İSKENDERUN DEMİR ÇELİK FABRİKASI ATIK ÇAMURUNA BİYOLİÇ UYGULAMASI * Bioleaching of Iskenderun Iron-Steel Plant Waste Sludge

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İSKENDERUN DEMİR ÇELİK FABRİKASI ATIK ÇAMURUNA BİYOLİÇ UYGULAMASI * Bioleaching of Iskenderun Iron-Steel Plant Waste Sludge"

Transkript

1 İSKENDERUN DEMİR ÇELİK FABRİKASI ATIK ÇAMURUNA BİYOLİÇ UYGULAMASI * Bioleaching of Iskenderun Iron-Steel Plant Waste Sludge Efsun SEVER Maden Mühendisliği Anabilim Dalı Oktay BAYAT Maden Mühendisliği Anabilim Dalı ÖZET Bu çalışmada, İskenderun Demir Çelik Fabrikası atık çamurundan bakteri liçi ile Zn giderimi araştırılmıştır. Biyoliç işleminde kullanılan bakteri (Acidithiobacillus ferrooxidans) Deutsche Sammlung von Mikroorganismen und Zellkulturen (DSMZ) kültür koleksiyonundan temin edilmiştir. Katı oranı, bakteri yoğunluğu ve tane boyutunun biyoliç işlemi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Her araştırılan parametrede; ph, elektrik iletkenliği (mv), sıcaklık, bakteri sayısı ve çözeltideki Zn konsantrasyonu ölçülmüştür. Biyoliç işleminde katı oranının artışıyla Zn çözünme verimi düşmüş, bakteri yoğunluğu artışı ve tane boyutundaki azalma ile de Zn çözünme verimi artmıştır. Biyoliç uygulamasında çinkonun %35 i çözeltiye alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Biyoliç, Acidithiobacillus ferrooxidans, Çinko ABSTRACT In this study, bacterial leaching of Iskenderun Iron-Steel Plant waste sludge for zinc removal was investigated. The bacteria, Acidithiobacillus ferrooxidans used in bioleaching, obtained from Deutsche Sammlung von Mikroorganismen und Zellkulturen (DSMZ). The effects of solids rate, bacterium density and particle size were investigated on the bioleaching process. For each parameter tested; ph, mv, temperature, bacteria population and Zn concentration in solution were measured. An increase in solids percent resulted a decrease in dissolution rates of rate of Zn, increase of bacteria population and decrease of particle size resulted in increasing dissolution rates of Zn on the bioleaching process. 35% of the zinc were leached on the bioleaching process. Key Words: Bioleaching, Acidithiobacillus ferrooxidans, Zinc Giriş Biyoliç, normal basınç altında ve 5-90 o C sıcaklık aralığında, mikroorganizmaların katalizör etkisini kullanarak çoğunlukla sülfürlü cevher veya konsantrelerden metalik bileşiklerin çözündürülmesi işlemidir (Lundgren ve ark, 1986; Haddadin ve ark, 1995; Pooley, 1998; Leveille, 2000; Billiton, 2000; Nemati ve Harison, 2000; Sampson ve ark, 2000; Sand ve ark, 2001; Rodriquez ve ark, * Yükses Lisans Tezi-MSc Thesis 7

2 2003; Akçil ve Çiftçi, 2003; Çiftçi ve Akçil, 2003; Göktepe ve Pooley, 2003; Grupta ve ark, 2003; Liao ve Deng, 2004; Stefano ve ark, 2004; Pina ve ark, 2005; Keeling ve ark, 2005; Mousavi ve ark, 2006; Shi ve ark, 2006). Son yıllarda geliştirilen mikrobiyolojik liç yöntemleri metalik hammaddeler için çok önemlidir. Zira klasik yöntemler ile çözünmeyen veya parçalanamayan düşük tenörlü cevherler veya endüstriyel katı atıklar bakteri kullanılarak ekonomik biçimde geri kazanılmaktadır. Bakterilerin yaptığı iş, suda çözünmeyen mineralleri suda çözünür hale getirmektir. Günümüzde bakteriyel liç endüstriyel ölçekte daha çok uranyum ve bakır kazanılmasında kullanılmaktadır. Ayrıca bazı sülfürlü cevherlerden Co, Ni, Zn ve Cd un kazanılmasında kullanılmak üzere bir dizi biyoliç yöntemi geliştirilmiştir (Telefoncu, 1995). Sülfürlü cevherlerin çözündürülmesinde bakteriler, hidrometalurjinin başlangıcından bu yana önemli rol oynamış olmakla beraber fonksiyonları ancak yakın zamanda anlaşılmıştır. Bakteriler bakır veya kömür madenlerindeki maden ocak suları içinden izole edilmektedir. Görünüş olarak birbirlerine benzemekte ve genellikle µm genişlikte ve 1-2 µm boyundadır. Tek veya zincirler şeklinde eklenmiş olarak bulunurlar. Bakteriler kemolitotrofik olup CO 2 i indirgemek için gerekli enerjiyi; inorganik maddelerin (Fe +2, S o ) oksidasyonuyla karşılamaktadır. Bakterilerin üremesi için gerekli C ve N da CO 2 ve NH 4 den temin edilir. Bakterilerin üremesi için karbon birinci derecede önemlidir. Bakteriler C ihtiyaçlarını havadaki CO 2 den temin ederler. Böylece enerji bakımından zayıf olan organizma zengin hale gelmiş olur. Bunun neticesinde dışarıdan bünyeye enerji aktarılmış olmaktadır. CO 2 in karbon hidratlara çevrilmesi bir indirgeme işlemi olup, dışarıdan enerji gerektiren bir işlemdir. Bu gerekli olan enerji; ya Fe +2 nin veya sülfürün oksidasyonu sonucu sağlanır. Biyoliç proseslerinde kullanılan en önemli mikroorganizmalar; Acidithiobacillus ferrooxidans, Acidithiobacillus thiooxidans, Leptospirillum ferroxidans ve Termofilik bakterilerdir (Rossi, 1990). İsdemir genelinde, çeşitli noktalardaki toz tutuculardan Sinter Çamur Hazırlama ve Kurutma Tesisi ne gelmekte olan çamurlu sular, bu tesiste arıtılıp, içlerindeki katı tanecikler çöktürüldükten sonra elde edilen çamur palpı vakum filtrelerden geçirilmekte ve döner tamburlarda kurutularak bir kısmı topaklaşmış şekilde, çoğu ise toz halinde (şlam) sinter harmanına katılmaktadır. Ancak 2004 yılının ilk aylarından itibaren, özellikle, çelikhane konverterlerinde galvanizli hurda kullanımına bağlı olarak çelikhane gaz temizlemeden gelen çamurlu sularda Zn miktarının aşırı yükselmiş olması (>%1.6 Zn) ve bazen %3-4 Zn gibi değerlere çıkabilmesi şlam ile beraber sinter harmanına giren çinkonun da artmasına yol açmıştır. Çinko, Yüksek Fırında alkali gibi davranarak skafolt oluşumuna, refrakter yapının bozulmasına ve sonuç olarak fırının düzensiz çalışmasına yol açmaktadır. Bunun en önemli sebebi Sinterde ortalama Zn oranının %0.03 den %0.05 e çıkmış olmasıdır. Neticede, bu çamurlu suların sistemde değerlendirilemeyişi hem çevre kirliliğine yol açmakta, hem de çamurun çöktürülüp kurutulmasıyla elde edilen %50-55 Fe tenörlü cevherin değerlendirilememesine yol açmaktadır. Halen, çamurun kurutulmasıyla elde edilen şlam, yüksek Zn içeriği sebebiyle sinter harmanına ilave edilmemekte, 8

