DİYABETİK AYAK. Prof. Dr. Zeynep OŞAR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DİYABETİK AYAK. Prof. Dr. Zeynep OŞAR"

Transkript

1 DİYABETİK AYAK Prof. Dr. Zeynep OŞAR Ayak ülserleri diyabetli hastalarda en sık rastlanan komplikasyonlardan biridir ve non-travmatik alt extremite ampütasyonlarının yaklaşık %50 sinden diyabetik ayak sorumlu tutulmaktadır. Periferik nöropati ve iskemi diyabetik ayak ülserinin en sık rastlanan nedenleridir. Diyabete eşlik eden görme kaybı, kısıtlı eklem hareketliliği, kardiyovasküler veya serebrovasküler hastalık sekelleri ise diğer predispozan faktörleri oluşturmaktadır. Ayakkabının uygun olmaması gibi nedenlere bağlı doku travmaları tetiği çeken en yaygın neden olarak gözlenmektedir. Diyabetik ayak ülserinde enfeksiyonun varlığı erken tedavi edilmediği durumda ampütasyon riskini arttırmaktadır. Enfeksiyon yüzeyel yerleşimli ve lokal olabileceği gibi, derinde yerleşimli abse veya sellülit şeklinde de olabilmektedir. Diyabetik ayağa yaklaşımda amaç riskli grubun saptanması, yoğun hasta eğitimi ve düzenli takip ile ülser gelişiminin önlenmesi olmalıdır. Hasta eğitimi, ayak polikliniklerinde takip, erken tanı, doğru yara bakımı ve antibiyoterapi diyabetik ayak ülserinde cerrahi girişim gereksinimini azaltmaktadır. Diyabetik olgularda ayak ülserleri en ciddi ve en sık gözlenen komplikasyonlardan birini oluşturmaktadır. Geliştirilmiş olan çeşitli önleme stratejilerine rağmen gerek diyabetik ayak ülserinin ve gerekse ülser nedeniyle yapılan ampütasyonların oranı, halen oldukça yüksek düzeylerde seyretmektedir. Tip 2 diyabetlilerin yaklaşık %5.5 nda, tip 1 diyabetlilerin ise %7.4 ünde ayakta halen mevcut ülser veya geçirilmiş ülser öyküsü bulunduğu bilinmektedir. Tip 2 diyabetik hastalarda yıllık yeni ülser insidansı %2.1

2 düzeyinde seyretmekte, aynı oran nöropatik diyabetlilerde %7.2 ye kadar yükselmektedir. Diyabetli bir hastada yaşamı boyunca en az bir kez ayak ülseri gelişme riski ise %15 oranındadır. Ayak ülserine bağlı ampütasyon oranları ele alındığında, genel popülasyonda ülkeden ülkeye farklılıklar göstermekle birlikte insidansın de 20 düzeyinde olduğu, buna karşılık, diyabetlilerde 1000 de 5 e kadar yükseldiği görülmektedir. Diyabetik ayakta uygulanan alt ekstremite ampütasyon oranı, nondiyabetiklere göre yaklaşık 15 kat yüksektir. Non-travmatik alt extremite ampütasyonlarının yaklaşık %50 sinden diyabetik ayak sorumlu tutulmaktadır. Daha da çarpıcı olarak, %50 den fazla olguda ilk ampütasyonu izleyen 4 yıl içinde diğer bacakta da ampütasyon gereksinimi ortaya çıkmaktadır. Ayakta yeni ülser saptanan diyabetlilerde relatif ölüm riskinin yaklaşık 2.5 kat arttığı gösterilmiştir. Ayak ülseri gelişiminin ve ampütasyon riskinin en az %50 oranında azaltılması diyabet tedavisinin temel hedeflerinden birini oluşturmaktadır. Diyabetli bireyde ayakta ülser gelişme riskini etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve yüksek riskli gruba yönelik etkin takip ve tedavi stratejilerinin geliştirilmesi bu amaca ulaşabilmek açısından büyük önem taşımaktadır. Multidisipliner tedavi yaklaşımının ve düzenli olarak sürdürülen profilaktik ayak bakımının diabetik ayak ülserinde ampütasyon riskini azalttığı gösterilmiştir. Ülser gelişimine yol açan faktörler: Periferik nöropati ve iskemi diyabetik ayak ülserinin en sık rastlanan nedenleridir. Nöropatik ve iskemik ülserlerin klinik özellikleri tablo 1 de özetlenmiştir. Diyabete eşlik eden görme kaybı, kısıtlı eklem hareketliliği, kardiyovasküler veya serebrovasküler hastalık sekelleri ise diğer predispozan faktörleri oluşturmaktadır. Ayakkabının uygun olmaması gibi nedenlere bağlı doku travmaları tetiği çeken en yaygın neden olarak gözlenmektedir. Ortaya çıkan doku hasarının iyileşmesindeki gecikmeden ise birden fazla faktör birarada sorumlu tutulmaktadır.

3 a.diyabetik nöropati: Diyabetik nöropati sonucunda periferik duyu kusuru ortaya çıkmakta, ayak kaslarının innervasyonu ve pedal sirkülasyonun vazomotor kontrolü bozulmaktadır. Ağrı duyusu kaybı ayağı dış travmalardan koruyan mekanizmayı ortadan kaldırmakta ve oluşmuş olan herhangi bir doku hasarının farkedilmesini geciktirmektedir. Motor nöropati, ayaktaki küçük kasları etkileyerek yürüme sırasında yük binen noktaları değiştirmektedir. Başta metatars başları olmak üzere, anatomik özellikleri yük taşımaya uygun olmayan bu yeni ağırlık noktalarında kolaylıkla cilt kalınlaşmaları oluşmakta yani kallus gelişmektedir. Kallus tabakasının altındaki sağlam dokuda bası sonucunda kolaylıkla iskemik nekroz ortaya çıkmakta ve bunu izleyerek cilt ve ciltaltında doku hasarı oluşmaktadır. Bunun yanısıra, otonom nöropatiye bağlı olarak arteriovenöz şantlar ortaya çıkmakta ve mikrosirkülasyon bozulmaktadır. Diyabetik hastada ayak sırtında belirgin venler ve kuvvetle palpe edilebilen arterlere rağmen, mikrosirkülasyon düzeyinde bir dolaşım yetersizliği ve iskemi bulunabileceği gözönüne alınmalıdır. Arteriovenöz şantlar ayak kemiklerinde osteopeni gelişimini tetiklemekte ve bu kemiklerde hafif bir travma sonucunda bile kolayca kırıklar gelişmektedir. Tekrarlayan kırıklar ayağın yapısını daha da bozmakta, tarsal kemiklerde destrüksiyon, eklemlerde sublüksasyon ve ayakta total kollapsa yol açabilmektedir. Diyabetik nöroartropati ya da Charcot ayağı olarak adlandırılan bu klinik tablo, ülser gelişimi açısından büyük risk taşımaktadır. b. İskemi: Diyabetik olgularda ateroskleroz ön planda distal periferik arterleri etkilemektedir. Aterosklerozun yanısıra bazal membran kalınlaşması, kapiller frajilite artışı, trombozlar, vazomotor mikrosirkülasyon defektleri ve endotelyal disfonksiyon gibi mikrovasküler değişiklikler de iskemi gelişimine katkıda bulunmaktadır. İskeminin varlığı ülserin iyileşmesini geciktiren ve ampütasyon riskini yükselten nedenlerin başında gelmektedir. İskeminin derecesinin saptanması ve erken dönemde uygulanan revaskülarizasyon girişimleri diyabetik ayak olgularında

4 ampütasyon gereksinimini azaltmaktadır. Bu nedenle her diyabetik ayak olgusunda, alt ekstremitenin basıncı üst ekstremiteye oranlanarak bacak/kol indeksi hesaplanmalıdır. Eğer bacak/kol indeksi 0.8 in altında ise periferik arter hastalığı tanısı mevcuttur. Diğer tanı kriterleri ise, başparmak sistolik basıncının 30 mmhg nin altında olması, azalmış trankutan oksijen basıncı, ultrasonografide anormal dupplex dalga formlarının saptanmasıdır. Ancak, invazif bir yöntem olmasına rağmen anjiyografi, periferik arter hastalığının değerlendirilmesinde altın standart olarak kabul edilmektedir. Revaskülarizasyon girişimi olarak anjiyoplasti, trombolitik tedavi veya by-pass cerrehisi uygulanabilir. Distal bypass cerrahisinin uygulama alanı gün geçtikçe büyümektedir. Enfeksiyonlar: Diyabetik ayak ülserinde enfeksiyonun varlığı erken tedavi edilmediği durumda ampütasyon riskini arttırmaktadır. Enfeksiyon yüzeyel yerleşimli ve lokal olabileceği gibi, derinde yerleşimli abse veya sellülit şeklinde de olabilmektedir. Bir diğer enfeksiyon şekli ise osteomyelittir. Yaranın klinik görünümü bakteri varlığı hakkında kesin bir fikir vermeyebilir. Bu nedenle yara sürüntü kültürünün yüzeyden değil, derin debridman yapıldıktan sonra derin dokulardan alınması gerekmektedir. Enfeksiyondan en sık izole edilen mikroorganizmalar gram-pozitif koklar (Staphylococus aureus, Staphylococus epidermidis, Streptokoklar, Enterokoklar) gram-negatif basiller (E. Coli, Proteus, Klebsiella, Enterobacter, P aeruginosa) ve anaeroblardır (Bacteroides, Peptostreptokoklar). Genellikl enfeksiyondan birden fazla mikroorganizma sorumludur. Bu nedenle hem aerob, hem de anaerob kültür yapılmalıdır. Osteomyelit olgularında ise en sık rastlanan patojen Staphylococcus aureustur. Sistemik antibiyoterapi başlarken enfeksiyona ilişkin klinik bulgular ayrıntılı olarak değerlendirilmeli, hastanın kliniği karar verdirici olmalıdır. Osteomyelit ayırıcı tanısı için altın standart yöntem kemik biyopsisidir, ancak bu yöntemin invazif olması nedeniyle görüntüleme yöntemleri tercih edilmektedir. Osteomyelitin diyabetik nöroartropatiden basit radyografi ile kesin ayırımı

