Pulmoner Tromboendarterektomi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Pulmoner Tromboendarterektomi"

Transkript

1 Journal of Clinical and Analytical Medicine Plevra Patolojilerinde Radyolojik Görüntüleme Pulmoner Tromboendarterektomi Bedrettin Yıldızeli, Selim İsbir, Didem Dal Giriş Pulmoner arteriyal hipertansiyon (PAH) yıllar boyunca gözardı edilmiş çok ağır bir hastalıktır. Elli yıl önce 200 den az cerrahi olgu bildirilmiş olmasına rağmen, son 20 yıldır hasta yaşam kalitesini düzelten yeni tedavilerin ortaya çıkması ile göğüs hastalıkları uzmanları, kardiyologlar, göğüs ve kalp cerrahlarının bu olgulara olan ilgisi artmıştır. Yılda akut pulmoner emboli vakası olmakta ve otopsi çalışmalarında yılda ölüm sebebi olarak pulmoner emboli tespit edilmiştir. Akut pulmoner emboli olgularının % inde pıhtı çözülmeyerek, iki yıl içerisinde kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyona yol açmaktadır [1]. Pulmoner hipertansiyon geliştikten sonra, beklenen sağ kalım süresi kısalmaktadır. Tromboembolik hastalıkta pulmoner arter basıncı (PAB) 50 mmhg ı aştığında, 5 yıllık mortalite %90 lara çıkmaktadır. Kronik Tromboembolik Pulmoner Hipertansiyon (KTEPH), ana pulmoner arterlerin akut ya da tekrarlayıcı pulmoner emboli nedeni ile obstrüksiyonu ve pıhtıların fibrozise dönmesi ile oluşur. KTEPH hastalarının tedavisi pulmoner arteriyal ağacın cerrahi endarterektomisidir. Medikal tedavi yetersiz, akciğer ve kalp-akciğer transplantasyonu ise pulmoner tromboendarterektomiden daha kötü sonuçlanmaktadır da San Diego, California Üniversitesinde (UCSD) yapılan ilk başarılı pulmoner tromboendarterektomi (PEA) ameliyatından sonra, günümüzde toplam yaklaşık 4000 KTEPH vakası yapılmıştır [2-4]. Başarılı cerrahi sonrası hastaların büyük bir kısmı normal yaşamlarına dönmüşlerdir. Cerrahi mortalite oranlarıda % 5-10 arasındadır. PEA nın başarılı olması multidisipliner bir ekip oluşturulmasına bağlıdır. Bu ekip Göğüs Cerrahisi, Kalp Cerrahisi, Anestezi, Yoğun Bakım, Kardiyoloji, Göğüs Hastalıkları, Radyoloji, Nükleer Tıp, Romatoloji, Nefroloji, Nöroloji, Solunum fizyoterapistleri, Patoloji, Perfüzyonistler ve Ameliyathane hemşirelerinden oluşmaktadır. Başlangıçta çok ender olduğu düşünülen KTEPH hastalığı, PAH ile uğraşan merkezlerin ortaya çıkması ve gelişmesi ile daha fazla hastaya, doğru tanı konulacak ve tedavisi yapılacaktır. Tarihçe Akut pulmoner emboli kavramını ilk 1819 yılında Laennec tanımlamıştır [2]. Bundan bir asır sonra 1928 yılında Lungdahl [2] 38 ve 51 yaşlarında sağ kalp yetmezliği nedeni ile ölen iki bayan hastanın otopsisi sonrası kronik tromboemboli kavramını ortaya atmıştır. Anestezinin gelişmesi ve kardiopulmoner bypass ın kullanılması ile pulmoner arter e yapılan cerrahi girişimler artmaya başlamıştır. Ancak 1962 yılında ilk kez Georgetown Üniversitesinde Charles Hufnagel [2] ameliyat öncesi kronik tromboemboli tanısı konularak başarılı ameliyatı yapılan ilk hastayı bildirmiştir yılların sonunda endarterektomi işlemi için tüm kronik trombotik materyalin çıkartılması ve kardiyopulmoner bypass gerekliliği anlaşılmıştır li yıllarda öncelikle UCSD de yapılan başarılı ameliyatlar ile PEA ameliyatının indikasyonları ve teknik detayları net olarak ortaya konmuştur. Cerrahi mortalite %100 lerden, tecrübeli merkezlerde %5-10 lara kadar düşmüştür. Doğru endikasyon konulmuş KTEPH hastalarında PEA, multidisipliner yaklaşım ile hem hayat kurtarıcı hem de yaşam kalitesini düzelten bir ameliyattır. Patoloji ve patogenez Akut pulmoner emboli (PE) yi takiben bir saat içinde olguların %20-40 ında hemodinamik yetmezlik ve ölüm oluşur [5]. Sağ kalan hastalarda ise lokal fibrinolisiz ile pulmoner arter yatağı korunur. Vakaların % inde emboli çözülmez ve pulmoner arter içinde organize olmaya başlar [1-5]. Hemostaz ya da fibrinolizdeki bozukluklar ve nüks emboli olası faktörlerdir. Pulmoner arter yatağı tıkanarak sağ kalp yeniden yapılanmaya gider (remodelling). Akut PE ile pulmoner hipertansiyon (PHT) semptomlarının oluşması arasında bir balayı dönemi geçer [4-6]. Pulmoner vasküler yatağın %40 ı tıkanırsa semptomlar görülmeye başlanır. Semptomsuz dönem ardından dispne görülmesinin sebebi yalnızca nüks emboli değil aynı zamanda lokal trombüstür. Bu olay, primer pulmoner hipertansiyondaki gibi, tıkalı olmayan arterde arterit gelişmesine sekonder oluşur. Pıhtının fibroz doku haline gelmesi, intimanın kaybolması ve arteriyal damar media sına infiltrasyonu ile oluşur [4]. Psödointimal fibröz kalınlaşma pulmoner arter in intraperikardiyal kısmında başlar ve kalınlaşarak lobar ve segmental arterlere devam eder. Ameliyat sonrası çıkarılan materyalin histolojik incelemesinde vasküler ağacın basit bir trombüs ile değil, elastik fibrin ile kaplı olduğu görülmektedir (Resim 1). Resim 1. Pulmoner tromboendarterektomi ameliyatı yapılmış 39 y, erkek hastanın materyali. Siyah ok: Trombüs- fibrin, Turuncu ok: Fibrozis organizasyon, Mavi ok: Elastik yapısını kaybetmiş damar mediası, Kırmızı ok: Miksoid değişiklik. Corresponding Author: edrettin Yıldızeli, TC. Sağlık Bakanlığı Marmara Üniversitesi, Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Göğüs Cerrahisi AD, İstanbul, Türkiye. GSM: DOI: /JCAM.464 Received: Accepted: Published Online: Journal of Clinical and Analytical Medicine

2 Patofizyolojik mekanizmalar Tıkanma ve pulmoner vasküler rezistans arasındaki ilişki: Vasküler obstrüksiyonun derecesi, ağır PHT nin en önemli belirteçidir. Olguların büyük kısmında pulmoner vasküler yatağın %40 ı tıkanmıştır. PHT nin kötüleşmesi nüks emboli yada in situ tromboz ve tıkalı olmayan alanlardaki küçük distal pulmoner arterin remodellingi ile oluşabilir [1,4]. Burada dikkati çeken bir olay ise başarılı PEA amelilyatını takiben vakaların %10 unda ortaya çıkan persistan pulmoner hipertansiyon dur. Bu hastalar primer pulmoner arteriyal hipertansiyon ve KTEPH ile overlap sendromu oluştururlar. Tıkalı pulmoner vasküler yatakta gelişen Distal pulmoner vaskülopati de, postoperatif dönemde gelişen rezistan PHT ın diğer bir sebebidir. Yapılan deneysel ve klinik çalışmalar göstermiştir ki, PEA sonrası dönemde pulmoner vasküler direncin düşmesi, akciğerde tıkanmış yada tıkalı olmayan damarlardaki arteriopatikal değişikliklerin gerilemesini yansıtır [7-11]. pulmoner emboli sonrası düzenli takip edilen hastalarda da KTEPH tespit edilir. Anamnez: Geçirilmiş şüpheli pulmoner emboli [1,6] yada alt ekstremite derin ven trombozu öyküsü hastaların yarısından fazlasında tespit edilir. Sıkça hastalarda pnömoni yada plörezi öyküsü olabilir ve bunun sebebi de pulmoner emboliye bağlı olabilir. Klinik muayene: Sistolik murmur, pulmoner arter dallarındaki stenozu gösterir. Trikuspid kaçak üfürümü de sıktır. Laboratuar:Trombofilik durumu açıklayacak, lupus antikoagulanı, artmış homosistin seviyeleri, protein C ve S eksikliği, azalmış antitrombin II seviyesi, FV Leiden, ve antikardiolipin antikor düzeylerine bakılmalıdır. Elektrokardiyogram: Sağ eksen sapması, sağ ventriküler hipertrofi, sağ kalp büyümesi, sağ dal bloğu, T negatifliği teşhiste bize yardımcı olur. Akciğer fonksiyon testleri : Dispne nedenini araştırmak için ile yapılır ve eşlik eden parenkim hasarını göstermede yardımcı Resim PA akciğer grafisi; 29 yaşında erkek hasta, 5 yıldır dispne, class IV, PVR:809 dynes Resim 2-2.Aynı hastadan operasyon sonrası çıkartılan materyal görülmektedir. sec cm-5, KTEPH da mediasten ve pulmoner arterlerdeki genişleme ile parenkimdeki perfüzyon farklılıkları görülmektedir. Predispozan faktörler Akut embolinin bazı hastalarda çözülememesi ve bu hastalarda pulmoner hipertansiyon gelişmesinin nedeni tam olarak bilinmemektedir.hastaların %10 unda Lupus antikoagulanı bulunmuştur [12]. Hastaların %20 si antikardiolipin antikorları ve lupus antikoagulanı, yada her ikisini taşır [13]. KTEPH hastalarının %39 unda Faktör VIII plazma düzeyi yüksek bulunmuştur [14]. KTEPH hastalarının plazma protein analizleri bu hastaların fibrinlerinin in vitro trombolize dirençli oldukları bulunmuştur [15]. PTE olan hastalarda bulunan artmış thrombomodulin düzeyleri, bozuk endotel hücre varlığını gösterir. Bazı olgularda KTEPH ile splenektomi, kalıcı intravenöz kateter varlığı ve ventriküloatriyal şant varlığı yada kronik enflamatuar hastalıklar bildirilmiştir. Bu gözlemlerin yanı sıra, orak hücreli hastalık, herediter stomatositosis, ve Klippel Trenaunay sendromu tanımlanmıştır [16]. Bununla beraber, KTEPH vakalarının çoğunluğunda spesifik bir koagulasyon eksikliği yada medikal bir hastalık bulunmamaktadır. Teşhis Semptomlar:KTEPH hastaları eforlu dispne, yorgunluk, sağ kalp yetmezliği, efor ile gelen senkop, stress anjinası, hemoptzi yada göğüs ağrısı şikayetleri ile başvurur [2,6]. Çok ender olarak akut olurlar. KTEPH lu hastalarda spirometrik değerler genelde bir bulgu vermez. DLCO (karbon monoksid difüzyon kapasitesi) da düşme bulunabilir fakat olmaması da KTEPH yı ekarte ettirmez. Kan gazı analizi :PaO2 normal çıkabilir ölçülürse ölü-boşluk ventilasyonu artmış bulunur. Egzersiz ile KTEPH hastalarında sıkça azalmış PaO2 ve ölü-boşluk ventilasyonunda uygun olmayan artma görülür. PTE ile bu ölü boşluk azaltılır ve dispne geriler [17]. Diğer taraſtan bu bulgular ventilasyon-perfüzyon eşitsizliğini gösterir. İstirahat hipoksisi. ağır sağ ventriküler disfonksiyon yada patent foramen oval aracılığı ile sağ-sol şantını gösterir. Görüntüleme tetkikleri KTEPH düşünülen bir hastada dört görüntüleme tetkiki önemlidir. 1. PA ve lateral akciğer grafisi Akciğer PA grafi, erken dönemlerde normal olarak kabul edilsede, özellikle PHT nin ağır olduğu vakalarda, santral pulmoner arterlerde dilatasyon ve genişlemiş mediasten sıkça görülür (Resim 2.1-2). PHT da görülen simetrik genişlemeden ziyade, KTEPH da asimetrik genişleme görülür. Sağ kalp üzerindeki artmış aſter load nedeni ile sağ kalpte büyüme tespit edilir. Eşlik eden parenkim hastalığı yok ise, akciğerler normal olabilir ama Journal of Clinical and Analytical Medicine 87

