Bölüm-5: Para ve Maliye Politikalarının Etkileşimi ve Politika Karması

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bölüm-5: Para ve Maliye Politikalarının Etkileşimi ve Politika Karması"

Transkript

1 Bölüm-5: Para ve Maliye Politikalarının Etkileşimi ve Politika Karması Ders Notları: Dr. Murat ASLAN Bu notlar aşağıdaki kaynak ekseninde hazırlanmıştır: Prof.Dr. Abuzer Pınar, Maliye Politikası Teorisi ve Uygulaması Dr. Murat ASLAN 1

2 BÖLÜM-5 İKTİSAT POLİTİKASI Maliye Politikası Harcamalar Vergiler Para Politikası Faiz Oranları Para Miktarı Belli varsayımlar altında her birinin etkisi ayrı tartışılırken, iki politikanın birbiri ile etkileşim içinde olduğu bir gerçektir. Para Politikası önce faiz oranlarını etkilediğinden politika değişikliğinin ilk etkileri faiz oranına duyarlı sektörlerde, maliye politikasının ilk etkileri de harcamaların artırıldığı ya da vergilerin değiştirildiği sektörlerde görülmektedir. Dr. Murat ASLAN 2

3 5.1. Hicks-Hansen IS-LM Modeli Maliye ve Para Politikalarının karşılıklı etkisi makroekonomide IS-LM Modeli ile incelenir. Modelde fiyatlar sabit olduğu varsayılır. Bu koşulda mal ve para piyasalarında denge, faiz oranı ve gelir düzeyinin bileşiminde tanımlanır. Para ve Maliye Politikalarının göreli etkinliği; Spekülasyon güdüsüyle para talebi ve Yatırım talebinin faize duyarlılığına bağlıdır. Mal Piyasasında Denge IS ile ifade edilir ve planlanan harcamaları gelire eşitleyen üretim düzeyi ile faiz oranı bileşimlerini gösterir. Toplam Yatırımlar; I I i 0 Dr. Murat ASLAN 3

4 5.1. Hicks-Hansen IS-LM Modeli Tüketim Harcaması: C=C 0 +c(1-)y Yatırım Harcaması: I=I 0 -R Kamu Harcaması: G=G 0 Net İhracat: NX=NX 0 Milli Gelir (Y) Denklemi: Y=C+I+G+NX Y= C 0 +c(1-)y+ I 0 -R+G 0 +NX 0 Otonom harcamalar A 0 ile gösterilirse ve milli gelir denkleminde yerine koyulursa; A 0 = C 0 + I 0 +G 0 +NX 0 Y= A 0 +c(1-)y-r Y-c(1-)Y= A 0 -R Y=(A 0 -R) VE 1 c(1 ) 1 Dr. Murat ASLAN 4

5 5.1. Hicks-Hansen IS-LM Modeli Sonucu elde edilir ki IS Eğrisi negatif eğimli ve eğimi ve katsayılarına bağlıdır. Y=(A 0 -R) VE = 1 1-c(1-) (çoğaltan katsayısı) arttıkça; IS Eğrisi yatıklaşır. (yatırımların faiz oranına duyarlılığı) arttıkça; IS Eğrisi yatıklaşır. Dr. Murat ASLAN 5

6 5.1. Hicks-Hansen IS-LM Modeli Para Piyasasında Denge LM ifade edilir ve para piyasasının dengede olduğu gelir ve faiz bileşimlerini ifade eder. Reel para arzı (M/P) Merkez Bankası tarafından kontrol edilmektedir. Para talebi ise şu şekildedir; L=Y-R : İşlem güdüsüyle para talebinin gelire duyarlılığı : Spekülasyon güdüsüyle para talebinin faize duyarlılığı Denge durumunda; M/P=Y-R olur. Mal ve Para piyasalarında eş anlı dengeyi çözmek için IS ve LM denklemleri R cinsinden çözülürse; Dr. Murat ASLAN 6

7 5.1. Hicks-Hansen IS-LM Modeli A IS R 0 Y Bu iki denklemi de Y cinsinden çözdüğümüz zaman; μ μα Y A0 κβα LM μ βα κβα R M P Y - M P Maliye Politikası Çarpanı Para Politikası Çarpanı Dr. Murat ASLAN 7

8 5.1. Hicks-Hansen IS-LM Modeli Spekülasyon güdüsüyle para talebi sonsuz esnek ve yatırım talebi faize duyarsız olduğu zaman, gelir düzeyi ancak maliye politikası ile artırılabilir. Spekülasyon güdüsüyle para talebi faize karşı duyarsız ve yatırım talebinin faiz esnekliği sonsuz olduğunda, geliri artırmak para politikası ile mümkün olmaktadır. Esnekliklerin 0 ile 1 arasında olduğu durumlarda ise her iki politikada etkili olur. Dr. Murat ASLAN 8

9 5.1. Hicks-Hansen IS-LM Modeli Faiz Oranı (i) LM R* E IS Y* Gelir (Y) IS ve LM eğrilerinin kesiştiği E noktasında hem ayrı ayrı mal ve para piyasaları hem de iki piyasada eş anlı denge vardır. Dr. Murat ASLAN 9

10 Para Politikasının Etkisi i LM LM1 i* i1 E* E1 IS Y* Genişletici para politikası uygulamasıyla para arzının artması LM eğrisini sağa kaydıracaktır. Para arzının artmasıyla faiz oranları düşecek ve yatırım harcamaları artacak ve dolayısıyla gelir artacaktır. Yeni denge E1 noktasında oluşacaktır. Y1 Y Dr. Murat ASLAN 10

11 Para Politikasının Etkisi Para arzı azaldığında ise LM eğrisi sola kayar, faiz oranları yükselir ve faiz oranlarının yükselmesi yatırım harcamalarını azaltacağından gelir azalacaktır. Yeni dengede faizler daha yüksek, gelir daha düşük olacaktır. LM eğrisinin yatay olduğu durumda, para politikası ile para arzının değiştirilmesi LM eğrisini etkilemez, bu durumda halk piyasadaki faiz oranı üzerinden piyasadaki bütün parayı elinde tutmaya hazırdır (Likidite Tuzağı). Para arzı artışı faiz oranlarını etkilemediğinden toplam talepte (özellikle yatırımlar) etkilenmez ve gelir düzeyi değişmez. LM eğrisinin dikey olduğu (klasik durum) durumda, para arzı arttığında LM sağa kayar ve gelir düzeyi maksimum düzeyde Artar. LM eğrisi dikeyken para politikası gelir üzerinde maksimum etkiye sahiptir. Dr. Murat ASLAN 11

12 Maliye Politikasının Etkisi i LM i1 i* E* E1 E2 IS1 IS Y* Y1 Y2 Y Hükümet harcamaları artırıldığında veya vergiler azaltıldığında IS eğrisi sağa, harcamalar azaltıldığında veya vergiler artırıldığında IS eğrisi sola kaymaktadır. Dr. Murat ASLAN 12

