BORU HATTI OYUNUNDA BÜYÜK GÜÇLER VE TÜRKİYE

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BORU HATTI OYUNUNDA BÜYÜK GÜÇLER VE TÜRKİYE"

Transkript

1 BORU HATTI OYUNUNDA BÜYÜK GÜÇLER VE TÜRKİYE tarihinde gerçekleştirilen Boru Hattı Oyununda Büyük Güçler ve Türkiye konulu konferans metnidir. Konuşmacı: Doç. Dr. Mustafa İsmihan (Atılım Üniversitesi İşletme Fakültesi İktisat Bölüm Başkanı) Dr. Cenk Pala (E.ON Türkiye Enerji A.Ş. İş Geliştirme Sorumlusu) Doç. Dr. Mustafa İsmihan: Bildiğiniz üzere enerji bir ülkenin kalkınmasında ve gelişmesinde çok önemli bir rol oynamaktadır. Enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi bu bağlamda çok önemlidir. Ama bizim ülkemiz açısından enerjinin bir başka önemi vardır, bu da Türkiye nin stratejik konumu nedeniyledir. Ülkemiz bir geçit, koridor ülkesi olarak petrolün, doğalgazın geçişinde çok önemli roller oynamaktadır ve bu durumun büyük güçlerin kendi arasındaki etkileşiminden dolayı bazı olumlu ve olumsuz etkileri olmaktadır. Bugün aranızda çok değerli bir enerji uzmanı vardır. Kendisinin özgeçmişi o kadar dolu ki ben takdim etmeden önce özetlemek istiyorum. Cenk Hoca 1989 yılında Gazi İktisat Bölümünden mezun oldu, sonrasında 7 yıl süreyle araştırma görevlisi olarak çalıştı. Kendisi akademisyenliğin en önemli başlangıç aşaması sayılan araştırma görevliliğini 7 yıllık süreyle götürdü ve Hacettepe Üniversitesi İktisat Bölümünden Yüksek Lisans ve Doktora derecelerini elde etti. Bu dereceleri elde ederken tez çalışmaları ve diğer ilgili çalışmaları hep enerji üzerine ve petrol üzerine oldu yılında BOTAŞ a katıldı ve BOTAŞ ta çok önemli ve sürekli duyduğunuz Nabucco gibi projelerin mutfağında yer aldı. Kendisi mütevazıdir, söylemeyecektir. Bunun fikrini veren kişilerin başında gelmektedir. BOTAŞ ta bulunduğu sürece birçok daha projenin içerisinde üst düzey yönetici olarak çalışmıştır. Bunları neden detaylı olarak söylüyorum, kendisinin iyi bir akademisyen formasyonu var. Aynı zamanda alanında da pratikte de bulunmuştur. Yani bir akademisyende bu taraf maalesef olmuyor. O yüzden bu ikisini harmanlayıp bize çok güzel bir sunum yapacaktır. Birçok eseri bulunmaktadır; makale ve kitapları vardır. Petrolle ilgili çok güzel bir kitabı var, sunumun sonunda size kendisi de iletecektir. Dr. Cenk Pala: Ben 1968 Ankara doğumluyum. Benim için 7 yıllık üniversite hayatı çok önemliydi. Çünkü ben yaklaşık 5 tane sınav kazandım. Fakülteyi birincilikle bitirip üniversitede kalmaya karar vermiştim. Ergun Türkcan ın asistanıydım. Türkiye de değeri bilinmeyen en değerli iktisatçılardan birisidir, TÜBİTAK ın kurucusu diyebilirsiniz. AR-GE harcamalarını ilk hesaplayan, ilk çalışan insanlardan birisidir. Hâlâ yazdıklarına dünya çapında atıf vardır. İki buçuk yıl kadar Yalçın Küçük ün asistanıydım. Mehmet Ali Kılıçbay a asistanlık yaptım. Kapı komşum da Mahir Kaynak tı. Dolayısıyla onlardan çıka çıka işte benim gibi bir adam çıkıyor de karar verip BOTAŞ a geçtim; çünkü ben 1989 dan itibaren petrol okuyup, petrol yazmaya başladım, beni çok etkilemişti. Hatta İngilizceyi petrolü seçtiğim için kendi kendime öğrendim. Ben Ankara Atatürk Lisesi mezunuyum. Eğitimimin 1

2 herhangi bir tarafı yurtdışında falan geçmedi, Made in Turkey im yani. Ama kendi kendime petrolü anlamak, öğrenmek dünyayı kavramak için aktüel İngilizce öğrenmeye çalıştım. Bunun için sizler daha şanslısınız biraz ama bizim zamanımızda böyle internet falan yoktu. Sanki anlatan da 1940 ları anlatıyor zannedersiniz ama ben üniversitede öğretim üyesiyken internette girmek için iki gün önceden adınızı yazdırıyordunuz, sadece bir saat YÖK e bağlanıyordunuz, bu kadar 1991 den bahsediyorum. Dolayısıyla bulunduğunuz imkânları iyi değerlendirmenizde fayda görüyorum. Bir insanın ne olduğu, nerede okuduğu, ne yaptığı önemli değil merak etmesi çok önemli. Merak edip bir şey üstünde uzmanlaşırsanız, gün gelir hobiniz para kazanacağınız ve zevk alacağınız bir meslek haline dönüşebilir. Benim size tavsiyem özellikle İngiltere de yayınlanan işte Financial Times gibi, L İndependat gibi, Newsweek gibi Amerikan gazetelerine ve dergilerine abone olun. Hepsini okumanız şart değil ben iki buçuk yıl boyunca anlayamadım, ondan sonra üçüncü yılda öğrenmeye başladım. Yazma, çizme oradan gelecektir, biraz da atak olup girişken olacaksınız ve günde en az 20 sayfa İngilizce okumanızı tavsiye ediyorum. Ben okuya okuya öğrendim, sonra sağ olsun herkes BOTAŞ tan mezun olamaz ben BOTAŞ tan mezun oldum. Kendimi müzakere masalarında, projelerin içinde doğrudan yabancılarla çalışır bulunca, önce dinlemeyi, sonra öğrenmeyi, sonra araştırmayı öne alıp açıp gidiyorsunuz. Herhangi kişiden emir almayı beklemenize gerek yok. Şimdi bugün buradayım, niye buradayım? Çünkü üstünde bulunduğunuz coğrafya çok ilginç bir coğrafya. Bu coğrafyada ayağınız altından halıyı çektikleri anda surat üstü yapışabilirsiniz. Neden acaba? Yani petrol nereden çıktı, bugün ne oluyor buralarda? Kürdistan da bir şeyler kuruluyor, oradan gaz getireceğiz diyoruz. Hazar açıldı oradan bir şeyler geliyor, nereye gidiyor bu dünya, biraz iktisatçı gözüyle de bakmak lazım. İktisat mesleğini seçenlerin her zaman şanslı olduğunu düşünmüşümdür. Çünkü iktisat öyle yoğurulabilir bir şeydir ki, benim gibi adamlar da çıkar karşınıza. Mesela beni herkes mühendis zanneder ama ben mühendis değilim, iktisat biliminin temel ilkelerine hâkim olursanız, dünyadaki bütün mal piyasalarında o hareketlerin niye öyle olduğunu, bunların dünya ekonomisi etkilerini zevkle öğrenirsiniz. Kimse durduk yere bir gecede işte Grunberg TV de birileri yorum yapsın diye petrol fiyatlarını indirip çıkartmıyorlar. Bugün sizlerle ilk önce tarihe yolculuk yapacağız Bugün sizlerle ilk önce tarihe yolculuk yapacağız. Arkasından da biraz bizim boru hattı projelerine değineceğim. Aklınızda olan sorular varsa onları alacağım. Hızlı bir şekilde anlatmaya çalışacağım. Bu benim aslında on dört haftalık siyasalda verdiğim doktora dersim. On dört haftalık dersin bir saate sıkıştırılmaya çalışılmış hali olacak. Amacım burada sizi provoke edip uyandırmak, enerji diye bir şeyin varlığından haberdar etmektir. Bununla ilgili okuduğunuz haberleri neden daha iyi okumanız gerektiğini anlatmaya çalışmaktır. Türkiye nin geleceği burada ve bu gelecekte rol alacak sizlerin de bu konuyu mutlaka içine sindirmesi gerekiyor. Basit bir mevzudan bahsetmiyoruz. 2

3 Amerika Dışişleri Bakanlığı, dikkatinizi çekerim dünyada enerji işini yürüten tek dışişleri bakanlığıdır. Yani enerji bakanlığından daha etkilidir. Mesela bir sofrada veya bir yerde petrolle ilgili birisi bir kelam ettiğinde Amerika Dışişleri Bakanı aynen şöyle yapar: Hop, petrolden bahsediyorsun. Amerika nın geleceğinden bahsediyoruz. der. Yani aklınızın bir yerinde tutun. Bu haritayı göreniniz var mı bilmiyorum. Bu Balkan Savaşları sonrasında Osmanlı toprakları, ne kadar, nerelere kadar gerilemişiz. Foreign Office Agreement 1914 te Mart ayında İngiltere de imzalanmış bir antlaşma. Antlaşma yapılırken masadakiler soruyorlar: Osmanlı çok büyük bir imparatorluktu; fakat bu son Balkan Savaşları şudur budur bayağı geriledi. Osmanlı nın reel haliyle, bugünkü haliyle topraklarını bilen var mı? Kimdir diye bir kişi parmak kaldırıyor. Osmanlı Heyetine gitmiştir o da daha sonra anlatacağım size. Calouste Sarkis Gülbenkian diye birisi ben biliyorum diye eline kalın kırmızı kalemini alıp bu haritayı çiziyor. Bu haritada özellikle Emirlikler kısmına bakarsanız Bahreyn ve Kuveyt i İngilizler dışarıda bırakmışlardır. Bizim toprağımızdır ama bakınız körfeze orada ihtiyari boştur, içeriye doğru. Niye? Çünkü Bahreyn özellikle Kuveyt daha Osmanlı tebaasıyken Arap isyanını başlatacak şekilde İngiliz gizli servisinin aracı haline gelmiş ve İngilizlerle Manda Sözleşmesi imzalamıştır, biz onları tebaamız zannederken. Daha Osmanlı nın tabasıyken Arap isyanının bütün silahları buradan 3

4 gelmiştir. Bunu merak eden Hikmet Uluğbay ın Petropolitik kitabını okuyabilir, gayet ayrıntılı ve belgesiyle ortaya koyarak anlatıyor. Niye böyle oluyor, onlara da bakmak lazım. Yani bu haritayı çizen Gülbenkian. Bu harita daha sonra 1928 yılında bugün sizin işte sağda solda benzin alırken durduğunuz ve dünya petrol tarihinde Yedi Kız Kardeşler diye bilinen, niye kız kardeşler? Çünkü çıkarları uyuştuğunda çok iyi geçinirler, çatıştığında birbirlerini yerler, o yüzden adları Yedi Kız Kardeşler dir. Kimdir bunlar? Exxon, Mobil, Chevron, Shell, BP, o günkü adı CPP bugünkü adı Total Fransız, bir kısmı birleşik oldu, artık üç-beş şirkete dönüştüler ama hepsinin de babası David Rockefeller dir. Bugünkü Suudi Arabistan dünyanın en büyük petrol şirketi Saudi Aramco dâhil bu Yedi Kız Kardeşler in kurduğu şirketlerdir. Evet, bunu çizmiştir Gülbenkian. Bu harita 1928 de Yedi Kız Kardeşler dünya petrol piyasalarını kartel düzenine dönüşürken uygulanmıştır, adı Red Line Agreement (Kırmızı Hat Antlaşması) olarak geçer. İskoçya da bir şatoda bütün dünyayı üretim ve tüketim bölgelerinde rekabet etmeyecek şekilde bölüştükleri ilk haritadır. O yüzden hiçbir şekilde bu haritayı unutmamakta fayda var. Ne olmuş da petrol bu kadar önemli hale gelmiş? Kimdir bu Gülbenkian ve diğer arkadaşlar, düşünmek lazım. Ne olmuş da petrol bu kadar önemli hale gelmiş? Bu harita görmüş olduğunuz üzere dünya petrol bölgelerini çiziyor, İran yok içinde. Osmanlı elindeki bütün petrol kaynaklarını gösteriyor. Gülbenkian ın ailesi saraya çok yakın bir ailedir Gülbenkian ın ailesi saraya çok yakın bir ailedir. Babası Trabzon da valilik bile yapmıştır. Tabaslı bir ailedir, Üsküdar da okumuştur. Kapalı Çarşı dadır, işleri ve bütün Kapalı Çarşı pazarlık yöntemlerini ve o ajanlık yöntemlerinin tamamını orada öğrenmiştir. Babasının verdiği ilk harçlıkla şeker almamıştır, Yunan parası almıştır. Bugün dünyanın en büyük küsur parçalı antik para koleksiyonun da sahibidir. Orta Doğu daki bütün petrol ayrıcalıklarından da %5 pay almıştır. O yüzden petrol tarihinde Mr. Five Percent olarak bilinir. Şimdi bizim için Gülbenkian niye çok önemli? Özellikle I. Sanayi Devrimi tamamlanmış; kömür, buhar, pamuk. Biliyorsunuz buharla pamuğu da evlendirip fabrika sistemini kurmuşsunuz. Fakat başka yere daha gidiyor, II. Sanayi Devrimi denilen aşama geliyor, yani 1850 ve 1880 lerden sonrası. Kömürle gidilmeyeceği, onun yerine başka bir şey elektrikli bazı icatlar adlandırıldı. Sanayileşmede bir kıpırdanma, kimya piyasası, optik ilerlemeler var. Çok ilginç bir şekilde İngiliz hükümeti ve İtalyanlar donanmalarının yakıtını kömürden petrole çevirme kararı verdiler. İtalyanlar 1905 de bu uygulamaya geçiyor. O zaman Donanma Bakanı Churchill ve Lord Fisher, lakabı petrol delisidir, onlar da 4

