KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 573 XIX. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA KAHRAMANMARAŞ'IN SOSYO EKONOMİK VE KÜLTÜREL YAPISI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 573 XIX. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA KAHRAMANMARAŞ'IN SOSYO EKONOMİK VE KÜLTÜREL YAPISI"

Transkript

1 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 57 I. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA KAHRAMANMARAŞ'IN SOSYO EKONOMİK VE KÜLTÜREL YAPISI Ramazan HURÇ Özet Doğu Akdeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgeleri üzerinde yer alan Kahramanmaraş, Anadolu'nun en kadim yerleşim yerlerinden biridir. Kahramanmaraş, Hz. Ömer döneminde İslam orduları genel komutanına bağlı olan Halid b. Velid tarafından feth edilerek İslam topraklarına katıldı. Bundan sonra Bizans ve Müslümanlar arasında el değiştiren Kahramanmaraş, 7 yılında bir Türkmen hanedanı olan Dulkadir Beyliğinin merkezi oldu. Yavuz Sultan Selim 55'te Dulkadir Beyliğini Osmanlı devletine bağladı. Dulkadir Beyliği toprakları, Osmanlı ile bütünleştikten sonra Kahramanmaraş merkez olmak üzere, bir eyalet haline getirildi. Kanuni devrinde Eyalet merkezi olan Kahramanmaraş'ın sancakları Malatya, Antep ve Kars (Kadirli)'tı. 876 yılından önce Halep vilayetine bağlanan Kahramanmaraş, h. 0/9 yılında Halep vilayetinden ayrılarak bağımsız sancak statüsünü kazandı. Genel anlamda tarihteki önemine göre Kahramanmaraş, tarih kitaplarında yer almasına karşın şehir tarihi açısından bir kaç araştırma dışında istenen ölçüde araştırılmamıştır. Bu çalışmamızda nolu Maraş Şer'iye sicili esas alınarak 9. Yüzyılın ikinci yarısında Kahramanmaraş'ın sosyo- ekonomik ve kültürel yapısını incelemeye çalışacağız. Şer'iye sicilleri; Türk tarihinin siyasî, askerî, idarî, içtimaî, kazaî ve harsî teşkilatı bakımından çok önemli yazılı kaynaklardır. Şer'iye sicilleri meçhul halk tarihleridir. Orada toplumsal yapıyı, ekonomik durumu ve siyasal işleyişi bulmak mümkün olacaktır. Sosyal yapı: Osmanlı; çok dinli, çok dilli ve çok kültürlü bir devlet yapısına sahipti. Osmanlının bir sancağı (liva) olan Kahramanmaraş'ta da bu yapıyı görmek mümkündür. Gerek Osmanlı arşiv belgeleri, gerek yerli ve yabancı araştırmacıların yazılarında bu konu yeterince incelenmiştir. Araştırmacıların verdiği rakamlar farklı da olsa, sonuçta kentte değişik kültürde insanların varlığından söz edilmektedir. Kahramanmaraş halkı İ yılları arasında üç ayrı etnik gruptan oluşmaktaydı. Bunlar; devletin asli unsurunu oluşturan Müslüman Türkler, Hıristiyanlar (Katolik, Protestan, Ermeni) ve Musevi (Yahudi)'ler idi. 7 (9) tarihli Osmanlı arşiv belgesinde geçen 8 mahalleden Akçakoyunlu, Hazinedar, Mağaralı, Şaziye ve Zumbatanlı maa Gazibeyli mahalleleri hariç diğer mahallede gayrimüslim vatandaşlar mütemekkin olmuşlardır.5 Musevi milletinden olan insanlar da Hatuniye mahallesinde mütemekkin idiler. Gayrimüslim vatandaşlar her mahallede Türklerle karışık yaşamışlardır. Demografik yapı: nolu Maraş Şer'iye siciline ait defterden Kahramanmaraş'ın Müslim ve gayrimüslim unu bütünüyle tespit etmek mümkün değildir. Elde bulunan kaynaklara göre I. yüzyılın sonlarında Kahramanmaraş'ın unun dolayında olduğu * Yrd. Doç. Dr., Göksün Belediye Balkanı, Şibli Numani, Bütün Yönleriyle Hz. Ömer ve Devlet İdaresi, Çev. Prof. Dr. Talip Yaşar Alp, Hikmet yayınları, İstanbul, 986,. Yinanç, Mükrimin Halil, Dulkadırlılar, İslam Ansiklopedisi, M. E. B. Yayınevi, Eskişehir, 997, 655; Yinanç.Refet, Dulkadir Beyliği, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 989,0. * Akgündüz, Ahmet, Osmanlı Kanunnameleri ve Hukukî Tahrirleri, IV, İstanbul, 99, 68. Evliya Çelebi de ise Aymtab, Malatya, Niğde, Kars ve Samsad, Maraş'a bağlı sancaklar olarak geçmektedir. Bkz: Zıllioğlu Evliya Çelebi, Evliya Çelebi Seyahatnamesi, Oçdal Neşriyat, İstanbul, 985, I,. İnalcık,Halil."Osmanlı Tarihi Hakkında Mühim Bir Kaynak", Ankara Üniversitesi Dil-Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, C.I, S.I, Ankara, 98,89. 5 Belge.

2 57 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU yazılmaktadır. Kahramanmaraş'ta. yüzyılın başlarında Maarif Müdürlüğü yapan Besim ATALAY'a göre. Cihan harbi başlarında.7'dür. Bunun.5'ü Müslüman, 8.5'ünün Hıristiyan'dır.8 Sicillere intikal edilen davaları incelediğimizde % 5 dolayında gayrimüslim olduğunu tahmin etmek mümkündür. Kahramanmaraş'a bağlı olan ilçe ve köy larını da dahil edecek olursak bu sayı çok aşağıya çekilir. 56 yılına ait Tahrir Defterine göre ise %0 dolayında gayrimüslim bulunmaktadır.6 I yüzyılın son çeyreğinde yazılan Kamusu'l-A'lam'da Kahramanmaraş u ile ilgili bölümde Şemseddin Sami, Kahramanmaraş'ta 5.0 toplam un bulunduğu, bunun,0'inin Müslüman unsur olan Türk, Kürt ve Arap, 68 Yahudi geriye kalan 9.6'isinin ise Ermeni, Süryani, Geldani, Rum olduğunu ifade eder. Kahramanmaraş sancağının genel u ise 79.85'tür. Bunun.08'i Müslüman, 68'i Yahudi ve 5.077'i Ermeni olduğundan bahsetmektedir.7 Bu da %5 civarında gayrimüslim unsur olduğunu göstermektedir R 7 (9) tarihli Osmanlı arşiv belgesine göre Kahramanmaraş'ta yaşayan 7.79 toplam un 5.685'ini gayrimüslim, 57.07'sini de Müslümanlar oluşturmaktadır. Vital Cuinet'in 89 tarihli ansiklopedik verilerine göre ise toplam un 5.08'ini gayrimüslim,.8'ini de Müslüman oluşturmaktadır 8. Şemseddin Sami de Cuinet gibi aynı rakamları vermektedir. nolu Maraş Şer'iye sicilinde gecen mahkeme kayıtlarına intikal eden dava oranları incelendiğinde gayrimüslim yaklaşık % 5 civarındadır. Belge : Kahramanmaraş mahallelerinde R7 (9) yılına göre Müslim ve gayrimüslim u Mahalle Maa Kayışlı Çavuşlu Mağaralı Ağcakoyunlu Devecili Divanlı Kuyucak Kumarlı Bostanciyan Karamanlı Acemli Kulağıkurtlu Hacı Mehmedli Çığcığı Hatuniye Şekerli İsadivanlı Şekerdere Zimyan Hoca Durdu Gargaciyan Şaziye Deli Alili Bektutiye Restebaiye Kayabaşı Seksenler Zunbatanli maa Gazibeyli Müslim gayrimüslim Hıristiyan Yahudi Genel H N Yinanç, Refet, Maraş Tahrir Dafteri, A.Ü. Basımevi, 988,, II. 7 Hurç, Ramazan, " Nolu Şer'iye Siciline Göre Kahramanmaraş'ın Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapısı (9-95/ )", Basılmamış Doktora Tezi, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri, 995,9. 8 BOA Y.EE.DN.7 GN 7.

3 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 575 Mahalle Dallara Halhaliye Kuytul Etmekciyan Boğazkesen Şeyh Çukuroba Duraklı Hazinedar Çomaklı Alemli Müslim gayrimüslim Hıristiyan fahudi 77 H N Genel Belge : R 7 (9) yılma göre Kahramanmaraş'a bağlı yerleşim yerleri Müslim ve gayrimüslim u gösterir belge 0 Nahiye Camustıl Etrafşehr Çakal h Aşireti Hacibebekler Karyesi Kalçalı Aşireti Sahnalu Aşireti Atmalı Aşireti Şekerobası Nahiyesi Bulanık Kazası Tiyak nahiyesi Oruç Kadı Karyesi Müslim gayrimüslim Hıristiyan Yahudi Genel H N H N Belge : R 7 (9) yılma göre Kahramanmaraş'a bağlı yerleşim yerleri Müslim ve gayrimüslim u gösterir belge " Nahiye Yenice Kale Nadırlu Aşireti Kürtler Aşireti Bertiz Nahiyesi Çifligan Ceridi Nahiyesi Dağlı Nahiyesi Yumaklı Ceridi Nahiyesi Kuşçu Ceridi Nahiyesi Bağdın Karyesi Ufacıklı Nahiyesi Bazarak Nahiyesi Andırın Kazası Müslim gayrimüslim Hıristiyan Yahudi H N Müslim Kipti H N Gl T BOA Y.EE.DN. 7 GN 7. " BOA Y.EE.DN. 7 GN 7. BOA Y.EE.DN. 7 GN 7.

4 576 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU Nahiye Elbistan Kazası Efsus Nahiyesi Göksun Nahiyesi Alişar Nahiyesi Cüceli Nahiyesi Kılılıoğlu Nahiyesi Ağcakoyunlu Karyesi Zeytun Kazası İslahiye Kazası Müslim gayrimüslim Hıristiy an Yahudi H Müslim Kipt N H N 7 7 ' Gl T Tablo : Vital Cuinet'e göre Kahramanmaraş'ın idari yapısı Yerleşim Birimi Maraş Merkez İlce Elbistan Andırın Pazarcık Zeytun Nahiye Koy Tablo : Vital Cuinet'e göre Kahramanmaraş'ın Müslüman yapısı Erkek Kadın Genel Suriyeli Arap Türk Osmanlı Kürd Diğerleri Tablo : Vital Cuinet'e göre Kahramanmaraş'ın gayrimüslim yapısı Hıristiyan Katolik Grec=Unis Ermeni Süryani Keldani Latin Diğerleri Grec Ortodoks Ermeni Gregoryan Süryani Yakubi Keldani non unis Protestan İsrailli Erkek Kadın Genel Müslüman Hıristiyan Yahudi genel toplam dur. Tablo : Halep vilayeti (897) salnamesine göre Kahramanmaraş'ın demografik yapısı Cuinet, Vital. LaTurquie d'asie geographie. Tome deuzieme. Paris 89.s 7. Cuinet, s 7. Cuinet, s 7.

5 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 577 Maraş'ın nufus cetveli Miislüma n Erme G ni a y Katol 8 ik m u, Prote stan Yahu di Genel Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Zeytun Kazası Elbista n Andırın Pazarcık Müsl Top Nüf %80 G.T. N %0 Tablo 5: Yukarıdaki belgelerin toplu şeması Belge adı R 7 (9) nolu Osmanlı arşiv belgesine Vital Cuinet'in 89 tarihli ansiklopedik verilerine göre Şemseddin Sami'ye göre Maraş Sancağı 6 (9) 5 Şemseddin Sami'ye göre Maraş sancak merkezi 6 Halep Vilayeti (897) Salnamesine Göre Maraş sancak merkezi Halep Vilayeti (897) Salnamesine Göre Maraş Sancağı Gayrimüslim % % % % % %0 Müslim 57.07% % (% % % %80 Nüfus C - Müslim-gayrimüslim ilişkileri Kahramanmaraş halkı gayrimüslimlerle iç içe yaşamaya alışmış, hatta dini bir kurum olan camilere ait olan vakfın mahkemece savunmasına Katolik milletinden Artın Efendi'yi vekil tayin ettikleri görülmüştür. Divanlı camii davası için ona umumi vekâletname verilmiştir. 7 Diğer yandan Ermeniler kendi aralarında anlaşamadıkları davaların çözümlerinde bazen Türk asıllı dava vekilleri tutmuşlardır. 5 nolu Maraş Şer'iye sicilinin 55 nolu kararında bu durum şöyle izah edilmektedir: Hatuniye mahallesi mütemekkin ve müîemekkinelerinden teb'a-i devleti aliyyenin Ermeni milletinden doktor Agobciyan veled-i Avadis ve Şermet kızı Artın b. Toros veled-i Atam meclis-i hatırda aynı mahalle sakinlerinden Sabsızzâde Hacı Mehmet Efendi b. Veli Efendi huzurlarına gelerek Hatuniye mahallesi mütemekkinlerinden Oseb'in zevcesi Cartor ile aramızda Şemseddin Sami, Kamusu'l-A'lam, İstanbul, 6 (9), VI, 6. Şemseddin Sami, VI, 6. 5 Nolu Sicil, B. No: 67.

6 578 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU miras davası bulmuştur diyerek, bütün işlerini takip etmek için Hacı Mehmet Efendiyi vekil tayin ederler 8. Kadıların görevleri arasında halkın ihtilaf konularını çözmek, toplumun ve bireylerin haklarını koruma vardır. Bu yönü ile kadılar belediye hizmetlerini görme, ayrıca Sulh Hukuk Mahkemeleri görevini de yerine getirmektedirler. 6 Ağustos 876 tarihli müsvette nolu sicilde Çavuşlu Mahallesi mütemekkinlerinden Katolik milletinden Tarakçı Manok veled-i Agob, Medine-i mezkurede hükümet konağında meclis-i temyiz hukuku livaya mahsus odada bi'l-cümle a'za-i meclis hazır oldukları halde akd olunan meclis-i şer'i hatırda mahalle-i mezkur e mütemekkinlerinden ve teb'a-i saltanat-ı seniyyenin Protestan milletinden Karagöz oğlu Agop veled-i Banos muvacehesinde merkum Agop benim mahalle-i mezkurede vaki' ma'lumu'l-hudut ve'l-müştemilat müstakillen malik olduğum bir bab mülk menzilimin sokak aşuru kezalik ma'lumu'l-hudut ve'l-müştemilat müstakillen malik olduğu bir bab mülk menzilin fevkani odasından zukak yüzüne kuşat etmiş olduğu iki penceresinden benim ber-vech-i muharrer malik olduğum menzilimin fevkanisinde makarr-ı nisvan olan sofası ile odaların deruna nezareti olmağla ba'de'l-muayene ve li'ş-şahide nezareti men' ve def olunmak muradımdır diye dava açar, Mecelle-i Ahkam-ı Adliye'ye göre mahkeme sonuçlanır. Yapılan incelemede bu pencerelerin sonradan açılmış olduğu tespit edilir ve mahkemece kapatılmasına karar verilir. 9 - Kahramanmaraş'ta sosyal statü Kahramanmaraş, Osmanlı Devletinin bir nüvesini oluşturmaktadır. Çok uluslu devlette nasıl herkes uyum içerisinde yaşabiliyorsa, bunun benzerini Kahramanmaraş tarihinde görmek mümkün olmuştur. Bu nedenle Müslim ve gayrimüslim halk arasında dış güçlerin karışmadığı dönemlerde bir anlaşmazlık söz konusu olmamıştır. Şer'iye sicili kayıtlarındaki kişilerin isimlerinin önünde yer alan unvan ve lakaplar halkın sosyal durumu hakkında bilgi edinmemizi sağlamaktadır. Sicile kayıtlı belgelerde geçen sözcükler, hakkında söz edilen kişinin sosyal statüsünü belirtmektedir. Mahkemede Maraş Beşinci Ordu Miralay'ından söz edilirken Maraş vücuh eşrafından İzzetlü Ahmet Paşa diye kayda geçmiştir. O da kadıdan söz ederken Faziletlü es-seyyid Mehmet Sait Efendi diye başlamıştır. 0 Mutasarrıfa takdim olunan bir yazıda ise; huzuru hazreti Mutasarrıflar ekremilerine takdim olunan iş bu merbut diye övgü ifadesi geçmektedir. Osmanlı Türkiye'sinde birçok millete, dine ve mezhebe mensup ayrı topluluklar bir arada yaşadığı gibi Kahramanmaraş sancağında da durum böyleydi. Kayıtlarda Müslümanlardan bahsedilirken sakin, gayrimüslimlerden mütemekkin diye söz edilmektedir. Ayrıca gayrimüslimin mensup olduğu millet ve mezhep belirtilmektedir. Gayrimüslim adlardan önce veled, Müslüman isimlerden Önce ibn kelimeleri geçmektedir. Şahıs adlarının sonuna getirilen "Efendi" unvanı genellikle tahsil ve terbiye görmüş kimselere verilen lakaptır. Müslüman din adamlarına Efendi dendiği gibi Hıristiyan din adamlarına da bu unvan verilmiştir. Ağa tabiri askeri birliklerde okuma yazma bilmeyen zabitler için kullanılırken, halk arasında nüfuz sahibi, ekonomik bakımdan belirli bir seviyenin üzerinde, büyük toprak sahibi, ileri gelen eşraftan kimseler için kullanılmıştır. Askeri sınıfa mensup olanlardan rütbesi Yüzbaşı, Binbaşı, Kolağası ve Miralay ile birlikte Beğ, Ağa ve Paşa unvanları kullanılmıştır. İsimlerin başına getirilen "el-hac" unvanı bizzat hacı olanlar için kullanılmıştır. Kahramanmaraş'ta halkın büyük çoğunluğu fi mezhebinden olduğundan mahkemelerdeki davalar da hep fî fıkhı esas alınarak verilmiştir. Şer'iye mahkemesine gelen 8 5 Nolu Sicil, B. No: Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO:, s.. 0 Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: 9/b, s. 5. Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO:.

7 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 579 davalj Müslüman ise, "..zeyl-i vesikada muharrem'l-esâmi müslimîn tarifleriyle." (Ekli belgede isimleri yazılı Müslümanların büdirmeleriyle..), şayet gayr- i müslim ise " zeyl-i vesîkada muharrerü'-esâm-i kesân ta'rifliriyle Muarrefe" (Ekli vesikada isimleri yazılı kimselerin etraflıca büdirmeleriyle) şeklinde bir tabir kullanılmıştır. Buna göre davalı Müslüman ise esâm-i müslimîn, gayr-i müslim ise esâm-i kesân terimleri kullanılmıştır. Osmanlı hukuk dilinde yine gayrimüslim için..bundan akdem fevt olan teb'a-i devlet-i aliyyenin Ermeni milletinden Miser oğlu Veled-i Avadik veled-i Atam'ın veraseti her biri teb'ai saltanat-ı seniyyenin millet-i merkumesinden zevce-i metrukesi Narken binti Agob ile sulbi kebir oğulları Karabet ve Avadik ve sulbi sağır oğullan Bagos ve Artın ve sulbiye-i kebire kızları Vartik ve Turfandeye münhasıra olduğu bir ihbar inde* ş-şeryl-enver-i zahir ve mutehakkik olduktan sonra... Ermeni milletinden Katolik milletinden gibi tabirler mezhep ifade etmektedir. Mutemekkin, fevt, baisü'r-rakîm ve baisü'-ferr gibi sözcüklerle gayrimüslimler Müslümanlardan ayn tanımlanmışlardır. İslâm kılıç zoruyla yayılan bir din değildir."dinde zorlama yoktur."bu nedenle Müslümanların hoşgörüsü ile İslam'a gönül veren gayrimüslimler olmuştur. İncelediğimiz Şer'iye sicilinde de İslam'a gönül veren gayrimüslimler bulunmaktadır. İslam literatüründe bunlara özel bir ad verilmiştir. İhtida eden Müslüman bay ise ibn, bayan ise ibnete adları terminolojik olarak seçilmiştir. Örneğin Çavuşlu mahallesinden mühtedi bin ibn Abdurrahman, Kuzucak karyesinden mühtediye Ayşe Hatun ibnete ve Etmekçi mahallesinden mühtedi Ali Rıza Efendi ibn ihtida ederek adını alan kişilerdir. Mühtediler dinlerini değiştirmelerinden hemen sonra, eski dinlerini hatırlamamak için hemen isimlerini değiştirmektedir. Bu sebeple mühtedilerin içine girdikleri yeni kültür muhitine intibaklarının sağlanmasında ad değiştirmenin önemli bir yeri vardır. 5 Tablo 6; Müslim ve gayrimüslimler için değişik örnekler Gayrimüslim Müslim... Karamanlı mahallesi mütemekkinlerinden olan teb'a-i devlet-i aliyyenin Brotestan milletinden iken bundan akdem fevt olan Karagöz oğlu Keyfurak veled-i Banos veled-i Atam'ın veraseti her biri... bir sene mukaddem vefat eden Mehmet beyin zevce-i menkuha-i metrukesi Hatice hanım ocak 876 günü fevt olan el-hac Ömer b. El- Hac Mustafa'nın hin-i fevtinde... 8 devlet-i saltanat-ı seniyyenin millet-i Eylül 875 günü vefat eden Ali Ağa ibn merkumesinden zevce-i metrukesi Tamame binti Ahmet... 9 diğer teb'a-i Devlet-I Aliyyenin Katolik milletinden Arık oğlu Artın Efendi veled-i Bedros... teb'a-i devlet-i aliyyenin Ermeni milletinden Rakiz oğlu Rakiz veled-i Agob... 0 bir kıt'a arsaya vaz'u'-yed olan Fransa devleti teb'asının Latin milletinden... I Mardıros veled-i Delved Efendi meclis-i şer'i hatırda Isa'ya.münhasıra olduğu bi'-ihbar lede'ş-şer'i'lenver... Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: 5. Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, s Çetin, Osman, Sicillere Göre Bursa 'da İhtida Hareketleri ve Sosyal Sonuçları (7-909), TTKB, Ankara, 99, s Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: 9. 7 Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO:. 8 Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: 5. 9 Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO:." Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: 65. Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: 6. Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: 6.

8 580 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU -Aile Toplumun nüvesini oluşturan en temel kurum ailedir. Bu da nikah ile sağlanır. Osmanlı toplumunda nikah kadı, ya da mahalle imamları tarafından kıydırdı. "İslam'da kutsal bir yapı sayılan aile, yalnız meşru bir nikah akdi ite kurulabilir. Yapılan nikahlar, daha sonra çiftler arasında çıkabilecek problemleri çözmek amacıyla sicillere kaydediliyordu. Resmi nikah: 5 Ağustos 877 tarihli müsvedde numaralı sicilde; Kahramanmaraş Elmalar köyünde sakine Hatice bint-i Eski Ömer nam ile bikr-i balığa (ergenlik çağma girmiş bekar kız ) aynı köyden Allekoğlu Mehmed b. Mehmed'le beraber n bi-tavhhâ ikrar-ı tâm ve takrir-i kelâm idûb Mehmed beni tezevvüce tâlîb ve rağıb olmağla ben dahi rızamla 5 krş mihr-i muaccel ve 5 krş mihr-i müeccel tesmiyeleri ile iş bu meclis-i şer'de mazhar-ı şuhudda nefsimi mezbur Mehmed'e akd ve îezvic eylediğimde ol dahi ber-vech-i muharrer tezevvüc ve kabul eyledi" diyerek nikah sicile geçer. İncelediğim nolu sicil defterinde tek bir örnek de olsa küçümsenecek bir hadise değildir. Bu belge resmi nikahın Cumhuriyetten önce de yapıldığını göstermektedir. Yukarıdaki örnek de evlenecek kişiler bizzat kendileri mahkemede hazır bulunurken, çoğunlukla evlilikler kız ve erkek tarafından tayin edilen vekiller tarafından yapılmaktaydı. Bazen de kızın vekili erkeğin kendisi ile bizzat nikahta bulunurdu. 7 Mayıs 877 tarihli 7 müsvedde numaralı sicilde; Bertiz-Baytemurlu (Beydemirli) köyünden Fatıma bint-i Mehmed bin Çakır Ömer'in vekili babası, aynı köyden mühtedi Mustafa bin da hazır oldukları halde nikah sicile yazılmıştır. Nikah akdi bîr sözleşmedir. Eşlerin sözlerinde durması en tabii olanıdır. Az da olsa verdiği sözde durmayan kan ve kocaların boşanmaya varan davalarına tanık olmaktayız. Bunların çeşitli nedenleri vardır: Kadının ayrı ev talebi: 9 Aralık 876 tarihli ve 8 müsvedde numaralı sicilde; Çığçığı mahallesi sakinelerinden Ayşe hatun ibnete Ahmed, kocası Debbağ esnafından Ökkeş Ağa ibn-i el-hac'dan çocukları ve kendisi için ayrı ev istemektedir. İki evli olan Ökkeş'in tek odalı evi bulunmaktadır. İki eşin aynı odada bulunması İslam'a terstir. Ayşe Hatun bu durumu daha öncede şikayet konusu yapar. Kocası ayrı ev tutmaya söz vermesine karşın, kasıtlı olarak ev tutmaz. Mahkeme Ökkeş'e yeni bir evi eşi için tutuncaya kadar; Ayşe hatun için günlük iki ve iki çocuğu için de altmışar pareden krş farz ve takdir etmiştir. Beşik kertmesi: İncelediğimiz belgeler arasında beşik kertmesi nikahlar da vardır. Zeytin- Baytemurlu köyünden Fatıma binti Bıyıklı Mustafa'yı Hoca'nm oğlu Ahmed b. İbrahim'e ergenlik çağına girmek kaydıyla çocuk yaşta nikahlarını resmi olarak yaparlar. Ahmed, erginlik çağına girdiği halde izdivaca yanaşmaz. Fatıma, Ahmed'in nikahı bozacağı yolundaki söylentiyi duyar. Bunun üzerine Fatıma, baliğa olduğunu bildirir. İki gün geçtiği halde Ahmed'den ses gelmeyince boşanma davası açar. Ahmed hadisenin doğruluğunu kabul eder. Fakat mahkeme Fatıma'ya kocasına itaati ve muaradan men eder 5. Din ve imanına küfür: Evlilikte devamlılık, beraberlik esastır. Ancak bazı nedenlerden dolayı eşler arasında ayrılıklar olmaktadır. Örneği az bulunur bir ayrılmada; 0 Haziran 878 tarih ve 78 müsvedde numaralı kararda geçmektedir. Emine hatun ibnete Osman İsadivanlı mahallesinde oturan ebeveyninin evine gider. Hatuniye mahallesinde oturan eşi Kalalıoğlu Turan b. Mustafa'nın evine 6 ay süreyle uğramaz. Kocası Emine'nin ebeveyninin evine geldiğinde aralarında anlaşmazlık'» çıkar. Turan, eşinin bi-gayr-i hak din ve imanına cima lafzıyla şetm eder," Bu nedenle Emine kocasının evine gitmemekte ısrar eder ve ayrılma davası açar. Mehr-i müecceli olan 5 kuruşu da olayın doğruluğuna şahit göstererek alır ve ayrılırlar. Ayrılan eşlerin nafaka ve mihri: Nafaka; sözlükte çıkmak, gitmek, sarf etmek anlamlarını Hurç, Nolu Maraş Şer* iye Sicili, BNO:. 5 Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, s. 65.