3 Resim 3-1. Sağ Ac üst lob apikal, post, ant segmentte büyük segmenter perfüzyon defekti; Sol Ac alt lob lateral bazal ve post bazalda orta-büyük defekt; sıklıkla hipo ve hiperperfüzyon alanları görülür. Perfüzyon az olduğu akciğer alanlarında periferik alveolar opasiteler, linear lezyonlar ve enfarkta sekonder lokalize plevral kalınlaşması bulunur. 2. Transtorasik ekokardiograifi Transtorasik ekokardiografi, açıklanamayan efor dispnesi olan hastalarda PHT varlığını gösteren non-invasif bir metoddur. Pulmoner arter sistolik basınç, sağ kalpde genişleme, anormal sağ ventriküler sistolik fonksiyon ve sağ yada sol ventriküldeki genişlemeleri gösterir. Eşlik eden kapak hastalıkları ve patent foramen ovale de ortaya çıkar. 3. Ventilasyon-perfüzyon sintigrafisi (V/Q scan) Büyük damar oklüsif hastalığı ve küçük damar pulmoner vasküler hastalığı ayırt etmede önemlidir. KTEPH lı hastalarda normal ventilasyonlu fakat bir yada birden fazla segmental yada geniş perfüzyon defektleri olan akciğer alanları görülür (Resim 3.1-2). Hernekadar bu bulgu KTEPH a spesifik olmasa da, bu bulgunun olmaması KTEPH tanısını ekarte eder [18]. 4. Bilgisayarlı Tomografi -anjiyografi Son kuşak helikal Bilgisayarlı Tomografi (BT)-anjiyografi KTEPH tanısını koymada karar verdirici olmaktadırlar. Kronik tromboembolinin görüldüğü arter segmentleri ile eşlik eden bronşiyal arter hipertrofisi ve kollateral dolasım da BT lerde görülür [19-21]. BT de birçok bulguda tespit edilir: a) Proksimal pulmoner arteri tıkayan trombotik materyal varlığı; akut pulmoner emboli varlığında tespit edilen taze pıhtı yerine, KTEPH deki materyal arter duvarına iyice geçerek kontrast materyalinin geçmesine izin vermeyen bir yapıdadır (Resim 4). Sıkça bu materyal kalsifiktir. BT-anjiyografide bu materyalin görülmemesi tanıyı ekarte etmez. Diğer taraſtan PAH ın diğer formlarının son dönemlerinde de bu tür trombotik materyaller tespit edilir. Pulmoner arter sarkomunda da benzer BT-anjiyo Resim 3-2. Aynı hastanın normal ventilasyon sintigrafisi görüntüleri tespit edilir. B) Proksimal pulmoner arter duvarında kalınlaşma (ana trunkus ve lober arter düzeyinde) (Resim 5). Bu bulgu özellikle pulmoner endarterektomi (PEA) endikasyonu koymak için gereklidir. Parenkim penceresinde görülen bir diğer bulguda mozaik perfüzyon dur ve bu ventilasyon/perfüzyon farklılığını gösterir (Resim 6). Yukarıda belirtilen diyagnostik girişimler KTEPH tanısı ve cerrahi indikasyonu koymak için önemlidir. KTEPH tanısı konmuş hasta en kısa zamanda bir PAH ünitesinin olduğu ve PAH hastalarının multidisipliner bir yaklaşımla değerlendirildiği merkeze refere edilmelidir. Tedavi öncesi tetkikler KTEPH tanısı ekokardiyografi ile konulup, V/Q sintigrafi ile hastalık orijinin post-embolik olduğu belli olduktan sonra hastalık için tedavi alternatifleri üzerinde düşünmek gerekmektedir. Sağ kalp kateterizasyonu ve pulmoner anjiografi yapılması gereken diğer tetkiklerdir. Toraks MRI, koroner anjiografi yada Pozitron Emisyon Tomografisi (PET scan), KTEPH ya eşlik eden hastalıkların tanısı için yapılabilecek diğer tetkiklerdir. Sağ kalp kateterizasyonu :Bu tetkikin amacı başta KTEPH tanısını desteklemek ve post-kapiller PAH varlığını ekarte etmektir [7]. Sağ atrium, sağ ventrikül, pulmoner arter ve pulmoner arterin wedge sistolik, diyastolik ve mean basınçları ölçülür. Termodilüsyon tekniği ile kardiyak debi ölçülerek, PVR hesaplanır. Basınç ölçümlerinin sonrası nitrik oksit (NO) 5-10 ppm ile, reversibilite testi yapılır. Pozitif test demek için, PVR nin %30 düşmesi beklenir. Pozitif test, PAH ın post-embolik orijinli olmadığını gösterir. Pulmoner anjiyografi :Sağ kalp kateterizasyonu ile aynı zamanda yapılır. Anjiografi, kronik pulmoner tromboemboli tanısını destekler. Pulmoner arterdeki lezyonların yeri ve pulmoner Resim yaşında bayan hasta, class IV dispne; PVR: 583 dynes sec cm-5; sağ ana pulmoner arter total tıkalı Resim 5. Sağ proksimal pulmoner arter duvarında kalınlaşma Resim 6. Mozaik perfüzyon görünümü 88 Journal of Clinical and Analytical Medicine

4 vasküler rezistans arasındaki ilişkiyi göstererek, cerrahi indikasyonu değerlendirmede kullanılır [4,7,22]. Teknik olarak çekim sırasında birçok artifakt oluşabileceğinden, anjiografi değerlendirmesi dikkatli yapılmalıdır. Pulmoner arterin tüm segment dalları tek tek incelenmelidir. Bu sebeple sağ ve sol ana pulmoner artere sıra ile opak madde verilerek, çekim yapılmalıdır. Çekim üç aşamadan oluşur: Arteriyal, parenkim ve venöz geri akım. Böylece bronşiyal arterlerde net ortaya çıkar. KTEPH da karakteristik beş tip lezyon vardır 1. Sakkiform tıkanıklık; 2. Lümen içi transversal bandlar (web); 3. Düzensiz arter duvarı; 4. Lobar yada segmental bir arter dalın yokluğu; 5. Arter kalibresindeki ani değişiklik. MRI : KTEPH da anjiografi yerine MRI kullanılması ile ilgili bilgiler şu an için emekleme aşamasındadır. Anjio-MRI diğer tetkikleri desteklemek amacı ile kullanılmaktadır [23]. Pulmoner anjiyoskop : San Diego ekibi tarafından PEA yapılacak hastalara uygulanmış olmakla beraber, bu tetkik pek rağbet görmemiştir [3,4]. Aslında bu işlemde küçük çaplı bir fibroskop, anjiografi çekilir gibi, jugular ven yolu ile pulmoner arter içine ilerletilir. Distal ucunda hava ile dolu bir balon tüm pulmoner arter dalında şişirilerek KTEPH ın karakteristik özellikleri tespit edilir (intima yüzeyinde düzensizlik yada bir plak krater, bandlar, organize pıhtı). İntimadaki bu plakların KTEPH a özgü olmadığı, PAH un tüm formlarında da görüldüğü akılda tutulmalıdır. San Diego grubu bu tetkiki non tromboembolik PAH yada KTEPH ayrımını yapmada kullanmaktadır. Ancak anjioskop olguların %30 unda kullanılmaktadır. Bu sebeple anjioskopi PVR si yüksek fakat anjiografisinde bulgu olmayan hastalara önerilmektedir. Günümüzde kullanılan yeni kusak anjiografi cihazları sayesinde, anjioskopun verdiği bulguları görmek mümkün olmuştur. Ayrıca, frajil olan pulmoner arter yatağı içerisinde anjioskop yol açabilieceği komplikasyonlardan da sakınmak gerekmektedir. Alt ekstremite venöz Doppler :Doppler USG non-invasiv bir tetkikdir ve KTEPH hastalarında alt ekstremite venöz sistemde flebit sekelleri veya taze trombüs varlığını ortaya koymak için rutin kullanılmalıdır. Akut pulmoner emboli öyküsü olmayan hastalarda, KTEPH ın kaynağının derin ven trombozü olduğunu gösterir. Alt ekstremitede trombus veya flebit bulunan hastalarda, PEA ameliyatı daha iyi sonuçlar verdiğinden Doppler USG nin prognostik bir rolü de vardır [7]. PET Scan : PET scan ile pulmoner tromboemboli hastalarında görülen pulmoner arter yatağındaki tıkanıklık sebebinin tümöral bir nedene bağlı olup olmadığı anlaşılır. Eğer ayırıcı tanıda tümör düşünülmekte ise PET scan istenmelidir [7]. Resim yaşında bayan hasta, kist hidatid e bağlı KTEPH tanısı ile operasyon öncesi çekilen Torak BT-anjiyografisi. Her iki akciğer parenkiminde ve özellikle sağ üst lob pulmoner arterde kistik lezyonlar. Ayırıcı tanılar Pulmoner arter yatağında tıkanıklık ve PAH ya yol açabilecek hastalıklar aşağıda belirtilmiştir [7]. A. Anjiyosarkom : Kronik PAH da ilk akla gelen ilk tanılardan olmalıdır, çünkü KTEPH a benzer klinik ve radyolojik bulgulara yol açar [24]. Sıkça anjiosarkom ve nadir olarakta leiomyosarkom dur. Bu hastalarda tanı sıklıkça ameliyat sonrası konur. B. Tümor embolisi ve intravasküler tümör yayılımı Özellikle süperior vena kava yolu ile pulmoner artere gelen veya artere emboli yapan tümörlerde KTEPH kliniğine yol açabilir. Böbrek, adrenal, testis, uterus yada tirod kanserleri sıkça görülür. Bunlardan bazısı kemoterapi sonrası benign karakterde olur (testis tm sonrası matür teratom veya uterus leimyoması). C. Akciğer kist hidatiği Kist hidatidler, karaciğer kistektomi ameliyatı sırsında, inferior vena kava yolu ile pulmoner artere gelebilirler. Bu kistler arter içinde lümeni tıkayan likit densitede tıkanıklar şeklinde görülür (Resim 7). Kist hidatid serolojisi tanı koydurabilir. Tedavi kistlerin cerrahi eksizyonudur. D. Arterit Ender olmakla beraber pulmoner arteritte KTEPH semptomolojisine yol açar. Özellikle Takayasu ve Behçet hastalığı sıkça görülen hastalıklardır. E. Mediastinal Fibrozis Tüberküloz geçiren hastalarda görülebilir. Anjiografide KTEPH a benzer görülmekle beraber, BT de mediastinal fibröz bulgularına rastlanır. Bronkoskopide ana bronşlarda genişleme ve distalde stenoz görülmesi tanı koydurucudur. Tedavi Medikal Kronik pulmoner embolide, trombüsler fibroz hale geldiğinden, antikoagülasyon yada fibrinolitik tedavinin pulmoner arter yatağına etkisi yoktur. PAH ın yeni bir emboli yada lokal trombüs ile kötüleşmemesi için antikoagülasyon tedavisi başlanmalıdır. Bunun dışında oksijen tedavisi, diüretikler yada pozitif inotroplar ve vazodilatörler kalp yetmezliği tedavisinde kullanılırlar. Farmokolojik tedavinin 4 rolü olabilir. İlki, pulmoner tromboendarterektomi yapmanın mümkün olamıyacağı distal hastalıkta medikal tedavi bir olasılık olarak başlanır; daha ağır olgularda transplant düşünülmelidir. İkinci olarak, hemodinamik olarak zayıf olan yüksek riskli hasta grubunda, intavenöz prostaglandin (epoprostenol) tedavisi törapatik köprü tedavisi olarak PTE öncesi başlanabilir. Yüksek riskli hasta fonksiyonel sınıf (FS) IV, ortalama PAB >50 mmhg, kariyak indeksi < 2.0 L/ min/m2, ve PVR > 1,000 dyn s cm 5.Bu yaklaşım cerrahi başarıyı arttırabilir fakat tıbbi tedavi cerrahiyi geciktirmemelidir. Burada akılda tutulması gereken en önemli nokta, cerahi şansı olan hastaların vakit kaybedilmeden PTE nın yapıldığı bir merkeze sevk edilmeleridir. Üçüncü olarak PEA sonrası %10-15 oranında görülen persitant PAH da tıbbi tedavi başlanabilir. Son olarak ağır komorbid hastalık nedeni ile cerrahinin yapılamıyacağı hastalarda ilaç tedavisi akla gelebilir [26-28]. F. Cerrahi Cerrahi seçim Pulmoner tromboendarterektomi ameliyatları üç nedenden yapılır : Hemodinamik, respiratuar ve profilaktik. Hemodinamik amaç, pulmoner hipertansiyonun yol açacağı sağ ventriküler bozulmayı önlemektir. Respiratuar amaç, ventile olan ama Journal of Clinical and Analytical Medicine 89

