10 Yeni hedefler. 18 "Komşudan ilaç almayın, doğa dostu ürünler kullanın" 20 Toplum Düşmanı: Bonzai. 26 Şehirden kaçanlar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "10 Yeni hedefler. 18 "Komşudan ilaç almayın, doğa dostu ürünler kullanın" 20 Toplum Düşmanı: Bonzai. 26 Şehirden kaçanlar"

Transkript

1

2 edaktüel içindekiler Yıl 2 Sayı 12 Eylül - Ekim 2014 İmtiyaz Sahibi EDAK Adına Ecz. Emre Bacanak Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Ecz. Ayşem Jale Kıhtır Yayın Koordinatörü İ.Hakkı Kesirli Genel Sağlık Editörü Ecz. Meltem Kortel Genel Koordinatör Yeşim Erdemir Ürün/Reklam Koordinatörü Burcu Yaylacık Yayına Hazırlayanlar Alpay Sönmez Deniz Çaba Elif Aydoğdu Nazlı Beste Çelikasker Bu sayıda katkıda bulunanlar Prof. Dr. Suat Turgut Doç. Dr. Zeki Yüncü Op. Dr. Kenan Ertopçu Uz. Dr. Gülten Karasu Uz. Dr. Ali Kılınç Diş Hek. Çağdaş Kışlaoğlu Yönetim ve İletişim EDAK S.S. İzmir Eczacılar Üretim Temin ve Dağıtım Kooperatifi Karacaoğlan Mahallesi 6173 Sokak 4, Işıkkent İzmir İçerik ve tasarım Shift-İzmir Hürriyet Bulvarı 10, Hür Han Kat: Çankaya İzmir Baskı Metro Matbaacılık Yahya Kemal Beyatlı Cad. 94, BEGOS 3. Bölge Buca İzmir Ağustos 2014 tarihinde basılmıştır Edaktüel Dergisi EDAK Ecza Kooperatifi ücretsiz yerel süreli yayınıdır. İki ayda bir yayınlanır. Dergi tüm yayın hakları EDAK Ecza Koop'a aittir. Yayınlanan yazı ve fotoğraflar tamamen veya kısmen dahi olsaizinsiz kullanılamaz, çoğaltılamaz. Yayınlanan yazıların ve ilanların sorumluluğu sahiplerine aittir. Edaktüel Dergisi basın ve meslek ilkelerine uymayı kabul ve taahhüt eder. 10 Yeni hedefler Dosya: Yaz sonu, eylül başı, yeni hedefler zamanı 18 "Komşudan ilaç almayın, doğa dostu ürünler kullanın" Çevreci Eczacılar Koop. Başkanı Eczacı Şule İlkkurşunlu ile söyleşi 20 Toplum Düşmanı: Bonzai Doç. Dr. Zeki Yüncü aydınlatıyor 26 Şehirden kaçanlar Türkiye'de permakültürün doğuşu 30 Dert ortağı, sağlık danışmanı Eczacılar Ecz. Erol Özdayı ile mini söyleşi 32 Doğum kontrol yöntemleri ve gelişmeler Op. Dr. Kenan Ertopçu yazdı 40 Machu Picchu Dağın doruklarındaki İnka şehri 46 Nezle mi, yoksa paçavra hastalığı mı? Ecz. Meltem Kortel yazdı 48 Her bebek anne sütü ile beslenmeli Uz. Dr. Gülten Karasu 50 Bebeğim iştahsız Uz. Dr. Ali Kılınç 52 İşitme testleri Prof. Dr. Suat Turgut 54 Çocuklarda okul öncesi diş bakımı Diş Hekimi Çağdaş Kışlaoğlu 56 Katya'nın şapkaları Beyoğlu Hazzopulo Pasajı'nda Yeni ürünlerle yenilenin Eczanede güvenli alışveriş 64 Zeytinyağı'nın başkenti Ayvalık Ayvalık zeytinyağının hikayesi 68 Armola Peyniri Seferihisar'ın saklı lezzeti 70 Lübnan Mutfağı Dört ülke etkisi, tek lezzet Aşiyan Müzesi ve Tevfik Fikret Fikirlerini tavizsiz savunan şair 76 Parmak uçlarında Balerin Burcu Olguner ile söyleşi 80 Monaco'nun Grace'si eylülde sinemalarda Monaco Prensesi Grace Kelly'nin Hayat Hikayesi sinemalarda 82 Yeni Teknolojiler Yeni geliştirilen ürünlerle tanışın 84 Kitaplar Bunları mutlaka okumalısınız 4 edaktüel eylül ekim 2014

3 edaktüel başkandan Ecz. Emre Bacanak EDAK Yönetim Kurulu Başkanı Madde bağımlılığı çocuklarımızı tehdit ediyor Sevgili EDAKTÜEL okurları, Yaz ayları artık bittiğine ve Cumhurbaşkanlığı seçimi gibi bir formaliteyi de ulus olarak yerine getirdiğimize göre artık o huzur ve keyif dolu yaz dünyasından çıkıp sorumluluklarımızla örülü ailemiz ve dostlarımızla birlikte omuzlayacağımız gerçek hayatımıza geri dönebiliriz. Çeşitli tatil versiyonları ile bir miktar şarj olduk ve artık daha motiveyiz. Sanırım bu motivasyon olmasa her sezonun yeni beklentilerini karşılayamazdık. En önemli yeniden başlangıçlardan bir tanesi çocuklarımızın okullarıdır. Yaz aylarında bir taraftan dinlenirken diğer taraftan çocuklarımızın geleceğini daha iyi kurgulayabilmek için eğitim sistemindeki yenilikleri, yeni sınav sistemlerini, devlet tarafından yönlendirildiğimiz özel okulların yeni sezon fiyatlarını kısaca yeni sorun ve soruların cevaplarını araştırdık. Bir şekilde bize uygun seçenekler içerisinden en iyisi olduğunu düşündüğümüz bir yola doğru çocuğumuzu yönlendirdik. Artık hazırlıklar tamamlandığına göre yeni öğrenim sezonu başlayabilir. Ya eğitim ve bilinçlendirme sezonu? Eğitim sistemimiz içerisinde çocuklarımızın sadece öğreniminden değil eğitiminden de öğretmenlerimizi sorumlu tutabildiğimiz yılları çok geride bıraktık. Türk toplumu, kısaca ve kabaca eti senin kemiği benim hocam diyerek, aslında öğretmenini kendi çocuğunun üzerinde bir otorite kumasına ve böylece toplumsal kuralları ve ahlaki değerleri ona öğretmesine onay verirdi. Bu cümle aynı zamanda ebeveynlerin çocuklarının okulda geçirdiği süre boyunca öğretmenlerinin dışarıdan gelen tehditlere karşı çocuk üzerinde belli bir disiplini uygulama hakkını da vermekteydi. Şimdilerde çocuğumuzun kendine olan güvenini ve psikolojisini daha düzgün tutacağımız inancıyla öğretmenlerimizin elinden bu yetkiyi aldık. Tabii ki geçen yıllar içerisinde öğretmenlerimizin bu konudaki yetkinliklerinin de sorgulanır olması etkili olmuştur. Ancak bu durumun çok önemli bir yan etkisi ortaya çıkmaya başladı. Okulda çocuklarımızın etrafını saran Madde bağımlılığı tehdidi. Çocuklarımızı olması gerektiğinden fazla sahip oldukları özgürlük ve özgüven onları maalesef uyuşturucu madde simsarlarının tuzağına düşürmekte ve otoriter yetkilerini ellerinden aldığımız öğretmenlerimiz ve okul idareleri bu durumu engellemekte çok zorlanmaktalar. Konunun ciddi bir ekonomik rant kapısı olması da durumun giderek daha da ciddi bir boyut kazanmasına neden olmaktadır. Değerli EDAKTÜEL okurları, Çocuklarımızın madde bağımlısı olmasının nedeni sadece onların geçirdiği ergenlik problemleri ya da aile içi sorunların yarattığı psikolojik boşluk olmayabilir. Çocuğumuzun kendi iç dünyasında yaşadığı travmalar tetikleyici olabilir. Ancak unutmamalıyız ki o yaşlardaki en önemli motive edici unsur son derece basit bir duygudur Merak. Çocuğumuzun bir şeyleri merak etmesi ve denemek istemesinden daha doğal hiçbir şey olamaz. Özellikle de arkadaşları ile birlikte daha cesur oldukları düşünülürse böyle bir tuzağa düşmeleri an meselesidir. Bu nedenle uyuşturucu ile mücadeledeki en önemli unsur çocuğumuzun biz ebeveynler ve özelliklede sağlık profesyonelleri tarafından bu konuda bilinçlendirilmesidir. Çocuklarımızı bu tehdit ile temas etmesini engellemenin çok zor olduğunu ve bu konunun çocuğumuzla sert bir müzakere süreci ile asla çözülemeyeceğini baştan kabul etmeliyiz. Onunla konuşurken ve uyarırken kuracağımız cümlelerin bir ikna metodu içermesi çok iyi bir başlangıç olabilir. Ardından bu konuda en doğru bilgiye en kısa yoldan ulaşabileceğiniz eczacılarınız sizleri ve çocuklarınızı doğru yönlendirebilmek adına görevlerinin başlarında olacaklardır. Sanıyorum ki; biz eczacı kurumlarına da bu konuda çalışma yapmak ve toplu bilinçlendirme kampanyaları düzenlemek gibi bir toplumsal sorumluluk düşmektedir. Yeni eğitim döneminde çocuklarımıza Madde bağımlılığı gibi tehditlerden uzak başarılı bir eğitim öğretim sezonu diliyorum. Hepinize sevgiler 6 edaktüel eylül ekim 2014

4 edaktüel sunuş Ecz. Ayşem Jale Kıhtır EDAK Yönetim Kurulu Sekreter Üyesi Yenile kendini Merhaba sevgili EDAKTÜEL okurları, Güneşin eskisi gibi yakmadığını fark ettiniz değil mi? akşam daha erken kararıyor hava, gece aniden serin bir esinti yokluyor, evde bir telaş başlıyor. - Hanım, hani annemin ördüğü hırkam nerdeydi? O hem inceydi hem de üşütmüyordu... Pencereyi biraz daha mı kapatsak geceleri, bu incecik rüzgâr hasta edecek gibi Serinlik ve yağmur kokuyor toprak ya, etrafta sarı turuncu yapraklarla doldu. Ağaçlar kışa hazır kuru dallarıyla soyundular, göçmen kuşlar da topladı pılı pırtıyı gidiyor, tamam yine gelecekler biliyoruz da her gidiş biraz koyuyor insana... Ama Hoş Geldin Sonbahar! demek için de o kadar çok nedenimiz var ki Hüzün mevsimi olarak bilinir Sonbahar oysa romantizm mevsimidir aynı zamanda yeni başlangıçların mevsimidir Hepimiz için ayrı bir heyecan, ayrı anlam taşır, kimimiz için yeni bir okul, kimimiz için yeni bir iş, yeni başlangıçların mevsimidir. Neden mi? Evlerde telaş vardır, her sonbaharda okul hazırlığı bir taraftan sürerken, diğer taraftan kış hazırlığı başlar, turşular kurulur, tarhanalar yapılır, salçalar sıkılır, reçeller yapılır. Yenilenme mevsimidir, yazlık rehavetten kurtulup kışa bedenen ruhen hazırlanma ve yenilenme zamanıdır Biz de yenilendik EDAKTÜEL ailesi olarak bizlerde yenileniyoruz, büyüyor ve değişiyoruz. Bu sayımızla birlikte yeni bir ajansla birlikte çalışmaya başlıyoruz. İlk sayımızdan itibaren beraber çalıştığımız ve çok güzel işler yaptığımız Fortiks ailesine bugüne kadar verdikleri her türlü katkı ve emeklerinden dolayı çok teşekkür ediyoruz. İleride başarılı işlerde tekrar birlikte olmak umuduyla uğurluyoruz onları... Yeni dönemde EDAKTÜEL imizi Shift Ajans ile hazırlayacağız. Onlara da aramıza hoş geldiniz! diyoruz. Ve yine dopdolu bir sayı hazırladık. Yenile kendini başlığıyla ruhen ve bedenen yenilenmeye hazır mısınız? diye soruyoruz. Her mevsim değişikliğinde yaşanan depresif ruh haliyle nasıl baş etmeli? -Kendimizi yenilemeye hazır olarak! Bugünlerde hayatınızda bir şeyleri değiştirmek istiyorsanız, düşünelim örneğin evinizde bir değişiklik, mobilyaların yerini değiştirmek ya da saç /giyim tarzınızda bir ufak değişiklik hoş olabilir, belki düşüncelerde bir değişiklik yapar kendimizi yenilemeye okuduğumuz kitapları yenilemekle başlarız Yeter ki yenilenmiş hissedelim Koca bir yaz geçti ne de olsa Mevsim değişikliğinde hazır bekleyen virüslere karşı kendimizi korumak için grip aşısı yaptırmalı mıyız? -ben, çocuğuma, yaşlı anneme yaptırttım / -yok, ben yaptırtmadım abicim sözleri havada uçuşmadan okuyun derim, eczacı gözüyle köşesinde sizi bilgilendiriyoruz. Ve çocuklarımızı da unutmadık. Eylül demek, okullar açılıyor demek ne de olsa Okula hazırlık dosyamızda çocuklara okula gönderirken ne demeli / ne dememeli, ne almalı? kafanızı karıştıran sorularına karşı öz ve kısa cevaplar ile güzel bir rehber hazırladık. Renkli alışveriş sayfalarımız ile yeni ürünlerimiz konusunda bilgi edinip, ayrıntılarını eczanenize danışabilirsiniz Yani bizim için öyle bir sayı oldu ki Murathan Mungan ın dediği gibi, Kış güneşinin mutlu ettiği bir kedi gibi mutlu, emin, tasasız Sere serpe ve keyifli olmak tek isteğim ve dileğim senin ve benim, yani bizim için... Hepimiz için mutlu olmak için... Mutlu Olun 8 edaktüel eylül ekim 2014

5 edaktüel gündem Yeni hedefler peşinde Yaz sonu, eylül başı, yeni hedefler zamanı Yeni bir mevsim, karar almak için de en iyi başlangıç evresi demek. Takvimlerinizi ayarlayın Bir sır daha var, çözdüklerinden başka Bir ışık daha var, bu ışıklardan başka Hiçbir yaptığınla yetinme, geç öteye Bir şey daha var, bütün yapıtlardan başka Ömer Hayyam Hayatın karmaşası ve rutini içinde çoğu zaman koyduğumuz hedefleri unuturuz, hatta zihni yorgunluktan mütevellit hedef koymaktan bile imtina ederiz. Hayatımızı daha mutlu kılmak için elzem olan hedefler, günlük koşuşturma içinde heba olur, gider. Oysa hedefi olmayan insanların motivasyon ve güven kaybı yaşadıkları bilimsel gerekçelerle pek çok kez açıklandı. Hedeflerimizi belirlemiş olmak, bize yaşamımızı kontrol etme gücü veriyor. Zamanı daha iyi değerlendirebiliyor ve tutarlı davranarak başarıya ulaşabiliyoruz. Hedef konulamadığı ya da konulan hedefler unutulduğunda ise önce zaman kaybı başlıyor. Sonra insanlar benlik saygılarını, özgüvenlerini yitiriyor; kısırdöngü kaçınılmaz hale geliyor. Madem bir mevsimi kapatıp yenisine başlıyoruz, yeni hedefler belirleme zamanı. Ruh ve beden sağlığımız, kariyerimiz, ailemiz için Yine dene! Samuel Beckett diyor ki: Hep denedin, hep yenildin, olsun. Gene dene, gene yenil, daha iyi yenil. Hedef koymak da böyle bir şey. Olmadığında yılmamak, yeni hedefler üretebilmek gerekiyor. Çünkü ancak hedeflerimiz 10 edaktüel eylül ekim 2014