3 harman sahasında ayrı bir bölüme istif edilmektedir. Harman sahasındaki bu malzemeyi taşıtmakta ayrı bir sorun teşkil etmektedir. Bu istif edilen şlam (atık çamuru), son zamanlarda Çimento fabrikasına satılmaya başlandı ise de, tenörlü cevher olarak kabul edilebilecek ve günde ton miktarda üretilen bu malzemenin kullanamıyor oluşu bir handikap teşkil etmektedir. Bu çalışmada, İskenderun Demir Çelik Fabrikasında açığa çıkan atık çamuru içeriğindeki çinkonun giderimi amacıyla Acidithiobacillus ferrooxidans türü bakteri kullanılarak biyoliç yapılmıştır. Farklı katı oranları, bakteri yoğunlukları ve tane boyutunun biyoliç işlemine etkisi araştırılmıştır. Materyal ve Metot İskenderun Demir Çelik Fabrikasından temin edilen yaklaşık 50 kg çamur halindeki sinter ünitesi katı atık numunesi Çukurova Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Biyoteknoloji Laboratuarına getirilmiş ve açık havada kurumaya bırakılmıştır. Daha sonra kuruyan atık (örnek) konileme-dörtleme yöntemiyle ana kütleyi temsil edecek şekilde yaklaşık 10 kg a indirilmiştir. Bu örnek %100 ü -2 mm olacak şekilde laboratuar tipi çeneli kırıcıdan geçirilmiş ve alınan 1 kg örneğin yaş elek analizi yapılmıştır. Biyoliç deneyleri için 2 kg örnekler bilyalı değirmende %100 ü; -38 µm, -45 µm, -63 µm ve -75 µm olacak şekilde öğütülmüştür. Deneylerde kullanılan temsili örneğin kimyasal bileşimi Çizelge 1 de verilmiştir. Biyoliç deneylerinde kullanılan bakteri; Acidithiobacillus ferrooxidans (DSM 583) Deutsche Sammlung von Mikroorganismen und Zellkulturen (DSMZ) kültür koleksiyonundan temin edilmiş ve biyoliç deneylerinde kullanılmadan önce Silverman ve Lundgren tarafından geliştirilmiş 9K besi ortamında çoğaltılmıştır (Silverman ve Lundgren, 1969) (Çizelge 2). Acidithiobacillus ferrooxidans türü bakteri çoğaltma işlemi 250 ml lik Erlenmeyer flasklarda 150 ml lik çalışma hacminde gerçekleştirilmiştir. 135 ml hacimde hazırlanan besi ortamları 121 o C sıcaklıkta, 1 atm basınç altında 15 dk otoklavda sterilize edilmiştir. Sterilizasyon işleminden sonra DSMZ den alınan saf bakteri kültürünün steril kabinde uygun steril koşullar sağlanarak besi ortamına ekimi yapılmıştır. Bakteri ekimi yapılan ortamlar, bakterilerin çoğalması için 7 gün boyunca 150 dev/dak hıza ve 30 o C sıcaklığa ayarlanmış orbital çalkalamalı inkübatörde tutulmuştur. Bu süre sonunda şeffaf renkten kırmızı-turuncu renge dönüşen besi ortamlarından alınan bakterilerin sayımı yapılmış ve ortamdan steril şartlarda alınan 15 ml lik bakteri solüsyonu, yeni hazırlanan besi ortamına ekilmiştir. Bakteri sayımı için Nikon YS 100 marka mikroskop ve Petroff-Hausser bakteri sayım lamı kullanılmıştır. Bakteri sayımı için steril şartlarda liç çözeltisinden her üç günde bir alınan örnekler kullanılmıştır. Petroff-Hausser bakteri sayım lamının derinliği 0.02 mm olup, lamda sayım yapılan alan 1 mm 2 dir. Petroff- Hausser bakteri sayım lamında 25 büyük kare, her büyük karede 16 küçük kare bulunmaktadır. Her bir küçük karenin hacmi = 0.05x0.05x0.02 = mm 3, buradan 400 küçük karenin hacmi = mm 3 x400 = 0.02 mm 3 = ml = 2x10-5 ml olur. Böylece Petroff-Hausser bakteri sayım lamında toplam alanda sayılan bakteri sayısını 1 ml standart hacmine çevirmek için 0.5x10 5 = 5000 faktörü 9

4 ile çarpmak gerekmektedir. Ayrıca bakteri sayısının yoğun olduğu durumlarda sayım yapılacak çözelti seyreltme işlemi uygulanarak kolay bir şekilde Petroff- Hausser lamında sayım yapılabilmektedir (Mirajkar v ark, 1997; Chandraprabha ve ark, 2002). Çizelge 1. İskenderun Demir Çelik Fabrikası atık çamuru (-63 µm) kimyasal bileşimi (Sever, 2006) Element (%) Zn 1.18 Fe S 0.15 Cu 0.04 Cr 0.03 SiO Al 2 O TiO Cr 2 O P 2 O Ka 2 O Na 2 O Çizelge 2. Acidithiobacillus ferrooxidans için 9K besi ortamı (Silverman ve Lundgren, 1969) Kimyasal Madde Miktar (gr/l) KH 2 PO MgSO 4 7H 2 O 0.4 (NH 4 ) 2 SO FeSO 4 7H 2 O 33.3 ph (H 2 SO 4 ile) 1.4 Biyoliç deneysel çalışmaları; Çukurova Üniversitesi, Biyoloji Bölümü ve Maden Mühendisliği Bölümü, Biyoteknoloji laboratuarlarında gerçekleştirilmiştir. Biyoliç deneyleri 250 ml lik Erlenmayer flasklarda 150 ml çalışma hacminde gerçekleştirilmiştir. Biyoliç deneylerinde 3 farklı parametre kinetik olarak incelenmiştir. Optimum katı oranı belirlendikten sonra farklı bakteri yoğunluklarının çözeltiye çinko alım verimi üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Belirlenen bakteri yoğunluğu ve en uygun katı oranıyla yapılan biyoliç deneylerinde ise farklı tane boyutunun biyoliç işlemine etkisi araştırılmıştır. Her bir deney için biyoliç çözeltisinden alınan sıvı örneklerin Perkin Elmer marka Atomik Absorbsiyon Spektrometresi (AAS) ile Zn analizleri yapılmış ve çözünme verimleri hesaplanmıştır. 10

5 Bakteri Sayısı (cfu/ml) Ç.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü Yıl:2008 Cilt:17-5 Araştırma Bulguları Katı Oranının Etkisi Katı oranının %1, %3 ve %5 olarak değiştirildiği deneylerde başlangıç ph ı 1.7, tane iriliği -63 µm, karıştırma hızı 150 dev/dak, ortam sıcaklığı 30 o C ve bakteri yoğunluğu %10 olarak sabit tutulmuştur. 21 gün boyunca yapılan biyoliç deneylerinde çözeltiden 3 günde bir alınan sıvı örneklerin; ph, mv, sıcaklık ölçümleri ve bakteri sayımları yapılmıştır. Ayrıca alınan sıvı örneklerinde Zn analizi yapılmıştır. Biyoliç deneyleri boyunca bakteri kültürünün kuluçka, çoğalma ve duraklama evreleri geçirdiği gözlenmiştir (Şekil 1). Kuluçka evresi yani bakterilerin ortama adaptasyonu yaklaşık 3 gün boyunca devam etmiştir. Bu yüzden bakteri sayıları ilk 3 gün içerisinde çok fazla bir artış göstermemiştir. 3. günden 18. güne kadar bakterilerin üreme ve aktifleşme evresi olduğu görülmektedir. 21. gün sonunda katı oranındaki artış ile kolonideki ortalama bakteri sayısı (kob/ml) azalmıştır. Zira artan katı oranı mikroorganizmaların gelişimi için gerekli olan oksijen ve CO 2 geçişini engellemiş ve ağır metal seviyelerinin bakteriler üzerinde toksik etki yapmasını sağlamıştır (Deveci vd, 2003). 4,50E+08 4,00E+08 3,50E+08 3,00E+08 2,50E+08 2,00E+08 1,50E+08 1,00E+08 %1 Katı 5,00E+07 %3 Katı %5 Katı 0,00E Zaman (Gün) Şekil 1. Katı oranının kolonideki ortalama bakteri sayısına (kob/ml) etkisi Biyoliç süresi boyunca ortam ph ı arasında değişmiştir. ph ın 1.7 e ayarlanmasından sonra aktifleşmeye başlayan bakteri ferros demiri ferrik demire oksitler ve ferrik demir hidroksitler halinde çöker. Bunun sonucunda ortamda oluşan H + iyonları ortamın ph ını düşürmektedir (Navake, 1986). Katı miktarının 11

6 ph Ç.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü Yıl:2008 Cilt:17-5 artmasıyla ph ın azalma hızı yavaşlamıştır. Thiobacillus spp türü asidofilik bakterilerin sülfürlü bileşikleri oksitlemesi ile üretilen sülfürik asit sistemin hızını arttırır, katı yükleme miktarının artması bu hızı yavaşlatır (Şekil 2). 1,8 1,75 1,7 1,65 1,6 1,55 1,5 1,45 1,4 %1 Katı %3 Katı %5 Katı Kontrol (%1) Zaman (Gün) Şekil 2. Katı oranı ile ortam ph ı arasındaki ilişki Potansiyel değişim (mv) ile ph arasında ters orantı olduğundan dolayı ph azaldıkça potansiyel değişim artar. Aynı zamanda potansiyel değişimdeki artış Fe +3 /Fe +2 oranının artmasının ve bakteriyel büyümenin bir göstergesidir. Biyoliç çözeltisine geçen oksijen, sistemin mv değerini artırır ve bu yüzden ph değerlerinde düşüş görülmektedir (Filali-Meknasi ve ark, 2000). Acidithiobacillus ferrooxidans ın deney başlangıcından hemen sonra aktifleşmeye başlamasıyla demir oksidasyonu da başlamıştır ve çözeltiye geçen demir miktarının süreye bağlı olarak artışıyla, potansiyel değişim değerlerinde sürekli bir artış gözlenmiştir. Katı oranı arttıkça mv değerlerindeki artış hızı yavaşlamıştır (Şekil 3). Katı oranı artışıyla çözeltiye Zn alma verimleri düşmüştür (Şekil 4). Biyoliç deneylerinde %5, %3 ve %1 katı oranlarında çözeltiye Zn alma verimleri sırasıyla %6, %10 ve %25 olmuştur. Katı miktarı fazlalığından biyoliç çözeltisindeki toksik maddelerin artışı ve bakterilerin bundan dolayı aktivitelerinin yavaşlaması verimi düşürmüştür. Bakterilerin üremeleri için gerekli oksijen ve karbondioksitin katı oranının artmasıyla liç ortamındaki konsantrasyonlarının azalması nedeniyle çözeltiye alma verimlerinin düştüğü birçok çalışmada belirtilmiştir (Boon ve Heijnen, 1998). 12

7 Zn (mg/l) Potansiyel Değişim (mv) Ç.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü Yıl:2008 Cilt: %1 Katı %3 Katı %5 Katı Kontrol (%1) Zaman (Gün) Şekil 3. Katı oranı ile potansiyel değişim arasındaki ilişki %1Katı %3 Katı %5 Katı Kontrol(%1) Zaman (Gün) Şekil 4. Katı oranının çözeltiye çinko alma verimine etkisi 13

8 Tartışma ve Sonuçlar Bu çalışma kapsamında İskenderun Demir Çelik Fabrikasında açığa çıkan atık çamuru içindeki çinkonun giderimi amacıyla biyoliç uygulanmıştır. Katı oranı, bakteri yoğunluğu ve tane boyutunun biyoliç performansına etkileri araştırılmıştır. Uygulanan biyoliç yönteminde bekletme süresine bağlı olarak mikroorganizmalar kuluçka, çoğalma, durma ve ölme evreleri geçirmişlerdir. Biyoliç ortamında maksimum bakteri sayıları; %1 katı oranı, -38 µm tane boyutunda ve %20 bakteri yoğunluğunda elde edilmiştir. Süreye bağlı olarak ph azalması ve elektrik iletkenliğinin artması ile atıktan çözünen ağır metal yüzdelerinin arttığı tespit edilmiştir. Katı oranının artmasıyla çözeltiye geçen Zn oranlarında düşüş belirlenmiştir. Bakteri yoğunluğundaki artış ve tane boyutunun küçülmesi ile birlikte çözünen Zn miktarlarında artış gözlenmiştir. Kaynaklar AKÇİL, A., ve ÇİFTÇİ, H., Küre Bakır Cevherlerinin Bakteriyel Liçi, Madencilik., 42: BOON, M., ve HEIJNEN, J.J., Chemical Oxidation Kinetics of Pyrite in Bioleaching Process, Hydrometallurgy., 48: BOSECKER, K., Biolleching: Metal Solubilization by Microorganisms, FEMS Microbiology Reviews., 20: CHANDRAPRABHA, M.N., MODAK, J.M., Natarajan, K.A., Raichur, A.M., Strategies for Efficient Start-up Continuous Biooxidation Process for Refractory Gold Ores, Mineral Engineering., 9 (11): ÇİFTÇİ, H. ve AKÇİL, A., Piritli Bakır Cevherlerinin Mezofilik Bakterilerle Çözündürülmesinde Demir Oksidasyonu Üzerine Bir Çalışma, Yerbilimleri., 43 ISBN: DEVECİ, H., ALP, I., USLU, T., Effect of Surface Area, Growth Media and Inert Solids on Bioleach of Complex Zinc /Lead Sulphides,!8 th Internatıonal Mining Congress and Exhibition of Turkey., ISBN: , FİLALİ-MEKNASİ, Y., TYAGİ, R.D., NARASİAH, K.S., Simultaneous Sewage Sludge Digestion and Metal Leaching: Effect of Aeration, Process Biochemistry., 36: GÖKTEPE, F., POOLEY, F.D., Bacterial Leaching of Pyrite, 18 th İnternational Mining Congres and Exhibition of Turkey., June, Antalya-Turkey. GRUPTA, A., BİRENDRA, K., MİSHRA R., Study on the Recovery Of Zinc from Moore Cake: a Biotechnologial Approach, Minerals Engineering., 16: HADDADİN, J., DAGOT, C., FICK, M., Models of Bacterial Leaching, Enzyme and Microbial Technology., 17: KEELİNG, S.E., PALMER, M.L., CARACATSANİS, F.C., JOHNSON, J.A., WATLİNG, H.R., Leaching of Chalcopyrrite and Sphalerite Using Bacteria Enriched from a Spent Chalcocite Heap, Minerals Engineering., 18:

9 LEVEİLLE, S.A., Identification of Bacteria Recovered from Acide Mine Environments by Reverse Sample Genom Probing ( Thiobacillus acidophilus, Thiobacillus thiooxidans, Leptosprillum ferrooxidans, Thiobacillus ferrooxidans), MSc Thesis, Laurention Unv. Of Sudbury., Canada 154. LUNDGREN, D.G., VAKOVA-VALCHANOVA, M., REED, R., Chemical Reactions İmportant in Bioleaching and Bioaccumulation, Biotechnology and Bioengineering Symp., 16: LİAO, M.X ve DENG, T.L., Zinc and Lead Extraction from Complex Raw Sulfides by Sequential Bioleaching and Acidic Brine Leach, Minerals Engineering., 17: MİRAJKAR, Y.R.K., NATARAJAN, K.A., SOMASUNDARAN, P., Growth and Attachment of Thiobacillus ferrooxidans during Sulfide Mineral Leaching, Int. J. Miner. Process., 50: MOUSAVİ, S.M., YAGHMAEİ, S., VOSSOUGHİ, M., ROOSTAAZAD, R., Int. J. Mineral Process., 20: NAVAKE, R., Bacterial Leaching of Ores and Other Materials, Institut für Mikrobiologie, Technische Universtat Braunschweig., Fed. Rep. Germany. POOLEY, F.D., The Role of Biohydrometallurgy in Mineral Processing, In: Proceedings of the 7 th International Mineral Processing Symposium, Innavations in Mineral and Coal Processing., , İstanbul, Türkiye. PİNA, P.S., LEAO, V.A., SİLVA, C.A., DAMAN, D., FRENAY, Y.J., The Effect of Ferrous and Ferric İron and Sphalerite Bioleaching with Acidithiobacillus sp, Minerals Engineering., 18: ROSSİ,G., Biohydrometallurgy, New York., McGraw-Hill. RODRİQUEZ, Y., BALLESTER, A., BLAZQUEZ,M.L., GONZALEZ, F., MUNOZ, J.A., New İnformation on the Sphalerite Bioleaching Mechanism at Low and High Temperature, Hydrometallurgy., 71: SAMPSON, M.I., PHILLIPS, C.V., BLAKE, R.C., Influence of the Attachment of Acidophilic Bacteria During the Oxidation of Mineral Sulfides, Minerals Engineering., 13(4): SAND, W., GEHRKE, T., JOZSA, D.G., Schıppers A., (Bio) Chemistry of Bacterial Leaching Direct Versus Indirect Bioleaching, Hydrometallurgy., 59: SİLVERMAN, P. VE LUNDGREN, DG., Studies on Chemoautotrophic Bacterium Ferrobacillus ferroxidans, J Bact., 77: SEVER E., İskenderun Demir Çelik Fabrikası Atıklarına Biyoliç Uygulaması, Ç.Ü., Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans, 118 s., Adana. SHİ, S., FANG, Z., Nİ J., Comparative Study on the Bioleaching of Zinc Sulphides, Process Biochemistry., 41: TELEFONCU, A., Biyoteknoloji, Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Yayınları., 152, İzmir. 15

TARTIŞMA VE YORUMLAR. Ata Akçıl ın (*) Tartışma ve Yorumları

TARTIŞMA VE YORUMLAR. Ata Akçıl ın (*) Tartışma ve Yorumları TARTIŞMA VE YORUMLAR Refrakter Altın Cevherlerinin/ Biyooksidasyon Yönteminin Kullanımı (H.Çelik, Cilt 44, Sayı 3, Sayfa 35-46, Eylül 2005) Discussion on the paper entitled Using Biooxidation Method for

Detaylı

KÜRE BAKIR CEVHERİNİN BAKTERİYEL LİÇİ

KÜRE BAKIR CEVHERİNİN BAKTERİYEL LİÇİ MADENCİLİK, Cilt 42, Sayı 4, Sayfa 15-25, Aralık 23 Vol. 42, No. 4, pp 15-25, December 23 KÜRE BAKIR CEVHERİNİN BAKTERİYEL LİÇİ Bacterial Leaching of Kure Copper Ore Ata AKÇIL Hasan ÇİFTÇİ ÖZET Bakterilerin

Detaylı

İLERİ ARITIM YÖNTEMLERİNDEN FENTON REAKTİFİ PROSESİ İLE ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN ISLAK HAVA OKSİDASYONU

İLERİ ARITIM YÖNTEMLERİNDEN FENTON REAKTİFİ PROSESİ İLE ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN ISLAK HAVA OKSİDASYONU İLERİ ARITIM YÖNTEMLERİNDEN FENTON REAKTİFİ PROSESİ İLE ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN ISLAK HAVA OKSİDASYONU Gülin AYTİMUR, Süheyda ATALAY Ege Üniversitesi Müh. Fak. Kimya Müh. Bölümü 351-Bornova İzmir ÖZET

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun

BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun bir reaktif kullanarak oksitli bakır cevherindeki bakırı

Detaylı

TÜRKİYE PİRİT KÜLLERİNİN MİKROBİYOLOJİK YÖNTEMLE DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE PİRİT KÜLLERİNİN MİKROBİYOLOJİK YÖNTEMLE DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE PİRİT KÜLLERİNİN MİKROBİYOLOJİK YÖNTEMLE DEĞERLENDİRİLMESİ M. Zeki DOĞAN (*) Celal F. GÖKÇAY(**) M. Ender ATABEY (***) ÖZET Bu çalışmada ülkemizdeki sülfat asidi fabrikalarında yılda 00 bin ton

Detaylı

AYÇİÇEK YAĞI ÜRETİMİ YAN ÜRÜNLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

AYÇİÇEK YAĞI ÜRETİMİ YAN ÜRÜNLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ AYÇİÇEK YAĞI ÜRETİMİ YAN ÜRÜNLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ U. OLGUN, Ö. ÖZYILDIRIM, V. SEVİNÇ Sakarya Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Kimya Bölümü, Mithatpaşa, 54, Sakarya ÖZET Ayçiçek yağı üretim tesislerinden

Detaylı

Konsantre Cevher Analizleri / Ore Grade Analysis

Konsantre Cevher Analizleri / Ore Grade Analysis Konsantre Cevher Analizleri / Ore Grade Analysis Bu analiz grupları yüksek tenörlü cevher analizleri için uygun metottur. This analysis groups is an appropriate method for high grade ore analyses. AT-11

Detaylı

REFRAKTER ALTIN CEVHERLERİNİN/KONSANTRELERİNİN ÖN İYİLEŞTİRİLMESİNDE BİYOOKSİDASYON YÖNTEMİNİN KULLANIMI

REFRAKTER ALTIN CEVHERLERİNİN/KONSANTRELERİNİN ÖN İYİLEŞTİRİLMESİNDE BİYOOKSİDASYON YÖNTEMİNİN KULLANIMI MADENCİLİK, Cilt 44, Sayı 3, Sayfa 35-46, Eylül 2005 Vol.44, No. 3, pp 35-46, September 2005 REFRAKTER ALTIN CEVHERLERİNİN/KONSANTRELERİNİN ÖN İYİLEŞTİRİLMESİNDE BİYOOKSİDASYON YÖNTEMİNİN KULLANIMI Using

Detaylı

ARDIŞIK KESİKLİ REAKTÖRDE AKTİF ÇAMURUN ÇÖKELEBİLİRLİĞİNE SICAKLIĞIN ETKİSİ. Engin GÜRTEKİN 1, *

ARDIŞIK KESİKLİ REAKTÖRDE AKTİF ÇAMURUN ÇÖKELEBİLİRLİĞİNE SICAKLIĞIN ETKİSİ. Engin GÜRTEKİN 1, * Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 (1-2) 99-17 (29) http://fbe.erciyes.edu.tr/ ISSN 112-2354 ARDIŞIK KESİKLİ REAKTÖRDE AKTİF ÇAMURUN ÇÖKELEBİLİRLİĞİNE SICAKLIĞIN ETKİSİ Engin GÜRTEKİN

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ Volkan İhsan ARSLAN BİYOLİÇ YÖNTEMİYLE ENDÜSTRİYEL HAMMADDELERDEN SAFSIZLIKLARIN UZAKLAŞTIRILMASININ ARAŞTIRILMASI MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Mehmet Kul Doğum Tarihi: 02 Nisan 1970 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Lisans Metalurji Mühendisliği Orta Doğu Teknik Üniversitesi 1995

Detaylı

YIĞIN BİYOOKSİDASYON TEKNOLOJİSİNİN REFRAKTER ALTIN KONSANTRELERİNE UYGULANMASI. Haluk ÇELİK

YIĞIN BİYOOKSİDASYON TEKNOLOJİSİNİN REFRAKTER ALTIN KONSANTRELERİNE UYGULANMASI. Haluk ÇELİK YIĞIN BİYOOKSİDASYON TEKNOLOJİSİNİN REFRAKTER ALTIN KONSANTRELERİNE UYGULANMASI Haluk ÇELİK Uşak Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Seramik Bölümü, 64200, Uşak, haluk.celik@usak.edu.tr Geliş Tarihi:

Detaylı

KOLEMANİT ATIKLARDAN BİYOLİÇ YÖNTEMİ İLE BORİK ASİT ELDESİ * Production of Boric Acid From Colemanite Wastes by Bioleaching tailings 1

KOLEMANİT ATIKLARDAN BİYOLİÇ YÖNTEMİ İLE BORİK ASİT ELDESİ * Production of Boric Acid From Colemanite Wastes by Bioleaching tailings 1 KOLEMANİT ATIKLARDAN BİYOLİÇ YÖNTEMİ İLE BORİK ASİT ELDESİ * Production of Boric Acid From Colemanite Wastes by Bioleaching tailings 1 Gökhan SERTKAYA Mimarlık Anabilim Dalı Belgin BAYAT Mimarlık Anabilim

Detaylı

DÜŞÜK TENÖRLÜ MANGAN CEVHERLERİNİN ZENGİNLEŞTİRİLMESİNİN ARAŞTIRILMASI. Investigation of Low Grade Manganese Ores Enrichment

DÜŞÜK TENÖRLÜ MANGAN CEVHERLERİNİN ZENGİNLEŞTİRİLMESİNİN ARAŞTIRILMASI. Investigation of Low Grade Manganese Ores Enrichment DÜŞÜK TENÖRLÜ MANGAN CEVHERLERİNİN ZENGİNLEŞTİRİLMESİNİN ARAŞTIRILMASI Investigation of Low Grade Manganese Ores Enrichment Sultan ŞİMŞEK Maden Mühendisliği Anabilim Dalı Oktay BAYAT Maden Mühendisliği

Detaylı

ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ

ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ İlyas CAN*, İbrahim BÜYÜKÇAYIR* *Durer Refrakter Malzemeleri San. Ve

Detaylı

Bakır Rafinasyon Curufu Flotasyon Atıklarındaki Bakırın Geri Kazanımı

Bakır Rafinasyon Curufu Flotasyon Atıklarındaki Bakırın Geri Kazanımı 200 Bakır Rafinasyon Curufu Flotasyon Atıklarındaki Bakırın Geri Kazanımı * Murat Çakır, 1 Muhammet Kartal, 2 Harun Gül, 1 Ebru Taşkın, 1 Mehmet Uysal, 3 A.Osman Aydın, 1 Ahmet Alp 1 Sakarya Üniversitesi,

Detaylı

RM26 KOLEMANİTİN CO 2 VE SO 2 İLE DOYURULMUŞ SULU ÇÖZELTİLERDEKİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNÜN OPTİMİZASYONU

RM26 KOLEMANİTİN CO 2 VE SO 2 İLE DOYURULMUŞ SULU ÇÖZELTİLERDEKİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNÜN OPTİMİZASYONU Yedinci Ulusal Kimya Mühendisliği Kongresi, 5-8 Eylül 006, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir RM6 KOLEMANİTİN CO VE SO İLE DOYURULMUŞ SULU ÇÖZELTİLERDEKİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNÜN OPTİMİZASYONU ZAFER EKİNCİ, ENES ŞAYAN,

Detaylı

BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ

BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ Tesisin Amacı Organik yapıdaki hammaddelerin oksijensiz ortamda bakteriler yoluyla çürütülerek enerji potansiyeli olan biyogaza ve biyogazın

Detaylı

Monolitik Refrakter Malzemelerde Temel Özelliklerin Detaylandırılması

Monolitik Refrakter Malzemelerde Temel Özelliklerin Detaylandırılması Monolitik Refrakter Malzemelerde Temel Özelliklerin Detaylandırılması 1.Giriş Monolitik Refrakter Malzemelerin Teknik Bilgi Formları (Data Sheet) malzemelerin laboratuar koşullarında Standardlara uygun

Detaylı

SÜLFÜRİK ASİT VARLIĞINDA HAVA OKSİJENİ KULLANARAK KÜRE KALKOPİRİT KONSANTRESİNDEN BAKIRIN EKSTRAKSİYONU

SÜLFÜRİK ASİT VARLIĞINDA HAVA OKSİJENİ KULLANARAK KÜRE KALKOPİRİT KONSANTRESİNDEN BAKIRIN EKSTRAKSİYONU SÜLFÜRİK ASİT VARLIĞINDA HAVA OKSİJENİ KULLANARAK KÜRE KALKOPİRİT KONSANTRESİNDEN BAKIRIN EKSTRAKSİYONU Bayram SİTİL a1, Ercan KESKİN a2, M. Deniz TURAN b,*, H. Soner ALTUNDOĞAN a3 a Fırat Üniversitesi

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI SÜREKLİ KARIŞTIRMALI REAKTÖR DENEYİ 2012 KONYA İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... ii SİMGELER VE

Detaylı

Akvaryum veya küçük havuzlarda amonyağın daha az zehirli olan nitrit ve nitrata dönüştürülmesi için gerekli olan bakteri populasyonunu (nitrifikasyon

Akvaryum veya küçük havuzlarda amonyağın daha az zehirli olan nitrit ve nitrata dönüştürülmesi için gerekli olan bakteri populasyonunu (nitrifikasyon Azotlu bileşikler Ticari balık havuzlarında iyonize olmuş veya iyonize olmamış amonyağın konsantrasyonlarını azaltmak için pratik bir yöntem yoktur. Balık havuzlarında stoklama ve yemleme oranlarının azaltılması

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ Bülent SARI METAL SANAYİ ATIK ÇAMURLARINDAN AĞIR METAL GİDERİMİNDE BİYOLİÇ YÖNTEMİNİN KULLANILMASI ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI ADANA, 2005

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALESİ / RESEARCH ARTICLE

ARAŞTIRMA MAKALESİ / RESEARCH ARTICLE Anadolu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi A-Uygulamalı Bilimler ve Mühendislik Anadolu University Journal of Science and Technology A- Applied Sciences and Engineering Cilt: 16 Sayı: 2-2015 Sayfa:

Detaylı

ŞEFTALİ PULPUNUN SAKLANMASI ESNASINDA RENK DEĞİŞİMLERİ VE AMİNOASİT KAYIPLARI

ŞEFTALİ PULPUNUN SAKLANMASI ESNASINDA RENK DEĞİŞİMLERİ VE AMİNOASİT KAYIPLARI 1 ŞEFTALİ PULPUNUN SAKLANMASI ESNASINDA RENK DEĞİŞİMLERİ VE AMİNOASİT KAYIPLARI Filiz KAR*, F. Naime ARSLANOĞLU *Fırat Üniversitesi Mühendislik Fak. Kimya Müh Bölümü, Elazığ ÖZET Şeftali pulpunun enzimatik

Detaylı

RAPOR. O.D.T.Ü. AGÜDÖS Kod No: 08 03 11 1 00 09 3 Kasım, 2008

RAPOR. O.D.T.Ü. AGÜDÖS Kod No: 08 03 11 1 00 09 3 Kasım, 2008 BMB Technology İçin Life 2 O Water BMB1000 Serisi Su Arıtma Cihazının Sularda Bakteri ve Kimyasalların Arıtım Performansının Araştırılması Projesi O.D.T.Ü. Danışman Prof. Dr. Celal F. GÖKÇAY RAPOR O.D.T.Ü.

Detaylı

ELBİSTAN LİNYİTİ VE ATIKLARIN BİRLİKTE SIVILAŞTIRILMASI

ELBİSTAN LİNYİTİ VE ATIKLARIN BİRLİKTE SIVILAŞTIRILMASI ELBİSTAN LİNYİTİ VE ATIKLARIN BİRLİKTE SIVILAŞTIRILMASI Prof. Dr. Hüseyin Karaca İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü, 44280 MALATYA GİRİŞ Dünya petrol rezervlerinin birkaç

Detaylı

Küre Bölgesi Sülfürlü Bakır Cevherlerinin Hidrometalurjik Yöntemle Kazanımında Mekanik Aktivasyon ve Hidrojenperoksit İlavesinin Etkisi

Küre Bölgesi Sülfürlü Bakır Cevherlerinin Hidrometalurjik Yöntemle Kazanımında Mekanik Aktivasyon ve Hidrojenperoksit İlavesinin Etkisi 2017 Published in 5th International Symposium on Innovative Technologies in Engineering and Science 29-30 September 2017 (ISITES2017 Baku - Azerbaijan) Küre Bölgesi Sülfürlü Bakır Cevherlerinin Hidrometalurjik

Detaylı

ÇİNKO EKSTRAKSİYON ARTIĞINDAN ARDIŞIK OLARAK UYGULANAN SÜLFÜRİK ASİT KAVURMASI-SU LİÇİ VE NaCl LİÇİ YÖNTEMLERİYLE ÇİNKO VE KURŞUNUN GERİ KAZANILMASI

ÇİNKO EKSTRAKSİYON ARTIĞINDAN ARDIŞIK OLARAK UYGULANAN SÜLFÜRİK ASİT KAVURMASI-SU LİÇİ VE NaCl LİÇİ YÖNTEMLERİYLE ÇİNKO VE KURŞUNUN GERİ KAZANILMASI ÇİNKO EKSTRAKSİYON ARTIĞINDAN ARDIŞIK OLARAK UYGULANAN SÜLFÜRİK ASİT KAVURMASI-SU LİÇİ VE NaCl LİÇİ YÖNTEMLERİYLE ÇİNKO VE KURŞUNUN GERİ KAZANILMASI M.Deniz TURAN*, H.Soner ALTUNDOĞAN**, Fikret TÜMEN**

Detaylı

ELEKTROLİTİK TOZ ÜRETİM TEKNİKLERİ. Prof.Dr.Muzaffer ZEREN

ELEKTROLİTİK TOZ ÜRETİM TEKNİKLERİ. Prof.Dr.Muzaffer ZEREN Prof.Dr.Muzaffer ZEREN Bir çok metal (yaklaşık 60) elektroliz ile toz haline getirilebilir. Elektroliz kapalı devre çalışan ve çevre kirliliğine duyarlı bir yöntemdir. Kurulum maliyeti ve uygulama maliyeti

Detaylı

Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (BOİ) Doç.Dr.Ergün YILDIZ

Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (BOİ) Doç.Dr.Ergün YILDIZ Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (BOİ) Doç.Dr.Ergün YILDIZ Giriş BOİ nedir? BOİ neyi ölçer? BOİ testi ne için kullanılır? BOİ nasıl tespit edilir? BOİ hesaplamaları BOİ uygulamaları Bazı maddelerin BOİ si

Detaylı

MELASTAN FERMENTASYON YOLUYLA ETANOL ÜRETİMİNE MONTMORİLLONİTİN ETKİSİ

MELASTAN FERMENTASYON YOLUYLA ETANOL ÜRETİMİNE MONTMORİLLONİTİN ETKİSİ MELASTAN FERMENTASYON YOLUYLA ETANOL ÜRETİMİNE MONTMORİLLONİTİN ETKİSİ A.TOSUN, M.ERGUN Gazi Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Maltepe 06570 ANKARA ÖZET Bu çalışmada,

Detaylı

KARBON AEROJEL ÜRETİMİ VE KARAKTERİZASYONU

KARBON AEROJEL ÜRETİMİ VE KARAKTERİZASYONU KARBON AEROJEL ÜRETİMİ VE KARAKTERİZASYONU Derya BALKABAK a, Burak ÖZTÜRK a,*, Aylin AYTAÇ b, H. Canan CABBAR a a Gazi Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü, Ankara, 06570 b Gazi Üniversitesi Kimya Bölümü,

Detaylı

ANALİZ LİSTESİ. 150*150*150 ebatlarında 7 veya 28 Günlük Kürü Tamamlanmış Küp Beton Numune

ANALİZ LİSTESİ. 150*150*150 ebatlarında 7 veya 28 Günlük Kürü Tamamlanmış Küp Beton Numune Sayfa 1 / 10 Laboratuvar Birimi : İnşaat Mühendisliği Laboratuvarı 1 Beton Basınç Dayanımı Beton Pres Test Cihazı 150*150*150 ebatlarında 7 veya 28 Günlük Kürü Tamamlanmış Küp Beton Numune TS EN 12390-3

Detaylı

ATIKSU KARAKTERİZASYONU Genel. Dr. A. Saatçı

ATIKSU KARAKTERİZASYONU Genel. Dr. A. Saatçı ATIKSU KARAKTERİZASYONU Genel Dr. A. Saatçı Atıksu Arıtma Maksadı 1. Hangi kirleticiler arıtılmalı? 2. Çıkış su kalitesi ne olmalıdır? 3. Proses nasıl seçilmelidir? 4. Basit ve güvenli arıtma tesisleri

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pamukkale Univ Muh ilim Derg, 22(6), 46-2, 216 Pamukkale Üniversitesi Mühendislik ilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Lateritik nikel cevherinin asidofilik bakteriler

Detaylı

REKOMBİNANT E.coli KÜLTÜRLERİ İLE ENZİM ÜRETİMİNİN KİNETİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ. Dilek KAZAN, Amable HOKTAÇSU ve Agnes ÇAMURDAN

REKOMBİNANT E.coli KÜLTÜRLERİ İLE ENZİM ÜRETİMİNİN KİNETİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ. Dilek KAZAN, Amable HOKTAÇSU ve Agnes ÇAMURDAN REKOMBİNANT E.coli KÜLTÜRLERİ İLE ENZİM ÜRETİMİNİN KİNETİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Dilek KAZAN, Amable HOKTAÇSU ve Agnes ÇAMURDAN Boğaziçi Üniversitesi. Mühendislik fakültesukimya Mühendisliği Bolümü

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : İstanbul Yolu, Gersan Sanayi Sitesi 2306.Sokak No :26 Ergazi/Yenimahalle 06370 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 255 24 64 Faks : 0 312 255

Detaylı

UFALANMA FARKLILIĞINDAN YARARLANILARAK YOZGAT AYRIDAM LİNYİTİNİN ZENGİNLEŞTİRİLEBİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ

UFALANMA FARKLILIĞINDAN YARARLANILARAK YOZGAT AYRIDAM LİNYİTİNİN ZENGİNLEŞTİRİLEBİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 3 Sayı: 2 sh. 41- Mayıs 1 UFALANMA FARKLILIĞINDAN YARARLANILARAK YOZGAT AYRIDAM LİNYİTİNİN ZENGİNLEŞTİRİLEBİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ (INVESTIGATION

Detaylı

OTEKOLOJİ TOPRAK FAKTÖRLERİ

OTEKOLOJİ TOPRAK FAKTÖRLERİ OTEKOLOJİ TOPRAK FAKTÖRLERİ - Kayaların ayrışması + organik maddeler - Su ve hava içerir - Bitki ve hayvanlar barındırır - Mineral maddeler TOPRAKLARI OLUŞTURAN ANA MATERYAL TİPLERİ - Toprak tipi-ana materyalin

Detaylı

ÇİNKO KATKILI ANTİBAKTERİYEL ÖZELLİKTE HİDROKSİAPATİT ÜRETİMİ VE KARAKTERİZASYONU

ÇİNKO KATKILI ANTİBAKTERİYEL ÖZELLİKTE HİDROKSİAPATİT ÜRETİMİ VE KARAKTERİZASYONU ÇİNKO KATKILI ANTİBAKTERİYEL ÖZELLİKTE HİDROKSİAPATİT ÜRETİMİ VE KARAKTERİZASYONU SÜLEYMAN ÇINAR ÇAĞAN MERSİN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANA BİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ

Detaylı

S ve farklı toplayıcı birleşimlerinin kullanımının altın flotasyonu üzerindeki etkisinin belirlenmesi Determination of the effect of CuSO 4

S ve farklı toplayıcı birleşimlerinin kullanımının altın flotasyonu üzerindeki etkisinin belirlenmesi Determination of the effect of CuSO 4 Yerbilimleri, 30 (2), 105 112 Hacettepe Üniversitesi Yerbilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Dergisi Journal of the Earth Sciences Application and Research Centre of Hacettepe University CuSO 4, S ve

Detaylı

BİTKİ BESİN MADDELERİ (BBM)

BİTKİ BESİN MADDELERİ (BBM) BİTKİ BESİN MADDELERİ (BBM) Toprak Bilgisi Dersi Prof. Dr. Günay Erpul erpul@ankara.edu.tr Işık Enerjisinin Kimyasal Enerjiye Dönüştürülmesi Fotosentez, karbon (C), oksijen (O) ve hidrojen (H) atomlarını

Detaylı

PETROKİMYA KOMPLEKSİ ARITMA ÇAMURLARININ EKSTRAKSİYONU

PETROKİMYA KOMPLEKSİ ARITMA ÇAMURLARININ EKSTRAKSİYONU PETROKİMYA KOMPLEKSİ ARITMA ÇAMURLARININ EKSTRAKSİYONU T. GÜNGