. Hastalık sahra altı Afrika ve güney Amerika da görülmektedir. Bu bölgeye seyahat yapacak kişilerin Sarı humma aşısı

Detaylı

KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLAR VE KULLANIM ALANLARI

KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLAR VE KULLANIM ALANLARI KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLAR VE KULLANIM ALANLARI Kişisel koruyucu ekipman nedir? Çalışma ortamındaki enfeksiyon risklerine karşı çalışan tarafından kullanılması gereken giysi, araç ve malzemelerdir. Bölümün

Detaylı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Testler farklı amaçlarla uygulanabilir: - Tanı, tarama, doğrulama,

Detaylı

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Perinatoloji Yüksek riskli gebelik Maternal ve fetal sağlığı tehdit eden, mortalite ve morbidite olasılığını

Detaylı

Hepatit'in her türü ölümcül değildir

Hepatit'in her türü ölümcül değildir On5yirmi5.com Hepatit'in her türü ölümcül değildir Hepatit ve Hepatit türlerini, belirtilerini ve tedavi yöntemlerini İnfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Profesör Doktor Aziz Hacibektaşioğlu ile konuştuk. Yayın

Detaylı

ETKEN ÖZELLİKLERİ SARS KUŞKULU KULU VE DAMLACIK AN ENFEKSİYONLARDA DAS. Etkeni SARS-CoV olan, bulaşıcı ve ağır seyirli atipik bir pnömoni türüdür.

ETKEN ÖZELLİKLERİ SARS KUŞKULU KULU VE DAMLACIK AN ENFEKSİYONLARDA DAS. Etkeni SARS-CoV olan, bulaşıcı ve ağır seyirli atipik bir pnömoni türüdür. SARS KUŞKULU KULU VE DAMLACIK ÇEKİRDEĞİ İLE BULAŞAN AN ENFEKSİYONLARDA DAS YÖNETİMİ Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS) = Ciddi ani başlangıçlı solunumsal sendrom Etkeni SARS-CoV olan, bulaşıcı ve

Detaylı

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI * VİRAL V HEPATİTLERDE TLERDE SEROLOJİK/MOLEK K/MOLEKÜLER LER TESTLER (NE ZAMANHANG HANGİ İNCELEME?) *VİRAL HEPATİTLERDE TLERDE İLAÇ DİRENCİNİN SAPTANMASI *DİAL ALİZ Z HASTALARININ HEPATİT T AÇISINDAN

Detaylı

TB ile HIV arasındaki bağlantı Bilgilendirme Belgesi

TB ile HIV arasındaki bağlantı Bilgilendirme Belgesi NSW Health Factsheet - Turkish TB ile HIV arasındaki bağlantı Bilgilendirme Belgesi The connection between TB and HIV Bu, Verem (TB) ve Edinilmiş Bağışıklık Yetersizliği Sendromu na (AIDS) neden olan İnsanda

Detaylı

Dr. Serhat Ünal Müdür

Dr. Serhat Ünal Müdür HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AIDS TEDAVİ ve ARAŞTIRMA MERKEZİ HATAM Dr. Serhat Ünal Müdür 7 NİSAN 18 EYLÜL 2012 FAALİYETLERİ 19.09.2012 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AIDS TEDAVİ ve ARAŞTIRMA MERKEZİ HATAM 2010, 2011

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 İmmün sistemin gelişimini, fonksiyonlarını veya her ikisini de etkileyen 130 farklı bozukluğu tanımlamaktadır. o Notarangelo L et al, J Allergy Clin Immunol 2010 Primer immün yetmezlik sıklığı o Genel

Detaylı

İmmünkompromize Konakta Aşılama Rehberi. Uzm.Dr. Ebru DİK İzmir Bozyaka E.A.H

İmmünkompromize Konakta Aşılama Rehberi. Uzm.Dr. Ebru DİK İzmir Bozyaka E.A.H İmmünkompromize Konakta Aşılama Rehberi Uzm.Dr. Ebru DİK İzmir Bozyaka E.A.H 2013 IDSA İmmünkompromize Kişilerin Aşılanması İçin Klinik Uygulama Rehberi Bu rehber, immünkompromise hastaların ve onlarla

