Tokat Merkez ve İlçelerinde İnsan ve Sığırlarda Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Virüsü (KKKA) Prevalansının ELİSA Yöntemiyle Belirlenmesi Önem YÜCE Yüksek

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Tokat Merkez ve İlçelerinde İnsan ve Sığırlarda Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Virüsü (KKKA) Prevalansının ELİSA Yöntemiyle Belirlenmesi Önem YÜCE Yüksek"

Transkript

1 Tokat Merkez ve İlçelerinde İnsan ve Sığırlarda Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Virüsü (KKKA) Prevalansının ELİSA Yöntemiyle Belirlenmesi Önem YÜCE Yüksek Lisans Tezi Biyoloji Anabilim Dalı Doç.Dr.Şaban TEKİN 2008 Her Hakkı Saklıdır

2 T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ Tokat Merkez ve İlçelerinde İnsan ve Sığırlarda Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Virüsü (KKKA) Prevalansının ELİSA Yöntemiyle Belirlenmesi Önem YÜCE TOKAT 2008 Her hakkı saklıdır

3 Doç.Dr.Şaban TEKİN danışmanlığında, Önem YÜCE tarafından hazırlanan bu çalışma 18/04/2008 tarihinde aşağıdaki jüri tarafından oy birliği ile Biyoloji Anabilim Dalı nda Yüksek Lisans Tezi olarak kabul edilmiştir. Başkan : Doç.Dr.Şaban TEKİN İmza : Üye : Yrd.Doç.Dr.Ahmet BURSALI İmza : Üye : Yrd.Doç.Şener BARUT İmza : Yukarıdaki sonucu onaylarım Prof.Dr.Metin YILDIRIM Enstitü Müdürü

4 Tez Beyanı Tez yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan bu tezin yazılmasında bilimsel ahlak kurallarına uyulduğunu, başkalarının eserlerinden yararlanılması durumunda bilimsel normlara uygun olarak atıfta bulunulduğunu, tezin içerdiği yenilik ve sonuçların başka bir yerden alınmadığını, kullanılan verilerde herhangi bir tahrifat yapılmadığını, tezin herhangi bir kısmının bu üniversite veya başka bir üniversitedeki başka bir tez çalışması olarak sunulmadığını beyan ederim. Önem YÜCE

5 TEŞEKKÜR Çalışmalarım sırasında her türlü desteğini benden esirgemeyen değerli hocam Doç.Dr. Şaban TEKİN e, sayın Yrd.Doç.Dr. Ahmet Bursalı ya, her zaman her konuda destek veren sevgili aileme ve çalışmamda emeği geçen tüm arkadaşlarıma sonsuz teşekkürlerimi sunarım.

6 i ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ Tokat Merkez ve İlçelerinde İnsan ve Sığırlarda Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Virüsü (KKKA) Prevalansının ELİSA Yöntemiyle Belirlenmesi Önem YÜCE Gaziosmanpaşa Üniversitesi Biyoloji Anabilim Dalı Danışman: Doç.Dr.Şaban TEKİN Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Virüs ü Bunyaviridae ailesinden Nairovirus genusundadır. Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Afrika, Asya ve Doğu Avrupa da oluşan kene kaynaklı bir hastalıktır. Virüs, kanamalı ve ateşli bir hastalığa neden olur. KKKA insanlarda %10-50 arası ölüm oranına sahiptir. İnsanlarda enfeksiyon ya direk olarak kontamine doku ve kanla temasla ya da kene ısırığıyla olur. Bu çalışmada sığırlarda ve farklı risk gruplarında bulunan insanlardaki KKKA seroprevalansı IgG ELİSA yöntemi kullanılarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışmada seropozitif sığır serumuna rastlanmamıştır. İnsanlarda ise endemik bölgede hayvancılık yapanlar (%23.2) ve hasta yakınlarının (%22.8) seroprevalansının kene ile ısırılanlara (%10.4) göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Yıl, 2008; Sayfa, 36 Anahtar Kelimeler: KKKA, KKKAV, Seroprevalans, Tokat i

7 ii ABSTRACT Master Thesis Determination of Crimean-Congo Haemorrhagic Fever Virus Prevalance in Human and Cattle by Using ELİSA in Tokat Center and Vicinity Önem YÜCE Gaziosmanpasa University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Biology Supervisor: Assoc.Prof.Dr. Şaban TEKİN Crimean-Congo Hemorrhagic Fever (CCHF) Virus is a member of the genus Nairovirus in the family of Bunyaviridae. CCHF is a tick-borne disease which occurs in regions of Africa, Asia, and Eastern Europe. The virus causes diseases associated with bleeding disorder and fever. CCHF has a fatality range between %10-50 in human. Humans are infected with this virus by direct contact with contaminated blood or tissues or the bite of ticks. Several hudreds of CCHF cases were reported in Tokat, Turkey since In this study, seroprevalance of the CCHF in cattle and humans from various risk groups were determined by ELİSA. Sera from cattle and humans were examined for the presence of anti-cchf IgG. In this study seroprevalance of the CCHF was examined by the method of IgG ELİSA in domestic livestock blood samples; relatives of patients(rp) (%22.8), people working with animals (PWA) (%23,1)and people had tick bites (PTB) (%10.4). Analysis of the results indicated that PWA and RP had significantly higher CCHF prevalance. Year, 2008; Pages, 36 Keywords: CCHF, CCHFV, Seroprevalance, Tokat ii

8 iii İÇİNDEKİLER Sayfa ÖZET....i ABSTRACT...ii TEŞEKKÜR....iii ŞEKİLLER DİZİNİ...vi ÇİZELGELER DİZİNİ...v 1. GİRİŞ VE LİTERATÜR ÖZETİ Tarihçe Dünyada ve Türkiye deki Yayılımı ve Salgın Lokasyonları Dünyadaki Yayılımı ve Salgın Lokasyonları Türkiye deki Yayılımı ve Salgın Lokasyonları Hastalığın Taşınma Yolları İnsandan İnsana Taşınma Yolları Keneden İnsana Taşınma Yolları Hayvandan İnsana Taşınma Yolları Hayvandan Keneye Taşınma Yolları Keneden Keneye Taşınma Yolları KKKA Virüsünün Yapısı, Özellikleri ve Patojenitesi KKKA Virüsünün Yapısı Kırım Kongo Kanamalı Ateş Virüsünün Özellikleri Virüsün Patojenitesi ve Diğer Özellikleri Virüsün Doğal Döngüsü ve Temel Bulaşma Yolları Keneler ve KKKA Virüsü KKKA Virüsü Tanı Testleri Organizma Tanımlama Testleri İmmunoassay Testleri ELİSA (Enzyme-linked İmmunosorbent Assay) Direct ELİSA İndirect ELİSA İndirect İmmunoflorescence Assay (IFA) iii

9 iv Reversed Passive Hemagglutination ( RPHA ) Test Moleküler Tanı Testleri KKKA Hastalığından Korunma Yolları Virüse Maruz Kalmanın Minimuma İndirilmesi ya da Tamamen Korunma Sağlanması Kene Kontrolü Omurgalı Kontrolü Bariyer Kullanımı Aşılama MATERYAL VE METOD Materyal Kullanılan Kimyasallar Kullanılan Cihazlar Metod Solüsyonların Hazırlanması Test Prosedürü Test Uygulama Dizaynı ARAŞTIRMA SONUÇLARININ YORUMLANMASI KAYNAKÇA iv

10 v KISALTMALAR DİZİNİ Kısaltma IgG IgM KKHA KKKA Açıklama İmmunoglobulin G İmmunoglobulin M Kırım Kongo Hemorajik Ateşi Kırım Kongo Kanamalı Ateşi v

11 vi ŞEKİLLER DİZİNİ Şekil Sayfa Şekil:1.1 KKKA hastalığının dünyadaki yayılımı Şekil 1.2 KKKA hastalığının Türkiye deki yayılımı...5 Şekil 1.3 Bunyaviridae familyasına ait virüslerin replikasyon döngüleri...9 Şekil 1.4 KKKA virüsünün yapısı...10 Şekil 1.5 Bunyaviridae ailesine ait virüsler...11 Şekil 1.6 KKKAV nün metabolik etkileri...12 Şekil 1.7 Kenelerin hayat döngüsü...13 Şekil 1.8 Kenenin Yaşam Evreleri...15 Şekil 1.9 Sandwich ELİSA...17 vi

12 vii ÇİZELGELER DİZİNİ Çizelge Sayfa Çizelge yılları arasında dünyada görülen KKKA vakalarının % mortalite oranları... 3 Çizelge yılları arasında KKKA hastalığının Türkiye deki dağılımı 6 Çizelge 1.3 Kenelerin sistematikteki yeri...14 Çizelge 2.1 ELISA plate.24 Çizelge 2.2 Risk Gruplarında KKHA prevalansı...26 vii

13 1.GİRİŞ VE LİTERATÜR ÖZETİ Kırım Kongo Kanamalı Ateşli hastalığı Bunyaviridae ailesinden Nairovirus genusundaki Kırım Kongo Kanamalı Ateş Virüsü (KKKAV) nün (Crimean-Congo Haemorrhagic Fever Virus, CCHFV) sebep olduğu, sert keneler tarafından bulaştırılan ateşli ve kanamalı bir hastalıktır. Hastalık günümüzde Afrika nın pek çok bölgesinde, Asya da ve Avrupa da görülmekte olup insanlarda ölüm oranı %10-50 arasında değişmektedir. Hastalık aynı zamanda evcil ve yabani memeliler ve kuşlarda da görülmekle birlikte ölüme sebep olmamaktadır. Bu yüzden zoonoz (hayvanlardan insanlara geçen enfeksiyon) bir hastalıktır (Bossi ve ark., 2004; Burt ve Swanepoel, 2005). 1.1.Tarihçe KKKA nin tarihteki ilk varlığına 12y.y. da bugünkü Tacikistan da rastlanmıştır. Hastalık, karatavuklara parazitlenen bir kene tarafından bulaştırılan, insanlarda idrarda, rektumda, dişetlerinde ve karın boşluğunda kanamalara yol açan hemorajik bir hastalık olarak tanımlanmıştır (Yashina ve ark., 2003; Ergonul, 2006). Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) bu yüzyılda ilk kez 1944 ve 1945 yılı yaz aylarında Batı Kırım steplerinde çoğunlukla ürün toplamaya yardım eden Sovyet askerleri arasında görülmüştür. Hastalığa Kırım Hemorajik Ateşi adı verilmiştir (Chamberlain ve ark., 2005; Ergonul 2006). Bu tarihten sonra 1956 yılında Zaire de ateşli ve kanamalı bir hastadan izole edilen virüs Kongo virüsü olarak adlandırılmıştır da ise Kongo virüsü ile Kırım hemorajik ateşi virüslerinin aynı virüs olduğu belirlenmiş ve Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Virüsü olarak yeniden adlandırılmıştır (Bakır ve ark. 2005; Ergonul, 2006)