6 Peter F. Drucker ın söylediği gibi: Sorunlara değil imkânlara odaklanın. Sorun çözümü zararı engeller, ama imkânları kullanmak sonuç üretir. Değişimi bir fırsat olarak kullanın ve bir tehdit olarak görmeyin. Zaman yönetimi konusunda bir program oluşturun. Hedefe ulaşmanız konusunda koyduğunuz zaman ne çok esnek ne de çok bağlayıcı olsun. Hedefiniz başarıya endeksli olmasın. Başarı bir sonuçtur; mutluluğu amaçlayın. Hedefleriniz için yapmanız gerekenleri ertelemeyin. Şu işimi halledeyim, sonra yaparım demeyin. Erteleme, nedeni ne olursa olsun, kişide huzursuzluk yaratır, umutsuzluğa sürükler. Önce kendinizi değiştirin. Ancak bunun için mutlaka kararlılık, sabır ve hareket gerekiyor. Bir kişi değişim ve gelişim sürecini yaşamaya başladığında, bu durumun devamı için de çalışmalarını aralıksız sürdürüyor. Hedeflerinize ulaşma konusunda güvenilir bir arkadaşınızdan destek talep edin. Zihninizin bahane bulma sürecine girmesine izin vermeyin ve ilk adımı atın. Peki, Cengizhan ın 13 yaşından itibaren Ben bir hakanlar hakanı olacağım diye hedef belirlediğini duymuş muydunuz? Bu girizgâh, en çok da iş hayatıyla ilgili sıkıntıları ve mutsuzlukları olanları ilgilendiriyor olmalı. Peki sizin kariyer hedefleriniz nedir, hiç bunları planlayıp-yazdınız mı? Kâğıt ve kalemi elinize alın, aşağıdaki rotayı izleyin: Kendinizi tanıyın: Bireyin kendi özelliklerini, zevklerini, tercihlerini, ilgi alanlarını tanıması kariyer planının etkinliğinde oldukça önemli. Kendinize yeni bir rota belirlemek istiyorsanız, geç oldu demeyin, bu kuralı dikkate alın. Güçlü ve zayıf yönleriniz ile fırsat ve tehditleri yeniden gözden geçirin: Yine kendinizi tanımaya çalışıyorsunuz aslında. Sadece biraz daha derinlemesine. Fırsat ve tehditlerin analizi ise daha çok dış dünyaya yönelik öngörüleri içeriyor. Fırsatlar bireyin güçlü yönlerini kullanabileceği imkân alanlarıdır. Bu fırsat alanlarının mümkün olduğunca geniş tutulmasında da yarar var. Bireylerin olduğunda yaşam anlam kazanıyor; hedefler bizi geliştiriyor, dinamizm ve enerji veriyor. Peter Drucker, Gideceğiniz yeri bilmiyorsanız, vardığınız yerin bir önemi yoktur derken de bunu kastediyor aslında. Mutlu olmak sadece ve sadece bizim elimizde. Hedef oluşturmak için bazı püf noktaları Hedef belirlemek düşünüp-taşınmadan yapılacak bir iş değil. Enine-boyuna planprogram yapmak gerek. İşte size bu yolda birkaç öneri: Ne istiyorum?, Bu hedefe ulaşmak için gerekli donanıma sahip miyim? gibi sorular sormalı ve bunlara gerçekçi yanıtlar üretmelisiniz. Önce neyi değiştirmek istediğinize emin olun ve bununla ilgili bütün detayları içeren bir hayali vizyon oluşturun: Nereden başlayacağım, nerede olacağım, bunu yaparken çevremde kimler olacak gibi. Sonra değişim için nelere, kimlere ve içinizdeki hangi kaynaklara ihtiyacınız olduğunu listeleyin. Hedef çok uzak ya da olanaksız görünüyorsa adımlar ve aşamalar belirleyin. Küçük hedeflerin toplamını amaç edinin. Yani öncelikle küçük, ulaşılabilir hedefler koyun. Umutsuzluğa kapılmayın. Kariyerinizle ilgili gelecek planlarınız hazır mı? Anthony Robbins, Kişiler tembel değildir. Sadece, kendilerine esin kaynağı oluşturacak kadar güçlü hedefleri yoktur der. Çok doğru. Örneğin siz Fatih Sultan Mehmet in çocukluğundan itibaren her türlü oyun ve oyuncaklarını İstanbul un fethi üzerine kurguladığını biliyor muydunuz? sahip olduğu kalifiye özelliklerin değerini yitirmesine neden olacak dışsal faktörler ise tehditleri oluşturuyor ve bunların da belirlenmesi gerekiyor. Örneğin kişinin bildiği bir yabancı dil önemini yitirebilir veya uzman olduğu alanda birçok uzman yetişebilir. Bu durum bariz bir tehdittir. Tek hedefe kilitlenme; seçenekler iyidir. Kariyer gelişimi dendiğinde genellikle hiyerarşik olarak yükselmek akla gelir. Siz mutlu olabileceğiniz bir kariyere odaklanın eylül ekim edaktüel 11

7 edaktüel gündem Güvenli bölgeden dışarı çıkın ve bir hobi edinin Hayatınıza anlam katmanın en iyi yollarından biri de içinde güvenli hissettiğiniz kişisel bölgenizden çıkmanızdır. Rutine ara vereceğiniz kişisel bir alanınız olsun. Yeni bir şeyler öğrenin, hobi edinin. n Bisiklet yollarında yürümeyin. Bir bisiklet edinin ya da kiralayın. n Doğal taşlar ve şifalı bitkiler huzur verir. Araştırın ve kullanın. n Ayda bir kere daha önce hiç gitmediğiniz bir yere gidin. Kentinizin hiç geçmediğiniz bir sokağında dolaşın ya da tarihi bir mahallesine uğrayın. n Bahçeniz yoksa balkonunuzda organik ürünler yetiştirin, mümkünse küçük bir bahçe köşesi yapın. n Aynı anda birden fazla kitap okuyun. n Kötümser insanlardan uzak durun. n İyi bir müzik dinleyicisi olun. n Felsefeyle ilgilenin. n Kendinizi gerçekleştirmeye çalışın. Maslow un ihtiyaçlar hiyerarşini hatırlayın ve en üst hedef olan kendini gerçekleştirme gereksinimi (erdem, yaratıcılık, doğallık, problem çözme, önyargısız olma, gerçeklerin kabulü) üzerine düşünün. n Yerel demokrasi ve iyi bir yurttaş olmak için neler yapabileceğinizi düşünün. Sosyal sorumluluk projelerine katılın. Kariyer hedeflerini belirlerken soyut değil somut düşünün. Net başlıklar belirleyin. Mevcut işinizi sürdürmek ama daha verimli bir sistem kurmak istiyorsanız iş yerinde geçirdiğiniz bir günü düşünün. Sorumluluklarınızı, gün içinde yaptıklarınızı, yapamadıklarınızı listeleyin. Zaman hırsızlarını belirleyin: Verimsiz geçen uzun toplantılar, çok konuşanlar, uzun telefon görüşmeleri, gereksiz mail trafiği Bunların üstesinden gelmek için kişisel stratejilerinizi geliştirin. Belirlediğiniz adımları uygun sürelerde uygulayın. Ve aksaklıklar olduğunda çözüm üretip tekrar hedeflerinize devam edin. Şu an bulunduğunuz pozisyon için değil, ulaşmak istediğiniz pozisyon için giyinin. Çalıştığınız kuruma, yaptığınız işe, müşteri hedef kitlenize, iş yemeklerine, toplantılara uygun bir stil bulun. Bu sonbahar sağlığınızla ilgili kararlar alın Hedeflerinize zamanında ulaşabilmek istiyorsanız, sağlığınıza özen göstermeniz gerek. Her şeyin başı sağlık olduğuna göre yeni hedeflerde öncelik bu alana giriyor: Sağlık problemleriniz varsa bunun çözümünü bulmaya çalışın. Ertelediğiniz ama olmanız gereken bir ameliyat varsa hemen planlama yapın. İyi beslenin, kendinize yasaklar koymayın, hedefiniz ölçülü beslenmek olsun. Miktar kontrolü ve beslenme çeşitliliğini sağlayın; her gün 100 kalori eksik beslenmek bile yılsonunda 5 kg kaybetmenizi sağlar. Vücudunuzu toksinlerden arındırın. Yaşam standartlarınızı değiştirin. Bu yıl yıpranma payınızı geçen senelere göre en aza düşürün. Kahvaltı yapmayı alışkanlık edinin. Yulaf kepeği ve kahvaltılık tahıl kullanın. Her gün 3 litre su için ve her gün üç porsiyon meyve yiyin. Sürekli kepek ekmeği tüketmek yerine tam buğday ekmeğini tercih edin. Tatlıdan vazgeçin. Vazgeçemiyorsanız haftada birle sınırlayın. Her gün bir bardak süt için ve kefir tüketin. Sürekli diyet ürünler tüketmeyin ve her hafta bir kere kurubaklagil yiyin. Hedefinizde spor var mı? Gençseniz hergün 2-3 km. ya da daha fazla koşabilirsiniz. Yaşınız biraz ilerlemişse en iyisi yürüyüştür her gün 1 km. yürümek kaliteli bir yaşam için gerekli. Yürüyün, sağlıklı beslenin ve mutlu yaşayın... Sigarayı bırakın ama destek alın. Stresinizi kontrol etmeyi öğrenin. En çok nelerin stres seviyenizi yükselttiğini araştırın. Özel hayatınızda ihmal ettiğinizi düşündüğünüz alanları belirleyin. Kendiniz için yapmak istediklerinizin yanı sıra, eşiniz, çocuklarınız, yakınlarınız, arkadaşlarınız sizden ilgi bekliyor olabilir. Ama unutmayın herkesi her zaman memnun etmek imkânsız. Gerçekten ihtiyacınız ne, siz ne istiyorsunuz bunu belirleyin. 12 edaktüel eylül ekim 2014

8 edaktüel gündem İletişim ilkeleri" Aile içi ilişkilerde en önemli hedef ise doğru iletişimi kurmak olmalı. Bunun için de iletişim ilkelerine uymayı hedef edinebilirsiniz: n Dinlemeyi bilin, sabırlı olun ve insanları terslemeyin. n Birbirinizle net, direkt ve "ben dili" kullanarak konuşmaya özen gösterin. n Aile içindeki açmazları konuşmaktan kaçınmayın. n Gereksiz eleştirilerden kaçının. n Adil davranın. n Görüşlerinizi başkalarına zorla kabul ettirmeye çalışmayın. n Yüz ifadenizi kontrol edin ve gereksiz yere zıtlık yapmayın. n Biri sizinle konuşurken işinizle meşgul olmayın. n Ne zaman susmak gerektiğini bilin. Sözünüzü güçlü bir tonla bitirin. n Suçlayıcı olmayın, birbirinizde sevdiğiniz tarafları söylemekten kaçınmayın. n Gerçekçi beklentiler içinde olun. n Çözüme ulaşmak için kendinize ve karşınızdakine zaman tanıyın. n "Ben onun için daima en iyisini düşünürüm" demeyin. İyi niyet ve birbirimiz için kaygılanmak mutlu bir aile için elbette ki gereklidir. Ancak birilerinin yerine her şeyi düşünmeye çalışmak, o kişiyi pasif kılarken sizi tüketir." Aile bağları iyi hissettirir Aile ilişkilerini her zaman dengede tutmak mümkün olmuyor. Fazlasıyla yoğunuz ve modern çağın bireyci insanlarıyız. Ama hem işe, hem kendimize, hem de sevdiklerinize zaman ayırmak çok da zor değil. Sadece hedef belirleyin, o kadar -Birlikte kaliteli zaman geçirin Ailenizle olan ilişkilerinizin yolunda gitmediğini düşünüyorsanız, her şeyi yeniden gözden geçirmelisiniz. İlişkilerinizdeki anlaşmazlıklar hangi konularda? Beklentiler neler? Bunların belirginleşmesi birbirinizi daha iyi anlamanız için gerekli. Birlikte vakit geçirmek ve eğlenmek aranızdaki bağı kuvvetlendirmek için yeni bir hedef olabilir. Örneğin beraber olduğunuz zamanın kalitesini yükseltmek için bir film izleme gecesi hazırlayabilirsiniz. Birlikte video oyunları oynayabilir, yemek masasında geçirilen saatleri uzatabilirsiniz. Çünkü aile-içi iletişiminin düşüklüğü giderek insan arası ilişkileri de zayıflatıyor. Ailenin farklı bireyleri duygu ve düşüncelerinin paylaşımını ev dışına taşıyor. Ev içinde zayıflayan iletişime karşın ev dışında canlanan ilişkiler, insanlar arasındaki yabancılaşmayı artırıyor. Özgürlük alanlarınızı daraltmayın Önemli noktalardan biri de, aile bireylerinin özgürlüğünü tanıma. Fazla kontrol, hüsran ve hayal kırıklığı getiriyor. Bu konuda duygularınızı kontrol altına almaya çalışın, aksi halde hata yapmanız mümkün. Affetmeyi bilin, empati kurun Bağışlayıcılık arada sırada uygulanacak bir davranış biçimi değil, sabit ve kararlı bir duruş sergilemektir der Martin Luther King. Bunu düstur edinmek, yeni hedefiniz olsun. Empati kurun, yani onun cephesinden de olayları tahlil etmeye çalışın. O zaman affetmek kolaylaşacaktır. Hem bu sizi daha güçsüz yapmaz. Mahatma Gandhi nin söylediği gibi: Zayıflar asla affedemez, affetmek güçlü kişilere ait bir özelliktir. Anı yaşa Her anın kıymetini bilmeyi öğrenin. Aile ile ilgili bilinen en temel yanlış, sonsuza kadar sevgi garantisini hissetmektir. Oysa o garanti ancak sevgi ve saygı ile kendini var edebilir. Kırmadan, üzmeden Mesafeye teknolojiyle direnmek önemli Aileniz ve sevdiklerinizle aranızda mesafeler varsa teknolojiden pek hala yararlanabilirsiniz. Video paylaşım siteleri, hayatı paylaşmak için iyi bir araç. Torunlarınızın ilk kelimelerini duyabilir ya da ilk yürüyüş denemelerini bu sayede izleyebilirsiniz. Skype gibi programlar sayesinde anında görüntülü konuşmak da mümkün. Biraz teknoloji bilgisi yeterli. 14 edaktüel eylül ekim 2014

9 edaktüel gündem koyun. Önünüzdeki yıl için hedeflerinizi okuyun ve bu listeyi de yine sağınıza koyun. Birkaç dakika için sessizce oturun. Hayallerinize, ilgi alanlarınıza ve hedeflerinize bakın. Bunlardan herhangi birine bağlı olan enerjiniz (örneğin dilemek ya da istemek) şu anda da size dönebilir. Enerjinizin şu anda varolması durumunda bu hayaller hakkında kendinizi çok daha iyi hissetmenizin mümkün olduğunun farkına varın. Eğitime yeni hedefler Eğitim Yöneticisi Jamie Smart ın önerilerine bir göz atalım ve yaşamın sürekli bir eğitim olduğunu asla unutmayalım: Son bir yıl içinde başardığınız her şeyle ve hatırlanmaya değer deneyimlerinizle ilgili bir beyin fırtınası yapın. Yapmayı başardığınız her şeyin listesini yapmak için birkaç dakikanızı ayırın. Tamamen bu anda olmanıza izin verin. Geçmiş yılın tüm başarıları ve faaliyetlerinin daha önceki bir anda gerçekleştirilmiş olduğunun, gelecekteki başarı ve deneyimlerinizin tamamının gelecekte bir anda gerçekleşeceğinin farkına varın. Hayatınızda artık istemediğiniz şeyler hakkında beyin fırtınası yapın. Arkanızda bırakmak istediğiniz şeylerin bir listesini çıkarın. Gelecek hayalleriniz hakkında düşünebilirsiniz. Hayatınıza ne katmak istiyorsunuz? Nasıl deneyimler yaşamak istiyorsunuz? Edinmek istediğiniz yeni beceriler neler? Ne yapmak istersiniz? Nasıl olmak istersiniz? Hayallerinizi hatırlamayı kolaylaştırmak için notlar alın, resimler çizin ya da ses kayıt cihazı kullanın. Hayatınıza katmak istediğiniz şeyler hakkında beyin fırtınası yapın. Gelecekte daha fazla yaşamak istediğiniz şeyler, deneyimler, vasıflar ve varoluş biçimleri nelerdir? Bunların bir listesini yapın. Önünüzdeki yıla dair hedeflerinizin bir listesini yapın. Neyi başarmak istersiniz? Ne öğrenmek istersiniz? Ne elde etmek istersiniz? Kiminle tanışmak istersiniz? Hedef belirleme hakkında çok çeşitli iddialar var; kesin olan ise şu: Ne olduğunu bildiğinizde bir hedefi tutturma olasılığınız daha yüksektir. İnsan nörolojisi hedef peşindedir; bu yüzden bilinçaltınızı yanınıza alın ve başarmak istediklerinizin bir listesini yapın. Başardıklarınızın listesini okuyun ve bunlar için kendinizi tebrik edin. Bu listeyi solunuza koyun. Arkanızda bırakmak istediklerinizin listesini okuyun. Yaptığınızı hissettiğiniz hatalar için kendinizi affedin ve bu listeyi de solunuza koyun. Hayallerinizle ilgili materyalleri alın ve bunları önünüze koyun. Yaşamınıza katmak istediğiniz şeylerin listesini gözden geçirin ve bu listeyi sağınıza "Köye ya da bir sahil kasabasına yerleşeceğim" Herkesin yeni hedefler listesinde bu cümle başköşeye oturur. Ancak bu hayali enine-boyuna hiç irdelediniz mi? İşte size birkaç ipucu: n Bunu yapmayı gerçekten istiyor musunuz, yoksa sadece bunu düşünmek sizi rahatlatıyor mu, bunu belirleyin. n Eğer gerçekten istiyorsanız tatil zamanlarında, bu olası sahil kasabalarını ziyaret edin. Bir müddet yaşayın ve tanıyın. n Gitmeden önce orada kuracağınız hayatı detaylı bir şekilde kafanızda kurgulayın, orada ne yapacaksınız, nasıl geçineceksiniz, sıkılacak mısınız? Hala size uygun olup olmadığına bakın, uygunsa kararınızı verin ve uygulayın. n Herşey tamam ise yerleşin. 16 edaktüel eylül ekim 2014