5 İngiltere için bir planı devreye koyuyorlar de başlar bu plan 1911 de biter. İlginç, İngilizlerin elinde kömür var, kendilerinde olmayan pamukluyla endüstri devrimini gerçekleştirmişler. Hindistan daki ustanın bileklerini, kollarını keserek ne yapmış pamuk ipliği getirip olmayacak bir iklimde buharla pamuğu evlendirip sanayi devrimi yapmış. Beklenir ki kömür ve buhar daha devam etsin ve kömürün hükümranlığı sürsün ki 19. yüzyılda hükümdar kömür, kral kömür; fakat İngilizler en büyük ve en stratejik kararı alıyorlar, Donanmanın yakıtını petrole çeviriyorlar. Niye? 1- Kömürlü bir savaş gemisinin dumanını 10 km öteden temiz bir havada görürsünüz. Bu ne demek, askeri açıdan vurulabilirsiniz, yakalanabilirsiniz. 2- Bazen kömürlü gemilere, mesafeye göre geminin üçte ikisi kadar kömür yüklemek zorunda kalıyoruz. Bu ne demek, daha az asker, daha az top, daha az mal-mülk demek. Ama petrol ve petrol tankları öyle değil. Hem sıvı istediğin gibi kabın şeklini alıyor, hem daha fazla yer kazanıyorsun, hem daha fazla silah kullanıyorsun, hem de dumandan enselenmiyorsun. Peki, elinde olmayan bir kaynağı, bu kadar stratejik bir kaynağı bir yerle değiştirdiğiniz zaman ne yapmak lazım? Bu sefer de petrol bulmak lazım. Ne oluyor? İşte İngilizlerin Orta Doğu ya ilgisi buradan kaynaklanıyor. Amerikalılar daha henüz petrolü 1859 larda bulmuşlar. Amerika kendi drenajına yönelmiş, üzerinde de araştırmalar yapıyor lerde ciddi anlamda bir enerji krizi çıkana kadar da Amerika nın gözü Orta Doğu tarafına bakmayacaktır. Burayla kim ilgileniyor? İngilizler, Hollanda ve özellikle Almanya ilgileniyor. Berlin-Bağdat Demiryolunu hatırlatmam yeterli galiba. Berlin-Bağdat Demiryolunun özellikle Türkiye topraklarından, Osmanlı topraklarından geçen bölümünde sağından ve solundan 20 şer km lik alanlarda Almanlara her türlü yeraltı zenginliğinin araştırılması izni de verilmişti. O yüzden biz I. Dünya Savaşı na Almanlarla girmeseydik bile zaten I. Dünya Savaşı nın diğer tarafında olacaktık; çünkü işin içinde petrol var. Birileri petrolle ilgilenmeye başlamıştı. Şöyle söyleyelim, her önüne gelen Osmanlı Sarayına başvurarak izin alıp, Irak üzerinden, Gürcistan üzerinden, İran bütün o Mezopotamya toprakları ve bütün alanlarda ben arkeologum diye gelmişlerdir. Abdülhamit bir şeyler olduğunu anladı Mesela Abdülhamit bir şeyler olduğunu anlayıp izin verdiği adamların, o tarafa gidenlerin peşlerine adam takmıştır, Doğrudan ajanlarından mesajlar almıştır; bu adamlar geldiler, iki buçuk yıldır buradalar bir kere bile arkeolojik alana gitmediler. Petrol Pınarları diye bir şeyle ilgileniyorlar. Bundan bin altın filan kazanırız Sayın Padişahım vergi olarak. Vergi olarak bakıyoruz. Abdülhamit anlamış. Ne yapmış? Mezopotamya alanını kendi Hazine-i Asasına katmış, yani kendi toprakları haline getirdi, özel mülk haline getirmiş ki devlet herhangi bir şekilde acize düşerse pazarlık edilemesin ve o toprakların hâkimiyeti Abdülhamit te kalsın diyedir. Yani Abdülhamit in çok hatası olmuş olabilir ama gelmiş geçmiş en zekâlı adamlardan birisidir. 13 yaşında İngiliz Borsasında Londra da 75 bin pount kazanmıştır. Harçlıklarıyla borsada oynayarak çok iyi bilirdi. Her ne kadar şehzade 5

6 olarak iyi bir eğitim almadığı iddia edilse de 33 yıl herhalde yanlış hatırlamıyorsam, iktidarda kalabildiğine göre bayağı iyi demektir. Bunu şunun için anlattım: Nerede petrol var? Araştırılıyor. İlk önce bir 1892 de İran a giden bir Fransız heyeti dönüp diyor ki İran da korkunç petrol rezervleri var, petrol çok önemli hale geliyor. Ondan sonra Irak a gidenler rapor yazmaya başlıyorlar ve orada İngilizler kendilerine yeni petrol alanları ararken önüne Osmanlı toprakları çıkıyor. Ne oluyor? İlk önce Arap İsyanı, arkasından I. Dünya Savaşı bütün petrol alanlarının elimizden kopartılması ve tesadüfen hepsinin İngiliz kuklası adamlar tarafından yönetilmesi. Bütün başımıza gelen hikâye bu. Gülbenkian çok akıllı bir adam. Babası Bakü ye gönderiyor; çünkü aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu nda o zaman petrolün tek işlevi aydınlatma. O zaman gaz lambaları yakılıyor. Gaz lambalarına gaz yağı bulmak için oraya gidiyor. Orada petrol işinden çok etkileniyor ve Fransız gazetesine makaleler yazmaya başlıyor. Bu makaleler toplanıp 21 yaşındayken kitap haline getiriliyor ve dünyanın en büyük petrol uzmanı oluyor. Mr. Five Percent Mezopotamya, Orta Doğu ya hiç gitmemiştir ama bütün Orta Doğu petrolünden %5 payı vardır. İlk petrol tankerinin 61 yaşında görmüştür. Biraz önce size anlattım, 1928 Antlaşmasını kutlamak için kızıyla beraber Akdeniz de yatla açılıyor. Kızı gösteriyor Bak baba bu petrol tankeri diye yani ne gitmiş ne görmüş, bütün pazarlıklar Londra da yapılıyor. Tıpkı bugün Washington da ve tekrar yine Londra da bittiği gibi O coğrafyaya gidip orada bir antlaşma yapılmıyor, başka yerlerde yapılıp bu taraflarda uygulanıyor yılında Türkish Petroleum Campany kuruluyor. Adı Türk Petrol Şirketi ama içinde hiç Türk hissesi yok, Deutsche Bank, Almanlar, İngilizler, Hollandalılar var ama içinde Türk yok. Bu petrol şirketleri biraz önce bahsettiğim Yedi Kız Kardeşler özellikle Irak petrolünü ele geçirmek, bu şirketten hisse almak için çok uğraşıyorlar. Bu şirketin kurulmasıyla ve imtiyaz sözleşmesi imzalanması ve sarayla arasındaki ilişkinin kurulması için de Gülbenkian anlaşıyorlar. Gülbenkian, Irak petrollerinden %5 ini, sarayla petrol şirketleri arasında kurduğu ilişkilerden dolayı almıştır de kurulan bu şirket bugün Irak Petrol Şirketinin babasıdır. Bugün IPC olarak geçer ama asıl adı TPC dir; Türkish Petroleum Corporation. San Remo Antlaşmasından çıkan kararlar Sevr olarak burnumuza dayatılmıştır San Remo Antlaşması belki tarih derslerinden hatırlarsınız. Gerçi bizde ezbere tarih dersi verdikleri için San Remo dan kimse bahsetmez, bana göre çok kritik bir anlaşmadır. Çünkü oradan çıkan kararlar Sevr olarak burnumuza dayatılmıştır. San Remo Konferansı nda özellikle Almanların yenilgisinden sonra Fransızlar bütün Alman ganimetlerini el koymayı düşünüyorlar. Bunun içinde tabii petrol de var. Yani özellikle Türkish Petroleum Corporation deki Deutsche Bank %20 hissesine sahip. Fakat o antlaşma bir şekilde uygulanamıyor. Biliyorsunuz San Remo Nisan 1920 de toplanmış. Bana göre, benim iddiam Atatürk çok yakından takip ettiği için ve oradan çıkacak sonucun Meclisi Mebusan a Osmanlı Meclisi ne gideceğini bildiği için TBMM nin kurulmasını öne çekmiştir ve daha San Remo sonuçlanmadan o yüzden 23 Nisan 1920 de meclis açılmıştır. Niye? Muhatap biziz. Türkiye Cumhuriyeti nin 6

7 muhatabı Meclisi Mebusan değil, TBMM diye bir yer. Özetiyle sıkıysa bizi deglare edin demiştir ve bu olmamıştır, gönderememişlerdir. Sevr kararı olarak Meclisi Mebusan a gitmiştir. Tabii bu coğrafyada Irak ta her yere bakılırken, Irak ta petrol olduğu anlaşılırken, İran da hemen hemen aynı formasyona sahipti. Irak tamamen İngiliz jeologların eseridir. Fakat İran da korkunç rezervler vardı, orası için de bir şeyler yapılması gerekmektedir. Orada William Knox D'Arcy diye bir adam vardır. Bu adam Fransız, İngiliz aynı zamanda Kanada vatandaşı değişik bir adam. Hayatının yılını Şah Muzaffereddin in yanında geçirmiştir. O kadar sevmiştir ki Muzaffereddin ona saray bile hediye etmiştir. Amacı İran ın bütün yeraltı zenginliklerini tespit etmektir. Uzunca bir süre İran daki bütün maden kaynaklarını, petrol kaynaklarını nerelerde olabileceğini falan araştırıp raporlamıştır. Fakat ihtiyarlayıp artık dünyadan elini eteğini çekmek istediği bir dönemde şaha gidip demiştir ki ben elimden geleni yaptım, artık biraz ben kendimi dini hayata vermek istiyorum. Oturup din okuyacağım ben gitmek istiyorum buradan diye. Şah izin verir ama izin verirken birde ferman yazar buna. Ferman bugünkü İran ın altı da beşini kapsayan bir alanla William Knox D'Arcy ve oğullarına 69 yıllığına İran topraklarının araştırılması, üretilmesi, satılması, ticareti, altındaki zengin ne çıkarsa bunu ayrıcalığına verir. Bunu duyan petrol şirketleri, Yedi Kız Kardeşler ve gizli servisler birbirleriyle girdi. Savaşa bu adamı kim ikna edecek? Bunu elinden kim alır fermanı diye uğraşmaya başlıyorlar. Hatta yolda iki kere suikast atlatıyor. Kaldığı otele bomba atılıyor. Adam ne yapıyor? Bir gemiye biniyor Mısır dan İngiltere ye gidecek. Sadece elinde İncil var, İncil okuyor her gün. İlk gün daha güvertede genç bir Anglikan Rahibiyle karşılaşıyor. Konuşurlarken üçüncü günde onunla güvertede ağzından kaçırıveriyor. Ben İran Şahı ndan böyle bir ferman aldım. Anglikan rahip diyor ki süper bir şey diyor hemen bunu götürüp kiliseye verelim. İran ı Hıristiyanlaştırmak için kullanabiliriz diyor. İkna ediyor, adamdan alıyor. Gemiden iner inmez diyor hemen senle beraber koşup Anglikan Kilisesine bağışlayacağız diyor. Bunlar sürekli güvertede sohbet ediyorlar. Tabii yolculuk bitiyor Londra rıhtımına yanaşıyorlar. D'Arcy iniyor genç rahip yok. Genç rahip gelmiyor, bekle bekle yok, ferman kapılmış durumda. Genç rahip şu gördüğünüz yakışıklı işte. Kendisi gizli servisinin ilk ajanıdır. Sidney Reilly diye bilinir. Lakabı daq casuslar kralıdır. Son görevi Lenin i öldürüp Bolşevik Devriminin tersine bir devrim yapmaktır. Finlandiya sınırından Fransız bir ajanla girerken yakalanmıştır. Onu sorgulayan KGB yarbayı adamla ilgili çok acayip şeyler söylemiştir. Gerçi yıllarca Ruslar böyle bir adam yakaladıklarını ama sorgulamadıklarını ve öldürmediklerini İngilizlerde böyle bir ajanları olmadığını da söyleseler de kabul etmek zorunda kaldılar. Yakalandı ve Moskova da bir ormanlık alanda tek kurşunla enseden infaz edildi. Daha sonra bunun resimlerini dünyaya duyurdular. San Remo Antlaşması nı duyuran da Lenin dir. Bolşevik Devriminden sonra biz dünyaya kazık attık, Türkiye yle ilgili böyle planlarımız vardı, biz artık kardeş olacağız deyip San Remo Antlaşması nın bütün belgelerini ve bilgilerini de dünyaya Lenin açıklamıştır. Bu arkadaş öldü. Fakat Ukrayna doğumludur, Odessalı korkunç bir adamdır. Bu eskiden TRT de bölümlük bir dizi olarak yayınlandı. Başrolünde de Sam Neill oynuyordu. Bir tane de kitap var bu adamla ilgili. 7

8 Bu adam Knox D'Arcy den aldığı fermanı nereye götürmüş? Churchill e ve Fisher e. Bu bahsettiğim Birleşik Petrolün kuruluşudur, BP yi kuran adamdır. Daha sonra hükümete ait bir şirket üzerinden bu D'Arcy Grubu na hisse bölünerek adam çok ağlatılmamış, onun ailesi de para almıştır ve İngiltere bütün İran daki petrol işini geliştirmiştir. Şimdi burada tabii ilginç tarafı da şudur dikkat ederseniz, Ian Fleming James Bond romanının yazarı ve ilk filminde sarışın yeşil gözlü bir James Bond yoktur. Kim vardır? Jean Bolero vardır. Jean Bolero niye vardır? Çünkü bu adama bir iltifattır, ona bir teşekkür göndermişlerdir. O Sidney Reilly içindir. Ian Fleming in kendisi de MI6 ajanıdır. Tabii bu diğer tarihi figürleri hatırlatmakta fayda var. Bu İngilizlerin biraz önce gördüğünüz Kuveyt Bahreyn üzerinden o Arap Milliyetçiliğini harekete geçirip, Mekke şerifini, Haşimi sülalesini kuran insanlar bunlar, Lawrence filmlerini filan da seyrettiniz Türkiye yi aşağılayan. Kendisi gerçekten arkeologdur, bazı bilgisi vardır bu konuda ama aynı zamanda İngiliz ordusundandır, MI6 tendir. Bakın çeşitli yerlerde mesela bu Irak Kral Faisal ın, Haşimi sülalesinin ilk ilan edildiğinde arkasındaki resimlerde hep Lawrence görürsünüz. Angeline Jolie Gerthrude Bell i canlandıracak Bu da çok güzel değildir ama teyzemiz bu Gerthrude Bell. Bu Lawrence ın bile beynimin yarısı dediği insandır. Angeline Jolie bunun hayatını canlandıracak, Antakya ya geldi gitti. Antakya da 8

9 Gerthrude Bell in gezdiği yerleri görmeye geldi. Kürt hikâyelerini bilmem nelerini falan onu anlattıracaklar. Angeline Jolie Gerthrude Bell i canlandıracak. Nişanlısını Çanakkale de öldürdüğümüz için Türklerden nefret etmiştir, bütün mevzu budur. Öldükten sonra uyuşturucu bağımlısı olmuştur. Haşimi Hanedanlığı yaratılsın diye Arap İsyanını destekleyen her türlü pisliği yapan insanlardan birisidir. O da arkeolog yardımcısı olarak bizim sınırlara girip çıkmıştır. İki buçuk yıl Türkiye nin doğusunda ve güneydoğusunda cirit atmıştır; girmiş, çıkmış girmiş, çıkmış hem petrol alanını saptamış, hem de Arap isyanını organize etmiştir. Daha sonra zaten aşırı dozdan Bağdat ta ölmüştür. Bugün bile Bağdat ta İngiliz mezarlığında yatmaktadır. Tabii yan tarafta Lawrence n Suriye Gılgamış kazılardaki resmini görüyoruz. Arada da böyle resimleri var, yani yok değil, bir iki kitap yazmış sağ olsun. Petrol artık kömürün yerini yavaş yavaş almaya başlamıştır 1830 lardan itibaren bu tür İngiliz ordusundan adamların Osmanlı topraklarına girip bu konularda araştırma yaptığını görürsünüz. Tabii petrolün bulunmuş olması, 19. yüzyılın sonunda petrole çok fazla bir şey ifade etmez. Niye? Çünkü petrol asli alanı aydınlatmadır. Petrolün patlama yapabilmesi için çok büyük bir yerde büyük bir şey olması gerekiyordu. Bu nedir? Bir kere her şeyden önce içten patlamalı motorların bulunması, yani otomobilin keşfi. İkincisi de ateşleme sistemi ve elektrik. Tabi II. Sanayi Devrimi nde kimya sanayi yayılmasıyla olur daki San Francisco depremi otomobil sayesinde bir sürü insanı hastaneye yetiştirdikleri için otomobil Amerika da korkunç bir patlama göstermişti, hiçbir zaman hiçbir ülkede böyle bir şey olmamıştır. Ondan sonra zaten petrol ve Amerikan tarzı Amerikan By Offline dedikleri şey ortaya çıkmıştır. Biliyorsunuz Amerikalılar evlenirken kiliselere bile arabayla giderler. Yani otel, motel, coca cola, hamburger bu tip şeyler hep birlikte olmuştur. Tabii içten patlamalı motorların gelmesi, elektrikteki icatlar, petrolün özellikle kimya, boya ve plastik sanayisinde yayılmasıyla beraber petrol, artık kömürün yerini yavaş yavaş almaya başlamıştır. 19. yüzyılın sonunda dünya petrol başkentlerinden birisi Bakü dür Aslında 19. yüzyılın sonunda dünya petrol başkentlerinden birisi Bakü dür. Alfred Nobel o zaman Çar için çalışmaktadır ve Kızıl orduya tüfek, tüfek kabzaları satar. Kabzalar da ceviz ağacından yapılır. O yüzden ceviz ağacı aramak için Bakü ye gittiği söylenir. Gezerken Bakü de korkunç bir petrol işi olduğunu görür ve Çara mektup yazar; Ben petrol için ayrıcalık istiyorum der. Çar dan ayrıcalığını alıp petrol işine girer. Korkunç bir 9

10 şekilde Yedi Kız Kardeşler le rekabet etmeye başlar. Bütün mevzu o zaman Avrupa piyasasından ziyade Hindistan ve Çin in ele geçirilmesidir; o piyasalara kim gaz kim petrol satacaktır. Avrupa içinde zaten şirketler Sumatra yı, orayı burayı ele geçirdikleri için pek şey olmaz. Bu arkadaşı da tanıyorsunuzdur herhalde. Bu siyah beyaz bir film 15 dakikalık Safranbolu yu Safranbolu yapan bizim en ünlü belgeselcimiz Allah rahmet eylesin 2007 de öldü Suha Arın o buldu bunu Azeri arşivlerinden. Bu, sene 1941 Aralık ayı falan olsa gerek, adı da Blau Operasyonu. Bir şey kutluyorlar yani bütün hepsi oradalar, bütün adamları çok mutlular. Bir cheese kek getirmişler, cheese kekin üstünde Kaspische Meer yazıyor. Oradan bir şeyler kesiyor tabii, verdikleri parçayı okuyabiliyorsunuz: Bakü. Hitlere verilen parça Bakü. Bu şu: Romanya da ele geçirilen petrol kaynaklarının bir işe yaramayacağını, özellikle Cezayir cephesini açtıktan sonra oradan Avrupa ya transferin kolay olmayacağını öngören Hitler, kuvvetlerini bölüp Rusya ya açılan kapıdan Bakü ye doğru bir ordu göndermeye karar veriyor. Bunun adı Blau Operasyonudur. Yahudi toplama kamplarında saçlarının kesilmesinin en önemli nedenlerinden birisi ordunun Bakü ye yönlendirilmesidir. Niye? Yazlık üniformalarıyla gitmesinler diye Yahudilerin saçlarını astarların içine dikmişlerdir, yani kışlık hale getirmişlerdir. Tabii kış başlamadan dönmeyi varsaymaktadırlar ama olmamıştır öyle bir şey. Ne olmuştur? Ruslar geriye çekilirken Rostov, Grozni, yani Bakü ye giden yol, bütün petrol kuyularını, rafinerileri yakarak gitmişlerdir. Hitler alamamıştır, kış bastırmıştır ve bu operasyon başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Hitlerin bir sözü vardır: Eric von Monstein a demiştir ki Eğer Bakü petrollerini ele geçiremezsek bu savaşı kaybetmiş sayılırız. Aynen de öyle olmuştur. Hitler bir, bir buçuk yıl sonra tıpış tıpış geri dönmüştür. Yani ondan sonra da 1943 ün ortalarından itibaren de biliyorsunuz müttefik kuvvetler Almanları hemen hemen her yerden atmaya başlamışlardır. Bunları bu soğuk yüzünü görün diye anlattım. Dünyadaki bütün savaşlar her şey enerji üstüne kuruludur 10

11 Dünyadaki bütün savaşlar her şey enerji üstüne kuruludur. Enerji çok önemli bir şeydir. Emperyalist dönemde enerji kaynağının sahibi olmak evet çok önemli bir şeydir ama modern dünyada enerji kaynağına sahip olmanın pek de anlamı yoktur. Japonların hiçbir şeyi yoktur. Dünya ekonomisindeki yerlerini bakın Çad ve Namibya da dünyanın en büyük uranyum rezervlerine sahiptir. Kaç kişi haritada yerini gösterebilir? Önemli olan sanayi, sanayileşme, bilim ve teknoloji politikalarının olmasıdır. Enerji politikaları bunun içinde bir zamp olarak kullanılabilir. Doğru ve yerinde verimlilikle ilgili kararlar alacaksınız, teknolojinize bakacaksınız. Öbür türlü Ben petrole sahip oldum. O zaman en kalkınmış ülke ben olurum denmesinin de bir anlamı yoktur. Herhalde bunun için Arap Milletlerinin bugün ki durumlarını göstermem yeterli. Ben BOTAŞ a katıldığımda bana Bakü-Ceyhan la ilgili bir şeyler hazırla demişlerdi. Kürşad Bey burada, benim ilk patronlarımdandır kendisi. Ben de Atatürk ün mutlaka dediği bir şey vardır ve ilk önce Atatürk modelinde düşündüm. Ondan sonra Atatürk ün 33 konuşmasını buldum bu çok ünlüdür. Hiçbir şeyini okumasanız bile Bursa konuşmasını okumanızı tavsiye ederim konuşmasında Atatürk demiş ki: Sovyetler Birliği dostumuzdur, bugün evet. Ama içinde dil, din, ırk, tarih açısından akrabalarımız, kardeşlerimiz var, onlarda bir gün Avusturya Macaristan İmparatorluğu gibi dağılabilirler. Dağıldıkları günü beklememek lazım, o güne hazır olmak lazım. Tarihi bağlarımızı, dini bağlarımızı, dil bağlarını hepsini sağlam tutmamız lazım o gün oturup beklemek bir anlam ifade etmez. Ata oradan görmüş, her zaman gördüğü gibi. Birinci petrol krizi tür, ikinci petrol krizi Petrol krizlerini iktisatçı olanlar en azından hocaların bir kısmından duymuş olsalar gerek. Zaten okutulan bütün enflasyon ve stagflasyon teorileri petrol krizinden çıkmadır. Birinci petrol krizi tür, ikinci petrol krizi de daha kriz başlamadan önce petrolün varil fiyatı 1 dolardır. Fakat bir şeyler olur, o sırada. OPET diye bir yer vardır ama kimsenin umurunda değildir. OPET 1960 da kurulmuştur ama 1973 yılına kadar hiçbir şey yapmamıştır. Ne olmuştur peki? Altın dolar standarttı çökmüştür, Exxon ben bu pencereyi kapattım deyip para almıştır. Arap İsrail Savaşı başlamıştır ve Amerika, Japonya ve Avrupa karşısında sürekli verimlilik gerilemesi içindedir, dünya piyasalarından tek tek atılmaktadır. Her yeri Japon ve Avrupa malları sarmaya başlamıştır. Amerika bu düşüşün önüne geçememektedir. Ne yapması gerekir? İşte orada kurulmuş olan uydu devletler üzerinden mesela hiç kimsenin tanımadığı Kaddafi diye bir adamı 1969 da Kral İdris Türkiye yi ziyaret ettiği sırada oranın lideri haline getirmişlerdir. Cuntayla Libya da Kaddafi başa gelmiştir. Ne zaman başa gelmiştir? 50 bin kişilik İngiliz ordusu Libya dayken başa gelmiştir. Amerikan ordusu da ordadır, yakınlardadır. Niye? Çünkü fiyatların arttırılması, petrolün siyasi bir silah olarak kullanılmasını isteyen bir grup yaratılması gerekmişti de ondan. Ne olmuştur Libya ya gelir gelmez? Hızla petrol şirketlerine baskı ve petrol şirketlerinin elinde olan ayrıcalıkların millîleştirilmesi ve petrol fiyatları özellikle Arap İsrail Savaşı na bir tepki olarak , 1973 te özellikle ama 1974 son artışıyla beraber %400 artmıştır. 11

12 Amerika doğrudan petrol üretimini altınla eşdeğer tutmuştur Şimdi şöyle düşünün 1973 te dünya enerji tüketiminin %57-%58 inin petrole dayalı olduğu bir yıldasınız. Petrolün tek ödeme birimi dolar. Amerikan ekonomisi olarak yani enerji mamul malın içinde %25 oranında maliyete katkı yapıyor. Japonlar %100 bağımlı, Avrupa %100 bağımlı petrol ithalatına ve siz de Amerika olarak bir şey yapmak zorundasınız. Ne yaparsınız? Bu arada altın dolar standarttı çökmüş bu işlemi tersine çevirebilmek için dolar altın konvertibilitesini kaldırmışsınız. Böylece insanların elinde dolarlar patlamış. Amerika nın doları ve dolardan kaynaklı enflasyonu bütün dünyayı yıkamış. Merkez Bankalarının kontrolü dışında euro, dolar diye bir piyasa çıkmış. Hiç kimse sorumluluk almıyor, sınırsız üretimi olan bir dolar var ve hiç kimse bunu kontrol etmiyor. Bundan en çok kim yararlanır? Amerika, tek hamlede işi bitirmiştir. Nasıl bitirmiştir? Altın dolar standardındaki altın yerini petrol almıştır. Amerika Birleşik Devletleri doğrudan petrol üretimini altınla eşdeğer tutmuştur, petrolle doların arasındaki bağı kurmuştur. Bahsettiğim petrol krizleri de ekonomiyi yeniden düzeltebilmek için 1985 lere kadar sürer. O yüzden dünyanın petrole bağımlılığı, ithal petrole bağımlılığı, Orta Doğu Bölgesine %65 oranında bağımlılığı, bunlar hep Amerikalıların uçaklarıyla, gemileriyle, askerlerle Hollywood filmlerinde sürekli gördüğünüz, kafamıza empoze edilen; can siperane şeklinde Basra Körfezi nden bu iğrenç Arapların elinden kurtarılmış petrolü almak için Amerikalılar orada ölmektedir. 1 varil petrolün maliyeti bugün 110 dolar 1 varil petrolün maliyeti bugün 110 dolar, Amerika Birleşik Devletlerine maliyeti 250 dolar. Niye? Çünkü oraya o kadar asker, o kadar uçak gemisi, o kadar ıvır zıvır askeri harcama yapıyor da ondan. Bunun bedelini birisinin ödemesi lazım, bunu dünya ekonomisi olarak finansal krizlerle, şunlarla bunlarla ödüyoruz işte. Amerika yı bağlar mı bağlamaz. Dünyadaki tane mal piyasalarına bakın en önemli değişim aracı ve ifade aracı nedir? Dolar. Petrol de aynısını yapmıştır. Petrolde istisnai olarak dolar dışında para kabul edilmiştir. Saddam ın asılmasının nedeni Saddam ın ödemeleri dolardan euroya çevrilmemesidir. Ahmedinejat ta biliyorsunuz aynı şeyleri söyleyip duruyor. O ne gün buna tamamen karar verirse onun da sonu o gün gelir. Yani düşünün elinizde dolar gibi bir imkân var, Türkiye Cumhuriyeti olarak yarım varil petrol almak için ne bileyim belki bu salon kadar sandalye üretmem gerekiyor değil mi? Yani, ihracat yapmam lazım. Amerika için böyle bir şey geçerli mi? Yok. Arıyor, biraz para bas diyor, basıyorlar. Bu kadar, maliyeti yok. Maliyeti bize. Karşılığı olmayan dolarlar. Dünyanın en büyük borçlu ülkesi kim? Amerika Birleşik Devletleri. Yani dünya GDBC yani trilyon dolardır, 40 olsun hatırlamıyorum ama Amerikan ın borcu 10 trilyon doları geçti. Basıyor, sürekli basıyor. Hepinizin cebindeki dolar ABD nin size borcudur Bütün enerji kaynaklarını, bütün temel mal piyasalarını, hepsinin tamamının transection içinde future piyasalar, uzun vadeli dış borçlar buralara da bakacaksınız. Uzun vadeli dış borçlar sürekli yeniden yapılandırılır tekrar dolar üzerinden devam ettiği müddetçe dolara olan talebinizde devam edecek demektir. I owe you. Sana Borçluyum demek. Hepinizin cebindeki dolar ABD nin size borcudur, ama karşılığı yok. Niye bu kadar Büyük Orta Doğu Projesi çıkıyor? Neden bu coğrafyalarda bir sürü ülkeler bir sürü olaylar oluyor; Arap Baharı falan. Arap Baharı diye bir şey olamaz; 12

13 çünkü Arapların baharı olamaz. Bunlar Haçlı Seferlerinden beri birbirlerini, kardeşlerini, babalarını satmış bir ırktır. O adamların bir araya gelerek bir şey yapması bahar, demokrasi falan filan bu hikâyedir. Tesadüf Atlantik ten Pasifik e 22 tane ülke Büyük Orta Doğu Projesi nin içinde. Tesadüfen bunlarda uranyum, bakır, petrol, doğalgaz var. Tesadüfen hepsi Müslümanlar. Ne yazık ki biz de içindeyiz, ne benim görüşüm bu artık. 20. yüzyıl petrol çağıydı, içinden bir pay alamadık Kıvrılmanın hiçbir âlemi yok. Buna uygun bir şey geliştirmek için de ayağımızın altından halıyı çektiler petrol gitti. 20. yüzyıl petrol çağıydı, içinden bir pay alamadık. Ne yazık ki askeri darbelerle belki daha yumuşak geçiş yapıp ihracata dayalı ekonomiyle ekonomimize başka bir yerde tanımlayacakken, mesela Güney Kore gibi yapabilirdik. Petrol fiyatlarındaki artışları yansıtmayıp bastırarak sonunda bizim Süleyman Demirel in dediği gibi oldu; 70 cente muhtaç hale geldik. Bir de sordular petrol var da biz mi içtik dedi. Bizim mevzumuz bu. Hâlbuki o fiyatları gerçek maliyetle yansıtmış olsaydık. Belki bambaşka sektörlere kayacaktı, makro sektörlerden vazgeçecektik, mikro sektörlere yönelecektik. Belki biz herkesten daha önce dondurulmuş gıdaya girecektik, belki herkesten daha önce bilgisayar parçalarını biz üretiyor olacaktık gibi ama biz ne yaptık, darbe yaptık. Niye yaptık? İşte Ruslar aşağıya iniyor, işte burada Amerikalı kardeşlerin Afganistan olayları şunlar bunlar falan filan okursunuz, hepsi birbirine bağlı. Sonuç olarak yakıt payları var ben size hızlıca anlatırım sorun değil. Dünyada günde 89 milyon varil petrol tüketiliyor. Üretilen her 1 varil petrol için 40 varillik işlem yapılıyor. O yüzden o piyasalardan patlaklar, çatlaklar finansal saçmalıklar ondan. Üretilmiş bir varil petrol var, karşılığında 40 varillik hisse senedi diyelim. Yani bu dünyada dağıtılıyor. Bu işlemlerden çok fazla para kazanıldığı için Amerika Birleşik Devletleri tarafından future piyasalarda 3 milyon varil/gün sınır getirildi. Günlük sadece petrol üstünden ticaretleri değiştirilen rakamda günlük 10 milyar doları buluyor. Dolayısıyla korkunç bir sektörden bahsediyoruz. Bu sektörün kurtulması, bu sektörden başka bir boyuta taşınması, yeni enerji kaynaklarının gelmesi tabii ki mümkün ama şöyle düşünün, bizim ordumuza da eski bir II. Dünya Savaşı nda kullanılmış gemceleri veriyorlar. Şimdi aynısı şöyle olacak: Eski petrol, petrole dayalı, eski enerji kaynaklarına dayalı, eski paradigmalara dayalı bu teknoloji, enerji ve ekonomi sistemini bize kakalıyorlar, kendilerini bir üst boyutta tanımlıyorlar. Neyle tanımlıyorlar? Hidrojen çalışması yapıyorlar. Yakıt teknolojilerin değiştiriyorlar. Elektrikle bir şeyler yapmaya çalışıyorlar. Nükleerde füzyon makineleri deniyorlar. Biz bunun neresinden yakalarız, hep oraya bakarsam bir şey yakalaman zaten mümkün değil. Türkiye Cumhuriyeti olarak mutlaka kendi de bir önlem almak zorundasın. 13

14 Türkiye de Afşin Elbistan dan başka yüksek fırın yok Kaynağın var mı? Evet, işte kömürüm var. Yani 14 milyar ton olduğu söyleniyor. Linyit %50 si kötü durumda diyorlar ama bu yaklaşık 30 yıldır, ben işi okuyorum yazıyorum. 30 yıldır kötü durumda diyorlar. 30 yıldır şûralarda diyorlar ki temiz kömür teknolojileri var, acaba bir tane heyet temiz kömür teknolojileri görmeye gitmiş mi? Koskoca Türkiye de Afşin Elbistan dan başka yüksek fırın yok, o da B ünitesinde. Bunlar utanılacak ve ağlanacak şeyler. Mesela Ceyhan ın Rotterdam olması yazan benim, bana ait. Ama ben bunu yazarken nominal anlamda olalım demedim. Yani Rotterdam ın gerçekten Rotterdam olması, nedir bu? Yanına rafinerisini, petrokimya tesisini, oraya bir borsa kuracaksın. Türkiye ye gelen bütün petrolleri sen birleştirip bir Turkish Bland yapacaksın, oradan dünya piyasasını sen belirleyeceksin falan. Yoksa geçiş ülkesi, şudur budur falan diyoruz ya Türkiye Cumhuriyeti nden milyar dolar petrol gitse ve bizde buna el sallasak, bunun benim çocuğuma ne faydası var? Ben bir şey çıkartabiliyor muyum yoksa çıkartamıyorum. Önemli olan bu dengeleri iyi tutmamanız. Bu kritik yatırımların Türkiye Cumhuriyeti nden geçmesini sağlayacaksınız. Daha sonra bizim sanayileşmemizin önüne engellerin kaldırılması için müzakere masasında bunu kullanacaksınız, özeti budur. Musluğun başına geçeceksin ve her zaman sen elinde tutup gerekirse kısacaksın, Yapabiliyorsan. Bunun karşılığında ne alacaksın, karşı olanınız vardır bilmiyorum ama nükleer enerjiyle bir şeyler yapman lazım, ama bu bahsettiğim şey başkasından teknoloji al değil, ben önümüzdeki 30 yıllık perspektiften bahsediyorum. Bizim ton uranyumumuz var. 380 bin ton toryumumuz var, her ne kadar envanterinin tam yapılmadığı söylense de; çünkü toryumlar Eskişehir civarındadır ve envanter yapmaya giden profesörler nedir sizin raporlarınız diye sorduğunda: Hocam daha raporları tamamlayamadık ama şu tepeden şu tepeye toryum falan denilen bir ülkede yaşıyoruz. Yani ciddiyetsizliğin diz boyu olduğu bir yerdeyiz. Toryum rezervlerini değerlendir. Dünyada toryum yakan santral yok, bir tek Hintliler deniyor şu anda Kamini diye bir reaktör, Ruslarda da var toryum. İlk önce dön Avrupa Birliği ne güle güle de, tekrar dön Doğu ya al toryum yapan santralini geliştir. HAYTEK ürün satamadığın müddetçe hiçbir şey yapamaz. Enerjiyle bunun hiç bağlantısı yok, hiçbir şey yapamazsın. HAYTEK çok büyük paralar kazanacağın ürünler yaratmadığın müddetçe, yani iki tane armut, dört tane fındık sat ama bir şey olması zaten mümkün değil Üniversitelerini, TÜBİTAK ını, bilim ve sanayi politikanı buna göre dizayn edeceksin. Önümüzdeki 30 yılı yiyeceksin. Toryum yapan üstünde Made İn Turkey yazan nükleer santraller geliştireceksin. Hem teknolojiyi satacaksın hem de 380 bin ton dünyanın bir numarası olan rezervleri satacaksın, bu basit uygulanabilir. Bunun için çalışan insanlardan ne yazık ki dört tanesini Isparta da düşen uçakta kaybettik. Ölen hocalarımız toryumu çalışıyorlardı. Yani toryum santrali, toryum tipi reaktörlerle deniyorlardı. 14

15 20. yüzyılı bir film seyreder gibi seyretmişiz Şimdi biz tekrar petrole dönelim. Oyunu kaybetmişiz. 20. yüzyılda hiçbir şeye yönlendirmemiş, ne yazık ki bir askeri darbeyle belki exportla dünyada çok da farklı bir yerde olacakken olamamışız, petrolü bir türlü anlayamamışız. Oturmuşuz çekirdek elimizde bütün 20. yüzyılı bir film seyreder gibi seyretmişiz. Artık o film bitti. Ben elime çekirdeği alayım, en ön sıraya oturayım dersen bu perdeyi kafana yıkarlar, o yüzden hazır olman gerekiyor. Hazır olmakta böyle saçma sapan işler yapmakla olmaz. Türkiye ekonomisine, gencine güveneceksin, ben İTÜ de ders veriyorum. Adamın iki tane dili var, master yapmış, İTÜ den mezun İnşaat Mühendisi çocuklar, İstanbul da aldıkları maaş euro. Bu adamlar nereye gidiyor, Malezya ya oraya buraya. Yani niye gidiyorlar? Neden? Bunun planlaması çok mu zor? İşte koyarsın bir hedef, ben bir tane koyuyorum bedavadan; Toryum. Buna göre dizayn et o zaman bütün üniversitelerini, aldığın öğrencileri, oraya verdiğin parayı, Ar-Ge harcamalarını. Utanılacak derecede Ar-Ge harcamalarına sahibiz. Güney Kore nin yıllık GDP den Ar-ge ye ayırdığı para %5 ila %8 arasında. Bundan 5 yıl öncesine kadar biz daha önce %1 e bile yaklaşamadık binde 5 falandı. Enerji Ar- Ge si de binde 5 in binde 5 i falandı. Yani enerji Ar-Ge si adı altında verilen Ar-Ge yle bütçeyle laboratuar malzemesi almanız mümkün değildi, öyle söyleyeyim. Dolayısıyla yapısal sorunlarımız. Bizim insan kaynağımız, üniversitelerimiz, elimizde var olanı kullanma kapasitemizde var, yani helva yapsana diyesi geliyor, insanın. Ama sizin hâlâ oyunun içinde olmayıp da hâlâ ithalata bağımlı, cari açığıyla, ekonomisiyle idare eden, sıcak para girişi çıkışıyla, ekonomisi yükselen alçalan bir ülke olmaya mı devam edeceksiniz, yoksa gerçekten bir sanayileşme hamlesi içine mi gireceksiniz? Bende diyorum ki boru hatları, petrol ve doğalgaz üzgünüm bizde göreceğiz, çocuklarımızda görecek en az 100 yıl daha bizlerle beraber. Kyoto Protokolü falan hikâyedir, hiçbir şey değildir. Kyoto Protokolü. Niye diyeceksiniz, söyleyeyim. Ben Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı nda da çalıştım. Benim bu dediklerim orada da yazıyor yılında Çin ve Hindistan ki ayırmadan söyleyeyim, copy right bana ait, Çin, Hindistan iki ülke 2.3 milyar insan orada olacak, 2020 de dünya karbondioksit emisyonun %26 sı bu iki ülkeden kaynaklanacak. Peki, bunların imzası var mı Kyoto da? Yok. Amerika nın var mı? Yok. %45 kömürden elektrik üreten bir ülkeden bahsediyoruz, Amerika dan. Japonya nın var mı? Yok. Kirleten kirletene her taraftan. Ne geliştirdiler bunun yerine? Emmission Trading Mechanism tam pragmatik Amerikan sisteminin tamamen ruhunu yansıtan bir şey. Nedir bu? Kirlilik global olduğuna göre biz bunun üstünden hesaplama yapalım. Nasıl? Enerji tüketim portföyünüze bakalım, eğer enerjinin payı, mesela petrol, kömür, doğalgaz, hidro, yenilenebilir, nükleer vs. eğer orada daha az emisyona yol açan enerji kaynaklarını kullanıyorsanız, sizin dünyayı daha fazla kirletme hakkınız da çıkar. Avrupa Birliği nin apar topar Doğu Bloğu ülkelerini niye aldığını zannediyorsunuz? Neden yani, beş para etmez adamlar çok. Mesela Bulgaristan, Romanya sefiller, Macaristan, orada da geçti benim hayatım, toplam ülkede beş tane fabrika var. Yol yok, ilk içeriye giriyorsunuz, sınırdan 200 km tavuk var sadece, insan bile yok. Hepsi İtalya da kaçak çalışmaya gitmiş. Bulgaristan, Romanya öyle, sadece bir Bükreş var. Onu da Avrupalılar gelirken hemen sabunlarla 15

16 binaları yıkıyorlar. Avrupalıları oradan geçiriyorlar. Ama onlar oradalar, biz değil dikkatinizi çekerim. Bunları aldılar. Niye aldılar? Çünkü Doğu Blok ülkeleri olduğu için ve Rusya sistemi içinde oldukları için ve Rusya tamamen gaza dâhil bir sistem geliştirdiği için. Onlardan yararlanmak, taahhütlere uymayan Avrupa Birliği ülkelerini kurtarmak için de Avrupa Birliği nin buraya dâhil edildiğini düşünüyorum, Bulgaristan, Romanya, Macaristan kim geldiyse sonradan gelenler. Siz ki Amerika Birleşik Devletlerisiniz. Bu sistemi sürdürmek istiyorsunuz. Hangi sistemi? Bir tane kocaman bir evim olsun; 10 odalı, 5 çocuğum, 6 tane arabam olsun iyi benzin yiyenlerden böyle, hiç değiştirmeyeyim ben tarzımı, tüketimin mabediyim ben, bana dokunmayın ben tüketeyim yani. Böyle bana galonu 5 dolar diye bir şeyler söylemeyin, ben galonu 90 centen çıktım ona göre bir hayat yaşamam lazım. O yüzden ben bu hayatı sürdürmek istediğim için senin kirletme hakkını ben alıyorum. Al bu da paran. O yüzden Rusya yla Amerika bir ara çok yanaştılar; çünkü Rusya hiçbir şey satmasa 2027 yılına kadar yılda sadece emisyonlarını satarak 50 milyar dolar kazanır. Aynısı Doğu Blok ülkeleri içinde geçerlidir. O yüzden Rusya Amerika yı sıkıştırmak için koyuyor ama zaten biliyor mekanizmaların içinde en önemli ülke Rusya 50 trilyon metre küp gaz rezervi var. Enerji tüketiminde doğalgazın payı %60 a dayandı, yani %55 %57 civarında şu anda en rahat o. Bugün burada bunları konuşmakla fayda olacağını düşünüyorum; çünkü tamamı birbirinin içinde. Yani mesela bir şeye bağlı olarak reddediyorsam yani büyüklük olarak yerine bir şey koymam lazım. Mesela Green Peace, biz Bakü Ceyhan ı yaparken konuşuyoruz, Bakü Ceyhan ı anlatıyoruz. Yani modern dünyanın batı dünyasının kuzey denizindeki rezervleri bitiyor. Orta Doğu sorunlu bir alan, yeni alan bulmak lazım, neresi burası? Hazar, yıllardır bilinen. 19. yüzyıldan hatta Marco Polo dan Evliyâ Çelebi den beri bilinen yerler. Ne diyor size Green Peace? Biz hidrokarbon üretimine karşıyız diyor. Şimdi yani hidrokarbon üretimine karşı olduğun zaman Adem le Havva gibi gezmen lazım. Yani şu anda bile hepinizin üstünde tane petrol ve benzeri ürün var. Ne kullanıyorsun sen? Plastik iplik boyası, bilmem ne, kaleminiz şu bu yani ben dünyayı kirletelim, bitirelim demiyorum, çok farklı şeylerden bahsediyorum. Sonra çıkıp da bütün dünya elektriğinin %15 ini rüzgârdan üreteceğiz falan, yani bu kadar hani uçmamak lazım. Potansiyel başka bir şey her ülkenin yapacağı katkı başka bir şey. Danimarka, Hollanda için geçerli olabilir ama senin için geçerli olmayabilir. Mesela biliyor musunuz? 500 megawattlık rüzgâr enerjisi için 500 tane 1 megawattlık büyük şeylerden koyuyorsunuz. Kuşların göç yollarını değiştiriyor, yaptığı gürültü kirliliğinin haddi hesabı yok. Hani bir şey yapmak lazım, evet. Yenilenebilir enerji kaynağı çok önemlidir, ama ben bunun yerine küçük bir şeyden 5 megawatt alacağım diye uğraşacağıma enerji verimliliğine yatırım yapılmasını, tasarruf edilmesini, binaların yalıtılmasını tercih ederim. Şunu demeye çalışıyorum: Kömür 100 birim, petrol 75 birim, doğalgaz 50 birim, yani kömürle karşılaştırdığınızda %50 daha az karbon dioksit emisyonuna yol açar. Bu yüzyıl doğalgazın yüzyılı olacak. Nükleerdeki felaketler nükleer enerjide belli bir durgunluğu getirse de kapananların yerine yenileri zaten açılıyor, şu anda dünyada 440 a yakın santral faaliyette. Bizim de nükleer enerjide çok akıllı hareket etmemiz 16

17 lazım. Bende sizinle aynı kaygıları paylaşıyorum; çünkü eğitimsiz bir toplumda nükleer enerjinin tamamen bir felaket olduğunu düşünüyorum. Sadece şunu unutmayın yani TÜBİTAK a bağlı Marmara Araştırma Enstitüsü nde tümüyle radyasyon olmuş, radyasyonlu atık. Adamlar ne yaptılar biliyor musunuz? Çöpe çıplak elle götürdüler. Adamın iki kolu gitti, 5 gün sonra da öldü, böyle bir yerdeyiz. O yüzden dünyanın en iyi teknolojisi geri plandadır ve eğitim altyapısının uygunluğu çok önemli. Biliyorsunuz bize bir şey olmaz Türk üz, hiçbir şey olmaz. Tabii birde eskiden Devlet Planlama Teşkilâtı mız vardı, önemli bir şeydi, kimse pek anlamadı, 3. Plan dâhilinde rahmetli oldu. Bu coğrafyada kimse eceliyle ölmüyor Şu andan itibaren devletimizde ve ülkemizde ne yazık ki ma eki olumsuz anlamıyla kullanılır. Danışmaya gidersiniz, soru sorarsınız cevap alabileniniz var mı? Ama yanlış oluyor, danışma diyor sen de gidip danışıyorsun. Devlet Planlama Teşkilâtı, planlamıyor işte adam niye zorluyorsun. Saat döner, senin de yapabileceğin bir şey yoktur. Bu felsefeyle Türkiye nin gidebileceği hiçbir yer yoktur, hele bu coğrafyada. Bu coğrafyada kimse eceliyle ölmüyor. Bakü Ceyhan ı yaparken biz BOTAŞ olarak petrole bağımlıyız. Türkiye olarak da bağımlıyız, yani yıllık 32 milyon ton petrol ithal ediyoruz. Bu günde 600 bin varil yapar. Dünya kanıtlanmış petrol ve doğalgaz rezervlerinin Rusya yı da koyduğunuz zaman %70 ne komşuyuz. Bu kadar acayip coğrafyada oturup bunu çeşitlendiremiyorsan sadece sende bir sorun yok demektir, yani politik bir sürü müdahaleler vardır. Mesela İran sistemden tamamen kopuk. Dünyanın ikinci en büyük doğalgaz rezervlerine sahip, en büyük petrol rezervlerinden birisine sahip ama ben onlarla iş yapamıyorum. Topu topu 10 milyar m 3 lük bir boru hattı yaptık. O gaz da İran gazı diye Türkmenistan dan geliyor. Biz bunu, geleceğimizi dizayn etmeye çalışırken; çünkü öyle ya da böyle bu petrol, doğalgaz ithalatımız devam edecek ama en azından benim bulunduğum dönemde bizim ekibimiz bunu hiçbir zaman Türkiye Cumhuriyeti nin ithalatının devamlılığı algılamayıp Türkiye Cumhuriyeti nin Hazar da ve Orta Doğu daki petrol ve doğalgaz sahalarında payı olması gerektiğini, taşımak ve buna el sallamak bizim bir işimizin olmayacağını, aynı zamanda ticarette de aktif olması gerektiğini savunduk. 17

18 Bütün projeler tamamen buna dayanmıştır. Mesela ben bir sürü televizyon programına çıkıyorum, daha önce de çok çıktım ve söyledim, makalelerim de yazdım; İran dan petrol alıyoruz, ithalatımızın %30 u İran a bağımlıyız. Birleşmiş Milletler İran dan petrol almayacaksın diyor. Sende dönüp Amerika ya diyorsun ki ne yapacağım, o zaman bana yardım et. Şimdi komedi filmi. Niye komedi filmi? Bakü- Tiflis-Ceyhan ı yapmışım, günde 1 milyon varil petrol geliyor. Türkiye Cumhuriyeti Bakü-Ceyhan dan ne kadar petrol alıyor biliyor musunuz? Sıfır. Niye? Bilmem. Ben 1997 de müsteşara yazmıştım 50 milyon ton varil Bakü-Tiflis-Ceyhan, 15 milyon tonun yarısının Bakü petrolünden olmasını istemiştik. İthalatımızda bugünler için öngördüğümüz doğru tutmuş; 32 milyon ton, biz 30 milyon ton öngörmüştük. Hem orada hissemiz var hem de daha düşük fiyatla niye almıyoruz. Biz Süveyş i geçen ithalat yaptığımız müddetçe 14 günlük nalbur ödemeye devam ederiz. Bakü petrolü sabah 07:00 de basıldığında akşam 07:00 de Kırıkkale rafinerisinde oluyor. Yani nalbur ödemiyorsun, bir günde geliyor. Hiçbir şey olmasa bile seni 14 günlük nalburdan kurtarıyor. Bunlar görülmedi, şu anda ne yapsak İran petrolü alamıyoruz, Ruslara yalvarıyoruz. Topraklarımızdan bir Bakü-Ceyhan geçiyor. Bunun için BOTAŞ bugünkü hallere düştü, her türlü bedeli BOTAŞ a ödettiler ama TPA nın orada %6.75 hissesi var petrolümüzde ve biz oradan petrol almıyoruz. Biz bunun için Bakü-Ceyhan yapmışız. Hayatımın sekiz buçuk yıl orada geçti de ondan söylüyorum. Biz tabii Bakü- Ceyhan ı yaparken birde şöyle düşünün, 1992 de başlamış bir proje, bir taraftan Rusya diyor ki Hiçbir şekilde vermem, Orta Asya dan bir tane bile kıl kopartmam. Bir taraftan biz Amerika yla daha böyle şey içindeyiz Doğu Batı Enerji Koridoru, işte ikiz kardeşler yapacağız. Hazar dan kardeşlerden Kazak ve Azer petrolü Türkmenlerden de gazı yanına getireceğiz. Türkmenlerde de çok gaz var. Böylece Doğu Batı enerji koridoru, petrol ve doğalgaz boru hatlarıyla örülmüş olacak. Düşünün boru hatlarıyla ülkelerin sınırlarını belirliyorsunuz, bundan sonraki yıllık ilişkilerini belirliyorsunuz. Boru hatları bu yüzden çok önemli. Reel politiğin bire bir parçasıdır. BOTAŞ olarak her zaman hep boğazları öne çıkartmaya çalıştık Biz tabii raporlara bakıp çıkardığımızda, biliyorsunuz bizim en handikap yerimiz Türk boğazlarıdır. Biz BOTAŞ olarak her zaman hep boğazları öne çıkartmaya çalıştık. Bizi Siz işte sadece boğazları kullanarak Bakü-Ceyhan yapılmasını istiyorsunuz diye çok suçladılar. Bakü-Ceyhan da 8 tane seçenek vardı, biz en sonuncuyduk. İran da yapılacak ihracat bile bizim üstümüzdeydi. İngilizler rapor hazırlamışlar o zaman işte Kürşad Bey ve ben filan oturup çalışıp buna bir kağıt rapor hazırlayıp kendi fizibilitemizi yaptık. Daha sonra Dünya Bankası ndan 5 milyon dolar alıp çok kapsamlı fizibilite yaptık. Ama bizim ekibin kendi imkânlarıyla yaptığı fizibiliteden sadece 20 milyon dolar oynadı, yani bize para vermediler, biz yaptık. Sonra tanker hesaplamalarını yaptık. Bizim tanker hesaplamalarımız daha sonra İsrail le su satılacakken DSİ tarafından falan da onaylandı. Bakü-Ceyhan en uzun boru hattıydı ve orada Nobel döneminden kalma bir boru hattı vardı; Gürcistan üzerinden gitsin, Gürcistan dan Karadeniz e gelsin, Karadeniz den geçip, boğazlar bedava ya, giderler. Nasıl olsa maliyeti yok. 18

19 Türkiye Total Transformation Cost diye bir şey çıkardı. Dedi ki bunu oradan boru hattıyla buraya getirdin. Bakü-Ceyhan en uzun km, Bakü den Ceyhan a. Fakat yolda hiçbir yerde durmuyorsun. Yani getiriyorsun dünyanın en büyük 365 gün çalıştırabildiğin bir terminalinde yükleme yapıyorsun ve dünyanın en büyük tankerlerini kabul eden bir yerdesin. 24 saat çalışabiliyor, kapasitesi korkunçtur, merak edenler görmeye gidebilirler, hala çok etkileyicidir. Aslında biliyorsunuz Irak petrolleri için kurulmuş BOTAŞ ı başlatan yer burası yani Kerkük petrolleri ama biz Bakü-Ceyhan için de kullandık; çünkü alan çok büyüktü. Öbür projelere bakıyorsunuz. Bakü-Supsa Gürcistan üzerinden gidiyor. Oradan Karadeniz e gidiyorsun. Biz boğazlardan dolayı itiraz ettiğimiz için By-Pass Projeleri diye bir şey geliştirdiler. Bu By-Pass Projeleri İle Burgaz-Dürre, Burgaz-Dedeağaç bir de İtalya ya giden Köstence-Trieste boru hattı yaptılar. Biz dedik ki onlarla karşılaştırılmaz. Bakü-Ceyhan petrol boru hattına bir kere biniyor, iniyor tankere biniyor; Rotterdam a, Lavera ya, Avusturya ya gidiyor. Öbürü boruyla Karadeniz e geliyor, tanker geliyor. Tanker bunu alıyor, Karadeniz de biz tankere de karşıyız. Karadeniz de 200 m altında oksijen yok, sadece 40 millik alanda hayat var, rahmetli olmuş bir deniz zaten, getiriyorsun tekrar Balkanlara Romanya veya Bulgaristan a tankerden indiriyorsun, bu oraya bir terminal yapman demek. Ondan sonra oradan bir tane daha Ege ye veya Adriyatik e boru hattı yapıyorsun. Boru hattıyla gidiyor, orada gene gelip bir tanker alıyor Rotterdam a, Lavera ya götürüyor. Biz buradan bir hesaplama yaptık. 50 cent civarında varil başına bir zamanlar karşı çıktık, o yüzden Bakü-Tiflis-Ceyhan oldu. Kimsenin kıyağı filan değildir Türkiye Cumhuriyeti nin insanlarının kıyağıdır. BOTAŞ çok eziyet çekti; çünkü Azerileri ve Gürcüleri özellikle Gürcüleri kendi projelerinden vazgeçirtmek için belli bedeller ödendi. Bunun büyük bedelini de BOTAŞ ın hazineden adını alacağı paralarla görürsünüz, sabittir 55 cent-80 cent civarındadır ama mesele diğer projelerde diğer 19

20 normal boru hatlarında her yıl enflasyona göre arttırarak gidersiniz. Bizde öyle bir şey yok, yıl boyunca sabit. BAKÜ-TİFLİS-CEYHAN (BTC) BORU HATTI GÜZERGÂHI Bakü-Ceyhan güzergâhını da göstermiş olayım size. Bu Samsun-Ceyhan bizim en son BOTAŞ tan ayrılmadan önce uğraştığımız projeydi. Belirli bir aşamaya getirdik. Ruslar Novorossisk limanına Kazakistan dan petrol getiriyorlardı ve Türk boğazları için çok ciddi bir tehditti. Şöyle düşünün 2010 yılında 120 milyon ton ekstra petrol Türk boğazlarını zorlayacak şekilde Karadeniz e çıkacaktı. Bakü-Ceyhan bunun sadece 50 milyon tonunu alırdı, kalan 70 milyon ton Rusların, CPC nin, Samsun-Ceyhan ı geliştirme nedenimiz o. Amacımız Samsun la Novorossisk arasına şatıl yapacak iki üç tane tanker koyup o petrol hiç Karadeniz de hareket etmeden ve boğazlardan geçmeden doğrudan Samsun a gelmesini sağlamaktı. Tesadüftür o da 70 milyon ton civarındaydı, kapasitesini öyle dizayn etmiştik. Yani Ceyhan ı Rotterdam a dönüştürmenin ayağı olarak gördüğümüzü de söylemiştik. Fakat Ruslar biliyorsunuz bedava boğazlarla içinden para istenen bir projeyi pek beğenmediler. 20

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Dünyanın Enerji Kaynakları Konusunda En Zengin Ülkeleri A1 Capital Yorumu Coğrafya ve tarih kitaplarında ülkemiz için jeopolitik öneme sahip kilit ve kritik

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 World Energy Outlook 2011 Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 Bağlam: halihazırda yeterince kaygı verici olan eğilimlere yeni zorluklar ekleniyor Ekonomik kaygılar dikkatleri enerji

Detaylı

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR Site İsmi : Zaman 53 Tarih: 10.05.2012 Site Adresi : www.zaman53.com Haber Linki : http://www.zaman53.com/haber/14544/camilerin-ayaga-kalkmasi-lazim.html ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

Şimdi olayı şöyle düşünün. Temel ile Dursun iddiaya giriyor. Temel diyor ki

Şimdi olayı şöyle düşünün. Temel ile Dursun iddiaya giriyor. Temel diyor ki Bildiğiniz üzere Deutsche bank'ın arzı ile varantlar İMKB'de işlem görmeye başladı. Bu konuda çok soru gelmiş. Basit bir şekilde ne olduğunu açıklamak da bize farz oldu. Fakat hemen şunu belirteyim ki;

Detaylı

Engin Erkiner: Orta Asya ve Kafkasya daki doğal gazı Avrupa ülkelerine taşıması beklenen Nabucco boru hattı projesiyle ilgili imzalar törenle atıldı.

Engin Erkiner: Orta Asya ve Kafkasya daki doğal gazı Avrupa ülkelerine taşıması beklenen Nabucco boru hattı projesiyle ilgili imzalar törenle atıldı. Engin Erkiner: Orta Asya ve Kafkasya daki doğal gazı Avrupa ülkelerine taşıması beklenen Nabucco boru hattı projesiyle ilgili imzalar törenle atıldı. Planlanan, Türkmenistan dan başlayan Hazar Denizi nin

Detaylı

A1 DÜZEYİ B KİTAPÇIĞI NOT ADI SOYADI: OKUL NO:

A1 DÜZEYİ B KİTAPÇIĞI NOT ADI SOYADI: OKUL NO: A1 DÜZEYİ ADI SOYADI: OKUL NO: NOT OKUMA 1. Aşağıdaki metni -(y/n)a, -(n)da, -(n)dan, -(y/n)i ve -(I)yor ekleriyle tamamlayınız. (10 puan) Sevgili Ayşe, Nasılsın? Sana bu mektubu İstanbul dan yazıyorum.

Detaylı

12.06.2008 16:48 FİLİZ ESEN-BİROL BAŞARAN

12.06.2008 16:48 FİLİZ ESEN-BİROL BAŞARAN 12.06.2008 16:48 FİLİZ ESEN-İROL AŞARAN : Efendim : İyiyim sağol sen nasılsın : Çalışıyorum işte yaramaz birşey yok : Kim yazmış bunu : Kim yazmış bunu Milliyet te : Yani sen sen birşey yollamış mıydın

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 1. Dünya Seramik Sektörü 1.1 Seramik Kaplama Malzemeleri SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 2007 yılında 8,2 milyar m 2 olan dünya seramik kaplama malzemeleri üretimi, 2008 yılında bir önceki yıla oranla %3,5 artarak

Detaylı

Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular

Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular hazır olun düşüyoruz diyor. Düşüyoruz ama ben dâhil

Detaylı

Bakan Güler, "Türkiye rüzgar enerjisinde AB ülkeleri arasında 1'inci, olacak" dedi

Bakan Güler, Türkiye rüzgar enerjisinde AB ülkeleri arasında 1'inci, olacak dedi Türkiye'de 3 bin enerji yatırımcısı var Bakan Güler, "Türkiye rüzgar enerjisinde AB ülkeleri arasında 1'inci, olacak" dedi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, Türkiye'de enerji yatırımcısı sayısının

Detaylı

NURULLAH- Evet bu günlük bu kadar çocuklar, az sonra zil çalacak, yavaş yavaş toparlana bilirsiniz.

