,,"ffi, OAKA. "\WUs. "t\lak

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ",,"ffi, OAKA. "\WUs. "t\lak"

Transkript

1 OAKA Cilt:2, Sayr: 4, ss.29-64,2007,,"ffi, "t\lak "\WUs KALKINMA YARDIMINDA ONCCI-IrcI-EN VE TURKIYE.TUNT CUMHURIYETLERI ORNEGI Gtiner OZKAN- Ozrr Kalhnma yardtmlan sajlamanrn temel amaq yoksulluktan kaynaklanan pek gok sorunu azaltmak veya ortadan kaldrmak, bc)ylece bolgesel ve ktiresel banga, gtivenlige ve istikrara kath sajlamakfur. Bu genel ve evrensel amaan yantnda, bir gok tilke sagladtklan kalkmma yardtmlannn kendi ekonomik, askeri ve jeopolitik gtkarlanna hizmet etmesini de dngdrmektedir. Ttirkiye, kalknma yardtmlan kavramtna bu yardtmlan uzun stiredir alan bir tilke olarak yabanu degildir Ttirkiye igin kalktnma yardtmlan konusunda yeni olan, Ttirkiye'nin bunlan artuk onlarca tilkeye cinemli saylabilecek bir oranda safilamau ve buna bagh olarak da yardtmlan belli sosyo-ekonomik, siyasi ve jeopolitik hedefler dofirultusunda stirekli kullanmaya baglamastdr. Qalryma, Ttirkiye'nin kalktnma yardrmlan verirken Ttirk Cumhuriyetleri'ni rincelikfi bdlge olarak ele aldrfrn4 bu anlamda bolgeye yonelik kalknma yardtmr miktannda gegitli donemlerde azalma egilimi olsa da aynt bcilgenin Ttirkiye baktmtndan dncelifrinin degigmedigini, bunun da Ttirkiye'nin bolgeye yonelik sundufru 'Ttirk modeli'nin uzltn vadede baganv ve aynr bolgenin devam eden jeopolitik onemi ile akt stktya bagh oldujunu ortaya koymaktadr. Anahtar Kelimeler: Kalktnma Yardtmt, Yoksullujun Azalillmast, Ttirk Modeli, Turkiye, Ttirk Cumhuriyetleri cinig ister iilkesel isterse kuresel dtizeyde olsun, kalkrnma yardrmr faatiyetlerinin merkezinde insanlarrn sosyo-ekonomik durumlarrnrn iyilegtirilmesi qabasr bulunmaktadrr. Yoksullu$un azaltrlmasr, salgrn hastahklarrn giderilmesi, gegitli * Yrd. Do9. Dr., Mu$la Universitesi iktisadive idari Bilimler Fakultesi Uluslararasr illgkiler Boltlmil O$retim Uyesi. E-posta: 29

2 1 Gtiner )zx.arv Qevre sorunlarrnrn ortadan kaldrrrlmasr, aghk, sel, deprem gibi felaketlerin do$urdu$u acil ihtiyaglarrn kargrlanmasr gibi gabalar kalkrnma faaliyetleri kapsamrna giren sadece bazr orneklerdir. Kuzey ile Guney veya zengin ile fakir ulkeler arasrnda refah duzeyi bakrmrndan hrzla buyuyen uqurum ki.iresel anlamda kalkrnma yardrmlarrna daha fazla onem verilmesi taftrgmalarrnr beraberinde getirmigtir. Ozellikle az geligmig ulkelerde yrlhk kigi bagrna diigen gelirin 750 dolarrn altrnda olmasr, Sahra-altr tilkeleri toplumlannrn % 50'sinin ve Asya halklannrn % 30'unun giinde 1 dolardan az gelirle ya$amaya gahgmalarr yoksullugun boyutlarrnr ortaya koyar niteliktedir.' 2000 yrhnda Birlegmig Milletler gergevesinde yaklagrk 150 ulkenin imzaladrgr Binyrl Kalkrnma Hedefleri (Millennium Development Goals-MDGs), bu hedeflerin hayata gegirilmesi iein gerekli yakrn igbirli$ini saglamak ve kalkrnma yardrmlanna etkinlik kazandrrmak amacryla imzalanan 2002 Monterey Global Ortakhk Konsensiis Qergeve Belgesi (Monterrey Consensus as a Framework for Global Partnership) ve 2005'te Yardrmrn Etkinli$i Uzerine Paris Bildirgesi (Paris Decleraton on Aid Effectiveness) yoksullu$un azaltrlmasr bagta olmak izere 8 temel ktrresel sorunun 2015'e kadar Eozulmesini veya azaltrlmasrnr amaglamaktadrr.' $u anda Ekonomik igbirli$i ve Kalkrnma Orgutu (Organisation for Economic Co-operation and Development- OECD) uyesi ulkeler tarafrndan sa{lanan toplam yrlhk resmi kalkrnma yardtmlan 100 milyar dolar civarrndadrr ve bunun 2015 yrhna kadar da 195 milyar dolara grkmasr beklenmektedir.3 Turkiye de, 1990'larrn bagrndan bu yana artarak devam eden kalkrnma yardtmlarryla, hem bolgesel hem de global duzeyde yoksulluqun azaltrlmast ve dolayrsryla da uluslararast barrgrn, gtivenligin ve refahrn artmasrnr amaglamaktadrr. Turkiye'nin 1992'den bu yana ug krtada ve ytizii agan ulkeye sa$ladr$r kalkrnma yardrmlart bu amact ortaya koymaktadrr. Binyrl Kalkrnma Hedefleri'ne taraf olan 'furkiye, OECD uyesi olarak en fazla resmi kalkrnma yardrmr yapan ulkeler arasrnda 2006'da Portekiz'in oniinde 19. srraya ytikselmig, artan kalkrnma yardrmlarr nedeniyle de aynl yrl yiikselen donorler arasrnda birinci segilmigtir. Turkiye'nin kalkrnma yardrmlannda Trirk Cumhuriyetleri'ne ve Balkanlara yofunlagmasr, Do{u Avrupa'da kom[inist rejimlerin gokmesi ve Sovyetler Birlifli'nin (SB) da[tlmasryla ortaya grkan yeni siyasi ve jeopolitik duruma iligkin tavrrlannr destekler bir ozellik de ta$tmaktadrr. Turkiye'nin kalkrnma Vardrmlan konusunda United Nations, Millennium Project, Repoft to the UN Secretary General, Investing tn Developntent: A Practical Plan to Achieve the Millennium Development Goals, Millennium Project, I-ondon, 2005, s. 17 6; (http. I lwww.unnrillenniumproj ect.org/reporls/fullreporl.htm). A.g.e., s. 2. A.g.e., s

3 Kalktnma Yardtnuncla Oncelikter ve Ttirkive Cumhurivett Orneoi I yogunlagtt$t bolgelerin bagrnda, kendisiyle etnik, kulturel ve dini benzerlik gosteren, co$rafi olarak yakln ve jeopolitik bakrmdan da ortak grkarlarrnrn olduf u Kafkasya ve Orta Asya'daki Tiirk Cumhuriyetleri gelmektedir. Turk Cumhuriyetleri; on yrllardrr hakim olan komunist ideolojinin gokmesi, Rusya ve Rusga'nrn eski onemini ve gekicili$ini yitirmesi tizerine yeni siyasi, ideolojik, kulturel ve kimliksel arayrglara girmiglerdir. Turkiye, Turk Cumhuriyetleri'ne bu suregte demokrasi, serbest piyasa ekonomisi ve laiklik temellerine dayalr "Turk modeli"ni benimsemelerini tavsiye etmigtir. Ayrrca, bu bolge uzerinde Turkiye, Rusya, iran, Qin ve bagka bir gok devlet ve devlet drgr aktor ekonomik, siyasi ve hatta askeri rekabet igindedir. Dolayrsryla Tiirkiye'nin yo{un olarak 1992 yrhnda baglayan kalkrnma yardrmlarr ata$l "Turk modeli" ve Turkiye'nin bolgesel/uluslararasr drg politika hedefleri bakrmrndan onemilidir. Ttirkiye kalkrnma yardrmlart kavramrna bu yardrmlan uzun suredir alan bir Lilke olarak yabancr de$ildir. Turkiye igin kalkrnma yardrmlarr konusunda yeni olan, Turkiye'nin bunlarr artrk onlarca ulkeye onemli sayllabilecek bir oranda sa{lamasr ve buna baflr olarak da yardrmlarr belli sosyo-ekonomik, siyasi ve jeopolitik hedefler dogrultusunda surekli kullanmaya baglamasrdrr. Qalrgma, Turkiye'nin kalkrnma yardrmlarr verirken Turk Cumhuriyetleri'ni oncelikli bolge olarak ele aldr{rnr, bu anlamda bolgeye yonelik kalkrnma yardrmr miktarrnda gegitli donemlerde azalma e$ilimi olsa da aynr bolgenin Turkiye baklmrndan onceli$inin de[igmedi$ini, bunun da Turkiye'nin bolgeye yonelik sundu[u "Turk modeli"nin uzun vadede bagartst ve aynr bolgenin devam eden jeopolitik onemi ile srkr srkrya baglt olduqunu ileri surmektedir. Bu eksende Eallgma, Turkiye'nin hala yo$un bir dontigum sureci ya$ayan Turk Cumhuriyetler'ne yonelik kalklnma yardrmlarrnr, bazr bolge ulkeleri ile olan siyasi sorunlardan da anndrrarak, bolgenin oldukca a$rr sosyo-ekonomik sorunlartnrn gozulmesi veya azaltrlmasr do$rultusunda devam ettirmesinin gereklili$ini savunmaktadrr. Bu hedefler do{rultusunda, gahgma Turkiye'nin kalklnma yardrmlannda Ttirk Cumhuriyetleri'ne oncelik vermesinin temel mantr$rntn neye dayandr$r, Ttirk Cumhuriyetleri'nin kalkrnma yardrmlarr ihtiyacrnrn daha gok hangi alanlara yo$unlagtl$r ve Tilrkiye'nin kalkrnma yardrmlartntn bu ihtiyaglarla hangi alanlarda ortugmekte oldu{u sorulanna cevaplar aramaya gahgacaktrr. ifi bolumden olugan gahgma ilk bolumde gahgmanln konusuna temel olugturmasr akrlda tutularak kalklnma yardrmrnrn genel olarak ne anlama geldigi, bunun global ve i.ilkesel davranrglarda yansrmalarrnr ele alacaktrr. Kalkrnma yardrmlarr baglamrnda Turkiye-Trirk Cumhuriyetleri iligkisi gergevesinde olacak ikinci bolum, Turkiye'nin Turk Cumhuriyetleri'ne yonelik kalkrnma yardlmlartntn mantt$t, Turk Cumhuriyetleri'nin kalkrnma yardrmr ihtiyaglan ve Turkiye'nin Turk Cumhuriyetleri'ne yonelik kalkrnma yardrmlarr iligkisi ayn JI ^1

4 I Gtiner Ozx,qN baghklar altrnda incelenecektir. Qahgmanln son bolumii ise genel bir degerlendirme igerecektir. l.kalkrnma Yardrmlanntn Anlamt ve Artan Global Qaba Kalkrnma yardrmlarr genel olarak geligmekte olan ulkelerin kalktnma siireglerine destek sa$lamak amacryla ve acil sorunlannrn gozumune katkrda bulunmak maksadryla yaprlan ayni ve nakdi yardrm ve yattrrmlan kapsamaktadrr. Bu gergevede, kalkrnma yardrmlarr kendi igerisinde resmi kalkrnma yardrmlan, di$er resmi yardrmlar, pazar gartlannda ozel yardrmlar ve sivil toplum kuruluglan (STK) yardrmlannr igermektedir.a Yine, kalkrnma yardrmlarr ikili veya gok taraflr iligkiler gergevesinde yaprlabildi$i gibi, uluslararasr kuruluglar aracrhflryla da gergeklegtirilebilmektedir. Bu anlam ve kapsam ieerisinde kalkrnma yardrmlarr genel olarak iilkesel, bolgesel ve uluslararasr dtizeyde refahrn ve grivenligin artrrrlmasrna hizmet eden gok onemli enstrumanlar olarak kabul edilmekle birlikte, verilme amacr ve iglevi konusunda tartrgmalar bitmig degildir. Ekonomik igbirligi ve Kalkrnma Orgutu Kalkrnma Yardtmt Komitesi (Organisation for Economic Co-operation and Development- Development Assistance Committee- OECD-DAC) Resmi Kalkrnma Yardrmlannt dt$ yardrm kavramrnrn tanrmlanmasrnda ve olgiilmesinde ortak kriter olarak defierlendirmektedir. OECD-DAC'a gore, Resmi Kalkrnma Yardrmlarr herhangi bir hiikiimetin veya uluslararasr orgiitun geligmekte olan bir ulkenin kalkrnma ve refahrnr artrrma Eabalarrna destek igin verdigi krediler veya hibelerden olugmaktadrr,s Resmi Kalkrnma Yardrmlarr giftgilere yeni uretim tekniklerinin o$retilmesi veya tarrmda reform yaprlmasr gibi bir konuyu igerebilece$i gibi, geligmekte olan ulkelerin borglannrn ertelenmesi, silinmesi, ulkelerin veya kuruluglarrn geligmekte olan ulkelerin kalkrnma konulu projelerinin olugturulmasr gabalanna katrlmalan, geligmekte olan ulkelerden geligmig ulke universitelerine o$rencilerin kabuli.i gibi daha pek gok kalkrnma alanrna giren faaliyetleri igerebilmektedir. Resmi Kalkrnma Yardrmlan; askeri yardrm ve askeri yardrma iligkin borglarrn affr, siyasi kalkrnma programr ve ihracat kredilerini igermemektedir. Ancak resmi kalkrnma yardrmlarr bu konularla etki-sonug anlamrnda yakrn bir iligki igindedir. Qunku ekonomik, sosyal, gevresel vs sorunlarla ilgili olarak surdtirulebilir bir iyilegmenin sa$lanmaslnr amaglayan Resmi Kalkrnma Yardrmlan, aynr ulkede o Turkiye igbirligi ve Kalkrnma idaresi Bagkanhfir 1fil(n), Ttirkiye Kalktnma Yardtmlan Raporu-2006, (Ankara: TiKA,2006), s t OECD, "Development Co-operation Directorate (DCD-DAC)"; (http://www.oecd.org/glossary/0,3414, en _26 49 _ _1 I _ 1 _ 1 _ 1 _ 1, 0 0. htm l#'l B 6 ). 32

5 Kalktnma Yardtmtnda Oncetikter ve'ltlrkiye Cumhuriyeti Orneii I insan haklan, hukukun iistiinlu$ii ve demokrasinin daha etkin hale gelmesi, krizlerin onlenmesi ve gattgmalann goztime kavugturulmast gabalarrna pozitif bir etki yapmaktadrr. Kalkrnma yardtmlarr sa$lamanln ve bunlan stirdi.irmenin yukarrda genel olarak ifade edilen faydalan yanlnda, bunlarrn gok fazla etkili olmayaca{r, hatta geligmekte olan ulkelerin geligme surecinde zararh bile olabilece{i de ileri surulmektedir. Bu konularda, yardrm alan ulkenin teknik ve orgi.itsel anlamda yetersizli$i yuziinden yaprlan yardrmlarrn verimsiz yonde kullanrlmasr durumu ornek verilebilir. Hatta gerekli planlamanrn yaprlmamasl nedeniyle kalkrnma yardrmlarr oldukga verimli olan bagka ekonomik alanlarrn yok edilmesine de yol agabilmektedir. Daha da onemlisi, kalkrnma yardrmr alan hiiklimet yada rejim bunlart sosyo-ekonomik kalkrnma yontinde kullanmamayr tercih edebilmekte, hatta kendi siyasi otoritesini surdurme veya daha da sa$lamlagtrrma amacryla da kullanabilmektedir.6 Ozellikle Afrika ulkelerinde, ahnan yardrmlann yonetici elitlerin kigisel grkarlan do$rultusunda kullanrldr{r ve dolayrsryla da mevcut rejimi daha da guglendirme iglevi gordugti bilinmektedir. Bu anlamda, Bauer'in de vurguladrflr gibi, geligmekte olan bir toplumda boyle bir durum her zaman sosyal ve siyasal gerginli{in ve karmaganrn, hatta sivil nitelikli silahh ig gatrgmantn ortaya grkmasrna yol aqabilir. Boyle bir tilke mevcut sosyo-ekonomik durumun iyilegmemesi, hatta daha da kotiilegmesi nedeniyle yardrm alan veya almast gereken iilke konumunda kalmaya devam edecektir 7 Geligmekte olan bir ulkeye kalkrnma yardrmr yaprlmasrntn, yardrm yapan lilke grkarlarrna zarar verebilecegi gorugii de ileri si.iri.ilmektedir. Geligmekte olan bir ulkeye yaprlan yardrm bu {.ilkenin ekonomik olarak biiyumesine yol agarken, aynt zamanda bu buytime yardrmr yapan iilke igin uluslararasr piyasada yeni rakip yada rakiplerin ortaya grkmasr anlamr tagrmaktadrr. Geligmekte olan ulkelerde diiguk uretim maliyetleri herhangi bir mahn bu tilkelerde daha ucuza i.iretilmesini olanakh krlarken, geligmig ulkelerde aynr mal daha pahahya uretilmektedir. Bu durumda uluslararasr piyasada aynr mahn fiyatr yardrm sa$layan geligmig ulkede uretilen aynr mala gore daha ucuz olacak, geligmig ulkenin uluslararas;. pazar payr daralacak ve pek gok ig alanrnrn kapatrlmasryla kargrlagabilecektir. Bu nedenle dtg yardtmtn, yardrmr yapan tilke grkarlannr destekler nitelikte oldu$u olgude sa$lanmasr gerekti$i savunulmaktadrr.s u "A CgO Study: The Role of Foreing Aid in Development", The Congress of the United States Congressional t3udget Office, Mayrs 1997, s. 8; (http://www.cbo.gov/ftpdocs/0xx/doc8/foraid.pdf). t A.g."., s. B-9. 8 A.g.e., s

6 f G,in", Ozrltt Geligmig iilkelerin bir go$u kalkrnma yardrmlan sa$layarak az geligmig yada geligmekte olan ijlkelerin sosyo-ekonomik durumlannrn iyilegtirilmesini amag edrnirken, aynl zamanda bu yardrmlarrn kendi ekonomik, siyasi veya askeri Erkarlanna da hizmet etmesini istemektedirler. ABD'nin Ortado{u ulkelerine sagladrir kalkrnma yardrmlarr dikkate ahndr{rnda, bu ulkenin dr$ politika hedeflerinin on plana grktr$r goruhir. ABD'nin Ortado$u bolgesine yonelik yardtmt 1955 yrlrnda toplam drg yardrmrnrn 0/o 6'hk bir krsmrnr tegkil ederken, bu oran 1995'e kadar % 55'e grkmrgtrr. Onceden ABD'nin dr$ yardrmlarrnda onceligi Vagington'un drg politikasrna paralel olarak Asya bolgesi alrrken, bu egilim 1970'lerle birlikte Ortado$u'ya kaymrgtrr.e Bu degigimde de 1975'de Kuzey Vietnam'tn Guney Vietnam'r iggali, Arap-israil savaglarr, israil ile Mrsrr arasrnda imzalanan Camp David Antlagmasr, So$uk Savag ortamr, Ortado{u petrolleri ve iran islam Devrimi gibi pek gok stratejik ve ekonomik faktor etkili olmugtur. ABD'nin kalkrnma yardrmlarrnda drg politikasrnln ve stratejik onceliklerinin one grktr$rnr gosteren di$er bir ornek de, hala guncelli$ini canh bir gekilde koruyan 11 Eylul sonrasr geligmelere Vagington'un verdi$i tepkilerin, bu iilkenin kalkrnma yardrmlan stratejisi uzerine yansrmalarrdrr, ABD'nin kalkrnma yardrmlarrnda gok onemli bir yere sahip olan Birlegik Devletler Ulusiararasr Kalktnma Ajansr'ntn (United States Agency of International Development - USAID) donemini kapsayan Stratejik Planr'na bakrldr$rnda en onemli onceli$in giivenlik konusuna verildi$i gortilmektedir. Burada ABD igin yeni guvenlik endigelerine 11 Eylul teror saldrnlan en onemli ornek olmakta ve boylece kalkrnma yardrmlarrnr teror eksenli guvenlik kaygrlannr giderme yonunde kullanmayr ongormektedir. ABD bu tehditlerin ortadan kaldrrrlmasrnda geleneksel yontemlerin gegerliliqini hala savunmakla beraber, bunda etkili olabilmek igin kalkrnma yardrmlannrn demokrasi ve insan haklarrnrn yaygrnlagtrrrlmasr, ekonomik refahrn artrnlmasr, sosyal ve Qevre sorunlannrn giderilmesi yoniinde kullanrlmasrnrn onemine dikkat gekmektedir.l0 Japonya'nrn kalkrnma yardrmlan onceliklerine bakrldrirnda ABD'ye iligkin ortaya konan yaklagrma benzedi[i gorulur. Kargrlrkh bagrmlrlt$rn onemine vurgu yapan Japonya, kalktnma yardrmlarrnr kullanrrken yaygrnlagan liberal ekonomik anlayrgrn desteklenmesi ile gevre, fakirlik, terorizm ve insan haklarr gibi sorr-rnlarrn giderilmesini oncelikli konular olarak kabul etmektedir.t' Bu kapsamda, dunyanrn I 10 A.g.c., s. 10 Ilkz., USAID, "Strategic Plan: [:iscal Ycars ", U.S. Departnrent of State. U.S. Agcncy for Intcrnational Dcvclopmcnt, (http://www.usaid.gov/policy/budgevstate--usaid _strat_ plan.pdf); USAID, "Strategic Plan: ["iscal Years ", U.S. Depaftment of State, U.S. Agency for International f)evclopmcnt, Mayrs 2007, (http://www.state.gov/documcntsiorganization/86291 pdl) " "Japan's Official Dcvclopmorrt Assistance, Whitc Papcr 2003: Goals of the Ilcvised ODA Chaftcr", Ministry of f:oreign Afflairs, 'I'okyo, 2005, s J4

7 Kalktnna Yardnlnda Oncelikter ve Ttjrkiye Cumhuriveti Ornesi I hemen hemen her yerinde kalkrnma yardrmt faaliyetinde bulunan Japonya igin ozellikle Guneydo$u Asya'nln one grktr$r gorulmektedir. Japonya bu bolgenin kendisi iein ug bakrmdan onemli oldugunu ifade etmektedir: 1- Bolgenin Japonya ile var olan ve artan tarihi, kulturel, siyasi ve ekonomik baqlan, 2- bolgenin gergeklegtirdifli ekonomik attltmtn butun dunya ve Japon ekonomisi igin tagrdrgr anlam ve onem, 3- bolgenin ve ozelikle de Guney Asya halklannrn ekonomik attltmlara ra{men hala dunyanln en fakir toplumlarr arasrnda olmalarr. Bunlardan hareketle, Japonya ikili resmi kalkrnma yardrmlarrnrn yaklaglk % 30'unu Guneydo$u Asya Uluslar Birlifli (Association of Southeast Asian Nations - ASEAN) ulkelerine sa$lamaktadtr,r2 Di$er yandan, Japon huki.imeti resmi kalkrnma yardrmrnda bulunurken birtakrm kriterleri dikkate almakta, bunlarla geligen ulkelere kalklnma yardrmt saqlamak konusunda gekingen davranmaktadrr. Bu kriterler; kalkrnma yardrmt sa$lanan veya sa$lanacak ulkenin askeri harcamalannrn artrp artmadr{r; kitle imha silahlarr uretme, edinme ve genel olarak bu konudaki tutumu; demokratiklegme ve serbest piyasa ekonomi modelini uygulama ve yaygrnlagtrrma gabasr; temel insan haklan ve ozgurluklere hangi olgude saygl duydu$u ve garanti altrna aldrgr; ve Japonya ile olan genel ikili iligkilerin seyri bigimindedir.l3 GerEekte global duzeyde yoksul ulke ve bununla ba$lantrll bir gok sorun dugunlildufunde, kalkrnma yardrmlan yaparak bazr ulkeler igin ortaya grkabilecek bazr olumsuz sonuglann, bu yardrmlarrn yaprlmamasr durumunda ortaya grkabilecek maliyetlerden gok daha az olaca}r gortilebilir. Bu durumun bilincinde olarak, bugun saytlart 189'u bulan 147 ulke 2000 yrhnda Binyrl Kalkrnma Hedefleri'ni imzalamrglardrr. Binyrl Kalkrnma Hedefleri, sekiz global temel sorunun 2075'e kadar ya tamamen yada krsmen gozulmesini veya giderilmesini amaglamaktadrr. Bunlar srraslyla; agrrr fakirli$in ve aglrgrn ortadan kaldrrrlmasr; butun gocuklann ilkokul e$itimi almasr; kadrn erkek egitliginin desteklenmesi ve kadrnrn daha da griglendirilmesi; gocuk olum oranlarrnrn azaltrlmasr; anne saih$rnrn geligtirilmesi / iyilegtirilmesi; HIV/AIDS, srtma ve diger hastalrklarla mucadele edilmesi; surdtirulebilir kalkrnmanrn gevreye duyarll olmasrnrn ve gevresel sorunlartn giderilmesinin sa$lanmasr; ve kalkrnmaya yonelik global bir ortakh$rn geligtirilmesi hedefleridir.la Bu hedefleri yakalayabilmek yonunde uluslararasr dayanrgmayr hareketlendirebilmek igin de 2002 yrhnda Monterey Belgesi imzalanmlgtrr. Binyrl Kalkrnma Hedefleri'nin gergeklegtirilmesinin onemini tekrar vurgulamanln yanrnda, Monterey Belgesi'nin one grkan yanr bu hedeflere ulagmada resmi kalkrnma yardrmlannrn onemine dikkat gekmesidir. Monterey 12 l3 l4 A.g.c., s. 57. A.g.e., s. 28. United Nations, "United Nations Millennium Declaration: Resolution Adopted by the General Assembly", Resolution: N55lL.2; (http://www.un.org/millennium/declaration/ares552e.htm); United Nations, The Millennium Development Goals Report 2007, New York, 2007; (http:/iwww.un.org/mille nnium goals I pdf I mdg2007. pdf). 35

8 I Gtiner OZKAN Belgesi bu eksende, geligmig ulkelerin gayri safr milli hasrlalarrnrn % 0,7'sini geligmekte olan rilkelere ve oh 0,15-0,20 arasrnda bir oranr da az geligmig tilkelere resmi kalkrnma yardlmr olarak aylrma hedefine hrz vermelerini ongormektedir.rs Kalkrnma yardrmlarrnt tatmin edici bir seviyeye grkararak uygulamalardan daha verimli sonuglar almak ve dolayrsryla da Binyrl Kalkrnma Hedefleri'ne ulagma yolunda daha etkin olabilmek igin Mart 2005'de Paris Bildirgesi imzalanmrgtrr. paris Bildirgesi kalklnma yardrmlartnt alan ve veren taraflarrn ortaklaga Ealrgarak yaprlan yardrmtn nasrl daha etkili hale getirilebilece$i ve bu yolla nasrl en fazla verim ahnabilecefi konusuna odaklanmtgtrr. Krsaca belirtmek gerekirse, Paris Bildirgesi, yaptlan yardtmtn verimliliginin daha da artrrrlmasrna yonelik ve pratik igerik tagryan bir yol haritasr niteli$indedir. Bildirge bu amagla benimsenmesi gereken beg temel prensip ongormektedir; sahiplenme (ownership), ortakhk (alignment), uyumlagtrrma (harmonisation), sonuca odakh yonetim (managing for results) ve kargrlkl sorumluluk (mutual accountability). Ulusal duzeyde izlenecek ve uluslararasr gozetime tabi olacak be$ prensibin uygulanmaslna yonelik de ortaklarrn gereeklegtirilebilir kalkrnma stratejilerine sahip olmatan, grivenilir ulusal kamu finans sisteminin varltfit, yardrm akrgrnrn ulusal onceliklerle britunhik arz etmesi, eggudtimle kapasitenin guglendirilmesi gibi 1 2 gosterge sunulmaktadlr.l6 Global duzeyde Binyrl Kalkrnma Hedefleri'nin gergeklegtirilmesi yonunde bir kararlrhk ve sistematik bir gaba gorulse de, bu hedeflerin tutturulmasr zor gorunmektedir yrhndan bu yana Binyrl Kalklnma Hedefleri'nin hayata gegirilmesi konusunda Ortadofiu, Orta Asya ve Latin Amerika'd a bazr ulkeler bazr alanlarda bagarr sa$larken, di$er bir gok konuda bagarrsrz durumdadrrlar. yine Do$u ve Guney DoQu Asya ulkelerinde (ozellikle Qin ve Hindistan) kayda de{er bagarrlar kazanllsa da, hem bu tilkelerde hem de geri kalmrg pek gok tilkede tatmin edici sonuglar ahnamamaktadtr. Bu anlamda ozellikle Sahra-altr Afrika ulkeleri bu agtdan en zor durumda olanlardrr. Pek gok Afrika ulkesinin etkin ve sorumlu yonetim konusunda oldukga verimsiz olduklarr, yolsuzluk, siyasi istikrar ve giddet konulartnda hep alt stralan tegkil ettikleri bilinmektedir. Afrika'da Binyrl Kalkrnma Hedefleri'nin gergeklegtirilmesinde en onemli engel olarak da, bagka bolgelerde oldu0u gibi, yoksulluk ve siyasi yonetimlerin bagansrzh$r ve ilgisizli$i gorulmektedir.lt 't United Nations, "Monterrey Consensus on Financing for Development", Monterrey Consensus of the Intemational Conference on Financing for f)evelopment, Monterrey, Mexico, Mart2002,2003, Paragraf 1, Paragraf 39-42; (http://www. un.org/esa/ffd/monterrey/montcrreyconsensus.pdf). 'u OECD, "[)aris Declaration on Aid Effectiveness", Paris, 28 $ubat * 2 Mart 2005; (http://www.oecd.org/ dataoecd/1 1 I pdf). " Bkz., United Nations, Mittennium Project, Report to the IJN Secretary General, lnvesting in Development: A Practical Plan to Achieve the Mittenniunt Development Goals, 2005, s , 36

9 Kalktnma Yardtmtnda Oncetikter ve Ttirkiye Cumhuriyeti Omegi I 2. Kalkrnma Yardr mlarr Bag lamrnda Tiirkiye-Ttirk Cumhuriyetleri I li gkisi 2.l.Ttirkiye'nin Trirk Cumhuriyetleri'ne Yonelik Kalkrnma Yardlmlannrn Manfi$r Tiirkiye igin Turk Cumhuriyetleri kultiirel, kimliksel, ekonomik ve jeopolitik bakrmlardan onemlidir. Ttirkiye'nin de dahil oldu$u Turk Cumhuriyetleri arasrnda var olan ortak de$erler ve belirli grkar algrlamalarr, Ti.irkiye ile Turk Cumhuriyetleri arasrnda yo[un bir etkilegimin varh$rnr da do$al olarak gerekli krlmaktadtr. Bu kargrhkh etkilegimlerin somut projelere doni.igttirulmesi "Tiirk modeli"nin Turk Cumhuriyetleri'nce uygulanmasr fikrini ortaya grkarmrgtrr. Bu ba{lamda Turkiye'nin Turk Cumhuriyetleri'ne yonelik kalkrnma yardrmlarr, "Ttirk modeli"nin bu bolgede hayata gegirilmesi yanrnda, aynr bolgeye yonelik Ti.irk drg politikasr igin de onemli bir arag durumundadrr. Turkiye'nin Ttirk Cumhuriyetleri'ne yonelik ilgisinin en onemli sebebi kugkusuz bu ulkelerin ntifuslarrnrn biiyuk go$unlufrunun Qarhk ve Sovyet deneyimlerine ra{men Turkiye ile aynr dil, din ve k{ilttir de$erlerine sahip olmalarrdrr. Do$al olarak, Sovyetler Birli$i'nin 1991 sonunda da{rlmasr Ttirkiye ve Ti.irk Cumhuriyetleri'nin birbirlerini yeniden kegfetme durumunu ortaya gtkarmtgttr. Ancak Ttirkiye'deki Tiirk toplumu ile Turk Cumhuriyetleri halklarr arastnda yizyillara dayanan co$rafi, etnik ve kultiirel etkilegim kopuklu$u, iki grup halk arasrnda ortak anlamayr zorlagtrrmrg, ekonomik ve siyasal bir gok farkhh[rn tarihsel stireg igerisinde geligmesine yol agmrgtrr. Dil ve kiiltiir konusunda ortaya grkan bazr farlrlrklar bir yana, Turk Cumhuriyetleri'nde zaten var olan derin sosyo-ekonomik sorunlar ba{rmsrzhkla birlikte daha da derinlegmigtir. Turkiye'nin ekonomik, teknik ve di$er pek gok alanda elde etti$i ilerleme do$al olarak Ttirk Cumhuriyetleri igin onemli bir gekim merkezi olmugtur. Krsaca ifade etmek gerekirse, bir gok konuda aralarrndaki farkhhklara ra$men, ba$rmsrzhkla beraber Tiirkiye'nin demokratik, ekonomik ve siyasi deneyimi, uzun stire Qarhk Rusyasl ve sonra da komunist rejim alttnda yagayan, ancak gimdi devlet ve millet ingasr gabasr igerisinde yeni bir kimlik, ekonomik ve siyasi model araylgl iginde bulunan Ti.jrk Cumhuriyetleri'ne "Turk modeli" olarak ortaya konmugtur. Bagta ABD olmak iizere bir gok Batrh devletin de deste$iyle "Ti.irk modeli" 1990'larrn bagrnda Ti.irkiye'nin siyasi liderleri otan Turgut Ozal ve Suleyman Demirel taraftndan yofiun bir gekilde dile getirilmigtir. "Ttirk modeli", gergekte ekonomik, siyasi ve sosyal hayatr dini kurallar veya komiinizm gibi kapah sistemler tarafrndan belirlenen toplumlarrn demokratik, serbest piyasa ekonomisi ve laik bir (http://www.unmillenniumproject.org/reports/fullreport.htm); Jeffrey D. Sachs, "Hitting the Target", Development Agenda, s. 112; (http://www.unmillenniumproject.org/documents/hitting-the-target_lm F WorldBank Sep06.pdf). 37

10 I Gtine, OzrcaN duzeni baganyla uygulayabilecekleri ongori.isune dayanmaktadlr. Bu anlamda bazr aksamalara raflmen, Turkiye'nin uzun yrllar boyunca demokrasi, serbest piyasa ekonomisi ve laikli$i baganyla uygulamasr gerge$ine paralel olarak, aynr din, kultiir ve dile sahip ve yeni bir siyasi ve ekonomik sistem arayrgrnda olan ba{rmsrz Turk Cumhuriyetleri tarafrndan da benzeri bir modelin baganyla uygulanabilecegi dugunulmugtiir.'u Tiirkiye, bu dugunceyi hayata gegirmek ve bunu yaparken de Ti.irk Cumhuriyetleri ile kendi arasrnda ortak dil ve ktiltiir degerlerini daha da gtiglendirmek amactyla, bu ulkelerin Arap alfabesi yerine kendisinin de kullandr$r Latin alfabesine gegmelerini desteklemigtir. Turk yetkilileri bu amag do{rultusunda kalklnma yardrmlart kapsamrnda Turk Cumhuriyetleri'ne yonelik Latin alfabesine gegigleri konusunda pek gok seminer ve konferans duzenlemigtir. Yine, Tlirkiye'nin Trirk Cumhuriyetleri'ne yonelik 1990'larrn bagrnda baglattrqr yeni TV kanah da ortak de$erlerin canlandrrtlmasr ve guglendirilmesi amaclna yonelik diger bir gahgmadrr. Ayrrca Ttirk resmi ve ozel sektoru Turk Cumhuriyetleri'nde ontarca okul, universite, kultur merkezi ve cami kurmug yada kurulmasrna katkrda bulunmugtur. Bagka bir gok katkrsr yanrnda, Turkiye Turk Cumhuriyetleri'nin "Turk modeli"ni benimsemelerine ve bunu da bagarryla uygulayabilmelerine zemin hazrrlamak amactnr tagryan Trirk Cumhuriyetlerinden yaklagrk 10 bin o$renciyi kalkrnma yardrmlan gergevesinde kendi e$itim kurumlannda egitilmeleri yoniinde bir proje baglatmrgtrr. Ayrrca, Turkiye Turk Cumhuriyetleri ile iligkilerini daha da geligtirmek ve koordinasyonu sa{lamak amacryla 1992'de Turk Drgigleri Bakanllgr bunyesinde Turk igbirligi ve Kalkrnma Ajansr'nr (TiKA) kurmugtur. Turkiye'nin Turk Cumhuriyetleri ile hemen hemen her alanda artan ve geligen iligl<ilerini bu ulkeler ile krsa bir sure ieerisinde imzaladr$ r 14A civarrnda anlagma ve sozlegme ortaya koymugtur,le 1'urkiye aelslndan kalkrnma yardrmlarr, ortaya koydu$u modelin desteklenmesi yanrnda Turk drg politikastnt destekleyen onemli bir arag durumundadrr. Her geyden once So$uk Savag'tn sona ermesi onceki uluslararasr siyasi, askeri ve jeopolitik konu ve kururnlart onemli olgude de$igtirmigtir. Dolayrslyla pek gok ulke ornefiinde goruldu$u gibi, Trirkiye de yeni dtinya duzeni/duzensizli$i ortamrnda bir takrm yeni arayrglara girmigtir. Bu anlamda Turkiye igin Turk Cumhuriyetleri uluslararasr alanda kendisine yeni bir l,onelig alanr olarak tam bir alternatif sunmasa da, oldukea onemli bir deger haline gelmigtir. Krsaca Turk Cumhuriyetleri Turkiye'ye " Ilkz., Idris Bal, 'l-urkey's l?elatlons wttth the,i/est and the Turkic Republics: 'l'he llise and f:'all of the T'urkrc States, (Aldcrshot. Ashgate,2000), s '' Bugra [:rsanlr [Jchar, "l'urkisnr in'iurkey and Azerbarlan in the 1990s", [.iuraslan Sturlies, Cilt: 3, Sayr: 3, Guz 1996, s. 9; trhilip llobins, "'l'r,rrkey's Ostpolrtik: llelations with the CentralAsian States", David Menashri(Dcr.), CentralAsttt Meets the Middle Ebsd (l-ondon, Frank Cass, 1998), s

11 Kalktnma Yardtnttnda Oncetikter ve Tirkiye Cunhuriyeti OrneQi J uluslararasl arenada Soguk Savag sonrasr yalnrzlr$rnt biraz olsun azaltma imkanr verirken, Turkiye'nin uluslararasr alanda yeni siyasi ve ekonomik agrlrmlar sa{lamasrna da olanak sa{lamrgtrr. Dolaylsryla daha 1990'larrn bagrnda "Turk modeli"nin Turk Cumhuriyetleri'nde uygulanmasl tartrgmalarr yapllrp Turkiye bu ulkelere olan kalktnma yardrmlan saflarken, aynl zamanda bu gabalar siyasi ve jeopolitik anlamlar da tagrmrgtrr. Orne$in, donemin Turk siyasi liderlerinin hem soylemlerinde hem de davranrglannda etnik anlayrga dayah siyasi bir Turk birli$inin kurulmast fikirleri yo{un bigimde vurgulanmrgtrr. Ancak boyle bir bolgesel etnopolitik oluguma Azerbaycan harig Turk Cumhuriyetleri kendi ig etnik yaprlan, Rusya faktoru ve ona olan ekonomik bagrmhlrklan nedenleriyle srcak bakmamrglardrr. Aynl donemde ozellikle Turk birligine tepkili Rusya'nrn Ba$rmsrz Devletler Toplulu$u'nu ve Tagkent Guvenlik 0rgutu'nii kurarak yeni ba$lmsrz devletleri kendi etki alantna tekrar Eekme gabasr igerisine girmesi "Turk modeli"nin bolgede uygulanmastnl tamamen sona erdirmese de zaman iginde oldukga zaytflatmlgtrr.20 Turkiye'nin Turk Cumhuriyetleri ile olan iligkileri drg politika ekseninde bir takrm zorluklar yagasa da, bu Turkiye igin Trirk Cumhuriyetleri'nin onemini kalkrnma yardrmlan anlamtnda pek etkilememigtir. Turkiye, Turk Cumhuriyetleri ile kalklnma yardrmlarr gergevesinde iligkilerini TiKA, Milli Egitim BakanhIr, Diyanet igleri Bagkanh{r, Dl$ Ekonomik iligt<iler Komitesi, Turkge Konuqan Devletler ve Topluluklar Dostluk, Kardeglik ve igbirlifli Orgiitu gibi gegitli devlet kurumlarr ve hukumet drgr organlarla yo$un bir bigimde surdtjrmeye devam etmigtir. Belki de bu gabalar sayesinde, Turkiye ve Turk Cumhuriyetleri'nin ortak kimlik uzerine yeni olugumlara yonelmeleri her ne kadar somut orgutlenmelere donugmese de, en aztndan soylem duzeyinde de$erini korumugtur. Ornefrin, Ozbekistan ve Turkmenistan devlet bagkanlannrn katrlmadrgl bir ortamda, Kasrm 2006'da yaprlan 8. Ttirk Devlet Bagkanlart Zirvesi'nde Kazak Cumhurbagkanr "Trirk Devletleri Ortak Parlamenter Asamblesi"nin kurulmasrnr onermigtir.2l Siyasi gorunen boyle bir girigimin Kazakistan gibi etnik eksenli Turk siyasi birligine ciddi gekilde kargr Erkan bir ulke taraflndan gelmesi, bunun Pan-Turkist yeni bir agrlrm olmadr{rnrn da aslrnda kanrtr sayrlabilir. Ortak Asamblenin kurulmasr, Turkiye'nin de iginde oldugu 6 Tiirk Cumhuriyeti arasrndahvla artan ekonomik, kultrirel, ticari iligkilerde ve kalkrnma yardrmlannda zaman zaman ortaya grkan sorunlarrn daha gabuk giderilmesi agrrndan etkili bir merci olmasr bakrmrndan onemlidir. 'o Bkt., idris Bal, Turkey's Relations with the West and the Turkic Republics.' 'l-he Rise and Fail of the Turkrc States, s r Mevlut Katik, "Sprit of Cooperation Dominates Turkic Summit", Eurasia tnsight,20 Kasrm 2006, (http ://www. eurasianet. org/departments/insig ht/articles/eav'l shtml ). 39

12 I Guner )zxa\ Do{rusu Tiirkiye-Tiirk Cumhuriyetleri iligkileri ekonomik, kulttirel ve siyasi diizlemlerde ilerlerken, Tiirkiye'nin bu cofrafya iizerinde yaganan yo$un sosyal, ekonomik ve siyasi sorunlardan kendisini soyutlamasr diigunulemez. Genig co$rafyalan, az nufuslarr ve zengin enerji ve difier dofal kaynaklarr diigiiniildu[unde Turk Cumhuriyetleri'nin yoksulluk ve buna ba$lt bir gok sorunla karsrlagmamalarr gerekti[i ve dolayrsryla da kalkrnma yardrmlanna gok fazla ihtiyag duymayacaklan dugunulse de, bolge oldukga farklr bir resim ortaya koymaktadtr. Dolayrsryla Turkiye'nin bolge iilkeleri ile iligkilerini daha da ust seviyelere tagtmast, sundu$u modelin uzun vadede gegerliliiini korumast ve bolgeye yonelik dt$ politikasrnrn bagansr Turkiye'nin bu Cumhuriyetlere saqladr$r kalkrnma yardrmlannrn bagansrna onemli olgtide ba$hdrr. Bunun bilincinde olan Turkiye, bugune kadar Ttirk Cumhuriyetleri'ne onemli olgude kalkrnma yardrmrnda bulunmugtur. Ancak Turkiye'nin Tiirk Cumhuriyetleri'ne yonelik bu yardtmlannt ne olgu ve verimlilikte hangi alanlarda sagladr$rnr ortaya koymadan 6nce, bu ulkelerin daha Qok hangi alanlarda kalkrnma yardtmlartna ihtiyag duyduklannrn belirtilmesinde favda vardtr. 2.2.T :drrk Cumhuriyetleri' nin Kalkr nma Yardtmt ihtiyaglarr Etkin ve Sorumlu Yonetim Sorunu Genel olarak her i.ilke igin etkin ve sorumlu yonetim (good governance) kendi bagrna gok onemli bir konu olup, di$er sorunlann goztilebilmesi veya gozulememesi noktasrnda belki de en onemli etkendir. Ttrrk Cumhuriyetleri'nde de kalkrnma konulan dahil hemen hemen her alanda ilk ve en onemli sorun olarak etkin ve sorumlu yonetim eksikli$ini gostermek yanhg olmayacakttr, Dunya Bankasr'nrn tanrmrna gore bir ulkede etkin ve sorumlu yonetimin varhfirndan bahsedebilmek igin 6 temel kriter konusunda soz konusu ulkenin yiiksek de$erlere ulagmasr gerekmektedir: 1- Sivil ozgurlukleri ve siyasal istikrarr igeren temsil ve sorumluluk, 2- siyasal istikrar ve giddet durumu, 3- huktimetin etkinligi, 4- mevzuatrn kalitesi, 5- hukukun ustunlugii ve 6- yolsuzlu$un kontrol altrna ahnmasr.2' Drnyu Bankasr'nrn donemi verilerine bakrldrfltnda, Kazakistan yukanda ifade edilen kriterlerden siyasal istikrar ve giddet durumuna iligkin o/o 50'ye yakrn bir de$er tuttururken, di$er olgutlerde % degerleri " Bkz. Carlos Santiso, "Good Govemance and Aid Effectiveness: The World Bank and Conditionality", The Georgetown Public Policy Review, Crlt: 7, Sayr: 1, Guz 2001, s. 5; (http://stiold.unibas.ch/fileadm in/user_upload/pdfs/swap/swap10b.pdf); Kavaljit Singh, "Aid and Good Governance: A Discussion Paper for The Reality of Aid", Public Interest Research Group, Ocak 2003, (http://www.11iacc.org/do wnload/paper/ws_5. 6_5ingh-Final-Paper. doc). 40

13 Kalktnma Yardtmtnda Oncelikter ve Tt)rkiye Cumhuriyeti Omegi I arasrndadrr.23 Krrgrzistan hukukun i.istunlti$i.i ve yolsuzluklann onlenmesi konularrnda % 10 degeri ile 1996 de$erlerinin de gerisine dugerken, diger kriterlerde % arasrndadlr. Krrgrzistan'a iligkin en garplcr de$er ise bu tilkenin 1996'da 7o 60'rn uzerinde olan siyasal istikrar konumunun stirekli ve hrzla dugerek 2006'da % 10 civanna yerlegmig olmasrdrr.2a Azerbaycan'a gelince, bu iilke siyasal istikrar ve giddet durumu, temsil ve sorumluluk ile yolsuzlu{un onlenmesi konularrnda o/o'15 de$erini gosterirken, htikumetin etkinli$i ve mevzuatrn kalitesi kriterlerinde % ve hukukun iistunlugii noktastnda da % 20 de$erini gostermektedir.2s Yukanda verilen 6 degerlendirme kriteri konusunda Ozbekistan ve Ti.irkmenistan'rn ulagtr$r de{erler son derece dugi.ik olup bunlar o/o 2-10 arastnda seyretmektedir. Ancak Ttirkmenistan'da siyasi istikrar ve giddet kriteri diger de$erlerle karsrlagtrrrldr$rnda % 40 gibi yuksek bir de$eri gostermektedir.26 Genel olarak yukandaki veriler bu ulkelerde yonetim ve istikrar konusunda btiyuk bir sorunun oldu{unu ifade etmektedir. Bu veriler altrnda soz konusu herhangi bir bolge iilkesinin izledi$i veya izleyece{i bir politikanrn verimli bir gekilde uygulanmasl ve bundan da pozitif neticeler ahnabilmesi ihtimali oldukqa diigukttir, Yine bu verileri tagryan i.ilkelerde yaygln bir yolsuzlu$un varh$r ve bunun oniine etkin bir gekilde gegilememesi durumu da soz konusudur. Bunlartn yantnda, siyasal iktidaln ve burokrasinin grkar gruplarrnrn manipi.ilasyonuna aqtk olmalart, siirdtirtilebilir bir ekonomik kalkrnmanrn gergeklegtirilememesi ve nihayet devletin ve rejimin gtiven ve megruiyetini halk nazartnda kaybedip siyasal ve sosyoekonomik bir kaosun ortaya grkmasr ihtimalini tagrdr$r soylenebilir. Farkh zamanlarda ve de$igen yoiunlukta olmakla birlikte, Ttirk Cumhuriyetleri'nde yukanda sayrlan sorunlann hepsi goriilmektedir. Sadece Kazakistan ve Tiirkmenistan'da siyasal istikrar ve giddet durumuna iligkin de{erlerin yuksek grkmasr, bu istikrann yonetici liderliklerden kaynaklanan bir geligmenin sonucu olduqu, oturmug ve kurumsallagmrg bir yapr neticesinde olugmadr$r soylenebilir. Bunu iki iilkeye iligkin di$er verilerin diigiik olmast agrkga ispat etmektedir. Turk Cumhuriyetleri'nde gimdiye kadar geffaf ve demokratik esaslara dayanan 23 World Bank, "Governance Matters 2007", Wortdwide Governance Indicators , Country Data Report for Kazakhstan; (http:llinfo.worldbank.org/governance/wgi2007/pdl-country.asp). 2a World Bank, "Governance Matters 2007", Worldwide Governance lndicators , Country Data t?eport for Kyrgyz Repubtiq (http://info.worldbank.org/governancelwgr200tlpdf country.asp). 25 World Bank, "Governance Matters 2007", Wortdwide Governance lndicators / , Country Data Report for Azerbarjan; (http://info.worldbank.org/governance/wgi2007/pdf-country.asp). 26 World Bank, "Governance Matters 2007", Worldwide Governance Indicators 1996'2006, Country Data Report for IJzbekistan; ( World Bank, "Governance Matters 2007", Worldwide Governance lndicators , Country Data Report for T'urkmenistan; (http:l/info.worldbank.org/govemance/wg12007lpdf -country.asp)' 41

14 I Grin", CIZrcAw bir segim stireci gergeklegmemigtir. Her bir iilkede yasal olarak goflulcu bir parlamenter sistem ongorulmesine ra$men siyasi partiler ya rejim gudumiinde kalmrg yada aynr rejim taraflndan kapatrlmrgtrr. Bu konuda en sert tutum igerisinde de Ozbekistan yonetimi gortilmektedir. Bu tilkede Kerimov yonetimi Erk, Birlik, Koyluler ve Girigimciler ve 0zgur Qiftgiler Partilerini ya kapatmrg yada segime kattlmalartnt engellemigtir.2t Ozbekistan Parlamentosu'nda islam Kerimov'un Liberal Demokrat Partisi, Komiinist Parti'nin devamr olan Ozbekistan Halkrn Demokrasi Partisi, Sosyal Demokrat Parti (Adolat) bulunmakta, ancak bunlar Liberal Demokrat Parti'yi yada Cumhurbagkanr'nr elegtirmekten geri durduklarr veya destekledikleri durumda varhklannr korumaktadrrlar.2s Azeri, Kazak ve Krrgrz yonetimleri bazt muhalefet partilerinin faaliyetlerine izin verseler de bu ulkelerdeki muhalefet partileri de bir gok srnrrlamalarla kargrlagmaktadlrlar. Bir ornek vermek gerekirse, 2005 Mart ayrnda Krrgrzistan'da Asker Akayev yonetiminin halk hareketiyle devrilmesinin altrnda yatan onemli sebeplerden biri, Akayev'in kvr Bermet Akayeva'nrn Alga Krrgrzistan Partisi ile Adalet Partisi koalisyonu lehine 2005 yrh bagrnda yaprlan meclis segimlerinde yolsuzluk yaprldrfr iddialarrdrr.2e Akayev'in devrilmesiyle Temmuz 2005'de Devlet Bagkanh$r segimleri yaprlmrg ve bu segimleri AGiT demokratik standartlara uygun olarak deqerlendirmigtir.30 Ancak, 2007'de yaprlan devlet bagkanh$r segimlerinde AGIT, yakalanan go$ulcu atmosfere ra$men toplumun beklentilerini kargrlayamadr{r, 2005'le birlikte yakalanan seeim siirecinin daha da geligtirilmesi yonundeki siyasi istek ve kararlrh$rn daha az oldugunu gozlemig, devlet gorevlilerinin kamu kaynaklannr yeni kurulan Ak Jol Partisi lehine kullandrklan yoniinde pek Eok ithamlarrn oldu$undan yaktnmtgttr.3l Krrgrzistan'da ya$anan demokrasi dalgasr bu ulkenin sorunlannr " OSCE, OSCE/Office for Democratic Institutions and LIuman Rights, Republic of {Jzbekistan Legislative Chamber Elections OSCE/ODIHR Needs Assessment Mission Repor7,20-22 Eylul 2004, 13 Ekim 2004, s.2-3; (http://www.osce.org/documents/odthrl2004l *en.pc)f)', OSCE, OSCE/Office for Democratic lnstt'tutions and ftuman l?ights, Parliamentary Elections, 26 Aralk 2004; OSCE, OSCE/ODII"IR Lintited Election Observation Mission Report, Warsaw, 7 Mart 2005, s. 3-4; (http:i/www.osce.org/documents/od thrl2005 I _en.pdl). " OSCE, OSCE/ODIHR, Repubtic of uzbekistan Presidentiat Etection 2007, (http://www.osce.org/docu ments/odihr I 2007 I _en. pdf). 2s OSCE, OSCE/Office for Democratic lnstitutions and Human Rights, lhe Kyrgyz Repubtic Pailiamentary Elections,2T $ubat - 13 Mart 2005"; OSCE, OSCE/ODI -IR Election Observation Mission Final fleport,20 Mayrs 2005, s.3-4; (http://www.osce.org/documents/odihr e n pd0. to OSCE, OSCE'/Office for Dentocratic lnstitutions and fluman Rights, Kyrgyz ftepubtic Presidential Election, 10 Tentmuz 2005, OSCE/ODIHR Elerlion Observation Mission Final Report, T Kasrm 2005, s. 1-2 ; (http ://www. osce. org/documents/od thr-ell 2005 I _en. pd. '' OSCE, "Kyrgyz Elections Fail to Meet a Number of OSCE Conrmitments in Missed Opportunity", Press Release, Ilishkek, 17 Arahk 2007; (http:llwww.osce.orgliteml299l4.html). 42

15 Kalktnma Yardtmtnda Oncelikler ve Ttirkive Cumhuriveti Orneqi J gozmek konusunda yetersiz kalrrken, di[er bolge ulkelerinde go$ulcu siyasal yaprlarrn kurulmasr yonunde bir de$igimin oncusii de olamamrgtrr. Dahasr, Krrgrzistan ve onceki Gurcistan ve Ukrayna orneklerini goren diger Orta Asya Turk Cumhuriyetleri liderleri "siyasal istikrarrn" bozulaca$r endigesi ile demokratik go$ulcu sisteme yonelik muhtemel girigimleri daha fazla baskr altrna almrglardrr. Turk Cumhuriyetleri siyasi liderleri 1991'den bu yana tilkelerinin ekonomik varlrklannr istedikleri gibi kullanarak siyasi gucu ellerinde tutmaktadrlar.3'yakrn akraba ve klan iligkileri etrafrnda iktidarlannr belirli bir yonetici grup ile kullanan Iiderler, halklarrnrn temsil yetkisini ifade etmemekte ve dolayrsryla siyasi ve hukuki bir sorumluluk endigesi tagrmamaktadrrlar. Boyle bir siyasal ve hukuki ortamda ozgur medyadan veya STK'lardan ancak iktidarlann izin verdigi alanlarda ve olgulerde soz etmek mumkun olmaktadlr. iktidarlann hoguna gitmeyen medya ya da STK ise yagama $ansr bulamamaktadrr. Btitun bunlarda Turk Cumhuriyetleri'ni kalkrnma yonunde tamamen engellemese de oldukga zayrflatmakta, ani goklara kargr tamamen korunmas:z ve hazwhksrz brrakmaktadrr. E$itim Sorunlart Turk Cumhuriyetleri'nde kalkrnma ve kalkrnma yardtmlart konusunda ele ahnmast gereken ikinci en onemli konu, bu ulkelerin egitim sorunlartyla ilgilidir. Qunkti, Turk Cumhuriyetleri'nde genel nufus yaprsr ieerisinde 17 yag ve altt grup yaklagrk toplam nufuslann % 30'luk bir dilimini olugturmakta, bu da egitim alanrndaki sorunlarr daha fazla onemli kr lmaktadtr. Birlegmig Milletler Kalkrnma Programr'nrn (United Nations Development Programme-UNDP) 2005 Orta Asya Raporu'na gore Turkmenistan'da orta eqitim 32 Orneflin, Azerbaycan'da Flaydar Aliyev'in Aralrk 2003'de ollimunden sonra yerine ulkedeki siyasal mekanizmalan ve patronaj iligkisini kullanarak oqlu ilham Aliyev gegmigtir. 'Iurkmenistan Devlet I3agkanr Saparmurad Niyazov'un Arahk 2006'da ollrmu sonrasl, yerine 49 yagrndaki Bagbakan Yardrmcrsr ve Sa{lrk Bakanr Gr-rrbanguli Berdimuhammedov, Ulusal Gr,rvenlik Konseyi ve l]akanlar Kurulunun olaganustu toplantrsr sonrasl gegici devlet bagkanr atanmrgtrr. Turkmen yasalarrna gore Cumhurbagkanrnrn gorevini yapamaz hale gelmesi durumunda Meclis Bagkanr bu gorevi 3 ayltk bir sure iqinde segimlcr yaprlana kadar r-istlenmesi gerekirdi. Ancak Turkmenistan Flalk Konseyi'nin Cr"rmhurbagkanr seqimi Segim Komisyonunun yaplsr konusunda yeni duruma uygun defigikliklcr yaparak Gurbanguli Berdimuhammedov'un $ubat 2007'de devlet bagkanr seeilmesinin yolunu agmrgtrr. ButLin bu segim sureci Sovyet donemini anrmsatmakla beraber, Gurbanguli Berdimuhammedov'un iilkede olumlu anlamda yeni birtakrm umutlan da beraberinde getirdigi yorumlan yaprlmaktadrr. "Turkmenistan: New Leader Brings Flope of New Opportunities", RFE/RL, 16 Mart 2007; (http://www.rferl.org/features/features_arlicle.aspx?m=03&y=2007&id=e4f49b6c- 99AC-47C3-BDBC C6A8). Ancak bu olumlu atmosfer qogunlukla ulkenin zengin dogal gaz kaynaklan uizerinde odaklanmakta, rllkenin siyasal ve sosyal ortamtntn demokrasi ve gogulcu bir yone gitmeye bagladrgr veya gidece$i yonrinde henuz bir igaret ortada gozukmemektedir. 43

16 I G,in", Ozx.aN di.izeyinde okula kayrt oranl 1989 yrlr Sovyet donemi oranlnrn ancak yarrsrna ulagmrgtrr. Yine aynr Rapora gore, Ozbekistan ve Krrgrzistan aynr egitim diizeyinde Sovyet donemi seviyesine ancak 2002'de ulagabilmigtir. Orta Asya Tiirk Cumhuriyetleri arasrnda sadece Kazakistan en son Sovyet doneminde yakalanan oranrn yaklagrk % 10 i.izerine Erkmayr bagarmrgttr." Ottu okul dtizeyi meslek ve teknik okul kayrt oranlan en son Sovyet donemi seviyeleri ile kargrlagtrrrldr$rnda, Ozbekistan'da aynl seviyenin yakalandrir, ancak Kazakistan ve Krrgrzistan'da yanya dugtu$u ve Ttirkmenistan'da ise gok daha aga[rlara indi$i goriilmektedir.3a Azerbaycan'da ise ilk ve orta okul dtizeyinde okula kayrt oranlart 2004 ylh rakamlarrna gore srrasryla % 84 ve oh 77 oranlanndadrr. Ancak ozellikle krrsal kesimde olmak uzere pek gok o$renci 9 yrlhk zorunlu e[itimlerini yoksulluk nedeniyle tamamlayamamaktadrr.3s Benzer gekilde, Birlegmig Milletler E[itim, Bilim ve Kultur Orgutii (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization - UNESCO) ve Birlegmig Milletler Qocuk Fonu'nun (United Nations Children's Fund - UNICEF) Krrgrzistan'da yaptr$r bir aragtrrmaya gore yoksulluk, oflrenci tagrma araglannrn eksikli$i, rsrnma sorunlarr ve okul ve oflretmen ihtiyaglarr igin ogrencilerden istenen resmi ve gayri resmi ucret talepleri okula devam etme oranlnl daha da agaflrlara gekmektedir.36 Bunda Tiirk Cumhuriyetleri'nin biitgelerinden e$itime aynlan paylarda yaklagrk % 10 seviyesinden % 2,5 oranlna varan drigtiglerin yaganmasrntn btiyuk payr vardtr. Orne$in, Kazakistan donemiyle birlikte e$itime ayrrdr$r payr o/o 70 orantnda artrrdr$r halde bunun btitge igerisindeki payr % 3-4 oranrnda kalmaya devam etmektedir.3t Azerbaycan da 2006 yrhnda butgeden e$itime ayrrdr$r payro/o 29 oranrnda arttrmaya bagladtysa da, toplam yurt igi hasrladan e$itime ayrrlan pay hala o/o 2,7'dir.38 ' arasr doneme iligkin ya$ yuksek okullagma oranrna bakrldr$rnda, Azerbaycan'da Sovyetler Birligi donemi oranl agtlmtg, Kazakistan'da 2 ve Krrgrzistan'da da 2,8 kat daha fazla seviyeye grkmrgtrr. Di$er yandan, aynr konuda okullagma Tiirkmenistan'da 3,7 ve Ozbekistan'da 1,9 kat azalmtgttr.3e " United Nations Development Programme (UNDP), Central Asia Human Development Reporl, UNDP, 2005, s. 150; (http://hdr.undp.org/en/reports/regionalreports/europethecis/central_asia_2005*-en.pdl). to A.g."., s 's "Country Profile 2007, Azerbaijan", The Economist lntettigence [Jnit, s. 19; (http://www.eiu.com/report _dl. asp?issu e _id= &mode=pdfl. 'u United Nations Development Programme (UNDP), CentralAsia Human Development Report, s "Country Profile 2007,Kazakhstan", The Economist Intettigence [Jnit, s. 19; (http://www.ciu.com/rep or1*dl. as p? issue_id= & mode=pdf). '8 "Country Profile 2007, Azerbaijan", The Economist lntetligence (Jnit, s. 19; (http://www.eiu.com/repo ft*dl. asp?is sue _id= &mode=pd11. 'n United Nations Development Programme (UNDP), CentralAsia Human Development Report, s

17 Kalktnma Yardtmtnda Oncetikter ve T'tirkive Cumhuriveti Orneqi I Ozbekistan'da yuksek efitimde okullagma 2004 ylllnda her 1000 kigide ]0,1 oranlna gtksa da, bu oran hala Sovyetler Birli$i donemindeki 14, oranrnln gerisinde kalmaktadrr. Yine Ozbekistan'da yuksek o$retime GSMH'den ayrrlan fonlann azhqt bu alanda yolsuzlu$un oldukga yuksek seviyelere ulagmasrna yol agmakta, okullagma orantndaki artrg kaliteli egitim sonucunu do{urmamaktadrr.ao Yuksek o$retimde okullagma oranlarrndaki farkhhia ekonomik kaynaklarrn yeterliligi yol agmakla beraber, siyasi iktidarlarrn tutumlarrnrn bunda daha da etkili oldu[u soylenebilir. Kazakistan ve Azerbaycan'da siyasal yonetimlerin daha agrk olmast ve ulkeye ozellikle enerji yatrnmlarr sayesinde giren sermaye, bu ulkelere yuksek o[retim sistemlerini tekrar organize etme olana$r sa$lamlgtrr. Parasal aerdan daha yoksul bir durumda olan Krrgrzistan'daki reform bagarrsrnrn altrnda ise daha gok siyasi agrkhk ve drg yardrmlar yatmaktadrr.ot Trirkmenistan'da yuksek o$retimin durumu Arahk 2006 yrhnda Niyazov olene kadar oldukga farkh birtakrm uygulamalara sahne olmugtur. Niyazov 2001 yrhnda yan zamanh e{itime devam edilerek altnan yuksek okul diplomalarrnrn kabul edilmemesi,2002 yrh ortalarrnda da devlet universitelerinde paraslz egitime son verilmesi kararlannr almrgtrr. Niyazov doneminde aynca yuksek o$retime gidecek o$rencilerin soy a$acrna gore, yani Turkmen soyundan geldigine karar verilenlerin devam etmesi gibi bir uygulamaya da gidilmigtir. Aynr donemde, Niyazov lise diizeyi e$itimini bitiren her ogrenciye ytiksek okul e{itimine baglamadan once iki yrl gahgma zorunlulugu getirmigtir. Yine Niyazov 2004 ortalarrnda, 1993 oncesi yabancr iilkelerden ahnmrg ytiksek okul diplomalartnrn artrk tanrnmayaca$r karannr almrg, bu tur diplomalarla gahgan pek gok kamu gorevlisi igten grkarrlmrgtrr.a2 Yeni Turkmen Devlet Bagkanr Berdimuhammedov'un ilk aldr$r reform kararlan e$itim alanrnda Niyazov'un bazr uygulamalartnt kaldlrmak bigiminde olmugtur. Bu reformlar lise sonrast iki yll galrgma kogulunun kaldrnlmasr, o$retmen maaglanntn % 40 oranrnda artrrrlarak galtgma saatlerinin dtrgtirulmesi, e$itimde Turkmence'nin yanrnda Rusga ve ingilizce dillerinin de kullanrlmasr, yurtdrgrnda e$itime izin verilmesi ve bagka bazr egitim konulanyla ilgilidir.a3 Turk Cumhuriyetleri'nde yuksek ogretim reformlarrnrn yaprlmasl ve sorunlarrn azalttlmast konulartnda bir gok uluslararasl finans ve yardrm kurulugu ve STK katkr saglamaktadlr. Orne$in Azerbaycan huktimeti, Dunya Bankasr ile 1999 yrhnda baglayan ve e$itimde standardr yukseltmeyi igeren 10 yrlhk e$itim reform paketini ou "Country Profile 2008, Uzbekistan", The Economist lnteltigence [Jnit, s.16; (http://www.eiu.com/repo rt_dl. asp?issue id= &mode=pdfl. o' Unite d Nations Devclopment Programme (UNDP), Central Asia Human Development Report, s a'"country Profile 2007, Turkmenistan", The Economist lntettigence {Jnit, s. 14; (http://www.eiu.com/rep ort_d l. a s p? is s u e_i d = I &m ode =pd f;. a3 A.o.e.. s

18 J G,in"t OzrcaN uygulamaktadtr."'* Birlegmig Milletler Qocuk Fonu ve Agrk Toplum Enstittisu (Open Society Institute) bolge ulkelerinde bulunan yuksek o{retim kurumlan ve uzmanlannrn dt$ dtinya ile ig yonetimi alanrnda iligkilerini geligtirmeyi ve egitimlerini amaglayarak, 1994'de Almatr merkezli olarak kurulan, Orta Asya igletme Geligtirme Yonetimi Vakfr'nr (Central Asian Foundation for Managemet Development-CAMAN) desteklemektedirler, 2003 yrh itibariyle, be$ Orta Asya ulkesinden '150'ye yakrn resmi ve ticari kurulug bu Vakfrn uyesidir.at Benzer gekilde, Asya Kalkrnma Bankast ve ATE, Orta Asya Egitim igbirlifli Agr (Central Asia Education Cooperation Network) adrnda bir inisiyatif baglatarak Orta Asya ulkelerinin efitim alanrnda reform gabalanna mali katkr ve bilgi destegi vermekte, bu gerqevede bireyler, gruplar ve yuksek o[retim enstituleri arasrnda igbirli$i a$lannrn daha da geligtirilmesi gabalarrna katkl sa$lamaktadrrlar.a6 Bunlara ek olarak, yuksek o$retim alanrnda yurtdrgrna yonelik olarak pek gok uluslararasr ticari kurulug ve STK yurtdrgl burslan vermektedir.at Sa$hk Sorunlarr Ugrincu olarak Turk Cumhuriyetleri iqin oncelikli sorun sa$hk ile ilgilidir. Sovyet sisteminin gokmesi egitim alanrnr oldugu gibi saflrk sektorunu de olumsuz etkilemig, zaten var olan sorunlarrn yeterli kaynak aktarrmr yaprlamamasr nedeniyle daha da derinlegmesine yol aqmrgtrr. Butun bu sorunlar da Turk Cumhuriyetleri toplumlartntn sa{ltk konusunda hastahklara kargr (ornegin HIV/AIDS) daha korumastz olmalan sonucunu do{urmugtur. Bu durumdan da elbette en gok etkilenen kendi ozel sa$ltk giderlerini kargrlama olana$rndan yoksun yoksul kesimler olmaktadrr. l-urk Cumhuriyetleri'nde saqhk sektoruniin iginde bulundu$u durumu bu iilkelerin GSMH'lerinden saqhk alanrna aktarrlan kaynak miktarlarr agrkga ortaya koymaktadrr. Kazakistan, Krrgrzistan ve Ozbekistan'da 1995 yrhnda GSMH'lerinden sa$ltk sektorune aynlan paylar srrasryla oh 2,2, o/o 3,5 ve % 5,8 il<en, bu 2002 yrhna kadar o 1,9, oa 2,2 ve o/o 2,5 oranlanna gerilemigtir. Sadece '''' "Country l)rofilc 2007, Az.erbaijan", 7'lte Econonttsl lntelligtencc tintt, s :i Bkz.., I. M. [)cstlcr, "[:-clucation in Applied Economics in Central Asia: f:rnclings and Il.ccorrrmcndations", Mart 2000; (http://www.pr"raf.umd.edu/faculty/destler/centralasia.tlindings.reco mendations.pdl); "Central Asian Foundation for Management Developmcnt"; (http://www.caman.org/ en/indcx.html). oo Asian [)evelopment Bank, "-l'echnical Assistancc for the ADS_OSI Ccntral Asia f:ducation Cooperation Network", Ikint 2003; (http://www.adb.org/documents/taiis/reg/tar- regl_.372bb.pdfl). a7 Ilu irlkelerdc dcvlct bagkanlrklarrnrn yiiksck o$retim alanrnda (Kazakistan'da Uolasak, Krrgrzistan'da 21.Yiz.yrl Kadrolan ve Ozbekistan'da Umit) ozel yurt clgr burs programlarr vardrr. United Nations Devclopment Prograrlme (UNl)I']), CentralAsia Huntan Developntent f?eport, s

19 Kalktnma Yardmnda Oncetikler ve Ttirkiye Cumhuriyeti Ornegi I Turkmenistan'da bu oran 1995'de ah 1,2 iken 2002'de o/o 3 seviyesine Erkmrgtrr.as Azerbaycan'da ise GSMH'den sa$hk sektorune aynlan pay 1995'de o/o 7,4 iken, bu oran 2003'e kadar % 0,8 oranrna diigmugtur. Azerbaycan htikumeti 2004'den itibaren saflrk sektorune daha fazla para aylrsa da, bu artrg sa$hk sektori.inijn GSMH'den aldr{r payl sadece o/o 0,1 oranrnda artrrarak 2006'da ancak oh 0,9 oranlna grkarabilmigtir.ae Yukarrdaki degerlere paralel olarak Turk Cumhuriyetleri'nde kigi bagrna harcanan saflrk harcamalarr da oldukga dugiik seviyelerde gergeklegebilmektedir. Orne$in bu defler Rusya igin 325 dolar iken; Azerbaycan, Kazakistan, Ozbekistan, Krrgrzistan ve Turkmenistan igin srrasryla 33, 180,68,66, 149 dolar seviyelerinde gergeklegmektedir.so Agrrirkh olarak enerji kaynaklarrndan kaynaklanan milli gelir artrgrnrn bir yansrmasr olarak Kazakistan ve Turkmenistan'da kigi bagrna sa$hk harcamalarr Ozbekistan ve Tiirkmenistan'a gore daha yuksek olmastna ra$men hala yeterli seviyede olmadr$r goriilmektedir. Azerbaycan'da ise enerji gelirlerine ba$h kigi bagrna dugen milli gelir artrgr olmasrna ra{men sa$hk sektoriinde kigi bagrna yaprlan harcama diflerlerinden de dtiguk bir seviyede gergeklegmektedir, Bu anlamda Azerbaycan, Ozbekistan ve Krrgrzistan'a iligkin veriler dtinyanrn en fakir rilkeleri olan Afrika ulkeleri verileri ile paralellik tagrmaktadrr. Sa$hk alanrna gerekli yatrnmlann yaprlamamasr Sovyetler Birligi doneminden de diigiik koruyucu agrlama uygulamalarrnr do{urmakta, btitun bunlarda yetersiz beslenme gibi nedenlerle birlikte Turk Cumhuriyetleri'nde bebek ve gocuk ohim oranlarrnr oldukga yuksek duzeylere grkarmaktadrr.sl Sa$ltk hizmetlerinin yeterli duzeylerde sa$lanamamaslnrn yukarrda verilen bazr sonuglart yantnda, gu anda Turk Cumhuriyetleri'ni etkileyen ve acil onlemler alrnmadr$t takdirde ileride daha fazla etkileyecek oldukca acil iki saghk sorunu bulunmaktadtr: Tuberkuloz ve HIViAIDS bulagrcr hastahklarr. 1990'larla birlikte Turk Cumhuriyetleri'nde ilaca kargr direngli tuberkuloz viriisunrin go$almasr ve HIV/AIDS tagryrcr insan saytsrndaki artrg, sosyo-ekonomik hayat standartlarrndaki duguglere paralel olarak tuberkuloz hastah$rnrn artmasrna yol agmaktadrr. Orne$in 48^A.O.e.. S on "Cluntry Profile 2007, Azerbarjan", The Economist lntettigence tjnit,s to Rusya, Azerbaycan, Kazakistan Ozbekistan Krrgrzistan ve Turkmenistan'da kigi bagrna dugen milli gelirler 2006 yrh rakamlanna gore srrasryla 9620, 3830, 6980, 1860, 1840 ve 6910 dolar seviyelcrindedir. UNAIDS, 2006 Report on the Global AIDS Eptdemic: A UNAIDS 1Oth Anniversary Special Edition,2006, Annex 1 Country Profiles; (http://www.unaids.org/en/knowledgecentre/l{lvda talglobal Report/Default. asp). t'united Nations Development Programme (UNDP), Central Asia Human Development f?eport, s. '145; World Uank, "Azerbarjan: llealth Sector Review Note", Cilt: 1, llaziran 2005, s , (http://siteresources.worldbank.org/intecaregtopheanut/resources/azhealth-vol1-final pdfl. 47

20 I G,ir", OzrclN Norveg'te her yuz bin kigi arasrnda yaklagrk 5 kigide gorulen ttrberkuloz hastah{r, Orta Asya bolgesinde yuzlerle ifade edilmektedir. Dunya Saghk Orgutu verilerine gore, 1990'da Azerbaycan, Kazakistan, Krrgrzistan, Ttirkmenistan, Ozbekistan ve Rusya'da her yuz bin kigi igerisinde ttiberkuloz vakasr slrasr ile 35, 58, 55, 64,68, 45 kigi iken, bu sayrlar 2006 yrh igin 77,730, 123,65, 121 ve 107 kigi seviyelerine grkmrgtrr.s2 Ozellikle eski Sovyet co$rafyasrnda ve Do$u Avrupa ulkelerinde tuberkuloz hastah{rnrn hrzla artmasr nedeniyle Dunya Saflrk Orgutu Turk Cumhuriyetleri'nin de dahil oldu$u 1B tilkeyi Avrupa bolgesinde tuberkuloz hastah{r ile mucadelede oncelikli ulkeler grubuna almrgtrr.s3 Diinya Sa$hk Orgutti'niin, Tiiberkulozu Durdurmak igin Global Plan 'nrn (The Global Plan to Stop TB ) bir pargasr ve Avrupa aya$r olan Di.inya Sa$hk Orgutri Avrupa l3olgesi Oncelikli 1B Ulkede Triberkrilozu Durdurma Plan'r (The Plan to Stop TB in 1B High-priority Countries in the WHO European Region, ), 2015 yrhna kadar belirtilen 18 ulkenin olugturdu$u alan igerisinde yaklagrk 15 milyar dolar harcamayla tuberkutoz vakalarrnrn artrgrnr durdurmayr, hasta saytstnr ve buna baflr oltim oranlannr 1990 yrh seviyesi oldu$u tahmin edilen her ytiz bin kigide 55 hasta ve 6 olum drizeyine gekebilmeyi amaglamaktadrr.sa Turk Cumhuriyetleri igin di$er gok onemli bir sa$hk sorunu da hrzla yaytlmakta olan HIV/AIDS'dir. $u anda diinya uzerinde yaklagrk 65 milyon HIV/AIDS tagryrcrsrnrn bulundu{u ve 25 milyon insanrn da bu hastahktan oldu$u dugiintilurse konunun onemi ortadadrr.ss HIV/AIDS tagryrcrlarrnrn yo$unluk olarak sosyal, ekonomik ve siyasal agrlardan goki.intti ya$ayan pek gok Afrika ulkesinde yo$unlagmasr da tesaduf olmasa gerek. HIV/AIDS hastah$rnrn ortaya gtkardrflr sosyo-ekonomik sonuglarr bir gok Afrika rilkesinin gimdi ve gelece$e iligkin kaderlerini etkileyen en onemli sorun haline gelmigtir.su Turk Cumhuriyetleri'nde son yrllarda HIV/AIDS hastah$rna kargr bazt ilerlemeler sa{lansa da, bolge, hastahgrn dtinya uzerinde en hvh yayrlan alan olarak ifade edilmektedir.st s2 World Ilealth Organisation, Global '\'uberculosis Control; surveillance, Planning Financing, Wortd Health Organisation [{eport 2008, s. 246; (hltp:llwivw.who.int/tb/publications/global repor?2008/pdf/f ullreport.pdl). tt Bu 1B ulke; Ermenistan, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Bulgaristan, Estonya, Gurcistan, Kazakistan, Krrgrzistan, Litvanya, Letonya, Moldavya, Ozbekistan, Romanya, Rusya Fcderasyonu, l'acikistan, furkiye,'l'urknrenistan ve Ukrayna'drr. sa World Health Organisation, "Plan to Stop TB in 1B I'ligh-priority Countrics in the WIIO Huropean Region, ",2007,s.vriive"13; (http://www.euro.who.int/documenve910a9.pdf). tt UNAIDS, 2006 Repoft on the Gtobal A\DS Epidemic; A UNA\DS 1Oth Anniversary Special Edition, s. 4. 'u A.g..., s. B tt Nikola Krastev, "Central Asia: UNAIDS Chief Says Disease Spreading At llecord Pace", RFE/RI-,2] Mar12008; (http://www.rferl.org/featuresarlicle/200blc34f'57503a a3a6-cfdi)73d3d4 48

BUItDUfi DIYABET OKUTU. Aragtrrma,Bilgi Sistemleri,safh[rn Geligtirilmesi ve HaIk Saflr[r gube Miidiirliifii

BUItDUfi DIYABET OKUTU. Aragtrrma,Bilgi Sistemleri,safh[rn Geligtirilmesi ve HaIk Saflr[r gube Miidiirliifii BUItDUfi DIYABET OKUTU Aragtrrma,Bilgi Sistemleri,safh[rn Geligtirilmesi ve HaIk Saflr[r gube Miidiirliifii 1.1Giriq I.2Dayanak 1.2.a'Grirev tantmtmrz 1.2.b St. Vincent. Deklarasyonu ve Ulusal Diyabet

Detaylı

Sayr :16961366-604.01.0119255 Konu : Ktsa Film Destek Hibe Programt

Sayr :16961366-604.01.0119255 Konu : Ktsa Film Destek Hibe Programt T.C. BA$BAKANLIK Afet ve Acil Durum Ydnetimi Baqkanhpr Sayr :16961366-604.01.0119255 Konu : Ktsa Film Destek Hibe Programt 07.05.2014 Y ILDIZ TEKNiK LN{ IVPNSiTE,Si REKTOru-UCIXP, Bagkanll[rm z tarafndan

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Sayr :70335e62-301.ee-.lS. FS I tblzi. Konu : Ortak Diploma Ytiksekd[retim Programt. Rektor a. Rektor Yardtmctst

Sayr :70335e62-301.ee-.lS. FS I tblzi. Konu : Ortak Diploma Ytiksekd[retim Programt. Rektor a. Rektor Yardtmctst / Sayr :70335e62-301.ee-.lS. FS I tblzi Konu : Ortak Diploma Ytiksekd[retim Programt Rektor a. Rektor Yardtmctst T.C, ONDOKUZ MAYIS UruIVrNSIrrSi Uluslar Arasr itigtiter Birimi N ot : Ektek i bel gelerin

Detaylı

KAHRAMANMARA$ StiTCu in,ia.u univnnsirnsi 2015 YILI KURUMSAL MALi DURUM VE BEKLENTiLER RAPORU. Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu

KAHRAMANMARA$ StiTCu in,ia.u univnnsirnsi 2015 YILI KURUMSAL MALi DURUM VE BEKLENTiLER RAPORU. Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu KAHRAMANMARA$ StiTCu in,a.u univnnsirnsi 2015 YL KURUMSAL MALi DURUM VE BEKLENTiLER RAPORU 5018 Sayrh Kamu Mali Y0netimi ve Kontrol Kanunu ile birlikte kalkrnma planlarr ve programlarda yer alan politika

Detaylı

- Genel Kurul Kararr - Uygulama Esas ve Usulleri .-.-

- Genel Kurul Kararr - Uygulama Esas ve Usulleri .-.- % T. C. YUKSUKOGRE'I'I\I KURULU BASKANLIEI Sayr : Konu : B.30.o. imi.o.oo.oo.01/ 6l 8< ttq3o Tezsiz Yuksek Lisans Bilkent / ANKARA.a2...o.L,.2a.aJ 2547 sayfi YUksekogretim Kanununun ek 27 nci maddesi gere$ince

Detaylı

YAZARLAR HAKKINDA. aynr tiniversitenin Turkiyat Araqtrrmalan Enstitusunde tamamladr. 2004 yrhnda Tel Aviv Universitesi'nden doktora

YAZARLAR HAKKINDA. aynr tiniversitenin Turkiyat Araqtrrmalan Enstitusunde tamamladr. 2004 yrhnda Tel Aviv Universitesi'nden doktora YAZARLAR HAKKINDA Alfabetift Sua ile Haluk ALI(AN istanbul Universitesi siyaset Bilimi Fakultesi Kamu yonetimi Bolumti'nden 1992 yrhnda mezun oldu. 1995 yrhnda istanbul universitesi sosyal Bilimler ve

Detaylı

rilvr grrinni, KURGU, SESLENDiRME, sruovo gerinni, nruiunsyon,

rilvr grrinni, KURGU, SESLENDiRME, sruovo gerinni, nruiunsyon, rilvr grrinni, KURGU, SESLENDiRME, sruovo gerinni, nruiunsyon, e nnrir rasartm ve TEKNiT onrurgmanltk niznner ALtMt TEKNiT gnnrnamesi igin Tanrmr Dr Ayhan Kuzu ve gahgma ekibi tarafrndan planlanan proje

Detaylı

rubirlr CELAL BAYAR UNiVERSiTESi RrrrOnIuGurur

rubirlr CELAL BAYAR UNiVERSiTESi RrrrOnIuGurur rubirlr Sayr. 8.14.2.T8T 0.06.01.02.231-594111971 Konu : TUBiTAK-Lindau Destek Programr CELAL BAYAR UNiVERSiTESi RrrrOnIuGurur Zy rcatzor iveoi Bilimsel ve Teknolojikalkrnma igin gereken insan kaynagrnrn

Detaylı

rnvrsir,ciligi KURUM inani KURUL Topr,Atlrr KARARLART

rnvrsir,ciligi KURUM inani KURUL Topr,Atlrr KARARLART TUNCELi iinivnnsirnsi- BGiriM-siR-snN runcer,i trnivnnsirnsi rnvrsir,ciligi KURUM inani KURUL Topr,Atlrr KARARLART 4688 Sayrh Kamu Gorevlileri Sendikalan Kanunu'nun 22. ve 41. maddeleri ve bu kanuna dayah

Detaylı

r Grdalarrn bulundufu bolgede galrgan herkesin r Personelin gahgma bigimlerinin de temiz ve safihkh r Yiyeceklerle ufiragan ki5ilerin temiz ve uygunsa

r Grdalarrn bulundufu bolgede galrgan herkesin r Personelin gahgma bigimlerinin de temiz ve safihkh r Yiyeceklerle ufiragan ki5ilerin temiz ve uygunsa CAP r Grdalarrn bulundufu bolgede galrgan herkesin onsoz Beslenme insanoflunun iemel ihtiyaglarrndan biridir. Grda maddeleri yagam igin vazgegilmez unsurlar olmasrnrn yanrnda insan saflrfrnr tehlikeye

Detaylı

İLLER BANKASI ANONİM ŞİRKETİ

İLLER BANKASI ANONİM ŞİRKETİ İLLER BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31.12.2013 tarihi itibari ile Bağımsız Denetim Raporu, Mali Tablolar ve Dipnotlar, Genel Kurula sunulan Özet Yönetim Kurulu Raporu ile 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi

Detaylı

ir:',i{i?5 47.73 Belirli bir mala tahsis edilmig masazalarda ticareti

ir:',i{i?5 47.73 Belirli bir mala tahsis edilmig masazalarda ticareti tffi iil fiffi ilil[ililililttilu illililillil [ffi flil Sayr :38.A.0f,' TI.,RK FczActLsnr sialigi MERKEZ rurygri Konu : NACE Rev.2 Altrh Ekonomik Faaliyet Srnrflamasmrn Giincellenmesi hk. ir:',i{i?5 Y*s"$**"fllli

Detaylı

rtinrive er.ivrir n, iller MEcLiSi BASKANLTGTNA

rtinrive er.ivrir n, iller MEcLiSi BASKANLTGTNA i**-*; i,:; " "'": l ii"rl -' : ;.*:;".".-"*. j t:':,.,,. I,:i i rtinrive er.ivrir n, iller MEcLiSi BASKANLTGTNA 1910412012 tarih ve 6292 sayrh orman Kdylulerinin Kalkrnmalannrn Desteklenmesi ve Hazine

Detaylı

Yrd. Dog. Dr. H. Omer TONTU$ Bakan a. Genel Mi.idiir

Yrd. Dog. Dr. H. Omer TONTU$ Bakan a. Genel Mi.idiir Yrd. Dog. Dr. H. Omer TONTU$ Bakan a. Genel Mi.idiir Evraktn elektronik imzah suretine http://e-belge.saglik.gov.tr adresinden 9db25c7a-4db6-42c1-bfc6-3e5e90bdb98b kodu ile erigebilirsiniz Aziziye Mah.Cinnah

Detaylı

OAKA. : c. bir onem taprmaktadtr. Nazarbayev'in demokrasiye yaktapmt da; onun SEQIMLERI VE NAZARBAYEV'I ANLAMAK

OAKA. : c. bir onem taprmaktadtr. Nazarbayev'in demokrasiye yaktapmt da; onun SEQIMLERI VE NAZARBAYEV'I ANLAMAK OAKA. : c Cilt:2, Sayr: 4, ss. 173-202,2007 18 AGUSTOS 2OO7 KAZAKISTNN PARLAMENTO SEQIMLERI VE NAZARBAYEV'I ANLAMAK Nurgin YlLDlZl Ozer Bu yazl Kazakistan'da 18 Agustos 2007 tarihinde yaptlan Parlamento

Detaylı

f.v\ >s/ Ilgi 7."- DAiITIM \Ar^Nr':/, Vali a. Vali Yardrmcrsr c.en q ej.. tht-*r.xl xt.. t,,r-r l.we,l W.e.?dde

f.v\ >s/ Ilgi 7.- DAiITIM \Ar^Nr':/, Vali a. Vali Yardrmcrsr c.en q ej.. tht-*r.xl xt.. t,,r-r l.we,l W.e.?dde f.v\ \.csxcuxvrspor Z \Ar^Nr':/, >s/ Sayr Konu Ilgi :e5738460-041 3lT :Yarrgma Duyurusu T.C. QANKTRT vnt-ilici Genglik Hizmetleri ve Spor it Uiidtirtugu c.en q ej.. tht-*r.xl xt.. t,,r-r l.we,l W.e.?dde

Detaylı

Siirekli Efitim Aragtrrma ve Uygulama Merkezi

Siirekli Efitim Aragtrrma ve Uygulama Merkezi TOBB Ekonomi ve Teknoloji Universitesi Siirekli Efitim Aragtrrma ve Uygulama Merkezi Say: 72180796/419 Konu: TOBB BfU-SnnA E$tim Programlan Hk. l;:. r!.r : trr.rt!_!.lic*q.r"nt 1. ; \r::: \,,,..,.-j {]nasi

Detaylı

TURiZMYETURiZM OLAYI. TURiZM: Yeterli boq zamana, yeterli mali olanaklara ve seyahatten. DAR KAPSAMDA TURiZM VE OTELCiLiK

TURiZMYETURiZM OLAYI. TURiZM: Yeterli boq zamana, yeterli mali olanaklara ve seyahatten. DAR KAPSAMDA TURiZM VE OTELCiLiK Marmara lletisim Dergisi, Sayr:8, Ekim 1994 Mamara Joumal of Conununications, Number:8, October 1994 DAR KAPSAMDA TURiZM VE OTELCiLiK Arg. Giir. nuru OZCnn MARMARA r-rllvensiresi itetiqim Faktiltesi Dar

Detaylı

f'i1 ,k;;i66 furutugan tarafrndan aireoite eoilmii olan tarafsrz denetim firmalannrn denetimleri sonucunda

f'i1 ,k;;i66 furutugan tarafrndan aireoite eoilmii olan tarafsrz denetim firmalannrn denetimleri sonucunda f'i1 artalrt TEDARiKQi DEGERLENDiRME PROSEDURU 1. AMAg Muratpap Belediyesi'ne bagh ve harcama yetkisi verilen mfidtirltiklerin, tirtin ve hizmet sattn aldtklan tedarikgi firmalann degerlendirilmesi ile

Detaylı

,:t? KYS : Kalite Yonetim Sistemini, ixttl9i. VER : Olgme ve izleme sonuglarrnr, ifade eder. 4.iLGiLiDOKUMAN 1.AMA9 2.KAPSAM 3.TANIMLAR 6.

,:t? KYS : Kalite Yonetim Sistemini, ixttl9i. VER : Olgme ve izleme sonuglarrnr, ifade eder. 4.iLGiLiDOKUMAN 1.AMA9 2.KAPSAM 3.TANIMLAR 6. ,:t? ixttl9i VERI ANALIZ REHBERI 1.AMA9 iyilegtirme veya Diizeltici/ Onleyici faaliyet yapmak iizere olgme ve izleme sonuglanntn analizinde, uygunsuzluklarrn nedenlerini ve goztimlerini saptamada yontem

Detaylı

ctinuru: ANADoLU trxivnnsirnsi T.C. SENATO Karar Tarihi z 31,01,2012

ctinuru: ANADoLU trxivnnsirnsi T.C. SENATO Karar Tarihi z 31,01,2012 T.C. ANADoLU trxivnnsirnsi SENATO Karar Tarihi z 31,01,2012 Karar No : I ctinuru: 14- Anadolu ljniversitesi (Eskigehir/Tiirkiye) Miihendislik Mimarhk Faktiltesi Elektrik- Elektronik Mtihendislili Bdltimti

Detaylı

' Bilimsel aragtrrmalann ticari de$eri yuksek olan konulara. ' Yardtmct dogentlerin tumu ile dogent ve profesdrlerin bir krsmrnrn

' Bilimsel aragtrrmalann ticari de$eri yuksek olan konulara. ' Yardtmct dogentlerin tumu ile dogent ve profesdrlerin bir krsmrnrn yeni yuxsexdgnrrirvl yasa raslaglrua iugxiru conuglen (O$ retim.uy"."i Yetigti rme_ Pr.og ram r Aragtrrma Gorevrireri Derneg i) TASLAGA ir-i$xir.r GENEL GORU$ Tasla$tn igeri$inde yer alan Universite gegitliligine

Detaylı

:FC:S. ek iidemenin dafrtrlmasrnda uygulanacak usul ve esaslara iliqkin yiinetmelik"

:FC:S. ek iidemenin dafrtrlmasrnda uygulanacak usul ve esaslara iliqkin yiinetmelik :FC:S $/\6LlK ve SOSYAL HIZMET EMEKqI LERI SeNOilXaet Isran s u l.-al(safray gu e esl I1IE T*ADE UNION OF fubtic TMPLOOYES }N HEflT ANO SOCIAL $Ef,hACEs HASEKi cd. FASEKi CD, FIASFK SULTA.}.I MAH OZKAYA

Detaylı

FAf. I i,/'l '\- i'.; ' r. i) Ydnetim Kurulu: Anadolu Universitesi Yaqamboyu Ofrenim Uygulama ve. sirixci noluvr

FAf. I i,/'l '\- i'.; ' r. i) Ydnetim Kurulu: Anadolu Universitesi Yaqamboyu Ofrenim Uygulama ve. sirixci noluvr .. I ".'l -" )f,/7.,90/l,/ // - / -/ ANADOLU UNivrnsirnsi PERSONEL BELGELENDiRMN NiNiUi (ANAPER) yonnncrsi Amag sirixci noluvr Amag, Kapsam, Dayanak, Tanrmlar ve Krsaltmalar MADDE 1 - Bu ydnergenin?macu

Detaylı

icindekii,bn /r. isr,alt ARAZi ve vergi sisrnuinin TE$EKKUTU vn osmanlr DEVRiNDEKi $EKiLLERLE MUKAYESESi... ls

icindekii,bn /r. isr,alt ARAZi ve vergi sisrnuinin TE$EKKUTU vn osmanlr DEVRiNDEKi $EKiLLERLE MUKAYESESi... ls icindekii,bn J x /r. Koy, rovlu vb ivrpnratorluk...... I V. Milletleraran Ttirkiye Sosyal ve iktisat Tarihi Kongresi. Teblidler, U.U. Tiirkiyat Arasttrmave Uygulama Merkezi, istanbul 2l-25, Adustos 1989.

Detaylı

all,r'maz. Madde 6 - Bildirim ve tebligat esaslan

all,r'maz. Madde 6 - Bildirim ve tebligat esaslan izpti n xalir qtleui all,r'maz. Madde 6 - Bildirim ve tebligat esaslan gergevesinde gergekle$tirilir. 6.3. Tebtigatrn hakh veya zorunlu yaprlamamasr halinde Kanunun 65 kanunlanna sunulan ve tarafindan

Detaylı

ir,nriginn nir,cir,nni

ir,nriginn nir,cir,nni r- cnnnr- nir,cir,nn TREND FAKToRiNG ANor\iM $inrnri 0 t, 0 1.2 0 1 3-3 t.t2,20tg n onrvri yrl,r,rk r,n ar,iynr RApoRU Raporun Ait Oldu[u Diinem t 0ll0tl20l3-3Ut2l\0l3 Ticaret unvanl Ticaret sicili numarasl

Detaylı

[r kuliipleimizce de malum olup, kul

[r kuliipleimizce de malum olup, kul BEDEN runrive ENGELLiLER SPOR FEDERASYONU BAgKANLI6I Sayr :T.B.E.Sl.F/ Konu : B6lgesel Lig PlaY ff Yeni Stati.isii. SPOR KULUBU BA$KANLIIfl1Y4 Federasyonumuzun Sandalye Basketbol BOI miisabakalarma katrlmaya

Detaylı

Servet GYO. 'Fiyat Tespit Raporu' DEGERLENDIRME RAPORU. A) girket HAKKTNDA VER LEN B LG LER. 'Servet GYO Fiyat Tespit Raporu' DEGERLENDIRME RAPORU

Servet GYO. 'Fiyat Tespit Raporu' DEGERLENDIRME RAPORU. A) girket HAKKTNDA VER LEN B LG LER. 'Servet GYO Fiyat Tespit Raporu' DEGERLENDIRME RAPORU 'Fiyat Tespit Raporu' DEGERLENDIRME RAPORU 15t04t2013 Servet GYO 'Servet GYO Fiyat Tespit Raporu' DEGERLENDIRME RAPORU Bu rapor, Yatrrrm Finansman Menkul Degerler A.$. tarafrndan hazrdanmtgttr. Rapor,

Detaylı

ffi : Teklif Birim Fiyar-igin Tamamr ihriyac LisrESi Op.Dr.Ciineyit c0neg Bashekim Yardrmcrsr

ffi : Teklif Birim Fiyar-igin Tamamr ihriyac LisrESi Op.Dr.Ciineyit c0neg Bashekim Yardrmcrsr ffi T.C. sae LrK BAKANL GI BATMAN BOLGE DEVLET HASTANEsi SATTNALMA KoMisyoN BA$KANLtdr -j 05.08.2011 Sayrn:. Kurumumuzun ihtiyacr olan On iki Ayhk Qevre Yonetimi Ve Danrgmanhk Hizmeti Ahmr igi satrn altnacaktlr.

Detaylı

peinr negxenugr engiv poririxesl AerK Enigil,r ve KURUMSAL KUTUPHANE VE DoKUMANTASYoN lujy t,2014 Bitlis Eren Universitesi Rahva Kamptisii Bitlis

peinr negxenugr engiv poririxesl AerK Enigil,r ve KURUMSAL KUTUPHANE VE DoKUMANTASYoN lujy t,2014 Bitlis Eren Universitesi Rahva Kamptisii Bitlis KUTUPHANE VE DoKUMANTASYoN peinr negxenugr AerK Enigil,r ve KURUMSAL engiv poririxesl tsilgi palaqrldrk ga artar. lujy t,2014 Bitlis Eren Universitesi Rahva Kamptisii Bitlis Bitlis Ercn Universilesi Kiit

Detaylı

G{-.- Sayr : M.07.3.MUR.0.01-612.01.01-?gs. Bu kapsamda, streg ydnetimi gah;malarr igin a9alrdaki gahqma program r lavizsiz uygulanacakttr.

G{-.- Sayr : M.07.3.MUR.0.01-612.01.01-?gs. Bu kapsamda, streg ydnetimi gah;malarr igin a9alrdaki gahqma program r lavizsiz uygulanacakttr. {w irtntvi surec YONETiMi iq conu,crsi Sayr : M.07.3.MUR.0.01-612.01.01-?gs ot/t0t20t2 Konu : Siireg Ydnetimi MUDURLUdUNE 2009/4 sayrlr Baqbakanlrk Genelgesir ile duyurulan Birlikte qahtabilirlik Esaslan

Detaylı

Bu evrak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. http://evraksorgu.meb.gov.tr adresinden 3922-c1e8-39ab-8e60-c949 kodu ile teyit edilebilir.

Bu evrak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. http://evraksorgu.meb.gov.tr adresinden 3922-c1e8-39ab-8e60-c949 kodu ile teyit edilebilir. Bu evrak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. http://evraksorgu.meb.gov.tr adresinden 3922-c1e8-39ab-8e60-c949 kodu ile teyit edilebilir. Bu evrak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. http://evraksorgu.meb.gov.tr

Detaylı

t. iurle roruusu ise irisrirv BircirER ve KAF,SAM

t. iurle roruusu ise irisrirv BircirER ve KAF,SAM HAcETTEpT Uru ivrnsiresi "Alzheimer Tipi Demans ve Hafif Biligsel Bozukluk Hastalan ire saghktr yagh Bireyler igin oyun Tiirii Bilgisayar DestekliBiligsel Egzersiz Programr (obep) Geligtirme Qahgmasr,,

Detaylı

2. Halka Arz Bilgileri

2. Halka Arz Bilgileri Halka Az $ekli Sermaye Artrgr 10.000.000 TL nominal 'Fiyat Tespit Raporu' De$erlendirme ve Analiz Raporu Royal Hah iplik Tekstil Mobilya Sanayi ve Ticaret A.$. 24t0412013 Royal Hah iplik Tekstil Mobilya

Detaylı

Acrk teblieat adresi. Telefon ve Faks numarasl. Not:

Acrk teblieat adresi. Telefon ve Faks numarasl. Not: Acrk teblieat adresi Telefon ve Faks numarasl Not: Srra No Mal Kaleminin Adr ve Krsa Agrklamasr Miktarr Tutarr (Para birirni,t belirtilerek) Toplam Tutar (K.D.V Haric) *Tabloya gerektiti kadar satrr eklenecektir.

Detaylı

%'o;:ilfus. FARAei negisirvr rrogramt prorororu. d r'' -,,f rarih: hiza.

%'o;:ilfus. FARAei negisirvr rrogramt prorororu. d r'' -,,f rarih: hiza. FARAei negisirvr rrogramt prorororu Bizler, aga[rda imzalan bulunan yiiksektilretim kurumlarr olarak, kurumlanmrz arasrnda Farabi Degi gim Programr kapsamrnda i gbirligi yapmayr kararlaqtrrmr g bulunmaktayv.

Detaylı

Kiiresel Krrzde. Dr$ Ticaret ve Istihdam MARION JANSEN ERIK VON UEXKULL. Qeviren: Burcu Hitit

Kiiresel Krrzde. Dr$ Ticaret ve Istihdam MARION JANSEN ERIK VON UEXKULL. Qeviren: Burcu Hitit Kiiresel Krrzde Dr$ Ticaret ve Istihdam MARION JANSEN ERIK VON UEXKULL Qeviren: Burcu Hitit KURESEL KRizDE Dr$ TIcARET ve IST HDAM Genel Yoyrn Nu.: l5l ISBN: 978-605- 457 9-1 9-8 l. Bosrm, Aoustos 20]2

Detaylı

OAKA. AVRASYA'DAKi'YENi EI.IYUI( OYI.JN' BAGLAMINDA ninoisran'rn orta AsyA pot-,irikasl. 6zer. cinig

OAKA. AVRASYA'DAKi'YENi EI.IYUI( OYI.JN' BAGLAMINDA ninoisran'rn orta AsyA pot-,irikasl. 6zer. cinig OAKA Cilt: l, Savr: 2, ss. 56-77,20060 AVRASYA'DAKi'YENi EI.IYUI( OYI.JN' BAGLAMINDA ninoisran'rn orta AsyA pot-,irikasl Frrat PURTAQ. 6zer Sovyetler Birligi'nin dafiilmasmm ardmdan fttiresel ve bl)lgesel

Detaylı

t{ffiisi&,lon *J'iJ'

t{ffiisi&,lon *J'iJ' i!l lll l! L ii ll8 L. c) e.'2. * i J" f*4 h :*"le t{ffiisi&,lon *J'iJ' Utuivensiresi FEN eilimleni erusrirusu TEz gau5mesroruirueuir naponu ALTNMAS ve KULLAN!!MAsl HAcETTEPE UYGULAMA ESASLAR BRNC BOLUM

Detaylı

PROGRAMLAMA DiLLERi. NATURAL ve IMS bunlara 6rnek verilebilir. Bu diller profesvonellerin. Arq. Giir. Levent ELDENiZ MARMARA r-n rivpnsiresi.

PROGRAMLAMA DiLLERi. NATURAL ve IMS bunlara 6rnek verilebilir. Bu diller profesvonellerin. Arq. Giir. Levent ELDENiZ MARMARA r-n rivpnsiresi. Marmara lletisim Dergisi, Sayt:7, TemmuT 1994 PROGRAMLAMA DiLLERi Arq. Giir. Levent ELDENiZ MARMARA r-n rivpnsiresi itetiqim Fakiiltesi Bilgisayar bilimi bilgi iglemin araglannr ve geli$im stirecini igerir.

Detaylı

GEBZE PLASTiKCiLER ORGANiZE SANAYi BOLGESi. g.olagnx GENEL KURUL TOPLANTISI 2OI3 YILI. FAATiyET RAPoRU

GEBZE PLASTiKCiLER ORGANiZE SANAYi BOLGESi. g.olagnx GENEL KURUL TOPLANTISI 2OI3 YILI. FAATiyET RAPoRU GEBZE PLASTiKCiLER ORGANiZE SANAYi BOLGESi g.olagnx GENEL KURUL TOPLANTISI & 2OI3 YILI FAATiyET RAPoRU GEPOSB 2013 YILI FAALiYET RAPORU im.q.n niniui rn.q.liynt RAPoRU 1- Yapr ruhsatlarr 2013 yr[ igerisinde,

Detaylı

*':rffl[]g:firy. I e-imzahdrr AlmetKAHRAMAN. DAGITI,I YERLERiNE. Ilgi: Gtinniik ve Ticaret Bakanh$run 15.05.2014 taih ve 602 sayh yazsr.

*':rffl[]g:firy. I e-imzahdrr AlmetKAHRAMAN. DAGITI,I YERLERiNE. Ilgi: Gtinniik ve Ticaret Bakanh$run 15.05.2014 taih ve 602 sayh yazsr. W T.C. YUKSEKOGRETIM KIJB.ULU BASKANLIdI Yayn ve Doktimantasyon Daire Bagkanhgr Sayr : 20330265-825.99 I 29837 I6nu :Yiilaek lisans ve doktora tezlerine destek verilmesi 16t05t20t4 DAGITI,I YERLERiNE Ilgi:

Detaylı

L^J) ilq. sayr :B.oe.o.Yic.o.l2.o8/ VALiLiGiNE (Bayrndrrhkve iskan Mildiirli[ii) T.C. BAYINDIRLIK VE iskan BAKANLICI Yapr iqleri GenelMiidiirliifii

L^J) ilq. sayr :B.oe.o.Yic.o.l2.o8/ VALiLiGiNE (Bayrndrrhkve iskan Mildiirli[ii) T.C. BAYINDIRLIK VE iskan BAKANLICI Yapr iqleri GenelMiidiirliifii / T.C. BAYINDIRLIK VE iskan BAKANLICI Yapr iqleri GenelMiidiirliifii ilq sayr :B.oe.o.Yic.o.l2.o8/?.' t:'iiiil',:iii KONU : Kazan Muayene Formu VALiLiGiNE (Bayrndrrhkve iskan Mildiirli[ii) ifci: 14.06.1994tarih

Detaylı

ll. tnlerru4ttorufrl ll. uluglfrrfirfigt Ufrf,ru frllfttlfrr gevpozvut u gvptpag luflt on PUDLI 4 PRo 4uPeU EIVI OECD (( 20-21 Nisan I April 2006

ll. tnlerru4ttorufrl ll. uluglfrrfirfigt Ufrf,ru frllfttlfrr gevpozvut u gvptpag luflt on PUDLI 4 PRo 4uPeU EIVI OECD (( 20-21 Nisan I April 2006 OECD (( ll. uluglfrrfirfigt Ufrf,ru frllfttlfrr gevpozvut u ll. tnlerru4ttorufrl gvptpag luflt on PUDLI 4 PRo 4uPeU EIVI 20-21 Nisan I April 2006 istanbut # ':!: ;-I a! OECD (o II, ULUgLfrPfrF'3I r l(frtlu

Detaylı

rs 'fin, teknik ve mali deferlendirmesini yapmak tizere ba!rmsiz'deierleidiriciler

rs 'fin, teknik ve mali deferlendirmesini yapmak tizere ba!rmsiz'deierleidiriciler Evrak Tarih ve Sayısı: 04/03/2015-2256 T.C. isren eul KALKTNMA AJANs! Genel Sekreterli$i n_ rs 'fin, Sayr Konu 83618964-730.06-240 Bafi rmsrz De!erlendirici ilanr 20/02/207s BEZMIALEM vakrf uruivrnsirrsi

Detaylı

l I Eyliil Sonraslnda ABD: Algllamalar,

l I Eyliil Sonraslnda ABD: Algllamalar, Uluslararasr Hukuk ve Politika Cilt:1, No: I ss.l l7-142,2005 O l I Eyliil Sonraslnda ABD: Algllamalar, Psikoloiik Yanslmalar ve Yasal Dtizenlemeler Ddem YAMAN * Girig Ozet I 1 Ealtll 200I tarihinde New

Detaylı

ANACKULU H\ZMIET ALIMI TEKNiK. EMZ RME ODASL COCUK EAK.fvt. SAffTNAMESf. YURTLAR!, OAWNUZ BAKIMEVi VE. TIJRKKHH$tAYil

ANACKULU H\ZMIET ALIMI TEKNiK. EMZ RME ODASL COCUK EAK.fvt. SAffTNAMESf. YURTLAR!, OAWNUZ BAKIMEVi VE. TIJRKKHH$tAYil li TIJRKKHH$tAYil 1868 EMZ RME ODASL COCUK EAK.fvt YURTLAR!, OAWNUZ BAKIMEVi VE ANACKULU H\ZMIET ALIMI TEKNiK SAffTNAMESf i-^^^ - rz I r lnsan Kal,naklan Direktcirlii[U ii _,"*.: ""J i,.l,',-,r urt LJ\Lvr

Detaylı

: 1_ Turk DermatolojiDernegi. 2- Tiirk ptastik Rekonstrtktif Ve Estetik. :Av. Ziynet OZgelirc. : 1_ igigleri Bakanlrgr. : Hukuk MrigaviriAhmet SARAC

: 1_ Turk DermatolojiDernegi. 2- Tiirk ptastik Rekonstrtktif Ve Estetik. :Av. Ziynet OZgelirc. : 1_ igigleri Bakanlrgr. : Hukuk MrigaviriAhmet SARAC serizirubi oainp Esas No :201gl2\gg : 1_ Turk DermatolojiDernegi 2- Tiirk ptastik Rekonstrtktif Ve Estetik Vekilleri Cerrahi Derne$i :Av. Ziynet OZgelirc Tunus Cad. No:2113 Davalr hy Vekilleri Kavaklrdere/ANKARA

Detaylı

T.C. Har',r,, i,'l,iersitesi Trp Fakfiltesi Aragttrba ve Uygulama Hastanesi. l.^..\ rc'.cq. Toplam. Genel Toplam(KDV

T.C. Har',r,, i,'l,iersitesi Trp Fakfiltesi Aragttrba ve Uygulama Hastanesi. l.^..\ rc'.cq. Toplam. Genel Toplam(KDV T.C. Har',r,, i,'l,iersitesi Trp Fakfiltesi Aragttrba ve Uygulama Hastanesi l.^..\ rc'.cq Toplam Genel Toplam(KDV idare No : 63760.38.32.00.01.330 idare Adr : Han'an Universitesi Ara$hrma ve Uygulama Hastanesi

Detaylı

TOPLANTI GtJN SAYISI. Ktitahya Belediye Meclisinin 06.01.201 5 tarih ve 0l Sayrh karan. 5393 Sayrh Belediye Kanunu'nun 25. Maddesi

TOPLANTI GtJN SAYISI. Ktitahya Belediye Meclisinin 06.01.201 5 tarih ve 0l Sayrh karan. 5393 Sayrh Belediye Kanunu'nun 25. Maddesi Maddesi 5393 Sayrh Belediye Kanunu'nun 25. Ktitahya Belediye Meclisinin 06.01.201 5 tarih ve 0l Sayrh karan. Bagkan Bagkan Vekili uy. uy. uy" TOPLANTI GtJN SAYISI TOPLAM BiiTCE 2014 Y ir Gergekleqen Biitqe

Detaylı

I Hayailn ilk qeyregi t}iodtilti

I Hayailn ilk qeyregi t}iodtilti egirinl procramlarr, Arr MoDulrrni vn ruonur iqrnixle ni A. svririx rincnsi rcirina procramr. TfriTiM ALANLARI : 1. Evlilikte iletipim ve Yagam Becerileri Modtilti 2. Aile Hukuku Modiilii 3. Evlilik ve

Detaylı

Yerel Yönetim Vizyonu. Emin Dedeoğlu 16.09.2005, Eskişehir

Yerel Yönetim Vizyonu. Emin Dedeoğlu 16.09.2005, Eskişehir Yerel Yönetim Vizyonu Emin Dedeoğlu 16.09.2005, Eskişehir Yerel Yönetim Vizyonu Slide 2 Yeniden Yapılanma Kamu yönetiminde sorunlar Kötü ekonomik performans Yönetimin hantallaşması, verimsizlik ve etkinsizlik

Detaylı

rp parurrpsi obrenrtgt ISPARTA

rp parurrpsi obrenrtgt ISPARTA FtKEGiTiMVAKFI 1967 2012 f. No: 1264 SULEYMAN DEMIREL TI.IIVBNSjTN S i rp parurrpsi obrenrtgt ISPARTA Ttirk Efiitim Vakfl, 45 yrldrr maddi destele ihtiyacr olan baqanh tifrencilere yurtigi ve vererek Tiirk

Detaylı

T.C. uilr,i nöiriu n,q.kanlrör Din Öfretimi Genel Müdürlüfü. Sayrn Prof. Dr. Hakkr KESKiN Platz der Republik I 11011 Berlin/ F.

T.C. uilr,i nöiriu n,q.kanlrör Din Öfretimi Genel Müdürlüfü. Sayrn Prof. Dr. Hakkr KESKiN Platz der Republik I 11011 Berlin/ F. uilr,i nöiriu n,q.kanlrör Sayr : 8.08.DÖG.0.14.01.02.323- -t 2/ Lf Konu : Dilekqeni z ANKARA Wufz"",s Sayrn Prof. Dr. Hakkr KESKiN Platz der Republik I 11011 Berlin/ F. ALMANYA ilgi: Sayrn Bakanrmrz Dog.

Detaylı

Ogretim Elemam ogr. ctir. irrer roprunco-a;;.u ffiij;t"rid;,t* ut.brt-ffi:

Ogretim Elemam ogr. ctir. irrer roprunco-a;;.u ffiij;trid;,t* ut.brt-ffi: BATr KARADENiz UxlvnRslrnr,nn niru,igi ngiriu-odnnrtu qalrgma GRUBU TOpLANTT rut^q.nagr TOPLAIVTI r.q,rihi Z 24/09/2009 TOPLAI\TI NO : 1 TOPLANTI YERI : Sakarya Universitesi Kampus otet vlp Toplantr Salonu

Detaylı

TRAFiK POLiSLERi ARASINDA MESLEKSBL STRESiN KAYNAKLARI VE SONUQLARI: ESKi$EHiR TRAFiK. Aytiil Ay$e CBNGiZ-. por-,is nciriu MERKEziNoB nin ARA$TTRMA

TRAFiK POLiSLERi ARASINDA MESLEKSBL STRESiN KAYNAKLARI VE SONUQLARI: ESKi$EHiR TRAFiK. Aytiil Ay$e CBNGiZ-. por-,is nciriu MERKEziNoB nin ARA$TTRMA Turkish Journal of Police Studies Vol: TRAFiK POLiSLERi ARASINDA MESLEKSBL STRESiN KAYNAKLARI VE SONUQLARI: ESKi$EHiR TRAFiK por-,is nciriu MERKEziNoB nin ARA$TTRMA Occupational Stress Sources and It's

Detaylı

HALKLA ir,igximnde RADYONUN yeri VE RADYO REKLAMLARI

HALKLA ir,igximnde RADYONUN yeri VE RADYO REKLAMLARI Marmara lletisim Dergisi, Sayt:9, Ocak 1995 Marmara Joumal of Communicatiotts, Number:9, Janrcry 1995 HALKLA ir,igximnde RADYONUN yeri VE RADYO REKLAMLARI Arq.Giir. ntrru 6ZCBN MARMARA UMVERSITESi Iletigim

Detaylı

l. BE$ERi TrBBi UR0N0N ADr

l. BE$ERi TrBBi UR0N0N ADr l. BE$ERi TrBBi UR0N0N ADr TERKUR krem, 30 g KISA URUN BiLGiSi 2. KALiTATiF ve KANTiTATiT niln$iu Etkin madde: I g krem igerisinde; Altiminlum hidroksiklorit 190 mg Yardrmcr maddeler: 1 g kem igerisinde;

Detaylı

Bu evrak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. http://evraksorgu.meb.gov.tr adresinden41c6-a13d-31b6-987d-b1f0 kodu ile teyit edilebilir.

Bu evrak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. http://evraksorgu.meb.gov.tr adresinden41c6-a13d-31b6-987d-b1f0 kodu ile teyit edilebilir. Bu evrak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. http://evraksorgu.meb.gov.tr adresinden41c6-a13d-31b6-987d-b1f0 kodu ile teyit edilebilir. 101 Kurumsal iliqkiler NUhiARA: l13 trbo YA$AR HOLDING GrDA

Detaylı

TMMOB 3. ENERJİ SEMPOZYUMU- 5-6-7 ARALIK 2001 Farih KAYMAKCPGLU. FaTihKAYMAKqIOGLU Elektrik Miihendisi. bznr

TMMOB 3. ENERJİ SEMPOZYUMU- 5-6-7 ARALIK 2001 Farih KAYMAKCPGLU. FaTihKAYMAKqIOGLU Elektrik Miihendisi. bznr Farih KAYMAKCPGLU KAMUDAKi ongi$iu ve KURTJLLAR FaTihKAYMAKqIOGLU Elektrik Miihendisi bznr Bildirimizde; kamu ydnetiminde lurum yapumdan kurul yaptxna gegtsteki yiinetim ve yilnetgim luvramt incelenecek

Detaylı

-ry. Konu :,1 Kalem fibbi sarf malzeme ahmt. et-ttsl idari gartname Ek-2 ( 3 ) SiizlegmeTasansr Ek-3 (1) Teknik gartname

-ry. Konu :,1 Kalem fibbi sarf malzeme ahmt. et-ttsl idari gartname Ek-2 ( 3 ) SiizlegmeTasansr Ek-3 (1) Teknik gartname J Dosya Numarast: 151104/- Konu :,1 Kalem fibbi sarf malzeme ahmt Aga$tda cins ve miktarr yazrh genel cerrahi klinigi lgin 1 Kalem Trbbi sarf malzeme almt,4734 Sayth Kamu lhale Kanununun 22. Maddesi (f)

Detaylı

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir Yalnız z ufku görmek g kafi değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir 1 Günümüz bilgi çağıdır. Bilgisiz mücadele mümkün değildir. 2 Türkiye nin Jeopolitiği ; Yani Yerinin Önemi, Gücünü, Hedeflerini

Detaylı

@ U I uslararasr (ah5ma 0rgtitri, Cenevre

@ U I uslararasr (ah5ma 0rgtitri, Cenevre @ U I uslararasr (ah5ma 0rgtitri, Cenevre Bilgi Toplumunda (ah$mak igin aa 0$renmeve Egitim ttli tti pnoou mivirr mmxrzi YRvnt IARI N0: 71 0 rcmglzz Ankara' 2009 brrk cp.4 Uluslararast (ah5ma Konferanst

Detaylı

mr,i owrutuwrz ANrr,agffi ir,igxin KonnisvoN TEBLici

mr,i owrutuwrz ANrr,agffi ir,igxin KonnisvoN TEBLici A\IRUPA T O P LUL U GU'NU KURAN AI{TI,A $II,IA' NIN 81(1). IVIADDESiNE GORE REKABETI olqulebir",in gnxilde Krsrrffi mr,i owrutuwrz ANrr,agffi ir,igxin KonnisvoN TEBLici (de minimis*) (200L/c 368/07) (EEA

Detaylı

OKULLARDA. cuvnnri onramrn sagranmasr. KoRUYUCU vn ONrnyici. rnnninrnnin ALTNMAsTNA. iri$rin. igninrici pnororor,u

OKULLARDA. cuvnnri onramrn sagranmasr. KoRUYUCU vn ONrnyici. rnnninrnnin ALTNMAsTNA. iri$rin. igninrici pnororor,u OKULLARDA cuvnnri onramrn sagranmasr KoRUYUCU vn ONrnyici rnnninrnnin ALTNMAsTNA iri$rin igninrici pnororor,u Haziran 2015 AMAC Madde 1. Bu protokoliin amacr; igiqleri Bakanhlr ve Milli Elitim Bakanltlt

Detaylı

l- Ba;r'uru dilekgesi

l- Ba;r'uru dilekgesi KAMERA ir,r su altl sdnt'nvi vapacar n'irnaalar.in vsrrilrnoinnryb rrirnnlpn i Gemilerin Teknik Ydnetmeligi kapsamrnda kamera ile su alti scirveyi yapacak firrnalann Ycinetrneligrn 8 inci maddesinin 3

Detaylı

,we, ^&rabi. FARABi ungi$itu pnocrami PRororor,U ]\,UGLA

,we, ^&rabi. FARABi ungi$itu pnocrami PRororor,U ]\,UGLA ]\,UGLA,we, ^&rabi FARABi ungi$itu pnocrami PRororor,U Biler, agalrda imalan bulunan ytiksekdlretim kurumlarr olarak, kurumlanmt arasmda Farabi De[igim Programr kapsamrnda igbirlili yapmayr kararlaqtrrmtq

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ Prof.Dr.Coşkun Can Aktan Demokrasi konusunda hep Batı demokrasilerini örnek gösterir ve bu ülkelerde demokrasinin gerçekten işler olduğundan sözederiz.

Detaylı

3z'Nci MADDrleniru rnoil,4o,nct MADDeruiru

3z'Nci MADDrleniru rnoil,4o,nct MADDeruiru EURO KApiTAr yattrtm ORTAKL G A.g EsAs s6zugnnesi 3-5 - 1 1 - L2- L6 - L7 - L8-20 -22-23 -24-25 -27-2 9-3 0-3 3-3 4-3z'Nci MADDrleniru rnoil,4o,nct MADDeruiru EKLENursirue iilgriru rnoir TASARILARI 2 5

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

ikliminde cani bir hareketlilik ijretmesi milmkun gdrrjlmemektedir. Aynca bu acrk

ikliminde cani bir hareketlilik ijretmesi milmkun gdrrjlmemektedir. Aynca bu acrk MANSIYON GRUAU 4. Mansiyon 30 Srra No'lu Proie Programrn ana iieelerini ddrt ayrr kijtle itinde dij2enleyen 6neri, bu yaklagrmr ile Barece kiitdk ve pareal kitleler ve bunlarla iligki i9inde acrk alanlar

Detaylı

n..t..?.+.otz a\r.o.kzon e.!ro6aor: rivryasal, nivoto.lir,nauyol,o.rix vn Ntjxr,Bnn rnnlirnt,ere nninconnv yonnncnsi rnnin ivtze UNvaNr UYGUN conug

n..t..?.+.otz a\r.o.kzon e.!ro6aor: rivryasal, nivoto.lir,nauyol,o.rix vn Ntjxr,Bnn rnnlirnt,ere nninconnv yonnncnsi rnnin ivtze UNvaNr UYGUN conug AYDIN il,i rivryasal, nivoto.lir,nauyol,o.rix vn Ntjxr,Bnn rnnlirnt,ere nninconnv yonnncnsi ONAY SAYFASI HAZIRLAYAN MAKAM ADI - SOYADT UNvaNr ivtze rnnin Il Afet ve Acil Durum MiidtirliiEii Recep CO$KUN

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

lo"t* YETKiLi : gef AOLUM : Personel Biirosu c0rf,wi : Yazr igleri Memuru BOLUM : Personel Biirosu corevli : Ewak Kayrt Memuru cdnrvr,rni:

lot* YETKiLi : gef AOLUM : Personel Biirosu c0rf,wi : Yazr igleri Memuru BOLUM : Personel Biirosu corevli : Ewak Kayrt Memuru cdnrvr,rni: ilahiyat FAKULTESi BURoLARINA AiT GOREV TANIMI PERSONEL BTIROSU 1. Fakiiltemizin akademik ve idari personelinin atama ve emeklilik gibi buna benzer cizliik ielemlerini kanun ti.iziik ve ydnetmelikler gergevesinde

Detaylı

MADDeTiN EKLENMesirur iilgriru rnoil rnsnrtlarl

MADDeTiN EKLENMesirur iilgriru rnoil rnsnrtlarl EURO TREND YAT R M ORTAKL G A.$ EsAs s6zuguesi 3-4 - 5-1 I-L2-L6 -L7 -r8 -L9-20 -22-23 -24-25 -27-29 - 30-33-34 ve 3z'ttci MADDrleniN TADiL,4o'Ncl MADDeTiN EKLENMesirur iilgriru rnoil rnsnrtlarl 2010 ESK

Detaylı

- -l) Toplum saphlr merkezi biinyesinde Ek 2'de yer alan formdaki standartlar

- -l) Toplum saphlr merkezi biinyesinde Ek 2'de yer alan formdaki standartlar T.C. SAGLIK BAKANLICI Tiirkiye Halk Salh[r Kurumu I!.Ul{ Hr* S3d[01 Sayr:57536863/010.06 Konu: Gebe Bilgilendirme Stntft rc sadr-r BAI{.\:iLI61. rlltudre HAt K sadli6i K(rRa\llr.Tttsx tiadi\_ \re r're\it.

Detaylı

ffi@otq iizere; Sayr t\+l I(onu : Yaklaqrk Maliyet. 6 idari v YAKLA$IK MALIYETE ESAS FORM T.c. Birim fi yatlarrnrn bildirilmesini rica ederim.

ffi@otq iizere; Sayr t\+l I(onu : Yaklaqrk Maliyet. 6 idari v YAKLA$IK MALIYETE ESAS FORM T.c. Birim fi yatlarrnrn bildirilmesini rica ederim. Sayr t\+l I(onu : Yaklaqrk Maliyet. T.c. ADANA var,ir,idi Halk Sa$t$r Miidiirtiigi YAKLA$IK MALIYETE ESAS FORM ADANA ffi@otq... MUESSESES. Mtidiirliiltimiiztin ihtiyacr olan aqagrda cinsi, miktarlr I ve

Detaylı

.-l L/1. ililililllililililil lllilllil. - 2@s76: '::::':':"

.-l L/1. ililililllililililil lllilllil. - 2@s76: '::::':': :' W T.C., yuxsekocnnrinr KURULU nlgr.lnr,lcr Sayr: 75850160-304.03 jtq Konu: Staj Yuksek69ret im KuruIu-(Giden No) ililililllililililil lllilllil - 2@s76: '::::':':" canktrt KARATEKiN uruivrnsiresi REKTORruGurur

Detaylı

'i :,.rii i. ';! i..i. *l;; ii

'i :,.rii i. ';! i..i. *l;; ii TURKiyE vaktflar BANKAST r.a.o.'nun BANKA BoNosu velveya TAHViTTERiNiN HALKA ARzTNA iritkin SERMAYE piyasast KURUTU TARAFTNDAN 08.07.2013 TARiHiNDE ONAYLANAN izahnamesinde MEYDANA GETEN DEGiSiKLiKLER Madde

Detaylı

OLUMLU VE OLUMSUZ YANLARI ii,p 6 znr cuvpnrir lauan.atgtr, ERi

OLUMLU VE OLUMSUZ YANLARI ii,p 6 znr cuvpnrir lauan.atgtr, ERi Polis Bilimleri Dergisi Cilt:3 (3-4) Turkish Journal of Police Studies Vol: 3 (3-4) OLUMLU VE OLUMSUZ YANLARI ii,p 6 znr cuvpnrir lauan.atgtr, ERi Ozcan KARAMAN * Kaam SEYHAN** N.l sr \'ys,$ N is article

Detaylı

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ 1. "Azerbaycan Milli Güvenlik Stratejisi Belgesi", Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından 23 Mayıs 2007 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmiştir.

Detaylı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı DÜNYA - SİYASET 2012 yılının Şubat ayında Tunus ta yapılan Suriye nin Dostları Konferansı nın ikincisi Nisan 2012 de İstanbul da yapıldı. Konferansta Esad rejimi üstündeki uluslararası baskının artırılması,

Detaylı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI. Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI. Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI 1948 yılında yayımlanan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi,

Detaylı

. Bu talimatta yazanlara aynen ulunuz. ilag hakktnda size dnerilen dozun drymda yftksek

. Bu talimatta yazanlara aynen ulunuz. ilag hakktnda size dnerilen dozun drymda yftksek KULLANMA TALiMATI TERKUR krem,30 g Cilt iizerine uygulanrr.. Ethin madde: 1g kem 190 mg aliiminyum hidroksiklorit igerir. o Yardrmcr maddeler: Beyaz yumugak vazelin, setostearil alkol, izopropilmiristat,

Detaylı

TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR. Prof. Dr. Ýlter TURAN

TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR. Prof. Dr. Ýlter TURAN TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR Prof. Dr. Ýlter TURAN 63 TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR GÝRÝÞ Prof. Dr. Ýlter TURAN Türk-Rus iliþkileri tarih boyunca rekabetçi bir zeminde geliþmiþ,

Detaylı

rexlir isreue FoRMU euzg

rexlir isreue FoRMU euzg lstem No :18073: 15/1501 Talep Eden Blrim :FTR TEDAVI Urulresi T.C. FTRAT Uuivensiresl xnsrenesi o6xen SERMAYE i$uerntte einiml euzg rexlir isreue FoRMU 17.03.2015 Frrat Universitesl Hastanesi ihtiyacr

Detaylı

l$$mler, leasing, sigorta, ticari kredi kartlarr gibi temel iiriin ve hizmetler sunulmaktadrr.,. "r..'j:--.;.:-:.,r tanrmlanml$trr.

l$$mler, leasing, sigorta, ticari kredi kartlarr gibi temel iiriin ve hizmetler sunulmaktadrr.,. r..'j:--.;.:-:.,r tanrmlanml$trr. TURKivE HALK BANKAST A.$.,NiN BoNo ve/v'f,ya TAHviLLf,RiNiN HALKA ARZINA ili$kin SERMAvE piyasr KURULU TARATINDAN os.oo.zotl rmih ve l7l555 sayr ir-r ox.lvlex.tx inneqqr nir,ci ooruu.lnrnda MEvDANA GELEN

Detaylı

-: 3LA$EHin eeleoiyesi ig snguct ve GUVENL G ig v6ruermelici

-: 3LA$EHin eeleoiyesi ig snguct ve GUVENL G ig v6ruermelici ;raqd t -: 3LA$EHin eeleoiyesi ig snguct ve GUVENL G ig v6ruermelici t,3 1. AMA9 Bu 19 Ydnetmelik, Alagehir Belediyesine ait galrgan galrgtrran birimlerde saghk ve guvenlik gartlannrn iyilegtirilmesi igin

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

TRABZ N. igortasr Kanunu.

TRABZ N. igortasr Kanunu. SAH L GUVENL K K UTANLIGI SAHiL GUVENL K TRABZON GRUP KOMUTANLIGI TRABZ N 1 2 $ubat 201 3 LOJ. :73322146-4000 -?ltt -13/Loj.Sb. KONU : Eczane Sdzlegmeleri DAGITIM HANESiNE YAZtLMT$TrR. il-ci: 5510 Sayrh

Detaylı

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. DÜNYA TÜRK GİRİŞİMCİLER KURULTAYI 10-11 NİSAN 2009 Boğazdan Körfeze Fırsatlar 1 SUNUM PLANI KÖRFEZ BÖLGE PROFİLİ KÖRFEZ ÜLKELERİ İLE İLİŞKİLER SONUÇ VE ÖNERİLER 2 Bölge Profili

Detaylı

Sayr z 96393232-77219573

Sayr z 96393232-77219573 Evrak Tarih ve Sayısı: 05/01/2015-65 TASNiF DISI T.C. AvRUPA niru,igi nlx.tnltgt Elitim ve Kurumsal Yaprlanma Bagkanh[r Sayr z 96393232-77219573 2611212014 Konu : Avrupa Koleji Yiiksek Lisans Burs Programr

Detaylı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI Hanife TİRYAKİ ŞEN İstanbul Sağlık Müdürlüğü İnsan Kaynakları Şube Müdürlüğü Personel Eğitim Birimi 19/11/2012 Aday Memur Eğitimleri-2012 1 ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI

Detaylı

A BABACAN I GULLUCE. A g Krlrg C YILMAZ

A BABACAN I GULLUCE. A g Krlrg C YILMAZ Bagbakanhk Mevzuatr Geligtirme ve Yayrn Genel Mudr.irhifri Sayfa 1 / 1 17 Ekim 2014 CUMA Resm? {}az*t* Sayr :29148 BAKANLAR KURULU KARARI Karar Sayrsr : 2014/6841 Yilksek Planlama Kurulunun 261912014 tarihli

Detaylı