13 Maliye Politikasının Etkisi Genişletici maliye politikası uygulamasıyla kamu harcamaları artırıldığında, IS sağa kayar. Artan harcamalarla birlikte gelir artacağından para talebi artar ve faiz oranları yükselir. Faiz oranlarının artması yatırım harcamalarını azaltacağından, gelirde bir miktar azalma oluşur ve yeni denge E1 de (faiz oranları ve gelir daha yüksek) sağlanır. Hükümet kamu harcamalarını azaltırsa ise IS sola kayar ve yeni dengede faiz oranları ve gelir daha düşük olur. LM eğrisi yatay olduğunda (likidite tuzağı durumunda), maliye politikası gelir üzerinde maksimum etkiye sahiptir. LM eğrisinin dikey olduğunda (klasik durumda), maliye politikasının gelir üzerinde hiçbir etkisi yoktur (Tam Dışlama Durumu). Dr. Murat ASLAN 13

14 Para ve Maliye Politikalarının Beraber Değerlendirilmesi Ekonomik büyüme veya tüketimi artırma hedeflerine uygun olarak farklı para ve maliye politikaları bileşimleri seçilebilir. Maliye ve para politikalarının ne ölçüde kullanılacağı mevcut ekonomik duruma ve karar alıcılara bağlıdır. Para miktarındaki artış faizleri düşürmek yerine fiyatlara yansıyorsa beklenen genişletici etki oluşmaz. Yine genişletici maliye politikası da fiyat artışlarına neden oluyorsa para talebi daha çok artacak ve faiz oranları daha çok yükselecektir. Böylece yatırımlarda beklenen artış gerçekleşmez. Dr. Murat ASLAN 14

15 PARA VE MALİYE POLİTKASI Örneğin, faiz oranları etkilenmeden gelir artırılmak istendiğinde genişletici para ve maliye politikaları LM birlikte kullanılabilir. i LM1 E1 i1 i* E* E2 IS1 IS Y* Y1 Y2 Y Kamu harcamalarının artırılması IS yi sağa kaydırır ve faiz oranı ile gelir düzeyi artar. Para arzı artırıldığında da LM sağa kayar ve faiz oranı düşerken gelir yükselir. Yeni denge E2 de oluşur. Dr. Murat ASLAN 15

16 Bütçe Kısıtı Altında Maliye Politikası ve Servet Etkisi Kamu harcamalarının vergi, para basma veya DİBS ihracı yoluyla finanse edildiğini varsayarsak; Bütçe Kısıtı, G - T(Y) M B r DİBS nin 1/r fiyatından sürekli olarak işlem gördüğü varsayılmaktadır. Bu koşul ekonomik durum ne olursa olsun geçerlidir ve formüldeki araçların birindeki değişiklik, ancak diğer araçtaki değişiklik ile mümkün olabilir. Dr. Murat ASLAN 16

17 Uygulanan Politika Değişen Araç Sabit Araçlar Saf Maliye Politikası Denk bütçedeki değişme (kamu harcamalarının vergiyle finansmanı) G T B r M 0 DİBS (APİ) ile finanse edilen bütçe açık yada fazlası G - T B r M 0 Maliye-Para Politikası Para arzındaki değişme (para ile finans edilen bütçe açık-fazla G - T M B r 0 Saf Para Politikası Açık Piyasa İşlemleri (APİ) M B r G - T 0 Dr. Murat ASLAN 17

18 Başlangıçtaki bütçe kısıtında faiz ödemeleri ve bu ödemeler üzerinden alınan vergiler hesaba katılmamıştır. Faiz ödemeleri F İle gösterilip ilk formüle eklendiğinde; G F - T(Y F) M B r Bu denkleme göre; bütçe denk olsa bile borç sentlerine ödenecek faiz için ya para basılması ya da ek borç senedi çıkarılması gerekir. Dr. Murat ASLAN 18

19 5.2. Açık Ekonomide Maliye Politikasının Etkisi Uygulamada hiçbir ülkenin dışa kapalı olmadığı düşünülürse, iktisat politikalarının hem iç dengeyi hem de dış dengeyi eş anlı olarak sağlamayı amaçlamalıdır. Açık bir ekonomide maliye politikası, döviz kuru ve dış ticaret dengesini etkiler. Mali genişleme durumunda, kamu borçlanması dolayısıyla artan faiz oranları yabancı sermayeyi çeker ve yabancıların artan yatırım talebi Türk Lirasının değerlenmesine sebep olur. Bunun sonucunda da ihracat pahalı hale gelirken ithalat ucuzlar ve ticaret dengesinde açık oluşur. Dr. Murat ASLAN 19

20 Döviz kuru dalgalanmaya bırakılarak serbest piyasada belirlenir; ancak kısa ve orta dönemde döviz kuru yurt içi fiyat düzeyini ve fiyat beklentilerini etkilerse tutarlı politikaların uygulanması zorlaşır. Para arzı ve döviz kurundaki büyümenin doğru bileşimi önemlidir Mundell-Fleming Modeli Bu model IS-LM modelinin uluslararası sermaye hareketlerinin serbest olduğu açık ekonomide uygulanmasıdır. Model kullanılarak uluslararası sermaye hareketlerinin serbest olduğu açık bir ekonomide para ve maliye politikalarının faizler ve gelir üzerindeki etkileri incelenebilir. Dr. Murat ASLAN 20

21 Ödemeler Dengesi; bir ülkenin yerleşiklerinin diğer ülkelerin yerleşikleri ile yapmış olduğu işlemlerin kaydı olarak tanımlanabilmektedir. Ödemeler dengesinin iki önemli hesabı cari işlemler hesabı ve sermaye hesabıdır. Ödemeler dengesinin sürekli dengede olabilmesi için yurt içi faiz oranlarının yurt dışı faiz oranlarına eşit olması gereklidir. Modelde, para ve maliye politikalarının gelir üzerindeki etkileri döviz kurunun sabit döviz kuru ya da dalgalı döviz kuru olmasına göre değişir. Sabit Döviz Kuru; bir ülkenin parasının diğer ülke paraları karşısındaki değerinin hükümetçe belirlenmesi ve sabit tutulmasıdır. Bu sistemde döviz kuru belirlenen limitleri aştığında Merkez Bankası piyasaya müdahale eder. Dr. Murat ASLAN 21

22 Dalgalı (Serbest) Döviz Kuru; bir ülkenin ulusal parasının değerinin serbest döviz piyasasında arz ve talep ile belirlenmesidir. Döviz kuru piyasada hiçbir devlet müdahalesi olmadan serbestçe belirlenir. Bu sistemde kurun yükselmesi ülke parasının yabancı paralar cinsinden değer kaybetmesi, urun düşmesi ülke parasının yabancı paralar cinsinden değer kazanması demektir. Hükümetin zaman zaman kura müdahale etmesi kontrollü döviz kuru sistemidir. Bu müdahaleler döviz rezervlerini ve parasal tabanı etkiler. Sterilize Döviz Müdahalesi; döviz alım satımı parasal tabanı etkilemez. Sterilize Olmayan Döviz Müdahalesi; piyasadan döviz alım satımı parasal tabanı etkiler. Dr. Murat ASLAN 22

23 Mundell-Fleming Modeli ve Sabit Döviz Kuru Sistemi Genişletici para politikası sonucunda para arzının artması LM yi sağa kaydırır ve faiz oranları düşeceğinden yatırımlar artar ve dolayısıyla gelir artar. Ancak en başta yurt içi ve yurtdışı faiz oranları eşit iken, para arzındaki artışla yurt içi faiz oranlarının düşmesiyle ülkeden sermaye çıkışları olur ve ödemeler dengesi açığı meydana gelir. Bu açık ulusal paranın değer kaybetmesine sebep olacaktır. Bu şartlar altında sabit kurda Merkez Bankası kur değerini korumak için döviz satıp piyasadan ulusal parayı çekecektir. Bu işlem yurt içi ve yurt dışı faiz oranları eşitleninceye kadar (LM başlangıç noktasına dönene kadar) devam ederken Merkez Bankası rezervlerinde de azalma olur. Dr. Murat ASLAN 23

24 Sabit Döviz Kurunda Para Politikası; i LM LM1 i* = id i1 E* Y* Y1 E1 BP = 0 IS1 Y Bu analizden para politikasının sabit döviz kurunda etkili olmadığı anlaşılmaktadır. Merkez Bankası daraltıcı para politikası uygularsa kuru korumak için piyasadan döviz alacaktır, Bu durum piyasadaki para arzını artırır ve süreç LM eski yerine gelene kadar devam eder. Dr. Murat ASLAN 24

25 Sabit Döviz Kurunda Maliye Politikası; LM i1 i= id E* Y* E1 Y IS BP = 0 IS1 Hükümetin kamu harcamalarını artırdığını varsayalım. IS sağa kayacak, faiz oranları ve gelir artacaktır. Faizlerin artması sermaye girişine neden olur ve ulusal para değer kazanır. Dr. Murat ASLAN 25

26 Merkez Bankası ise kur değerini korumak için piyasadan döviz alır ve para arzını artırır. Bu işlem yurt içi ve yurt dışı faiz oranları eşitleninceye kadar sürer ve yeni denge daha yüksek bir gelir seviyesinde (Y1) oluşur. Sermaye hareketlerinin serbest olduğu sabit döviz kuru sisteminde maliye politikası gelir üzerinde etkilidir. Dr. Murat ASLAN 26

27 Mundell-Fleming Modeli ve Serbest Döviz Kuru Sistemi Serbest döviz kurunda sermaye giriş ve çıkış miktarlarındaki değişmeler döviz kurunu değiştirerek ödemeler dengesinin sıfıra eşit olmasını sağlamaktadır. LM i LM1 E2 i*= id E* E1 BP=0 IS1 IS Y Y* Y2 Y1 Dr. Murat ASLAN 27

28 Genişletici para politikası ile para arzının artırılması LM eğrisini sağa kaydırır. Para arzındaki artış, faiz oranlarını düşürür ve yatırımlar artar. Yatırımların artması geliri de artırır. Faiz oranlarının düşmesi ülkeden sermaye çıkışlarına neden olur ve ulusal para değer kaybeder. Ulusal paradaki değer kaybı yurt içinde üretilen malları ucuzlatırken, ithal edilen mallar pahalılaşır. Dolayısıyla ihracatın artarken ithalatın azalması net ihracatı artırır ve IS sağa kayar. Yeni dengede E1 noktasında sağlanır. Bu noktada iç ve dış faiz oranları birbirine eşittir ve gelir daha Yüksek bir seviyede oluşur. Dr. Murat ASLAN 28

29 Genişletici Maliye Politikasında; harcamalarda bir artışla IS sağa kayar ve faiz oranları ile gelir seviyesi artar. İç faiz oranlarının artması sermaye girişine ve ulusal paranın değer kazanmasına neden olur. Ulusal paranın değerli olması ihracatı azaltırken, ithalatı artırır ve ödemeler dengesi açığı oluşur. Net ihracatta meydana gelen bu azalma IS nin eski yerine kaymasına neden olur. Sonuçta sermaye hareketlerinin serbest olduğu dalgalı (serbest) kurda maliye politikasının bir etkisi yoktur. Dr. Murat ASLAN 29

30 5.3. Avrupa Birliği nde Maliye Politikası Dünya ekonomisinde para politikası merkezileşme eğilimindedir. Bu eğilimin araçlarından biride para kuruludur. Para Kurulunda ulusal para biriminin değeri uluslararası bir para birimine veya birkaç para biriminden oluşan bir sepete bağlanarak döviz kuru sabitlenir ve para arzındaki artış sadece döviz alımı ile gerçekleştirilebilir. Avrupa Birliği nde üye ülkelerin tek para ve tek merkez bankası uygulamasına geçmesiyle para politikası merkezileşmiştir. Para politikasının temel hedefi fiyat istikrarı olarak belirlenmiştir. Ancak bu durumun ulusal devletlerin bağımsız para politikası uygulayamaması ve senyoraj geliri elde edememesi gibi sonuçları vardır. Dr. Murat ASLAN 30

31 Para Politikasının tek elden yürütülmesini getiren Maastrich Anlaşması, maliye politikalarında da eşgüdümü öngörür. Eşgüdüm için de bazı kurallar belirlemiştir; Kamu kesimi borçlanma gereksinimi GSMH ye oranı en fazla % 3, Borç stokunun GSMH ye oranı en fazla % 60 olacaktır. Avrupa Birliği nde maliye politikaları sistemli ve sistemli olmayan maliye politikası olarak ele alınmaktadır. Sistemli Maliye Politikası çerçevesinde, hükümetin harcama ve vergilere ilişkin planı ile bunun gelecekteki vergilere ilişkin sonuçları büyük ölçüde tasarruf ve yatırım kararlarında içerilmektedir. Dr. Murat ASLAN 31

32 Sistemli Olmayan Maliye Politikası, kısa dönem dalgalanmalarla ve para politikasının uluslarüstü bir otorite tarafından belirlenmesi halinde, ulus devletlerin istikrar ve büyüme programlarıyla ilgilidir. Sistemli olmayan maliye politikaları açısından ülkeler arasında ciddi farklar ortaya çıkabilmektedir. Diğer taraftan bu politikalar ortaya çıkan tekil şokların etkinsizleştirilmesi için bir araç olarak kullanılabilir. Kamu yatırım harcamaları dışındaki harcama şoklarının üretimin artırılmasında önemli bir etkisi yoktur. Para politikası etkileşimiyle ele alınırsa, maliye politikası şokları faiz oranı üzerinde etkilidir. Dr. Murat ASLAN 32

33 Kamu maliyesi şoklarının etkisi ülkelere göre değişmekle birlikte, ortak nokta harcama ve vergilerin sınırlı bir istikrar etkisine sahip olduğudur. Ancak vergi artışları bütçe açığını azaltırken harcama artışı açıkla finansmanı gerektirmektedir. Sistemli olmayan maliye politikalarına para politikasının da reaksiyon verdiği görülmekte, temel etki maliye politikasının üretim ve enflasyon üzerindeki etkisinden ortaya çıkmaktadır. Dr. Murat ASLAN 33

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 06 IS/LM EĞRİLERİ VE BAZI ESNEKLİKLER PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ TOPLAM TALEP (AD) Bugünki dersin içeriği: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 2. LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİNİN

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI Soru KPSS 2001 Otonom tüketim harcamalarının artması aşağıdakilerin hangisine neden olur? a) Denge üretim düzeyinin artmasına, LM eğrisinin sağa doğru kaymasına b) Denge üretim

Detaylı

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI BÖLÜM 10 TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI IS-LM Modelinin Oluşturulması Klasik teori 1929 ekonomik krizine çare üretemedi Teoriye göre çıktı, faktör arzına ve teknolojiye bağlıydı Bunlar ise

Detaylı

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ Problem 1 (KMS-2001) Marjinal tüketim eğiliminin düşük olması aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) LM eğrisinin göreli olarak yatık olduğunu B) LM eğrisinin göreli olarak dik

Detaylı

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ Bugünki dersin içeriği: 1. MALİYE POLİTİKASI VE DIŞLAMA ETKİSİ... 1 2. UYUMLU MALİYE VE

Detaylı

IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI

IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI IS ve LM eğrilerinin kesiştiği nokta milli geliri belirliyor. Birinin kayması kısa dönem dengeyi değiştiriyordu. Maliye politikası Hükümet harcamaları artışı IS eğrisi sağa

Detaylı

1. Yatırımın Faiz Esnekliği

1. Yatırımın Faiz Esnekliği DERS NOTU 08 YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ, PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ, TOPLAM TALEP (AD) EĞRİSİNİN ELDE EDİLİŞİ Bugünki dersin içeriği: 1. YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ... 1 2. PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI 1. John Maynard Keynes e göre, konjonktürün daralma dönemlerinde görülen düşük gelir ve yüksek işsizliğin nedeni aşağıdakilerden

Detaylı

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir BÖLÜM 5 Açık Ekonomi Açık Ekonomi Önceki bölümlerde kapalı ekonomi varsayımı yaptık Bu varsayımı terk ediyoruz çünkü ekonomilerin çoğu dışa açıktır. Kapalı ve açık ekonomiler arasındaki fark açık ekonomide

Detaylı

EKONOMİK İSTİKRARIN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ. Dr. Süleyman BOLAT

EKONOMİK İSTİKRARIN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ. Dr. Süleyman BOLAT EKONOMİK İSTİKRARIN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ 1 IS LM MODELİ : MAL PARA PİYASALARINDA DENGE IS - LM modeli, J. Hicks tarafından 1939 yılında geliştirilmiş bir yaklaşımdır.

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI-6 DIŞA AÇIK MAKROEKONOMİK MODEL: IS-LM-BP

ÇALIŞMA SORULARI-6 DIŞA AÇIK MAKROEKONOMİK MODEL: IS-LM-BP ÇALIŞMA SORULARI-6 DIŞA AÇIK MAKROEKONOMİK MODEL: IS-LM-BP 1. Bir ülkenin ihracatı; a) GSMH eksi tüketim eksi yatırım eksi hükümet harcamalarına eşittir b) GSMH eksi yurtiçi mal ve hizmetlerin tüketimi

Detaylı

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ Bu ünite tamamlandığında; Alternatif yöntemleri kullanarak IS eğrisini elde edebileceğiz IS eğrisinin eğiminin hangi faktörlere bağlı olduğunu ifade edebileceğiz

Detaylı

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ IS-LM MODELİ IS-LM Modeli modern makroekonominin temel taşlarından birisidir. Model, ekonominin reel yönünü parasal

Detaylı

Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli

Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli 11. Hafta Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli Para piyasasının dengede olduğu (reel para arzının, reel para talebine eşit olduğu) faiz ve reel gelir düzeylerini gösteren eğriye, LM eğrisi

Detaylı

9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI

9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI 9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI 1. Maliye Politikası ve Dışlama Etkisi...2 A. Uyumlu Maliye ve Para Politikaları...4 2. Para Arzı ve Açık Piyasa İşlemleri...5 3. Klasik Para ve Faiz

Detaylı

ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ

ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ IS-LM-BP Modeli IS-LM Modelini incelerken ekonominin dışa kapalı olduğu varsayımı ile hareket etmiş ve dış

Detaylı

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş BÖLÜM 9 Ekonomik Dalgalanmalara Giriş Çıktı ve istihdamdaki kısa dönemli dalgalanmalara iş çevrimleri diyoruz Bu bölümde ekonomik dalgalanmaları açıklamaya çalışıyoruz ve nasıl kontrol edilebileceklerini

Detaylı

N VE PARA ARZININ ÖZELL

N VE PARA ARZININ ÖZELL PARANIN MAKRO EKONOMİDEKİ ROLÜ 1-PARA TALEBİ, PARA ARZI VE FAİZ HADDİ (KEYNESYEN FAİZ TEORİSİ) Klasik ve neoklasik ekonomistlerce öne sürülen faiz teorisinde, faiz haddi, tasarruf arzı ve yatırım talebinin

Detaylı

8. DERS: IS/LM MODELİ

8. DERS: IS/LM MODELİ 8. DERS: IS/LM MODELİ 1 Mal Piyasası ve Para Piyasası...2 2. Faiz Oranı, Yatırım ve IS Eğrisi...2 A.IS eğrisi nin özellikleri:...3 B.Maliye Politikası IS Eğrisini Nasıl Kaydırır?...5 3. Para Piyasası ve

Detaylı

1. Mal Piyasası ve Para Piyasası

1. Mal Piyasası ve Para Piyasası DERS NOTU 06 IS/LM MODELİ Bugünki dersin içeriği: 1. MAL PİYASASI VE PARA PİYASASI... 1 2. MAL PİYASASI İLE PARA PİYASASININ İLİŞKİSİ... 1 3. FAİZ ORANI, YATIRIM VE IS EĞRİSİ... 2 IS EĞRİSİNİN CEBİRSEL

Detaylı

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ Bu bölümde faiz oranlarının belirlenmesi ile faizin denge milli gelir düzeyinin belirlenmesi üzerindeki rolü incelenecektir. IS LM modeli, İngiliz iktisatçılar John

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden 1. Her arz kendi talebini yaratır. şeklindeki Say Yasasını aşağıdaki iktisatçılardan hangisi kabul etmiştir? A İKTİSAT 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli

Detaylı

-MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006)

-MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006) -MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006) A) Artar, çünkü bireyler gelirlerinin daha büyük bir kısmını ödünç vermek ister. B) Artar, çünkü

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Teorisinin Politika Yansımaları ve Enflasyonla Mücadele

Rasyonel Beklentiler Teorisinin Politika Yansımaları ve Enflasyonla Mücadele Bölüm 12 Rasyonel Beklentiler Teorisinin Politika Yansımaları ve Enflasyonla Mücadele Geçen haftaki derste rasyonel beklentiler kavramını açıklamış ve bu kavramla birlikte ortaya çıkan Yeni Klasik ve Yeni