5 perfüze olmayan fizyolojik ölü boşluğu azaltmaktır. Profilaktik amaç ise ilerleyen bir sağ ventriküler yetmezliği ile trombüsün retrograd uzanımını önlemek ve açık damarlardaki ikincil vaskülopatik değişikliklerin önüne geçmektir. PTE, semptomatik ve istirahat yada egzersiz ile hemodinamik yada solunum bozukluğu olan tüm hastalara endikedir. PTE olacak hastalarda preoperatif PVR tipik olarak 300 dyn s cm 5den fazladır [29]. PVR için bir üst limiti yoktur. Bununla beraber sağ ventriküler disfonksiyon bozukluğu yada trikuspid yetersizliğinin de derecesi önemli değildir. Suprasistemik PAB olan hastalarda güvenli bir şekilde opere olabilirler [30]. Hastalar operasyon öncesi warfarin tedavisi alırlar ve bu tedavi ömür boyu devam eder. Günümüzde PTE hastaları için belirli bir kontraendikasyon yoktur. Proksimal tipte lezyonu olan tüm hastalar, PTE için, bu ameliyatın başarı ile yapıldığı merkeze danışılmalı ve sevk edilmelidirler. a) Pulmoner Thromboendarterektomi tekniği [4,31] Amaç ekstrakorpereal sirkülasyon altında, yaklaşık tane olan tüm pulmoner arter, lobar, segmental ve sub-segmental dallarındaki PVR ı erken dönemde %50 azaltacak kadar endarterektomi yapılmasıdır. Arter lümeni içindeki materyal fibröz doku olduğundan, intimaya invaze olmuştur, bu sebeple trombektomi yada dilatasyon bir işe yaramaz. Bu sebeple desobstrüksiyon endarterektomi ile sağlanır. Sağ ve sol ana pulmoner arterden başlayarak, arterin distal tüm dallarına kadar uzanan bir endarterektomi yapılır.tekrarlayan PE nedeni ile bu hastalarda sistemik hipervaskülarizasyona bağlı bronşiyal arterler, parietal plevra ve intrakostal arterlerden kollateraller gelişir. Bu kollateraller pre-kapiller düzeyde pulmoner arter ile bağlantılı olduğundan, endarterektomi sırasında geri kanamaya (back-bleeding) yol açacaktır. Ameliyat sahasının kan ile dolmaması için bu kollateral sirkülasyonu durdurmanın tek yolu sirkülatuar arest uygulamaktır. Bunun içinde C derin hipotermi kullanılır. Pratikte total sirkülatuar arest, endarterektomi hattı bulununca uygulanır.ameliyat median sternotomi ve intraperikardiyak yapılır, plevralar açılmaz. PEA, endovasküler bir ameliyat olduğundan video-yardımlı yapılmasının faydası vardır. Bu sayede cerrahi asistans yapan ekibinde operasyonu ekrandan seyretmesi sağlanır ve distal diseksiyon tam görünür. Preoperatif değerlendirme: Emboli tedavisi için sıkça verilen, K-Antivitaminleri ile oral antikoagulasyon, cerrahiden 48 saat önce kesilir. Hastaya INR kontrolü ile full doz heparin başlanır ve buda ameliyattan 2 saat önce kesilir. Gerekirse K vitamini tedaviye eklenir. Per-operatif monitörizasyon: Ameliyathanede, anestezi indüksiyonu öncesi EKG ve arteriyal tansiyon monitörize edilmelidir. Cerrahi masa ve pompa ekibi hazır olmadan anestezi verilemez. Çünkü özellikle PVR si 1000 dynes/s/cm5i aşan veya kardiyak indeksi 1,5 L/min/m² altında olan hastalarda, indüksiyonu takiben ani kardiyovasküler kollaps oluşabilir. Bu sebeple cerrahi ekip çok acil sternotomi yapabilecek ve ekstrakorporeyal dolaşımı sağlayabilcek gibi hazır olmalıdır. Ora-endotrakeal entübasyonu takiben, ısı ölçer idrar sondası ve özofageal tüp takılır. Swan Ganz kateteri ile sürekli venöz oksijen satürayonu (SvO2), pulmoner arter basıncı (PAP), kardiyak debi monitörize edilir. Ek olarak jugular kateterizasyonda yapılır. Hasta sternotomi pozisyonundadır. Her iki femoral arterler açık bırakılır. Medyan sternotomi yapılır ve perikard açılır. Aort kanülasyon yeri belirlenir ve pompa öncesi SvO2, PAPm, kardiak indeks ve santral venöz basınç (CVP) ölçümleri yapılır. Bunlar PEA sonrası hastanın ne kadar fayda gördüğünü gösterir. Ekstrakorporeal dolaşım : 300 UI/Kg dan heparin verilerek kanülasyon dikişleri geçilir. APTT> 350 olduğunda sırası ile aort, SVC ve IVC kanüle edilir. Kanülasyonu takiben ventilasyon durdurulur. Mediasten diseksiyonu : Sağ ve sol ana pulmoner arterin mediastinal kısımları, soğutulma işlemi sırasında diseke edilir. Sağ üst lob pulmoner arteri (mediastinal arter) tam olarak ortaya koymak için SVC tamamı ile diseke edilmelidir. Arter üst lob ve orta lob dalları belirginleşene kadar diseke edilir. Sol PA, ligamentum arteriosum kesilip distalindeki üst lob dalı gözükene kadar diseke edilir. Sol ventrikülü boşaltmak için sağ süperior pulmoner venden, fibrilasyon başladığı anda bir vent kateteri gönderilir. Bu back-bleeding i azaltacaktır. PA üzerinden bir diğer kateterde sağ kaviteleri azaltmak için gönderilir. Bu iki katetere rağmen total sirkülatuar arest yapılır. Son olarak da bir kardiyoplejik solüsyon kateteri aorta yerleştirilir. Ekstra-korperyal sirkülasyon ve hipotermik total kardiyopulmoner sirkülatuar arest altında pulmoner endarterektomi : İntra-vesikal sıcaklık 20 C olduğunda, aort klepmlenir ve bir kristalloid kardiyoplejik solüsyon infüztonu başlanır. Aort- retro SVK kısmındaki sağ pulmoner artere, longitidyonal arterotomi yapılır. Diseksiyon planını bulmak için arterin medyasını içine alacak endarterektomi yapılır. Plan bulununca arterin tüm dallarını içine alacak şekilde endarterektomi yapılır. Geri kanamanın çok olduğu distal segmentlerde total arest uygulanır. Sağ pulmoner arter endarterektomisi tamamlanınca arteriotomi kapatılmasına geçilir, bu sırada ekstrakorperayal sirkülasyona tekrar başlanır. Bu teknik ile aralıklı olarak total sirkülatuar arest yaklaşık toplam 50 dakika uygulanabilir. Kardiyoplejik solüsyon tekrarlanır ve sol arteriotomi yapılır. Sağdaki gibi sol pulmoner artere de endarterektomi yapılır. Arteriotomi kapatılırken hastaya reperfüzyon başlanır. Kalp boşluklarındaki hava, aort klempi kaldırılırken boşaltılır. Takiben hasta 37 C ye kadar ısıtılır. Ekstra-korporeal sirkülasyonun durdurulması ve kapama : Hastanın vücut ısısı 37 C olduğunda, SvO2, PAPm, kardiak indeks, arteriyal tansiyon ve santral venöz basınç (CVP) değerleri ölçülür. Kısıtlı sıvı yüklemesi ve vazopressif amin kullanılması postoperative pulmoner ödem oluşması ve artmış PAP ı riskini azaltır. Pratikte sağ atriyum basıncı 10 mmhg olmalıdır. Auriküler ve ventriküler elektrodlar ve drenlerin konulmasını takiben sternum klasik şekilde kapatılır. Heparin ile antikoagülasyon tedavisi sternum kapatıldıktan 6 saat sonra APTT kontrolü ile başlanır. b) Endikasyon, kontraendikasyon ve endarterektomi limitasyonlari Cerrahi endikasyonlar teknik olarak endarterektomiyi yapabilmeye ve cerrahi ekibin tecrübesine bağlıdır. Lezyonların proksimal olması gerekmektedir. Bu sayade endarterektomi planı bulunabilinir. Hemodinamik bozukluk tamamı ile obliterasyona bağlı olduğundan, endikasyonu doğru konulmuş vakalarda cerrahi sonuç mükemmeldir. Eski ve ağır PAH olgularında ölçülen PVR anjiografide tespit edilen anatomik lezyonlar ile ilişkili değildir; bu durumda vaskülopati söz konusudur. Bu tip lezyonlarda cerrahi endike değildir. Bu olgularda cerrahi sonrası mortalite oranları çok yüksektir. Distal lezyon tespit edilmiş veya distal segmental arterde in-situ tromboz ile seyreden primer pulmoner hipertansiyon olgularında cerrahi endikasyona zor karar verilir. c) Tromboembolik hastalığın sınıflandırılması Trombüsün yeri ve anatomisi ile damar duvarı patolojisine göre 4 tip pulmoner oklüsif hastalık tanımlanmıştır [35]. İntraoperatif bu sınıflandırma PTE sonrası sonuçları tahmin etmemizide kolaylaştırmaktadır [36]. 90 Journal of Clinical and Analytical Medicine

6 Tip 1 hastalık (vakaların yaklaşık % 30 unda bulunmaktadır; Resim 8). Ana yada lober pulmoner arterlerde taze trombüs bulunmaktadır. Pulmoner arter açıldığında majör( büyük) trombüs görülmektedir. Tip 2 hastalık (% 60 oranında görülür; Resim 9). İntimada kalınlaşma ve fibrozis ile segmental arter distalinde organiz trombüs varlığı ile karakterizdedir. Kalınlaşmış intima ie birlikte bazen de ana yada lober arterlerde web ler görülür. Tip 3 hastalık (%10 oranında görülür; Resim 10). Distal segmental ve subsegmental arterlerde fibroz, intimada web ve pıhtılı yada pıhtısız kalınlaşma görülür. Cerrahi açıdan çok zor olgulardır. Başlangıçta damar içi bir oklüzyon (tıkanma) görülmez. Tip 4 hastalık (<1% oranında görülür; Resim 11). Mikroskopik distal arteriolar vaskülopatidir. Bu hastalar tromboembolisi olmayan idiopatik pulmoner arteriyal hipertansiyon olgularıdır ve inoperabl kabul edilirler. Tip 3 ve 4 hastaların postoperatif dönemleri, Tip 1 ve 2 olanlara göre daha zor olmaktadır. Bu olgularda kalıcı triküspit yetersizlik, yüksek postoperatif PAB ve PVR görülmektedir. Gene bu hastaların mortalitesi daha yüksektir. d) Postoperatif komplikasyonlar Açık kalp cerrahisi sonrası görülebilecek tüm komplikasyonlar pulmoner tromboendarterektomi sonrası da görülebilir [32]: Mediastinal kanama, ventilatöre bağlı pnömoni, yara enfeksiyonları, atriyal aritmiler, delirium ile rekürren larinjeyal ve frenik sinir yaralanmaları. Antifosfolipid sendromlu hastalarda erken postoperatif dönemde retromboz görülebilir. PTE operasyonlarına özel komplikasyon ise endarterektomi sonrası (postendarterektomi) reperfüzyon akciğer hasarıdır [33]: ilk 24 saatte gelişen oksijen ve ventilatör ihtiyacını arttıran, akut yüksek bir permeabilite ve enflamatuar yanıttır. Reperfüzyon ödemi olarak da adlandırılan bu durum orta-ağır akut akciğer hasarına yol açarak (nadiren pulmoner hemoraji) ölüme sebep olabilir. Destek tedavi yapılır, ağır olgularda inhale nitrik oksit ve hatta ECMO (ekstra korporeal yaşam desteği) uygulanır. Rezidüel pulmoner hipertansiyon, olguların %10-15 inde görülür [33]. PTE sonrası PVR nin 500 dynes sec cm-5 den yüksek olmasıdır. Cerrahi mortaliteyi arttıran bir durumdur. Peroperatif abondan hemoptizi ise ölüme yol açan diğer bir durumdur. Pulmoner arter endarterektomi hattının parenkime kadar gittiğini gösterir. Lokalize edilebilen hemoptiziler embolizasyon ile tedavi edilir. e) Diğer durumlar 45 yaş üstü hastalara rutin koroner anjiyografi yapılır ve eşlik eden koroner damar hastalıklarını aynı seansta koroner bypass operasyonu yapılır. Bunun dışında kapak replasmanı veya tamiri de yapılabilir. Cerrahi sonrası triküspit kapak dramatik düzeldiğinden triküspit kapak replasmanı çok ender yapılır. PTE takiben pulmoner hemodinamikler düzeleceğinden, açık olan Resim 7-2 Pulmoner arter mediastinal dalında diseke edilen kistin intraoperatif görünümü foramen ovale ler kapatılır. f) PTE Kısa ve Uzun Dönem Sonuçları Pulmoner tromboendarterektomi sonrası, pulmoner arter basınçları ve rezistanslar normal seviyelere düşer ve takibinde pulmoner kan akımı ve kardiyak output (debi) düzelir [34]. Bu değişiklikler kalıcıdır. Yapılan ekokardiyografik çalışmalarda, sağ kalp üzerinden kalkan kronik basınç neticesinde, sağ kalp geometrisinin normalleştiği gösterilmiştir [35]. Sağ atrial ve ventriküler hipertrofiler geriler. Trikuspid kapak fonksiyonu birkaç gün içerisinde normale döner. Son dönemlerde PTE sonrası uzun dönem sonuçlar da yayınlanmaya başlanmıştır (4,36-40). PTE sonrası >6 yıl sağ kalım oranı %75 dir. Bu oran akciğer veya kalp-akciğer transplantasyonundan yüksektir. Olguların %62 si işlerine dönmüşlerdir. Hastaların sadece %10 unda, PTE sonrası oksijen ihtiyacı devam etmiştir. Bu sonuçlar PTE nin sağ kalım, fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesini arttırdığını göstermektedir. g) Klinik tecrübe Marmara Üniversitesi Hastanesi Göğüs Cerrahisi ve Kalp Damar Cerrahisi Anabilim Dalları birlikteliği ile Eylül 2009 tarihinde ilk pulmoner tromboendarterektomi operasyonu yapılmış, Ağustos 2010 tarihine kadar geçen 11 ayda bu sayı toplam 23 olmuştur. Ortalama yaş 47.3±15.4 idi. On dokuz hasta erkek, dört hasta kadın idi. Tanı öncesi ortalama semptom süresi 23.6 ay (3-48) idi. On iki hastada pulmoner emboli öyküsü var iken, derin ven trombozu 11 ve KOAH iki hastada mevcut idi. Operasyon öncesi spab 88.6 mmhg, 6-dk yürüme testi 245±126 m, sağ kalp kateterizasyonunda mpap:53±10 mmhg, wedge basınç 12.2 mmhg, kardiyak output 4,5 l/dk, ve pulmoner vasküler rezistans 692±180 dynes.s-1.cm-5 idi. Tüm olgular fonksiyonel sınıf III yada IV idi. Per-operatif bulgulara baktığımızda kross klemp süresi 104 dk, bypass süresi 204 dk, sirkülatuar arrest Resim 8. Tip 1 hastalık. Resim 4 te bahsedilen hastanın PTE materyali Resim 9. Tip 2 hastalık. 67 yaşında erkek hasta, PVR:433 dynes sec cm-5,pte sonrası cerrahi materyal Resim 10. Tip 3 hastalık; Distal segmental ve subsegmental arterlerde fibroz, intimada web ve pıhtılı yada pıhtısız kalınlaşma görülür. Journal of Clinical and Analytical Medicine 91