10 edaktüel haber Çevreci Eczacılar Kooperatifi Başkanı Eczacı Şule İlkkurşunlu: Çevreci Eczacılar Kooperatifi (ÇEKOOP) Yönetim Kurulu Başkanı Eczacı Şule İlkkurşunlu ile ÇEKOOP un gelecek hedeflerini ve Atık ilaç konusunu konuştuk. Cesur ve girişimci özelliği ile tam bir İzmirliyim diyen İlkkurşunlu; İnsan, sağlık ve doğa varsa ÇEKOOP da var dedi ve özellikle hanımlara seslendi. İsterseniz söyleşiye atık ilacı nasıl tanımladığınız sorusu ile başlayalım? Atık ilaçlar, ya süresi dolmuş ya da iyileştiğimiz için kullanmadığımız ama evlerimizde duran ilaçlar olarak tarifleyebiliriz. Bu ilaçların evde kalması da oldukça sakıncalı. Çocukların ilaç zehirlenmelerinin büyük bir bölümü evdeki ilaçlar nedeniyle gerçekleşiyor. Atık ilaçları evlerde saklamamalıyız diyoruz ama bunları çöpe ya da kanalizasyona atmak da aynı derecede sakıncalı. Çöpe attığımız ilaçlar sokak hayvanlarına zarar verir, doğaya sularımıza karışabilir ve sularımızdan da asla ayrıştırılamadan hem yediğimiz gıdalar ile hem içtiğimiz su ile bize geri dönebilir. Ciddi sakıncaları var. Lütfen, ilaçlarımızı çöpe ve kanalizasyona atmayalım. İzmir imiz aynı zamanda emekli cenneti olarak da anılır. Dolayısıyla raporlu ilaç kullanımının yanı sıra gereksiz reçetelendirilen ilaçlarda yoğun denebilir. Atık ilaç hareketi aynı zamanda akılcı ilaç kullanımını da benimsetmeye çalışıyor diyebilir miyiz? Akılcı ilaç, her hasta için uygun ilacın uygun dozda ve en az maliyetle kullanılması demektir. "Komşudan ilaç almayın, doğa dostu ürünler kullanın" Çevreci Eczacılar Kooperatifi (ÇEKOOP) Yönetim Kurulu Başkanı Eczacı Şule İlkkurşunlu Söz konusu doğa olunca ister çalışan olun ister ev hanımı olun, çevrenizde naylon torba kullandırtmayın. Artık denizlerimizde naylon poşetler kalmasın. Bio torba kullanımını benimseyelim. Bu nedenle lütfen hastalarımız ilaçlarını komşularından aldıkları öğütler ile kullanmaya çalışmasınlar. Bitirmeleri gereken ilaçları yarım bırakmasınlar. Doğru dozda, doğru zamanda kullansınlar. Mutlaka doktor ve eczacılarına danışarak alsınlar. Atık ilaç denince ÇEKOOP tan da söz edelim. Kuruluşu nasıl gerçekleşti, etkinlikleri neler? 2010 yılında ÇEKOOP u kurarken ilk amacımız atık ilaçların doğaya karışarak hem çevreye hem de insan sağlığına zarar vermesini önlemek ve bunun ülkemizde yaygınlaştırılarak uygulanmasını sağlamaktı. Bu nedenle bir kooperatif çatısı altında organize olduk. O zamandan beri sürekli atık ilaç topluyoruz. Hem eczanelerimizdeki hem de özellikle İzmir ve yakın çevresindeki illerdeki halkın elindeki atık ilaçları toplayıp imhaya gönderiyoruz. Yaklaşık 4 yıldır bu işi yapıyoruz. Şu anda Çevreci Eczacılar Kooperatifi (ÇEKOOP) üyesi olan eczanelerimizle bunu devam ettiriyoruz. Kaç üye eczaneniz var? Türkiye çapında 589 üye eczanemiz oldu. Hızla çoğalıyoruz. Türkiye nin her tarafından bize üye olarak ellerindeki atık ilaçları gönderiyorlar. Halkımıza atık ilaçlarını nereye götürsünler, nasıl bir yol izlemelerini önerirsiniz? Sürekli gittikleri eczaneye gidip, Çevreci Eczacılar Kooperatifi üyesi olup olmadığını sorsunlar. Eğer üyeyse zaten Atık İlaç topluyordur. Üye değilse neden üye değilsiniz diye sorsunlar. Çünkü biz bu işi ancak üyelerimizle yapabiliyoruz. Üye sayımız ve bilinçlendirilmiş halkımızın sayısı ne kadar artarsa Türkiye nin ilaçtan temizlenmesi de o oranda artacaktır. Her eczacının sorumluluğu var Eczacı ilacın her alanında ilacın sahibidir, sorumludur. İlacın üretiminden sorumludur. Kooperatifler kanalıyla dağıtımından, hastaya yani son kullanıcıya ulaşmasından ve en son satıldıktan sonrada doğayı kir- 18 edaktüel eylül ekim 2014

11 letmeden imhasından sorumludur. Bu bizim mesleki sorumluluklarımızdan biridir. Ama eli ilaca değen tüm kurum ve kuruluşların da sorumlulukları vardır. Peki, zaman zaman basına da yansıyor. Evlerden toplanan kullanılmayan ilaçlar başkalarına verilir mi? Yani ilacın 2. Eli olur mu? Sağlık Bakanlığı ilaçta 2. Elin olmayacağını saklama koşullarının bilinmemesi nedeniyle başka hastalarda hiçbir şekilde değerlendirilemeyeceğini söylemektedir. Peki, eczanelerimize gelen atık ilaçlar özel bir kutuda saklanıyor değil mi? Evet, sarı toplama konteynırlarımız var. Bunlar kilitli kutular üstünde kapanı var. İçine atılan ilaçlar bir daha geri alınamıyor. ÇEKOOP olarak başka neler yapıyorsunuz? İçinde insan, sağlık ve doğa olan her yerde ÇEKOOP var. Bu anlamda eczanelerimizde bio torba kullanımını yaygınlaştırma amacımız var. Burada halkımıza da çağrımız var. Lütfen gittikleri her yerde kullanılan torbaların bio torba olup olmadığını sorsunlar. Söz konusu doğa olunca ister çalışan olun ister ev hanımı olun, çevrenizde naylon torba kullandırtmayın. Artık okyanuslarımızda denizlerimizde naylon poşetler kalmasın. Bio torba kullanımını benimseyelim. Ayrıca doğa dostu deterjanları kullanmayı tavsiye ediyoruz. Burada hanımlara sesleniyoruz. Hem kendi sağlıkları için hem de doğanın sağlığı için bunlara dikkat etmek çok önemli ÇEKOOP üyesi eczane, yeşil eczanedir; Atık ilaç, plastik, elektronik, kâğıt toplar. Eczanesinde doğa dostu deterjan kullanır. Işıklandırması tasarruflu lambalardır. Su tasarruflu ürünler kullanır. Yakın zamandaki hedeflerimiz arasında eczanelerimizin karbon ayak izini imha etmek için ormanlar oluşturmaya başlıyoruz. Türkiye nin EDAK öncü ecza kooperatifi 35. Kuruluş yılını kutluyor Türkiye nin en büyük ilaç dağıtım kuruluşlarından EDAK otuzbeşinci yaşını kutluyor. Kooperatif ortağı eczacılarına, ilaç ve ilaç dışı sağlık ürünlerinin temini ve dağıtımı hizmetini yürüten EDAK; otuzbeşinci yılını hizmet verdiği bölgelerde ortaklarıyla biraraya geldiği bir dizi etkinlikle kutluyor. Kutlamaların ilk adresi İzmir ve Adana oldu. İzmir de EDAK ın Işıkkent teki merkez binasının bahçesinde gerçekleşen etkinlikte, Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ulvi Zeybek, İzmir Eczacı Odası Başkanı Eczacı Tuncay Sayılkan ve Tüm Eczacı Kooperatifleri Birliği (TEKB) II. Başkanı Eczacı Mustafa Turunç, ÇEKOOP yönetim Kurulu başkanı, Çağdaş Eczacılar Derneği İzmir Şubesi Başkanı hazır bulundu. Değerli protokol üyelerinin yanısıra çok sayıda eczacı ortağı ve çalışanı ile 1000 ne yakın davetlinin yer aldığı etkinlik, birlik mesajları verilerek sona erdi. EDAK Yönetim Kurulu Başkanı Eczacı Emre Bacanak açış konuşmasında; Türkiye de 35 yılı deviren kurum sayısının az olduğunu belirterek, tam 35 yıl önce bu yapıyı kurma yolunda önderlik eden, 35 yıldır EDAK a ortak olan tüm meslektaşlarına da ayrıca teşekkür etti. Birlikte başarıyoruz İzmir ve Adana da gerçekleşen etkinliklerde EDAK yönetimi ve yöneticileri, ilk olarak bölge meclis üyeleri ile biraraya geldi. İlaç eczacılık gündeminin ve mesleki olarak örgütlü ve organize olmanın öneminin paylaşıldığı toplantının ardından gece müzik ve yemek ile devam etti. Yönetim kurulu üyelerinin, kurumun en deneyimli ve en yeni çalışanıyla birlikte 35. Yıl pastasını kesmesi ile sona eren kutlamada Birlikte başarıyoruz mesajı verildi. EDAK 35. Kuruluş yıldönümü nedeniyle İzmir ve Adana nın ardından; Afyon, Muğla, Manisa, Aydın, Antalya, Denizli de de etkinlikler devam edecek eylül ekim edaktüel 19

12 edaktüel gündem Toplum düşmanı BONZAİ Uyuşturucu ile ilgili olarak yerelde politikalar oluşturulmaya çalışılıyor, ancak henüz ulusal bir politikamız yok. Sigara ve alkolle ilgili geliştirilen programların sonuçları olumlu gibi gözükse de, ne yazık ki illegal maddelerin kullanımında bir artış söz konusu. Doç. Dr. Zeki Yüncü Ülkemizde, hasta sağlık çalışanı ilişkisinin ilk ayağını eczacılar oluşturmaktadır. Çoğu zaman ilk yönlendirmeler, danışmanlık hizmetleri eczanelerde yapılmaktadır. Herhangi bir salgın olduğunda halkımız doğru bilgiye ulaşmak için eczanelere koşturmaktadır. Gelişen teknolojiyle eski dönemde sağlık ansiklopedilerin yerini artık internetten bilgi bankasının almış olması eczacıların bu yükünü hafifletmemiştir. Öğrenilen kulaktan dolma bilgilerin doğrulanma işi yine eczacılara düşmektedir. Bu başlı başına büyük bir sorumluluktur ve ülkemizin bir gerçeğidir. Sağlık sisteminin eczanelerin varlığının tartışıldığı bir dönemde eczane çalışanlarının bu işlevinin göz ardı edilmemesini dilerim. Son dönemde hepimizin tanık olduğu gibi medyada bolca sentetik kannabinoidler (SK, bonsai, jamaiika vb) adını duymaktayız. Sentetik kannabinoidlerin daha fazla reklamını yapmamak için bu maddeyi, yazının devamında "SK" kısaltması ile belirteceğim. Ne yazık ki; SK'nın bu derece gündemde yer bulmasının en önemli sebebi kullanımına bağlı gelişen ölüm vakalarıdır. Gün geçmiyor ki bu madde kullanımına bağlı olarak ölüm vakaları gazetede yer almasın. SK'nın da ölümlere neden olan bir bağımlılık yapıcı madde olduğu gerçeği unutulmamalıdır. Ülkemiz için uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanımı önemli bir sorunudur. Bunun başlıca sebeplerinden biri Türkiye'nin coğrafi konumu gereği uyuşturucu madde trafiği üzerinde yer almasıdır. Uyuşturucu ile ilgili farklı güzergahlar olsa da, kıtalar arasında geçişin bir bölümü ülkemiz üzerindedir. Tarih boyunca doğudan batıya ya da batıdan doğuya geçiş Anadolu üzerinden gerçekleşmiştir. Bu konum jeopolitik bir avantaj sağlasa da beraberinde bu gibi riskleri de barındırmaktadır. Narkotik polisimizin etkin mücadelesine ve dünyada rekor olarak tanımlanan yakalanma oranlarına rağmen madde trafiği üzerinde bulunan ülkelerde değişik sosyolojik gerekçelerle madde tüketimine neden olmaktadır. Olayın tarihsel sürekliliği dikkate alındığında biz ülke olarak madde trafiği ve kullanımı açısından sorunlar yaşamaya devam edeceğiz. Jeoplitik durumdan bahsederken, şu dönemde sınır komşumuz olan ülkelerdeki karmaşayı gözardı etmemek gerekir. Terör, savaş ve göç gibi olağan üstü durumlar madde ticareti için uygun bir zemin oluşturmaktadır. Bu olumsuz çevresel durumdan en azından bir başlık olarak bahsetmek istedim. Neden sonuç ilişkisinin tek yönlü olmadığı ve karşılıklı olduğuna vurgulamak yerinde olacaktır. Yani, tarih boyunca uyuşturucu ticareti ile ilgili durumlarda bir kavga ortamının doğmasına neden olmuştur. Ülkemizi dünyadaki yerleşiminden bağımsız olarak ele aldığımızda dinamik, genç ve kalabalık nüfusa sahip olan bir ülke olduğumuz gerçeği ile karşı karşıya kalmaktayız. Bu bizim ülkemizin en önemli avantajlarından biri. Ancak bu sosyodemografik nitelikler tüm pazarlama sistemleri için caziptir. Nasıl uluslararası şirketler kendi ürünlerini ülkemizde pazarlamak istiyorlarsa, illegal ürünler içinde bu geçerlidir. Dolayısıyla anayasamızda belirtildiği şeklinde devlet gençlerimizi ve vatandaşlarımızı uyuşturucu, kumar ve cehalet gibi her tür kötülükten korumakla yükümlüdür. Ancak bu konuda gidilmesi gereken zorlu ve uzun bir yol vardır. Gençlerin kaliteli boş zaman etkinliklerinde bulunmaması madde ve diğer riskli davranışlarda bulunma riskini artırıyor. Bunun en basit örneğini spordan verebiliriz: Futbol seyircisi fanatiği çok ancak oynayanı az bir ülkeyiz. Sağlığı için ya da iyi vakit geçirmek için spor yapan insanımız daha çok olmalı. Fanatizimin davranışsal bir bağımlılık sorunu olduğunu hatırlatmak isterim. Bir diğer sorun ise madde kullanım bozukluğu ya da maddenin zararlarına yönelik, koruyucu programlarımız yeterli düzeyde olmamasıdır. Son dönemde alkol ve sigaraya yönelik 20 edaktüel eylül ekim 2014

13 olarak bir mücadele programı hazırlandı. Sigara ile ilgili olan yürürlükte, alkol ile ilgili olan yasalaşma aşamasında. Uyuşturucu ile ilgili olarak yerelde politikalar oluşturulmaya çalışılıyor, ancak henüz ulusal bir politikamız yok. Sigara ve alkolle ilgili geliştirilen programların sonuçları olumlu gibi gözükse de, ne yazık ki illegal maddelerin kullanımında bir artış söz konusu. Genel anlamda ülkemizin bağımlılık sorununda arzı azaltma konusunda gösterdiği başarıyı, talep azaltma konusunda göstermediğini söylemek haksız bir eleştiri olamayacaktır. Böyle olunca da bağımlılık bizim toplumumuz için bir potansiyel risk faktörüdür. Genel anlamda ülkemizin bağımlılık sorununda arzı azaltma konusunda gösterdiği başarıyı, talep azaltma konusunda göstermediğini söylemek haksız bir eleştiri olamayacaktır. Böyle olunca da bağımlılık bizim toplumumuz için bir potansiyel risk faktörüdür. Madde bağımlılığı oranlarımız düşük, ancak nüfusumuz kalabalık, gencimiz fazla, eğitim durumuz yeterli değil. Eğitimden kastım okula devam edilen süre ya da akademik düzey değil. Gençlerimizi edilgen bir tutumda yetiştiriyoruz. Analiz eden, yargılayan, hayır diyebilen nitelikli gençlerimizin sayısı sınırlı. Bir grup içinde olsa da birey olmayı başaran insana gereksinim var. Sorun çıktıktan sonra uygulanan kendini geliştirmeye yönelik odak grupları, daha henüz herhangi bir sorun yokken çocuk yetiştirmede hedef olarak alınarak uygulamaya konmalıdır.. Buraya kadar çok özet olarak uyuşturucu kullanımına yönelik çevresel risk faktörlerinden bahsetmeye çalıştım. Bunlar üzerinden mutlaka durulması gereken konular. Ve asıl mücadele buralarda olmalı. Bireysel olarak madde kullanan kişilerin taşıdıkları özelliklerden de söz etmem gerekir. Madde kullanımına neden olan daha ön plana çıkan bir kişilik yapısı yoktur. Eski dönemde bazı kişilik türlerinin madde bağımlılığının gelişiminde önemli olduğuna vurgu yapılmaktaydı. Bu görüş yavaş yavaş geçerliliğini yitirmektedir. Ödüle bağımlı, yenilik arayışında olan kişiler, sebat edemeyen, erteleyemeyen, uzak bir gelecekte elde edeceği daha büyük bir başarıyı yakın dönemdeki daha küçük bir kazanç için gözden çıkaran kişiler bağımlılık açısından risklidir. Ancak tüm bu kişilik niteliklerinin bir belirteç gibi algılanmaması gerekir. Bireysel risk faktörlerini belirleyen slogan cümlemiz: bir çocuğun yetişmesinde olumsuz olarak sıralanan her tür davranış, hastalık, kaos madde kullanımı için risktir. Risk özellikle ebeveynlerin ve sorunu olan kişile eylül ekim edaktüel 21

14 edaktüel gündem rin eğitim düzeyi ile çocuk ve ergenden uygun akademik beklenti olmaması ile doğrudan bağlantılıdır. Uygun akademik beklenti, çocuğun kişisel beceri, istek ve kapasitesine en uygun eğitim olarak tanımlanabilir. Çocuğun akademik ortamın dışına hedefsiz, sahipsiz olarak koyuverilmesi madde ve diğer olumsuzlukları artırmaktadır. Öte yandan özellikle etkin danışmanlık sisteminden bahsetmek yerinde olacaktır. Çocuk ya da ergenin bir sorunu olduğunda uygun bir danışmandan yardım alamaması, uygun yönlendirme yapılmaması madde ile ilişkili sorunları dramatik olarak artırıyor. Özellikle yazının ilk paragraflarında belirtiğim sağlık çalışanları olarak danışman fonksiyonunu yeniden hatırlatmak isterim. Toplum eğitimlerine gittiğimizde en sık şu soru ile karşı karşıya kalıyoruz. Çocuğumun madde kullandığını nasıl anlarım? Bu sorunun karşılığında biz klinisyenlerden beklenen yanıt ön plana çıkan fiziksel belirtileri sıralamak. Karın ağrısı, göz altı torbaları, yorgunluk, bakımsızlık, ilgi kaybı, çarpıntı, kramp, nörolojik belirtiler, bilinç kaybı, psikotik belirtiler vb. Bu semptomlar klinisyenlerce bilinmesi gereken durumlar. Buna bakarak hastalığın şiddeti konusunda bilgi sahibi olabilir, eğer toksikolojik analizler yapılamamış ve hastadan kullandığı madde konusunda bilgi alınamamışsa kullanılan madde tahmin edilerek tedavisi planlanabilir. Oysa aile eğer sadece bu bulgulara odaklanırsa çok vakit kaybetmiş olur. Aileler burada birkaçı sıralanan fiziksel belirtiler henüz daha görünür hale gelmeden davranışsal değişimleri saptamalıdır. Her zamankinin dışında ne değişimler var. Arkadaş ortamı, okul başarısı, ilgi alanı, kişisel hijyeni, giyim kuşamı, konuşma jargonu, ev içi sorumlulukları yerine getirip getirmemesi vb. etkinliklere odaklanılmalıdır. Kendi yaşamlarında her zamankinden farklı neler var? Bu tür değişimler aileler için bir belirteç olarak kabul edilmelidir. Hiç şüphe yok ki bu davranışlar madde kullanımı dışında başka nedenlerden de kaynaklanabilir. Kesin bir tanı olmadan çocuğu madde kullanıldığı konusunda yargılamak, aile iletişimini olumsuz yönde etkileyecektir. Ülkemizde son dönemde tedavi merkezlerine SK kullanımı nedeni ile başvuru sayısında bir artış söz konusundur. EGEBAM (Ege Üniveristesi Çocuk ve Ergen Alkol Madde Bağımlılığı Araştırma ve Uygulama Merkezi) polikliniğine son 1 yılda başvuran olguların yüzde 50 ye yakını SK kullanmaktadır. Oysa SK ler, son dönemde piyasaya giren yepyeni bir madde değil. Üretim tarihi 2004 yılı. ABD İlaç Eczacılık Daire Başkanlığı, 2007 yılında bu maddeye yasak getirmiş. Ülkemizde ilk olarak 2009 yıllarında tek tük vaka bildirimleri olmuş. Ancak bu yıllardan sonra giderek artan oranlarda kullanım olmuş. Bugün ise özellikle ergenler arasında en sık tercih edilen maddelerden. Burada kullanım sıklığı ile epidemiyolojik bir bilgi aktarımında bulunamıyorum. Yakın zamanda yapılan saha araştırmalarında bu madde sorgulanmamış yılında yapılması planlanan araştırmamız bize önemli bilgiler sunacaktır. Madde kullanım paternleri incelendiğinde piyasaya yeni bir madde girdiğinde eski kullanıcıların bu maddeyi kullandıkları, sonrasında bu maddenin giderek daha fazla kullanılmaya başlandığını yeni kullanıcılar için bunun bir ilk deneme mad- Sosyal medya üzerinden bile satışı yapılıyor Bu kadar tehlikeli bir zehrin sosyal medya üzerinden satışının yapılıyor olması insana inanılmaz geliyor. İnanılmaz ama gerçek Polis, özellikle Facebook hesapları üzerinden yapılan bu satışlarla ne kadar mücadele ederse etsin her gün bir yenisi açılan hesaplar üzerinden yürütülen satışların önlenmesi zor gibi görünüyor. İnternetten adrese teslimat Bu uyuşturucular internetten sipariş edildiği gibi tütsü gibi çeşitli adlarda adrese teslim edilebiliyor. Bu siteler ya da sayfalar bitkisel ürün pazarlama maskesi arkasına saklanarak kredi kartı ile bütün dünyaya zehir saçabiliyor. Yurt dışından yönetilen bu satışlar gümrükten geçerken bitkisel ürün gibi gösterildiği için hiçbir engelle karşılaşmıyor. Bazı sitelerde açıkça reklam bile yapılıyor. Sonuçta pazarladıkları ürünü bitkisel olarak gösterdikleri için bunda sakınca görmüyorlar. Ne yazık ki pek çok genç bu aldatmacaya inanıyor. Arkadaş ortamında tek seferlik denemelerle başlayan kullanımlar devamlılık kazandığında büyük miktarlara ulaşıyor ve kaçınılmaz son, ölüm ya da en değerli varlığımız olan vücutta onarılmaz hasarlar meydana gelebiliyor. 22 edaktüel eylül ekim 2014

15 edaktüel gündem desi haline geldiğini sonrasında bu maddenin de klasikleşmeye başladığı ve yerini diğer bir madde ya da eski maddenin yeni bir kullanım yoluna terk ettiğini görmekteyiz. SK içinde bu süreç tarif edildiği şekliyle devam etmektedir. Bu maddenin özellikle tercih edilmesinin nedenleri çok yakın zamana kadar toksikolojik analizlerde saptanamıyor olması, ucuz olması, 2011 yılına kadar yasal olması, kannabinoid benzeri bir madde olduğu yönünde yanlış bilgidir. Kannabinoidlerinde masum bir madde olmadığını bildirmek isterim. SK kullanımına neden olan risk faktörleri diğer bağımlılık Özetle SK etkisi altında olan kişilerin yaşamsal işlevler açısından tıbbi kontrol altında tutulmasında yarar var. SK' nın yoksunluk bulguları da çok şiddetli, gastrointestinal sistem belirtilerine, baş ağrılarına, kas ağrılarına neden olabiliyor. Sonuç olarak; ülkemizde bağımlılık alanında bütüncül politikalar oluşturulmalıdır. Ülkemizde bu alanda iyi niyetli çalışmalar var. AMATEM'ler açılıyor, yatak sayısı artırılıyor. Personel eğitimleri yapılıyor. Ancak sağlık sistemi özellikle bağımlılık için iyi gitmiyor. Cerrahi branşlar, invasiv uygulamalar, yapıcı maddelerden temelde farklılık göstermemektedir SK kullanımı sonrasında psikotik bulguların görülme oranlarının çok yüksek olduğunu biliyoruz. Sosyal medyaya yansıyan ve ilgi uyandıran bazı görüntülerin psikotik bulgularla bağlantılı olduğunu hatırlatmak isterim. Bu psikotik bulguların yüksek oranda kalıcı olduğu bildirilmektedir. Öte yandan bilişsel işlevleri olumsuz yönde etkilediği biliyoruz. Nörolojik hasarlara neden oluyor. Bu nörolojik hasarların uzun süreli etkisi konusunda bilgi sahibi değiliz. Özellikle ölüm vakaları kalp üzerinde olan etkileri ile açıklanıyor. Kalpte ritim bozukluklarına neden oluyor. Kullanım sonrasında hipertansif ataklar, sıvı elektrolit dengesizliği gözleniyor. Özellikle bu açıdan sağlık çalışanlarının dikkatli olması gerekiyor. yoğun bakım hizmetleri daha fazla gelir sağladığı için ön plana çıkıyor. Oysa bağımlılık emek yoğun bir alan, terapist, hemşire, psikolog, sosyal hizmet uzmanı, doktor, eğitmen ekip içinde olması gerekiyor. Bunun yanısıra bağımlı hastaların yatış süreleri daha uzun. Bu durum döner sermaye idareleri açısından tatmin edici olamıyor. SUT ve BUT ta yapılan değişiklikler de bu durumu düzeltici bir etki yaratmadı. Bağımlılık alanı özel girişimler içinde cazip bir alan değil. Bağımlılık sorununu tedavi aşamasından başlayarak yeniden yapılandırmak gerek. Tüm maddeler her sosyo ekonomik düzey için bir riskdir. Ben şöyle bir benzetme yapıyorum. Aynı gemide seyahat eden, kaçacak başka yeri olmayan insanlarız. Gemimizde bir salgın çıkarsa hepimiz bu salgından etkileniriz. Gemimiz batarsa hepimiz boğuluruz. Ya da hep beraber güneşli günler görürüz... Ölümcül ve korkunç sonuçları var Bonzainin yaygın olarak kullanılan diğer isimleri black magic, fake weed, genie, gonjah, sentetik thc, jamaican, jamaican gold, smiley, k2, spice, black mamba, supernova, spice diamond, spice tropic synergy, spice egypt, yucatan fire, smoke, sence, chillx Bütün bu karmaşık isim çeşitlemeleri ile birlikte bu sentetik maddenin içeriği çok farklı olabiliyor. Tabii ki böylece tehlike de çeşitleniyor. Ne kadar az alınırsa alınsın insan üzerindeki etkileri şöyle; Aşırı endişe, algıda değişiklikler, varsanımlar, gevşeme, şüphecilik, kolay yönlendirilebilme, yükselmiş duygu durumu, gerçeği değerlendirebilme becerisinde azalma, olayları algılayabilmede sorunlar, aşırı reaksiyon gösterme, bağımlılık, kusma, ağızda kuruluk, çekilme belirtileri, kalp atım hızında artma, çarpıntı, kan basıncında artma, kalp krizi, huzursuzluk ve akıl karışıklığı... Bu ölümcül tehlikeli sentetik, esrara benzetilmeye çalışıldığı için, kullanımı da genellikle sigara sarma şeklinde gerçekleşiyor. Çok ender olarak buharı da koklanabiliyor. Özel bir düzenek gerektiren bu kullanım şekline kova, bong gibi isimler veriliyor. 24 edaktüel eylül ekim 2014

16 edaktüel çevre Şehirden kaçanlar Büyük şehirlerin tozudumanından, keşmekeşinden usanıp köylere göçenlerin sayısı gün geçtikçe artıyor. Bu grupların hikâyesi Türkiye de permakültürün doğuşunu da anlatıyor. Onlar önce doğada yaşamaya karar veriyor, sonra doğayı kurtarmaya soyunuyor. Deniz Çaba Köyden kente göç tersine döndü. İnsanlar artık küçük yerlere kaçma eğiliminde. Orada kendi ürünlerini yetiştirecek, temiz bir hava soluyacak ve basit bir yaşam sürecekler. Ruh ve beden sağlığını düşünenler böyle bir karar vermekten mutlu. Onlar hem kendini koruyor, hem de doğaya verdiğimiz zararın bilançosunu aşağıya çekmeye çalışıyor. Sürdürülebilir yaşam, yeşil binalar, yenilebilir enerji ya da organik tarım hep bunun için. Permakültür ise yaşadığımız gezegen için tüm çabaları içine alan çok daha geniş bir perspektif çiziyor. Örneğin toprağın verimini arttıracak çözümler sunuyor. Su sarfiyatını önlemek için damlama sistemini yeterli görmüyor, taban suyunu arttıracak yöntemler öneriyor. Temel çıkış noktası şu: Sürdürülebilir doğal sistemleri taklit etmek. Bu yolla hem toprağı, hem suyu korumak. Marmariç te kendilerine yeni bir hayat kurdular Bayındır ın Dernekli Köyü nde terk edilmiş bir köy olan Marmariç, şehirden kaçanların ilk adreslerinden biri te bir grup arkadaş İstanbul dan kaçıp, özellikle yerleşimin olmadığı bir köye taşınmak istemiş. Su kaynakları tükendiği için terk edilmiş olan Marmariç mevkiini keşfetmiş ve toplanıp yerleşmiş. Murat Akhuy, 2009 da Türkiye Permakültür Araştırma Enstitüsü nün kurulmasına giden sürecin de böyle başladığını söylüyor: 2004 te oraya gittiğimizde tek bir kimse bile yoktu. Ancak o zaman daha permakültürü bilmiyorduk. Tek amacımız vardı, o da İstanbul dan kaçmak. Farklı meslek gruplarından Hepsi farklı meslek grubundan insanlar. Ortak noktaları, büyük şehrin keşmekeşinden bunalmış olmaları. Önce tam zamanlı olarak iki kişi köye yerleşiyor, ardından sayı artıyor. Ve zamanla Avusturalya daki Permakültür Araştırma Enstitüsü nün bir kolu olarak çalışmaya başlıyorlar. Köyde permakültür uygulamalarına başlayınca, köylü de tekrar meyve bahçelerine bakmaya başlıyor. Geri dönmeseler de bıraktıkları ağaçlara sahip çıkıyor. Enstitü kurulunca grup, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Küresel Çevre Fonu Küçük Destek Programı (SGP) desteğiyle Marmariç teki tüm arazileri permakültür eğitim uygulamaları için kullanmaya başlıyor. Akhuy, şöyle açıklıyor: Permakültür, sürdürülebilir doğal sistemleri taklit ediyor. Doğal ormanların eko-sistemdeki yapısını üretim alanlarımıza taşıyoruz. Örneğin doğal bir ormanda yedi katmanlı bir yapı vardır. Yer örtücüler, çalılar, küçük ağaçlar, bodur ağaçlar ve üst katman çalısı oluşturan ağaçlar... Bu yapıyı tarımsal üretime uyguluyoruz. Bunun nedeni şu: Doğal bir ormanda bakım diye bir şey yoktur, gübre kullanma ihtiyacı hissetmezseniz, budamaya ve ekstra sulamaya gerek yoktur. Permakültür buradan yola çıkıyor. Çünkü araziyi kendi haline bırakırsanız, doğa onu onarır. Önce yer örtücüler belirir, sonra çalılar, ufak ağaçlar derken orman kendini yeniler. O nedenle tarımsal alanda ufak bir tasarım ilkesi uygulanır. Zaman ve mekân içinde istifleme diye bir prensip var. Birincisi; her şeyi bir anda ekmek (yerörtücü, çalı, bodur ağaç, yüksek ağaç) ve bir anda bunların yeşermesini sağlamak. İkincisi; bunu aynı mekân içinde çok yoğun olarak yapmak. 26 edaktüel eylül ekim 2014

17 edaktüel çevre Yüzde 80 toprak kaybedilmek üzere Burada amaç, toprağın verimini arttırmak. Çünkü diyor Akhuy: Bugün yoğun tarım yapılan ülkelerde arazilerin yüzde 80 i bozulmuş, verimini kaybetmiş durumda. Burada da öyleydi. Toprak çok asidikti; neredeyse hiç humus kalmamıştı. Bunu düzeltmenin en iyi yolu permakültürdür. En başta yoğun biçimde destek türü ekiyorsunuz. Destek türü nedir? Baklagil türleri. Bunlarla beraber yer örtücü de atıyoruz. Ağaçları da otları da hepsini buduyoruz. Ve onları kestiğimizde buradaki bakteriler toprağa saçılıyor ve toprağa azot veriyor. Bu bir yararı. İkincisi budama yapıldığında organik maddeyi toprağa bırakmış oluyoruz. Bunlar çürüyünce toprağın verimini arttırıyor. Taban suyu için yağmur hendekleri açılıyor Türkiye deki tarımsal alanların yüzde 80 inin veriminin düştüğü biliniyor. Bu verimsiz topraklardan ürün alabilmek için yapılan ise, yoğun suni gübre ve ot ilacı kullanmak, bir de toprağı çokça sürmek. Oysa Akhuy, Bu üçü kısa vadede çok iyi toprağı bile verimsiz hale getirir diyor: Bizde gübreye bile gerek olmuyor. Çünkü bizim sürekli kesip-biçtiğimiz otlar ve ağaçlar toprağa gübre sağlıyor. Böylece girdileriniz de azalıyor. Şehirde ekolojik hayat Türkiye de permakültür sadece Marmariç te yapılmıyor. Akhuy un söylediğine göre kuzeyde Çamtepe ve Bayramiç te, Erdek te Ocaklar Köyü nde ve Datça da da bu yönde oluşumlar var. Permakültür hep kırsal alanı hedefliyor gibi görünse de aslında mercekte şehirler var. Çünkü permakültür, fosil yakıt kullanımının karşısında. Yiyeceğin uzakta üretilmesi ve fosil yakıt kullanılarak kentlere taşınması yine çevre üzerinde tahribat demek. Bu yüzden permakültür, kentin yiyeceği kentte üretilsin diyor. Akhuy, Küçük Menderes Ovası nda değil, bizzat kentin içinde ve civarında diyor: Kent bostanları ve bahçeleri bunun bir ayağı. Belediyelerin yapabileceği çok şey var. Ama zorlayıcı biz olmalıyız. Permakültür buna inanıyor. Belediye kendi gelip kent bahçesi oluşturalım demiyor. O mahallenin sakinleri bir araya gelip baskı unsuru oluşturmalı ve kendi kent bahçeleri ve kompost alanları için mücadele vermeli. 28 edaktüel eylül ekim 2014

18 edaktüel gündem Dert ortağı eczacılar Eczacılar bazen bir psikolog, bazen doktor, bazen de dost-arkadaş yerine konuluyor. Aklımıza takılan ne varne yok danışıyoruz. Doktora gitmek gibi para da gerektirmediği için eczaneler diyalog mekânlarına dönüşüyor. Karnım ağrıyor, niye olabilir den tutun, Kalbim çok hızlı çarpıyor, ne yapmalıyım a kadar sağlıkla ilgili sorulabilecek tüm cümleleri alın ya da bir gününüzü bir eczanede geçirip, kendiniz görün. Eczacınız en yakın sağlık danışmanınız! Hergün eczanelere gelen binlerce insana sağlık danışmanlığı yapıyor eczacılar. Reçete okuyorlar, ilacın işlevini, nasıl tüketileceğini anlatıyorlar. Bazen birden fazla oluyor bu anlatmalar, bıkmadan, usanmadan anlatıyorlar. İzmirli Eczacı Erol Özdayı ile Eczanede geçen bir günü konuşuyoruz karşılıklı... İşin zorluğunun üniversite yıllarında başladığından dem vuruyor. "Her eczacı zorlu bir yüksek öğrenim döneminden geçer, insan fizyolojisi, hastalıklar ve tabii ki ilaçlar... Ama ikinci öğrenim Eczanede başlıyor. Burada insan davranışlarına tanık oluyoruz. Soru sormaya utanandan, sorularının ardı kesilmeyenlere kadar herkese eczacı sorumluluğu ile 'güvenilir sağlık danışmanı' kimliğimizle yardımcı olmaya çalışıyoruz." diyor. "Biz de eğitim neredeyse yaşam boyu sürüyor" diyerek sözlerini şöyle sürdürüyor Özdayı; "Yenilenen ilaçlar ve tedavi yöntemlerinden bilgi edinmek zorundasınız. Günümüzde ilaç tedavisi en çok başvurulan yöntem. Ve sizin göreviniz hastanın ilacı en etkin şekilde kullanmasını sağlamak üzere yol göstermek. Bizde bir söz vardır. Her ilaç doğru kullanılmadığı zaman size zarar verebilecek bir zehire dönüşebilir. Hangi ilaç yemekle birlikte, hangisi önce, hangisi sonra alınmalı, bunlar çok önemli. Hangi ilaç oda sıcaklığında, hangisi mutlaka buzdolabında saklanmalı, bazı ilaçlar da özel dikkat ister ve bazı besinlerle birlikte alınmaları tehlikelidir." Kadın resmi buldum Sadece hastalıkla ilgili sorular sorulduğunu da sanmayın. Kocamın cebinde kadın resmi buldum, ne yapmalıyım diyen bile var. Kedisini-köpeğini getirip iğne vurun diyen mi ararsınız, yoksa her gün tansiyonun ölçtürmeye uğrayan mı Adres soranlar hiç bitmez zaten. Yaşama dair sorular da onlara psikolog görevi yükleyenlerden geliyor. Son kontrol mercii Özdayı, bir anısını anlatıyor: Bir gün kanter içinde birisi geldi, soğuk soğuk terliyor. Hemen taksiye bindirip hastaneye yönlendirdik. İyi de yapmışız. Üç ay sonra bay-pass ameliyatı olmuş bir şekilde geldi. Bazen kişinin fark etmediği bir sağlık sorunu da olabiliyor. Örneğin yüzündeki ben de renk değişimi olmuş ama farkında değil. Doktora gitmesini söylüyorum. Sonunda çok önemli bir deri hastalığı da ortaya çıkabiliyor. Bir diğer kişi midem ağrıyor diye geldi, şikâyetlerini dinledik, böbrekle ilgili olabileceğini anladık ve uzman doktora yönlendirdik. Nitekim böbrek taşı çıktı. Doktorların işini yapma gibi gayemiz yok. Ancak reçetelerin en iyi şekilde değerlendirilip tariflerinin de doğru yapılması çok önemli. Çünkü burası son kontrol mercii. Buradan çıktıktan sonra hata düzeltilemez bir noktada oluyor artık. İnternet üzerinden ilaç araştırmak hatalı Özdayı, bilgi çöplüğü olan internetin ilaç bilgisi konusunda yanıltıcı olduğunu söylüyor. İnsanlar internet üzerinden kafasına göre ürün getirtiyor. Bu gibi vakalar ölümle dahi sonuçlanabiliyor. Sonra gelip Bunlar sahte mi diye soruyorlar. Ben EDAK üyesiyim. EDAK'tan gelen ürünlerin geniş bir kontrolden geçtiğini biliyorum. EDAK sayesinde ithal edilen tüm ürünlerin belgeleri inceleniyor, kontrolleri yapılıyor. 30 edaktüel eylül ekim 2014

19 edaktüel sağlık dosyası Op. Dr. Kenan Ertopcu Doğum kontrol yöntemlerinde gelişmeler Günümüzde, hamilelikten korunma (kontrasepsiyon) yöntemlerinin çoğunluğunun ergenlikten menapoza kadar kullanılabilmesi doğum kontrol yöntemlerindeki gelişmelerin başında gelmektedir. Dünyada gelişen kontraseptif teknoloji Gelişen teknoloji etkin, güvenli, ek yararları olan yeni korunma yöntemlerinin yaygın kullanımını sağlamaktadır. Yan etkileri azalan, doğal hormonlara daha yakın olan sentetik hormonların üretilmesi, bunların ağızdan hap veya sıvı olarak alınması, rahim içine yerleştirilmesi ve enjeksiyon yolu dışında da (hormonlu haftalık patchler-cilde yama, cilde sprey, cilt altı üç aylık enjeksiyon, ön kola deri altına implant, vajinal halka) uygulanması yöntem uygulama seçeneklerini arttırarak kontrasepsiyonun gelişmesine katkıda bulunmaktadır. Ayrıca değişik formlarda bakırlı rahim içi araçlar, lateks içermeyen kondom, kadın prezervatifi, diyafram benzeri yeni bariyer yöntemler üretilmiş, kadın ve erkekte kanalların kapatılması ile ilgili kalıcı kontraseptif yöntem teknikleri ve fertilite bilincine dayalı yöntemler -Kadında yumurtlama zamanını hesaplayarak veya yumurtlama zamanı değişen vaginal akıntıyı gözlemleyerek cinsel beraberlikten kaçınılacak günleri beliirlemegeliştirilmiştir. Erkekler için de gebelikten koruyucu hap, cilde spreyler geliştirilme aşamasındadır. Ülkemizde yeni doğum kontrol yöntemleri Ülkemizde de hormon içeren rahim içi sistem, ön kola yerleştirilen implant ve vajinaya yerleştirilen hormon içeren halka, yeni kuşak hormon içeren doğum kontrol hapları, emzirenler için östrojen içermeyen doğum kontrol hapı gibi yeni yöntemler kullanıma sunulmuştur. Korunma yöntemi seçiminde dikkat edilmesi gerekenler; yöntemin etkinliği, yan etkileri, kişiye uygunluğu, etki süresi ve doğurganlık hedefi (ne zaman ne kadar çocuk yapmak istediği), başvuranın seçimi, geri dönüşümlülüğü, kontraseptif olmayan yararları, maliyeti ve kişiye özel olmasıdır. Yöntemlerin tipik ve ideal kullanımlarında etkinliklerinin farklı olduğunu bilmek önemlidir. Örneğin; kondomun tipik kullanımında bir yıl içinde 100 kadın için gebe kalma oranı 12 iken, ideal kullanımda bu oran 3 e düşmektedir. İdeal kondom kullanımı için; serin yerde saklanması, açılırken diş ve tırnakla yırtılmaması, ereksiyondan-sertleşmeden hemen sonra takılıp boşalmadan hemen sonra dikkatlice çıkarılması, ucunda boşluk bırakılarak takılması ve birlikte sadece su bazlı kayganlaştırıcı kullanılması gerekmektedir. Gebelikten korunma yöntemlerini kimlerin kullanabileceği, kimlerin kullanamayacağı, ne zaman kullanıma başlanacağı, ne kadar süreyle kullanılabileceği gibi bilgiler kanıta dayalı araştırmalar doğrultusunda sürekli güncellenmektedir. Hangi gebelikten korunma yönteminin kimlere, hangi tıbbi durumlarda uygulanabileceği ve hangi durumlarda yöntemin devam ettirilebileceği konusunda görüş birliğini sağlamak üzere Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 1994 yılında devreye girmiştir. Dünyanın her bölgesinden yaklaşık 3 yılda bir biraraya gelen konuyla ilgili uzmanlar kanıta dayalı tıba dayalı (meta analizler, randomize kontrollü çalışmalar vb) son 50 yılın çalışmalarını tekrar tekrar değerlendirmekte ve yöntem başlangıcı ve devamlılığıyla ilgili "Kontraseptif Uygunluk Kriterlerini" güncellemektedirler. En son güncelleme 2008 de yayınlanmıştır. Amerika Birleşik Devletlerinde de CDC (Central for Disease Control ) 2010 da, DSÖ kriterlerini kabul ederek kendi vatandaşlarına uygun güncellemeyi yayınlamıştır. 32 edaktüel eylül ekim 2014

20 DSÖ, kontraseptif uygunluk kriterlerini 4 kategoriye ayırmıştır: 1.Kategori: Güvenle kullanılabilir - yöntem kullanımı için hiçbir sınırlama yok. 2.Kategori: Kullanılabilir - yöntem kullanımının olumlu yönleri, genel olarak teorik ve kanıtlanmış risklerden fazla (kararda diğer yöntem seçeneklerinin varlığı ya da izlem sıklığına dikkat edilmeli). 3.Kategori: İlk seçenek olmamalı -teorik ve kanıtlanmış riskler genel olarak olumlu yönlerinden fazla (karar diğer seçeneklerin varlığı/ulaşılabilirliği, yakın izleme olanakları ve durumun şiddeti değerlendirilerek verilmeli). 4.Kategori: Kullanılmamalı - kabul edilemez sağlık riski. DSÖ, 2008 güncellemesine göre; antibiyotikler, antifungaller, antiparazitikler, tüm kontraseptif yöntemler için kategori 1 kabul edilmiştir (Doğum kontrol hapları, enjeksiyonlar, implantlar, rahim içi araçlar gibi tüm yöntemlerle birlikte güvenle başlanır ve devam ettirilebilirler.) Rahim İçi Araçlar Rahim içi araçlar (RİA), dış gebelik (ektopik) geçirenlerde ve rahim ağzında yara (ektopi) olanlar da daha 2003 te güvenle kullanılabilir olan Kategori 1 kabul edilmiştir. Ayrıca ilk adet görme (menarş) <20 yaş, hiç doğum yapmamış, postpartum <48 saatten önce (normal doğumda plasenta çıkınca 10 dakika içinde veya sezaryende rahim içi araçlar uygulanabilir), uzamış ve şiddetli kanama, şiddetli dismenore, uterin kaviteyi distorsiyona uğratmayan (rahim iç tabakasına baskı yapmayan)myomlar, endometriozis, anemi, eski PID, yüksek HIV riski kategori 2 dir (Rahim içi araçlar belirtilen durumlarda kullanılabilir). Sadece; gebelik, doğum sonrası/düşük kürtaj sonrası sepsis (kana karışan enfeksiyon); uygulama öncesi açıklanmayan vajinal kanama, kaviteyi distorsiyona uğratan myomlar, uygulama zamanı pelvik inflamatuar hastalık, pürülan servisit (gonore ve klamidya enfeksiyonuna bağlı rahim ağzından iltihaplı akıntı), endometriyal (rahim içi) veya servikal (rahim ağzı ) kanser veya uygulama öncesi pelvik tüberkülozda RİA uygulanamaz (Kategori 4). Cu T 380 A (12 yıl koruyucu) Multiload375 Cu (5 yıl koruyucu) Multiload 250 Cu (3 yıl koruyucu) Ülkemizde bakır içeren RİA modellerdir. İçerdikleri bakır bitince gebe kalma oranları yüzde 1 den yüzde 14 e çıkacağı için kullanım süreleri dolduğunda hemen hiç dinlendirme yapılmadan değiştirilmelidirler. Ayrıca, uygulandıktan sonra ilk 3 ay içinde aşağı kayma/atılma oranları daha yüksektir ve bu nedenle de gebelik riski artacağından sürekli olarak izlenmeli ve kontrolleri yaptırılmalıdır. Sentetik Ötrojen ve Progesteron (Progestin) içeren yöntemler Ülkemizde öströjen ve progesteronu sentetik olarak birlikte içeren yöntemlerden Doğum kontrol hapı, aylık intramüsküler enjeksiyon ve yeni kullanıma sunulan vajinal halkalar bulunmaktadır. Sentetik östrojen içeren yöntemler kalıtımsal pıhtılaşma bozuklukları olanlar, derin ven trombozu geçirenlerde, bağ dokusu hastalıkları olanlarda, 35 yaş üstü günde 15 ten fazla sigara içenlerde, 160/110 mm/hg üstü hipertansiyonda, nefropati ve retinopatisi olan uzun süreli diyabeti olanlarda kullanılamaz. (Kategori 4). Ancak varisleri olanlar, aşırı kilolular, tiroid hastaları, hepatit taşıyıcıları, 40 yaş üzeri sağlık sorunu olmayanlar, emzirenler (emzirenler doğum kontrol haplarını eski görüşlere göre doğumdan 6 ay sonra,yeni çalışma sonuçlarına göre doğumdan 1,5 ay sonra anne sütüne sakıncası olmadan) güvenle kullanabilirler (Kategori 1). Doğum kontrol hapları Oral kontraseptif danışmanlığında, yöntemin yumurtalık ve rahim iç zarı kanseri olasılığını yüzde 50 oranda azalttığı ve bu koruyuculuğun yöntemi bıraktıktan yıl sonrasına kadar sürdüğü vurgulanmalıdır. Ayrıca yumurtalıkta basit kistler yüzde 75, kalın barsak kanserinin yüzde 20-30, myomların yüzde 30 daha az görüldüğü de bilinmektedir eylül ekim edaktüel 33

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

TABURCUYUZ, YA SONRASI?

TABURCUYUZ, YA SONRASI? TABURCUYUZ, YA SONRASI? Uzm. Hemş. Emel DİLEK Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları ABD Annem, 67 yaşında, Emekli öğretmen, HT hastası, 2002 yılında geçirmiş olduğu beyin ameliyatı sonrası

Detaylı

Sosyal Medyanın Çocuklar Üzerine Etkisi 2014 / 2015 SAYI: 12. Haftanın Bazı Başlıkları

Sosyal Medyanın Çocuklar Üzerine Etkisi 2014 / 2015 SAYI: 12. Haftanın Bazı Başlıkları 2014 / 2015 SAYI: 12 Haftanın Bazı Başlıkları Sosyal Medyanın Çocuklar Üzerine Etkisi Akran Eğitimi Çalışmaları Başladı! İngilizce Münazaralarımız Devam Ediyor Atık Piller Teslim Edildi Salyangozlar Sosyal

Detaylı

Neden Daha Fazla Satın Alalım?

Neden Daha Fazla Satın Alalım? Neden Daha Fazla Satın Alalım? Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Giderek artan bilinçsiz tüketim ve üretim çevreyi olumsuz etkiliyor.

Detaylı

ÇOCUKLARIMIZ VE TEKNOLOJİ

ÇOCUKLARIMIZ VE TEKNOLOJİ TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2013-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülten Sayı:2 ÇOCUKLARIMIZ VE TEKNOLOJİ Hızla gelişen dünyada teknolojik ürünler hayatımızın büyük bir kısmını kapsamakta. İş ortamında

Detaylı

Psikolog Seda BİLGEN IŞIK İÇİNDEKİLER: 1. TIRNAK YEME 2. ÇOCUKLARDA BİLGİSAYAR KULLANIMI 3. SINAV KAYGISI 4. KAYNAKÇA

Psikolog Seda BİLGEN IŞIK İÇİNDEKİLER: 1. TIRNAK YEME 2. ÇOCUKLARDA BİLGİSAYAR KULLANIMI 3. SINAV KAYGISI 4. KAYNAKÇA Psikolog Seda BİLGEN IŞIK İÇİNDEKİLER: 1. TIRNAK YEME 2. ÇOCUKLARDA BİLGİSAYAR KULLANIMI 3. SINAV KAYGISI 4. KAYNAKÇA 1. TIRNAK YEME Tırnak yeme, her yaşta ve her iki cinste de görülebilen, zaman içinde

Detaylı

SINAV KAYGISI KİTAPÇIĞI

SINAV KAYGISI KİTAPÇIĞI SINAV KAYGISI KİTAPÇIĞI HAZIRLAYAN MUHAMMED PAMUK DİĞER DÖKÜMANLARIMIZI REHBERLİK İÇİN YAPILMIŞ YAZILIMLARIMIZI GÖRMEK İÇİN FACEBOOK GRUBUMUZA BEKLERİZ. LİNK: https://www.facebook.com/groups/teknorehbe

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

Koçluk, danışanın problemlerini çözüme ulaştırmak ve yolunu aydınlatmaktır.

Koçluk, danışanın problemlerini çözüme ulaştırmak ve yolunu aydınlatmaktır. BEN BĐR YAŞAM KOÇUYUM 7.SEANS Koçluk ve danışmanlık Bazen öyle zamanlar olur ki danışanlarınızın koçluk hizmetinin sınırları içinde olmayan problemlerine yardım etme durumunda kalırsınız. Böyle zamanlarda

Detaylı

Geç Kalmış Bir Yazı. Yazar Şehriban Çetin

Geç Kalmış Bir Yazı. Yazar Şehriban Çetin Bir bahar günü. Doğa en canlı renklerine büründü bürünecek. Coşku görülmeye değer. Baharda okul bahçesi daha bir görülmeye değer. Kıpır kıpır hareketlilik sanki çocukların ruhundan dağılıyor çevreye. Biz

Detaylı

Ailelerle bağlantılar kurmak. İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi ni toplumunuzda yaşama geçirmek

Ailelerle bağlantılar kurmak. İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi ni toplumunuzda yaşama geçirmek Ailelerle bağlantılar kurmak İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi ni toplumunuzda yaşama geçirmek İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi Uygulamasına Dayanan Kaynaklar projesine, Eğitim Çalışma ve İşyeri İlişkileri Bakanlığı

Detaylı

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 08 Ekim 2009 05:05 - Son Güncelleme Perşembe, 08 Ekim 2009 05:08

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 08 Ekim 2009 05:05 - Son Güncelleme Perşembe, 08 Ekim 2009 05:08 Söz Dinlemeyen Çocuklara Nasıl Yardımcı Olunmalıdır? Çocuklarda zaman zaman anne-babalarının sözünü dinlememe kendi bildiklerini okuma davranışları görülebiliyor. Bu söz dinlememe durumu ile anne-babalar

Detaylı

Zayıflarken Yapılan 5 Hata ve Çözümleri

Zayıflarken Yapılan 5 Hata ve Çözümleri Zayıflarken Yapılan 5 Hata ve Çözümleri Ebru Pelin 10 günde 10 kilo verin... X diyetiyle bu yaza ideal kilonuzda girin... X biberi, Y kapsülü ile ayda 15 kilo verin... Bu ve benzeri iddialarla oluşturulan

Detaylı

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2014

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2014 YÖNETİLEMEYEN DAVRANIŞ VE KENDİNİ YERE ATAN ÇOCUKLAR Prof. Dr. Hasan Şimşek İstanbul Kültür Üniversitesi (www.hasansimsek.net) 13 Temmuz 2014 Alışveriş merkezleri artık neredeyse toplumsal ve kültürel

Detaylı

KASIM AYI 4 YAŞ GRUBU AYLIK BÜLTENİ

KASIM AYI 4 YAŞ GRUBU AYLIK BÜLTENİ KASIM AYI 4 YAŞ GRUBU AYLIK BÜLTENİ 10 KASIM ATATÜRK Ü ANMA ŞİİRLER 10 Kasım geldi işte Üzgünüz biz milletçe Atatürk! ü anarız O bizim kalbimizde 10 Kasım geldi işte Koşarız Anıtkabir e Atatürk ü anarız

Detaylı

Hani annemin en büyük yardımcısı olacaktım? Hani birlikte çok eğlenecektik? Kardeşime dokunmama bile izin vermiyor. Kucağıma almak da yasak.

Hani annemin en büyük yardımcısı olacaktım? Hani birlikte çok eğlenecektik? Kardeşime dokunmama bile izin vermiyor. Kucağıma almak da yasak. Bu ayki rehberlik bülteni konumuz Kardeş Kıskançlığı hakkındadır. Sizlere çocuğunuza bu süreçte nasıl yardımcı olabileceğiniz ile ilgili önerilerimiz olacaktır. KARDEŞ KISKANÇLIĞI Neler olduğunu hiç anlamıyorum!

Detaylı

ADIGÜZEL REHBERLİK. Rehberlik Postası. 2015/Sayı:1

ADIGÜZEL REHBERLİK. Rehberlik Postası. 2015/Sayı:1 1 Sevgili Velilerimiz; İstanbul Üniversitesi Vakfı Adıgüzel İlkokulu/Ortaokulu Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Birimi olarak bu postamızda çocuğunuzun okula, ders çalışmaya ve çevresine alışmasında

Detaylı

Kekemelik, konuşmanın akıcılığıyla ilgili bir iletişim bozukluğudur. Ses, hece ve sözcüklerde uzatmalar, tekrarlar veya duraklamalarla

Kekemelik, konuşmanın akıcılığıyla ilgili bir iletişim bozukluğudur. Ses, hece ve sözcüklerde uzatmalar, tekrarlar veya duraklamalarla Kekemelik Nedir? Kekemelik, konuşmanın akıcılığıyla ilgili bir iletişim bozukluğudur. Ses, hece ve sözcüklerde uzatmalar, tekrarlar veya duraklamalarla ortaya çıkan konuşmanın akıcılığının bozulduğu durum

Detaylı

VERİMLİ ÇALIŞMA VE MOTİVASYON

VERİMLİ ÇALIŞMA VE MOTİVASYON VERİMLİ ÇALIŞMA VE MOTİVASYON Verimli çalışan? Verimli çalışan bireyin, motivasyonu yüksektir. Motivasyonun Kelime Anlamı Bu kavram İngilizce ve Fransızca motive kelimesinden türetilmiştir. Temelde kişinin

Detaylı

Eğitimde Bilişim Teknolojilerinin Yeri Ve Önemi

Eğitimde Bilişim Teknolojilerinin Yeri Ve Önemi Eğitimde Bilişim Teknolojilerinin Yeri Ve Önemi Sunumumuza Bir Soru İle Başlayalım Laptop Tablet Masaüstü Pc Akıllı Telefon Soru1: Hangisini Kullanıyorsunuz? Laptop Tablet Masaüstü Pc Akıllı Telefon Soru2:

Detaylı

MOTİVASYON. Nilüfer ALÇALAR. 24. Ulusal Böbrek Hastalıkları Diyaliz ve Transplantasyon Hemşireliği Kongresi Ekim 2014, Antalya

MOTİVASYON. Nilüfer ALÇALAR. 24. Ulusal Böbrek Hastalıkları Diyaliz ve Transplantasyon Hemşireliği Kongresi Ekim 2014, Antalya MOTİVASYON Nilüfer ALÇALAR 24. Ulusal Böbrek Hastalıkları Diyaliz ve Transplantasyon Hemşireliği Kongresi Ekim 2014, Antalya Motivayon nedir? Motivasyon kaynaklarımız Motivasyon engelleri İşimizde motivasyon

Detaylı

18 KASIM PAZARTESİ İZMİR GÜNDEMİ. -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı - Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü

18 KASIM PAZARTESİ İZMİR GÜNDEMİ. -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı - Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü 18 KASIM PAZARTESİ İZMİR GÜNDEMİ -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı - Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü Maddeye Değil, Hayata Bağlan Bağımlılık yaşının sürekli düşmesi üzerine, toplumda bağımlılıkla

Detaylı

Doğayla Uyumlu Yaşamın Adresi:

Doğayla Uyumlu Yaşamın Adresi: Özlem İkinci Dr, Bilimsel Programlar Başuzmanı, TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi Doğayla Uyumlu Yaşamın Adresi: Ekolojik Köyler Büyük şehirlerde yaşayan pek çok kişinin hayalidir köy yaşamı. Gürültüden

Detaylı

2014-2015 KAIZEN AKADEMİ EĞİTİM KATALOĞU

2014-2015 KAIZEN AKADEMİ EĞİTİM KATALOĞU 2014-2015 KAIZEN AKADEMİ EĞİTİM KATALOĞU KAIZEN EĞİTİM KATALOĞU İÇİNDEKİLER TABLOSU KALİTE YÖNETİM EĞİTİMLERİ... 2 A. Kalite Yönetim Sistemi Programı... 2 A1. ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemleri Bilgilendirme

Detaylı

Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir?

Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir? Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir? Hayatımızın en değerli varlığıdır anneler. O halde onlara verdiğimiz hediyelerinde manevi bir değeri olmalıdır. Anneler için hediyenin maddi değeri değil

Detaylı

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir?

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir? Özgüven Nedir? Özgüven; kendimiz ve yeteneklerimiz hakkında pozitif ve gerçekçi bir anlayışa sahip olduğumuz anlamına gelmektedir. Diğer taraftan, özgüven eksikliği ise; kendinden şüphe duymak, pasiflik,

Detaylı

Türkiye ve Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler. 15 Ekim 2015, İzmir. Sayın Bakanlarım, Valim. Sayın MV'lerim,

Türkiye ve Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler. 15 Ekim 2015, İzmir. Sayın Bakanlarım, Valim. Sayın MV'lerim, Türkiye ve Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Sayın Bakanlarım, Valim 15 Ekim 2015, İzmir Sayın MV'lerim, Değerli MÜSİAD Üyeleri ve MÜSİAD Dostları, Değerli Basın Mensupları, MÜSİAD İzmir Şubemizin düzenlediği

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ DOÇ DR ZEYNEP AYFER SOLAK EÜTF GÖĞÜS HASTALIKLARI AD Çevresel ve sosyal faktörler. Medya, merak, aile. Sosyoekonomik yapı. Kültürel yapı Davranışsal ve psikolojik faktörler. Öğrenme.

Detaylı

Aslında, benim perakende sektöründeki kariyerim bir anlamda 12 yaşında sahibi olduğumuz süpemarkette yaz tatillerinde çalışmamla başladı.

Aslında, benim perakende sektöründeki kariyerim bir anlamda 12 yaşında sahibi olduğumuz süpemarkette yaz tatillerinde çalışmamla başladı. Değerli Basın Mensupları, Kıymetli Konuklar, İstanbul, 14 Temmuz 2008 Öncelikle Real Hipermarketleri Türkiye Genel Müdürü olarak gerçekleştirdiğimiz ilk basın toplantımıza katılımınız için çok teşekkür

Detaylı

SINAV KAYGISI. Sınav Kaygısının Belirtileri Nelerdir? * Fiziksel Belirtiler

SINAV KAYGISI. Sınav Kaygısının Belirtileri Nelerdir? * Fiziksel Belirtiler SINAV KAYGISI Kaygı, stresli bir durum karşısında hepimizin yaşadığı uyarılmışlık halidir. Ancak kaygının belli bir miktarda yaşanmasının olumlu işlevleri de vardır. Bir miktar kaygı günlük hayatta bizi

Detaylı

AİLE ve EVLİLİK EĞİTİM PROGRAMI PROJE DOSYASI

AİLE ve EVLİLİK EĞİTİM PROGRAMI PROJE DOSYASI AİLE ve EVLİLİK EĞİTİM PROGRAMI PROJE DOSYASI Hayat Boyu Aile Danışma Merkezi; Toplumun çekirdeği olan ailenin doğru temeller üzerine inşası konusunda danışmanlık hizmeti vermek, ailenin önemiyle ilgili

Detaylı

TEOG ÖNCESİ ÖĞRENCİLERİMİZE VE VELİLERİMİZE KÜÇÜK TAVSİYELER

TEOG ÖNCESİ ÖĞRENCİLERİMİZE VE VELİLERİMİZE KÜÇÜK TAVSİYELER TEOG ÖNCESİ ÖĞRENCİLERİMİZE VE VELİLERİMİZE KÜÇÜK TAVSİYELER Sınava sayılı günlerin kaldığı bu süreçte öğrencilerimizde ve velilerimizde kaygıyla heyecanın iç içe olduğunu biliyoruz.bu nedenle TEOG öncesinde

Detaylı

KILIÇ İNŞAAT www.kilicinsaatsamsun.com

KILIÇ İNŞAAT www.kilicinsaatsamsun.com KILIÇ İNŞAAT www.kilicinsaatsamsun.com HAKKIMIZDA Kılıç Eğitim Araçları Mobilya İnşaat Mimarlık Mühendislik Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi adı ile hizmet vermektedir. 1974 yılında Hüseyin KILIÇ

Detaylı

YAŞAM. yeniden. `de TANIMLANIYOR

YAŞAM. yeniden. `de TANIMLANIYOR YAŞAM yeniden `de TANIMLANIYOR Dağ Mühendislik Ltd. Şti., mekan alan ölçülerinde değişiklik yapma hakkına sahiptir. Bu katalogda kullanılan tüm dekorasyon görselleri temsili olarak konmuş olup, tutar satış

Detaylı

İŞİTME ENGELLİLERDE EVLİLİKTE DAHA AZ SORUN YAŞIYOR! - Genç Gelişim Kişisel Gelişim

İŞİTME ENGELLİLERDE EVLİLİKTE DAHA AZ SORUN YAŞIYOR! - Genç Gelişim Kişisel Gelişim İŞİTME ENGELLİ GÜL USTABAŞ GENÇ İŞİTME ENGELLİLER NORMAL OKULLARDA KAYNAŞTIRMA EĞİTİMİNE TABİ OLMALI. İŞİTME ENGELLİLERDE EVLİLİKTE NORMAL İNSANLAR GİBİ HATTA ONLARDAN DAHA AZ SORUN YAŞIYOR SORU-- Kısaca

Detaylı

DÜZEY B1 Avrupa Konseyi Ortak Dil Ölçütleri Çerçevesinde BÖLÜM 4 SINAV GÖREVLİSİNİN KİTAPÇIĞI. Dönem Kasım 2009 DİKKAT

DÜZEY B1 Avrupa Konseyi Ortak Dil Ölçütleri Çerçevesinde BÖLÜM 4 SINAV GÖREVLİSİNİN KİTAPÇIĞI. Dönem Kasım 2009 DİKKAT ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanlığı Devlet Dil Sertifikası DÜZEY B1 Avrupa Konseyi Ortak Dil Ölçütleri Çerçevesinde BÖLÜM

Detaylı

TİCARET BORSASI İLKOKULU UYUŞTURUCU KULLANIMI VE BAĞIMLILIKLA MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI 2015

TİCARET BORSASI İLKOKULU UYUŞTURUCU KULLANIMI VE BAĞIMLILIKLA MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI 2015 OCAK TİCARET BORSASI İLKOKULU UYUŞTURUCU KULLANIMI VE BAĞIMLILIKLA MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI 2015 Planlama: 1. Uyuşturucu kullanımı ve bağımlılıkla mücadele okul komisyonunun kurulması. 2. Uyuşturu kullanımı

Detaylı

KİŞİSEL "GÜÇ KİTABINIZ" Güçlenin!

KİŞİSEL GÜÇ KİTABINIZ Güçlenin! KİŞİSEL "GÜÇ KİTABINIZ" Güçlenin! Hangi alanlarda başarılıyım? Ne yapacağım? Okul hayatınız bittiğinde, önünüze gerçekleştirebileceğiniz çok sayıda fırsat çıkar. Kendi iş yerlerini açan insanların ne tür

Detaylı

Kızla İlk Buluşmada Nasıl Sohbet Edilir? Hızlı Bağ Kurma Teknikleri

Kızla İlk Buluşmada Nasıl Sohbet Edilir? Hızlı Bağ Kurma Teknikleri 1 Kızla İlk Buluşmada Nasıl Sohbet Edilir? Hızlı Bağ Kurma Teknikleri Bugün kızla tanışma anında değil de, flört süreci içinde olduğumuz bir kızla nasıl konuşmamız gerektiğini dilim döndüğünce anlatmaya

Detaylı

SOSYAL MEDYA YÖNETİMİ ve SOSYAL MEDYADA REKLAM UYGULAMALARI

SOSYAL MEDYA YÖNETİMİ ve SOSYAL MEDYADA REKLAM UYGULAMALARI SOSYAL MEDYA YÖNETİMİ ve SOSYAL MEDYADA REKLAM UYGULAMALARI SOSYAL MEDYA YÖNETİMİ ve SOSYAL MEDYADA REKLAM UYGULAMALARI Sosyal medya yönetimine artık diğer pazarlama aktivasyonları gibi stratejik bir bakış

Detaylı

KUMKALE İLKOKULU/ORTAOKULU 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DEĞERLER EĞİTİMİ MART AYI KATALOĞU

KUMKALE İLKOKULU/ORTAOKULU 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DEĞERLER EĞİTİMİ MART AYI KATALOĞU KUMKALE İLKOKULU/ORTAOKULU 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DEĞERLER EĞİTİMİ MART AYI KATALOĞU MART 2014 Değerler Eğitimi Mart Ayı Çalışma Planı I. HAFTA: (3-7 MART) Okul içinde güven ve özgüven değerlerini

Detaylı

Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir.

Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir. Sayın Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir. Başkanımız Rifat Hisarcıklıoğlu TUSAF yönetimi başta olmak üzere, kongremizin

Detaylı

Avrupalı liderler baskıcı, Türk liderler ise dostane

Avrupalı liderler baskıcı, Türk liderler ise dostane Avrupalı liderler baskıcı, Türk liderler ise dostane Dünyada yaşanan ekonomik kriz liderlik stillerinde de değişikliğe yol açtı. Hay Group'un liderlik stilleri üzerine yaptığı araştırmaya göre, özellikle

Detaylı

Rutinler temamız kapsamında sabah sporu yaptık, grup sohbetleri ile paylaşımlarda bulunduk. Sabah sporunda reçel yaptık, hayali reçellerimizi

Rutinler temamız kapsamında sabah sporu yaptık, grup sohbetleri ile paylaşımlarda bulunduk. Sabah sporunda reçel yaptık, hayali reçellerimizi Rutinler temamız kapsamında sabah sporu yaptık, grup sohbetleri ile paylaşımlarda bulunduk. Sabah sporunda reçel yaptık, hayali reçellerimizi pişirdik. Topla tanışma oyunları oynadık. Heykel ol, adını

Detaylı

Meslek seçmek;hayat biçimini seçmek demektir.bu nedenle doğru ve gerçekçi seçim yapılması önemlidir.

Meslek seçmek;hayat biçimini seçmek demektir.bu nedenle doğru ve gerçekçi seçim yapılması önemlidir. MESLEK SEÇİMİ Kişinin gelecekteki yaşam tarzını belirlenmesinde dönüm noktası olan mesleğini seçmesi; doğru ve isabetli karar vermesi tüm hayatının kalitesini ve mutluluğunu etkiler. Kişinin mutluluğunda

Detaylı

Anne ve kız arasında en çok yaşanan iletişim sorunları nelerdir?

Anne ve kız arasında en çok yaşanan iletişim sorunları nelerdir? Anneler Çocuklarına En Çok Niçin Kızıyor? Acıbadem Sağlık Grubu Bağdat Caddesi Tıp Merkezi psikologlarından Ayşegül Topçu Aydın ve International Hospital psikologlarından Ferahim Yeşilyurt, anneler ve

Detaylı

HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR

HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Hedef kan basıncı değerlerine ulaşmak için başarılı bir tedaviye gerek vardır. Başarılı tedavi 2 kısımdan oluşur: 1.Yaşam düzeninin değiştirilmesi 2.İlaç

Detaylı

.88N BORNOVA KÜÇÜK PARK K*N9

.88N BORNOVA KÜÇÜK PARK K*N9 N BORNOVA KÜÇÜK PARK K N OB A A AR 1 A AR ÜN V R ANA V A AR AKÜ N Ü R A AR B Ü Ü 3 O A A B B B BİF (Bornova İçin Fikirler) Bir kenti tasarlamak, o kent için bir yașam hayal etmek ve bu hayali gerçekleștirmeye

Detaylı

EĞİTİM KOÇLUĞU SERTİFİKA PROGRAMI. 22-23 ve 29-30 KASIM 2014 TARİHLERİNDE CANİK BAŞARI ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ NDE

EĞİTİM KOÇLUĞU SERTİFİKA PROGRAMI. 22-23 ve 29-30 KASIM 2014 TARİHLERİNDE CANİK BAŞARI ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ NDE EĞİTİM KOÇLUĞU SERTİFİKA PROGRAMI 22-23 ve 29-30 KASIM 2014 TARİHLERİNDE CANİK BAŞARI ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ NDE Eğitim Koçluğu Sertifika programı öğrencilerin okul, aile ve özel yaşamındaki

Detaylı

www.rehberlikservisi.org

www.rehberlikservisi.org www.rehberlikservisi.org 1 BAŞLARKEN Çocuklarımız bizim için ne kadar önemli? TEOG öncesinde onlar için neler yapıyoruz? Gelecekleri için planlarınız var mı? Çocuklarınızı yeterince anlıyor musunuz? Neden

Detaylı

Eleman Yetiştirmenin Maliyeti Eleman Kaybetmenin Maliyeti. www.kavurmaci.net

Eleman Yetiştirmenin Maliyeti Eleman Kaybetmenin Maliyeti. www.kavurmaci.net Eleman Yetiştirmenin Maliyeti Eleman Kaybetmenin Maliyeti www.kavurmaci.net ELEMAN KAYBETMENİN MALİYETİ Yetenekli bir çalışanın şirkete toplam maliyeti genellikle yıllık ücretin 3 katına kadar çıkabilir.

Detaylı

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) Sosyal Psikoloji Uygulamaları HUKUK SAĞLIK DAVRANIŞI KLİNİK PSİKOLOJİ TÜKETİCİ DAVRANIŞI VE PAZARLAMA POLİTİKA ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ SOSYAL

Detaylı

18-24 Mart Yaşlılar Haftası münasebetiyle Üniversitemiz Tıp Fakültesi ve Karabük Alzheimer Derneği organizasyonluğunda üniversitemiz ev sahipliğinde Yaşlılık-Bunama ve Alzheimer Hastalığı Tanıtım ve Bilinçlendirme

Detaylı

9. Sigarayı bırakma zamanı

9. Sigarayı bırakma zamanı 9. Sigarayı bırakma zamanı 1 9. Sigarayı bırakma zamanı Dünyada 8 saniyede 1 can alan, yılda 4 milyon kişinin ölümüne neden olan, dünyada her 10 erişkinden birinin ölüm nedeni sayılan sigarayı bırakmak

Detaylı

ERGENİM BEN!!! Nereden Çıktı Bu Sınav?

ERGENİM BEN!!! Nereden Çıktı Bu Sınav? Uzm Psk. Nuray ÖZBEN AVŞAR ERGENİM BEN!!! Nereden Çıktı Bu Sınav? Çocuklar hızla büyüyor, çocukluk dönemini bitirip ilk erişkinlik olan ergenlik dönemine adımlarını atıyorlar. Ergenlik çağında fiziksel

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI KEMAL KILIÇDAROĞLU NUN KONUK KONUŞMACI OLDUĞU TOPLANTI YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI 1 ARALIK 2014 İZMİR Cumhuriyet Halk Partisi nin çok değerli Genel Başkanı ve çalışma arkadaşları,

Detaylı

Medya Okuryazarlığı Programı NİLÜFER PEMBECİOĞLU

Medya Okuryazarlığı Programı NİLÜFER PEMBECİOĞLU Medya Okuryazarlığı Programı NİLÜFER PEMBECİOĞLU İletişim Nedir? Değişen İletişim Kavramı Yalnızlaşma ve Yabancılaşma Yüzeysel Etkileşim İlgi Eksik Etkileşim Otomatik Etkileşim İletişim Herşeydir! Değişen

Detaylı

Daha fazlası için. Daha iyisini istemek doğamızda var. Kendimiz ve sevdiklerimiz için daha fazlasını sunabilmek

Daha fazlası için. Daha iyisini istemek doğamızda var. Kendimiz ve sevdiklerimiz için daha fazlasını sunabilmek Daha iyisini istemek doğamızda var. Kendimiz ve sevdiklerimiz için daha fazlasını sunabilmek Önay Life işte bu anlayıştan doğdu: Size ve sevdiklerinize hayal ettiğiniz gibi bir yaşamı ve geleceği sunabilmek

Detaylı

ENSAR VAKFI EĞİTİM PLATFORMU (EVEP) SEMİNER ATÖLYESİ ITESTPLUS EĞİTİM PLATFORMU - IT+# !!!!!!!!!!! TEOG - YGS-LYS NEDİR?GS-LYS Nedİr?

ENSAR VAKFI EĞİTİM PLATFORMU (EVEP) SEMİNER ATÖLYESİ ITESTPLUS EĞİTİM PLATFORMU - IT+# !!!!!!!!!!! TEOG - YGS-LYS NEDİR?GS-LYS Nedİr? TEOG - YGS-LYS NEDİR?GS-LYS Nedİr? TEOG & YGS- LYS Dedikleri Bu seminerimizle TEOG & YGS- LYS sisteminde yapılan son değişiklikleri sizlere aktarıyoruz. Örneğin, A) Sınava toplam kaç başvurunun olduğu,

Detaylı

12. Araştırmacılar Zirvesi nin açılış konuşmasını yapmak için beni davet etmenizden, bana bu fırsatı vermenizden dolayı sizlere teşekkür ederim.

12. Araştırmacılar Zirvesi nin açılış konuşmasını yapmak için beni davet etmenizden, bana bu fırsatı vermenizden dolayı sizlere teşekkür ederim. 1 GÜLER SABANCI KONUŞMA METNİ 12. ARAŞTIRMACILAR ZİRVESİ 12. Araştırmacılar Zirvesi nin açılış konuşmasını yapmak için beni davet etmenizden, bana bu fırsatı vermenizden dolayı sizlere teşekkür ederim.

Detaylı

Adım Adım Nasıl Sağlıklı Zayıflanır?

Adım Adım Nasıl Sağlıklı Zayıflanır? On5yirmi5.com Adım Adım Nasıl Sağlıklı Zayıflanır? 3 adımda sağlıklı beslenme alışkanlığını kazanabilirsiniz. Yeter ki kendinizi ve vücudunuzu iyi tanıyın. İşte tüyolar... Yayın Tarihi : 16 Mart 2012 Cuma

Detaylı

Şef Makbul Ev Yemekleri'nin sahibi Pelin Tüzün Quality of magazine'e konuk oldu

Şef Makbul Ev Yemekleri'nin sahibi Pelin Tüzün Quality of magazine'e konuk oldu Şef Makbul Ev Yemekleri'nin sahibi Pelin Tüzün Quality of magazine'e konuk oldu Hayallere inanmam, insan çok çalışırsa başarır Pelin Tüzün, Bebek te üç ay önce hizmete giren Şef makbul Ev Yemekleri nin

Detaylı

DESKPORT. Bilișim Hizmetleri. 2014 Yılı Hizmet Tanıtım Kataloğu

DESKPORT. Bilișim Hizmetleri. 2014 Yılı Hizmet Tanıtım Kataloğu 2014 Yılı Hizmet Tanıtım Kataloğu info@deskport.net BİZ KİMİZ? Biz Kimiz? Deskport Bilişim ekibinin karakteristik özellikleri olan; özgüven, çalısma azmi, tecrübe ve liderlik vasıflarımızla amacımız, müşterilerimizi

Detaylı

Ege: Kağıtları, plastikleri ve camları geri dönüşüm kutusuna atarız.