Detaylı

Ekonomi II. 23.Uluslararası Finans. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 23.Uluslararası Finans. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 23.Uluslararası Finans Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 23.Uluslararası Finans 23.1.Dış Ödemeler

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS/2007

A İKTİSAT KPSS-AB-PS/2007 1. Büyüme Kutupları nın, altyapı yatırımları ve dışsal ekonomiler yoluyla yaratacağı etkiler nedeniyle kalkınmanın önünde bir engel olduğunu belirten iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir? A) F. Perroux

Detaylı

ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ

ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ Bu ünite tamamlandığında; Farklı döviz kuru sistemlerini açıklayabileceğiz Net ihracat eğrisinin eğiminin ve konumunun değişmesine neden olan faktörleri

Detaylı

İKTİSAT/KPSS MAKRO İKTİSAT SORULARI- I. 9. GSMH ve SMH değerlerine yönelik yapılan değerlendirmelerden

İKTİSAT/KPSS MAKRO İKTİSAT SORULARI- I. 9. GSMH ve SMH değerlerine yönelik yapılan değerlendirmelerden MAKRO İKTİSAT SORULARI- I 1. Bir ekonomide belli bir dönemde üretilen bütün nihai mal ve hizmetlerin piyasa değerine ne ad verilir? A) Gayri Safi Milli Hasıla B) Gayri Safi Yurtiçi Hasıla C) Safi Milli

Detaylı

EKONOMİ SORULARI VE CEVAPLARI

EKONOMİ SORULARI VE CEVAPLARI EKONOMİ SORULARI VE CEVAPLARI SORU 1: Aşağıdakilerden hangisi, marjinal maliyet düzeyini etkilemeden, oluşturulan yeni fiyat düzeyi ile monopolün sosyal maliyetini gidermeye yönelik bir politikadır? A)

Detaylı

Finansal Piyasa Dinamikleri. Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com

Finansal Piyasa Dinamikleri. Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com Finansal Piyasa Dinamikleri Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com Neleri İşleyeceğiz? Finansal Sistemin Resmi Makro Göstergeler ve Yorumlanması Para ve Maliye Politikaları Merkez Bankası ve Piyasalar Finansal Piyasalardaki

Detaylı

PARA BANKA. Kariyermemur.com

PARA BANKA. Kariyermemur.com 1. Aşağıdakilerden hangisi para piyasası araçlarından biri değildir? A) Hazine Bonosu B) Mevduat Sertifikası C) Repo D) Hisse Senedi E) Banka Kabulü Para piyasası araçları, Hazine bonosu, kısa vadeli (1

Detaylı

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 20.Para Teorisi ve Politikası Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 20.1.Para Teorisi Para miktarındaki

Detaylı

TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ

TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ [AD-AS] modelinin amacı ekonomide milli gelir ile fiyat düzeyinin nasıl belirlendiğini ve milli gelir ile fiyat düzeyindeki

Detaylı

SORU SETİ 2 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI

SORU SETİ 2 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI SORU SETİ 2 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI Problem 1 (KMS-2001) Bir ekonomiyle ilgili olarak aşağıdaki bilgiler verilmiştir: Y net milli geliri, Ca tüketimi, In net yatırımı, Xn net ihracatı, G hükümet

Detaylı

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... VII BİRİNCİ BÖLÜM Makro İktisat 1. MAKRO İKTİSATIN ANLAMI... 1 2. MAKRO İKTİSATTA KARAR BİRİMLERİ (SEKTÖRLER)... 2 3. MAKRO İKTİSATTA PİYASA

Detaylı

PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI

PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI 1 PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI Para Politikasının Amaçları 2 1. Fiyat İstikrarı: Enflasyonu yıllık yüzde 1-2 seviyelerinde devam ettirmek. TCMB nin şu an izlediği politika enflasyon

Detaylı

Ayrım I. Genel Çerçeve 1

Ayrım I. Genel Çerçeve 1 İçindekiler Önsöz İçindekiler Ayrım I. Genel Çerçeve 1 Bölüm 1. Makro Ekonomiye Giriş 3 1.1. Ekonominin Tanımlanması ve Bir Bilim Olarak Ekonomi 4 1.2. Ekonomi Teorisi ve Politikası 5 1.3. Makro Ekonomi

Detaylı

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ İÇİNDEKİLER BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ Giriş... 1 1. Makroekonomi Kuramı... 1 2. Makroekonomi Politikası... 2 2.1. Makroekonomi Politikasının Amaçları... 2 2.1.1. Yüksek Üretim ve Çalışma Düzeyi...

Detaylı

Döviz Kurunun Belirlenmesi

Döviz Kurunun Belirlenmesi Bölüm 13 Döviz Kurunun Belirlenmesi Döviz kuru, ekonomideki bir çok değişkeni etkilemesi bakımından önemli bir değişkendir. Dış ticareti belirlemesinin ötesinde, enflasyon, yatırım ve tüketim kararları

Detaylı

Para talebi ekonomik bireylerinin yanlarında bulundurmak istedikleri para miktarıdır. Ekonomik bireylerin para talebine tesir eden iki neden vardır;

Para talebi ekonomik bireylerinin yanlarında bulundurmak istedikleri para miktarıdır. Ekonomik bireylerin para talebine tesir eden iki neden vardır; B.E.A. Para Piyasaları (Finans Piyasaları): Ekonomide mal-hizmet piyasalarının yanında para piyasaları bulunmaktadır. Bu piyasanın amacı mal piyasasının (reel veya üretim piyasaları) ihtiyaç duyduğu ihtiyaçları

Detaylı

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU ve TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1.Makro Ekonominin Doğuşu 12 1.1.1.Makro Ekonominin Doğuş Süreci 12 1.1.2.Mikro ve Makro Ekonomi Ayrımı 15 1.1.3.Makro Analiz

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

TOBB-ETU, Iktisat Bölümü Macroeconomics II (IKT 234) HW II (Ozan Eksi)

TOBB-ETU, Iktisat Bölümü Macroeconomics II (IKT 234) HW II (Ozan Eksi) TOBB-ETU, Iktisat Bölümü Macroeconomics II (IKT 234) HW II (Ozan Eksi) Mankiw 12-3: Iş yöneticileri/iş adamlar ve politika yap c lar ço¼gu zaman Amerikan Endüstrisinin rekabet edilebilirli¼gi (Amerikan

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT 2 1. A malının fiyatındaki bir artış karşısında B malına olan talep azalıyorsa A ve B mallarının özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A) A ve B

Detaylı

Bölüm-4: İradi Maliye Politikası

Bölüm-4: İradi Maliye Politikası Bölüm-4: İradi Maliye Politikası Ders Notları: Bu notlar, Prof.Dr. Abuzer Pınar ın Chapter Four Maliye Politikası Teorisi ve Uygulaması Dr. Murat isimli ASLAN eserinden faydalınılarak hazırlanmıştır 1

Detaylı

Ödemeler Dengesi Doç. Dr. Dilek Seymen Araş. Gör. Aslı Seda Bilman 1 Plan Ödemeler Dengesi, tanım, kapsamı Ana Hesap Grupları Cari Denge, Sermaye Hesabı Dengesi Farklı Ödemeler Dengesi Tanımları Otonom

Detaylı

CARİ AÇIK NEREYE KADAR?