14 Dünyada ve Türkiye deki Yayılımı ve Salgın Lokasyonları Dünyadaki Yayılımı ve Salgın Lokasyonları KKKA Hastalığı Afrika, Batı Asya, Ortadoğu ve Avrupa da görülmüştür. Ayrıca Bulgaristan, Makedonya, Pakistan, Irak, Afganistan, İran, Kosova, Kazakistan, Sahra altı Afrika ülkeleri, Rusya, Yugoslavya, Yunanistan, Arap Yarım Adası, Dubai, Kuveyt, Çin ve Moritanya da KKKA salgınları bildirilmiştir(şekil1.1)(çizelge 1.1) yılının bahar ve yaz aylarından itibaren Tokat başta olmak üzere ülkemizin bazı illerinde görülmüş ve yapılan çalışmalar sonucu hastalığın K.K.K.A. olduğu saptanmıştır (Bakır ve ark. 2005; Ergonul, 2006, Garcia ve ark., 2006). Şekil 1.1 KKKA hastalığının dünyadaki yayılımı (Anonim, 2007a) 2

15 3 Çizelge yılları arasında dünyada görülen KKKA vakalarının % mortalite oranları (Suleiman ve ark., 1980; Schwarz ve ark., 1996; van de Wat ve ark., 1985; Altaf ve ark., 1998; Papa ve ark., 2002B; ; Nabeth ve ark., 2004; Whitehouse,2004; Chinikar ve ark., 2006; Ergonul, 2006; Ozkurt ve ark., 2006) Ülke Adı Zaman Olgu Sayısı Mortalite(%) Afrika %24 Pakistan %28.5 Kosova %8.6 Moritanya %15 Birleşik Arap Emirlikleri %15.5 Suudi Arabistan %40 İran %19.8 %16.7 Türkiye %5.4 Afrika da görülen salgınlar devekuşu kesimleri sırasında gözlenmiştir. (Ergonul, 2006) te devekuşu kesiminde yer alan çalışanlar enfekte olmuştur. Çevre çiftliklerde yapılan tetkikler sonucu devekuşundan alınan örneklerde %24 oranında virüse karşı antikor oluşumu gözlenmiştir (Hastanın bulunduğu çiftlikte ise 9 kuşun 6 sında antikor oluşumu belirlenmiştir.) (Ergonul, 2006) yılında deve kuşu mezbahası çalışanlarında 17 hastalık vakası saptanmıştır. Her iki örnekte de enfeksiyon nedeninin ya hayvanların kanlarıyla ya da derilerinin yüzülmesi sırasında birebir temas yoluyla enfekte kenelerden bulaştığından şüphelenilmiştir (Whitehouse,2004). Aynı şekilde Tyberg Hospital da çalışan 7 eleman ise hastalığı henüz teşhis edilmemiş olan vakayla temas sırasında enfeksiyon kapmıştır. 2 hasta, 1 çalışan ölmüş: 4 tanesi ciddi şekilde hastalanmıştır (Joubert ve ark., 1985). Hastanede aynı zamanda virüsün ilk klinik belirtileriyle aynı belirtilere sahip eş zamanlı grip salgını tespit edilmiştir (van de Wat ve ark., 1985). 3

16 4 Pakistan; Quetta da Aralık 1994 te daha sonra ölen kanamalı hastanın ameliyatına katılan ekipten 3 sağlık çalışanı enfekte olmuştur. Aynı yılda 4 cerrahtan 2 si deriden enfeksiyona maruz kalmıştır (Altaf ve ark., 1998). Kosova da ise 2001 yılı ilkbahar ve yaz mevsimi boyunca virüs ortaya çıkmış; 69 vakadan 6 sı ölümle sonuçlanmıştır (Papa ve ark., 2002b) te Moritanya Sağlık Bakanlığı nın bildirdiği 35 vakanın 18 i laboratuvar sonuçlarıyla doğrulanmış, 6 vakanın öldüğü saptanmıştır. Virüs salgını hastane acil servisinde toplam 5 i hastane çalışanı, 10 u hasta ve ziyaretçi olmak üzere 15 kişide gözlenmiştir (Nabeth ve ark., 2004). Birleşik Arap Emirlikleri nde ilk vaka 1979 da Dubai de hastanede tespit edilmiştir. Enfeksiyon kaynağı olarak Irak, Kenya ya da Pakistan dan ithal edilen sığırlar gösterilmiştir. Bununla birlikte ana kaynak belirsizdir e kadar yeni bir vaka tespit edilmemiştir.1994 te mezbaha çalışanlarında salgın görülmüş, 35 şüpheli sağlık kuruluşlarına başvurmuştur. Ölüm oranı %62 olarak rapor edilmiştir. Ayrıca çiftlik, mezbaha çalışanları ve deri işleme çalışanlarında 28 şüpheli vakadan 16 sında virüs saptanmıştır (Schwarz ve ark., 1996). Geçmiş asemptomatik (hastalık belirtisi göstermeyen) serolojik kanıtlar 291 çiftlik hayvanının 12 sinde ve mezbaha çalışanlarında tespit edilmiştir (Khan ve ark., 1980). Suudi Arabistan; Dubai de Kasım 1979 da hastane salgınıyla ortaya çıkan vakalarda, hasta kaydının yapılmasından hemen sonra 5 vakadan 2 sinde ölüm gözlenmiştir (Suleiman ve ark., 1980). 7 Haziran Ekim 2006 tarihleri arasında İran da 873 şüpheliden 341 vakanın KKKA (+) olduğu doğrulanmış ve doğrulanan 341 hastanın 57 si ölmüştür. 7 Ekim Temmuz 2006 arasında 4181 besi hayvanından alınan serum örneklerinde 1759 serumun IgG (+) olduğu saptanmıştır (Chinikar ve ark., 2006) yılları arasında yine İran da yapılan bir çalışmada; toplamda 666 vakanın 287 si dışında vakaların tümünde uygulanan testler sonucu IgM ve IgG (+) sonuçlar saptanmıştır. Aynı çalışmanın mevsimsel araştırmalarında ise hastalığın maksimum insidansının Ağustos ve Eylül ayları arasında olduğu belirlenmiştir (Mardani ve ark., 2006). 4

17 Türkiye deki Yayılımı ve Salgın Lokasyonları Başta Karadeniz ve Orta Anadolu olmak üzere (Şekil1.2) Tokat, Sivas ve Çorum gibi illerle birlikte 22 il Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi yönünden risk altındadır. Sağlık Bakanlığı verilerine göre Türkiye de yılları arasında 736 vaka bildirilmiş ve bunların 36 sı ölümle sonuçlanmıştır yılının ilk yarısından beri ise toplam 63 Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi vakası görülmüştür. Yapılan çalışmalar sonucu vakaların %90 ını kene ısırığına maruz kalan, tarım ve hayvancılıkla uğraşan kişilerin oluşturduğu saptanmıştır. Hastalıktan ikinci sırada etkilenen grubu ise sağlık çalışanlarının oluşturduğu belirlenmiştir (Ergonul, 2006). Tokat Sivas Giresun Yozgat Toplam 2.5 milyon Tokat Giresun Yozgat Sivas Şekil 1.2 KKKA hastalığının Türkiye deki yayılımı ve etkilenen bölgenin toplam nüfusu (Anonim, 2007b) 2002 ve 2003 yılları arasında Kırım Kongo Kanamalı Ateşli Hastalığı ya da benzer viral enfeksiyonlar belirtileriyle 19 vaka tespit edilmiştir. 6 şüphelinin test sonuçları IgM (+) değer göstermiştir. 2 örnekten virüs izolatı elde edilmiştir. İzolatların genetik analizi sonucu Yugoslavya ve Güney Rusya daki izolatlarla benzerlik gösterdiği saptanmıştır. Türkiye de görülen ilk 19 vakanın 18 i çiftçi, 1 i ise hemşiredir. 19 kişiden 2 si ölümle 5

18 6 sonuçlanan enfeksiyona maruz kalmıştır. Tüm oran 19 kişide %11 olarak hesaplanmıştır (Karti ve ark., 2004). Genel olarak yılları arasında Türkiye deki KKKA hastalığı mortalitesinin % 1-13 arasında değiştiği rapor edilmiştir (Çizelge1.2). Hastalığın ortaya çıktığı mevsimlerin ilkbahar ve yaz mevsimleri olduğu saptanmıştır ( Ozkurt ve ark., 2006). Çizelge yılları arasında KKKA hastalığının Türkiye deki dağılımı (Ozkurt ve ark., 2006) Ülke adı Bölge Zaman Olgu sayısı Mortalite (%) Türkiye İç Anadolu Karadeniz (%2.8) Türkiye Doğu-Karadeniz (%10) Türkiye İç Anadolu Karadeniz (%12) Türkiye Türkiye geneli (%5.2) 1.3. Hastalığın Taşınma Yolları İnsandan İnsana Taşınma Yolları KKKA hastalığı hastalardan hasta yakınlarına ve sağlık çalışanlarına hasta kanıyla temas edilmesi veya nozokomial yolla bulaşmaktadır (Papa ve ark., 2002a). Virüsün insandan insana taşınma yollarından birinin de hastane, klinik vb. ortamlar olduğu tespit edilmiştir. Enfekte hayvan, insan kanı ya da dokularıyla temas edilmesi virüs taşınmasının diğer yollarından biridir. Çeşitli klinik semptomlar içerir ve yüksek 6

19 7 mortaliteye sahip olduğu belirlenmiştir (Flick ve ark., 2005). En ciddi enfeksiyon riskinin burun, ağız, dişeti, vajina ve enjeksiyon alanları olduğu belirlenmiştir (Drosten ve ark., 2003). Virüsun anneden çocuğa horizontal transmisyonu da görülmüştür Bu nedenle sağlık çalışanları 1. derece risk grubunu oluşturmaktadırlar (Ergonul, 2006, Saijo ve ark., 2004) Keneden İnsana Taşınma Yolları KKKAV insanlara başlıca Hyalomma cinsi ixodid kenelerin ısırmasıyla bulaşmaktadır. Özellikle hayvancılığın yoğun olduğu ve kene infestasyonunun fazla olduğu bölgelerde hastalığın kenelerle insanlara bulaşma sıklığının daha fazla olduğu saptanmıştır. Hastalık en çok Hyalomma cinsi kenelerle taşınsa da sadece bu cinsle sınırlı değildir. Rhipicephalus, Dermacentor, İxodes cinsi sert kenelerin ve bazı yumuşak kene türlerinin de bu virüsü taşıdığı gösterilmiştir (Morikawa ve ark., 2002) Hayvandan İnsana Taşınma Yolları Enfekte hayvan kanı, salgıları veya dokularıyla temas edilmesi KKKA virüsünün insanlara bulaşmasının etkin yollarından biridir (Flick ve ark., 2005; Morikawa ve ark., 2002). Besi ve çiftlik hayvanlarının enfeksiyondan sonra hastalık göstermemelerine rağmen bir hafta süreyle viremik olduğu gözlenmiştir. Bir hafta boyunca hayvanlarla yakın temasta bulunan tarım işçileri, mezbaha çalışanları ve veterinerlerin risk altında olduğu belirlenmiştir (Drosten ve ark., 2003). 7

20 Hayvandan Keneye Taşınma Yolları Olgunlaşmamış kenelerin, virüsü özellikle küçük omurgalılar (kemirgenler) üzerinden beslenerek bulaştırdıkları belirlenmiştir. Küçük omurgalıların bir sefer enfekte olunca gelişimleri boyunca enfeksiyonu taşıyıp daha sonra geniş kitlelere bulaştırabildikleri de edinilen bilgiler arasındadır. Dolayısıyla enfekte hayvanlardan kan emen keneler virüsü almakta ve insan dahil beslendiği diğer konaklara bulaştırmaktadırlar (Nabeth ve ark., 2004) Keneden Keneye Taşınma Yolları Omurgasızlar arasında virüs yalnızca kenelerde bulunmuştur (Watts ve ark., 1988). Virüs kenelerde transstradial (larvadan nimfe, nimfden erişkine) veya transovarial (anneden yumurtaya) geçiş yapabilmektedir (Whitehouse, 2004) KKKA Virüsünün Yapısı, Özellikleri ve Patojenitesi KKKA Virüsünün Yapısı Virüsun tamamı yaklaşık 100 nanometre (nm) çapında ve sferik görünümdedir. Virüsün viral genomu ve buna bağlı proteinler (nükleoproteinler ve polimeraz) protein kılıfı (kapsid) içinde yer alırken, kapsid bir lipid zarfla çevrilmiştir (Şekil 1.3, Şekil1.4). Bunyaviridae ailesinin diğer üyeleri gibi KKKAV de üç yapısal proteine sahiptir. Bu proteinler virüsün tripartit yani üç segmentli negatif tek zincirli RNA genomu tarafından kodlanmaktadır. Bu segmentler S, M, ve L segmentleridir. S segmenti nükleokapsit proteinini, M segment Gn ve Gc yapısal glikoproteinlerini ve L segmenti RNA bağımlı viral RNA polimerazı kodlamaktadır. Gn ve Gc proteinleri zar glikoproteinleridir ve bu 8

21 9 viral glikoproteinlerin duyarlı hücrelerdeki reseptör bölgelerini tanımaktan sorumlu olduğuna inanılmaktadır. Duyarlı hücrelerdeki reseptörlere bağlanan virüsler endositoz yoluyla hücre içine alınırlar ve virüs çoğalması sitoplazma içerisinde meydana gelir. Olgunlaşmış virüsler (virionlar) endoplazmik retikulumdan tomurcuklanarak ayrılırlar ve golgi bölgesinde sitoplazmik veziküller içine alınırlar. Buradan da füzyon işlemi ile virüs en dıştaki zarını almış olarak hücre dışına çıkar (Şekil1.3) (Whitehouse, 2004). L ( Large ) Viral RNA polimeraz Lipit membran M ( Medium) Yapısal proteinler (G1 ve G2) Bunyaviridae S ( Small) Nukleokapsid protein (N) Şekil 1.3 KKKA Virüsünün yapısı (Whitehouse, 2004) 9

22 10 Şekil 1.4 Bunyaviridae familyasına ait virüslerin replikasyon döngüleri (Whitehouse, 2004) Kırım Kongo Kanamalı Ateş Virüsünün Özellikleri KKKA virüsü Bunyaviridae ailesinden Nairovirus türü içinde yer alan bir virüstür (şekil1.5). Bu virüslerin zarflı ve tek iplikçikli RNA parçacığından oluştukları belirlenmiştir. Yapılan sistematik çalışmaları sonucu Nairovirus lerin 34 türü bulunduğu ve bunlardan sadece 3 türün insanlarda duyarlı hücreler üzerindeki alıcılara tutunarak hücre içerisine alınması sonucu.hastalığa yol açtığı saptanmıştır (Bossi ve ark., 2004). Genetik yapısındaki farklılıklara göre virüs 8 alt gruba ayrılmaktadır ve Türkiye de elde edilen KKKA virüslerinin Rus ve Balkan virüs gruplarına %99 benzerlik gösterdiği belirlenmiştir (Ergonul, 2006). 10

23 11 Bunyaviridae Bunyavirus Hantavirus Nairovirus Phlebovirus Tospovirus Crimean-Congo hemorrhagic fever virus Dera Ghazi Khan Virus Hughes Virus Group Nairobi Sheep Disease Virus Group Qalyub Virus Group Sakhalin Virus Group Thiafora Virus Group Şekil 1.5 Bunyaviridae ailesine ait virüsler (Whitehouse, 2004) Virüsün Patojenitesi ve Diğer Özellikleri KKKA virüsü Nairoviruslar içinde en patojen olan virüstür. İnsanlarda enfeksiyon sonrası hastalık yaygın olarak görülmektedir. Virüs glikoproteini kene, omurgalı konakçı seçiminde ve insanlardaki yüksek patojeniteden sorumludur. Viral glikoproteinlerin önemli bir bölümü, hücre içi proteazlarla; küçük bir bölümü de salınan proteazlarla daha küçük parçalara yıkılmaktadır. Viral glikoprotein ve hücresel proteazların etkileşiminin, konakçı seçimi ve patojenitede rol aldığı düşünülmektedir. Virüs temel olarak mononukleer fagositleri, endoteli ve karaciğeri enfekte ederek ağır hemorajiyle seyreden yüksek ateşe neden olmaktadır. Histopatolojik incelemeler; karaciğerde hemoraji nekroz, dalakta lenfosit tüketimi, akciğerde hemoraji, ödem, birçok organda hemoraji ve hücresel nekroz olduğu gösterilmiştir (şekil1.6). 11

24 12 Şekil 1.6 KKKAV nün metabolik etkileri (Geisberg ve Jahrling, 2004) Virülansının çok yüksek olmasına rağmen KKKA virüsü dış ortamda nispeten dayanıklılığını yitirmektedir. Konak dışında uzun süre varlığını sürdürememektedir. Ultraviole ile hızla öldüğü saptanmıştır. 56 C de 30 dakikada inaktive olmaktadır. Kanda 40 C de 10 gün süreyle yaşayabilmektedir. %1 hipoklorit ve %2 glutaraldehide duyarlı olduğu saptanmıştır. Ortam ph sına duyarlıdır (düşük ph da hızla inaktive olur) (Drosten ve ark., 2003; Kara, 2006). 12

25 Virüsun Doğal Döngüsü ve Temel Bulaşma Yolları Virüsun ortaya çıkması mevsimsel özelliklere bağlıdır. Hastalık etmeninin döngüsü yabani hayvan-kene arasında geçmektedir. Ekolojik dengenin bozulduğu ve baskın türlerin ortaya çıktığı durumlarda odakların genişlediği tespit edilmiştir. Keneler, hayvanların aksine rezervuardır (Anonim, 2007d). Virüs; kenelerin enfekte hayvanı emmesi sonucunda keneye geçer, kenelerin tüm hayat döngüsü sırasında taşınır ve bulunduğu konakları enfekte eder (Şekil1.7). Kene türünün konak sayısının fazlalığı virüsün diğer canlı gruplarına ve insanlara bulaşma ihtimalini artıran faktörlerden biridir (Ergonul, 2006). Larva I.konakta beslenir Larva yumurtadan çıkar Larva yeni konak arar I. Konak Beslenen larva toprağa düşer Yumurtalar Beslenen dişi erişkin kene toprağa düşer III. Konak Larva nimfe dönüşür Dişi erişkin kene III.konağa yapışır ve beslenir II. Konak Nimf II.konağa yapışır ve beslenir Nimf erişkin keneye dönüşür Şekil 1.7 Kenelerin hayat döngüsü (Anonim, 2007d) 13

26 Keneler ve KKKA Virüsü Keneler kanla beslenen ve hastalık ajanlarını hayvan ve insanlara taşıyan en önemli Artropod vektörlerdendir. Dünyada tanımlanmış ~900 kene türünden, 6 familyaya (Çizelge 1.3) ait en az 30 tür Türkiye de bulunmaktadır. Hyalomma cinsi keneler Türkiye nin de içinde bulunduğu coğrafyada çok yaygın olarak bulunmakta ve KKKAV taşıyan temel kene cinsini temsil etmektedir. Keneler dünyanın bütün kara parçalarında bulunan ve karada yaşayan eklembacaklıların en kalabalık grubunu oluşturan canlılardır. Yaşamları süresince değişik canlılar üzerinde (küçük kemirgenler, sürüngenler, kuşlar, çiftlik hayvanları veya büyük yabani memeli hayvanlar ve insanlar) zorunlu ektoparazit olarak bulunurlar. Kenelerin beslendikleri konak sayısı genellikle türe bağlı olarak 1-3 arasında değişebilir. Yumurtadan çıkan larvalar ilk konakta kan emdikten sonra nimf haline gelirler. Daha sonra başka bir konağa geçerek veya aynı konak üzerinde beslenerek erişkin kene haline gelirler (şekil1.6) (Watts ve ark.,1988). Keneler KKKA virüsünün asıl rezervuarıdırlar. Virüs kenenin bütün organlarında çoğalır ve kenenin yaşamı boyunca infektivitesini korur (1 yıldan fazla; kışı kenede geçirir). Sahadan toplanan henüz beslenmemiş immatür kenelerde de virüsün bulunması virüsün kenelerde transovarial (anneden yumurtaya) yolla geçebildiğini, enfekte larvaların ergin hale geldiklerinde de virüsü bulaştırması da transstradial (larvadan nimfe, nimfden erişkine) geçiş olduğunu göstermiştir (Şekil1.8) (Ergonul, 2006). Çizelge 1.3 Kenelerin sistematikteki yeri (Anonim, 2007e) Phylum Arthropoda Classis Arachnida Ordo Acarina Family Argasidae (yumuşak keneler) Ixodidae (sert keneler) Genus Ixodes, Hyalomma, Amblyomma, Haemaphysalis, Dermacentor, Boophilus, Rhipicephalus 14

27 15 ergin dişi ergin erkek ergin dişi larva (üst) larva (alt) nimf (alt) Şekil 1.8 Kenenin yaşam evreleri 1.7. KKKA Virüsü Tanı Testleri KKKA virüsünün tanısı için değişik yöntemler kullanılmaktadır. Bunlardan bazıları aşağıda özetlenmiştir Organizma Tanımlama Testleri Mikroskopi Bilinmeyen bir viral hemorajik ateş ajanının tanımlanmasında immünohistokimyasal yöntemleri, hücre kültüründe izolasyon ve elektron mikroskobuyla incelenmesi başarılı sonuçlar getiren metotlardır (Ergonul,2006). 15

28 İmmunoassay Testleri ELİSA (Enzyme-Linked İmmunosorbent Assay) Her mikroorganizmanın kendine özgü antijeni vardır. Bu antijenler saflaştırılır ve spesifik monoklonal antikor üretiminde kullanılır. ELİSA, antijen ya da antikor varlığında kullanılan en yaygın serolojik testtir. Testin iki formu bulunur: numunede antijen varlığını tanımlayan monoklonal antikorları kullanan Direct ELİSA ve numunede spesifik antikor (örn: KKKAV antikoru) tanımlamada kullanılan İndirect ELİSA (Qing ve ark., 2003). Özellikle insan ve hayvanlarda seruma bağlı olarak yapılan teşhislerde ve prevalans araştırmalarında ELISA tekniği yoğun olarak kullanılmaktadır. Bu teknik doğrudan serum, plazma, diğer vücut sıvıları veya hücre homojenizatlarında bulunan viral antijenlerin, bu antijene spesifik enzimle işaretli antikorlarla tespit edilmesine veya seruma viral antijenlere karşı üretilen IgM (enfeksiyonun ilk haftasında yüksek konsantrasyonda sentezlenir ve kısa ömürlüdür) ve IgG (Enfeksiyonun ilerleyen safhalarında yüksek konsantrasyonda üretilir ve uzun ömürlüdür) (Özbal, 2000) gibi immünoglobülinlerin, bu immünoglobülinlere spesifik enzim işaretli antikorlarla tespit edilmesine dayanmaktadır. IgG ve IgM sınıfı immünoglobülinler, hedef hücreleri infekte eden ekstrasellüler virüsleri nötralize etme yeteneğindedirler. Enfeksiyonu olan bir hastanın serumunda enfeksiyonun başlangıcında IgM ve iyileşme döneminde IgG sınıfından etkene özgü antikorlar bulunmaktadır IgM ELİSA (+) sonuç, örnek kaynağında viral enfeksiyon varlığını gösterirken; IgG ELİSA (+) sonuçlar enfeksiyonun geçirildiğini ve virüse karşı immünitenin oluştuğunu ifade eder (Özbal, 2000). KKKA virüsünün insan ve hayvan (sığır, koyun ve keçi) serumları kullanılarak yapılan prevalans araştırmalarında ELISA tekniği yoğun olarak kullanılmıştır (Qing ve ark., 2003). 16

29 Direct ELİSA Serum veya plazma gibi örneklerde antijen varlığının ve konsantrasyonunun belirlenmesi için kullanılan ELİSA yöntemidir. Direct ELİSA metoduna en iyi örnek Sandwich ELİSA (şekil1.9) ve Rekabete Dayalı ELİSA teknikleridir. Şekil 1.9 Sandwich ELİSA (Anonim, 2007f) Antijen üzerinde birikmeyen epitoplara bağlanacak 2 antikora ihtiyaç vardır. Antikor, kuyucukların dibine inmesini sağlayan katı bir faza tutunur. Antikora bağlanarak kompleks oluşturması için üzerine antijen eklenir. Kompleks oluşumundan sonra bağlanmayan antijenlerin ayrılması için yıkama işlemi yapılır ve deteksiyon antikoru eklenir. Eğer antijen varsa: kuyucuğa yapışan antikor-antijen ve enzim konjuge edilmiş antikor kompleksi oluşur ve renk değişimi gözlenir. Antijen yoksa enzim bağlı antikor yıkanma sonucu uzaklaştırılır ve renk değişimi görülmez. Renk değişimi örnekte antijene varlığını gösterir ve sonuç (+)tir. Renk değişimi yoksa numunede antijen yoktur ve sonuç (-)tir (Donets ve ark.,1982). 17

30 İndirect ELİSA Serum ve benzeri örneklerde antijene karşı gelişmiş antikorların aranmasında (örn:hiv) kullanılan ELİSA tekniğidir. Antijen ilk önce kuyucuklara absorbe olur. Serum, kuyucuklara eklenen antikorlara karşı antijen içermelidir. Örnekte antikor varsa antijene bağlanma olur. Örnek non-spesifik antikor içeriyorsa antijene bağlanma olmaz. Kuyucuğa absorbe olamayan antikorlar yıkanma sonucu uzaklaştırılır. Eğer antikorlar antijene bağlandıysa bu durum antikor-enzim konjugatı eklenerek tespit edilir. Bu reporter antikorlar genelde IgG olmak üzere immunoglobülinlere bağlanırlar. Eğer örnekte insan serumunda bulunan antikorlar varsa reporter olarak enzim konjuge edilmiş anti-human IgG kullanılır. Örnekte antikor varsa absorbe olan antijene bağlanır ve enzim konjuge edilmiş antikor bu komplekse bağlanır. Numune, bağlanmamış antikorların ayrılması için yıkanır. Son durumda enzim için substrat eklenmiştir. Numunede meydana gelen renk değişimi orijinal antijene karşı antikor varlığına işaret eder (Donets ve ark., 1982) İndirect İmmunoflorescence Assay (IFA) Dokularda bulunan hedef antijen, bu antijene karşı spesifik floresanla işaretli antikorlar kullanılarak tespit edilir ve bir floresan mikroskop yardımıyla antijenin bulunduğu bölge tespit edilir. Bu teknik KKKA vakalarında özellikle kan preparatlarına uygulanarak veya hücre kültürleriyle yapılan araştırmalarda viral teşhiste yaygın olarak kullanılmaktadır (Haferkamp ve ark., 2005) Reversed Passive Hemagglutination ( RPHA ) Test KKKA virüs antijenlerinin tespiti için yapılan testtir. Günler öncesinden ölmüş yeni doğan kobayların beyinlerinde enfeksiyondan 2-3 gün sonra RPHA testiyle KKKA virüs tespiti yapılmıştır (Shephard ve ark., 1988). 18

31 Moleküler Tanı Testleri Moleküler tanı testleri RT-PCR ve one step RT-PCR olmak üzere 2 ye ayrılır. (Drosten ve ark., 2002) KKKA Hastalığından Korunma Yolları Virüse Maruz Kalmanın Minimuma İndirilmesi ya da Tamamen Korunma Sağlanması Eldiven kullanma, çıplak elle kan vb. vücut sıvılarına dokunmama, yürüyüşe çıkıldığında koruyucu giysi kullanma (Whitehouse, 2004) Kene Kontrolü Evcil hayvanlarda vektör kontrolü en iyi kimyasal kullanımıyla olur. Permethrin emdirilmiş kıyafetler kene ısırmalarına karşı koruma sağlayabilir. Ayrıca sulama ve toprağı sürme, H. a. anatolicum un bulunma yoğunluğunu azalttığı bildirilmiştir (Watts ve ark.,1988) Omurgalı Kontrolü Endemik alanlarda besi hayvanlarına akarisit uygulamasının enfekte kene populasyonunu azalttığı saptanmıştır. Rodent populasyonunun suprese edilmesiyle Avrupa da D. marginatus populasyonunun azaldığı saptanmıştır. Avrupa da yabani tavşan ve kirpi populasyonunun kontrol altına alınmasıyla Hyalomma kenelerinde azalma gözlenmiştir. Kuş populasyonunun kontrolüyle de kene vektörlerinin dağılımının azaldığı belirlenmiştir (Watts ve ark., 1988). 19

İklim ve vektör bağımlı güncel viral enfeksiyonlar

İklim ve vektör bağımlı güncel viral enfeksiyonlar İklim ve vektör bağımlı güncel viral enfeksiyonlar Prof.Dr. Ayşen Gargılı Marmara Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Epidemiyoloji Araştırma Merkezi Ulusal Kan Merkezler ve Transfüzyon Tıbbı Kursu

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kontrol Komitesi 2015

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kontrol Komitesi 2015 KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kontrol Komitesi 2015 KKKA-Türkiye 2002 yılının ilkbahar ve yaz aylarında özellikle,

Detaylı

KKKAH ve Aşı Çalışmaları. Prof. Dr. AYKUT ÖZDARENDELİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ AŞI ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME MERKEZİ

KKKAH ve Aşı Çalışmaları. Prof. Dr. AYKUT ÖZDARENDELİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ AŞI ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME MERKEZİ KKKAH ve Aşı Çalışmaları Prof. Dr. AYKUT ÖZDARENDELİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ AŞI ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME MERKEZİ 12.yy Tacikistan da tanımlanmış KKKA ilk tarihçesi Kanama Burun kanaması Kara ölüm Kırım 1944-45

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI. Hastalık ilk defa 1944 yılında Kırım da görülmüş ve Kırım Kanamalı Ateşi olarak tanımlanmıştır.

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI. Hastalık ilk defa 1944 yılında Kırım da görülmüş ve Kırım Kanamalı Ateşi olarak tanımlanmıştır. KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI VE KENELER Derleyen: Yusuf AKBABA KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI Hastalık ilk defa 1944 yılında Kırım da görülmüş ve Kırım Kanamalı Ateşi olarak tanımlanmıştır.

Detaylı

TOKAT VE ÇEVRESĐNDEKĐ SERT KENELERDE KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞĐ VĐRÜSÜNÜN REAL TIME RT-PCR YÖNTEMĐ ĐLE TEŞHĐSĐ. Neslihan MUTLUAY

TOKAT VE ÇEVRESĐNDEKĐ SERT KENELERDE KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞĐ VĐRÜSÜNÜN REAL TIME RT-PCR YÖNTEMĐ ĐLE TEŞHĐSĐ. Neslihan MUTLUAY TOKAT VE ÇEVRESĐNDEKĐ SERT KENELERDE KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞĐ VĐRÜSÜNÜN REAL TIME RT-PCR YÖNTEMĐ ĐLE TEŞHĐSĐ Neslihan MUTLUAY Yüksek Lisans Tezi Biyoloji Anabilim Dalı Doç. Dr. Şaban TEKĐN 2009 Her hakkı

Detaylı

KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ. Sevin KIRDAR, M. Bülent ERTUĞRUL

KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ. Sevin KIRDAR, M. Bülent ERTUĞRUL ADÜ Tıp Fakültesi Dergisi 009; 10() : 45-5 Derleme KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ 1 Sevin KIRDAR, M. Bülent ERTUĞRUL ÖZET Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) KKKA virüsü (KKKAV) tarafından oluşturulan bazen

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ ANKEM Derg 2009;23(Ek 2):234-240 KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ Önder ERGÖNÜL Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, İSTANBUL onderergonul@yahoo.com

Detaylı

DÜZCE TIP DERGİSİ DÜZCE MEDICAL JOURNAL

DÜZCE TIP DERGİSİ DÜZCE MEDICAL JOURNAL DÜZCE TIP DERGİSİ DÜZCE MEDICAL JOURNAL ORİJİNAL MAKALE / ORIGINAL ARTICLE Hayati KANDİŞ 1 Yavuz KATIRCI 2 Hakan UZUN 3 Harun GÜNEŞ 1 İsmail Hamdi KARA 4 Mehmet Faruk GEYİK 5 Endemik Bir Bölgede Kene Isırığı

Detaylı

Ebola virüsü İstanbul'a geldi!

Ebola virüsü İstanbul'a geldi! On5yirmi5.com Ebola virüsü İstanbul'a geldi! Ebola Virüsü İstanbul'a Geldi! Ebola Nedir? Afrika'da birçok insanın ölmesine sebep olan Ebola virüsünün İstanbul'a gelmiş olduğundan şüpheleniliyor. Yayın

Detaylı

Vektör kaynaklı Viral Enfeksiyonlar. Koray Ergünay

Vektör kaynaklı Viral Enfeksiyonlar. Koray Ergünay Vektör kaynaklı Viral Enfeksiyonlar Koray Ergünay Arbovirus... (arthopod-borne virus) Artropod vektörler ile vertebralılar arasında nakledilen viruslar Robovirus... (rodent-borne virus) Kemirici (rodent)

Detaylı

K r m-kongo Kanamal Ate i (KKKA), viral

K r m-kongo Kanamal Ate i (KKKA), viral Kırım Kongo Kanamalı Ateşi S. Sami KARTI Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Hematoloji Kliniği, İstanbul K r m-kongo Kanamal Ate i (KKKA), viral hemorajik ate ler gurubundan bir hastal kt r ve yak n

Detaylı

Kırım Kongo kanamalı ateşinin intrauterin ve postnatal dönem etkileri

Kırım Kongo kanamalı ateşinin intrauterin ve postnatal dönem etkileri Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2011; 54: 182-188 Derleme Kırım Kongo kanamalı ateşinin intrauterin ve postnatal dönem etkileri Evrim Alyamaç Dizdar 1, Ömer Erdeve 2, Uğur Dilmen 3 Zekai Tahir Burak

Detaylı

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA)

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) 1 Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Nedir? Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), çoğunlukla keneler aracılığıyla hayvanlardan insanlara bulaştırılan mikrobik bir hastalıktır.

Detaylı

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA)

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Dr.İzlem KABALI Merkezefendi Toplum Sağlığı Merkezi TANIM: KKKA hastalığı ateş, yaygın vücut ağrısı, vakaların az bir kısmında ise deri, mukoza ve iç organlarda kanamalar

Detaylı

Kırım Kongo hemorajik ateşi

Kırım Kongo hemorajik ateşi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2006; 49: 175-184 Yorum Kırım Kongo hemorajik ateşi Ateş Kara Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatri Doçenti SUMMARY: Kara A. Crimean-Congo hemorrhagic fever

Detaylı

Özel Hasta Gruplarında Yoğun Bakım. Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi

Özel Hasta Gruplarında Yoğun Bakım. Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Özel Hasta Gruplarında Yoğun Bakım Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Zülal ÖZKURT* * Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi, Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı, ERZURUM Kırım-Kongo kanamalı

Detaylı

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Viroloji Ünitesi Viral Enfeksiyonlar... Klinik

Detaylı

KIRIM-KONGO HEMORAJİK ATEŞİ CRIMEAN-CONGO HEMORRHAGIC FEVER. Turabi GÜNEŞ*

KIRIM-KONGO HEMORAJİK ATEŞİ CRIMEAN-CONGO HEMORRHAGIC FEVER. Turabi GÜNEŞ* MİKROBİYOL MİKROBİYOLOJİ BÜLT 2006; 40: BÜLTENİ 279-287 279 KIRIM-KONGO HEMORAJİK ATEŞİ CRIMEAN-CONGO HEMORRHAGIC FEVER Turabi GÜNEŞ* ÖZET: Kırım-Kongo Hemorajik Ateş (CCHF) virusu, Bunyaviridae ailesi

Detaylı

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi 152 Derleme / Review Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Crimean-Congo Hemorrhagic Fever Gülten Seçmeer, İstemi Han Çelik Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Ankara,

Detaylı

HANTAVİRÜSLER: Neredeydik, ne oldu? Dr. M. Ali ÖKTEM

HANTAVİRÜSLER: Neredeydik, ne oldu? Dr. M. Ali ÖKTEM HANTAVİRÜSLER: Neredeydik, ne oldu? Dr. M. Ali ÖKTEM BUNYAVIRIDAE Genus Bunyavirus Genus Phlebovirus Genus Nairovirus Genus Hantavirus* Genus Tospovirus Genel Özellikler Zarflı S, M, L olmak üzere üç segmentli

Detaylı

Francisella tularensis:

Francisella tularensis: Francisella tularensis: Doğal Rezervuarları,, Vektörleri ve Bulaşma Yolları Doç.Dr. Zati Vatansever Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Tularemi (tavşan an ateşi, geyik sineği

Detaylı

VİROLOJİYE GİRİŞ. Dr. Sibel AK

VİROLOJİYE GİRİŞ. Dr. Sibel AK VİROLOJİYE GİRİŞ Dr. Sibel AK Bugün; Virüs nedir? Virüslerin sınıflandırılması Virüsler nasıl çoğalır? Solunum yoluyla bulaşan viral enfeksiyonlar Gıda ve su kaynaklı viral enfeksiyonlar Cinsel temas yoluyla

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEfi ; ETKEN, VEKTÖRLER VE TÜRK YE DEK DURUM Ayflen GARGILI*, Kenan M D LL,**

KIRIM KONGO KANAMALI ATEfi ; ETKEN, VEKTÖRLER VE TÜRK YE DEK DURUM Ayflen GARGILI*, Kenan M D LL,** KIRIM KONGO KANAMALI ATEfi ; ETKEN, VEKTÖRLER VE TÜRK YE DEK DURUM Ayflen GARGILI*, Kenan M D LL,** K r m Kongo Kanamal Atefli (KKKA) virusu Bunyaviridae ailesindeki dört cinsten biri olan ve hayvanlar

Detaylı

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ Prof. Dr. Fatma Ulutan Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıklar kları Anabilim Dalı BRUSELLOZ KONTROLÜ VE ERADİKASYONU

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Emel AZAK, Esra Ulukaya, Ayşe WILLKE Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

KAYSERİ YÖRESİNDE SIĞIR VE KOYUNLARDA KENE TÜRLERİNİN ARAŞTIRILMASI Investigation of Tick Species on Sheep and Cattle Around of Kayseri

KAYSERİ YÖRESİNDE SIĞIR VE KOYUNLARDA KENE TÜRLERİNİN ARAŞTIRILMASI Investigation of Tick Species on Sheep and Cattle Around of Kayseri ARAŞTIRMA (Research Report) Yay M, Yazar S, Aydın L, Şahin İ KAYSERİ YÖRESİNDE SIĞIR VE KOYUNLARDA KENE TÜRLERİNİN ARAŞTIRILMASI Investigation of Tick Species on Sheep and Cattle Around of Kayseri Mehmet

Detaylı

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1 Kuş Gribi ve Korunma Dr.Gaye USLUER Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Avian Influenza Virus Orthomyxoviridae Hemaglütinin, Nöraminidaz H5

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD. Viroloji Ünitesi

Yrd. Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD. Viroloji Ünitesi Hepatit C enfeksiyonlarında yeni bir laboratuvar testi: HCV kor (özyapı) antijeni Yrd. Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD. Viroloji Ünitesi Hepatit

Detaylı

KENELER İLE BİRLİKTE YAŞAMAK!

KENELER İLE BİRLİKTE YAŞAMAK! KENELER İLE BİRLİKTE YAŞAMAK! Serap SÜZÜK* Enfeksiyon hastalıkları; bakteri, virüs, mantar ve parazit gibi mikroorganizmaların neden olduğu hastalıklardır ve bu hastalıklar son yıllarda ivmeli bir şekilde

Detaylı

Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi

Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi Prof. Dr. Tuna DEMİRDAL İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları AD, SB Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kliniği, İzmir Avcılarda

Detaylı

MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken Reoviruslardan bir Orbivirus'tur.

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), Nedir? Hastalık Mart-Eylül ayları arasında görülmekte EN FAZLA Temmuz ayında ortaya çıkmaktadır. 120 100 80 60 ıs y 'S k a V 40 20 0 Mart Nisan

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (Sağlık Personeli İçin) 2015 Bu bilgilendirme slayt setinin hazırlanmasında emeği geçen Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Sayın Prof. Dr. Nazif ELALDI ve Bakanlığımız

Detaylı

Kırım-Kongo kanamalı ateşi hastalığı ilk nerede tanımlanmıştır?

Kırım-Kongo kanamalı ateşi hastalığı ilk nerede tanımlanmıştır? Kırım-Kongo kanamalı ateşi nedir? Kırım-Kongo kanamalı ateşi (KKKA), Nairovirüslerin neden olduğu ateş, cilt içi ve diğer alanlarda kanama gibi bulgular ile seyreden kene kaynaklı bir enfeksiyondur. Son

Detaylı

The Journal of Current Pediatrics

The Journal of Current Pediatrics Güncel Pediatri The Journal of Current Pediatrics ÖZGÜN ARAŞTIRMA ORIGINAL ARTICLE Sivas, Cumhuriyet Üniversitesi ne Başvuran Kırım-Kongo Kanamalı Ateş li Çocukların Klinik ve Rutin Laboratuvar Testleri

Detaylı

Dünya da ve Türkiye de. İnfluenza Salgınları. Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hst AD

Dünya da ve Türkiye de. İnfluenza Salgınları. Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hst AD Dünya da ve Türkiye de İnfluenza Salgınları Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hst AD İnfluenza virüsü: Orthomyxovirus ailesinden, zarflı RNA virüsü. NP,

Detaylı

EPSTEIN-BARR VİRUS ENFEKSİYONLARI TANISINDA ELISA VE İMMUNOBLOT TESTLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

EPSTEIN-BARR VİRUS ENFEKSİYONLARI TANISINDA ELISA VE İMMUNOBLOT TESTLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI EPSTEIN-BARR VİRUS ENFEKSİYONLARI TANISINDA ELISA VE İMMUNOBLOT TESTLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Nilgün Kaşifoğlu, Tercan Us, Nazmiye Ülkü Koçman, Yurdanur Akgün Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

HANTAVİRUSLAR VE TÜRKİYE DEKİ EPİDEMİYOLOJİK DURUM

HANTAVİRUSLAR VE TÜRKİYE DEKİ EPİDEMİYOLOJİK DURUM HANTAVİRUSLAR VE TÜRKİYE DEKİ EPİDEMİYOLOJİK DURUM Dr. İ. Mehmet Ali ÖKTEM Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı ali.oktem@deu.edu.tr BUNYAVIRIDAE Genus Bunyavirus Genus

Detaylı

Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi ve DAS Yönetimi

Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi ve DAS Yönetimi Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi ve DAS Yönetimi Doç. Dr. Hürrem BODUR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, 2. İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği, ANKARA Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi

Detaylı

Brusellozda laboratuvar tanı yöntemleri 14.02.2006 1

Brusellozda laboratuvar tanı yöntemleri 14.02.2006 1 Brusellozda laboratuvar tanı yöntemleri 14.02.2006 1 Spesifik tanı yöntemleri: 1. Direk (kült ltür r ve bakterinin gösterilmesi) g 2. Antikorların n gösterilmesig 1.Standart tüp aglütinasyonu 2.Rose Bengal

Detaylı

Doç. Dr. Kenan MİDİLLİ İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Doç. Dr. Kenan MİDİLLİ İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Doç. Dr. Kenan MİDİLLİ İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Solunum yolları infeksiyonlarının % 80 i viral ABD de yıllık 41M antibiyotik reçetesinin 22M si (% 55) solunum yolları

Detaylı

Virüsler Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER

Virüsler Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER Virüsler Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER Virüslere Giriş Virüsler genellikle ökaryotlardan ve prokaryotlardan çok daha küçük moleküllerdir. Genellikle enfeksiyon yeteneği olan

Detaylı

Klinik Mikrobiyoloji de Enzimli İmmün Deney Enzyme Immuno Assay. Dr. Dilek Çolak

Klinik Mikrobiyoloji de Enzimli İmmün Deney Enzyme Immuno Assay. Dr. Dilek Çolak Klinik Mikrobiyoloji de Enzimli İmmün Deney Enzyme Immuno Assay Dr. Dilek Çolak İmmün Yanıt C. Macrophage A. Pathogen B. B cells D. Macrophage E. Macrophage F. T cell G. B cell H. Memory B cells I. Plasma

Detaylı

K r m-kongo Hemorajik Ateşi

K r m-kongo Hemorajik Ateşi Türkiye Tıp Dergisi 2004; 11(3): 145-156 K r m-kongo Hemorajik Ateşi Zülal ÖZKURT, Ayten KADANALI Atatürk Üniversitesi T p Fakültesi, Klinik Bakteriyoloji ve İnfeksiyon Hastal klar Anabilim Dal, ERZURUM

Detaylı

EBOLA VİRÜS HASTALIĞI. Doç. Dr. Gönül ŞENGÖZ. 27 Ocak 2015 İstanbul Sağlık Müdürlüğü

EBOLA VİRÜS HASTALIĞI. Doç. Dr. Gönül ŞENGÖZ. 27 Ocak 2015 İstanbul Sağlık Müdürlüğü EBOLA VİRÜS HASTALIĞI Doç. Dr. Gönül ŞENGÖZ 27 Ocak 2015 İstanbul Sağlık Müdürlüğü Sunum Planı Ebola Virüs Hastalığı 2014 Batı Afrika Salgını Haseki EAH hasta deneyimi Sağlık Bakanlığı uygulamaları DSÖ

Detaylı

Kırım-Kongo kanamalı ateşi virusunun kimyasal ve fiziksel etkenlere karşı duyarlılığı nedir?

Kırım-Kongo kanamalı ateşi virusunun kimyasal ve fiziksel etkenlere karşı duyarlılığı nedir? (KKKA, Crimean Congo haemorrhagic fever) Kırım-Kongo kanamalı ateşi nedir? Kırım-Kongo kanamalı ateşinde(kkka) etken nedir? Bunyaviridae ailesine bağlı Nairovirus soyundan virüslerin meydana getirdiği,

Detaylı

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken,

Detaylı

Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN

Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN Mustafa Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi Viroloji Anabilim Dalı, Hatay Sığırların Nodüler Ekzantemi - Afrika Hastalığı (LSD) Sığırların Üç Gün Hastalığı (Bovine Ephemeral

Detaylı

K r m-kongo kanamal atefli

K r m-kongo kanamal atefli DERLEME Hacettepe T p Dergisi 2008; 39:134-143 K r m-kongo kanamal atefli Levent Ak n 1 1 Prof. Dr., Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Ankara ÖZET Kırım-Kongo kanamalı ateşi

Detaylı

Kene Isırığı Nedeniyle Kaş Devlet Hastanesi Acil Servisine Başvuran Hastaların Değerlendirilmesi [1]

Kene Isırığı Nedeniyle Kaş Devlet Hastanesi Acil Servisine Başvuran Hastaların Değerlendirilmesi [1] Kafkas Univ Vet Fak Derg (): 9-, 00 DOI:0.977/kvfd.009.78 RESEARCH ARTICLE Kene Isırığı Nedeniyle Kaş Devlet Hastanesi Acil Servisine Başvuran Hastaların Değerlendirilmesi [] Aziz Sümer * [] -7 Mayıs 009

Detaylı

ATEŞİŞ. E. Ediz TÜTÜNCÜ

ATEŞİŞ. E. Ediz TÜTÜNCÜ KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİŞ E. Ediz TÜTÜNCÜ Tarihçe 12. yy da bugünkü Tacikistan bölgesinde bir hemorajik sendrom tanımlanmış. ş Hastalık ilk kez klinik olarak 1944-45 yıllarında Kırım da Kırımda çiftçilere

Detaylı

GASTROENTERİT YAPAN VİRUSLAR VE ENFEKSİYON OLUŞTURMA MEKANİZMALARI

GASTROENTERİT YAPAN VİRUSLAR VE ENFEKSİYON OLUŞTURMA MEKANİZMALARI GASTROENTERİT YAPAN VİRUSLAR VE ENFEKSİYON OLUŞTURMA MEKANİZMALARI GASTROENTERİT YAPAN VİRÜSLER Viral gastroenteritler fekal oral yolla bulaşmaları nedeniyle, alt yapı yetersizliği bulunan gelişmekte olan

Detaylı

İmmun sistemi baskılanmış hasta popülasyonunun artması Tanı yöntemlerinin gelişmesi 1990 lı yıllardan sonra yayın sayısında artış Son beş yılda pik

İmmun sistemi baskılanmış hasta popülasyonunun artması Tanı yöntemlerinin gelişmesi 1990 lı yıllardan sonra yayın sayısında artış Son beş yılda pik 1 İmmun sistemi baskılanmış hasta popülasyonunun artması Tanı yöntemlerinin gelişmesi 1990 lı yıllardan sonra yayın sayısında artış Son beş yılda pik yaptı 2 TDM lerin insandan insana veya hayvandan insana

Detaylı

Rhabdoviridae. Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ

Rhabdoviridae. Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ Rhabdoviridae Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ Sınıflandırma Lyssavirus (rabies virus) Vesiculovirus (vesicular stomatitis virus) Ephemerovirus (bovine ephemeral fever virus) Cytorhabdovirus (lettuce necrotic yellows

Detaylı

TİCK BORNE ENCEPHALİTİS. Emre ÖZAN Veteriner Hekim Viroloji Laboratuarı

TİCK BORNE ENCEPHALİTİS. Emre ÖZAN Veteriner Hekim Viroloji Laboratuarı TİCK BORNE ENCEPHALİTİS Emre ÖZAN Veteriner Hekim Viroloji Laboratuarı ARBOVİRUS Giriş CCHF WEST NİLE VİRUS (Manisa vs) TBE Asya ve Avrupa Sinir sistemi enfeksiyonu Kırsal alan Sosyo-ekonomik durum Mevsimsel

Detaylı

Kocaeli de Uzun İnkübasyon Süreli Sporadik Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Olgusu

Kocaeli de Uzun İnkübasyon Süreli Sporadik Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Olgusu Olgu Sunumu/Case Report Mikrobiyol Bul 2012; 46(1): 129-133 Kocaeli de Uzun İnkübasyon Süreli Sporadik Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Olgusu A Case of Crimean-Congo Hemorrhagic Fever with Long Incubation Period

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Dr.Fethiye ÇÖVEN Uzm.Veteriner Hekim Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı Avian Influenza Tavuk Vebası, Kuş Gribi olarak da bilinen Avian

Detaylı

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti?

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? Dr. Gülşen Mermut Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ABD EKMUD İzmir Toplantıları - 29.12.2015 Sunum Planı Dünya epidemiyolojisi

Detaylı

Mikrobiyolojide Moleküler Tanı Yöntemleri. Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D

Mikrobiyolojide Moleküler Tanı Yöntemleri. Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D Mikrobiyolojide Moleküler Tanı Yöntemleri Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D 1 Enfeksiyonun Özgül Laboratuvar Tanısı Mikroorganizmanın üretilmesi Mikroorganizmaya

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ HASTALIĞI. Telf: 05334524428 0466 212 1693. Muhammet TEKİN Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ HASTALIĞI. Telf: 05334524428 0466 212 1693. Muhammet TEKİN Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ HASTALIĞI Telf: 05334524428 0466 212 1693 Muhammet TEKİN Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü Öykünün başlangıcında duran talihsiz hemşire 14 Temmuz 2006

Detaylı

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI * VİRAL V HEPATİTLERDE TLERDE SEROLOJİK/MOLEK K/MOLEKÜLER LER TESTLER (NE ZAMANHANG HANGİ İNCELEME?) *VİRAL HEPATİTLERDE TLERDE İLAÇ DİRENCİNİN SAPTANMASI *DİAL ALİZ Z HASTALARININ HEPATİT T AÇISINDAN

Detaylı

Türkiye nin mevcut HPAI Durumu. o Türkiye, de OIE ye HPAI yönünden arilik bildirimini yapmıştır.

Türkiye nin mevcut HPAI Durumu. o Türkiye, de OIE ye HPAI yönünden arilik bildirimini yapmıştır. Türkiye nin mevcut HPAI Durumu o Türkiye, 14.07. 2008 de OIE ye HPAI yönünden arilik bildirimini yapmıştır. Survey Çalışmaları PASİF SURVEY (1) 2005-2006 salgınlar sonrası 01/04/2006-05/02/2007 *Muayeneye

Detaylı

Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı:

Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı: Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı: Katılımcılara; klinik mikrobiyoloji laboratuarlarında doğru, geçerli ve

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Mikotoksinlerin Önemi ve Mikotoksin Test Metotları Dilek ÇİMEN TÜBİTAK ATAL 8-9 EKİM 2008 İZMİR MİKOTOKSİNLER Mikotoksinler, Mantarlar tarafından uygun ortam, ışık,sıcaklık ve nem şartlarında sentezlenen

Detaylı

Hantavirus İnfeksiyonları

Hantavirus İnfeksiyonları Hantavirus İnfeksiyonları Başak Dokuzoğuz ANKARA NUMUNE EĞ. VE ARAŞ. HASTANESİ 1.Enf. Hast. Ve Kl. Mikrobiyoloji Kliniği Hemorajik Ateş Virüsleri Filoviridae Marburg Hemorajik Ateşi Ebola Hemorajik Ateşi

Detaylı

KONU 24A HEPATİT C. Tekin AKPOLAT, Cengiz UTAŞ

KONU 24A HEPATİT C. Tekin AKPOLAT, Cengiz UTAŞ 165 KONU 24A HEPATİT C Tekin AKPOLAT, Cengiz UTAŞ Hepatit C virusu (HCV) hemodiyaliz hastalarında kronik karaciğer hastalığının en sık nedenidir. Hepatit C virus infeksiyonu, ülkemizde hemodiyaliz ünitelerinin

Detaylı

Neden İspanyol gribi?

Neden İspanyol gribi? İSPANYOL GRİBİ Neden İspanyol gribi? Adını İspanya dan almış olmasına rağmen hastalığın ilk olarak 1917 yılının baharında Avusturya da başladığı tahmin ediliyor.ispanyol gribi denmesinin sebebiyse;birçok

Detaylı

Tatarcık Ateşi Doç. Dr. Üner Kayabaş İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Malatya

Tatarcık Ateşi Doç. Dr. Üner Kayabaş İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Malatya Tatarcık Ateşi Doç. Dr. Üner Kayabaş İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Malatya uner.kayabas@inonu.edu.tr Tatarcık-Yakarca (Filebotom) Takım:

Detaylı

Özgün Araştırma / Original Article 133

Özgün Araştırma / Original Article 133 Özgün Araştırma / Original Article 133 Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi ne Kene Tutunması ile Başvuran Çocuk Olgularının Değerlendirilmesi Evaluation of Children Cases Admitted for Tick Bite in Uludag

Detaylı

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Dolaşım Sistemi Belirtileri Solunum Sistemi Belirtileri Sindirim

Detaylı

ORDUDA VE HACILARDA MENİNGOKOK AŞILAMASI. Dr. Levent Akın Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

ORDUDA VE HACILARDA MENİNGOKOK AŞILAMASI. Dr. Levent Akın Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı ORDUDA VE HACILARDA MENİNGOKOK AŞILAMASI Dr. Levent Akın Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Meningokok hastalığı, yüksek hastalandırma ve ölüm oranı ile seyreden meningoksemi

Detaylı

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ)

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ) T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) MOLEKÜLER

Detaylı

HEPATİT A MİKROBİYOLOJİ EPİDEMİYOLOJİ. Dr. Asım ÜLÇAY

HEPATİT A MİKROBİYOLOJİ EPİDEMİYOLOJİ. Dr. Asım ÜLÇAY HEPATİT A MİKROBİYOLOJİ EPİDEMİYOLOJİ Dr. Asım ÜLÇAY SUNUM PLANI Genel bilgi Mikrobiyoloji Genom yapısı Direnç-duyarlılık Risk faktörleri Epidemiyoloji HEPATİT A Primer hepatotrop virüsler Hepatit A virüs

Detaylı

Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı?

Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı? Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı? Dr. Funda YETKİN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Sunum Planı Klorheksidin

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA),Nedir? insanlara kenelerin bulaştırdığı bir hastalıktır. Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Ateş, Üşüme, Titreme Yaygın Kas Ağrıları Baş Ağrısı Yüzde

Detaylı

ETKEN ÖZELLİKLERİ SARS KUŞKULU KULU VE DAMLACIK AN ENFEKSİYONLARDA DAS. Etkeni SARS-CoV olan, bulaşıcı ve ağır seyirli atipik bir pnömoni türüdür.

ETKEN ÖZELLİKLERİ SARS KUŞKULU KULU VE DAMLACIK AN ENFEKSİYONLARDA DAS. Etkeni SARS-CoV olan, bulaşıcı ve ağır seyirli atipik bir pnömoni türüdür. SARS KUŞKULU KULU VE DAMLACIK ÇEKİRDEĞİ İLE BULAŞAN AN ENFEKSİYONLARDA DAS YÖNETİMİ Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS) = Ciddi ani başlangıçlı solunumsal sendrom Etkeni SARS-CoV olan, bulaşıcı ve

Detaylı

Hastalık sahra altı Afrika da ve güney Amerika da yaşayanlarda ve bu bölgeye seyahat edenlerde görülür.

Hastalık sahra altı Afrika da ve güney Amerika da yaşayanlarda ve bu bölgeye seyahat edenlerde görülür. SARI HUMMA Yellow Fever; Sarı humma sivri sinekler ile bulaşan mikrobik hastalıktır. Hastalık sahra altı Afrika ve güney Amerika da görülmektedir. Bu bölgeye seyahat yapacak kişilerin Sarı humma aşısı

Detaylı

TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ

TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ KLİNİK Bağışıklık sistemi sağlam kişilerde akut infeksiyon Bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde akut infeksiyon veya

Detaylı

Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler

Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler Oğuzhan KAYA TKHK Kaynak Geliştirme Daire Başkanlığı khk.kaynakgelistirme@saglik.gov.tr www.tkhk.gov.tr Slayt1/28 Bakanlığımızın 2013-2017

Detaylı

3. Bu alanlara av yada görev gereği gidenlerin lastik çizme giymeleri, pantolonlarının paçalarını çorap içine almaları,

3. Bu alanlara av yada görev gereği gidenlerin lastik çizme giymeleri, pantolonlarının paçalarını çorap içine almaları, KENELERDEN NASIL KORUNULUR Keneler yoluyla bulaşan birçok hastalık mevcut olup, tüm dünyada gözlenir. Ancak, kendinizi ve ailenizi korumak için uygulabileceğiniz önlemler bulunmaktadır. Keneler Nasıl Tanınır

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : Erzene Mahallesi Ankara Caddesi No: 172/155 35010 İZMİR / TÜRKİYE Tel : 0232 388 00 10 Faks : 0232 388 50 52 E-Posta : kyb@bornovavet.gov.tr

Detaylı

KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞ TE TEDAVİ VE KORUNMA. Dr. Mustafa Kemal ÇELEN Dicle Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları AD.

KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞ TE TEDAVİ VE KORUNMA. Dr. Mustafa Kemal ÇELEN Dicle Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları AD. KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞ TE TEDAVİ VE KORUNMA Dr. Mustafa Kemal ÇELEN Dicle Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları AD. Ayırıcı Tanı Bilinen Enfeksiyonlar Bruselloz Q Ateşi Riketsiyoz Erlichioz Lyme Leptospiroz

Detaylı

Türkiye'de Yeni Bir Enfeksiyon: Kýrým Kongo Kanamalý Ateþi An Emerging Infection in Turkey: Crimean Congo Hemorrhagic Fever

Türkiye'de Yeni Bir Enfeksiyon: Kýrým Kongo Kanamalý Ateþi An Emerging Infection in Turkey: Crimean Congo Hemorrhagic Fever Türkiye'de Yeni Bir Enfeksiyon: Kýrým Kongo Kanamalý Ateþi An Emerging Infection in Turkey: Crimean Congo Hemorrhagic Fever Dr. Önder Ergönül* Öz Bugüne kadar yaklaþýk 30 ülkeden bildirilen Kýrým Kongo

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 20 Mayıs 2015 20. Hafta (11-17 Mayıs 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 20. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

Prof Dr Davut Albayrak. Ondokuz mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi KAN MERKEZİ VE ÇOCUK HEMATOLOJİ BÖLÜMÜ SAMSUN KMTD KURS-2012

Prof Dr Davut Albayrak. Ondokuz mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi KAN MERKEZİ VE ÇOCUK HEMATOLOJİ BÖLÜMÜ SAMSUN KMTD KURS-2012 Prof Dr Davut Albayrak Ondokuz mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi KAN MERKEZİ VE ÇOCUK HEMATOLOJİ BÖLÜMÜ SAMSUN KMTD KURS-2012 KAN GRUBU ANTİJENLERİ Kan grubu kırmızı kan hücrelerinin üzerinde bulunan ve

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS (Dünyadaki ve Ülkemizdeki durum; Yapılan Çalışmalar) Dr. Vet. Hekim Ramazan UZUN Vet. Hekim İbrahim KÖŞKER Vet. Hekim Ahmet SAFRAN

Detaylı

Prof Dr Davut Albayrak Ondokuz mayıs üniversitesi Tıp Fakültesi Kan merkezi Ve çocuk hematoloji BD -Samsun

Prof Dr Davut Albayrak Ondokuz mayıs üniversitesi Tıp Fakültesi Kan merkezi Ve çocuk hematoloji BD -Samsun Prof Dr Davut Albayrak Ondokuz mayıs üniversitesi Tıp Fakültesi Kan merkezi Ve çocuk hematoloji BD -Samsun İNDİREKT COOMBS TESTİ ANTİKOR ARANAN PLAZMA + %5 LİK YIKANMIŞ KIRMIZI KAN HÜCRESİ EKLE FAB UÇLARI

Detaylı

Kırım-Kongo Kanamalı Atesi ve Keneler

Kırım-Kongo Kanamalı Atesi ve Keneler DERLEME Zafer KARAER * Kırım-Kongo Kanamalı Atesi ve Keneler Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi hastalığının etkeni, Bunyaviridae ailesinin Nairovirus soyu içinde yer alan tek sarmallı, segmentli bir RNA virusudur.

Detaylı

BLACK QUEEN CELL VİRUS. Emre ÖZAN Veteriner Hekim Viroloji Laboratuarı

BLACK QUEEN CELL VİRUS. Emre ÖZAN Veteriner Hekim Viroloji Laboratuarı BLACK QUEEN CELL VİRUS Emre ÖZAN Veteriner Hekim Viroloji Laboratuarı Giriş Bal arısı(apis Mellifera) yetiştiriciliği Bakteriyel ve paraziter arı hastalıkları İzole edilen 18 arı virusu Black Queen Cell

Detaylı

FİBROBLAST SİPARİŞ FORMU. T.C. Kimlik No: Cinsiyeti: K E

FİBROBLAST SİPARİŞ FORMU. T.C. Kimlik No: Cinsiyeti: K E Doküman No: P02- F14 Yayın Tarihi: 01/09/2014 Geçerlilik Tarihi: 14/04/2020 Revizyon No: 01 Revizyon Tarihi: 14/04/2015 Sayfa No: 1/2 FİBROBLAST SİPARİŞ FORMU Tarih:../ /.. HASTA BİLGİLERİ: Hastanın Adı

Detaylı

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI RAPOR BÜLTENİ İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI Tarih: 10/09/2015 Sayı : 8 Dünya Lenfoma Farkındalık Günü 15 Eylül 2015 Hazırlayan Neşet SAKARYA Birkaç dakikanızı ayırarak ülkemizde 2011

Detaylı

VİRAL GASTROENTERİTLER. Dr. Fatma SIRMATEL 30.1.2013

VİRAL GASTROENTERİTLER. Dr. Fatma SIRMATEL 30.1.2013 VİRAL GASTROENTERİTLER Dr. Fatma SIRMATEL 30.1.2013 Viral gastroenteritler Her yıl yeni enterik viruslar izole edilmektedir. Her yıl 2.2. milyon insan AGE nedeni ile ölmektedir Rotaviruslar < 2 çocuklarda

Detaylı

Sağlık Çalışanları ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi

Sağlık Çalışanları ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Sağlık Çalışanları ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Aysel Kocagül Çelikbaş Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kli. ayselcelikbas@gmail.com 19.04.2013

Detaylı

TEKİRDAĞ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ

TEKİRDAĞ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ TEKİRDAĞ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ BULAŞICI HASTALIKLAR VE KONTROL PROGRAMLARI ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ 20 Ağustos 2014 EBOLA VİRÜS HASTALIĞI (EVD) Batı Afrika daki Ebola salgını 8 ağustos 2014 Dünya Sağlık Örgütü

Detaylı

Resim1A: Kırım Kongo Hemorajik hastalığının görüldüğü coğrafya

Resim1A: Kırım Kongo Hemorajik hastalığının görüldüğü coğrafya KIRIM KONGO HEMORAJİK ATEŞİ Doç. Dr. Ateş KARA H.Ü.T.F Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Öğretim Üyesi Kırım Kongo Hemorajik Ateş (KKHA) kenelerle taşınan virusların sebeb olduğu hayatı hayatı tehdit eden

Detaylı

KIRIM KONGO HEMORAJİK ATEŞ VİRÜSÜ (KKHA) S SEGMENTİNİN KISMİ KLONLANMASI. Aşiyan KARABULUT

KIRIM KONGO HEMORAJİK ATEŞ VİRÜSÜ (KKHA) S SEGMENTİNİN KISMİ KLONLANMASI. Aşiyan KARABULUT KIRIM KONGO HEMORAJİK ATEŞ VİRÜSÜ (KKHA) S SEGMENTİNİN KISMİ KLONLANMASI Aşiyan KARABULUT Yüksek Lisans Tezi Biyoloji Anabilim Dalı Doç. Dr. Şaban TEKİN 2010 Her hakkı saklıdır T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

Mardin Ýlinde Elektif Cerrahi Öncesi Tetkik Edilen Çocuklarda HBV, HCV ve HIV Seroprevalansý

Mardin Ýlinde Elektif Cerrahi Öncesi Tetkik Edilen Çocuklarda HBV, HCV ve HIV Seroprevalansý ARAªTIRMA Alicem Tekin 1 Bahattin Aydoðdu 2 1 Mardin Kadýn Doðum ve Çocuk Hastalýklarý Hastanesi, Týbbi Mikrobiyoloji laboratuarý, Mardin 2 Mardin Kadýn Doðum ve Çocuk Hastalýklarý Hastanesi, Çocuk Cerrahi

Detaylı

SANTRAL SİNİR SİSTEMİ ENFEKSİYONU ETKENİ ARBOVİRÜSLER

SANTRAL SİNİR SİSTEMİ ENFEKSİYONU ETKENİ ARBOVİRÜSLER Toplantı sunumları Dr.Mehmet Ali Öktem SANTRAL SİNİR SİSTEMİ ENFEKSİYONU ETKENİ ARBOVİRÜSLER Dr. İ. Mehmet Ali ÖKTEM Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı ali.oktem@deu.edu.t

Detaylı

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM Doç. Dr. Alpaslan Alp Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Dünya Sağlık Örgütü 2009 Yılı Raporu Aktif tüberkülozlu hasta

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER

Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER * Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER *Bitki nüklear, mitokondriyal ve kloroplast DNA'ları *Burada yer alan bugünkü bilgilerimizin çoğu, moleküler evrim mekanizması ve oranları kullanılarak

Detaylı