5 mümkün değildir. Tc99 ile yapılan kemik sintigrafisinin duyarlılığı % civarındadır, ancak özgüllüğü oldukça düşüktür. Ga sintigrafisi de benzer sonuçlar vermektedir. In 111 ile işaretlenmiş lökosit sintigrafisinin duyarlılığı ve özgüllüğü kemik sintigrafisine göre oldukça yüksektir. Lökosit sintigrafisi bu özelliği ile osteomyelit ayırıcı tanısında güvenilir bir yöntem olarak kabul edilmesine rağmen, pahalılığı yaygın olarak kullanımına bir engel oluşturmaktadır. Manyetik rezonans incelemesinin geniş diyabetik hasta gruplarında kullanımına ilişkin kesin sonuçlar bulunmamaktadır. Ancak, özgüllüğü ve duyarlılığı %70 in üzerinde olan bu yöntem osteomyelit tanısına ilişkin güvenilir bilgiler sunmaktadır. Kemik dokusunun görülebildiği derin nekrotik ülserlerde ise osteomelit varlığı kesindir ve ileri tetkik gereksizdir. Enfeksiyona bağlı olarak gelişen septik trombüsler ve dokudaki ödem, falanksların distalide lokalize nekrozlara yol açabilir. Bu tablonun periferik arter hastalığı ile karışabileceği gözönüne alınmalıdır. Yara iyileşme sürecini etkileyen faktörler: Hastaneye 15 günden geç başvurma, yetersiz tedavi, devam eden travmalar (yaralı ayağın üzerine basmaya devam etme) ve hiperglisemi diyabetik olgularda yara iyileşmesini geciktiren faktörlerdir. Hipergliseminin lökositlerde migrasyonu, adhezyonu, fagositozu ve opsonizasyonu bozduğu bilinmektedir. Bu nedenle tüm diyabetik ayak olgularında iyi glisemik kontrol hedeflenmelidir. Sınıflama: Olguların yaklaşık %30 unda her iki etyolojik neden birlikte görülebilir. Diyabetik ayak ülserleri için yaygın olarak kabul gören bir sınıflama sistemi geliştirilebilmiş değildir. Tartışmalı yönleri olmakla birlikte günümüzde halen kullanılmakta olan sınıflamalardan biri Wagner sınıflamasıdır. Wagner sınıflamasına ayak ülseri olmayan, ancak risk faktörleri saptanan olgular da dahil edilmekte (0. derece), açık ülserler ise enfeksiyon veya gangrenin varlığına göre derece arasında yer almaktadır: 0. derece : Yüksek riskli grup, ayakta ülser yok.

6 1. derece : Yüzeyel ülser varlığı 2. derece: Derin yumuşak doku enfeksiyonu var, osteomyelit yok 3. derece: Derin yumuşak doku enfeksiyonu ve osteomyelit var 4. derece: Ayağın distaline lokalize gangren 5. derece: Geniş gangren Tedavi ilkeleri: Diyabetik ayak ülserinin tedavisinde ilk yapılması gereken enfeksiyonun tedavisidir. Vakit geçirilmeden iskeminin varlığı araştırılmalı ve revaskülarizasyon gereksinimi değerlendirilmelidir. Diyabetik ayak yarası ile başvuran her hastada nörolojik muayene ve periferik arter muayenesi yapılarak ülsere yol açan neden ortaya koyulmalı, alt ekstremite arter basınçları ölçülerek doppler indexleri hesaplanmalı, yaradan areob ve anaerob kültür alınmalı ve ayak grafileri çekilmelidir. Wagner sınıflamasına göre 1. derece ülserler dermal tabakanın altına inmeyen, yüzeyel ülserlerdir ve enfeksiyon genellikle tabloya eşlik etmez. Olguların çoğunluğunda lezyon, ayağın proksimalinde yer almakta ve zemininde kalın bir kallus tabakası bulunmaktadır. Kallus tabakasının eksizyonu ile ülserin gerçek boyutlarının saptanması, derinde yerleşimli bir sellülit, lenfanjik veya abse olup olmadığının belinlenmesi gerekmektedir. Eğer enfeksiyon bulguları yoksa, 1. derecedeki ülserlerde tedavinin temel prensipleri, yara bakımı, ayağın yükten kurtarılması ve ülser ilileştikten sonra relapsların önlenmeye çalışılması şeklinde olmalıdır. Yara bakımında alınması gereken ilk önlem, yara çevresindeki nekrotik dokuların derin debridmanı ve yaranın sarılmasıdır. Debridman, yara iyileşmesinde etkili lokal mitojen faktörler olan PDGF ve EGF ün salınımını arttırmakta ve epitelizasyonu hızlandırmaktadır. Geniş debridman yapılan nöropatik ülserilerin iyileşme süresi 30 gün civarında iken, konservatif bir yaklaşım izlenen hastalarda bu süre 130 güne kadar uzamaktadır. Sargı ise hem yaranın dış ortamdan izolasyonunu sağlamakta, hem de hafif bir bası

7 oluşturduğu için hemostazı arttırmaktadır. Ayrıca ödem ve enflamasyonu azaltarak, dokuda dolaşımı hızlandırmakta, oksijen geçişini kolaylaştırmakta, bunun yanında ağrıyı da hafifletmektedir. Yara yüzeyinde biriken eksuda, oluşmakta olan fibronektini parçalamakta ve böylece, hücre proliferasyonu ve mobilitesi için gerekli olan matriksi de ortadan kaldırmaktadır. Bu nedenle, yara yüzeyi serum fizyolojik ile yıkandıktan sonra, oluşacak eksudayı absorbe edebilecek nitelikte bir sargı ile sarılmalıdır. Sargının parafinlenmesi veya serum fizyolojik ile ıslatılması, yapışmayı önlemekte ve gelişmekte olan epitel tabakasını, sargı değiştirilmesi sırasında masere olmaktan korumaktadır. Antiseptik solüsyon olarak % 25 oranında sulandırılmış povidon iodin kullanılabilirse de serum fizyolojik ile irrigasyon genellikle tercih edilen yöntem olmaktadır. Yara bakımında topikal antimikrobial ajan olarak % 1 lik Ag-sulfadiazin, basitrasin, poliksin B, mupurisin, neomisin ve gentamisin sülfat içeren pomadlar kullanılmaktadır. Bunların etki spektrumu, hemen hemen tüm gram (-) leri, streptokok ve stafilokokları kapsamaktadır. Özellikle Ag-sulfadiazinin güçlü bir antipseudomonal etkinliği de bulunmaktadır. Ancak, bu ajanların yarada bir kimyasal bariyer oluşturduğu kabul edilmekte ise de, yara yüzeyinde irritasyona yol açarak epitelizasyonu geciktirdikleri de iddia edilmektedir. Yaradaki nekrotik dokunun uzaklaştırılması için larva (maggot) kullanımının yararlı olduğunu bildiren çalışmalar bulunmaktadır. Bunun yanısıra, büyüme faktörleri ile yapılan bazı ilişkin araştırmalar, rpdgf (rekombinan plateletderived growth factor) ve GMCSF ün (granulocye macrophage colony stimulating factor) yararına ilişkin veriler de sunmaktadır. Yarada iyileşmeyi hızlandırmak için kullanılan bir diğer yöntem ise allograft uygulamasıdır. Allograft tedavisi pahalı ve seçilmiş olgularda yarar sağlayabilecek bir yöntemdir. Açık klinik araştırmalar, allograft uygulanan hastalarda büyüme faktörlerinin salınımı ve angiogenesise bağlı olarak