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 20 Mayıs 2015 20. Hafta (11-17 Mayıs 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 20. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

Kesici Ve Delici Alet Yaralanmalarını Önleme

Kesici Ve Delici Alet Yaralanmalarını Önleme Kesici Ve Delici Alet Yaralanmalarını Önleme Saglık bakım profesyonelleri her gün hastalarına bakım verirlerken, delici kesici alet yaralanmaları ya da sıçrama nedeniyle HIV, Hepatit B ve Hepatit C gibi

Detaylı

HİV virüsü; AİDS hastalığı; Human İmmunodeficiency Virüs; Acquired İmmunodeficiency Syndrome; Edinsel İmmün Yetmezlik Sendromu.

HİV virüsü; AİDS hastalığı; Human İmmunodeficiency Virüs; Acquired İmmunodeficiency Syndrome; Edinsel İmmün Yetmezlik Sendromu. HİV ve AİDS HİV virüsü; AİDS hastalığı; Human İmmunodeficiency Virüs; Acquired İmmunodeficiency Syndrome; Edinsel İmmün Yetmezlik Sendromu. HİV virüsünün neden olduğu bulaşıcı hastalıktır. İmmün sistemi

Detaylı

Diş Hekimliği İnfeksiyon Kontrol Yönergesi Neden Yenilendi?

Diş Hekimliği İnfeksiyon Kontrol Yönergesi Neden Yenilendi? Diş Hekimliği İnfeksiyon Kontrol Yönergesi Neden Yenilendi? Prof. Dr. Rahime M. NOHUTCU Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi, Periodontoloji Anabilim Dalı, ANKARA Diş hekimliği ile ilgili infeksiyon

Detaylı

HIV/AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler

HIV/AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler /AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) /AIDS hastal sadece eriflkinleri de il, bebek, çocuk, genç, yafll demeden rk, cinsiyet,

Detaylı

Gebelik ve Enfeksiyonlar. Prof.Dr. Levent GÖRENEK

Gebelik ve Enfeksiyonlar. Prof.Dr. Levent GÖRENEK Gebelik ve Enfeksiyonlar Prof.Dr. Levent GÖRENEK Olgulara Yaklaşım 2 1. TORCH grubu enfeksiyon etkenleri nelerdir? Toxoplasmosis Other (Sifiliz, Varicella zoster ) Rubella Cytomegalovirus Herpes simplex

Detaylı

Erkeklerde Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar

Erkeklerde Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Erkeklerde Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Cinsel ilişki yoluyla bulaşan hastalıklar genç erişkin (seksüel aktif) çiftlerin hastalığıdır. Tedavi sırasında, çiftlerin hastalığı olduğu hatırlanmalı ve tüm

Detaylı

09/11/2015 BEYAZ KAN HÜCRELERİ. Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir.

09/11/2015 BEYAZ KAN HÜCRELERİ. Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir. BEYAZ KAN HÜCRELERİ Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir. 1 Görevleri nelerdir? Bu hücreler vücudu bulaşıcı hastalıklara ve yabancı maddelere karşı korur.

Detaylı

Lütfen cep telefonlarınızı kapatınız

Lütfen cep telefonlarınızı kapatınız Lütfen cep telefonlarınızı kapatınız HEPATİT B ve C VİRUS BULAŞ YOLLARI VE KORUNMA Prof.Dr.M.ENVER DOLAR ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ GASTROENTEROLOJİ BİLİM DALI ENFEKSİYON Konak Bağışıklık sistemi Virusa ait özellikler

Detaylı

Bölüm A. NEW YORK EYALETİ SAĞLIK DAİRESİ AIDS Enstitüsü HIV Testi için Bilgilendirilmiş Onay

Bölüm A. NEW YORK EYALETİ SAĞLIK DAİRESİ AIDS Enstitüsü HIV Testi için Bilgilendirilmiş Onay NEW YORK EYALETİ SAĞLIK DAİRESİ AIDS Enstitüsü HIV Testi için Bilgilendirilmiş Onay HIV testi isteğe bağlıdır. Size sağlık hizmeti veren personeli bilgilendirerek herhangi bir tarihte onayınızı geri alabilirsiniz.

Detaylı

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi Hematopoetik kök hücre transplantasyonu hematoloji-onkoloji alanında özel bir daldır

Detaylı

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI RAPOR BÜLTENİ İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI Tarih: 10/09/2015 Sayı : 8 Dünya Lenfoma Farkındalık Günü 15 Eylül 2015 Hazırlayan Neşet SAKARYA Birkaç dakikanızı ayırarak ülkemizde 2011

Detaylı

Değerli öğrenciler Hacettepe Üniversitesine hoş geldiniz.

Değerli öğrenciler Hacettepe Üniversitesine hoş geldiniz. SAĞLIKLI BİREY Değerli öğrenciler Hacettepe Üniversitesine hoş geldiniz. Dr.Semih Leloğlu Hacettepe Üniversitesi Sıhhiye Yerleşkesi Öğrenci Sağlık Merkezi Dünya Sağlık Örgütü tanımına göre Sağlık, sadece

Detaylı

Dr. Türker TÜRKER*, Sag. Tek. Erdogan YILDIZ**

Dr. Türker TÜRKER*, Sag. Tek. Erdogan YILDIZ** Arastirma BIR ASKERI BIRLIKTE BIRINCI BASAMAK SAGLIK HIZMETI UYGULAMASININ BASLAMASIYLA ELDE EDILEN TASARRUF Dr. Türker TÜRKER*, Sag. Tek. Erdogan YILDIZ** * GATA Halk Sagligi AD/Ankara ** Deniz Kuvvetleri

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AIDS TEDAVİ ve ARAŞTIRMA MERKEZİ HATAM OCAK 2010 ARALIK 2011 FAALİYETLERİ

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AIDS TEDAVİ ve ARAŞTIRMA MERKEZİ HATAM OCAK 2010 ARALIK 2011 FAALİYETLERİ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AIDS TEDAVİ ve ARAŞTIRMA MERKEZİ HATAM OCAK 2010 ARALIK 2011 FAALİYETLERİ HIV/AIDS 2000 Toplam: 36.1 Milyon Kuzey Amerika 920 000 Batı ve Orta Avrupa 540 000 Doğu Avrupa ve Orta

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 29 Nisan 2015 17. Hafta (20-26 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 17. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ

TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ Prof. Dr. Yıldız PEKŞEN Ondokuz Mayıs Üniversitesi,

Detaylı

TRANSFÜZYONLA BULAŞAN HASTALIKLAR TARAMA TESTİYAPILANLAR: HEPATİTLER VE HIV

TRANSFÜZYONLA BULAŞAN HASTALIKLAR TARAMA TESTİYAPILANLAR: HEPATİTLER VE HIV TRANSFÜZYONLA BULAŞAN HASTALIKLAR TARAMA TESTİYAPILANLAR: HEPATİTLER VE HIV Doç. Dr. Mustafa GÜL Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 1 Sunum Planı Transfüzyonla

Detaylı

İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi nde Farkındalık Çalışması

İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi nde Farkındalık Çalışması İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi nde Farkındalık Çalışması * Bu çalışma Pozitif Yaşam Derneği UNAIDS ve İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi iş birliği ile Oturum öncesi (OÖ) 17 kişiye,

Detaylı

KAN VE KAN ÜRÜNLERİ İLE BULAŞAN HASTALIKLAR VE KORUNMA YOLLARI

KAN VE KAN ÜRÜNLERİ İLE BULAŞAN HASTALIKLAR VE KORUNMA YOLLARI Sağlık çalışanlarının sağlığı birçok konunun bir arada ele alınması gereken bir başlık olup örgütlü, bütünsel bir çalışmayı gerektirmektedir. Sağlık Çalışanlarının Sağlığı Çalışma Grubu olarak bu konuya

Detaylı

Sağlık Çalışanlarında Enfeksiyon Hastalıkları ve Korunma

Sağlık Çalışanlarında Enfeksiyon Hastalıkları ve Korunma Sağlık Çalışanlarında Enfeksiyon Hastalıkları ve Korunma Dr. Şükran Köse İzmir Tepecik Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Ve Klinik Mikrobiyoloji Haziran 2014, Mardin Sunum planı Sağlık

Detaylı

Kesici-Delici Alet Yaralanmaları ve Korunma Önlemleri

Kesici-Delici Alet Yaralanmaları ve Korunma Önlemleri Kesici-Delici Alet Yaralanmaları ve Korunma Önlemleri Hmş. Pakize AYGÜN İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakütesi, İSTANBUL Hastaneler, infeksiyon etkenleri bakımından zengin bir ortam oluştururlar.

Detaylı

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Dolaşım Sistemi Belirtileri Solunum Sistemi Belirtileri Sindirim

Detaylı

H1N1 INFLUENZA N Domuz Gribi Dr.Yahya Laleli li Grip ve Bizler Nereden Nereye? H1N1/A Influenze Gribi: ÖZET H1N1/A mevsimsel Grip etkeni ise de yeni etkenin gen yapısı değişiktir. Klinik bulgular mevsimsel

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2014 ARALIK 2014 FAALİYET RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2014 ARALIK 2014 FAALİYET RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2014 ARALIK 2014 FAALİYET RAPORU HATAM web sayfasının güncelleştirilmesi, www.hatam.hacettepe.edu.tr Danışmanlık Hizmeti Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar Verem Haftası etkinlikleri çerçevesinde Akkuş İlçe Sağlık Grup Başkanımız Dr. Mustafa AKDOĞAN 18/01/2010 tarihinde ilçemizde çalışan din adamları ve halka yönelik verem hastalığı ile ilgili çeşitli bilgiler

Detaylı

SIK SORULAN SORULARLA Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) ve HIV /AİDS. Dr. Tutku TAŞKINOĞLU DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU

SIK SORULAN SORULARLA Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) ve HIV /AİDS. Dr. Tutku TAŞKINOĞLU DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU SIK SORULAN SORULARLA Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) ve HIV /AİDS Dr. Tutku TAŞKINOĞLU DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU CYBH nelerdir? Bakteriyel CYBH Bel Soğukluğu (Gonore) Bakteriyel Vajinoz Yumuşak

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 AŞILAMADA AMAÇ Aşı ile korunulabilir hastalıkları engellemek Enfeksiyon kaynaklı mortaliteyi azaltmak Enfeksiyon kaynaklı morbiditeyi azaltmak HİÇBİR AŞININ HERKES İÇİN TAMAMEN ETKİN VE GÜVENİLİR OLMASI

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMAN KULLANIMI TALİMATI

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMAN KULLANIMI TALİMATI Sayfa 1 / 8 1-AMAÇ Bu talimat ile hastalara sağlık hizmeti ve bakım veren sağlık çalışanlarının, başta kırım kongo kanamalı ateşi, insan immün yetmezlik virüsü (HIV), kuş gribi, domuz gribi ve mevsimsel

Detaylı

4.0 Enfeksiyonların Önlenmesi

4.0 Enfeksiyonların Önlenmesi 4.0 Enfeksiyonların Önlenmesi Aşılama 7. Giriş (15 dak) 1. Derse başlarken öğrencilere hangi aşıları olduklarını sorun örneğin, çocuk felci, MMR, Verem veya herhangi bir tatil aşılanması oldularsa hangi

Detaylı

Genital Siğiller Risk Faktörler: Belirtiler:

Genital Siğiller Risk Faktörler: Belirtiler: HPV ( Human Papilloma virus) 60 tan fazla virüse verilen ortak addır. Bu virüsler vücudun herhangi bir yerinde siğillere sebep olabilirler.ancak bazıları cinsel yola bulaşır ve condyloma acuminata veya

Detaylı

PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI. Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları

PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI. Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Perinatal dönemde herpesvirus geçişi. Virus Gebelik sırasında Doğum kanalından Doğum

Detaylı

VİROLOJİYE GİRİŞ. Dr. Sibel AK

VİROLOJİYE GİRİŞ. Dr. Sibel AK VİROLOJİYE GİRİŞ Dr. Sibel AK Bugün; Virüs nedir? Virüslerin sınıflandırılması Virüsler nasıl çoğalır? Solunum yoluyla bulaşan viral enfeksiyonlar Gıda ve su kaynaklı viral enfeksiyonlar Cinsel temas yoluyla

Detaylı