9 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 58 ifade eder ve bir insanın ıyaline sarf ve infak ettiği şeye denir. Ayrılan eş ve çocukların masrafları "kadr-ı ma'ruf" ve şartlara göre ayarlanmaktadır. "Çocuklar için takdir edilecek nafakalar yaşlarıyla, babalarının servetleriyle mütenasip şekilde kifayet miktarı olması lazım gelir. Hakimin nafakayı farz ve takdir etmesi müstahkar değildir, hal ve zamanın icabına göre miktarı tezyid ve tenzil edebilir. Hakim büyükler için her altı ayda bir, çocuklar için her dört ayda bir kat elbise takdir eder. İslam, sadece kocasından boşanan eşin mehr, nafaka ve kisvesinin teminiyle yetinmez. Ailenin devamı olan çocukların yetişmesine çok daha önem verir. Bu nedenle vasi, vasi seçimi ve küçük çocuklara verilen nafaka ayrı bir önem arz etmektedir. Boşanan eş ve sabi çocukları sahipsiz bırakılmamaktadır. İslam hukuku böyle durumlarda sorumluluğu kocaya yüklemektedir. Koca da eşinin, varsa çocuklarının nafaka ve ikamet yerini temin eder. Vaside aranan koşullar da son derece önemlidir. Emanet ile maruf istikamet mevsuf ve her veçhile vesayet uhdesinden gelmeğe kadir biri şahitler huzurunda tescil olunduktan sonra ne kadar bakacaksa bu sure tespit edilir ve çocuk bakıcısına verilirdi 6. Örneğin 7 nolu belgede şu. ifadeler geçmektedir: Bundan akdem vefat eden Çiçeklioğlu Mehmet bin Osman'ın sulbiyye-i sağire kızı tesviye-i emrine kıbeli şer'den bir vasi nasbi lazım ve mühim olmağın emanet ile ma'ruf e istikamet ile mevsufe ve veçhile vesayet uhdesinden gelmeğe kadire bir kişi aranmaktadır 7. - Ekonomik yapı Kahramanmaraş ve civarı halkının geçim kaynakları şehir ve köylere göre büyük oranda değişmektedir. Köylerde halk hayvancılık, tarım ve orman işleriyle meşgul olurken; şehir halkı küçük el sanatları, ticaret, manifatura, tarım ve benzeri işlerle meşgul olmaktadır. Maraş bulunduğu coğrafi konum itibariyle çeşitli bitki örtüsüne sahip bir bölgedir. Ovalarda tarım işleri varken kıraç yerlerde zeytin, bağcılık ve cevizcilik daha revaçtadır. Bertiz ve civarı bugün olduğu gibi dün de üzüm ve mamulleri yetiştiriciliğinde çok ilerideydi. Bu nedenle miras taksimatında çoğu yerde "kürüm-ü mülk" (üzüm çubuğu) geçmektedir. Diğer yandan şehir merkezinde küçük el sanatlarının yanında tütün fabrikası (5 nolu Şer'iye Sicili B. No: 6), "Maraş Bank" adıyla bir de bankanın olduğu görülmektedir (5 nolu Şer'iye Sicili B. No: 57). Diğer yandan dericilik, demircilik, marangozluk ve boyacılık geçerli sanat dallarıydı. Bankaya ve Tütün fabrikası kaydına adı geçen belgelerde rastlanamadı. Kahramanmaraş'ın önemli ticaret mallarından biri de cehridir. Cehri Boya sanayinde kullanılan bir bitki türüdür. Maraş-Antep havalisi Halep ticaret merkezini cehri bakımından beslemekteydi. Kahramanmaraş, vaktiyle 50.0 kg kadar cehri elde etmekteydi. 906 yıllarına doğru cehri.0 kg bulmaktaydı. 8 Tablo 7: Müslim ve gayrimüslim vatandaşların meslek ve mensuplarını gösterir tablo Sıra No Meslekler Müsiiiman Ermeni Yahudi Müsvedde Numarası Dişçi Berber Alacası Kal takçı Sobacı Çörekçi Nacar Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: 7,0,,8,6,0, 5, 5,57,75. 8,8,0,76,77. 7 Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: 7. 8 Baykara, Tuncer, Osmanlılarda Medeniyet Kavramı ve Ondokuzuncu Yüzyıla Dair Araştırmalar, izmir, 99, s. 8.

10 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 58 Eşer Eş Kad An Diğ Hami Açıkl M. No ikamet Yeri Varisin adı Müs Hrt Hhd Oğl Kız Ba 08 Acemli Celil-zâde el-hac Halil Ağa bn Mehmed Reşid Ağa ibn sl-hac Halil Efendi 99 Acemli Ayşe hatun ibnete Harmanda Osman b. Alemli Süleyman beğ ibn-i ibrahim beğ Alemli Kör Ömer b. Bekir b Alemli el-hac Hüseyin Ağa ibn Mehmed b Alemli el-hac Ali b. Ali Emekli 7 Akçakoyu nlu Gök Ali oğlu el-hac Süleyman Efendi ibn el-hac 8 58 Bektutiye Kısakürekzâde Mustafa Sendi ibn Ömer ibn Bektutiye Besleme oğlu Ahmed b. el- Hac İbiş b Bektutiye Selimoğlu Ahmed b. el-hac' ibiş b. Ulema 9 Bektutiye Cin Ali oğlu Ahmed b. Cin Ali 66 Boğazkese n Camii Kebir müezzini Ahmed Ağa ibn Mehmed b. 9 Çavuşlu Seyidoğlu Ali b. el-hac Vtustafa b. 7 Eşbah. binti Abdurrahman binti 5 77 Çav uslu Andırmlı Battal b. Davud b. Tüccar 6 96 Çavuşlu Molla Yakub b Çavuşlu Mehmed Eşref Efendi ibn Mehmed Sabit b. Emi. Kom Çavuşlu batice hatun ibn Salih beğ ibn Yahya beğ 9 09 Çavuşlu Ahmed b. Hüseyin b. j 0 7 Çavuşlu Barut Mehmed b. Mustafa b. 6 ÇığiÇigı Mehmed b. Hüseyin b Çığıçığı Vlehnıed b. Osman b. M. No ikamet Yeri Varisin adı Müs Hrt Yhd E er Eş Kad Oğl kız Ba An Diğ hami açıkl Çomaklı El-Hac Ömer ibni El-Hac Mustafa Çomaklı Kel Süleyman b. Mehmed b. Durmuş 5 Çomaklı Kekilli Mustafa b. Abdurrahman b. 6 6 Devecili Ali b. Mehmed b. 5 T: Devecili Devecili Devecili Mahmud b. Hasan b. Lablab'ın oğlu Mustafa b. Ebubekirb. El-Mehmet,x % 0 5 Devecili Şerife hatun ibnete Osman 67 Divani ı Cinbaşoğlu Keyturak veledi Bedros veledi Atam Ermeni 97 Divanlı Divanlı Eiarbutlu Mehmed Nuri efendi ibn b. Cuma b. İbiş b. K \ 5 0 Divanlı Ahmed b. Halil b.

11 58 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU Sıra No Meslekler Müslüman Ermeni Yahudi Müsvedde Numarası 8 Kasab Semerci Kahveci xxxx Debbağ Nalbant xxxxx Timurcı 5- Saraç 5 5 Leblebici 55 6 Fırıncı 6 7 Saıadcı 66 8 Tüccar Çorbacı 7 0 Bakkal 7 Mumcu 7 Kuyumcu 78-8 Sıracı 85 BasUrmacı 88 5 Tuzcu 6 6 Tahnıiscı 7 7 Terzi 8 8 Kunduracı 9/a-68 9 Tarakçı Ü Sarraf 7 Bilezikti 7 Kefancı 6 Çul hara 56 Zcnbılcı 7 5 Külahçı 5 6 Kimyona! 5 7 Sabuncu 6 8 Kazcı 9 Saatçi 5 0 Anar 6 5- Popülasyon ve çok evlilik nolu Şer'iye sicilinde tereke taksimi yapılanl0 aileden altısının eşi /belli değil, geriye kalan 98 kişiden 0'u, biri dört ve 75'i de tek evlidir. 9 Bu 0 aileden 69 erkek kız olmak üzere çocuk meydana gelmiştir. Her aileye ortalama çocuk düşmektedir. Buna göre artış hızı %'tür. 0 Tereke sahiplerine göre mirasçıların durumunu gösterir tablo ' nolu Şer'iye sicilinde geçen tereke taksimindeki kayıtlara göre birden çok evlilik %0 gibi bir rakama ulaşmaktadır. Bu oran Osmanlı Türkiyesindeki kayıtlara göre çok yüksektir. Kahramanmaraş'ta Müslüman, Yahudi ve Hıristiyan halk mahallelerde karışık yaşamaktaydılar. Gayrimüslim kadınlarından kötü yola düşenlere gönül kaptıran Müslüman erkekler bu kadınları bulundukları yerden kurtararak ikinci eş olarak almışlardır. Bunun da Kahramanmaraş'ta çok evliliğin bir nedeni olduğunu Yaşar Alpaslan şifahi kültür olarak bize aktarmaktadır. 'Hurc, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, s,

12 58 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU Yhd Eşer Eş Kad M. No ikamet Yeri Varisin adı Müs Hrt Oğl kız Ba An Diğ Hami Açıkl 5 Divanlı Çekil ibrahim b. Mehmed ) Divanlı Mısırlı Şeyh Ahmed b. Mehmed b Doğanlı Hızane oğlu ibrahim b. Mehmed b. İbrahim 8 Duraklı Nacar Ali b.ibrahim I 9 9 Duraklı Guruşun oğlu Mehmed i. İbrahim ibn 0 50 Etmekçi Çiçeklioğlu Mehmed b. Osman 0 Etmekçi el-hac Saded-din b. Mehmed b Etmekçi Ayşe hatun ibnete Derelioğlu İsmail b. Ömer 5 Etmekçi Ummügülsüm hatun ibnete Bekereci el-hac Yusuf b. ü 6 Etmekçi Fırıncı Mehmed Efendi ibn b. 5 8 Etmekçi Düdükciioğlu Hüseyin Ağa ibn el-hac Ali b. 6 0 Etmekçi Hac Kenan b. Y usuf b., 7 Etmekçi Ayşe hatun ibnete Osman b. l 8 Etmekçi Mah. İlyas Efendi ibn Hasan ı. M. No ikamet Yeri Varisin adı Müs Hrt Yhd Eşer Eş Kad Oğl kız Ba An Diğ hami açıkl 9 60 Etmekçi Mah. Emin Efendizade Emin Efendi ibn Mehmed Efendi ibn Emin Efendi 50 6 Etmekçi Malı. Hacı Temiz b. Mehmed b Etmekçi Mah. Zeyneb hatun ibnete Sakızcıoğlu İbrahim b Gargaciya n Fatıma hatun ibnete Mehmed b. Sefer 5 76 Gargaciya n Fatıma hatun ibnete Mehmed b. Osman 5 09 Gargaciya n Ninaç oğlu Hacir veled-i Oseb veled-i Atam Ermeni Gargaciya n İ-Hac Ahmed b.hacı Mustafa b Hatuniye Ayntablı Mustafa Mehmed.el-Hac Bazo Hatuniye. Ayşe Hatun ibnete Mustafa İn 58 7 Hatuniye Siyom veled-i Haham Mihail veled-i Abraham 59 ' 85 Hatuniye Siracı Hasan b. -bl 50 9 Hatuniye Mehmed b. Ali Baz ibn 5 86 Hocadıırd u Alacacı oğlu Moser ve Begas veledi Bedros Ermeni 5 Karamanlı Karagöz oğlu Keyfurak veledi Banoş veledi Atam 5 7 Karamanlı Gönci oğlu turan b. Ahmed 5. 5 Kayabaşı Mehmed Ağa ibn-i Ali b Kayabaşı Meşker oğlu Mustafa Şakir b. Mehmed b Kayabaşı Şerife hatun ibnete Halil b.

13 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 585 M. No ikamet Yeri Varisin adı Hrt Yhd Müs Eşer eş Kad Oğlu Kız Ba An Diğ Hami Açıkl 57 Kayabaşı Veliyyüddin Efendi ibn imin efendi ibn 58 5 Kayabaşı -latice hatun ibncte Ali b. el- Hac Mehmed 59 5 Kayabaşı Ayşe hatun ibnete Cahramanmaraşlı Topal el- Hac Mehmed Ağa ibn Ali Çıılağıkurtlu Camcık oğlu Kazor irmeni 7 Kııytul Nacarzade Ali Efendi bn el- Hac Mehmed b. 7 8 Restebaiye Büyük Mehmed oğlu Alımed b. Halil b. M. No ikamet Yeri Varisin adı Müs Hrt Yhd Eş er Eş Oğl Kad kız Ba An Diğ hami açıkl Seksenleı Şekerdere Şekerdere Şekerdere Zenbilci Halil b. b. Abdurrahman Çangaloğlu Ali b. Vlustafa b. Alımed Vliseroğlu bedros veledi Avadik veledi Atam S erkiz veled-i Mores veled-i Mores 5 irmeni irmeni Şeyh mah. el-hac Arık oğlu el-lac Yusuf b. Hüseyin b Talkara Llrfa'h Nacar Eyub Ağa bn Şeyh Mustafa b. Vlehmed Zıımbatanh Turdı b. İbrahim b. 80 Şekerli Dövencioğlu el-hac Ali Ağa ibn ). 8 8 Şekerli Çangaloğlu Ali bin Vlustafa bin Ahmet. 8 6 Şekerli Vlulhçoğlu el-hac Vlehmed b. b. 8 7 Bertiz- Sarıçııkur Akbaş Fakih oğlu Ali b.mehmed b. 8 5 NedirliKavlakiı Yaşatan oğlu Melımed J. b NedirliKavlakiı fiasan b. Gökhasan b. 86 Nedirli Kavlakiı Mehmed b.ali b NedirliKavlakiı Çahkoğlu Mustafa b. Vlusa b Nedirli-Köseler Yağlıkara oğlu Veliyyüddin b.osman b Nedirli-Köseler Ali b. b. Alımed 90 Nedirl i Köseler Cindo oğlu Hüseyin b. b.halil 9 5 Nedirli-Köseler Andırınlı oğlu Alımed b. Ahmed b. 9 9 NedirliYabalıç Alıçoğlu Ahmed b. 9 6 Camustıl- Fatmalı Veysel oğlu Mebmed b. Veliyyüddin b. Ali Camustıl- Döniiklü Bağnaçık Ahmed b. Osman Koca Ali b. 95 Hacı -sarı köyü Bayram Ali oğlu İbrahim b. İbrahim 96 6 İ ioglu (Eloğlu Tesiroğlu Kadri b. Mustafa b. Osman 97 9 Kılavuzlu köyü Urbe'nin oğlu Hasan b. İbrahim b.

14 586 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU Eşleri belli olmayan 6 aile vardır.geriye kalanlardan 75'i tek, 0'u, 'i evli ve de erkek eş bulunmaktadır. 6- Eğitim öğretim Osmanlı devleti Eylül 869 tarihli Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ile eğitimi sistemleştirdi. İşlevini yitiren medrese eğitiminin yanında mektepleri getirdi. Kahramanmaraş'ta da bu donemde iki kanaldan eğitim verilmekteydi. Bir taraftan vakıfların parçası olan medreseler, diğer taraftan sıbyan, ibtidaî ve Rüştiye mektepleri vardı. Sicilde geçen medrese ve mektepler: Alau'd-devle Cami-i Kebir medresesi, bu medresenin imarethanesi de vardır. Bağdadiye-i Kebir medresesi, Bâyezid medresesi diğer Okullar; Rüşdiye ve Tirasente denilen millet mektebidir. 5 Rüştiye mektebinin olduğu yerde ibtidai mektebi vardır. Çünkü ibtidai mektepleri Rüştiyelerden önce tedris edilen ilkokullardır yılları arasında Kahramanmaraş Şer'iye siciline intikal eden 7 tereke taksiminde, sadece 8 terekede kitap, defter ve devattan bahsedilmektedir. 6 Bu tereke defterlerinde okuma-yazma ile ilgili çıkan miraslardır. Oysa o dönemde bir taraka varıncaya kadar her şey mirasta pay edilmekteydi. İncelediğimiz miras taksimlerinde kitapla ilgili terekeler pek azdır. Kelâm-ı Kadîm, Hilye-i En'am, İlm-i Hal, Eşref-i Rumi Divanı, devat, mürekkep şişesi, Kelam-ı Kadim, Hilyesı, Talimat-ı Askeriye Kitabı, Ta'lim-i Farisi, Gülistan-ı Sa'di, Mürşid-i Müteehhil, Bend-i Antar, Kavaid-i Arabiyye ve Farisiyye, defter-i beyaz, perakende kitap ve defter (8 cilt) yazı takımı gibi ifadeler geçmektedir. Terekeden çıkarılan bu sonuçlara bakılınca, I. yüzyılın ikinci yarısında Kahramanmaraş'ta eğitim öğretim oranı %0 dolayındadır. Bu oran eğitimin son derece düşük " Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: 8, 0; buna İmaret medresesi de denir. Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: 08. " Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: 66; diğer medreseler: Taş medrese, Kadı (Begtunlu) medresesi, Hatuniye (Şemse Hatun) medresesi. Bkz. Yinanç, Dulkadir Beyliği, s. 8. w Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: 9, 50, 58, 65, 65, Hurç, Nolu Maraş Şer'iye Sicili, BNO: 96, 97,, 7.

15 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 587 olduğunu göstermektedir. Şemseddin Sami Kamusu'l-A'lam adlı eserinde Selçuklulardan kalma 9 cami, mescit, 5 medrese, kütüphane, 5 tekke ve zaviye, 7 kilise, Rüştiye, ibtidaiye ve çok sayıda sıbyan mektebi bulunmakta olduğunu kaydetmektedir. 7 Benzer ifadeleri (897) nolu Halep Salnamesinde de görmek mümkündür, 8 Tablo 8: Visali Cuinet e göre Maraş'ta eğitim öğretim durumu 9 Müslüman Okul sayısı Öğrenci Medrese 5 5 Rüştiye 50 sıbyan (İlkokul) 57.7 Hıristiyan İlkokul Kültürümüzde ramazan ve bayrak günlerinin belirlenmesi Şer'iye sicilleri birer kültür hazinesidir. Müslümanlarca günün koşullarına göre problem olan ramazan ayının başlama ve bayramı yöresel olarak nasıl belirledikler ve nasıl bayram yaptıkları aşağıdaki örneklerde ayrıntıları ile işlenmiştir, h. 9 Şaban 9/0..90 günü kaleme alınan belge; Mârûz-ı Dâîleleridir diye başlamakta olup, Padişah II. Abdulhamid'e övgüden sonra Mutasarrıfa ve tüm Müslümanlara dua ile başlar. Dava sebebi ise Ramazan ayının hangi gün başlayacağıdır. İsa divanlı mahallesi sakinlerinden Karaküçükzâde Hüseyin Efendi b. İbrahim Efendi b. Mehmet Efendi ve Gicevelisizâde Enes Efendi b. Ahmet Efendi b. meclis-i şer'de (kadının huzurunda kanun hükmü alınmak için yapılan toplantıda) bu sene Recep ayının son günü olan pazartesiyi salıya bağlayan akşamı salı gecesi hanemiz havlusunda hazır ve semaya baktığımız gece güneş battıktan sonra ehil olan kimselerle ufuk-u gurupta şaban ayının hilalini bizzat görerek müşahede ettik. İş bu şaban ayının ilk günü ertesi salı günü olduğuna şahitlik ederiz diye her biri görüş birliğine vardılar. Bu husus yazı ile tevsik edilerek Mutasarrıfa arz edilir. Yine Ramazan ayının son günü hilali görülmeyince yukarıda bahsedilen günden itibaren şaban ayını otuz güne tamamladıktan sonra yarınki perşembe Ramazanın ilk günü olduğuna ilan edilmeye karar verildi. Bu karar aynı gece minareler, camiler, mescitler ve mübarek yerlere kandil yaktırmak, eskiden beri gelenek haline gelmiş olan kaleden top attırmağa karar verildi. 50 Yine h.9 Zilhicce 9/ günü alınan karar Mârûz-ı Dâîleridir diye başlamaktadır. Allah'a duadan sonra bu bereketli yılda Zilhicce ayı hilalinin görünmemesi ve zilkade ayının ilk günü pazar olduğu kesin olarak bilindiğinden ay 0'a tamamlanarak zilhicce ayının ilk günü buna göre salı günü olup, iş bu çarşamba günü arefe günü yarınki onuncu perşembe günü de kurban bayramı kabul edilerek eski güzel gelenek üzere o gün ikindi vaktinde kaleden top atılarak ilan edildi. Mübarek parlayıcılarla minareler, camiler belli yerleri kandillerle süsleyip mutlulukların birlikte olmasını dileyerek durumu Mutasarrıfa bildirmişlerdir. 5 Yine nolu Şer'iye sicilinde de Ramazan hilalinin tespiti için Şer'iye mahkemesinde karar alındıktan sonra uygulamaya konulmuştur. 5 Yukarıdaki belgelerden anlaşılacağı üzere Kahramanmaraş halkı mübarek gün ve geceleri 7 Şemseddin Sami, Kamusu'l-A'lam, VI, 6. 8 (897) nolu Vilayet-i Halep Salnamesi. 9 Cuinet, s nolu Şer'iye Sicili,no: 59 (5/ B.No: 59). 5 5 Nolu Şer'iye Sicili, BNo: Nolu Şer'iye Sicili, BNO: 670.

16 588 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU belirlemede ehliyetli kişilerin ayı (hilali) gözetlemesiyle Ramazan ve Bayramlar tayin edilip, kadı tarafından kayda alınıp, Mutasarrıfa bildirmekle halka ilan edilmekteydi. Haberleşme şimdiki gibi hızlı ve güvenilir olmadığından her belde Ramazan ve Bayramlar günlerini kendisi belirleyebiliyordu. Ramazan ayının başlangıcı ve Bayram günlerinin belirlenmesinde ehliyetli kişilerin bilgi vermesi ile alınan bu kararlar şehrin en yetkili kişisi olan mutasarrıfa saygı ve tazimle bildirilmekteydi.. İlanların ne şekilde yapılacağı, nerelerde kandil yakılacağı ve gelenek haline gelmiş kaleden herkesin duyması için topların atılması yine Mutasarrıfın izniyle yapılmaktaydı. Böylece toplumsal bir ibadet olan Ramazan orucu ve iki bayram günleri hep birlikte kutlanmakta ve kararlar yetkili merciler tarafından verilmekteydi. Ulu' -emre itaat vazgeçilmez ana unsurdu. Bunu şu örnekte görmek mümkündür. Hz. Osman Mina ve Arafat'ta namazı dörder rekat kılmış ve bu uygulaması aleyhine bir durum oluşturmuştu. Sahabeden bir kısmı Osman'ı kınamıştı. Ali: "Herhangi bir durum meydana gelmiş ve zaman da değişmiş değildir. Sen Resulullah zamanında bulundun. Ebu Bekir ve Ömer zamanında onları bu namazı iki rekat olarak kılarken gördün. Sen de halifeliğinin ilk yılarında öyle kıldırdın. Peki şu anda ne oluyor da bu şekilde davranıyorsun?"diye karşılık verdi. Osman: "Bu benim görüşümdür" diye cevap verdi. Bu durum Abdurrahman b. Avf'a ulaşınca, Osman'a gelerek şöyle demişti: "Sen Resulullah ile birlikte burada namaz kılmadın mı? Ebu Bekir, Ömer ve sen de hilafetinin ilk yıllarında burada iki rekat olarak namazı kılmadınız mı?" Osman: "Evet, ben öyle yaptım. Ancak Yemen'den gelen bazı hacılar ve bazı Müslümanlar benim burada kıldığım namazı göstererek mukim kimsenin namazının ikişer rekat olduğu kanaatine varmışlardı. Çünkü ben Mekke'den evliyim ve Taif'te de malım vardır". Diye cevap vermişti. Abdurrahman b. Avf: "Bunda herhangi bir yanlışlık yoktur. Senin "Mekke'den evliyim" sözüne bakarsak şu anda senin hanımın Medine'dedir ve sen istediğin zaman Medine'den çıkıyor, istediğin zaman ikamet ediyorsun. Mekke'ye de istediğin gibi girip çıkıyorsun. Taif'te edindiğin mülke gelince, buradan Taife üç günlük mesafe vardır. Yemen'den bazı hacıların ve diğer Müslümanların senin burada kıldığın namaza bakarak mukimin namazını iki rekata indirdikleri hususuna gelince, Resulullah kendisine vahyin indiği o günlerde ve Müslümanların az olduğu zamanlarda, ayrıca Ebu Bekir ve Ömer zamanında da Mina'da namazını iki olarak kılındığını biliyorsun. İslam bu konuda en yakın delil olarak bunları koymuştur" deyince Osman: "Bu benim uygun olarak gördüğüm görüştür" diyerek karşılık vermişti. Abdurrahman b. Avf ayrılıp giderken b. Mes'ud'a rast gelip ona: "Ey Ebu Muhammedi Öğrendiğin şeyler değiştirilmiş bulunuyor" dedi. ibn Mes'ud da: "Peki ne yapabilirim? Ne yapayım?" diye sormuştu. Abdurrahman sen uygun gördüğün şekilde yap deyince ibn Mes'ud: "Anlaşmazlık ve muhalefet kötü bir şeydir. İşte bundan dolayı arkadaşlarımla birlikte namazları dört rekat kıldık" diye karşılık vermişti. Bunun üzerine Abdurrahman: Ben de arkadaşlarımla iki rekat kılmıştım. Artık bundan sonra ben de dört rekat kılacağım" demişti 5. "(Geçerli) oruç,( hep birlikte) tuttuğunuz günde ki oruçtur. (Geçerli) iftar,(hep birlikte ) ettiğiniz gündekidir. (Geçerli ) kurban, (hep birlikte ) kestiğiniz gündekidir." (Tirmizi) bu hadisi şöyle yorumladı: "Yani oruca ve bayrama başlama cemaat ve halkın çoğunluğunun katılımı ile yapılmalıdır". 8- Sonuç Şer'iye sicilleri birer kültür hazinesidir. Satırlar arasında gizlenmiş bir yığın bilgiyi ortaya çıkarmakla kültürümüzün derinliklerini orada bulmak mümkündür. Çok kültürlülük bir ayrılık değil, zenginliktir. Dini, dili ve kültürü farklı olan insanlar tarihimizde hoşgörü ortamında anlayış içerisinde yaşamışlardır. nolu Maraş Şer'iye Sicilindeki lokal bilgiler Osmanlı Türkiyesinin sosyo-ekonomik ve kültürel dokusuyla örtüşmektedir. İbnü'l-Esîr, İslam Tarihi el- Kâmil fi't- Tarih Tercümesi, Çeviren: M. Beşir Eryarsoy, Bahar Yayınları, İstanbul, 985, III, 09, 9; İbn Kesîr, El-Bidaye Ve'n-Nihaye Büyük İslam Tarihi, Çev.: Mehmet Keskin, Çağrı Yayınları, İstanbul 99, VII, 50.

AnkaraVilayetiYabanabadKazası ŞeyhlerKaryesi(1.Ş.1256-28EYLÜL 1840)NüfusSayımı

AnkaraVilayetiYabanabadKazası ŞeyhlerKaryesi(1.Ş.1256-28EYLÜL 1840)NüfusSayımı 1 AnkaraVilayetiYabanabadKazası ŞeyhlerKaryesi(1.Ş.1256-28EYLÜL 1840)NüfusSayımı Karye-i Şeyhler ( 175) 1 1 1 Eş-şeyh Mehmed Arif ibn-i El-Hac Şeyh İbrahim Uzun boylu, Kır sakallı 60 2 Oğlu Şeyh İsmail

Detaylı

GEÇMİŞTEKİ İZLERİYLE KAYSERİ

GEÇMİŞTEKİ İZLERİYLE KAYSERİ GEÇMİŞTEKİ İZLERİYLE KAYSERİ Prof. Dr. Mustafa KESKİN - Prof. Dr. M. Metin HÜLAGÜ İÇİNDEKİLER Sunuş Önsöz Giriş I. Tarihi Seyri İçerisinde Kayseri II. Şehrin Kronolojisi III. Kültürel Miras A. Köşkler

Detaylı

1891 MANASTIR SALNAMESİNDE MANASTIR VİLAYETİ

1891 MANASTIR SALNAMESİNDE MANASTIR VİLAYETİ 1891 MANASTIR SALNAMESİNDE MANASTIR VİLAYETİ BAKİ SARISAKAL 1891 MANASTIR SALNAMESİNDE MANASTIR VİLAYETİ BİNALAR VE ARAZİ LİSTESİ Manastır Vilayetinde Nüfus Cemaati İslam Ulah ve Rum Ermeni Bulgar Yahudi

Detaylı

Sonuç. Beylikler dönemi, Anadolu'da Türk kültür ve medeniyetinin gelişmesi

Sonuç. Beylikler dönemi, Anadolu'da Türk kültür ve medeniyetinin gelişmesi 78 ağaçları bulunan yer, Ermenek'e bağlı Görme! Köyü'nde 32 Paşaçukuru olarak bilinen yer, Ermenek'te Emir Ahmed mülkü civarındaki yer, Ermenek'e bağlı Gargara Köyü'nde 33 yer, Mut Medresesi yakınındaki

Detaylı

AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845)

AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845) AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845) C. Yunus Özkurt Osmanlı döneminde ilk genel nüfus sayımı, II. Mahmud döneminde 1831 (Hicri: 1246) yılında alınan bir karar ile uygulanmaya başlamıştır (bundan

Detaylı

SULTAN MEHMET REŞAT IN RUMELİ SEYAHATİ 5

SULTAN MEHMET REŞAT IN RUMELİ SEYAHATİ 5 SULTAN MEHMET REŞAT IN RUMELİ SEYAHATİ 5 BAKİ SARISAKAL SELANİK Selanik 26 Mayıs: Selanik Limanında Padişahın Gelişini Bekleyen Selanik Valisi İbrahim Bey ve Hükümet Erkânı Selanik Limanında Padişahı Bekleyen

Detaylı

ÖZEL BİLFEN İLKÖĞRETİM OKULU ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ

ÖZEL BİLFEN İLKÖĞRETİM OKULU ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ ÖZEL BİLFEN İLKÖĞRETİM OKULU 2016-2017 ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ TEST: 16 1. Hac ibadeti ne zaman farz olmuştur? A) Hicretin 9. yılında B) Hicretin 6. yılında C) Mekke nin fethinden

Detaylı

O, hiçbir sözü kendi arzularına göre söylememektedir. Aksine onun bütün dedikleri Allah ın vahyine dayanmaktadır.

O, hiçbir sözü kendi arzularına göre söylememektedir. Aksine onun bütün dedikleri Allah ın vahyine dayanmaktadır. İslam çok yüce bir dindir. Onun yüceliği ve büyüklüğü Kur an-ı Kerim in tam ve mükemmel talimatları ile Hazret-i Resûlüllah (S.A.V.) in bu talimatları kendi yaşamında bizzat uygulamasından kaynaklanmaktadır.

Detaylı

TARİH BOYUNCA ANADOLU

TARİH BOYUNCA ANADOLU TARİH BOYUNCA ANADOLU Anadolu, Asya yı Avrupa ya bağlayan bir köprü konumundadır. Üç tarafı denizlerle çevrili verimli topraklara sahiptir. Dört mevsimi yaşayan iklimi, akarsuları, ormanları, madenleriyle

Detaylı

HAC YÜCE ALLAH IN (c.c) EMRİDİR.

HAC YÜCE ALLAH IN (c.c) EMRİDİR. HAC YÜCE ALLAH IN (c.c) EMRİDİR. Hac Allah Teala nın (c.c) emri, İslam ın beş temel şartından biridir: Ona varmaya gücü yeten kimsenin Kâbe yi tavaf etmesi Allah ın insanlar üzerindeki hakkıdır. (Al-i

Detaylı

HZ. PEYGAMBER, KARDEŞLİK AHLÂKI VE KARDEŞLİK HUKUKU VI. KUTLU DOĞUM SEMPOZYUMU

HZ. PEYGAMBER, KARDEŞLİK AHLÂKI VE KARDEŞLİK HUKUKU VI. KUTLU DOĞUM SEMPOZYUMU Harran Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi ve Şanlıurfa İl Müftülüğü HZ. PEYGAMBER, KARDEŞLİK AHLÂKI VE KARDEŞLİK HUKUKU VI. KUTLU DOĞUM SEMPOZYUMU 19-20 Nisan 2012 Osmanbey Kampüsü-Belediye Şair Nabi Salonu

Detaylı

HUKUK DAVALARI REHBERİ

HUKUK DAVALARI REHBERİ İlkay AYDIN Hâkim Halil POLAT Cumhuriyet Savcısı Dilekçe-Tensip-Müzekkere ve Gerekçeli Karar Örnekleriyle HUKUK DAVALARI REHBERİ (CİLT 4) NÜFUS DAVALARI (Hâkim ve Avukatlar İçin Temel Başvuru Kaynağı)

Detaylı

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik OSMANLI YAPILARINDA İZNİK ÇİNİLERİ Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik Çinileri, KültK ltür r Bakanlığı Osmanlı Eserleri, Ankara 1999 Adana Ramazanoğlu Camii Caminin kitabelerinden yapımına 16. yy da Ramazanoğlu

Detaylı

Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları

Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları Kur ân-ı Kerim de Oruç Ey müminler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de sayılı günler içinde Oruç tutmanız farz kılındı. Umulur ki, bu sayede, takva mertebesine

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Sayfa. http://d-nb.info/860392090

İÇİNDEKİLER. Sayfa. http://d-nb.info/860392090 İÇİNDEKİLER Sayfa Önsöz: Bu kitabı niçin yazdım? 11 1. İslam'dan önceki Arabistan 13 1.1. İlk müslümanlar 13 1.2. Dünyanın en eski kutsal yeri: Kabe.... 16 1.3. İslam'dan'önceki Arabistan 17 1.4. Muhammed'ten

Detaylı

Ermenek Mevlevihanesi/ Karamanoğlu Halil Bey Tekkesi

Ermenek Mevlevihanesi/ Karamanoğlu Halil Bey Tekkesi Ermenek Mevlevihanesi/ Karamanoğlu Halil Bey Tekkesi PROF. DR. NEJAT GÖYÜNÇ ARMAĞANI 305 Mevlüt ESER Prof. Dr. Yusuf KÜÇÜKDAĞ NEÜ A. Keleşoğlu Eğitim Fakültesi, Sosyal Bilgiler Eğitimi Mevlevilik, Mevlâna

Detaylı

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir?

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir? DÜNYA GÜCÜ OSMANLI 1. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ve Osmanlı İmparatorluğu nun Yükselme döneminde Anadolu daki zanaatkarlar lonca denilen zanaat gruplarına ayrılarak yöneticilerini kendileri seçmişlerdir.

Detaylı

EBUTAHİR KAZASI NÜFUS VE TOPLUM YAPISI 1834 M (1250 H.) Salih AKYEL 1

EBUTAHİR KAZASI NÜFUS VE TOPLUM YAPISI 1834 M (1250 H.) Salih AKYEL 1 Fırat Üniversitesi Harput Uygulama ve Araştırma Merkezi Geçmişten Geleceğe Harput Sempozyumu, Elazığ 23-25 Mayıs 2013 93 EBUTAHİR KAZASI NÜFUS VE TOPLUM YAPISI 1834 M (1250 H.) Salih AKYEL 1 1831 yılına

Detaylı

Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır BÜLTEN İSTANBUL B İ L G. İ NOTU FİLİSTİN MESELESİ 12 de. 2014 İÇİN 3 HEDEFİMİZ, 3 DE ÖDEVİMİZ VAR 3 te

Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır BÜLTEN İSTANBUL B İ L G. İ NOTU FİLİSTİN MESELESİ 12 de. 2014 İÇİN 3 HEDEFİMİZ, 3 DE ÖDEVİMİZ VAR 3 te 9 da AK YIL: 2012 SAYI : 164 26 KASIM 01- ARALIK 2012 BÜLTEN İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI T E Ş K İ L A T İ Ç İ H A F T A L I K B Ü L T E N İ 4 te Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır

Detaylı

20.YÜZYILIN BAŞINDA GÜNEYDOĞU ANADOLU DAKİ AZINLIK / ERMENİ OKULLARI

20.YÜZYILIN BAŞINDA GÜNEYDOĞU ANADOLU DAKİ AZINLIK / ERMENİ OKULLARI 20.YÜZYILIN BAŞINDA GÜNEYDOĞU ANADOLU DAKİ AZINLIK / ERMENİ OKULLARI Doç. Dr. Kenan Ziya TAŞ** Özet / Abstract: Çalışmamızda, 20.Yüzyılın başında Güneydoğu Anadolu da, Diyarbakır, Antep, Urfa ve Mardin

Detaylı

Muharrem ayı nasıl değerlendirilmelidir?

Muharrem ayı nasıl değerlendirilmelidir? On5yirmi5.com Muharrem ayı nasıl değerlendirilmelidir? Muharrem ayı nasıl değerlendirilmelidir? Muharrem orucunun önemi nedir? Yayın Tarihi : 6 Kasım 2013 Çarşamba (oluşturma : 1/22/2017) Hayatın bütün

Detaylı

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir.

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. İBADET 1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. 2 İslam ın şartı kaçtır? İslam ın şartı beştir.

Detaylı

NO ADI SOYADI AİDATLAR GÖZGÖZ 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 1 SEFER GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 2 ERCAN GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00

NO ADI SOYADI AİDATLAR GÖZGÖZ 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 1 SEFER GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 2 ERCAN GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 NO ADI SOYADI GÖZGÖZ 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 1 SEFER GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 2 ERCAN GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 60,00 60,00 60,00 3 SELMAN GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 60,00

Detaylı

Orucun tutulacağı günler olduğu gibi tutulmayacağı günlerde vardır. Resûlüllah sav bizzat bunu yasak etmiştir.

Orucun tutulacağı günler olduğu gibi tutulmayacağı günlerde vardır. Resûlüllah sav bizzat bunu yasak etmiştir. Hastalık ve Yolculukta: Eğer bir insan hasta ise ve yolcu ise onun için oruç tutmak Kur an-ı Kerim de yasaktır. Bazı insanlar ben hastayım ama oruç tutabilirim diyor veya yolcuyum ama tutabilirim diyor.

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yabancı İşler Dairesi Başkanlığı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yabancı İşler Dairesi Başkanlığı 1 / 4 İZMİR TAPU VE KADASTRO III. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE İlgi : a) Av. Ayşe SUNAR'ın 01/06/2016 tarihli dilekçesi. b) Hukuk Müşavirliği'nin 24.06.2016 tarihli ve 85254071-045.02[16.503]/-E.1467498 sayılı yazısı.

Detaylı

T.C. KIRŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI MECLİS KARARI

T.C. KIRŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI MECLİS KARARI TOPLANTI TARİHİ : 06/03/2014 SAATİ : 10:00 OTURUM : 1 BİRLEŞİM : 1 MECLİS BAŞKANI : Yaşar BAHÇECİ 1-AÇILIŞ 2-YOKLAMA :Belediye Meclisi, Belediye Başkanı Yaşar BAHÇECİ Başkanlığında 06/03/2014 Perşembe

Detaylı

Son Gönderme Tarihi : 13.11.2014 13.01.2003 KENAN ARAYICI

Son Gönderme Tarihi : 13.11.2014 13.01.2003 KENAN ARAYICI İŞYERİNE SÖZLÜ SINAV / MÜLAKAT İÇİN GÖNDERİLENLERİN LİSTESİ Talebi Alan Ünite Adı : ELBİSTAN HİZMET MERKEZİ Talebi Veren Kurum Adı : ELEKTRİK ÜRETİM A.Ş. (EÜAŞ) - KAHRAMANMARAŞ Talebin Statüsü (Normal,

Detaylı

KUR AN ve SAHÂBE SEMPOZYUMU

KUR AN ve SAHÂBE SEMPOZYUMU XII. TEFSİR AKADEMİSYENLERİ KOORDİNASYON TOPLANTISI KUR AN ve SAHÂBE SEMPOZYUMU (22-23 MAYIS 2015 / SİVAS) Editör Prof. Dr. Hasan KESKİN Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR Sivas 2016 Cumhuriyet Üniversitesi

Detaylı

Adı Soyadı: Ertan GÖKMEN Doğum Tarihi: 1967 Öğrenim Durumu: Doktora Öğrenim Gördüğü Kurumlar: Öğrenim Durumu Bölüm/Program Üniversite Yıl

Adı Soyadı: Ertan GÖKMEN Doğum Tarihi: 1967 Öğrenim Durumu: Doktora Öğrenim Gördüğü Kurumlar: Öğrenim Durumu Bölüm/Program Üniversite Yıl Adı Soyadı: Ertan GÖKMEN Doğum Tarihi: 1967 Öğrenim Durumu: Doktora Öğrenim Gördüğü Kurumlar: Öğrenim Durumu Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Y. Lisans Doktora Tarih Öğretmenliği /Buca Eğitim Fakültesi

Detaylı

KONSERLER ÇOCUK ETKİNLİKLERİ AÇIK HAVA SİNEMALARI

KONSERLER ÇOCUK ETKİNLİKLERİ AÇIK HAVA SİNEMALARI Programlarımız Kültür Sofralarımız Programları KONSERLER ÇOCUK ETKİNLİKLERİ AÇIK HAVA SİNEMALARI 18 HAZiRAN PERŞEMBE RAMAZAN YARIŞMALARI VE ÇOCUK ŞARKILARI MEDDAH YUNUS BALCIOĞLU ATAŞEHİR MİMAR SİNAN

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...9 GİRİŞ...11

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...9 GİRİŞ...11 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...9 GİRİŞ...11 BİRİNCİ BÖLÜM İLK TÜRK DEVLETLERİNDE EĞİTİM 1.1. HUNLARDA EĞİTİM...19 1.2. GÖKTÜRKLERDE EĞİTİM...23 1.2.1. Eğitim Amaçlı Göktürk Belgeleri: Anıtlar...24 1.3. UYGURLARDA

Detaylı

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6]

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6] K U R B A N Şartlarını hâiz olub,allah a yaklaşmak amacıyla kesilen kurban;hz. Âdem in çocuklarıyla başlayıp [1],Hz. İbrahim-in oğlu İsmail-in kurban edilmesinin emredilmesi[2],daha sonra onun yerine koç

Detaylı

MERSİN İL MÜFTÜLÜĞÜ 2015 YILI RAMAZAN AYI VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI VAİZİN

MERSİN İL MÜFTÜLÜĞÜ 2015 YILI RAMAZAN AYI VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI VAİZİN VAİZİN TARİHİ VAKTİ ADI VE SOYADI UNVANI İLÇESİ YERİ KONUSU İbrahim KADIOĞLU İl Müftü Yard. Akdeniz Ulu Camii 17 Haziran 2015 Çarşamba 18 Haziran 2015 Perşembe 19 Haziran 2015 Cuma Yunus GÜRER İl Vaizi

Detaylı

2016 YILI 1. DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- IRŞAT PROGRAMI VAAZIN

2016 YILI 1. DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- IRŞAT PROGRAMI VAAZIN 2016 YILI 1. DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- IRŞAT PROGRAMI VAAZIN VAİZİN TARİHİ GÜNÜ VAKTİ ADI SOYADI ÜNVANI GÖREV YAPACAĞI YER KONUSU 1.01.2016 Cuma Öğleden Önce Şevket ŞİMŞEK Uzman Vaiz Mermerler Camii SORUMLU

Detaylı

Recep in İlk Üç Orucunun Fazileti

Recep in İlk Üç Orucunun Fazileti Mektub-u Attar Muhammed İlyas Kadiri Razavi tarafından tüm İslami Erkek Kardeşlerine ve İslami Kız Kardeşlerine, Medaris El Medine ve Camiat El Medine nin erkek öğretmenler, erkek öğrenciler, kadın öğretmenler

Detaylı

RAMAZAN ETKİNLİKLERİ - YENİKAPI SAHNE ETKİNLİKLERİ (28 HAZİRAN - 27 TEMMUZ 2014)

RAMAZAN ETKİNLİKLERİ - YENİKAPI SAHNE ETKİNLİKLERİ (28 HAZİRAN - 27 TEMMUZ 2014) RAMAZAN ETKİNLİKLERİ - YENİKAPI SAHNE ETKİNLİKLERİ (28 HAZİRAN - 27 TEMMUZ 2014) Tarih: 27 Haziran 2014 Cuma Teravih Saati 22.40 22.40 Nizamettin Sevil Nuri Osmaniye Camii İmamı Tarih: 28 Haziran 2014

Detaylı

Doğuda Kahramanmaraş ve Gaziantep, Batıda Mersin, Kuzeyde Niğde, Kayseri, Güneyde Akdeniz ile çevrilidir.

Doğuda Kahramanmaraş ve Gaziantep, Batıda Mersin, Kuzeyde Niğde, Kayseri, Güneyde Akdeniz ile çevrilidir. ADANADA DİN HİZMETLERİNİN DÜNÜ VE BUGÜNÜ Ülkemizin güneyinde Akdeniz Bölgesi sınırları içinde yer alan Adana mız, Akdeniz kıyılarından başlayarak Orta Torosların yüksek kesimlerine kadar genişleyen, 17.253

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Arşivcilik İstanbul Üniversitesi 1996. Ortadoğu Enstitüsü. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Arşivcilik İstanbul Üniversitesi 1996. Ortadoğu Enstitüsü. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Nurdan Şafak 2. Doğum Tarihi ve Yeri:. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Arşivcilik İstanbul Üniversitesi 1996 Yüksek Siyasi Tarih ve Marmara

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tarih Bölümü Ankara Üniversitesi 1997 Yüksek Lisans Tarih (Yakınçağ Tarihi) Ankara Üniversitesi 2000

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tarih Bölümü Ankara Üniversitesi 1997 Yüksek Lisans Tarih (Yakınçağ Tarihi) Ankara Üniversitesi 2000 ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı : Sezai BALCI Doğum Tarihi : 15 Temmuz 1976 Öğrenim Durumu : Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tarih Bölümü Ankara Üniversitesi 1997 Yüksek Lisans Tarih (Yakınçağ Tarihi)

Detaylı

OSMANLI DEVLETİ NİN YILINA AİT EĞİTİM İSTATİSTİĞİ

OSMANLI DEVLETİ NİN YILINA AİT EĞİTİM İSTATİSTİĞİ Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları Yıl: 2012/2, Cilt:11, Sayı: 22 Sf. 125-167 OSMANLI DEVLETİ NİN 1907-1908 YILINA AİT EĞİTİM İSTATİSTİĞİ Nuri GÜÇTEKİN* Bu çalışmada, Maarif-i Umumiye İstatistik Dairesince

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 599 20. YÜZYILIN BAŞLARINDA MARAŞ'IN SOSYOKÜLTÜREL VE EKONOMİK DURUMU (1894-1907)

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 599 20. YÜZYILIN BAŞLARINDA MARAŞ'IN SOSYOKÜLTÜREL VE EKONOMİK DURUMU (1894-1907) KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 599 20. YÜZYILIN BAŞLARINDA MARAŞ'IN SOSYOKÜLTÜREL VE EKONOMİK DURUMU (1894-1907) Dr. Mehmet Karataş* İktidarlar, hukukla, hukuka başvurarak teşkilatlanır. Hukuk iktidarı teşkilatlandırırken

Detaylı

Bacıyân-ı Rum. (Dünyanın İlk Kadın Teşkilatı: Anadolu Bacıları)

Bacıyân-ı Rum. (Dünyanın İlk Kadın Teşkilatı: Anadolu Bacıları) Bacıyân-ı Rum (Dünyanın İlk Kadın Teşkilatı: Anadolu Bacıları) Varlığı Neredeyse İmkânsız Görülen Kadın Örgütü Âşık Paşazade nin Hacıyan-ı Rum diye adlandırdığı bu topluluk üzerinde ilk defa Alman doğu

Detaylı

DİNÎ SÖYLEMİN ÖNEMİ. Tartışmalı İlmî Toplantı PROGRAM - DAVETİYE 16/18 EKİM 2015 TOPLUMSAL BİRLİĞİN GÜÇLENDİRİLMESİNDE

DİNÎ SÖYLEMİN ÖNEMİ. Tartışmalı İlmî Toplantı PROGRAM - DAVETİYE 16/18 EKİM 2015 TOPLUMSAL BİRLİĞİN GÜÇLENDİRİLMESİNDE TOPLUMSAL BİRLİĞİN GÜÇLENDİRİLMESİNDE DİNÎ SÖYLEMİN ÖNEMİ Tartışmalı İlmî Toplantı PROGRAM - DAVETİYE 16/18 EKİM 2015 CUMA-CUMARTESİ-PAZAR GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ KONGRE ve KÜLTÜR MERKEZİ KAMPÜS / GAZİANTEP

Detaylı

AYDIN İL MÜFTÜLÜĞÜ 2016 YILI 1. DÖNEM VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI

AYDIN İL MÜFTÜLÜĞÜ 2016 YILI 1. DÖNEM VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI 1 MEHMET ASLAN İL MÜFTÜ YARD. YAVUZ SULTAN SELİM C. ZEKERİYA ÇALLI İL MÜFTÜ YARD. RAMAZANPAŞA CAMİİ UĞUR KOCABAŞ İL MÜFTÜ YARD. EMİR SULTAN CAMİİ HULUSİ KÖMÜRCÜOĞLU İL MÜFTÜ YARD. EVLİYA ÇELEBİ CAMİİ EFELER

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ 1. Adı Soyadı : Muharrem KESİK İletişim Bilgileri Adres : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 Mail : muharremkesik@gmail.com 2. Doğum -

Detaylı

ELBİSTAN ALAUDDEVLE BEY CAMİİ (CAMİİ KEBİR, ULU CAMİ)

ELBİSTAN ALAUDDEVLE BEY CAMİİ (CAMİİ KEBİR, ULU CAMİ) KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 811 ELBİSTAN ALAUDDEVLE BEY CAMİİ (CAMİİ KEBİR, ULU CAMİ) Yaşar Baş Cami, halen Elbistan'ın Güneşli Mahallesi'nin ortasında bulunmaktadır. Bir sokak aracılığı ile şehrin merkezini

Detaylı

Yahudiliğin peygamberi Hz. Musa dır. Bu nedenle Yahudiliğe Musevilik de denir. Yahudi ismi, Yakup un on iki oğlundan biri olan Yuda veya Yahuda ya

Yahudiliğin peygamberi Hz. Musa dır. Bu nedenle Yahudiliğe Musevilik de denir. Yahudi ismi, Yakup un on iki oğlundan biri olan Yuda veya Yahuda ya VAHYE DAYALI DİNLER YAHUDİLİK Yahudiliğin peygamberi Hz. Musa dır. Bu nedenle Yahudiliğe Musevilik de denir. Yahudi ismi, Yakup un on iki oğlundan biri olan Yuda veya Yahuda ya nispetle verilmiştir. Yahudiler

Detaylı

NAFAKA. Nafakasının yiyecek sınıfları ekmek veya un, tuz, yağ, sabun, odun ve her ihtiyaçta kullanılmak üzere laz

NAFAKA. Nafakasının yiyecek sınıfları ekmek veya un, tuz, yağ, sabun, odun ve her ihtiyaçta kullanılmak üzere laz NAFAKA 1 - İbni Nüceym Fetvalarından: "Hind, kendisini boşayan kocasından hamile olduğunu ifade edip, gebelik Açıklama: Kadın ister fakir isterse zengin olsun, ister Müslüman isterse ehl-i kitaptan bulunsun,

Detaylı

Tag Archives: chp döneminde yikilan camiler

Tag Archives: chp döneminde yikilan camiler Tag Archives: chp döneminde yikilan camiler Tek parti döneminde satılan Camiler ile ilgili M. Kemal Atatürk imzalı birkaç belge NİS 272012 Tek parti döneminde satılan Camiler ile ilgili M. Kemal Atatürk

Detaylı

SELANİK AYASOFYA CAMİSİ

SELANİK AYASOFYA CAMİSİ SELANİK AYASOFYA CAMİSİ BAKİ SARI SAKAL SELANİK AYASOFYA CAMİSİ Aya Sofya (Azize Sofya) tapınağı Selanik in merkezinde, Ayasofya ve Ermou sokaklarının kesiştiği noktadadır. Kutsal İsa ya, Tanrının gerçek

Detaylı

OKUL DÖNÜŞÜMLERİ. 100 Yıl Ortaokulunda bulunan İlkokul ögretmen ve öğrencilerinin Reşit Gümüşer İlkokulu'na aktarılmasına

OKUL DÖNÜŞÜMLERİ. 100 Yıl Ortaokulunda bulunan İlkokul ögretmen ve öğrencilerinin Reşit Gümüşer İlkokulu'na aktarılmasına İLÇE 2013-2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILINDAKİ ÖĞRENİM DURUMU İDARECİ-ÖGRETMEN VE ÖĞRENCİLERİN OKUL OKUL DÖNÜŞÜMLERİ AKTARILACAGI AÇIKLAMA 100.Yıl Ortaokulu 100 Yıl Ortaokulunda bulunan İlkokul ögretmen ve öğrencilerinin

Detaylı

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ Kur an-ı Kerim : Allah tarafından vahiy meleği Cebrail aracılığıyla, son Peygamber Hz. Muhammed e indirilen ilahi bir mesajdır. Kur an kelime olarak okumak, toplamak, bir araya

Detaylı

Geçmişten Günümüze Giresun da Dini ve Kültürel Hayat Sempozyumu (25-27 EKİM 2013)

Geçmişten Günümüze Giresun da Dini ve Kültürel Hayat Sempozyumu (25-27 EKİM 2013) Geçmişten Günümüze Giresun da Dini ve Kültürel Hayat Sempozyumu (25-27 EKİM 2013) İlimiz tarihinde yer alan bütün kavimlerin kültürel ve dini kimliğinin ele alınarak inceleneceği Geçmişten Günümüze Giresun

Detaylı

VEFEYÂT. Doç. Dr. Musa Süreyya Şahin

VEFEYÂT. Doç. Dr. Musa Süreyya Şahin İslâm Araştırmaları Dergisi, Sayı 22, 2009, 155-181 VEFEYÂT Doç. Dr. Musa Süreyya Şahin Doç. Dr. M. Süreyya Şahin i 24 Ocak 2008 tarihinde Hakk ın rahmetine tevdi ile ebedî yolculuğuna uğurladık. Akademik

Detaylı

Deniz Esemenli ile Üsküdar Turu 27 Ekim 2013, Pazar

Deniz Esemenli ile Üsküdar Turu 27 Ekim 2013, Pazar Deniz Esemenli ile Üsküdar Turu 27 Ekim 2013, Pazar Tur Danışmanımız: Doç. Dr. Deniz Esemenli, Sanat Tarihçisi Buluşma Noktası: Üsküdar Meydanı, III. Ahmet Çeşmesi önü Tur başlama saati: 09.00 Gezimizin

Detaylı

2016 YILI RAMAZAN AYI VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI

2016 YILI RAMAZAN AYI VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI 1 İsmail İPEK İl Müftüsü Sultan Bayezit Camii 5.6.2016 Pazar Yatsı Rahmet Ayı Ramazan 2 Mehmet BUŞKUN Vaiz Sultan Bayezit Camii 6.6.2016 Pazartesi Öğle Rahmet Ayı Ramazan 3 Adem AYRANCI Müftü Yardımcısı

Detaylı

ALUCRA DELLÜ KÖYÜ CAMİSİ VE KOYUN BABA HAZRETLERİ ZİYARETİ

ALUCRA DELLÜ KÖYÜ CAMİSİ VE KOYUN BABA HAZRETLERİ ZİYARETİ ALUCRA DELLÜ KÖYÜ CAMİSİ VE KOYUN BABA HAZRETLERİ ZİYARETİ Koyun Baba Zaviyesi nin bulunduğu Dellü köyüne 2 yıl önce ziyarete gittiğimde adeta terk edilmiş vaziyette bulmuştum. Yaz ayı olmasına rağmen

Detaylı

1.GÜN 2.GÜN 3.GÜN 3.GÜN. Mehmet AVCI İmam Hatip Müftülük Sitesi Camii Seyit BADIR Eğitim Görevlisi Taşçıoğlu Camii

1.GÜN 2.GÜN 3.GÜN 3.GÜN. Mehmet AVCI İmam Hatip Müftülük Sitesi Camii Seyit BADIR Eğitim Görevlisi Taşçıoğlu Camii Yakup TURHAN Vaiz Yeni Orta Camii Abdulvahit AVCI Baş İmam Eski Orta Camii Mustafa ÇAKIR Vaiz Sahil Camii Ramazan GÜNDÜZ Kursiyer Şeyh Camii Hakan USTA Kursiyer Müftü Mah. Camii Abdulhalim ÇEVİK Kursiyer

Detaylı

ISSN: ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ

ISSN: ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ ISSN: 2148-0494 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ Cilt/Volume: 4 Sayı/Issue: 7 Bahar/Spring 2016 Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Cilt: 4 Sayı: 7 Bahar/2016

Detaylı

TEPEBAŞI İLÇESİ 2016 YILI RAZAMAN AYI VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI

TEPEBAŞI İLÇESİ 2016 YILI RAZAMAN AYI VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI S.NO TEPEBAŞI İLÇESİ 2016 YILI RAZAMAN AYI VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI VAAZ EDENİN VAAZIN TARİH ADI SOYADI UNVANI YERİ VAKTİ KONUSU Tepebaşı Camii 1 05.06.2016 29 Şaban Nalbant Camii Rahman Camii Ramazan'a

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

TC. ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI'NDA TAMAMLANAN TEZLER

TC. ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI'NDA TAMAMLANAN TEZLER TC. ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI'NDA TAMAMLANAN TEZLER 2006 SARIBEY, Aysun, XIX. Yüzyılın İlk Yarısında Aydın'da Yönetim, (Danış. Prof. Dr. Serap YILMAZ), Adnan

Detaylı

Teravih Namazı - Gizli ilimler Sitesi

Teravih Namazı - Gizli ilimler Sitesi Niçin Teravih Namazı denilmiştir? Ramazan ayında yatsı namazından sonra kılınan namaz. "Teravih" kelimesi Arapça, "Terviha"nın çoğuludur ve "oturmak, istirahat etmek'" anlamına gelmektedir. Teravih namazı

Detaylı

Dil Belge Konu Tanım Kişi Adları Anahtar Kelimeler Belge Tarih

Dil Belge Konu Tanım Kişi Adları Anahtar Kelimeler Belge Tarih 1. Kutu 1 1 SOY KÜTÜĞÜ TARANÇ AİLESİNE AİT SOY KÜTÜĞÜ İBRAHİM AĞA, TOSUN AĞA, MEHMET ALİ PAŞA, İBRAHİM, İSMAİL, TOSUN, NAZLI, ZÜHRA, MEHMET SAİT, ALİ, HÜSEYİN, ZEYNEB, ABDÜLHALİM, MEHMED ALİ TARANÇ AİLESİ,

Detaylı

İZMİR İL MÜFTÜLÜĞÜ BAYAN VAAZ ÇİZELGESİ ( 2014 YILI 1. DÖNEM )

İZMİR İL MÜFTÜLÜĞÜ BAYAN VAAZ ÇİZELGESİ ( 2014 YILI 1. DÖNEM ) İZMİR İL MÜFTÜLÜĞÜ BAYAN VAAZ ÇİZELGESİ ( 2014 YILI 1. DÖNEM ) TARİH GÜN SAAT İLÇE YER VAİZE ADI/SOYADI 01.01.2014 Çarşamba 10:30 Bornova Debre Camii Fatma Özmen ERGEN Ölüm ve Ömür Muhasebesi 01.01.2014

Detaylı

Erhan tarafından yazıldı. Çarşamba, 31 Ekim 2012 18:03

Erhan tarafından yazıldı. Çarşamba, 31 Ekim 2012 18:03 Erhan tarafından yazıldı. Çarşamba, 31 Ekim 2012 18:03 Antakya Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcısı Remzi Güzel, Alevilerin 1400 yıllık gelenekleri olan Ğadir Hum Bayramı nın bir sevgi günü olduğunu

Detaylı

İL NÜFUS VE VATANDAŞLIK MÜDÜRLÜĞÜ MERKEZ İLÇE NÜFUS MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI TABLOSU

İL NÜFUS VE VATANDAŞLIK MÜDÜRLÜĞÜ MERKEZ İLÇE NÜFUS MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI TABLOSU İL NÜFUS VE VATANDAŞLIK MÜDÜRLÜĞÜ MERKEZ İLÇE NÜFUS MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI TABLOSU SIRA NO VATANDAŞA SUNULAN HİZMETİN ADI BAŞVURUDA İSTENİLEN BELGELER HİZMETİN TAMAMLANMA SÜRESİ (EN GEÇ SÜRE) 1

Detaylı

TÜRKİYEDE OTURAN YABANCILARIN NÜFUS KAYITLARININ TUTULMASI HAKKINDA YÖNETMELİK. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

TÜRKİYEDE OTURAN YABANCILARIN NÜFUS KAYITLARININ TUTULMASI HAKKINDA YÖNETMELİK. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar TÜRKİYEDE OTURAN YABANCILARIN NÜFUS KAYITLARININ TUTULMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Bakanlar Kurulu Kararı : 27/9/2006,11057 Dayandığı Kanunun Tarihi : 25/04/2006, No:5490 Yayımlandığı Resmî Gazete : 20 Ekim

Detaylı

dinkulturuahlakbilgisi.com KURBAN İBADETİ Memduh ÇELMELİ dinkulturuahlakbilgisi.com

dinkulturuahlakbilgisi.com KURBAN İBADETİ Memduh ÇELMELİ dinkulturuahlakbilgisi.com KURBAN İBADETİ Memduh ÇELMELİ KURBAN: AYET ve HADİSLER Biz, her ümmet için Allah ın kendilerine rızık olarak verdiği kurbanlık hayvanların üzerlerine onun adını anarak kurban kesmeyi meşru kıldık. İlahınız,

Detaylı

Osmanlı Evi. Yerleşme Yüzyıl Derinlik m Genişlik m Kısa Kenar m zira Oran Notlar

Osmanlı Evi. Yerleşme Yüzyıl Derinlik m Genişlik m Kısa Kenar m zira Oran Notlar Osmanlı Evi Ev Ateş Hoca Salih Efendi Evi Ankara 11,0 10,3 10,30 14 0,94 Binbaşı Hafız Ağa Dedesi Sallantoğlu Evi Ankara 16,0 12,2 12,20 16 0,76 Cingöz Sokağı 26 Ankara 10,2 13,2 10,20 13 1,29 Erzurum

Detaylı

ÜNYE MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI RAMAZAN DÖNEMİ VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI

ÜNYE MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI RAMAZAN DÖNEMİ VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI 27.06.2014 CUMA NAMAZ VE ÖNEMİ İBRAHİM TOPAL CEZAEVİ VAİZİ MERKEZ ORTA CAMİİ CUMA ÖNCESİ OSMAN ŞAHİN EMEKLİ MÜFTÜ MERKEZ BÜYÜK CAMİ CUMA ÖNCESİ KENAN CEBECİ ÖĞRETMEN MERKEZ BÜYÜK CAMİ YATSI ÖNCESİ 28.06.2014

Detaylı

RESTORASYON ÇALIŞMALARI

RESTORASYON ÇALIŞMALARI VAKIFLAR İSTANBUL I. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 2010 YILI RESTORASYON ÇALIŞMALARI (01.01.2011 Tarihi İtibari ile) restorasy n 175 restorasy n 175 RESTORASYONU TAMAMLANAN ESERLER (2004-2010) S.NO İLİ İLÇESİ TAŞINMAZ

Detaylı

Tarihi Evlerin Restorasyon ve İmar Projesi Projenin Önemi: Projenin amacı: Projenin Uygulanması: Projenin Maliyeti:

Tarihi Evlerin Restorasyon ve İmar Projesi Projenin Önemi: Projenin amacı: Projenin Uygulanması: Projenin Maliyeti: Tarihi Evlerin Restorasyon ve İmar Projesi Kutsal Mescid in kutlu komşularının evlerini restore ederek onlara karşı vefa borcumuzu öderken Aksa dan Müslümanları uzaklaştırıp Yahudilere yer açmaya çalışan

Detaylı

Osmanlı nın ilk hastanesi:

Osmanlı nın ilk hastanesi: mekan Osmanlı nın ilk hastanesi: Yıldırım Darüşşifası YAPIMI 1394 TE TAMAMLANAN VE OSMANLI DEVLETİ NİN İLK HASTANESİ OLARAK KABUL EDİLEN BURSA DAKİ YILDIRIM DARÜŞŞİFASI, OSMANLI NIN YAPI ALANINDA DEVLET

Detaylı

İZMİR BAROSU 01.01.2011-31.12.2011 TAVSİYE NİTELİĞİNDE AVUKATLIK ASGARİ ÜCRET TARİFESİ

İZMİR BAROSU 01.01.2011-31.12.2011 TAVSİYE NİTELİĞİNDE AVUKATLIK ASGARİ ÜCRET TARİFESİ İZMİR BAROSU 01.01.2011-31.12.2011 TAVSİYE NİTELİĞİNDE AVUKATLIK ASGARİ ÜCRET TARİFESİ 01.01.2011-31.12.2011 DÖNEMİ AVUKATLIK ASGARİ ÜCRET TARİFESİ Avukatlık ücreti peşin ödenir. Tarifede belirlenen ücretler

Detaylı

Hilalin bir ülkede görülmesiyle oruca başlamak. Muhammed b. Salih el-useymîn. Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin

Hilalin bir ülkede görülmesiyle oruca başlamak. Muhammed b. Salih el-useymîn. Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin Hilalin bir ülkede görülmesiyle oruca başlamak ] ريك Turkish [ Türkçe Muhammed b. Salih el-useymîn Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 2011-1432 الصيام برؤ ة واحدة» اللغة الرت ية «بن صالح

Detaylı

TEMETTUAT DEFTERLERİNE GÖRE KURUCAŞİLE 1 DİVANI

TEMETTUAT DEFTERLERİNE GÖRE KURUCAŞİLE 1 DİVANI TEMETTUAT DEFTERLERİNE GÖRE KURUCAŞİLE 1 DİVANI Özet Nihat YASA Bugün Bartın ilinin bir ilçe merkezi olan Kurucaşile Osmanlı devleti döneminde Bolu Vilayeti Viranşehir 2 Sancağı Amasra kazasına bağlı bir

Detaylı

Ilgın Sahip Ata Vakıf Hamamı. Lala Mustafa Paşa Külliyesi ve Cami. Ilgın Kaplıcaları. Buhar Banyosu

Ilgın Sahip Ata Vakıf Hamamı. Lala Mustafa Paşa Külliyesi ve Cami. Ilgın Kaplıcaları. Buhar Banyosu Ilgın Sahip Ata Vakıf Hamamı Konya'nın 90 km kuzeybatısında yer alan ve 349 km2 yüzölçüme sahip olan Ilgın, günümüzden 3500 yıl önce şimdiki iskan yerinin 25 km kuzeydoğusunda Hititler tarafından "Yalburt"

Detaylı

1 -> :25

1 -> :25 1 -> 12 28.02.2013 14:25 1 Salı 04:58 06:40 11:47 14:17 16:33 18:04 2 Çarşamba 04:58 06:41 11:47 14:18 16:34 18:05 3 Perşembe 04:58 06:41 11:47 14:19 16:35 18:05 4 Cuma 04:58 06:41 11:48 14:20 16:36 18:06

Detaylı

Osmanlı Evi. Yerleşme Yüzyıl Derinlik m z Genişlik m z Oran Alan m2. Cingöz Sokağı 26 Ankara 10,2 13,5 13,2 17,4 1,29 135

Osmanlı Evi. Yerleşme Yüzyıl Derinlik m z Genişlik m z Oran Alan m2. Cingöz Sokağı 26 Ankara 10,2 13,5 13,2 17,4 1,29 135 Osmanlı Evi Ev Yerleşme Yüzyıl Derinlik m z Genişlik m z Oran Alan m2 Ateş Hoca Salih Efendi Evi Ankara 11,0 14,5 10,3 13,6 0,94 113 Binbaşı Hafız Ağa Dedesi Sallantoğlu Evi Ankara 16,0 21,1 12,2 16,1

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981 Doktora Tarih Atatürk Üniversitesi 1985

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981 Doktora Tarih Atatürk Üniversitesi 1985 1. Adı Soyadı : MEHMET ÇELİK 2. Doğum Tarihi: 05 Haziran 195. Unvanı : Prof.Dr.. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981

Detaylı

5 Peygamberimiz in en çok bilinen dört ismi hangileridir? Muhammed, Mustafa, Mahmud, Ahmed.

5 Peygamberimiz in en çok bilinen dört ismi hangileridir? Muhammed, Mustafa, Mahmud, Ahmed. TEMEL DİNİ BİLGİLER 1 Siyer-i Nebi ne demektir? Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) doğumundan ölümüne kadar geçen hayatı içindeki yaşayışı, ahlâkı, âdet ve davranışlarını inceleyen ilimdir.

Detaylı

TANZİMAT DÖNEMİ NDE AHIRLI KÖYÜNÜN NÜFUS VE EKONOMİK YAPISI POPULATION AND ECONOMIC STRUCTURE OF AHIRLI VILLAGE DURING TANZİMAT PERIODS

TANZİMAT DÖNEMİ NDE AHIRLI KÖYÜNÜN NÜFUS VE EKONOMİK YAPISI POPULATION AND ECONOMIC STRUCTURE OF AHIRLI VILLAGE DURING TANZİMAT PERIODS TANZİMAT DÖNEMİ NDE AHIRLI KÖYÜNÜN NÜFUS VE EKONOMİK YAPISI POPULATION AND ECONOMIC STRUCTURE OF AHIRLI VILLAGE DURING TANZİMAT PERIODS Ozan Batuhan ATICI * Öz Çalışmamızın konusu adından da anlaşılacağı

Detaylı

Hac ve Umre İle İlgili Mekânlar

Hac ve Umre İle İlgili Mekânlar Hac ve Umre İle İlgili Mekânlar Mikat Sınırları Kâbe (Beytullah) Makam-ı İbrahim Safa ve Merve Tepeleri Zemzem Kuyusu Arafat Müzdelife Mina 1 Hac ve Umre İle İlgili Mekânlar Mekke deki Önemli Ziyaret Mekânları

Detaylı

Bin Yıllık Vakıf Medeniyeti ve Vakıfların Eğitimdeki Yeri Sempozyumu

Bin Yıllık Vakıf Medeniyeti ve Vakıfların Eğitimdeki Yeri Sempozyumu Bin Yıllık Vakıf Medeniyeti ve Vakıfların Eğitimdeki Yeri Sempozyumu Hüseyin Çınar* Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü nün son yıllarda vakıflar haftası çerçevesinde öne çıkardığı; çevre yılı, su yılı,

Detaylı

T.C. KIRŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI MECLİS KARARI

T.C. KIRŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI MECLİS KARARI TOPLANTI TARİHİ : 03/09/2015 SAATİ : 14:00 OTURUM : 1 BİRLEŞİM : 1 MECLİS BAŞKAN V. : Veli ŞAHİN 1-AÇILIŞ : Belediye Meclisi, Belediye Başkan Yardımcısı Veli ŞAHİN Başkanlığında 03/09/2015 Perşembe günü

Detaylı

III. MİLLETLER ARASI TÜRKOLOJİ KONGRESİ Y A Z M A ESERLERDE SERGİSİ. 24 Eylül - 5 Ekim 1979 SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ.

III. MİLLETLER ARASI TÜRKOLOJİ KONGRESİ Y A Z M A ESERLERDE SERGİSİ. 24 Eylül - 5 Ekim 1979 SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ. III. MİLLETLER ARASI TÜRKOLOJİ KONGRESİ Y A Z M A ESERLERDE V A K IF M Ü H Ü R L E R İ SERGİSİ 24 Eylül - 5 Ekim 1979 SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ H azırlayanlar : Dr. GÜNAY KUT NİM ET BAYRAKTAR Süleyman şâh

Detaylı

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ DERS NOTLARI VE ŞİFRE TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ EMEVİLER Muaviye tarafından Şam da kurulan ve yaklaşık

Detaylı

Bağcılar'daki kurban satış yerleri ve kurban kesim yerleri

Bağcılar'daki kurban satış yerleri ve kurban kesim yerleri On5yirmi5.com Bağcılar'daki kurban satış yerleri ve kurban kesim yerleri İşte Bağcılar'daki kurban satış yerleri ve kurban kesim yerleri... Yayın Tarihi : 10 Eylül 2015 Perşembe (oluşturma : 1/14/2017)

Detaylı

AYDIN İL MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI 1. DÖNEM (OCAK - ŞUBAT - MART) VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI

AYDIN İL MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI 1. DÖNEM (OCAK - ŞUBAT - MART) VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI MEHMET ASLAN MÜFTÜ YRD. YAVUZ SULTANSELİM CAMİİ ZEKERİYA ÇALLI MÜFTÜ YRD. DÜKKANÖNÜ CAMİİ SALİH AKCAN MÜFTÜ YRD. HACI FEVZİ BEY CAMİİ AHMET TOMBALAK RAMAZAN PAŞA CAMİİ 1 SALİH TÜRKMEN UMURLU ÇARŞI CAMİİ

Detaylı

SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER

SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER» Genel Bilgi» Ulu Camii» Gülabibey Camii» Sulu Camii» Haliliye Camii» Eski Hükümet Konağı ve Gazipaşa İlkokulu» Yeraltı Hamamı» Abdalağa Hamamı» Hanlar» Serap Çeşmesi...»

Detaylı

DERSİM SANCAĞI (1869-1908)

DERSİM SANCAĞI (1869-1908) 3 Osmanlı Vilayet Salnamelerinde DERSİM SANCAĞI (1869-1908) Süleyman YAPICI TUNCELİ - 2013 4 Osmanlı Vilayet Salnamelerinde TUNCELİ ÜNİVERSİTESİ 2008 YAYINLARI No: 2 İSBN 978 605 5139 01 8 Baskı ve Cilt

Detaylı

MANİSA'DAN KUDÜS İZLENİMLERİ

MANİSA'DAN KUDÜS İZLENİMLERİ MANİSA'DAN KUDÜS İZLENİMLERİ İlahiyat Fakültesi, Manisa İl Müftülüğü ve İlim Yayma Cemiyeti Manisa Şubesi işbirliği ile düzenlenen; Manisa Valisi Erdoğan Bektaş, Rektörümüz Prof. Dr. A. Kemal Çelebi, Rektör

Detaylı

SOHBET. Ramazan 1. 1 Ağustos Pazartesi. Ahmet Bulut. Çeşn-i Sada Tasavvuf Grubu. Saat 21:15. Saat 23:00

SOHBET. Ramazan 1. 1 Ağustos Pazartesi. Ahmet Bulut. Çeşn-i Sada Tasavvuf Grubu. Saat 21:15. Saat 23:00 1 Ağustos Pazartesi Ramazan 1 Saat 21:15 SOHBET Ahmet Bulut Saat 23:00 Çeşn-i Sada Tasavvuf Grubu Ramazan etkinlikleri Ümraniye yeni meydanında düzenlenmektedir. 2 Ağustos Salı Ramazan 2 Saat 21:15 SOHBET

Detaylı

İsmail E. Erünsal, Osmanlılarda Sahaflık ve Sahaflar, Timaş Yayınları, İstanbul 2013, 581 s.

İsmail E. Erünsal, Osmanlılarda Sahaflık ve Sahaflar, Timaş Yayınları, İstanbul 2013, 581 s. İsmail E. Erünsal, Osmanlılarda Sahaflık ve Sahaflar, Timaş Yayınları, İstanbul 2013, 581 s. Tarihî bilincin gelişmekte olduğu günümüzde, tarihimiz açısından karanlıkta kalan birçok konu araştır macılar

Detaylı

01.01.2012-31.12.2012 DÖNEMİ AVUKAT-VEKİLEDEN ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ Malatya Barosu Yönetim Kurulu nun 22.03.2012/47 sayılı Kararı ile

01.01.2012-31.12.2012 DÖNEMİ AVUKAT-VEKİLEDEN ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ Malatya Barosu Yönetim Kurulu nun 22.03.2012/47 sayılı Kararı ile 01.01.2012-31.12.2012 DÖNEMİ AVUKAT-VEKİLEDEN ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ Malatya Barosu Yönetim Kurulu nun 22.03.2012/47 sayılı Kararı ile kabul edilerek tavsiye niteliğinde meslektaşlarımıza duyurulmasına

Detaylı

Revak Kitabevi, 2015 Tüm hakları Revak Kitabevi ne aittir. Sertifika No: 23108. Revak Kitabevi: 30 Bektaşîlik Serisi: 4. Fakrnâme Vîrânî Abdal

Revak Kitabevi, 2015 Tüm hakları Revak Kitabevi ne aittir. Sertifika No: 23108. Revak Kitabevi: 30 Bektaşîlik Serisi: 4. Fakrnâme Vîrânî Abdal Revak Kitabevi, 2015 Tüm hakları Revak Kitabevi ne aittir. Sertifika No: 23108 Revak Kitabevi: 30 Bektaşîlik Serisi: 4 Fakrnâme Vîrânî Abdal Yayına Hazırlayan Fatih Usluer ISBN: 978-605-64527-9-6 1. Baskı:

Detaylı

2015 YILI İKİNCİ DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- İRŞAT PROGRAMI

2015 YILI İKİNCİ DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- İRŞAT PROGRAMI VAAZIN 2015 YILI İKİNCİ DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- İRŞAT PROGRAMI VAİZİN TARİHİ GÜNÜ VAKTİ ADI SOYADI ÜNVANI GÖREV YAPACAĞI YER KONUSU 2.4.2015 PerşembeÖğleden Önce Şevket ŞİMŞEK Uzman Vaiz Huzurevi Mescidi

Detaylı

CENAZE İLANLARI VEFAT EDEN YAKINI ADRES TELEFON VEFAT TARİHİ

CENAZE İLANLARI VEFAT EDEN YAKINI ADRES TELEFON VEFAT TARİHİ CENAZE İLANLARI VEFAT EDEN YAKINI ADRES TELEFON VEFAT TARİHİ Orhan AYKANAT Gökay AYKANAT Medrese Mh.59.Sk.Medrese Taksi Üstü Can Ap 0 535 723 68 29 30.04.2014 Dursun POLAT Serkan CÖMERT Kaman 0 555 459

Detaylı

NOSTALJİ ALBÜMÜ 1. ehit Serhat SANDIKKAYA

NOSTALJİ ALBÜMÜ 1. ehit Serhat SANDIKKAYA NOSTALJİ ALBÜMÜ 1 Telin bir dut ağacıydı aslında! En şiddetli fırtınaların bile koparamadığı yapraklardık bizler. -Bir ömür- tadında yaşadığımız günler, Tohma misali akıp gitti Kasım kokan bir sabahta,

Detaylı