8 iyileşmenin hızlandığını göstermektedir. Ancak bütün bu yöntemlerin yaygın kullaımı için halen yeterli kanıt bulunmadığı gözönüne alınmalıdır. Enfeksiyonun eşlik ettiği olgularda, zaman kaybetmeden, hem aerob hem de anaeroblara etkili, geniş spektrumlu antibiotik tedavisi başlanmalıdır. İyileşmekte olan yaralarda kadar kommensal flora bakterisi bulunmaktadır. Bu bakterilerin yara yüzeyinden alınan kültürden izole edilmesi, mutlaka bir enfeksiyonun yaraya eşlik etmekte olduğunu göstermez. Eğer aktif enfeksiyon bulguları yoksa, hastanın ayaktan ve kurallara uygun bir yara bakımı yapılarak izlenmesi yeterli olacaktır. Yara kültürlerinin mutlaka lezyonun derininden alınmasına özen gösterilmelidir. Yara bakımı ne kadar titizlikle uygulanırsa uygulansın, eğer hasta ülserli ayağının üzerine basmaya devam ederse, iyileşmenin sağlanması mümkün olmayacaktır. Lezyonlu ayağın yükten kurtarılması zorunludur. Metatarsların distal 2/3 ünden itibaren, ayağın proksimalini açıkta bırakan ayakkabılar bu amaçla kullanılmaktadır. Diğer bir etkili yöntem olarak, ayağın diz altına kadar alçıya alınması ülserli bölgede % oranında bir basınç azalması sağlamaktadır. Total kontakt alçılama olarak da adlandırılan bu yöntemle, 1. derece ülserler gün içinde kapanmaktadır. Daha basit, ancak etkinliği daha sınırlı bir önlem olarak, hastaya koltuk değneği ile yürümesi de önerilebilir. Bütün bu tedavi yöntemleri ile 1. derecedeki ülserlerde yaklaşık 3 hafta içinde tam iyileşme geliştiği gözlenmektedir. Nüks oluşumunu önlemek amacı ile ise, yine aynı titizlikle davranılması ve olguların diyabetik ayak polikliniklerinde düzenli olarak izlenmesi gerekmektedir. 2. derece ülserlerde tendon, ligaman ve fasyalara kadar yayılan ülser ve derin dokulara yerleşimli bir enfeksiyon bulunmaktadır. Diabetiklerde yumuşak doku enfeksiyonları sellülit, abse ve lenfajite ek olarak nekrotizan fasciit ve gazlı sellülit şeklinde de ortaya çıkabilir. Osteomyelit genellikle tabloya eşlik etmez. Ateş, lökositoz gibi sistemik bulgular görülmeyebilir, ama lokal ısı artışı, kızarıklık ve ödem mevcuttur. Enfeksiyonlardan % 70 oranında mikst aerob ve

9 anaerob flora sorumludur. Yapılan çalışmalarda yaklaşık 2-5 ayrı tip mikroorganizmanın birlikte izole edildiği gösterilmiştir. Bacteroides fragilis, Peptostreptokoklar, Proteus, S. Epidemidis, S. aureus, S. faecalis, P. Aeruginosa ve Enterobakter en sık izole edilen türleri oluşturmaktadır. Olguların % 58 inden aerob/fakültatif anaeroblar, % 42 sinden ise anaeroblar sorumlu tutulmuştur. Colstridiumların ve Bacteroides türlerinin dışında, Peptostreptokokların ve enterobakterlerin de diabetiklerde sıklıkla gazlı sellülite neden olduğu saptanmıştır. Bu tür bir ülserle başvuran hastada, ayak grafileri çekilmeli ve dokuda serbest havanın varlığı, osteomyelit ve diyabetik nöroartropati bulguları yönünden değerlendirilmelidir. Yara kültürü debridman yapıldıktan sonra ve derin dokulardan alınmalıdır. Yüzeyel alınan kültürlerde virulansı zayıf olan kommensal flora bakterileri veya plazma koagulaz (-) Stafilokok, Enterokok, Streptococcus viridans gibi türler üreyebilir. Bu tür bakterilerin patojenik rolü tam olarak açığa kavuşturulamamış olduğundan, her birine yönelik antibiyotik başlanmasına gerek yoktur. Bu nedenle yanıltıcı olmaması amacıyla kültür derin dokulardan alınmalıdır. Kültür sonucu beklenmeden, geniş spektrumlu, bakterisidal ve aerobik+anaerobik etkili bir antibioterapi başlanır. Ayaktan tedavi edilmesi uygun görülen olgularda oral antibiyoterapide aminopenisislin + penisilinaz inhibitörü veya kinolon + metronidazol veya klindamisin kombinasyonu seçilebilir. Metisiline dirençli stafilokok enfeksiyonu saptanmışsa, vankomisin, teikoplanin veya rifampisin kullanılmalıdır. Diyabetik olgulardaki potansiyel nefrotoksisitesi nedeniyle aninoglikozidlerden genellikle kaçınılmalıdır. Tedavi süresi hakkında bir konsensus bulunmamakla birlikte, 2-3 hafta sürdürülmesi genellikle yeterli olmaktadır. Eğer hasta toksik görünümde ise, periferik vasküler hastalık bulguları mevcutsa, ciddi bir yumuşak doku enfeksiyonu varsa veya osteomyelit saptanmışsa hospitalizasyon ve parenteral antibiyoterapi gerekmektedir. Beta laktamlar ve

10 kinolonlar enfeksiyon bölgesinde yüksek intrasellüler konsantrasyonlara ulaşabilmektedir. Klindamisin ise kemiğe yüksek oranda penetrasyon göstermektedir. Özellikle vasküler yetersizliği ve osteomyeliti olan olgularda tedavinin ilk 3-4 haftası parenteral olmak üzere 6-8 hafta kadar sürdürülmesi gerekmektedir. Bu dönem içinde hastanın mutlaka insülin tedavisi altında olması ve kan şekerinin iyi ayarlanması gerekmektedir. Optimal glisemik kontrol, infeksiyonun tedavisi ve yara iyileşmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Eğer kemikte nekroz ve fragmantasyon varsa, infeksiyon antibioterapi ile kontrol altına alındıktan sonra, o bölgenin cerrahi olarak küretajı veya lokalize olarak ampütasyonu gerekebilir. Osteomyelitte cerrahi ve antiboterapi birbirini tamamlayıcı iki ayrı tedavi yöntemidir. Ampütasyon sonrası komplikasyon ve reampütasyon riskinin yüksek olduğu unutulmamalı, hastalar dikkatle takibe alınmalıdır. 4. derece ülserlerde ayağın proksimalinde 5. derecede ise tüm ayakta yaygın bir gangren vardır. Bu hastalarda vakit geçirmeksizin hospitalizasyon ve periferik arter hastalığına ilişkin kantitatif değerlendirme gerekmektedir. Anjioplasti, aterom plaklarının laser kullanılarak perkütan yolla uzaklaştırılması, lokal trombolitik tedavi veya by bass cerrahisi denenebilir. Revaskülarizasyon olanağı yok ise ampütasyon uygulanır. Diz altı ampütasyonun daha kolay iyileştiği ve proteze daha uygun olduğu düşünülerek, ampütasyon mümkün olduğunca sınırlı tutulmaya çalışılmalıdır. Diyabetik ayağın önlenmesi: Diyabetiklerde ayak ülserlerinin oluşmasını önleyici tedbirlerin alınması ve sorunların ampütasyona yol açmadan çözümlenebilmesi hedeflenmelidir. Gelişmiş ülkelerde, diyabetik ayak yönünden risk taşıyan olgular belirlenmekte ve diabetik ayak polikliniklerinde izlenmektedir. Diybetik ayak ekibi, diyabet uzmanı, ortotist, podiatrist, diyabet eğitim hemşiresinden oluşmakta, gereğinde vasküler cerrahi, ortopedi ve plastik cerrahi ile konsülte edilmektedir. Hasta eğitimi, nöropatili ayaklarda özel ayakkabıların kullanımı ile ülser gelişiminin

11 önlenmesi, eğer ülser varsa bunun medikal tedavi yöntemleri ile kontrol altına alınması diyabetik ayak ekibinin görevleri arasındadır. Ampütasyona gidilmeden önce bu konuda tüm ekibin ortak karar alması gerekmektedir. Ayakta ülser gelişimi açısından risk oluşturan faktörler, diyabetik nöropatinin ve/veya periferik vasküler hastalığın varlığı, halluks valgus, pençe ayak gibi ayak deformitelerinin bulunması, Charcot ayağı, ayakta geçirilmiş ülser hikayesi, hastada körlük, diyabetik nefropati, kronik renal yetersizlik ve alkolizm gibi ek problemlerin saptanması, yalnız yaşama ve yaşlılık olarak kabul edilmektedir. Diyabetik hastaların risk faktörleri yönünden değerlendirilmesi hekimin izleyeceği yolun belirlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Nöropatisi olmayan hastaların yılda 1 kez muayenesi yeterli iken, birden fazla risk faktörü olan olguların her ay kontrolü gerekmektedir. Ayakta aktif ülseri olmayan ancak risk faktörlerinden bir veya birkaçını taşıyan diyabetiklerde ilk yapılması gereken, hastanın ayak bakımı konusunda eğitimi ve özel ayakkabıların seçimidir. Ayaktaki deformasyonlara ve yeni bası noktalarının dağılımına uygun olarak hazırlanan ayakkabıların ülser gelişimini önlemede büyük rol oynadığı kabul edilmektedir. Polietilen köpük veya kauçuktan yapılan ve üzeri deri ile kaplanan mm kalınlığındaki tabanlıklarla, metatars başlarına binen yükün % 45 oranında azaltılabildiği ve tüm ayak tabanına eşit olarak dağıtılabildiği gösterilmiştir. Bu tarz tabanlıkları düzenli olarak kullanan olgularda, ayak ülserlerinin 14 aylık bir takip sonucunda % oranında düşük relaps gösterdiği saptanmıştır. Özetlenecek olursa, ülseri önleyici tedbirlerin zamanında alınması diyabetik ayağa yaklaşımın temel prensibidir. Diyabetik ayak polikliniklerinin özenli hasta takibi sonucunda alt ekstremite ampütasyonlarının %40 oranında azaltmak mümkün olabilmiştir ki bu oran St Vincent deklarasyonu ile belirtilen hedefle tam bir uyum sağlamaktadır. Ülkemizde de bu konudaki çalışmaların zaman geçirmeden başlatılması gerekmektedir.

12 KAYNAKLAR 1. Levin EM. Pathogenesis and management of diabetic foot lesions. In:Levin EM, O Neal LW, Bowker JH (eds): The diabetic foot. Mosby Year Book, St Louis, 1993, s: Diyabetik ayak ülserlerinin etyopatogenezi ve sınıflaması 2. GM Caputo: Infection: Investigation and Management. Boulton AJM, Connor H, Cavanagh PR (Ed): The Foot in Diabetes. John Wiley&Sons, Chichster, 1994, s: Diyabetik ayak enfeksiyonları 3. Chantelau E, Kuschner T, Spraul M. How effective is cushioned therapeutic footwear in protecting diabetic feet? A clinical study. Diabetic Med 1990; 7: Diyabetik ayak ülserlerinin önlenmesinde özel ayakkabının rolü 4. Apelqvist J. Agardh C-D. The association between clinical risk factors and outcome of diabetic foot ulcers. Diab Res Clin Pract 1992; 18: Diyabetik ayak ülserinde risk faktörleri 5. da Silva AF, Desgranges P, Holdsworth J, Harris PL, McCollum P ve ark. The management and outcome of critical limb ischemia in diabetic patients: results of a national survey. Audit Committee of the Vascular Surgical Society of Great Britain and Ireland. Diabet Med 1996; 13: Diyabetik ayak ülserinde iskeminin rolü ve tedavisi 6. Tentolouris N, Jude EB, Smirnof I, Knowles EA, Boulton AJM. Methicillin-resistant Staphylococcus aureus: an increasing problem in a diabetic foot clinic. Diabet Med 1999; 16: Diyabetik ayak ülserinde MRSA enfeksiyonunun rolü Tablo 1. Nöropatik ve iskemik diyabetik ayak ülserinin klinik özellikleri: Nöropatik ülser İskemik ülser

13 Ağrısız, sıcak, kuru ayak Ayak venleri dolgun Nabızlar kuvvetli alınıyor Ülser zemininde kallus Düzgün kenarlı ülser Granülasyon dokusu var Lokalizasyon metatars başları, parmak uçları ve aralarında Ağrılı ve soğuk ayak Venler görülmüyor Nabızlar alınmıyor Kallus yok Düzensiz ülser Granülasyon dokusu yok Lokalizasyon topuk, ayak medyal kenarında, parmakların dorsal yüzünde Resim 1. Kallus zemininde nöropatik ülser Resim 2. Ayak dorsalinde iskemik ülser

Diyabetik Ayak Cerrahi Yaklaşım

Diyabetik Ayak Cerrahi Yaklaşım ENDO KURS 2011 Diyabetik Ayak Cerrahi Yaklaşım Dr. Ulunay Kanatlı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji AD Diyabetik Ayak Multidisipliner yaklaşım gerektirir Endokrinoloji, Enfeksiyon

Detaylı

DİYABETİK AYAK YARA BAKIMI ve HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI SEMA İNCE DİYABETİK AYAK YARA BAKIM HEMŞİRESİ Ç.Ü.T.F. ENDOKRİN VE METABOLİZMA BD

DİYABETİK AYAK YARA BAKIMI ve HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI SEMA İNCE DİYABETİK AYAK YARA BAKIM HEMŞİRESİ Ç.Ü.T.F. ENDOKRİN VE METABOLİZMA BD DİYABETİK AYAK YARA BAKIMI ve HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI SEMA İNCE DİYABETİK AYAK YARA BAKIM HEMŞİRESİ Ç.Ü.T.F. ENDOKRİN VE METABOLİZMA BD SUNUM İÇERİĞİ Diyabetik ayak Diyabetik ayak yara nedenleri Etiyopatogenezi

Detaylı

Diyabetik Ayak Yaralarının Önlenmesinde ve Takibinde Hemşirenin Rolü

Diyabetik Ayak Yaralarının Önlenmesinde ve Takibinde Hemşirenin Rolü Diyabetik Ayak Yaralarının Önlenmesinde ve Takibinde Hemşirenin Rolü Ayak sorunlarının çoğu önlenebilir Alt ekstremite ampütasyonlarının çoğunun sebebi diyabetik ayak hastalığıdır. Ayak sorunlarının çoğu,

Detaylı

KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013

KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013 KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013 OLGULAR EŞLİĞİNDE GÜNDEMDEKİ İNFEKSİYON HASTALIKLARI Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Olgu E.A 57 yaşında,

Detaylı

Diyabetik Ayakta Sınıflama Önerileri

Diyabetik Ayakta Sınıflama Önerileri Diyabetik Ayakta Sınıflama Önerileri Dr. Nur YAPAR DEÜ Tıp Fak. İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. 23 Ocak 2013, İZMİR Sunum Planı Giriş Sınıflama sistemleri Eski sınıflama sistemleri

Detaylı

Diyabetik Ayak Enfeksiyonları Olgu Sunumu. Dr. Oral ÖNCÜL GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Enf. Hst. ve Kl. Mik. Srv - Istanbul

Diyabetik Ayak Enfeksiyonları Olgu Sunumu. Dr. Oral ÖNCÜL GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Enf. Hst. ve Kl. Mik. Srv - Istanbul Diyabetik Ayak Enfeksiyonları Olgu Sunumu Dr. Oral ÖNCÜL GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Enf. Hst. ve Kl. Mik. Srv - Istanbul Olgu I 78 yaşında erkek hasta Emekli öğretmen Sağ ayak 1.parmakta kötü kokulu

Detaylı

DİYABETİK AYAKTA YARA BAKIMI VE HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI

DİYABETİK AYAKTA YARA BAKIMI VE HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI DİYABETİK AYAKTA YARA BAKIMI VE HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI Diyb. Hem. Dr. Emine KIR-BİÇER İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Endokrinoloji Metabolizma ve Diyabet Bilim Dalı Diyabetik ayak yaraları, diyabetik hastaların

Detaylı

Dr.Şua Sümer Selçuk Üniversitesi Selçuklu Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD KONYA

Dr.Şua Sümer Selçuk Üniversitesi Selçuklu Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD KONYA Dr.Şua Sümer Selçuk Üniversitesi Selçuklu Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD KONYA 49 yaşında, erkek hasta Sol ayakta şişlik, kızarıklık Sol ayak altında siyah renkte yara

Detaylı

Diyaliz Hastalarında Ayak Yaralarının Önlenmesi ve Yönetimi. Dr. Meltem Gürsu Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi

Diyaliz Hastalarında Ayak Yaralarının Önlenmesi ve Yönetimi. Dr. Meltem Gürsu Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Diyaliz Hastalarında Ayak Yaralarının Önlenmesi ve Yönetimi Dr. Meltem Gürsu Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Sunum Planı Ülser nasıl oluşur? Ayak ülserleri neden önemli? Ayak ülserleri için

Detaylı

Diyabetik Ayak Fizyopatolojisi. Doç. Dr. Aynur ENGİN Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Sivas

Diyabetik Ayak Fizyopatolojisi. Doç. Dr. Aynur ENGİN Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Sivas Diyabetik Ayak Fizyopatolojisi Doç. Dr. Aynur ENGİN Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Sivas 1 Diyabetik ayak 2 Diyabetik ayak 3 Diyabetik Ayak DİYABETİK

Detaylı

Diyabetik Ayak Yaralarını Önleme Birinci Basamakta Ne Zaman Tedavi, Ne Zaman Sevk? Dr.Demet Dinç

Diyabetik Ayak Yaralarını Önleme Birinci Basamakta Ne Zaman Tedavi, Ne Zaman Sevk? Dr.Demet Dinç Diyabetik Ayak Yaralarını Önleme Birinci Basamakta Ne Zaman Tedavi, Ne Zaman Sevk? Dr.Demet Dinç Diyabet Dünyada en hızlı artan kronik hastalık. Tüm dünyada diyabet prevalansı 2003 yılında 194 milyon 2030

Detaylı

DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI

DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI DR. GÜLİZ UYAR GÜLEÇ ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TıP FAKÜLTESİ ENFEKSİYON H. VE KLİNİK MİK. AD- AYDIN UDAİS 2014 Giriş Diyabetin en sık ve ciddi

Detaylı

Diyabetik Ayak Ülserleri Yara Bakımı ve Hemşirelik Yaklaşımı İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma

Diyabetik Ayak Ülserleri Yara Bakımı ve Hemşirelik Yaklaşımı İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Diyabetik Ayak Ülserleri Yara Bakımı ve Hemşirelik Yaklaşımı İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.Alev Kahraman DİYABETLİNİN AYAĞININ KORUNMASINDA

Detaylı

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyb. Hemş. Dr. Selda ÇELİK İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi, İç Hastalıkları Anabilim

Detaylı

Diyabetik Ayak Risk Faktörleri; Riskli Bireylerin Taranması. Doç. Dr. Pınar Topsever Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

Diyabetik Ayak Risk Faktörleri; Riskli Bireylerin Taranması. Doç. Dr. Pınar Topsever Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Diyabetik Ayak Risk Faktörleri; Riskli Bireylerin Taranması Doç. Dr. Pınar Topsever Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Tanım-I Diyabetik ayak diyabetin makrovasküler (PDH)

Detaylı

DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONUNDA AYAKTAN TEDAVİ EDİLECEK HASTALAR VE İZLEMİ

DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONUNDA AYAKTAN TEDAVİ EDİLECEK HASTALAR VE İZLEMİ DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONUNDA AYAKTAN TEDAVİ EDİLECEK HASTALAR VE İZLEMİ Dr. Neşe DEMİRTÜRK Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Afyonkarahisar, 2014.

Detaylı

BIRINCI BASAMAKTA NE ZAMAN TEDAVI, NE ZAMAN SEVK? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ VE TIP EĞİTİMİ A.D.

BIRINCI BASAMAKTA NE ZAMAN TEDAVI, NE ZAMAN SEVK? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ VE TIP EĞİTİMİ A.D. BIRINCI BASAMAKTA NE ZAMAN TEDAVI, NE ZAMAN SEVK? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ VE TIP EĞİTİMİ A.D. Amaç: Bu oturumun sonunda katılımcıların birinci basamakta

Detaylı

DİYABETİK AYAK. Risk Faktörleri, Tanı ve Sınıflama. Dr.TAMER TETİKER Ç.Ü.T.F. Endokrin ve Metab.Hast.BD 51.Ulusal Diyabet Kongresi, ANTALYA, 2015

DİYABETİK AYAK. Risk Faktörleri, Tanı ve Sınıflama. Dr.TAMER TETİKER Ç.Ü.T.F. Endokrin ve Metab.Hast.BD 51.Ulusal Diyabet Kongresi, ANTALYA, 2015 DİYABETİK AYAK Risk Faktörleri, Tanı ve Sınıflama Dr.TAMER TETİKER Ç.Ü.T.F. Endokrin ve Metab.Hast.BD 51.Ulusal Diyabet Kongresi, ANTALYA, 2015 Sunum Planı Diyabetik ayak ülseri epidemiolojisi, Risk faktörleri,

Detaylı

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Mahmut Şahin Düzenleme, Gözden

Detaylı

Tedavide yeni başka seçenekler var mı? Doç. Dr. Özge Turhan Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D.

Tedavide yeni başka seçenekler var mı? Doç. Dr. Özge Turhan Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. Tedavide yeni başka seçenekler var mı? Doç. Dr. Özge Turhan Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. Özellikle yara bakımıyla ilgili pek çok yeni yöntem,

Detaylı

İnfeksiyonu Nasıl Tedavi Edelim, Tedavi Prensipleri ve Tedavi Süresine Uyum

İnfeksiyonu Nasıl Tedavi Edelim, Tedavi Prensipleri ve Tedavi Süresine Uyum İnfeksiyonu Nasıl Tedavi Edelim, Tedavi Prensipleri ve Tedavi Süresine Uyum Dr. Oral ÖNCÜL GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Enf. Hst. ve Kl. Mik. Srv Istanbul oraloncul@yahoo.com DM Hastaları Yeterince

Detaylı

Diyabetik Ayak Yönetimi

Diyabetik Ayak Yönetimi Diyabetik Ayak Yönetimi Etkenler & Sınıflandırma Doç. Dr. Özge Turhan Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. Diyabetik Ayak Toplumun %7 si diyabetik %15-25

Detaylı

DA Yarası. İyileşme sorunu olan kronik bir yara Genellikle infekte Ciddi komplikasyonlar Multidisipliner ve koordineli tedavi

DA Yarası. İyileşme sorunu olan kronik bir yara Genellikle infekte Ciddi komplikasyonlar Multidisipliner ve koordineli tedavi DA Yarası İyileşme sorunu olan kronik bir yara Genellikle infekte Ciddi komplikasyonlar Multidisipliner ve koordineli tedavi Multidisipliner tedavi Metabolik kontrol Uygun antibiyotik tedavisi Anjiyoplasti/vasküler

Detaylı

Diyabetik Ayak Lezyonlarının Radyonüklid Yöntemlerle Görüntülenmesi. Prof. Dr. Seher Nilgün Ünal İstanbul Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı

Diyabetik Ayak Lezyonlarının Radyonüklid Yöntemlerle Görüntülenmesi. Prof. Dr. Seher Nilgün Ünal İstanbul Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı Diyabetik Ayak Lezyonlarının Radyonüklid Yöntemlerle Görüntülenmesi Prof. Dr. Seher Nilgün Ünal İstanbul Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı Diyabetik ayak komplikasyonları Selülit Osteomyelit Şarko

Detaylı

Glisemik Kontrol ve Koruyucu Önlemler. Doç Dr Banu KALE KÖROĞLU Süleyman Demirel Üniv. Endokrinoloji ve Met Hast BD

Glisemik Kontrol ve Koruyucu Önlemler. Doç Dr Banu KALE KÖROĞLU Süleyman Demirel Üniv. Endokrinoloji ve Met Hast BD Glisemik Kontrol ve Koruyucu Önlemler Doç Dr Banu KALE KÖROĞLU Süleyman Demirel Üniv. Endokrinoloji ve Met Hast BD 2010 da Tüm Dünyada Diyabet Sıklığı 2010 da 285 milyon diyabet hastası 2 IDF Diabetes

Detaylı

YARA BAKIMI VE DİĞER TEDAVİ YAKLAŞIMLARI

YARA BAKIMI VE DİĞER TEDAVİ YAKLAŞIMLARI DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARINA REHBERLER EŞLİĞİNDE YAKLAŞIM : YARA BAKIMI VE DİĞER TEDAVİ YAKLAŞIMLARI Prof. Dr. Selçuk BAKTIROĞLU İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi A.B.D. Periferik

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

Diyabetik Ayakta Hiperbarik Oksijen Tedavisi

Diyabetik Ayakta Hiperbarik Oksijen Tedavisi Diyabetik Ayakta Hiperbarik Oksijen Tedavisi Prof. Dr. Maide Çimşit İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Anabilim Dalı III. UDAİS, 08-10 Mayıs 2014, İstanbul DA Yarası Sıklıkla

Detaylı

Diyabetik Retinopati Tanı, Takip ve Tedavisi

Diyabetik Retinopati Tanı, Takip ve Tedavisi Diyabetik Retinopati Tanı, Takip ve Tedavisi Diyabeti olan her hasta diyabetik retinopati riski taşır. Gözün anatomisi nedeni (resim 1a) ile iyi görüyor olmak göz sağlığının kusursuz olduğu göstermez,

Detaylı

DİYABETİK AYAK: ÖNLEME VE TANIDA AİLE HEKİMİ NE YAPMALI? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ A.D.

DİYABETİK AYAK: ÖNLEME VE TANIDA AİLE HEKİMİ NE YAPMALI? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ A.D. DİYABETİK AYAK: ÖNLEME VE TANIDA AİLE HEKİMİ NE YAPMALI? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ A.D. Sunum Planı Diyabetik Ayak Ülserine Genel Bakış Hangi değerlendirme

Detaylı

Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi

Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi Dr. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 26.12.15 KLİMİK - İZMİR 1 Eklem protezleri

Detaylı

KOLONİZASYON. DR. EMİNE ALP Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D.

KOLONİZASYON. DR. EMİNE ALP Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. KOLONİZASYON DR. EMİNE ALP Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. KOLONİZASYON Mikroorganizmanın bir vücut bölgesinde, herhangi bir klinik oluşturmadan

Detaylı

Diyabetik Ayak İnfeksiyonlarına Acil Yaklaşım. İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı ne yapar?

Diyabetik Ayak İnfeksiyonlarına Acil Yaklaşım. İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı ne yapar? Diyabetik Ayak İnfeksiyonlarına Acil Yaklaşım İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı ne yapar? Doç. Dr. Gönül Şengöz Haseki EAH 24.05.2012 Sunum planı Hastanın değerlendirilmesi Tanı-sınıflama,

Detaylı

Dr. Gülhan ÇALLI SAMSA. DEUTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. EKMUD-İzmir /Ocak 2014

Dr. Gülhan ÇALLI SAMSA. DEUTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. EKMUD-İzmir /Ocak 2014 Dr. Gülhan ÇALLI SAMSA DEUTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD EKMUD-İzmir /Ocak 2014 1 Clin Infect Dis 2013;56(1):1-10 2 Eklem protez operasyonu Etkin bir girişim Hastanın yaşam kalitesini

Detaylı

Diyabetik ayak komplikasyonu

Diyabetik ayak komplikasyonu Diyabetik Ayak Diyabetli hastalarda kan şeker regülasyonu bozukluğuna bağlı gelişen periferik nöropati ve periferik anjiyopati sonucu ortaya çıkan ayak ülserleridir Diyabetik ayak komplikasyonu Enfeksiyon

Detaylı

Olgularla Diyabetik Ayak İnfeksiyonlarını Tartışalım

Olgularla Diyabetik Ayak İnfeksiyonlarını Tartışalım Olgularla Diyabetik Ayak İnfeksiyonlarını Tartışalım Uzm. Dr. Derya Öztürk Engin Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Diyabetik ayak infeksiyonu,

Detaylı

Diyabetik Ayak. Hemşirenin Rol ve Sorumlulukları

Diyabetik Ayak. Hemşirenin Rol ve Sorumlulukları Diyabetik Ayak Hemşirenin Rol ve Sorumlulukları Yard.Doç.Dr.Şeyda Özcan İÜ Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi FEND Fellow King s College London Diyabetik Ayak Yüksek Riskli Ayak Periferik Nöropati

Detaylı

FEBRİL NÖTROPENİ TANI VE TEDAVİ

FEBRİL NÖTROPENİ TANI VE TEDAVİ FEBRİL NÖTROPENİ TANI VE TEDAVİ Dr. Kaya Süer Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Tanımlar / Ateş Oral / Aksiller tek seferde 38.3 C veya üstü Bir

Detaylı

TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETİ İLİŞKİLİ ENFEKSİYONLAR SÜRVEYANS VERİLERİ 2016

TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETİ İLİŞKİLİ ENFEKSİYONLAR SÜRVEYANS VERİLERİ 2016 TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETİ İLİŞKİLİ ENFEKSİYONLAR SÜRVEYANS VERİLERİ 2016 Can Hüseyin Hekimoğlu Mikrobiyoloji Referans Laboratuvarları Daire Başkanlığı Sağlık Hizmeti ile İlişkili Enfeksiyonların Kontrolü

Detaylı

Diyaliz Hastalarında Diyabete

Diyaliz Hastalarında Diyabete Diyaliz Hastalarında Diyabete Bağlı Ayak Sorunlarında Hemşirelik Yaklaşımı ASİYE KARÇKAY Diyabet Nedir? Kandaki glikoz miktarının çok fazla olduğu kronik bir hastalıktır. Enerji kaynağı olarak şeker gerekli

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALARINA YAKLAŞIM NASIL OLMALIDIR? A) ANAMNEZ (ÖYKÜ,

Detaylı

Pseudomonas aeruginosa nın etken

Pseudomonas aeruginosa nın etken Diyabetik ayak infeksiyonlarında Pseudomonas aeruginosa nın etken olmasına yol açan risk faktörleri M. Bülent ERTUĞRUL 1, Benjamin A. Lipsky 2, Mevlüt Türe 3, Serhan Sakarya 1, Türkiye İntralezyonel Epidermal

Detaylı

Diyabetik Ayak Sınıflaması Doç. Dr. Selim NALBANT GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi İç Hastalıkları Servisi İSTANBUL

Diyabetik Ayak Sınıflaması Doç. Dr. Selim NALBANT GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi İç Hastalıkları Servisi İSTANBUL Diyabetik Ayak Sınıflaması Doç. Dr. Selim NALBANT GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi İç Hastalıkları Servisi İSTANBUL Diyabetli bir hastanın ayağında oluşan her türlü lezyon Diyabetik Ayak Kavramının ilgi

Detaylı

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Akut Mezenter İskemi Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Anatomi Etyoloji/Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Giriş Tüm akut mezenter iskemi

Detaylı

Yara Bakımı. Yoğun Bakım Dergisi 2007;7(3):347-356. Ali KONAN*

Yara Bakımı. Yoğun Bakım Dergisi 2007;7(3):347-356. Ali KONAN* Yara Bakımı Ali KONAN* * Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi Anabilim Dalı, ANKARA Yara, dokunun normal yapı ve işlevinin bozulmasıdır. Yara iyileşmesi ise travma ile başlayan ileri derecede

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Kalite Yönetim Direktörü

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Kalite Yönetim Direktörü Doküman No: ENF.TL.11 Yayın Tarihi:19.11.2008 Revizyon Tarihi: 27.03.2013 Revizyon No: 02 Sayfa: 1 / 9 GENEL İLKELER : Cerrahide profilaktik antibiyotik kullanımının genel kabul gören bazı temel prensipleri

Detaylı

LUCILIA SERİCATA LARVALARI VE SALGILARININ YARALARDAKİ BAKTERİLERE ETKİSİNİN İN-VİVO VE İN-VİTRO OLARAK ARAŞTIRILMASI

LUCILIA SERİCATA LARVALARI VE SALGILARININ YARALARDAKİ BAKTERİLERE ETKİSİNİN İN-VİVO VE İN-VİTRO OLARAK ARAŞTIRILMASI LUCILIA SERİCATA LARVALARI VE SALGILARININ YARALARDAKİ BAKTERİLERE ETKİSİNİN İN-VİVO VE İN-VİTRO OLARAK ARAŞTIRILMASI Erdal POLAT a, Hüseyin ÇAKAN b, Dilek BOLABAN a, Turgut İPEK c a İstanbul Üniversitesi

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus komplikasyonlar Mikrovasküler Makrovasküler Diyabetik retinopati Diyabetik

Detaylı

Diyabetik Ayak Osteomiyelitinde Nükleer Tıp Tanı Yöntemleri

Diyabetik Ayak Osteomiyelitinde Nükleer Tıp Tanı Yöntemleri Diyabetik Ayak Osteomiyelitinde Nükleer Tıp Tanı Yöntemleri Prof. Dr. Çetin Önsel İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı 1 Diyabetik ayak (DA) Dünya Sağlık Örgütü ne göre dünyada 180 milyon

Detaylı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Çalışan açısından, yüksekte güvenle çalışabilirliği belirleyen etkenler:

Detaylı

Prof Dr Salim Çalışkan. İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi

Prof Dr Salim Çalışkan. İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Prof Dr Salim Çalışkan İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi FC 12y K Tekrarlayan İYE İYE dikkat çeken noktalar Çocukluk çağında 2.en sık enfeksiyondur Böbrek parankimi zarar görebilir (skar) Skara

Detaylı

SUTURASYON UMKE.

SUTURASYON UMKE. SUTURASYON UMKE Katlarına uygun olarak kapatılmalı. * Acil serviste kapatılan yaralarda genellikle 3 tabaka vardır. Fasia, ciltaltı doku ve cilt. * Kat kat kapatma: Scalp, parmak, el,ayak, tırnak, burun

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

Diyabet ve Enfeksiyonlar. Dr. Recep TEKIN Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik mikrobiyoloji ABD

Diyabet ve Enfeksiyonlar. Dr. Recep TEKIN Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik mikrobiyoloji ABD Diyabet ve Enfeksiyonlar Dr. Recep TEKIN Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik mikrobiyoloji ABD DİABETES MELLİTUS VE ENFEKSİYONLAR Diabette enf. yatkınlığı iki başlıkta incelenir Konağa bağlı faktörler Hiperglisemiye

Detaylı

ORTOPEDİK CERRAHİ GİRİŞİMLERLE İLİŞKİLİ İNFEKSİYONLARIN İRDELENMESİ. Dr. Hüsrev DİKTAŞ Girne Asker Hastanesi/KKTC

ORTOPEDİK CERRAHİ GİRİŞİMLERLE İLİŞKİLİ İNFEKSİYONLARIN İRDELENMESİ. Dr. Hüsrev DİKTAŞ Girne Asker Hastanesi/KKTC ORTOPEDİK CERRAHİ GİRİŞİMLERLE İLİŞKİLİ İNFEKSİYONLARIN İRDELENMESİ Dr. Hüsrev DİKTAŞ Girne Asker Hastanesi/KKTC SUNUM PLANI 1. AMAÇ 2. GEREÇ-YÖNTEM 3. BULGULAR-TARTIŞMA 4. SONUÇLAR 2 AMAÇ Hastanemizde

Detaylı

Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor?

Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor? Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor? Diyabet Koordinatörü Görüşü Doç. Dr. Mustafa Altay Keçiören EAH Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları IV. Ulusal Diyabetik

Detaylı

DİYABETLİ HASTADA AYAĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ

DİYABETLİ HASTADA AYAĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ DİYABETLİ HASTADA AYAĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ Diyb. Hemş. Dr. Selda ÇELİK İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Olgu Sunumu 20 Ekim 2016 Perşembe

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Olgu Sunumu 20 Ekim 2016 Perşembe Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Olgu Sunumu 20 Ekim 2016 Perşembe Yandal Ar. Gör. Uzm. Dr. Ayşe Tekin Yılmaz Ko aeli Ü

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k mamo lu / Özyard mc Ersoy (Ed.) Diabetes Mellitus 2009 16.5 x 24 cm, XXIV + 576 Sayfa 56 Yazar Kat l m yla 142 Tablo, 99 fiekil, 37 Resim ISBN 978-975-8882-17-5 kinci bask Deomed,

Detaylı

DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARINDA EVDE BAKIM HİZMETİ

DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARINDA EVDE BAKIM HİZMETİ IV. ULUSAL DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI SİMPOYUMU, Mayıs 2016 DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARINDA EVDE BAKIM HİZMETİ Doç. Dr. S. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

Detaylı

Ortopedik protez infeksiyon olguları. Uzman Dr. Zehra Beştepe Dursun

Ortopedik protez infeksiyon olguları. Uzman Dr. Zehra Beştepe Dursun Ortopedik protez infeksiyon olguları Uzman Dr. Zehra Beştepe Dursun Olgu-1 F.D,77 yaş, bayan, Kayseri Özg:Tip 2 DM 2008 de sağda gonartroz nedeniyle (TDP) yapılmış 6/2011 de de solda gonartroz nedeniyle

Detaylı

Giriş. Anatomi. Anterior kompartman BACAK YARALANMALARI. Tibia. Fibula

Giriş. Anatomi. Anterior kompartman BACAK YARALANMALARI. Tibia. Fibula BACAK YARALANMALARI Gülçin BACAKOĞLU Giriş Alt bacak yaralanmaları daha sık görülür Tibia en sık kırılan kemiktir Beraberinde önemli yumuşak doku yaralanmaları oluşabilir Değerlendirmede hikaye ve FM önemlidir

Detaylı

Kronik Osteomiyelit ve Protez İnfeksiyonlarında Antimikrobiyal. Dr Cemal Bulut Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Kronik Osteomiyelit ve Protez İnfeksiyonlarında Antimikrobiyal. Dr Cemal Bulut Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kronik Osteomiyelit ve Protez İnfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi Dr Cemal Bulut Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi uzun süreli antibiyotik infüzyonu akıntıyı azaltabilir, ama hastalığı tedavi edemez

Detaylı

Diabetik Ayak Yarasında Evde Bakım Hizmetinde Aile Hekiminin Yeri

Diabetik Ayak Yarasında Evde Bakım Hizmetinde Aile Hekiminin Yeri + Diabetik Ayak Yarasında Evde Bakım Hizmetinde Aile Hekiminin Yeri Doç. Dr. S. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Tıp fakültesi Aile Hekimliği AD III. ULUSAL DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI SİMPOYUMU, Mayıs

Detaylı

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR SPONDİLODİSKİTLER Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR Vertebra Bir dizi omurdan oluşur Vücudun eksenini oluşturur Spinal kordu korur Kaslar, bağlar ve iç organların yapışacağı sabit bir yapı sağlar. SPONDİLODİSKİT

Detaylı

OSTOMİ VE YARA BAKIMI

OSTOMİ VE YARA BAKIMI OSTOMİ VE YARA BAKIMI Prof. Dr. Ayişe KARADAĞ Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu ayisekaradag@gmail.com 1 2 Sağlıklı Stoma Stoma Örnekleri Bedeni üzerindeki kontrol gücünü kaybetme Organ kaybı Fonksiyon

Detaylı

DİYABETİK AYAKTA VAKUM UYGULAMASI

DİYABETİK AYAKTA VAKUM UYGULAMASI DİYABETİK AYAKTA VAKUM UYGULAMASI Dr. Fatih YANAR İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi Anabilim Dalı, Periferik Damar Cerrahisi 2.Ulusal Diyabetik Ayak İnfeksiyonları Sempozyumu

Detaylı

Tarifname DİYABETİK HASTALARDA YARA İYİLEŞMESİNİ HIZLANDIRMAYA YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname DİYABETİK HASTALARDA YARA İYİLEŞMESİNİ HIZLANDIRMAYA YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname DİYABETİK HASTALARDA YARA İYİLEŞMESİNİ HIZLANDIRMAYA YÖNELİK Teknik Alan BİR KOMPOZİSYON Buluş, diyabetik hastalarda yara iyileşmesini hızlandırmaya yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile

Detaylı

Sepsisde Klinik, Tanı ve Tedavi

Sepsisde Klinik, Tanı ve Tedavi Sepsis: Sepsisde Klinik, Tanı ve Tedavi Mehmet DOĞANAY* * Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı, KAYSERİ Klinik belirti ve bulgular Sepsis klinik

Detaylı

DİYABETLİNİN AYAĞININ KORUNMASINDA TEMEL İLKELER

DİYABETLİNİN AYAĞININ KORUNMASINDA TEMEL İLKELER DİYABETLİNİN AYAĞININ KORUNMASINDA TEMEL İLKELER 1. 2. 3. 4. 5. Riskli ayağın düzenli muayenesi Risk faktörlerinin tanılanması Diyabetlinin,ailesinin ve sağlık personelinin eğitilmesi Uygun ayakkabı Non

Detaylı

Febril Nötropenik Hastada Antimikrobiyal Direnç Sorunu : Kliniğe Yansımalar

Febril Nötropenik Hastada Antimikrobiyal Direnç Sorunu : Kliniğe Yansımalar Febril Nötropenik Hastada Antimikrobiyal Direnç Sorunu : Kliniğe Yansımalar Prof.Dr.Halit Özsüt İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Detaylı

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE):

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE): Pulmoner Emboli Profilaksisi Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD m Pulmoneremboli(PE): Bir pulmonerartere kan pıhtısının yerleşmesi Distaldeki akciğer parankimine kan sağlanaması Giriş Tipik

Detaylı

Akılcı Antibiyotik Kullanımı. Prof.Dr.Ayşe Willke Topcu 25 Nisan 2014, Muğla

Akılcı Antibiyotik Kullanımı. Prof.Dr.Ayşe Willke Topcu 25 Nisan 2014, Muğla Akılcı Antibiyotik Kullanımı Prof.Dr.Ayşe Willke Topcu 25 Nisan 2014, Muğla 1 Tanım Akılcı (rasyonel, doğru) Antibiyotik Kullanımı; Klinik ve lab.la doğru tanı konmuş Gerekli olduğuna karar verilmiş Doğru

Detaylı

Nüksün engellenmesi Ağrısız, fonksiyonel eklem! Uygun cerrahi işlem ve antimikrobiyal tedavi kombinasyonu ESAS!

Nüksün engellenmesi Ağrısız, fonksiyonel eklem! Uygun cerrahi işlem ve antimikrobiyal tedavi kombinasyonu ESAS! Nüksün engellenmesi Ağrısız, fonksiyonel eklem! Uygun cerrahi işlem ve antimikrobiyal tedavi kombinasyonu ESAS! Multidisipliner yaklaşım; ortopedist, enfeksiyon hastalıkları uzmanı, klinik mikrobiyolog

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM NEDİR? Nefrotik sendrom ; proteinüri (günde 3.5gr/gün/1.73 m2), hipoalbüminemi (

Detaylı

Diyabetik Ayak Konseyleri. Prof. Dr. Ayten Kadanalı Ümraniye EAH Dr. Behiye Dede Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği

Diyabetik Ayak Konseyleri. Prof. Dr. Ayten Kadanalı Ümraniye EAH Dr. Behiye Dede Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği Diyabetik Ayak Konseyleri Prof. Dr. Ayten Kadanalı Ümraniye EAH Dr. Behiye Dede Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği Olgu 1 Ö.B 51 Yaşında erkek hasta Sağ ayakta yara, 18 yıl DM hikayesi Ayak başparmağında

Detaylı

Kasık Komplikasyonları ve Yönetimi. Doç.Dr.Gültekin F. Hobikoğlu Medicana Bahçelievler

Kasık Komplikasyonları ve Yönetimi. Doç.Dr.Gültekin F. Hobikoğlu Medicana Bahçelievler Kasık Komplikasyonları ve Yönetimi Doç.Dr.Gültekin F. Hobikoğlu Medicana Bahçelievler Femoral Komplikasyonlar External kanama ve hematom (%2-15) Psödoanevrizma (%1-5) Retroperitoneal hematom (

Detaylı

Yrd. Doç.Dr. Alper Kaya Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı

Yrd. Doç.Dr. Alper Kaya Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Yrd. Doç.Dr. Alper Kaya Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Eklem protezleri 20. yy ın ilk yarısından itibaren geliştirildi Kalça, diz, omuz, ayak bileği, dirsek, parmak

Detaylı

TOPLUM KÖKENLİ DERİ VE YUMUŞAK DOKU ENFEKSİYONLARINDA RİSK FAKTÖRLERİNİN BELİRLENMESİ VE TEDAVİDE SIK KULLANILAN ANTİBİYOTİKLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

TOPLUM KÖKENLİ DERİ VE YUMUŞAK DOKU ENFEKSİYONLARINDA RİSK FAKTÖRLERİNİN BELİRLENMESİ VE TEDAVİDE SIK KULLANILAN ANTİBİYOTİKLERİN KARŞILAŞTIRILMASI TOPLUM KÖKENLİ DERİ VE YUMUŞAK DOKU ENFEKSİYONLARINDA RİSK FAKTÖRLERİNİN BELİRLENMESİ VE TEDAVİDE SIK KULLANILAN ANTİBİYOTİKLERİN KARŞILAŞTIRILMASI Nurcan Arıkan, Ayşe Batırel, Sedef Başgönül, Serdar Özer

Detaylı

Diyabetik Ayakta Fizyolojik ve Anatomik Hasar

Diyabetik Ayakta Fizyolojik ve Anatomik Hasar Diyabetik Ayakta Fizyolojik ve Anatomik Hasar Dr. Önder Kalenderer İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Kliniği 8 Mayıs 2014/İstanbul 1 Konu akışı Diyabetik ayak sebepleri

Detaylı

Diabetik hastalarda deri bulguları ve yara iyileşmesi. İstanbul Eğitim Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniği A.Esra Koku Aksu

Diabetik hastalarda deri bulguları ve yara iyileşmesi. İstanbul Eğitim Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniği A.Esra Koku Aksu Diabetik hastalarda deri bulguları ve yara iyileşmesi İstanbul Eğitim Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniği A.Esra Koku Aksu Diabetik hastalarda görülen deri bulguları ü Deri infeksiyonları ü Deri kuruluğu

Detaylı

ORTOPEDİK PROTEZ ENFEKSİYONLARI ŞİŞLİ ETFAL EĞİTİM VE ARAŞTIRMA

ORTOPEDİK PROTEZ ENFEKSİYONLARI ŞİŞLİ ETFAL EĞİTİM VE ARAŞTIRMA ORTOPEDİK PROTEZ ENFEKSİYONLARI DR. NURAY UZUN ŞİŞLİ ETFAL EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ GİRİŞ Yılda bir milyondan fazla protez cerrahisi uygulanmaktadır En sık komplikasyon aseptik gevşemedir Enfeksiyon

Detaylı

SÜRÜNTÜ ÖRNEKLERİNE YAKLAŞIM

SÜRÜNTÜ ÖRNEKLERİNE YAKLAŞIM Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği Sürekli Tıp Eğitimi/Sürekli Mesleki Gelişim Etkinlikleri İSTANBUL TOPLANTILARI-IV SÜRÜNTÜ ÖRNEKLERİNE YAKLAŞIM Prof.Dr. Güner Söyletir Doç.Dr. Arzu İlki 1 Yara enfeksiyonlarında

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

İnfektif Endokardit 2015 Rehberi nde neler değişti?

İnfektif Endokardit 2015 Rehberi nde neler değişti? İnfektif Endokardit 2015 Rehberi nde neler değişti? Dr. Özlem Kurt Azap Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD KLİMİK 2016, 30. YIL KURULTAYI 1 Sunum planı

Detaylı

Arka Vitreus Dekolmanı, Retina Yırtıkları ve Latis Dejenerasyonu (İlk ve Takip Değerlendirmesi)

Arka Vitreus Dekolmanı, Retina Yırtıkları ve Latis Dejenerasyonu (İlk ve Takip Değerlendirmesi) Arka Vitreus Dekolmanı, Retina Yırtıkları ve Latis Dejenerasyonu (İlk ve Takip Değerlendirmesi) İlk Muayenede Hiakye (Anahtar ögeler) AVD semptomları (II+, Retina dekolmanı, ilişkili genetik bozukluklar

Detaylı

TABAN ÜLSERİ --- ULCUS SOLEA VEYSEL TAHİROĞLU

TABAN ÜLSERİ --- ULCUS SOLEA VEYSEL TAHİROĞLU TABAN ÜLSERİ --- ULCUS SOLEA VEYSEL TAHİROĞLU Tanım: Süt ineklerinde çoğunlukla arka bacakların lateral, seyrek olarak ön bacakların medial tırnaklarında lokalize olan, boynuz tabakasının erozyonu ile

Detaylı

DİYABETES MELLİTUS. Dr. Aslıhan Güven Mert

DİYABETES MELLİTUS. Dr. Aslıhan Güven Mert DİYABETES MELLİTUS Dr. Aslıhan Güven Mert DİYABET YÖNETİMİ Kan şekeri ayarını sağlamaktır. Diyabet tedavisinde hedef glukoz değerleri NORMAL HEDEF AKŞ (mg/dl)

Detaylı

DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARINDA ANTİMİKROBİYAL TEDAVİ

DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARINDA ANTİMİKROBİYAL TEDAVİ DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARINDA ANTİMİKROBİYAL TEDAVİ Dr. Selda Sayın Kutlu Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Sunum Planı Diyabetik hastalarda

Detaylı

Diyabetik Retinopati (İlk ve Takip Değerlendirmesi)

Diyabetik Retinopati (İlk ve Takip Değerlendirmesi) Diyabetik Retinopati (İlk ve Takip Değerlendirmesi) İlk Muayenede Hikaye (Anahtar ögeler) Diyabetin süresi (II++, GQ, SR) Geçmişteki glisemik kontrol (Hemoglobin A1c) (II++, GQ, SR) İlaçlar (II, GQ, SR)

Detaylı

Ş.N. Bulantı-kusma şikayeti ile acil servise başvuruyor

Ş.N. Bulantı-kusma şikayeti ile acil servise başvuruyor OLGU SUNUMU Ş.N. 58 yaşında hasta Bulantı-kusma şikayeti ile acil servise başvuruyor Özgeçmiş 25 senedir hipertansiyon 25 senedir diyabet Diyabetik ayak 10 sene önce travmaya bağlı çene kemiğinde kırık

Detaylı

CERRAHİ PROFİLAKSİ İLKELERİ

CERRAHİ PROFİLAKSİ İLKELERİ CERRAHİ PROFiLAKSİ Cerrahi profilaksi, cerrahi alan infeksiyonunu (CAİ) önlemek için, çok kısa süreli antibiyotik uygulanmasıdır. Cerrahi profilakside amaç, dokuları steril hale getirmek değil, ameliyat

Detaylı

Epidermal Büyüme Faktörü Ülkemizdeki İlk Deneyimler

Epidermal Büyüme Faktörü Ülkemizdeki İlk Deneyimler Epidermal Büyüme Faktörü Ülkemizdeki İlk Deneyimler M. Bülent ERTUĞRUL 1, Serhan SAKARYA 1, Çağrı BÜKE 2, Bengisu AY 3, Dilek Senen DEMİREZ 4, M. Özlem SAYLAK-ERSOY 1, Barçın ÖZTÜRK 1, Öner ŞAVK 5 1 Adnan

Detaylı

Tedavi. Tedavi hedefleri;

Tedavi. Tedavi hedefleri; Doç. Dr. Onur POLAT Tedavi DVT tanısı konduktan sonra doğal gidişine bırakılırsa, ölümcül komplikasyonu olan PE ve uzun dönemde sakatlık oranı son derece yüksek olan posttromboflebitik sendrom ve Pulmoner

Detaylı

Olgu Sunumu. Olgu-1. 85 yaşında erkek hasta Sağ ayak 1. parmak gangrenöz görünümde

Olgu Sunumu. Olgu-1. 85 yaşında erkek hasta Sağ ayak 1. parmak gangrenöz görünümde Olgu Sunumu Mustafa SAÇAR Olgu-1 85 yaşında erkek hasta Sağ ayak 1. parmak gangrenöz görünümde Diyabet, HT, hiperkolesterolemi, geçirilmiş CABG, aktif sigara kullanımı. Travma öyküsü yok, İstairahatte

Detaylı