NURULLAH- Evet bu günlük bu kadar çocuklar, az sonra zil çalacak, yavaş yavaş toparlana bilirsiniz. Bozuk Paralar KISA FİLM Yaşar AKSU İLETİŞİM: (+90) 0533 499 0480 (+90) 0536 359 0793 (+90) 0212 244 3423 SAHNE 1. OKUL GENEL DIŞ/GÜN Okulun genel görüntüsünü görürüz. Belki dışarı çıkan birkaç öğrenci

Detaylı

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk Tarih: 13.01.2013 Sayı: 2013/01 (RAPOR 13 OCAK PAZAR GÜNÜNE AMBARGOLUDUR) Türkiye Enerji İstatistikleri ve Vizyon Raporu na göre; Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk İstanbul Serbest Muhasebeci

Detaylı

Kızla İlk Buluşmada Nasıl Sohbet Edilir? Hızlı Bağ Kurma Teknikleri

Kızla İlk Buluşmada Nasıl Sohbet Edilir? Hızlı Bağ Kurma Teknikleri 1 Kızla İlk Buluşmada Nasıl Sohbet Edilir? Hızlı Bağ Kurma Teknikleri Bugün kızla tanışma anında değil de, flört süreci içinde olduğumuz bir kızla nasıl konuşmamız gerektiğini dilim döndüğünce anlatmaya

Detaylı

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) :

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) : Günümüzde küresel olarak tüm ülkelerin ihtiyaç duyduğu enerji, tam anlamıyla geçerlilik kazanmış bir ölçüt olmamakla beraber, ülkelerin gelişmişlik düzeylerini gösteren önemli bir kriterdir. İktisadi olarak

Detaylı

Araştırma Notu 15/179

Araştırma Notu 15/179 Araştırma Notu 15/179 27.03.2015 2014 ihracatını AB kurtardı Barış Soybilgen* Yönetici Özeti 2014 yılında Türkiye'nin ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,8 artarak 152 milyar dolardan 158 milyar dolara

Detaylı

OKUL MÜDÜRÜMÜZLE RÖPORTAJ

OKUL MÜDÜRÜMÜZLE RÖPORTAJ OKUL MÜDÜRÜMÜZLE RÖPORTAJ Kendinizden biraz bahseder misiniz? -1969 yılında Elazığ'da dünyaya geldim. İlk orta ve liseyi orada okudum. Daha sonra üniversiteyi Van 100.yıl Üniversitesi'nde okudum. Liseyi

Detaylı

Türkiye de üniversiteye giremeyen öğrenciler Fas ta üç dil öğreniyor

Türkiye de üniversiteye giremeyen öğrenciler Fas ta üç dil öğreniyor Türkiye de üniversiteye giremeyen öğrenciler Fas ta üç dil öğreniyor Türkiye deki üniversite imkanlarının zorluğu ve kontenjan sıkıntısı öğrencileri değişik arayışlara itiyor. Her yıl 50 binin üzerinde

Detaylı

GÜNEŞ C C GÜNEŞ ENERJİSİ NÜKLEER ENERJİ

GÜNEŞ C C GÜNEŞ ENERJİSİ NÜKLEER ENERJİ GÜNEŞ DÜNYA Evrendeki 100.000.000 Galaksiden biri Samanyolu.. Samanyolu ndaki 500.000.000 yıldızdan, yani Evrendeki 50.000.000.000.000.000 (katrilyon) yıldızdan sadece biri ise, bizim dünyamız.. GÜNEŞ

Detaylı

Bush, Suudi Kralıyla petrol fiyatı konuştu

Bush, Suudi Kralıyla petrol fiyatı konuştu Bush, Suudi Kralıyla petrol fiyatı konuştu Orta Doğu gezisinin son durağı Suudi Arabistan'da bulunan ABD Başkanı George W. Bush, Suudi Kralı Abdullah'la, yüksek petrol fiyatlarının ABD'yi nasıl etkilediği

Detaylı

PETROL BORU HATLARININ ÇUKUROVA'YA KATKILARI VE ÇEVRESEL ETKİLERİ

PETROL BORU HATLARININ ÇUKUROVA'YA KATKILARI VE ÇEVRESEL ETKİLERİ Dosya PETROL BORU HATLARININ ÇUKUROVA'YA KATKILARI VE ÇEVRESEL ETKİLERİ Hüseyin ERKUL Yrd. Doç. Dr., İnönü Üniversitesi İ.İ.B.F. Kamu Yönetimi Bölümü herkul@inonu.edu.tr Yeliz AKTAŞ POLAT Arş. Gör., İnönü

Detaylı

TOPLANTI BİLGİLERİ MUTLU GÜNLERİMİZ KONUKLARIMIZ

TOPLANTI BİLGİLERİ MUTLU GÜNLERİMİZ KONUKLARIMIZ K.R. RAVINDRAN U.R. Başkanı 2015 16 Canan ERSÖZ U.R. 2430. Bölge Guvernörü 2015 16 Firuz Harbiyeli 3. Grup Guvernör Yardımcısı Hüseyin MURSAL (Başkan) Süleyman ÇOLAKOĞLU (Asbaşkan) Okşan HALEFOĞLU (Kulüp

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER TÜRKİYE BİRİNCİL ENERJİ TALEBİ Türkiye Birincil Enerji Talebi (Milyon TEP) 61% Son 13 yılda: Politik istikrar 77 124 İsikrarlı ekonomik büyüme İyileşen

Detaylı

15 Ekim 2014 Genel Merkez

15 Ekim 2014 Genel Merkez ÇİN Yatırım Fırsatları Paneli 15 Ekim 2014 Genel Merkez İş Dünyamızın Saygıdeğer Mensupları, Değerli MÜSİAD üyeleri, Değerli Basın Mensupları, Toplantımıza katılımından dolayı teşekkür ediyor, Sizleri

Detaylı

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Bilgilendirme Sunumu 22 Temmuz 214 Ankara 1 AJANDA 1) Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Görünüm 2) Dış Ticaretimizdeki Gelişmeler 3) Bölgesel Gelişmelerin Dış Ticaretimize

Detaylı

Türkler Kendi işinin patronu olmak istiyor!

Türkler Kendi işinin patronu olmak istiyor! Amway Avrupa nın Dünya Girişimcilik Haftası na özel 16 Avrupa ülkesinde yaptırdığı Girişimcilik Anketi sonuçları açıklandı! Türkler Kendi işinin patronu olmak istiyor! Amway Avrupa tarafından yaptırılan

Detaylı

Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler

Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler Oğuzhan KAYA TKHK Kaynak Geliştirme Daire Başkanlığı khk.kaynakgelistirme@saglik.gov.tr www.tkhk.gov.tr Slayt1/28 Bakanlığımızın 2013-2017

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü 1 Ülkeler Niçin Dış Ticaret Yapar? Dış Ticaret Politikası Ödemeler Bilançosunun, cari işlemler hesabında ihracat

Detaylı

"Satmam" demiş ihtiyar köylü, "bu, benim için bir at değil, bir dost."

Satmam demiş ihtiyar köylü, bu, benim için bir at değil, bir dost. Günün Öyküsü: Talih mi Talihsizlik mi? Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir adam yaşıyormuş. Çok fakirmiş. Ama çok güzel beyaz bir atı varmış. Kral bu ata göz koymuş. Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1

İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1 İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1 1.1. Dünya da Enerji...1 1.1.1. Dünya Birincil Enerji Arzındaki Gelişmeler ve Senaryolar...1 1.2. Türkiye de Enerji...4 1.2.1. Türkiye Toplam Birincil Enerji

Detaylı

Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti

Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti Leyla Tavflano lu Çok sıklıkla Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan a gittiğim için olsa gerek beni bu oturuma konuşmacı koydular. Oraların koşullarını

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

Serbest ticaret satrancı

Serbest ticaret satrancı Serbest ticaret satrancı Türkiye nin sadece AB nin Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığı ülkelerle anlaşma yapabilmesi Türk dış ticaretini olumsuz etkiliyor. AB ile STA yapan bazı ülkeler Türkiye

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

APPLE BİLGİSAYARI İCAT EDEN TEKNİSYEN: STEVE WOZNIAK

APPLE BİLGİSAYARI İCAT EDEN TEKNİSYEN: STEVE WOZNIAK APPLE BİLGİSAYARI İCAT EDEN TEKNİSYEN: STEVE WOZNIAK Steve Wozniak, hesap makinası üreten bir firmada teknisyendi. Tek başına, 1976 da Apple-I ve 1977 de Apple-II bilgisayarlarını icat etti ve satış rekorları

Detaylı

> > ADAM - Yalnız... Şeyi anlamadım : ADAMIN ismi Ahmet değil ama biz şimdilik

> > ADAM - Yalnız... Şeyi anlamadım : ADAMIN ismi Ahmet değil ama biz şimdilik KISKANÇLIK KRİZİ > > ADAM - Kiminle konuşuyordun? > > KADIN - Tanımazsın. > > ADAM - Tanısam sormam zaten. > > KADIN - Tanımadığın birini neden soruyorsun? > > ADAM - Tanımak için. > > KADIN - Peki...

Detaylı

Dünyayı Değiştiren İnsanlar

Dünyayı Değiştiren İnsanlar Dünyayı Değiştiren İnsanlar MARIA MONTESSORI Hayatın en önemli dönemi üniversite çalışmaları değil, doğumdan altı yaşa kadar olan süredir. Çünkü bu, bir çocuğun gelecekte olacağı yetişkini inşa ettiği

Detaylı

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO VE TELLER Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO ve TELLER GTİP:8544 TÜRKİYE DE ÜRETIM VE DIŞ TİCARET Üretim Kablo ve teller

Detaylı

DÜNYADA NÜFUS VE EKONOMİK FAALİYETLER

DÜNYADA NÜFUS VE EKONOMİK FAALİYETLER DÜNYADA NÜFUS VE EKONOMİK FAALİYETLER Dünyanın bazı yerlerinde nüfus yoğunken bazı yerlerinde seyrektir. Bu durumu etkileyen iklim, yeryüzü şekilleri, su kaynaklarını yakınlık, bitki örtüsü, sanayi, tarım,

Detaylı

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul Sera gazları ve kaynakları Kyoto Protokolü tarafından belirtilen 6 sera gazı: Karbon dioksit (CO

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor!

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dursun YILDIZ topraksuenerji 21 Ocak 2013 ABD Petrol İhracatçısı Olacak. Taşlar Yerinden Oynar mı? 1973 deki petrol krizi alternatif enerji arayışlarını arttırdı.

Detaylı

DÜZEY B1 Avrupa Konseyi Ortak Dil Ölçütleri Çerçevesinde BÖLÜM 4 SINAV GÖREVLİSİNİN KİTAPÇIĞI. Dönem Mayıs 2010 DİKKAT

DÜZEY B1 Avrupa Konseyi Ortak Dil Ölçütleri Çerçevesinde BÖLÜM 4 SINAV GÖREVLİSİNİN KİTAPÇIĞI. Dönem Mayıs 2010 DİKKAT ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ, ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ Eğitim, Hayatboyu Öğrenme ve Din İşleri Bakanlığı Devlet Dil Sertifikası DÜZEY B1 Avrupa Konseyi Ortak Dil Ölçütleri

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ YUNANİSTAN ÜLKE RAPORU Ocak 2009 T.K. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Yunanistan Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi Konumu

Detaylı

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Τουρκικά Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Detaylı

AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI

AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI GÜNEY GAZ KORİDORU PROJELERİ ÇELİK BORU İMALATÇILARI DERNEĞİ 2012 AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI GÜNEY GAZ KORİDORU PROJELERİ 1. Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP)

Detaylı

KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3

KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3 KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3 Issue #: [Date] MAVİSEL YENER İLE RÖPOTAJ 1. Diş hekimliği fakültesinden mezunsunuz. Bu iş alanından sonra çocuk edebiyatına yönelmeye nasıl karar verdiniz?

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 18 Haziran 2014 İTÜDER SOMA dan Sonra: Türkiye de

Detaylı

İÇ TİCARET MÜDÜRLÜĞÜ. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ İç Ticaret ve Ekonomik Araştırmalar Şefi

İÇ TİCARET MÜDÜRLÜĞÜ. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ İç Ticaret ve Ekonomik Araştırmalar Şefi İÇ TİCARET MÜDÜRLÜĞÜ HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ İç Ticaret ve Ekonomik Araştırmalar Şefi 2013 YILI Ocak-Mart Dönemi ADANA DIŞ TİCARET RAPORU Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde bulunan İhracatçı Birliklerinden

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

zaferin ve başarının getirdiği güzel bir tebessüm dışında, takdir belgesini kaçırmış olmanın verdiği üzüntü. Yanımda disiplinli bir öğretmen olarak bilinen ama aslında melek olan Evin Hocam gözüküyor,

Detaylı

Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz

Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz EWEA-TWEA Policy Workshop Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz Mustafa Özgür Berke, WWF-Türkiye 27.03.2013, Ankara 27-Mar-13 / 1 Photo: Michel Roggo / WWF-Canon KISACA WWF +100 5 kıtada,

Detaylı

tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Kasım2015 N201534

tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Kasım2015 N201534 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Kasım2015 N201534 DEĞERLENDİRME NOTU Ayşegül Aytaç 1 Araştırmacı, Ekonomi Çalışmaları Rus Doğalgazı Türkiye İçin Ne Kadar Önemli? Türkiye ve Rusya nın

Detaylı

Akıllı ve Çevreci Hastane Yatırımları

Akıllı ve Çevreci Hastane Yatırımları AKILLI VE ÇEVRECİ BİNA ÇÖZÜMLERİ HABERORTAK.com Mayıs 2015 Sayı: 02 Akıllı ve Çevreci Hastane Yatırımları Mimar Serter Karataban Danışman Cemil Yaman DANIŞMANDAN l CEMİL YAMAN 6 Biz Danışmanlar, Yatırımcıyı

Detaylı

Başarı Hikayelerinde Söke Ekspress Gazetesi ve Cumhuriyet Ofset Matbaasının sahibi, 1980 yılından bu yana üyemiz olan Yılmaz KALAYCI ya yer verdik.

Başarı Hikayelerinde Söke Ekspress Gazetesi ve Cumhuriyet Ofset Matbaasının sahibi, 1980 yılından bu yana üyemiz olan Yılmaz KALAYCI ya yer verdik. Başarı Hikayelerinde Söke Ekspress Gazetesi ve Cumhuriyet Ofset Matbaasının sahibi, 1980 yılından bu yana üyemiz olan Yılmaz KALAYCI ya yer verdik. Sizi tanıyabilirmiyiz? 1953 Söke doğumluyum. Evli, 2

Detaylı

Menümüzü incelediniz mi?

Menümüzü incelediniz mi? by elemeği Menümüzü incelediniz mi? Yılmaz Usta nın hikayesini duydunuz mu? Niçin Nevale? Yılmaz Usta nın hikayesi Bir insan pasta ustası olmaya nasıl karar verir? Yani 1972 yılında Kastamonu da doğduğunuzu

Detaylı

Gürkan Genç, 1979 yılının Ocak ayında dünyaya geldi. Hemen hemen her çocuk gibi en büyük tutkusu bisikletiydi. Radyo-Televizyon-Sinema bölümünden

Gürkan Genç, 1979 yılının Ocak ayında dünyaya geldi. Hemen hemen her çocuk gibi en büyük tutkusu bisikletiydi. Radyo-Televizyon-Sinema bölümünden 2 Gürkan Genç, 1979 yılının Ocak ayında dünyaya geldi. Hemen hemen her çocuk gibi en büyük tutkusu bisikletiydi. Radyo-Televizyon-Sinema bölümünden mezun oldu. Farklı kurumlarda çalıştıktan sonra 2 arkadaşı

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 SÖZCÜ / AKP de bir kişi konuşur, diğerleri asker gibi bekler! Tarih : 06.01.2012 CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu hem AKP deki tek adamlığı hem de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ın üslubunu ve liderliğini

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2015 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2015 Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 06/2015 DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI AYI İHRACAT PERFORMANSI 2015 yılı

Detaylı

BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU

BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU Bu çalışmada beton santrali sektörü olarak GTIP tanımları aşağıda belirtilen kalemlerin toplamı olarak ele alınmıştır. GTIP GTIP TANIMI 847431 BETON/HARÇ KARIŞTIRICILAR 847490

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nurel KILIÇ Türkiye de tüketilen birincil enerjinin % 39 u petrol, % 27 si kömür, % 21 i doğal gaz ve % 13 ü büyük oranda hidroelektrik ve diğer yenilenebilir kaynaklardan

Detaylı

Dünyayı Değiştiren İnsanlar

Dünyayı Değiştiren İnsanlar Dünyayı Değiştiren İnsanlar Küçük hanımlar, küçük beyler! Sizler hepiniz geleceğin bir gülü, yıldızı, bir mutluluk parıltısısınız! Memleketi asıl aydınlığa boğacak sizsiniz. Kendinizin ne kadar mühim,

Detaylı

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU 2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 OCAK / TÜRKİYE

Detaylı

109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR

109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR -1- 109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR Yabancıların, 8 Haziran itibariyle Türkiye de 53 milyar 130 milyon dolarlık hisse senedi, 38 milyar 398 milyon dolar devlet iç borçlanma senedi (DİBS) ve 407

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül)

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) 2- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcunun Borçluya Göre Alacaklı Dağılımı (2002-2015

Detaylı

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI Selahattin HAKMAN TÜSĐAD Enerji Çalışma Grubu Üyesi Sabancı Holding Enerji Grup Başkanı Enerji Arz ve Talebi 6000 (Mtoe) 5000 4000 3000 2000 1000 0 1980 2000 2006 2015

Detaylı

KÖMÜRÜN ENERJİDEKİ YERİ

KÖMÜRÜN ENERJİDEKİ YERİ KÖMÜRÜN ENERJİDEKİ YERİ Prof. Dr. Güven ÖNAL Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı 1 Sunumun Ana Konuları Dünya da Kömür ve Enerji Türkiye nin Kömür Rezervleri ve Üretimi Türkiye nin Enerji Durumu Yerli

Detaylı

Dr. Fatih Birol İcra Direktörü Uluslararası Enerji Ajansı İstanbul, 11 Ocak 2016

Dr. Fatih Birol İcra Direktörü Uluslararası Enerji Ajansı İstanbul, 11 Ocak 2016 Dr. Fatih Birol İcra Direktörü Uluslararası Enerji Ajansı İstanbul, 11 Ocak 2016 Enerjide yeni bir dönem mi başlıyor? COP21 de ulaşılan küresel anlaşma ile enerji sektöründe inovasyonu teşvik edecek tarihi

Detaylı

Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu

Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu 2 BAŞARI GÜVEN TECRÜBE BİLGİ TEKNOLOJİ Plast Eurasia İstanbul Avrasya Plastik Sektörünün Buluşma Noktası T 10 Salon 98.000 m2 S Avrasya nın En Büyüğü SAYISAL

Detaylı

AKP ye Soruyoruz CHP EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI

AKP ye Soruyoruz CHP EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI AKP ye Soruyoruz CHP EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI AKP, Kendinden Önceki 42 Hükümetin, 56 Yılda Kullandığı Paranın 2 Katından Fazla Parayı 10,5 Yılda Kullandı Türkiye de, çok partili

Detaylı

HALI SEKTÖRÜ 2015 YILI İHRACATI

HALI SEKTÖRÜ 2015 YILI İHRACATI HALI SEKTÖRÜ 2015 YILI İHRACATI Ülkemizin halı ihracatı 2014 yılında % 7,3 oranında bir artışla kapanmış ve 2,4 milyar dolar olarak gerçekleşmişti. 2015 yılında ise halı ihracatımız bir önceki yıla kıyasla

Detaylı

APPLE ın iphone a DÖNÜŞÜMÜ: STEVE JOBS Steve Jobs ve Wozniak Apple da İlk Şok ve Şirketin Zor Yılları McIntosh

APPLE ın iphone a DÖNÜŞÜMÜ: STEVE JOBS Steve Jobs ve Wozniak Apple da İlk Şok ve Şirketin Zor Yılları McIntosh APPLE ın iphone a DÖNÜŞÜMÜ: STEVE JOBS Steve Jobs, 1976 da Wozniak ile kurduğu Apple Bilgisayar dan 1985 te ayrıldı. Şirkete, 1997 de dönüp iphone u yarattı ve Apple ı en büyük bilişim şirketi yaptı. Steve

Detaylı

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >>

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >> AVRUPA BİRLİĞİ >> Hazırlayan: Mustafa BAYBURTLU (TOBB AB Daire Başkanı) İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA TİCARİ İLİŞKİLER VE EKONOMİK DURUM İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) üyesi ülkelerin ekonomik yapıları, ekonomik

Detaylı

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi 2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi İhracat: 2014 YILI ADANA DIŞ TİCARET RAPORU Türkiye İstatistik Kurumu 2014 Haziran ayı sonu

Detaylı

ABLA KARDEŞ Gerçek bir hikayeden alınmıştır.

ABLA KARDEŞ Gerçek bir hikayeden alınmıştır. SOKAK - DIŞ - GÜN ABLA KARDEŞ Gerçek bir hikayeden alınmıştır. Batu 20'li yaşlarında genç biridir. Boynunda asılı bir fotoğraf makinesi vardır. Uzun lensli profesyonel görünşlü bir digital makinedir. İlginç

Detaylı

A1 DÜZEYİ A KİTAPÇIĞI NOT ADI SOYADI: OKUL NO:

A1 DÜZEYİ A KİTAPÇIĞI NOT ADI SOYADI: OKUL NO: A1 DÜZEYİ ADI SOYADI: OKUL NO: NOT OKUMA 1. Aşağıdaki metni -(y/n)a, -(n)da, -(n)dan, -(y/n)i ve -(I)yor ekleriyle tamamlayınız. (10 puan) Sevgili Ayşe, Nasılsın? Sana bu mektubu İstanbul dan yazıyorum.

Detaylı

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER DÜNYA & TÜRKİYE ENERJİ TALEBİ Dünya Enerji Talebi Değişimi (02-14) Türkiye Birincil Enerji Talebi (Milyon TEP) 76% 33% 1% -8% 77 61% 124 OECD Dışı Dünya

Detaylı

ELEKTRİK ve PLANLAMA 21. YÜZYILDA PLANLAMAYI DÜŞÜNMEK. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Cengiz GÖLTAŞ 14 Mayıs 2011

ELEKTRİK ve PLANLAMA 21. YÜZYILDA PLANLAMAYI DÜŞÜNMEK. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Cengiz GÖLTAŞ 14 Mayıs 2011 ELEKTRİK ve PLANLAMA 21. YÜZYILDA PLANLAMAYI DÜŞÜNMEK Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Cengiz GÖLTAŞ 14 Mayıs 2011 TÜRKİYE DE ELEKTRİK ENERJİSİ KURULU GÜCÜ (Nisan 2011) TERMİK - İTHAL KÖMÜR

Detaylı

YÜKSEK ÖĞRETIM ALANINI GELIŞTIRMEK IÇIN IRAK VE TÜRKIYE ARASINDA DAHA ÇOK IŞBIRLIĞI YAPILMASINI UMUYORUZ.

YÜKSEK ÖĞRETIM ALANINI GELIŞTIRMEK IÇIN IRAK VE TÜRKIYE ARASINDA DAHA ÇOK IŞBIRLIĞI YAPILMASINI UMUYORUZ. ORSAM BÖLGESEL GELİŞMELER SÖYLEŞİLERİ No.41, No.23, OCAK MART 2017 2015 ORSAM BÖLGESEL GELİŞMELER SÖYLEŞİLERİ NO.41, OCAK 2017 YÜKSEK ÖĞRETIM ALANINI GELIŞTIRMEK IÇIN IRAK VE TÜRKIYE ARASINDA DAHA ÇOK

Detaylı

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ 2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ SUNUM PLANI Hizmet Sektörünün Desteklenmesi Vizyonu Dünya da ve Türkiye de Sağlık Turizmi Film, Bilişim ve Eğitim Sektörlerine

Detaylı

Dış Ticaret Verileri Bülteni

Dış Ticaret Verileri Bülteni (Milyar $) 3 216 Ağustos - 216 TÜİK dış ticaret verilerine göre ihracat 216 yılı Ağustos ayında, 215 yılının aynı ayına göre %7,7 artarak 11 milyar 867 milyon dolar, ithalat %3,7 artarak 16 milyar 554

Detaylı

Asuman Beksarı. Türkiye nin İlk ve Tek Kadın Karides Yetiştiricisi. Yaşamdan Kesitler Sema Erdoğan. J. Keth Moorhead

Asuman Beksarı. Türkiye nin İlk ve Tek Kadın Karides Yetiştiricisi. Yaşamdan Kesitler Sema Erdoğan. J. Keth Moorhead Yaşamdan Kesitler Sema Erdoğan Türkiye nin İlk ve Tek Kadın Karides Yetiştiricisi Asuman Beksarı J. Keth Moorhead Hiç kimse başarı merdivenlerini elleri cebinde tırmanmamıştır. sözünü Asuman Beksarı için

Detaylı

MİLLİ GURURU. Türkiye nin. YILMAZ: 2023 TE HEDEFİMİZ 25 MİlYAr DOlAr İHrAcAT YAPMAK

MİLLİ GURURU. Türkiye nin. YILMAZ: 2023 TE HEDEFİMİZ 25 MİlYAr DOlAr İHrAcAT YAPMAK Türkiye nin MİLLİ YILMAZ: 2023 TE HEDEFİMİZ 25 MİlYAr DOlAr İHrAcAT YAPMAK 2015 yılında 5 milyar ciroya ulaşan savunma sanayisi sektörü, 1.7 milyar lık ihracata imza atıyor. Türk savunma sanayisinin her

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

O sabah minik kuşların sesleriyle uyandı Melek. Yatağından kalktı ve pencereden dışarıya baktı. Hava çok güzeldi. Güneşin ışıkları Melek e sevinç

O sabah minik kuşların sesleriyle uyandı Melek. Yatağından kalktı ve pencereden dışarıya baktı. Hava çok güzeldi. Güneşin ışıkları Melek e sevinç O sabah minik kuşların sesleriyle uyandı Melek. Yatağından kalktı ve pencereden dışarıya baktı. Hava çok güzeldi. Güneşin ışıkları Melek e sevinç katıyordu. Bulutlar gülümsüyor ve günaydın diyordu. Melek

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Milli Rüzgar Türbini Projesi

Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Milli Rüzgar Türbini Projesi Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Milli Rüzgar Türbini Projesi PINAR YALMAN KÜME KOORDİNATÖRÜ Enerji Verimliliği Türkiye nin Geleceği 23.01.2013 OSTİM 1967 yılında kurulan Ostim, 1997 yılında OSB statüsü

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

Beyin Gücünden Beyin Göçüne...

Beyin Gücünden Beyin Göçüne... On5yirmi5.com Beyin Gücünden Beyin Göçüne... Beyin göçü, yıllardır pek çok ülkenin kan kaybı... Peki gençler neden ülkelerini tekederler? Hangi sebepler ülkelerin beyin gücünü kaybetmesine sebep olur?

Detaylı

PETROL PİYASASI 2010 YILI 1. ÇEYREK RAPORU

PETROL PİYASASI 2010 YILI 1. ÇEYREK RAPORU PETROL PİYASASI 2010 YILI 1. ÇEYREK RAPORU ANKARA 2010 TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 2010 Birinci Çeyrek Petrol İthalatı (Ton)... 3 Tablo 2 Petrol İthalatının Ülkelere Göre Dağılımı... 4 Tablo 3 2010 Birinci

Detaylı

2013 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Ekonomik Araştırmalar Şefi

2013 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Ekonomik Araştırmalar Şefi 2013 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Ekonomik Araştırmalar Şefi İhracat: 2013 YILI ADANA DIŞ TİCARET RAPORU Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde bulunan İhracatçı

Detaylı