CARİ AÇIK NEREYE KADAR? CARİ AÇIK NEREYE KADAR? Prof. Dr. Doğan CANSIZLAR ANKARA - 14 Aralık 2011 1 Türkiye Ekonomisindeki Bazı Eşitlikler -Ekonomik Büyüme = Artan Dış Açık -Artan Dış Açık = Artan Dış Borçlanma -Artan Dış Borçlanma

Detaylı

A ALAN BİLGİSİ TESTİ İKTİSAT

A ALAN BİLGİSİ TESTİ İKTİSAT ALAN BİLGİSİ TESTİ İKTİSAT İKTİSAT ALANINA AİT SORULARIN CEVAPLARINI CEVAP KÂĞIDINIZDA BU ALANLA İLGİLİ YERE İŞARETLEYİNİZ. 81. Bir tüketicinin bir mala ilişkin bireysel talep eğrisini elde etmek için

Detaylı

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Aralık ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -7,5 Milyar doların üzerinde -8,322 milyar dolar olarak geldi. 2013 yılı cari işlemler açığı bir önceki yıla göre

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

Döviz Kuru ve Gelir. May 7, 2003

Döviz Kuru ve Gelir. May 7, 2003 Döviz Kuru ve Gelir Öğr. Gör. Dr. Bahattin Büyükşahin May 7, 2003 Contents 1 Giriş 4 2 Toplam Talebin Bileşenleri 4 2.1 Tüketim Talebi.......................... 5 2.2 Ticaret Dengesi..........................

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT Piyasa Dengesi YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 203 MİKRO İKTİSAT - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 PİYASA DENGESİ Bu bölümde piyasa kavramı, piyasa türleri ve piyasa mekanizmasının işleyişi

Detaylı

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ CEVAP ANAHTARI 1.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ 1.(e) 2.(d) 3.(a) 4.(c) 5.(e) 6.(d) 7.(e) 8.(d) 9.(b) 10.(e) 11.(a) 12.(b) 13.(a) 14.(c) 15.(c) 16.(e) 17.(e) 18.(b) 19.(d) 20.(a) 1.BÖLÜM BOŞLUK DOLDURMA 1. gereksinme

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT 2 1. Tamamlayıcı mallardan birinin (otomobil-benzin) fiyatındaki artış diğer malın talebini azaltacak, talep eğrisini sola kaydıracaktır. Örneğin benzin fiyatındaki artış

Detaylı

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT İÇİNDEKİLER İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ... VII BİRİNCİ BÖLÜM MAKRO İKTISAT 1. MAKRO İKTİSATIN ANLAMI... 1 2. MAKRO İKTİSATTA KARAR BİRİMLERİ (SEKTÖRLER)... 2 3. MAKRO

Detaylı

1 MAKRO EKONOMİ BİLİMİNE GİRİŞ

1 MAKRO EKONOMİ BİLİMİNE GİRİŞ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKRO EKONOMİ BİLİMİNE GİRİŞ 11 1.1. Makro Ekonomi Biliminde Yöntem 12 1.2. Kavramsal Çerçeve 13 1.3. Makro Ekonomi Bilimi Literatürü 16 1.3. 1. Klasik Makro Ekonomi Bilimi

Detaylı

A İKTİSAT KPSS/1-AB-PS/2006. 4. Fiyat-tüketim eğrisi miktar eksenine dik bir doğru ise, talebin fiyat esnekliği hangi değeri alır?

A İKTİSAT KPSS/1-AB-PS/2006. 4. Fiyat-tüketim eğrisi miktar eksenine dik bir doğru ise, talebin fiyat esnekliği hangi değeri alır? İKTİSAT 1. İngiliz iktisatçı A. Marshall, değer kuramını ve üretim maliyeti kuramını birleştirerek, arz ve talebin eşanlı olarak piyasa denge fiyatını ve miktarını belirlediğini açıklamıştır. Bu bağlamda

Detaylı

MALİ YE POLİ KASI Maliye politikası nda klasik görüş ten sapmalar özellikle 1930 yı ndan sonra önem kazanmaya baş lamı

MALİ YE POLİ KASI Maliye politikası nda klasik görüş ten sapmalar özellikle 1930 yı ndan sonra önem kazanmaya baş lamı MALİYE POLİTİKASI Maliye politikasında klasik görüşten sapmalar özellikle 1930 yılından sonra önem kazanmaya başlamıştır. Para arzı, IS-LM eğrileri analizinde LM eğrisini hareket ettiren bir değişkendir.

Detaylı

5.4 Makro Açıdan Diğer Önemli Konular. 5.4.1 Nominal ve Reel Değer Ayrımı

5.4 Makro Açıdan Diğer Önemli Konular. 5.4.1 Nominal ve Reel Değer Ayrımı 5.4 Makro Açıdan Diğer Önemli Konular 5.4.1 Nominal ve Reel Değer Ayrımı Nominal ve reel ayrımı makro açıdan önemli bir analiz basamağıdır. Çünkü nominal değerler kullanılarak verilecek kararlar ve tespitler

Detaylı

Dengesi Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman

Dengesi Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman Ödemeler 1 Dengesi Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman Plan 2 Ödemeler Dengesi, tanım, kapsamı Ana Hesap Grupları Cari Denge, Sermaye Hesabı Dengesi Farklı Ödemeler Dengesi Tanımları Otonom ve Denkleştirici

Detaylı

Ders Notları Dr. Murat ASLAN. Bu notlar; Prof. Dr. ABUZER PINAR ın MALĠYE POLĠTĠKASI ders kitabından faydalanılarak hazırlanmıştır.

Ders Notları Dr. Murat ASLAN. Bu notlar; Prof. Dr. ABUZER PINAR ın MALĠYE POLĠTĠKASI ders kitabından faydalanılarak hazırlanmıştır. Ders Notları Dr. Murat ASLAN Bu notlar; Prof. Dr. ABUZER PINAR ın MALĠYE POLĠTĠKASI ders kitabından faydalanılarak hazırlanmıştır. genişleme trend Daralma Kriz, küçülme 12,00 Reel Büyüme Hızı Oranı 1950-2008

Detaylı

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Gazi Erçel Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 1 Nisan 1998 Ankara I. Giriş Ocak ayı başında

Detaylı

www.osmannuriaras.com

www.osmannuriaras.com İKTİSAT KPSS SORULARI 2006 1. İngiliz iktisatçı A. Marshall, değer kuramını ve üretim maliyeti kuramını birleştirerek, arz ve talebin eşanlı olarak piyasa denge fiyatını ve miktarını belirlediğini açıklamıştır.

Detaylı

Orta Vadede (Dönemde) Piyasa Dengesi:

Orta Vadede (Dönemde) Piyasa Dengesi: .E.. Orta Vadede (Dönemde) iyasa Dengesi: S e D n öyle bir dengede denge şartı noktasında gerçekleşmektedir. Üretim kadar piyasa fiyat düzeyi ise seviyesinde gerçekleşmektedir. Olaya S eğrisi açısında

Detaylı

MİLLİ GELİRİ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: TÜKETİM, TASARRUF VE YATIRIM FONKSİYONLARI

MİLLİ GELİRİ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: TÜKETİM, TASARRUF VE YATIRIM FONKSİYONLARI MİLLİ GELİRİ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: TÜKETİM, TASARRUF VE YATIRIM FONKSİYONLARI Harcama yöntemine göre yapılan GSYİH hesaplaması GSYİH = C + I + G şeklinde idi. Biz burada GSYİH ile MG arasındaki farkı bir

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI. Dersin Kodu

DERS ÖĞRETİM PLANI. Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Kodu DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi 5 Haftalık Ders Saati 4 Haftalık Uygulama Saati

Detaylı

Mikro1 ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 DERSĐ ARA-SINAV SORULARI 08.11.2010 ID: B

Mikro1 ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 DERSĐ ARA-SINAV SORULARI 08.11.2010 ID: B MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 DERSĐ ARA-SINAV SORULARI 08.11.2010 ID: B Mikro1 Çoktan Seçmeli Sorular Sorunun yanıtı olan veya cümleyi en iyi şekilde

Detaylı

Selçuk Üniversitesi 26 Aralık, 2013 Beyşehir Turizm Fakültesi-Konaklama İşletmeciliği Genel Ekonomi Dr. Alper Sönmez. Soru Seti 3

Selçuk Üniversitesi 26 Aralık, 2013 Beyşehir Turizm Fakültesi-Konaklama İşletmeciliği Genel Ekonomi Dr. Alper Sönmez. Soru Seti 3 Soru Seti 3 1) Q D = 100 2P talep denklemi ve Q S = P 20 arz denklemi verilmiştir. Üretici ve tüketici rantlarını hesaplayınız. Cevap: Öncelikle arz ve talep denklemlerini eşitleyerek denge fiyat ve miktarı

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU TEORİ VE UYGULAMA, KUR-ENFLASYON İLİŞKİSİ VE CARİ AÇIK

REEL DÖVİZ KURU TEORİ VE UYGULAMA, KUR-ENFLASYON İLİŞKİSİ VE CARİ AÇIK REEL DÖVİZ KURU TEORİ VE UYGULAMA, KUR-ENFLASYON İLİŞKİSİ VE CARİ AÇIK Doç. Dr. Cevdet Akçay 15 Haziran 2004 İstanbul Hilton Oteli Nominal Döviz Kuru Reel Döviz Kuru E = E TL/$ q = q TL/$ R Nominal Faiz

Detaylı

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları İKT 207: Mikro iktisat Faktör Piyasaları Tartışılacak Konular Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Tam Rekabetçi Faktör Piyasalarında Denge Monopson Gücünün Olduğu Faktör Piyasaları Monopol Gücünün Olduğu Faktör

Detaylı

4. PİYASA DENGESİ 89

4. PİYASA DENGESİ 89 4. PİYASA DENGESİ 89 Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 4.1. Walrasgil Fiyat İntibakı 4.2. Marshallgil Miktar İntibakı 4.3. Arz ve Talep Değişmelerinin Denge Üzerindeki Etkisi 4.4. Tüketici ve Üretici Rantı

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT Esneklikler YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 203 MİKRO İKTİSAT - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 ESNEKLİKLER Talep Esneklikleri Talep esneklikleri: Bir malın talebinin talebi etkileyen

Detaylı

TAM REKABET PİYASASINDA DENGE FİYATININ OLUŞUMU (KISMÎ DENGE)

TAM REKABET PİYASASINDA DENGE FİYATININ OLUŞUMU (KISMÎ DENGE) Ünite 10: TAM REKABET PİYASASINDA DENGE FİYATININ OLUŞUMU (KISMÎ DENGE) Tam rekabetçi bir piyasada halen çalışmakta olan firmalar kısa dönemde normal kârın üzerinde kâr elde ediyorlarsa piyasaya yeni firmalar

Detaylı

ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ

ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ Bu modelde para(lm) ve mal(is) piyasalarındaki dengeye döviz kurlarındaki değişimlerin etkileri de analize katılacaktır. Bu nedenle önce döviz kurlarıyla

Detaylı

Merkez in 2016 Para ve Kur Politikası..! Kararlı para politikası duruşu enflasyonu düşürmekte temel belirleyici olmuştur..!

Merkez in 2016 Para ve Kur Politikası..! Kararlı para politikası duruşu enflasyonu düşürmekte temel belirleyici olmuştur..! TCMB Mevcut Duruşu: Enflasyon görünümüne karşı sıkı Döviz likiditesinde dengeleyici Finansal istikrarı destekleyici niteliğini korumaktadır. Kararlı para politikası duruşu enflasyonu düşürmekte temel belirleyici

Detaylı

Keynesgil Faiz Teorisi (Keynes in Likidite Tercihi Teorisi)

Keynesgil Faiz Teorisi (Keynes in Likidite Tercihi Teorisi) Bölüm 3 Faiz Teorileri Önceki bölümde faiz oranlarının ekonomide oynadığı önemli rolden bahsetmiş ve faiz oranlarının nasıl hesapladığını göstermiştik. Bu bölümde ise faiz oranlarının nasıl belirlendiğinden

Detaylı

Bölüm 5 ARZ VE TALEP UYGULAMALARI

Bölüm 5 ARZ VE TALEP UYGULAMALARI Bölüm 5 ARZ VE TALEP UYGULAMALARI Neler Öğreneceğiz? Hükümet Müdahalelerinin denge Oluşumlarına Etkileri Fiyat Kontrolleri Taban ve Tavan Fiyat Uygulamaları Asgari Ücret Politikası Tarımsal Destekleme

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

Chapter 15. Para, Faiz Oranları ve Döviz Kurları (devam) Slides prepared by Thomas Bishop. Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.

Chapter 15. Para, Faiz Oranları ve Döviz Kurları (devam) Slides prepared by Thomas Bishop. Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. Chapter 15 Para, Faiz Oranları ve Döviz Kurları (devam) Slides prepared by Thomas Bishop Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. Şekil 15-4: Para Arzı Artışının Faiz Oranına Etkisi

Detaylı

Klasik & Keynesyen İktisat Çalışma Soruları.