Ege: Kağıtları, plastikleri ve camları geri dönüşüm kutusuna atarız. 08.01.2016 DENİZATI SINIFI NDAN HERKESE MERHABA; Bu hafta Geri dönüşüm ve Tasarruf konumuz ile ilgili çalışmalarımıza başladık. Değerler eğitimi konumuz olan Birlikte yaşam ve Dostluk konumuza da giriş

Detaylı

BAŞKA BİR OKUL MÜMKÜN DERNEĞİ DEMOKRATİK EKSEN DEĞERLENDİRME FORMU

BAŞKA BİR OKUL MÜMKÜN DERNEĞİ DEMOKRATİK EKSEN DEĞERLENDİRME FORMU BAŞKA BİR OKUL MÜMKÜN DERNEĞİ DEMOKRATİK EKSEN DEĞERLENDİRME FORMU Tarihi Okulun İsmi Formu Dolduranın Adı Soyadı Formu Dolduranın Asli Görevi : / / : : : Bu form Başka Bir Okul Mümkün Derneği ne protokolle

Detaylı

Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi

Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi Çocukları çocuk bakım evi yolunda olan ebeveynlere Århus Kommune Børn og Unge Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi Tyrkisk, Türkçe 2-3 yaşındaki çocuk hakkında durum ve gelişim görüşmesi Çocuk bakım

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Çatışma Çözme ve Müzakere için İletişim Becerileri

Çatışma Çözme ve Müzakere için İletişim Becerileri Çatışma Çözme ve Müzakere için İletişim Becerileri Deniz Gümüşel, REC Türkiye REC Türkiye Halkla İlişkiler ve İletişim Seminerleri (Eylül, Kasım 2007) Sizce çatışma nedir? Bireylerin veya grupların, kendi

Detaylı

TUVAL GARDEN, bir TPD GRUP Projesidir.

TUVAL GARDEN, bir TPD GRUP Projesidir. TUVAL GARDEN, bir TPD GRUP Projesidir. TPD GRUP Köklerine bağlı, geleneksel değerlerini çağımız gerekleriyle harmanlamış, her geçen gün daha da profesyonelleşen, yaptığı işi en iyi şekilde bitirmeye çabalayan,

Detaylı

Doğuştan Gelen Haklarımız Sadece insan olduğumuz için doğuştan kazandığımız ve tüm dünyada kabul gören yani evrensel olan haklarımız vardır.

Doğuştan Gelen Haklarımız Sadece insan olduğumuz için doğuştan kazandığımız ve tüm dünyada kabul gören yani evrensel olan haklarımız vardır. Dersin Adı Tema Adı Kazanım Konu Süre : İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi : İnsan Olmak : Y4.1.2. İnsanın doğuştan gelen temel ve vazgeçilmez hakları olduğunu bilir. : Doğuştan Gelen Haklarımız :

Detaylı

20 Mart Vızıltı. Mercanlar Sınıfından Merhaba;

20 Mart Vızıltı. Mercanlar Sınıfından Merhaba; Mercanlar Sınıfından Merhaba; 20 Mart Vızıltı Bu hafta konumuz ormanlar idi. Orman nedir? Ormanların önemi ve faydaları nelerdir? Ormanları koruma konusunda üzerimize düşen görevler nelerdir? gibi sorular

Detaylı

KÜLTÜREL YAPILANMA GRUBUNUN (KYG) DEĞERLENDİRME ANKETİ

KÜLTÜREL YAPILANMA GRUBUNUN (KYG) DEĞERLENDİRME ANKETİ KÜLTÜREL YAPILANMA GRUBUNUN (KYG) DEĞERLENDİRME ANKETİ Kasım, 2006 Değerli Arkadaşlar, Bildiğiniz gibi 7 Temmuz, 2006 da başlayan ve 27 Ağustos 2006 da tamamlanan Kültürel Yapılanma Grubumuzu ve Etkinliklerini

Detaylı

8-9 YAŞ ÇCUKLARININ YAŞ DÖNEMİ ÖZELLİKLERİ VE OKUL-ÖDEV ÇALIŞMALARI ÖZEL ANTALYA ENVAR İLKOKULU 8-9 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM DÖNEMLERİ ÖZELLİKLERİ

8-9 YAŞ ÇCUKLARININ YAŞ DÖNEMİ ÖZELLİKLERİ VE OKUL-ÖDEV ÇALIŞMALARI ÖZEL ANTALYA ENVAR İLKOKULU 8-9 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM DÖNEMLERİ ÖZELLİKLERİ 8-9 YAŞ ÇCUKLARININ YAŞ DÖNEMİ ÖZELLİKLERİ VE OKUL-ÖDEV ÇALIŞMALARI ÖZEL ANTALYA ENVAR İLKOKULU 8-9 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM DÖNEMLERİ ÖZELLİKLERİ ÇOCUKLARIMIZIN GELİŞİM DÖNEMİ ÖZELLİKLERİNİ BİLMEK NE

Detaylı

Kadınlar Ne İster? Erkekler Ne Verir?

Kadınlar Ne İster? Erkekler Ne Verir? Kadınlar Ne İster? Erkekler Ne Verir? BU KİTABI OKUYUN VE İLİŞKİLERİNİZDE GÜÇLÜ, BAŞARILI VE SEVGİ DOLU OLUN İşte size NLP Lideri Mustafa KILINÇ tan sayfalarını peşpeşe çevireceğiniz bir kitap daha. İster

Detaylı

Evlat Edinilen Çocuğa Multidisipliner Yaklaşım: Vaka Örnekleri Üzerinden Evlat Edinme. Psikolog Reyhan Bahçivan-Saydam

Evlat Edinilen Çocuğa Multidisipliner Yaklaşım: Vaka Örnekleri Üzerinden Evlat Edinme. Psikolog Reyhan Bahçivan-Saydam Evlat Edinilen Çocuğa Multidisipliner Yaklaşım: Vaka Örnekleri Üzerinden Evlat Edinme Psikolog Reyhan Bahçivan-Saydam Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu na göre 2008 yılı sonu itibariyle evlatt edindirilen

Detaylı

KOÇLUK NEDİR? Rahile Yeni, 14.03.2012

KOÇLUK NEDİR? Rahile Yeni, 14.03.2012 KOÇLUK NEDİR? Rahile Yeni, 14.03.2012 Beklentileriniz.. Birey olarak, ne gibi ihtiyaçlar için koçluk alınabilir Bir alışkanlığınızı değiştirmek istiyorsanız Kişisel gelişiminizde bir davranış / yetkinliğinizi

Detaylı

ÇOKLU ZEKA ÖZELLİKLERİ

ÇOKLU ZEKA ÖZELLİKLERİ ÇOKLU ZEKA ÖZELLİKLERİ I- Açıklama Sizi tam olarak tanımladığına inandığınız her cümlenin yanına 1 yazın. Eğer ifade size uygun değilse, boş bırakın. Sonra her bölümdeki sayıları toplayın. Bölüm 1 Nesneleri

Detaylı

ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI

ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI ANAOKULU PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK SERVİSİ VELİ BÜLTENİ MAYIS -2012 ÇOCUK VE KİTAP "EĞİTİM YAŞAM İÇİNDİR" 2 ÇOCUK VE KİTAP Önceleri çocuk için kitap bir oyuncaktır.

Detaylı

Okuma- Yazmaya Hazırlık. Türkçe Dil Etkinlikleri Sanat Etkinlikleri Oyunlar Müzik Ve Ritim. Fen Ve Doğa Etkinlikleri

Okuma- Yazmaya Hazırlık. Türkçe Dil Etkinlikleri Sanat Etkinlikleri Oyunlar Müzik Ve Ritim. Fen Ve Doğa Etkinlikleri Türkçe Dil Etkinlikleri Sanat Etkinlikleri Oyunlar Müzik Ve Ritim Sohbetler *Tatilde neler yaptık? *Hava nedir? Hangi duyu organımızla hissederiz? *Tatildeyken hava nasıl değişimler oldu? *Müzik dendiğinde

Detaylı

UYUŞTURUCU ÖZGÜRLÜĞÜN SONU!

UYUŞTURUCU ÖZGÜRLÜĞÜN SONU! Risk Faktörleri BİRECİK RAM Tedavi İçin Psikolojik sorunları olan ya da herhangi bir madde bağımlılığı bulunan ebeveynin çocukları daha büyük risk altındadırlar. Madde kullanan ve tedavi olmak isteyen,

Detaylı

Beynimizi Zinde Tutmak. Dr. Emre Esen Bilecik Devlet Hastanesi 11.03.2015

Beynimizi Zinde Tutmak. Dr. Emre Esen Bilecik Devlet Hastanesi 11.03.2015 Beynimizi Zinde Tutmak Dr. Emre Esen Bilecik Devlet Hastanesi 11.03.2015 Beyin Farkındalığı Haftası Beynin fonksiyonları, Beyin sağlığı, Beyin araştırmalarının yararları hakkında; Toplumda farkındalık

Detaylı

Arılar. (Tekerlemeler)

Arılar. (Tekerlemeler) (Tekerlemeler) TEK TEK TEKERLEME Tek tek tekerleme Üstü kaymak şekerleme Dereye düşme çok soğuk Söyle bana çarçabuk ÇARŞIYA GİTME Leblebi alma Kıtır kıtır yeme bir iki üç dört beş altı yedi sana bunu kim

Detaylı

ORTAK GÖRÜŞ 2010 ANKET VERİLERİ

ORTAK GÖRÜŞ 2010 ANKET VERİLERİ ORTAK GÖRÜŞ 2010 ANKET VERİLERİ Türk Tabipleri Birliği Hekimlerin Çalışma Koşulları, İşyükü ve İşgücüne ilişkin Ortak Görüş 2010 VERİ DÖKÜMÜ EKİM 2010 Yanıt dağılım grafkleri, tabloları ve anket soruları

Detaylı

sigara kullanma yaşının 7 ye, alkol kullanımının 12 li yaşlara

sigara kullanma yaşının 7 ye, alkol kullanımının 12 li yaşlara Alkol, sigara, uyuşturucu madde, kumar gibi zararlı alışkanlıkların tüm dünyada tehlikeli boyutlarda yaygınlaşmaya başlaması ülkemizi de tehdit eden bir problemdir. Lise ve üniversite öğrencileri ile çalışan

Detaylı

MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN

MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN MADDE BAĞIMLILIĞI NEDİR? Madde kullanımı sonucunda gelişen belirli bir hastalık

Detaylı

BULUNDUĞUMUZ MEKÂN VE ZAMAN

BULUNDUĞUMUZ MEKÂN VE ZAMAN 1.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında, disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

SİGARA BIRAKMA GÜNLÜĞÜ

SİGARA BIRAKMA GÜNLÜĞÜ SİGARA BIRAKMA GÜNLÜĞÜ Gün 1 Sigarayı bırakmak için ilk büyük adımı attınız. Kolay gelsin Gün 2 24 saattir kanınızda nikotin yok. Bu büyük bir başarı. Ama bugün de zor geçecek unutmayın! Çok bol su için.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK. Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK 1

Yrd. Doç. Dr. Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK. Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK 1 Yrd. Doç. Dr. Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK 1 Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK 2 Kullanıcıların site içeriğini belirlemede rol oynadığı, Dinamik, Teknik bilgi gerektirmeyen, Çok yönlü etkileşim sağlayan,

Detaylı

EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM

EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM EVLİLİKTE İLETİŞİM ve YAŞAM BECERİLERİ -2 EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM EVLİLİKTE İLETİŞİM ve YAŞAM BECERİLERİ 2 SUNUM İÇERİĞİÇ Evlilikte İletişim

Detaylı

İNTERNETİN GÜVENLİ KULLANIMI VE GÜVENLİ İNTERNET HİZMETİ

İNTERNETİN GÜVENLİ KULLANIMI VE GÜVENLİ İNTERNET HİZMETİ İNTERNETİN GÜVENLİ KULLANIMI VE GÜVENLİ İNTERNET HİZMETİ İNTERNETİN ÖNEMİ ve Güvenli İnternet Hizmeti İnternet Dünyamızı değiştiriyor Ailenin yeni bir üyesi Hayatımızın vazgeçilmez bir parçası Bir tıkla

Detaylı

2011$ Çocuklu'Yaşam'Merkezi'' İlkiz&Özcan&Sönmez&

2011$ Çocuklu'Yaşam'Merkezi'' İlkiz&Özcan&Sönmez& Çocuklu'Yaşam'Merkezi'' İlkiz&Özcan&Sönmez& 2011$ Sahip&olduğunuz&ebeveynlik&değerlerinize&uygun,&size&özgü& koçluk& alın,& hayalini& kurduğunuz& mutlu& aile& hayatının& tadına&çıkarın&&& $ ÇOCUKLU$YAŞAM$MERKEZİ$

Detaylı

R E H B E R L Đ K B Ü L T E N Đ - 3

R E H B E R L Đ K B Ü L T E N Đ - 3 1886 ÖZEL GETRONAGAN ERMENĐ LĐSESĐ R E H B E R L Đ K B Ü L T E N Đ - 3 2010 2011 Kız olursa Sarin, erkek olursa Masis Erkek olursa doktor, kız olursa öğretmen KENDĐNĐ TANIMA VE MESLEK SEÇĐMĐ Sevgili veliler,

Detaylı

LİSE REHBERLİK SERVİSİ

LİSE REHBERLİK SERVİSİ LİSE REHBERLİK SERVİSİ Verimli Ders Çalışma Ders çalışma konusunda bir çoğunuz da çeşitli şikayetler vardır. Bir kısmınız ders çalışmaya başlamakta güçlük çekerken Bir kısmınız çalışma esnasında derse

Detaylı

HASTA DEĞERLENDİRME FORMU

HASTA DEĞERLENDİRME FORMU HASTA DEĞERLENDİRME FORMU TÜRK ECZACILARI BİRLİĞİ ECZANE KONTROL VE İZLEM PROGRAMLARI 1. BAKIM GÖRÜŞMESİ Hasta Adı Soyadı: Eczane Kaşesi: Tarih: HASTALIK VE İLAÇ BİLGİ DÜZEYİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Size

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür KULLANMA TALİMATI XYZAL 5 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür Yardımcı maddeler: Mikrokristalin selülöz, laktoz monohidrat, kolloidal anhidrus

Detaylı

1 of 5 14/10/2010. Stresle Başa Çıkma

1 of 5 14/10/2010. Stresle Başa Çıkma 1 of 5 14/10/2010 Stresle Başa Çıkma Stres bizim baskıya karşı duygusal ve fiziksel tepkimizdir. Bu baskı dışsal faktörlerden kendimizin ya da bir yakınımızın yaşam etkinliklerinden, hastalıklarından yaşam

Detaylı

Yeşilalım Projesi. Eğiticilerin Eğitimi. 12-14 Şubat 2013 Ankara

Yeşilalım Projesi. Eğiticilerin Eğitimi. 12-14 Şubat 2013 Ankara Yeşilalım Projesi Eğiticilerin Eğitimi 12-14 Şubat 2013 Ankara 1 Öğrenme Hedefleri Yetişkin öğrenenlerin özelliklerini öğrenmek; Yetişkinlere uygun çeşitli eğitim yöntemleri ile yaklaşımlarını uygulamak;

Detaylı

Bilişim Teknolojilerine Pedagojik Bir Yaklaşım. Mehmet AKSÜT Mega Eğitim Danışmanlık Songül ATEŞ Uşak üniversitesi Hayriye UĞURLU Uşak üniversitesi

Bilişim Teknolojilerine Pedagojik Bir Yaklaşım. Mehmet AKSÜT Mega Eğitim Danışmanlık Songül ATEŞ Uşak üniversitesi Hayriye UĞURLU Uşak üniversitesi Bilişim Teknolojilerine Pedagojik Bir Yaklaşım Mehmet AKSÜT Mega Eğitim Danışmanlık Songül ATEŞ Uşak üniversitesi Hayriye UĞURLU Uşak üniversitesi Giriş Teknolojideki hızlı gelişim, her geçen gün günlük

Detaylı

Öğretenden Öğrenene Tavsiyeler

Öğretenden Öğrenene Tavsiyeler Öğretenden Öğrenene Tavsiyeler İNGİLİZCE -İngilizce telaffuzun düzeltilmesi adına film ve dizilerin İngilizce alt yazılı olanları izlenilebilir -İngilizce sesli hikâyeler, dinlenerek takip edilebilir.

Detaylı

NENE HATUN MESLEKi VE TEKNiK ANADOLU LiSESi REHBERLiK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK SERVİSİ AYLIK BÜLTEN BAŞARI

NENE HATUN MESLEKi VE TEKNiK ANADOLU LiSESi REHBERLiK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK SERVİSİ AYLIK BÜLTEN BAŞARI NENE HATUN MESLEKi VE TEKNiK ANADOLU LiSESi REHBERLiK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK SERVİSİ AYLIK BÜLTEN BAŞARI SOSYAL MEDYA BAĞIMLILIĞI MESLEK SEÇİMİ Çağımızın En Büyük Hastalığı: Sosyal Medya! SOSYAL AĞLARIN

Detaylı