7 Resim 11. Tip 4 hastalık; Mikroskopik distal arteriolar vaskülopati; cerrahi adayı olmayan hastalıktır. süresi 32 dk idi. Aynı seansta bir hastaya ikili koroner bypass operasyonu yapılmış, 7 hastanın PFO ları kapatılmıştır. Mortalite iki olguda görülmüştür. Bu olgulardan ilki per-op abondan hemoptizi ve takibinde pompa destekli kap yetmezliği nedeni ile vefat etmiş, ikinci olgu ise post-op 22.günde serviste takip edilirken ani solunu sıkıntısı ve takibinde gelişen kardiyak arest nedeni ile ex olmuştur. Dört olguda komplikasyon gözlenmiştir: Bir olguda entübasyonu uzatan delirium, iki olguda geçici rekürren sinir hasarı ve bir olguda entübasyon gerektiren reperfüzyon hasarı görülmüştür. 21 olgu, 2 ekstübasyon günü, 4.6 gün yoğun bakımdan çıkış ile ortalama 11 günde taburcu edilmiştir. Hastaların pre-op ve çıkış post-op spap lerine bakıldığında ortalama 88.6 mmhg olan spab lerin 39.7 mmhg lara gerilediği görülmüştür (p<0.001). Akciğer transplantasyonu Pulmoner endarterektomi öncesi, özellikle class III ve IV dispnesi olna KTEPH hastalarında tek tedavi seçeneği transplantasyon idi [41,42]. Donör azlığı, KTEPH hasta sayında artış ve transplantasyon sonrası görülen yüksek mortalite (%20), yaşam boyu alınacak immünosüpresyon (enfeksiyon ve neoplazma riskini arttırır) ve 5 yıllık sağ kalımın %50 lerde olması, KTEPH hastalarında alternatif tedavi yolları aramaya itmiştir. PEA ile alınan iyi sonuçlar nedeni ile transplantasyon sadece PEA sonrası iyi sonuç alınamamış genç, yada distal lezyonu olan hastalarda yapılmaktadır. Sonuç Kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyonda tedavi seçeneği pulmoner endarterektomidir. Pulmoner dolaşımın normale dönmesi ile kardiyak hemodinamikler de düzelir ve hastalarda görülen kalp yetmezliği bulguları kaybolur. Hastalar postoperatif dönemde sadece antikoagulasyon tedavisi alır. Distal lezyonu olan hastalarda medikal tedavi ya da akciğer transplantasyonu düşünülmelidir. Pulmoner vasküler rezistansı yüksek olan hastalarda, cerrahi öncesi vazodilatör tedavi uygulanarak pulmoner arter yatağındaki obstrüksiyonun biraz da olsa düzelmesi beklenir.pulmoner endarterektomi kompleks bir cerrahi işlemdir. Cerrahi sonuçlar cerrahi ekibin tecrübesine, hemodinamik bozukluğun derecesine ve obstrüksiyonun lokalizasyonuna bağlıdır. İleri tanı yöntemlerinin gelişmesi ile KTEPH hastalarına doğru endikasyonlar konulup, hastaların pulmoner endarterktomiden hem erken, hem de geç dönemde yararlanması sağlanmaktadır. pp Dalen JE, Alpert JS. Natural history of pulmonary embolism. Prog Cardiovasc Dis 1975;17: Moser KM, Auger WR, Fedullo PF, Jamieson SW. Chronic thromboembolic pulmonary hypertension: clinical picture and surgical treatment. Eur Respir J 1992;5: Dartevelle P, Fadel E, Mussot S et al. Chronic thromboembolic pulmonary hypertension. Eur Respir J 2004;23: Fadel E, Mazmanian GM, Baudet B, et al. Endothelial nitric oxide synthase function in pig lung aſter chronic pulmonary artery obstruction. Am J Respir Crit Care Med 2000;162: Yi ES, Kim H, Ahn H, et al. Distribution of obstructive intimal lesions and their cellular phenotypes in chronic pulmonary hypertension. A morphometric and immunohistochemical study. Am J Respir Crit Care Med 2000;162: Mercier O, Sage E, de Perrot M, Tu L, Marcos E, Decante B, Baudet B, Hervé P, Dartevelle P, Eddahibi S, Fadel E. Regression of flow-induced pulmonary arterial vasculopathy aſter flow correction in piglets. J Thorac Cardiovasc Surg 2009 ;137: Fadel E, Michel RP, Eddahibi S, Bernatchez R, Mazmanian GM, Baudet B, Dartevelle P, Herve P. Regression of postobstructive vasculopathy aſter revascularization of chronically obstructed pulmonary artery. J Thorac Cardiovasc Surg 2004;127: Auger WR, Permpikul P, Moser KM. Lupus anticoagulant, heparin use, and thrombocytopenia in patients with chronic thromboembolic pulmonary hypertension: a preliminary report. Am J Med 1995;99: Landefeld CS, Chren MM, Myers A, et al. Diagnostic yield of the autopsy in a university hospital and a community hospital. N Engl J Med 1988;318: Bonderman D, Turecek PL, Jakowitsch J, et al. High prevalence of elevated clotting factor VIII in chronic thromboembolic pulmonary hypertension. Thromb Haemost 2003;90: Morris TA, Marsh JJ, Chiles PG, et al. Fibrin derived from patients with chronic thromboembolic pulmonary hypertension is resistant to lysis. Am J Respir Crit Care Med 2006;173: Guillinta P, Peterson KL, Ben-Yehuda O. Cardiac catheterization techniques in pulmonary hypertension. Cardiol Clin 2004;22: Van der Plas MN, Reesink HJ, Roos CM, van Steenwijk RP, Kloek JJ, Bresser P. Pulmonary endarterectomy improves dyspnea by the relief of dead space ventilation. Ann Thorac Surg 2010;89: Tunariu N, Gibbs SJR, Win Z, Gin-Sing W, Graham A, Gishen P, etal. Ventilation-perfusion scintigraphy is more sensitive than multidetector CTPA in detecting chronic thromboembolic pulmonary disease as a treatable cause of pulmonary hypertension. J Nucl Med 2007;48: Paul JF, Khallil A, Sigal-Cinqualbre A, Leroy-Ladurie F, Cerrina J, Fadel E, et al. Findings on Submillimeter MDCT Are Predictive of Operability in Chronic Thromboembolic Pulmonary Hypertension. AJR Am J Roentgenol 2007;188: Coulden R. State-of-the art imaging techniques in chronic thromboembolic pulmonary hypertension. Proc Am Thorac Soc 2006:3; Castañer E, Gallardo X, Ballesteros E, Andreu M, Pallardó Y, Mata JM, et al. CT diagnosis of chronic pulmonary thromboembolism. Radiographics 2009;29: Hoeper MM, Mayer E, Simonneau G, Rubin LJ : Chronic thromboembolic pulmonary hypertension. Circulation 2006;113: Paul JF, Khallil A, Sigal-Cinqualbre A, Leroy-Ladurie F, Cerrina J, Fadel E, Dartevelle P.Findings on Submillimeter MDCT Are Predictive of Operability in Chronic Thromboembolic Pulmonary Hypertension. AJR Am J Roentgenol 2007;188: Mayer E, Kriegsmann J, Gaumann A, Kauczor HU, Dahm M, Hake U, Schmid FX, Oelert H : Surgical treatment of pulmonary artery sarcoma. J Thorac Cardiovasc Surg 2001;121: Cabrol S, Souza R, Jais X, Fadel E, Ali RH, Humbert M, et al. Intravenous epoprostenol in inoperable chronic thromboembolic pulmonary hypertension. J Heart Lung Transplant 2007;26: Nagaya N, Sasaki N, Ando M, Ogino H, Sakamaki F, Kyotani S, et al. Prostacyclin therapy before pulmonary thromboendarterectomy in patients with chronic thromboembolic pulmonary hypertension. Chest 2003;123: Jensen KW, Kerr KM, Fedullo PF, Kim NH, Test VJ, Ben-Yehuda O, et al. Pulmonary hypertensive medical therapy in chronic thromboembolic pulmonary hypertension before pulmonary thromboendarterectomy. Circulation ;120: Reesink HJ, Surie S, Kloek JJ, Tan HL, Tepaske R, Fedullo PF, et al. Bosentan as a bridge to pulmonary endarterectomy for chronic thromboembolic pulmonary hypertension. J Thorac Cardiovasc Surg 2010;139: Jamieson SW, Sakakibara N, Manecke G, et al. Pulmonary endarterectomy: experience and lessons learned in 1500 cases. Ann Thorac Surg 2003;76: Thistlethwaite PA, Kemp A, Du L, et al. Outcomes of pulmonary endarterectomy for treatment of extreme thromboembolic pulmonary hypertension. J Thorac Cardiovasc Surg 2006;131: Dartevelle P, Fadel E, Chapelier A, Macchiarini P, Cerrina J, Parquin F, et al. Angioscopic video-assisted pulmonary endarterectomy for post-embolic pulmonary hypertension.eur J Cardiothorac Surg 1999;16: Narayana Iyengar RM, Hegde D, Chattuparambil B, Gupta R, Patil L. Postoperative management of pulmonary endarterectomy and outcome. Ann Card Anaesth 2010;13: Freed DH, Thomson BM, Berman M, Tsui SS, Dunning J, Sheares KK, et al. Survival aſter pulmonary thromboendarterectomy: Effect of residual pulmonary hypertension. J Thorac Cardiovasc Surg 2010 May 12. (Epub ahead of print) 34. Jamieson SW, Kapelanski DP. Pulmonary endarterectomy. Curr Prob Surg 2000;37: Thistlethwaite PA, Mo M, Madani MM, et al. Operative classification of thromboembolic disease determines outcome aſter pulmonary endarterectomy. J Thorac Cardiovasc Surg 2002;124: Thistlethwaite PA, Kaneko K, Madani MM, Jamieson SW. Technique and outcomes of pulmonary endarterectomy surgery. Ann Thorac Cardiovasc Surg Oct;14(5): Review. 37. Thistlethwaite PA, Madani MM, Jamieson SW. Outcomes of pulmonary endarterectomy surgery. Semin Thorac Cardiovasc Surg 2006;18: Auger WR, Fedullo PF. Chronic thromboembolic pulmonary hypertension. Semin Respir Crit Care Med 2009;30: Ishida K, Masuda M, Tanaka H, Imamaki M, Katsumata M, Maruyama T, Miyazaki M. Mid-term results of surgery for chronic thromboembolic pulmonary hypertension. Interact Cardiovasc Thorac Surg 2009;9: Saouti N, Morshuis WJ, Heijmen RH, Snijder RJ.Long-term outcome aſter pulmonary endarterectomy for chronic thromboembolic pulmonary hypertension: a single institution experience. Eur J Cardiothorac Surg 2009;35: Chapelier A, Vouhe P, Macchiarini P, et al. Comparative outcome of heart-lung and lung transplantation for pulmonary hypertension. J Thorac Cardiovasc Surg 1993; 106: Fadel E, Mercier O, Mussot S, Leroy-Ladurie F, Cerrina J, Chapelier A, Simonneau G, Dartevelle P. Long-term outcome of double-lung and heart-lung transplantation for pulmonary hypertension: a comparative retrospective study of 219 patients. Eur J Cardiothorac Surg Apr 3. [Epub ahead of print]. Kaynaklar 1. Pengo V, Lensing AW, Prins MH, et al. Incidence of chronic thromboembolic pulmonary hypertension aſter pulmonary embolism. N Engl J Med 2004;350: Wittine LM, Auger WR. Chronic Thromboembolic Pulmonary Hypertension. Curr Treat Options Cardiovasc Med. 2010;12: Jamieson SW. Historical perspective: Surgery for chronic thromboembolic disease. Semtcvs 2006;18: Thistlethwaite PA, Madani M, Jamieson SW. Chronic pulmonary emboli. In: Shields RW, Locicero III J, Reed CE, Feins RH, eds. General Thoracic Surgery. 7th Edn. Philadelphia, Wolters Kluwer, Lippincott Williams&Wilkins, 2009; 92 Journal of Clinical and Analytical Medicine

Pulmoner tromboendarterektomi

Pulmoner tromboendarterektomi 31 Pulmoner tromboendarterektomi Pulmonary thromboendarterectomy Bedrettin Yıldızeli, Selim İsbir* Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı ve *Kalp ve Damar Cerrahisi Anabilim

Detaylı

OKSİJENİZASYON KULLANIMI

OKSİJENİZASYON KULLANIMI PULMONER TROMBOENDARTEREKTOMİ SONRASI GELİŞEN REPERFÜZYON AKCİĞER HASARINDA ERKEN DÖNEM EKSTRAKORPOREAL MEMRAN OKSİJENİZASYON KULLANIMI KARTAL KOŞUYOLU YÜKSEK İHTİSAS EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ANESTEZİYOLOJİ

Detaylı

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE):

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE): Pulmoner Emboli Profilaksisi Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD m Pulmoneremboli(PE): Bir pulmonerartere kan pıhtısının yerleşmesi Distaldeki akciğer parankimine kan sağlanaması Giriş Tipik

Detaylı

Trakea Rüptürü. Nadir Bir Entübasyon Komplikasyonu. Doç. Dr. Aydın KARAKUZU Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Lefkoşe, KKTC Nisan 2011

Trakea Rüptürü. Nadir Bir Entübasyon Komplikasyonu. Doç. Dr. Aydın KARAKUZU Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Lefkoşe, KKTC Nisan 2011 Trakea Rüptürü Nadir Bir Entübasyon Komplikasyonu Doç. Dr. Aydın KARAKUZU Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Lefkoşe, KKTC Nisan 2011 1 Klinik Öykü Ş.Ş., 75 yaş, erkek, Asenden Aort Anevrizması

Detaylı

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK-TANIM Ø Kardiyojenik şok (KŞ), kardiyak yetersizliğe bağlı uç-organ hipoperfüzyonudur. Ø KŞ taki hemodinamik

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

Kalp Kapak Hastalıkları

Kalp Kapak Hastalıkları BR.HLİ.085 içerisinde kanın bulunduğu dört odacık vardır. Bunlardan ikisi sağ, ikisi ise sol kalp yarımında bulunur. Kalbe gelen kan önce sağ atriuma gelir ve kalbin sağ kulakcığı ve sağ karıncığı arasında

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

Asendan AORT ANEVRİZMASI

Asendan AORT ANEVRİZMASI Asendan AORT ANEVRİZMASI Aort anevrizması, aortanın normal çapından geniş bir çapa ulaşarak genişlemesidir. Aorta nın bütün bölümlerinde anevrizma gelişebilir. Genişlemiş olan bölümün patlayarak hayatı

Detaylı

Pulmoner Tromboembolizm. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Ankara

Pulmoner Tromboembolizm. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Ankara Pulmoner Tromboembolizm Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Ankara Pulmoner Tromboembolizm Venöz Tromboembolizm = DVT + PTE Derin Ven Trombozu (genellikle

Detaylı

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı Olan Hasta Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı??? Yan ağrısı? Sırt ağrısı? Mide ağrısı? Karın ağrısı? Boğaz ağrısı? Omuz ağrısı? Meme ağrısı? Akut Göğüs Ağrısı Aniden başlar-tipik

Detaylı

Tanı: Metastatik hastalık için patognomonik bir radyolojik. Tek veya muitipl nodüller iyi sınırlı veya difüz. Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak

Tanı: Metastatik hastalık için patognomonik bir radyolojik. Tek veya muitipl nodüller iyi sınırlı veya difüz. Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak Göğüs Cerrahisi Metastatik Akciğer Tümörleri Giriş İzole akciğer metastazlarına tedavi edilemez gözüyle bakılmamalıdır Tümör tipine

Detaylı

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Akut Mezenter İskemi Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Anatomi Etyoloji/Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Giriş Tüm akut mezenter iskemi

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı Göğüs Cerrahisi Akciğer Kanserinde Anamnez ve Fizik Muayene Bulguları Giriş Akciğer kanseri ülkemizde 11.5/100.000 görülme sıklığına

Detaylı

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyatın Riski Ameliyatın Riski Major akciğer ameliyatı yapılacak hastalarda risk birden fazla faktöre bağlıdır. Ameliyatın Riski

Detaylı

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Ani ölümün önemli bir nedenidir Sıklığı yaşla birlikte artar 50 yaş altında nadir rastlanır E>K Aile

Detaylı

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 18 Ocak 12 Çarşamba

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 18 Ocak 12 Çarşamba Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı Akciğer

Detaylı

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ RESİRKÜLASYON NEDİR? Diyaliz esnasında, diyaliz olmuş kanın periferik kapiller dolaşıma ulaşmadan arter iğnesinden geçen

Detaylı

EBSTEİN ANOMALİSİ. Uzm. Dr. İhsan Alur

EBSTEİN ANOMALİSİ. Uzm. Dr. İhsan Alur EBSTEİN ANOMALİSİ Uzm. Dr. İhsan Alur 1866 da W. Ebstein tarafından tanımlandı. 1964 te Lillehei tarafından ilk başarılı valvuloplasti ameliyatı yapıldı. Triküspit kapağın septal ve posterior lifletlerinin

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

VENA CAVA SUPERİOR SENDROMU. Dr.Serdar Onat

VENA CAVA SUPERİOR SENDROMU. Dr.Serdar Onat VENA CAVA SUPERİOR SENDROMU Dr.Serdar Onat VENA CAVA SUPERİOR SENDROMU Vena Cava Superiorda kan akımının tıkanıklığa uğraması sonucu gelişen klinik tablodur. Acil olarak tanısal değerlendirme ve tedaviyi

Detaylı

Damar Hasarı: Travma, cerrahi

Damar Hasarı: Travma, cerrahi Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Sedat Gürkök Göğüs Cerrahisi Pulmoner Tromboemboli Giriş Pulmoner emboli (PE) pulmoner arter dallarının sistemik venler aracılığıyla taşınan

Detaylı

Patent Duktus Arteriyozus

Patent Duktus Arteriyozus Patent Duktus Arteriyozus Dr. Mustafa SAÇAR Duktus arteriyozus v Ana pulmoner arter inen aort v Media tabakasında spirel yerleşimli düz kas hücreleri yoğun v İntima tabakası aorta göre kalın v Doğumla

Detaylı

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul Öğrenim hedefleri Mezenterik vasküler olay şüphesi ile gelen hastayı değerlendirmede kullanılan

Detaylı

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 01 Kasım 2010 Pazartesi

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 01 Kasım 2010 Pazartesi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Doç.Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Doç.Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyak Yoğun Bakım Sertifika Programı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyak Yoğun Bakım Sertifika Programı Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyak Yoğun Bakım Sertifika Programı Tanım: Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Ankara Hastanesi Kardiyoloji Ana Bilim Dalında uygulanacak olan 2 yıllık kardiyoloji

Detaylı

Türkiye Acil Tıp Derneği. Asistan Oryantasyon Eğitimi PULMONER EMBOLİZM. SB İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İzmir, 24-27 Mart 2011

Türkiye Acil Tıp Derneği. Asistan Oryantasyon Eğitimi PULMONER EMBOLİZM. SB İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İzmir, 24-27 Mart 2011 Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi PULMONER EMBOLİZM SB İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İzmir, 24-27 Mart 2011 Sunumu Hazırlayan Yrd. Doç. Dr. İbrahim Türkçüer Pamukkale Üniversitesi

Detaylı

TORAKS DEĞERLENDİRME KABUL ŞEKLİ 2 (Bildiri ID: 64)/OLGU BİLDİRİSİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ

TORAKS DEĞERLENDİRME KABUL ŞEKLİ 2 (Bildiri ID: 64)/OLGU BİLDİRİSİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ TORAKS DEĞERLENDİRME ŞEKLİ 2 ( ID: 64)/OLGU Sİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ SONRASINDA GELİŞEN ORGANİZE PNÖMONİ (OP/ BOOP) Poster 3 ( ID: 66)/Akut Pulmoner Emboli: Spiral

Detaylı

Toraks Travmalarında Hasar Kontrol Cerrahisi Teknikleri

Toraks Travmalarında Hasar Kontrol Cerrahisi Teknikleri Doç. Dr. Onur POLAT Toraks Travmalarında Temel kuralın tanı ve tedavinin aynı anda başlaması olduğu gerçeği hiçbir zaman unutulmamalıdır. Havayolu erken entübasyon ile sağlanmalı, eğer entübasyonda zorluk

Detaylı

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU APAH: konjenital kalp hastalığı Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU Klinik Sınıflama 2009 Eisenmenger Sendromu ve sistemik komplikasyonlar European

Detaylı

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları DOÇ. DR. GÖKÇEN ORHAN Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi İSTANBUL Euroscore risk sınflaması STS risk

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Mahmut Şahin Düzenleme, Gözden

Detaylı

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr.

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr. Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Recep Demirbağ Düzenleme, Gözden Geçirme - Uz.Dr.Rida Berilğen - Uz.Dr.Barış Düzel

Detaylı

MİTRAL DARLIĞI. Yrd. Doç. Dr. Sinan DEMİRTAŞ

MİTRAL DARLIĞI. Yrd. Doç. Dr. Sinan DEMİRTAŞ MİTRAL DARLIĞI Yrd. Doç. Dr. Sinan DEMİRTAŞ Mitral darlığı Kaç yaprakçık var? Anterior Posterior Anüler çevresi 10 cm Kapak alanı 5-6 cm2 NORMAL MİTRAL KAPAK ANATOMİ Mitral anülüs fibröz ve müsküler dokunun

Detaylı

2.Valvüler kalp hastalıklarına cerrahi yaklaşım: Aort,Mitral, Trikuspit (2 saat)(yrd.doç.dr.şenol Gülmen)

2.Valvüler kalp hastalıklarına cerrahi yaklaşım: Aort,Mitral, Trikuspit (2 saat)(yrd.doç.dr.şenol Gülmen) Kalp Damar Cerrahi Dönem 4 2012-2013 Öğretim Yılı Teorik Dersler 12.11.2012-16.11.2012 Staj Grubu(4) 1.Kardiyopulmoner Baypas, İntraaortik Balon Pompası, Yapay Kalp (1 saat) Yrd.Doç.Dr.Şenol 2.Valvüler

Detaylı

Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi?

Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi? Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi? Onur IŞIK 1, Cengiz SAHUTOĞLU 2, Zeliha Korkmaz DİŞLİ 3, İsmail AYTAÇ 1, Olcay Murat Dişli 4, Ali KUTSAL

Detaylı

Aort Anevrizmaları. Dr. Nevzat Erdil

Aort Anevrizmaları. Dr. Nevzat Erdil Aort Anevrizmaları Dr. Nevzat Erdil Asendan aort anevrizması (%45) Arcus aorta anevrizması (%10) Desendan aort anevrizması (%55) Torakoabdominal aort anevrizması (%10) Asendan aort anevrizması Tanım:

Detaylı

Pulmoner Hipertansiyon Tarihçe Tanı ve Sınıflama. Dr.Özlem Özdemir Kumbasar

Pulmoner Hipertansiyon Tarihçe Tanı ve Sınıflama. Dr.Özlem Özdemir Kumbasar Pulmoner Hipertansiyon Tarihçe Tanı ve Sınıflama Dr.Özlem Özdemir Kumbasar Tarihçe Pulmoner hipertansiyonla ilgili ilk tanımlamalar 19. yüzyılın son çeyreğinde yapılmış Kronik akciğer hastalıklarında pulmoner

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS CERRAHİSİ ANABİLİM DALI 2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DÖNEM-V DERS PROGRAMI

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS CERRAHİSİ ANABİLİM DALI 2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DÖNEM-V DERS PROGRAMI DÖNEM-V DERS PROGRAMI TEORİK DERSLER: 1- Toraksın cerrahi anatomisi (Yrd.Doç.Dr.Rasih YAZKAN) 2- Göğüs cerrahisinde invaziv tanı yöntemleri (Yrd.Doç.Dr.Rasih YAZKAN) 3- VATS (Video yardımlı torakoskopik

Detaylı

UZMANLAR İÇİN AKTİVİTE KARNESİ KİŞİSEL BİLGİLER Ünvanı, adı ve soyadı Doğum yeri ve tarihi Medeni durumu Bildiği yabancı dil / diller ve derecesi Yazışma adresi ŀ Telefon Elektronik posta adresi EĞİTİMİ

Detaylı

Kronik Tromboembolik Pulmoner Hipertansiyon: Ne Zaman, Hangi Hastada?

Kronik Tromboembolik Pulmoner Hipertansiyon: Ne Zaman, Hangi Hastada? 94 Derleme Review Kronik Tromboembolik Pulmoner Hipertansiyon: Ne Zaman, Hangi Hastada? Chronic Thromboembolic Pulmonary Hypertension: When, In Which Patients? Dr. Savaş ÖZSU Karadeniz Teknik Üniversitesi

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1/4 GİRİŞİMSEL RADYOLOJİK TETKİKLER İÇİN HASTA BİLGİLENDİRME VE RIZA FORMU Ünitenin Adı : Hastanın Adı ve Soyadı : Protokol No : Girişimsel radyolojideki işlemler; görüntüleme kılavuzluğunda cerrahiye

Detaylı

SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER

SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER SPOR HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER DOÇ.DR.ERDEM KAŞIKCIOĞLU 1 35 yaşın altındaki sporcularda ani ölüm nedenleri 2% 1% 2% 4% 2% 2% 35% 3% 3% 3% 4% 5% 24% 10% Hipertrofik

Detaylı

İskemik Serebrovasküler Olaylarda Karotis Arterinin Cerrahi Tedavisi Prof. Dr. Ayla Gürel Sayın

İskemik Serebrovasküler Olaylarda Karotis Arterinin Cerrahi Tedavisi Prof. Dr. Ayla Gürel Sayın İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Ateroskleroz; Koroner, Serebral, Periferik Arter Tutulumu Sempozyum Dizisi No: 52 Ekim 2006; s. 99-107 İskemik Serebrovasküler Olaylarda Karotis

Detaylı

KADAVRADAN ORGAN ALINMASI. Özlem ERGİNBAŞ Ameliyathane Hemşiresi

KADAVRADAN ORGAN ALINMASI. Özlem ERGİNBAŞ Ameliyathane Hemşiresi KADAVRADAN ORGAN ALINMASI Özlem ERGİNBAŞ Ameliyathane Hemşiresi KADAVRADAN ORGAN ALINMASI Beyin ölümü kararı verilmiş donörlerden (vericilerden) usulüne uygun olarak başka kişiye nakledilmek üzere organların

Detaylı

1. HİZMET KAPSAMI: UÜ-SK KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI

1. HİZMET KAPSAMI: UÜ-SK KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 7 1. HİZMET KAPSAMI: Kardiyoloji Anabilim Dalı, erişkin ayaktan ve yatan hastalara tanı ve tedavi hizmetleri sunmaktadır. Bu hizmet haftada 7 gün ve 24 saat

Detaylı

N.U.64 yaşında Bayan,evhanımı *Öksürük *2 ay önce kuru öksürük yakınması ile başvurduğu hastanede çekilen akciğer grafisi ile hastanemize gönderilmiş

N.U.64 yaşında Bayan,evhanımı *Öksürük *2 ay önce kuru öksürük yakınması ile başvurduğu hastanede çekilen akciğer grafisi ile hastanemize gönderilmiş N.U.64 yaşında Bayan,evhanımı *Öksürük *2 ay önce kuru öksürük yakınması ile başvurduğu hastanede çekilen akciğer grafisi ile hastanemize gönderilmiş ÖZ VE SOY GEÇMİŞ 7yıl önce kolon rezeksiyonu (adeno

Detaylı

ÇOCUK KALP VE DAMAR CERRAHİSİ

ÇOCUK KALP VE DAMAR CERRAHİSİ Tıpta Uzmanlık Kurulu (TUK), uzmanlık eğitiminde kullanılmak üzere çekirdek müfredat ve standartları belirlemek için Tıpta Uzmanlık Kurulu Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Sistemi (TUKMOS) çerçevesinde

Detaylı

Kime? Pulmoner Görüntüleme. Hangi tetkik? Akciğer grafisi. Akciğer grafisi. Akciğer grafisi. Travma. Göğüs ağrısı. Nefes darlığı

Kime? Pulmoner Görüntüleme. Hangi tetkik? Akciğer grafisi. Akciğer grafisi. Akciğer grafisi. Travma. Göğüs ağrısı. Nefes darlığı Kime? Pulmoner Görüntüleme Dr. Özlem YİĞİT Akdeniz Acil Tıp A.D. 09.02.2010 Travma Göğüs ağrısı Nefes darlığı 1 2 Hangi tetkik? Ventilasyon-perfüzyon sintigrafisi Toraks tomografisi Pulmoner anjiografi

Detaylı

YENİDOĞANDA MEKANİK VENTİLASYON KURSU OLGU SUNUMU-1

YENİDOĞANDA MEKANİK VENTİLASYON KURSU OLGU SUNUMU-1 YENİDOĞANDA MEKANİK VENTİLASYON KURSU OLGU SUNUMU-1 BAŞVURU ÖZELLİKLERİ 28 yaşındaki gebe suyunun gelmesi nedeniyle acil servise başvurdu. İlk gebelik, gebelik takipleri yok Gebelik yaşı 39 hafta Amniyon

Detaylı

Atrial Fibrillasyon Ablasyonu Sonrası Hasta İzlemi

Atrial Fibrillasyon Ablasyonu Sonrası Hasta İzlemi Atrial Fibrillasyon Ablasyonu Sonrası Hasta İzlemi Dr.Ahmet Akyol Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji A.B.D Ablasyon sonrası hasta izlemi amacı İşlem başarısının değerlendirilmesi Komplikasyonların

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALARINA YAKLAŞIM NASIL OLMALIDIR? A) ANAMNEZ (ÖYKÜ,

Detaylı

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Dr. Ayşegül Örs Zümrütdal Başkent Üniversitesi-Nefroloji Bilim Dalı 20/05/2011-ANTALYA Böbrek kistleri Genetik ya da genetik olmayan nedenlere bağlı olarak, Değişik

Detaylı

KORONER BY PASS CERRAHİSİNDE AMELİYATHANE HEMŞİRELİĞİ

KORONER BY PASS CERRAHİSİNDE AMELİYATHANE HEMŞİRELİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ AMELİYATHANE HEMŞİRELİĞİ SEMPOZYUMU KORONER BY PASS CERRAHİSİNDE AMELİYATHANE HEMŞİRELİĞİ M.EBRU TANGİ 2014 KDC majör cerrahi girişimleri kapsayan bir branştır.

Detaylı

FK II çarpıntı. FK IV ödem KİT AML. 37y, ev hanımı. Miyeloablatif tedavi Busulfan Siklofosfamid İmmünsupresif tedavi Metotreksat

FK II çarpıntı. FK IV ödem KİT AML. 37y, ev hanımı. Miyeloablatif tedavi Busulfan Siklofosfamid İmmünsupresif tedavi Metotreksat OLGU 37y, ev hanımı AML KİT FK II çarpıntı FK IV ödem Eylül 2013 Ocak 2014 Mart 2014 Nisan 2014 İdarubisin ARA-C Miyeloablatif tedavi Busulfan Siklofosfamid İmmünsupresif tedavi Metotreksat Siklosporin

Detaylı

KAYNAK:Türk hematoloji derneği

KAYNAK:Türk hematoloji derneği KAYNAK:Türk hematoloji derneği HİT, heparinin tetiklediği bir immün yanıt sonucu, trombositlerin antikor aracılı aktivasyonu ve buna bağlı tüketimi ile oluşan, trombositopeni ve tromboz ile karakterize

Detaylı

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi TÜRKİYEDE BÖBREK NAKLİ 1975 yılında canlı 1978 yılında kadavra E.Ü.T.F Hastanesi Organ Nakli Uygulama ve Araştırma Merkezi 1988

Detaylı

Doğumsal kalp hastalığı ve PAH. Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Doğumsal kalp hastalığı ve PAH. Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Doğumsal kalp hastalığı ve PAH Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı 39 y kadın hasta Nefes darlığı, morarma ile başvurdu. 22 y iken (17 sene önce 1998) gebeliğin 3.

Detaylı

Prof Dr Barış Akin Böbrek Nakli Programı Başkanı İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Hastanesi

Prof Dr Barış Akin Böbrek Nakli Programı Başkanı İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Hastanesi İSTANBUL AVRUPA YAKASI EĞİTİM VE İSTİŞARE TOPLANTISI 22.02.2015 DİYALİZ HEKİMLERİ DERNEĞİ VE TÜRK NEFROLOJİ, DİYALİZ VE TRANSPLANTASYON HEMŞİRELERİ DERNEĞİ Prof Dr Barış Akin Böbrek Nakli Programı Başkanı

Detaylı

EGZERSİZ TESTLERİ TİPLERİ ve KPET ENDİKASYON ve KONTRENDİKASYONLARI. Dr. Füsun Öner Eyüboğlu Başkent Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

EGZERSİZ TESTLERİ TİPLERİ ve KPET ENDİKASYON ve KONTRENDİKASYONLARI. Dr. Füsun Öner Eyüboğlu Başkent Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı EGZERSİZ TESTLERİ TİPLERİ ve KPET ENDİKASYON ve KONTRENDİKASYONLARI Dr. Füsun Öner Eyüboğlu Başkent Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Statik Testlerin tanıda kısıtlayıcı özellikleri: İstirahat

Detaylı

TRANSRADİAL KORONER GİRİŞİM. Dr.Suat Altınmakas

TRANSRADİAL KORONER GİRİŞİM. Dr.Suat Altınmakas TRANSRADİAL KORONER GİRİŞİM Dr.Suat Altınmakas TARİHÇE Radial arterden ilk koroner anjiografi Campeau tarafından 1989 da gerçekleştirldi. İlk geniş çaplı çalışma 1992 yılında yayımlandı. Rutin klinik uygulamaya

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Kardiyoloji Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

ATS 16-20 mayıs 2015-Denver. Dr. Zühal Karakurt

ATS 16-20 mayıs 2015-Denver. Dr. Zühal Karakurt ATS 16-20 mayıs 2015-Denver Dr. Zühal Karakurt 1 17 mayıs 2015-Denver Oturum: Pulmonary critical care and sleep medicine: finding value in medicine in the era of modern medicine Bu oturumda hasta bakımı,

Detaylı

Perfüzyon Teknikleri Programı Ders İçeriği

Perfüzyon Teknikleri Programı Ders İçeriği Perfüzyon Teknikleri Programı Ders İçeriği DERSİN ADI DERSİN KATEGORİSİ SÜRE Perfüzyon I Tıbbi Hizmetler ve Teknikler Perfüzyon Teknikleri Programı 1. Yarıyıl ZORUNLU DERS MESLEK DERSİ SEÇMELİ DERS Anatomi

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D.

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Endotel zedelenmesi ATEROSKLEROZ Monositlerin intimaya göçü Lipid yüklü makrofajlar Sitokinler İntimaya kas h. göçü

Detaylı

VENÖZ TROMBOEMBOLİZM TANI VE TEDAVİ ALGORİTMALARI

VENÖZ TROMBOEMBOLİZM TANI VE TEDAVİ ALGORİTMALARI VENÖZ TROMBOEMBOLİZM TANI VE TEDAVİ ALGORİTMALARI Dr. Orhan ARSEVEN KLİNİK TANI Klinik bulgular ; pulmoner emboli tanısı için spesifik değil ve duyarlılığı düşük Altta yatan kardiyopulmoner hastalığı bulunan

Detaylı

Ekstrakorporeal Yaşam Destek Tedavileri (ECLS)

Ekstrakorporeal Yaşam Destek Tedavileri (ECLS) Ekstrakorporeal Yaşam Desteği Ekstrakorporeal Yaşam Destek Tedavileri (ECLS) Dr. Nermin KELEBEK GİRGİN Uludağ ÜTF, Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Yoğun Bakım BD Ø Renal replasman tedavisi Ø Karaciğer

Detaylı

Yoğun Bakım Prensipleri. Doç. Dr. Emrah Oğuz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp-Damar Cerrahisi Anabilim Dalı, İzmir

Yoğun Bakım Prensipleri. Doç. Dr. Emrah Oğuz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp-Damar Cerrahisi Anabilim Dalı, İzmir Yoğun Bakım Prensipleri Doç. Dr. Emrah Oğuz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp-Damar Cerrahisi Anabilim Dalı, İzmir Yoğun Bakımda Bakımda Takip Edilen Parametreler EKG (ritm, ST değişiklikleri) Arteriyel

Detaylı

KVC ANESTEZİSİ NİÇİN DİĞER ANESTEZİLERDEN FARKLIDIR?