Klasik & Keynesyen İktisat Çalışma Soruları. Klasik & Keynesyen İktisat Çalışma Soruları. 1-Genel teoriye göre effektif talep ile ilgili hangisi yanlıştır? a)milli Gelir seviyesini effektif talep belirler b)sermayenin marjinal etkinliği artarsa effektif

Detaylı

MİKRO İKTİSAT. Kariyermemur.com Sayfa 1

MİKRO İKTİSAT. Kariyermemur.com Sayfa 1 1. Aşağıdakilerden hangisi ekonomide belirtilen ihtiyaçların özelliklerinden biridir? A) İhtiyaçlar sabittir B) İhtiyaçlar birbirini tamamlayabilirler C) Subjektiftir D) Kesinlikle parayla ifade edilmelidirler

Detaylı

Para, Dış Denge ve Döviz Kuru Sistemleri

Para, Dış Denge ve Döviz Kuru Sistemleri Para, Dış Denge ve Döviz Kuru Sistemleri Doç.Dr.. Mert URAL 1 Para, Dış Denge ve Döviz Kuru Sistemleri TEMEL KAVRAMLAR Yabancı ülkelerin paralarına genel bir terim olarak döviz (foreign exchange) denilmektedir.

Detaylı

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE Sevinç Karakoç Raziye Akyıldırım Yasemin Ağdaş Duygu Çırak NELER ANLATILACAK? FİYAT İSTİKRARI NEDİR? FİYAT İSTİKRARININ YARARLARI NELERDİR? TÜRKİYE DE FİYAT İSTİKRARI Bir toplumu

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

Bölüm 7. Para Talebi. 7.1 Klasik İktisat ve Paranın Miktar Teorisi

Bölüm 7. Para Talebi. 7.1 Klasik İktisat ve Paranın Miktar Teorisi Bölüm 7 Para Talebi Paranın ekonomi üzerindeki etkilerinin anlaşılması için para talebini etkileyen faktörleri, para talebinin istikrarlı olup olmadığını da incelememiz gerekir. Merkez bankalarının para

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-16. 3 Mart 2015. Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-16. 3 Mart 2015. Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015 Sayı: 2015-16 BASIN DUYURUSU 3 Mart 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Ocak ayında tüketici fiyatları yüzde 1,10 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

Tablo 1 Fiyat Talep Miktarı Arz Miktarı A 0 200 0 B 0,10 160 0 C 0,20 120 40 D 0,30 80 80 E 0,40 40 120 F 0,50 0 160

Tablo 1 Fiyat Talep Miktarı Arz Miktarı A 0 200 0 B 0,10 160 0 C 0,20 120 40 D 0,30 80 80 E 0,40 40 120 F 0,50 0 160 İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-6 ESNEKLİK: ARZ TALEP ESNEKLİĞİ 1. Mavi Jeans, jean fiyatlarını 90TL den 75 TL ye indirdiğinde, satışlar 1000 birimden 1200 birime çıkmaktadır. Bu durumda Mavi Jeans talebinin

Detaylı

Para ve Ekonomik Aktiviteler

Para ve Ekonomik Aktiviteler Bölüm 9 Para ve Ekonomik Aktiviteler Bu bölümde paranın ekonomik ativiteler üzerindeki etkileri üzerinde duracak ve monetaristlerle (paracı görüş) Keynescilerin paranın önemi hakkındaki görüşlerini özetleyeceğiz.

Detaylı

PİYASALARIN ÇALIŞMASI 2

PİYASALARIN ÇALIŞMASI 2 PİYASALARIN ÇALIŞMASI 2. KONUT PIYASALARI VE KIRA TAVANLARI 2.. ÜZENLENMİŞ KONUT PİYASASI 3 2. EMEK PIYASASI VE ASGARI ÜCRET ÜZENLEMESI 4 2.. ASGARİ ÜCRET 5 3. VERGILER 6 3.. VERGİNİN PAYLAŞILMASI VE ARZ

Detaylı

3. Ünite Çoğaltan Analizleri

3. Ünite Çoğaltan Analizleri 3. Ünite Çoğaltan Analizleri 3.1 Basit Çoğaltan Şekil 3.1 de veri olan yatırım düzeyi ile ekonominin E o dengesinden başlayarak yatırımlarda bir artış olduğunu varsayalım. I S(Y) E o E 1 F I I 1 I o Y

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Bankacılık sektörü 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Şubat 2012 İçerik Bankacılık sektörünü etkileyen gelişmeler ve yansımalar 2012 yılına ilişkin beklentiler Gündemdeki başlıca konular 2

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2016-25. 31 Mayıs 2016. Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2016-25. 31 Mayıs 2016. Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016 Sayı: 2016-25 BASIN DUYURUSU 31 Mayıs 2016 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016 Enflasyon Gelişmeleri 1. Nisan ayında tüketici fiyatları yüzde 0,78 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

I. Piyasa ve Piyasa Çeşitleri

I. Piyasa ve Piyasa Çeşitleri DERS NOTU 02 PİYASA TALEP VE ARZ KAVRAMLARI PİYASA DENGESİ Bugünki dersin işleniş planı: I. Piyasa ve Piyasa Çeşitleri... 1 1. Mal ve hizmet piyasaları... 1 2. Faktör Piyasaları... 2 II. Talep Kavramı...

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2014, No: 92

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2014, No: 92 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2014, No: 92 i Bu sayıda; 2014 Mart ayı Ödemeler Dengesi Verileri ve kurdaki gelişmeler değerlendirilmiştir. i 1 İlk üç ayda cari açıktaki her 100 Dolarlık

Detaylı

Ekonomi I. Ne Öğreneceğiz?? Ne Öğreneceğiz?? Tüketicilerin neden öyle davrandıkları ve neden fiyatı düşen bir maldan normal olarak daha fazla,

Ekonomi I. Ne Öğreneceğiz?? Ne Öğreneceğiz?? Tüketicilerin neden öyle davrandıkları ve neden fiyatı düşen bir maldan normal olarak daha fazla, Ekonomi I Tüketici Teorisi Ne Öğreneceğiz?? Tüketicilerin neden öyle davrandıkları ve neden fiyatı düşen bir maldan normal olarak daha fazla, fiyatı yükselen bir maldan da daha az aldıklarıyla ilgileneceğiz.

Detaylı

Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri

Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri www.pwc.com.tr. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri İçerik 1. 2013 Nasıl Geçti? 2. 2014 e İlişkin Beklentiler 3. Makroekonomiyle Vergi

Detaylı

1. Aşağıdaki kavramları açıklayınız. a. Politika etkisizliği önermesi (PIP: Policy ineftectiveness proposition) b.

1. Aşağıdaki kavramları açıklayınız. a. Politika etkisizliği önermesi (PIP: Policy ineftectiveness proposition) b. A.Ü. SBE İKTİSAT YÜKSEK LİSANS MAKRO İKTİSAT I ARA SINAV 25.11.2008 Burça Kızılırmak Sorular eşit ağırlıktadır. Süre 2 saattir. 1. Aşağıdaki kavramları açıklayınız. a. Politika etkisizliği önermesi (PIP:

Detaylı

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month,

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month, Makro Veri Ödemeler Dengesi: Cari açık yeni rekorda İbrahim Aksoy Ekonomist Tel: +90 212 334 91 04 E-mail: iaksoy@sekeryatirim.com.tr Cari denge Aralık ta 7,5 milyar $ rekor açık verirken, rakam, piyasa

Detaylı