KVC ANESTEZİSİ NİÇİN DİĞER ANESTEZİLERDEN FARKLIDIR? KVC ANESTEZİSİ NİÇİN DİĞER ANESTEZİLERDEN FARKLIDIR? Dr. Elif Şenses Prof.Dr.Alpaslan Apan Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD. KVC ANESTEZİSİ FARKLIDIR Çünkü; Kardiak

Detaylı

Periferik Arter Hastalıklarına Yaklaşım. Dr. Murat İKİZLER Eskişehir, 201 3

Periferik Arter Hastalıklarına Yaklaşım. Dr. Murat İKİZLER Eskişehir, 201 3 Periferik Arter Hastalıklarına Yaklaşım Dr. Murat İKİZLER Eskişehir, 201 3 Periferik arter hastalıkları uygarlık tarihinin ilk medeniyetlerinde bile dikkat çeken bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.

Detaylı

TANI??? KARDİYOPULMONER BYPASS FELAKETLERİ ANİ AORT DİSEKSİYONU. Olgu 1. ANİ ASENDAN AORT DİSEKSİYONU (DeBakey tip 1)

TANI??? KARDİYOPULMONER BYPASS FELAKETLERİ ANİ AORT DİSEKSİYONU. Olgu 1. ANİ ASENDAN AORT DİSEKSİYONU (DeBakey tip 1) KARDİYOPULMONER BYPASS FELAKETLERİ Probleme Dayalı Olgu Sunumları-1 ANİ AORT DİSEKSİYONU Pelin KARAASLAN İstanbul Medipol Üniversitesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Olgu 1 70 yaşında kadın hasta AVR

Detaylı

Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle

Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle Dr. Mehmet Emre Özpelit İzmir Ünv. Tıp Fak. Medicalpark Hastanesi Kardiyoloji AD Acil serviste karģılaģılan

Detaylı

Oksijen tedavisi. Prof Dr Mert ŞENTÜRK. İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı

Oksijen tedavisi. Prof Dr Mert ŞENTÜRK. İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı Oksijen tedavisi Prof Dr Mert ŞENTÜRK İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı OKSİJEN TEDAVİSİ Kime uygulanmalı? Endikasyonlar? Kaç litre? Ne şekilde? Kime uygulanmalı? Gereksinimi

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Dokuların oksijen ve besin ihtiyacını karşılayan, kanın vücutta dolaşmasını temin eden, kalp ve kan damarlarının meydana getirdiği sisteme dolaşım

Detaylı

U.Topuz, T.Akbulak, T.Altunok, G.Uçar, K.Erkanlı, İ.Bakır İstanbul Mehmet Akif Ersoy GKDC Eğ. Ar. Hastanesi

U.Topuz, T.Akbulak, T.Altunok, G.Uçar, K.Erkanlı, İ.Bakır İstanbul Mehmet Akif Ersoy GKDC Eğ. Ar. Hastanesi U.Topuz, T.Akbulak, T.Altunok, G.Uçar, K.Erkanlı, İ.Bakır İstanbul Mehmet Akif Ersoy GKDC Eğ. Ar. Hastanesi Tarihçe Tarihsel olarak ilk extrakorporeal dolaşım ve kardiyopulmoner bypas(kbp)larda prime volumu

Detaylı

Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, pankreasımda iltihabi kist

Detaylı

Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, karaciğer ana

Detaylı

Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından safra yollarımda tümör

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm / Program Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm / Program Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Oğuz Moldibi 2. Doğum Tarihi : 10.11.1960 3. Unvanı : Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu : Derece Bölüm / Program Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

(ANEVRİZMA) Dr. Dağıstan ALTUĞ

(ANEVRİZMA) Dr. Dağıstan ALTUĞ ANEURYSM (ANEVRİZMA) Arteriyel sistemindeki lokalize bir bölgeye kan birikmesi sonucu şişmesine Anevrizma denir Gerçek Anevrizma : Anevrizma kesesinde Arteriyel duvarların üç katmanını kapsayan Anevrizma

Detaylı

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dr. Koray TOPGÜL Medical Park Samsun Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü/ SAMSUN 35 yaşında erkek hasta, İlk kez 2007

Detaylı

Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR Tarihçe

Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR Tarihçe Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR 17.03.2008 Tarihçe v 1914: Tuffier Dijital yolla aort kapak dilatasyonu v 1952: Bailey LV den dilatör ile yaklaşım v 1954: Gibbon KALP AKCİĞER MAKİNASI Aortik valvotomi

Detaylı

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Uzm. Dr. Haldun Akoğlu KPR esnasında oksijenizasyon Arrest olmuş dolaşım için hem ventilasyon hem de gaz değişimi gerekli olup bu sırada perfüzyon sağlayan bir ritim oluşturulmaya çalışılır Dolayısıyla

Detaylı

Dalakda uzun süreli konjesyon hemosiderin birkimi ve fibrozise (siderofibrotik odak) yol açar. Bunlara Gamna Gandy cisimciği denir.

Dalakda uzun süreli konjesyon hemosiderin birkimi ve fibrozise (siderofibrotik odak) yol açar. Bunlara Gamna Gandy cisimciği denir. 1) Şiddetli şokta, böbrekte aşağıdakilerden hangisi görülür? (1999 EYLÜL) a.glomerulonefrit b.pyelonefrit c.akut tubuler lezyon d.papiller nekroz e.akut interstisiyel nefrit Hipovolemik şokta böbrekte

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

İNTRAOPERATİF GELİŞEN HİPOTANSİYONDA VOLÜM TEDAVİSİ veya VAZOPRESSOR. Doç. Dr. Necati GÖKMEN DEÜTF Anesteziyoloji AD, İZMİR

İNTRAOPERATİF GELİŞEN HİPOTANSİYONDA VOLÜM TEDAVİSİ veya VAZOPRESSOR. Doç. Dr. Necati GÖKMEN DEÜTF Anesteziyoloji AD, İZMİR İNTRAOPERATİF GELİŞEN HİPOTANSİYONDA VOLÜM TEDAVİSİ veya VAZOPRESSOR Doç. Dr. Necati GÖKMEN DEÜTF Anesteziyoloji AD, İZMİR İNTRAOPERATİF HİPOTANSİYON Klinikde hipotansiyon ve şok terimleri birbirleri yerine

Detaylı

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukukî Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu Yönergenin amacı; Sağlık

Detaylı

Prof.Dr.Abdurrahman Oğuzhan. Doç.Dr. Mehmet Güngör KAYA

Prof.Dr.Abdurrahman Oğuzhan. Doç.Dr. Mehmet Güngör KAYA ERCIYES ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ Kardiyoloji Anabilim Dalı I. GENEL BĠLGĠLER Dersin Adı MED 607 KARDİYOLOJİ STAJI Yerel Kredi: Yıl ve Dönemi 011-01 6. SINIF AKTS Kredi:3 Öğretim Üyeleri Prof.Dr.Abdurrahman

Detaylı

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı Renal arter stenozu Anatomik bir tanı Asemptomatik Renovasküler hipertansiyon

Detaylı

Pnömotoraks. Akif Turna. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı. aturna@istanbul.edu.tr

Pnömotoraks. Akif Turna. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı. aturna@istanbul.edu.tr Pnömotoraks Akif Turna! Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı aturna@istanbul.edu.tr! Sunum Sırası Pnömotoraksın tanımı ve sınıflandırılması Tedavi (Konservatif ve Cerrahi tedavi) Bilateral

Detaylı

Astım hastalığı, kronik yani süreklilik gösteren ve ataklar halinde seyir gösteren bir hava yolu

Astım hastalığı, kronik yani süreklilik gösteren ve ataklar halinde seyir gösteren bir hava yolu Bölüm 21 Astımla Karışan Hastalıklar Dr. Alpaslan TANOĞLU ve Dr. Mustafa DİNÇ Astım hastalığı, kronik yani süreklilik gösteren ve ataklar halinde seyir gösteren bir hava yolu hastalığıdır. Hastalığın en

Detaylı

TOS (Toraksın Çıkım Sendromu)

TOS (Toraksın Çıkım Sendromu) TOS (Toraksın Çıkım Sendromu) Akif Turna!! Cerrahpaşa Tıp Fakültesi! Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı!! Bölüm 47 ANATOMİ ANATOMİ Sinir Basısı Hastaların %95 i: Ağrı ve parestezi.! Genelde segmental, n. ulnaris:

Detaylı

Olgu Sunumu. Olgu-1. 85 yaşında erkek hasta Sağ ayak 1. parmak gangrenöz görünümde

Olgu Sunumu. Olgu-1. 85 yaşında erkek hasta Sağ ayak 1. parmak gangrenöz görünümde Olgu Sunumu Mustafa SAÇAR Olgu-1 85 yaşında erkek hasta Sağ ayak 1. parmak gangrenöz görünümde Diyabet, HT, hiperkolesterolemi, geçirilmiş CABG, aktif sigara kullanımı. Travma öyküsü yok, İstairahatte

Detaylı

Acil Serviste NSTEMI Yönetimi. Dr. Özer Badak

Acil Serviste NSTEMI Yönetimi. Dr. Özer Badak Acil Serviste NSTEMI Yönetimi Dr. Özer Badak Sağ koroner Arter (RCA) Sol sirkumfleks Arter (LCx) Sol ön inen koroner arter (LAD) OLGU 3 Ö. Badak BAŞVURU Göğüs ağrısı / göğüste rahatsızlık hissi Bay Mehmet

Detaylı

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III III. KURUL DERS PROGRAMI DOLAŞIM SOLUNUM SİSTEMİ 14 ARALIK 2015 22 OCAK 2016 (6 Hafta) Dekan Baş Koordinatör

Detaylı

ÇOCUKLARDA TROMBOEMBOLİK HASTALIKLAR

ÇOCUKLARDA TROMBOEMBOLİK HASTALIKLAR ÇOCUKLARDA TROMBOEMBOLİK HASTALIKLAR Dr. Ülker Koçak Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Hematoloji Bilim Dalı HEMOSTAZ Prokoagülan Antifibrinolitik Antikoagülan Profibrinolitik ÇOCUKLARDA HEMOSTAZ

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ PERKUTAN KORONER GİRİŞİMLER (KORONER BALON VE STENT TEDAVİSİ) İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ PERKUTAN KORONER GİRİŞİMLER (KORONER BALON VE STENT TEDAVİSİ) İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ PERKUTAN KORONER GİRİŞİMLER (KORONER BALON VE STENT TEDAVİSİ) İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:.....

Detaylı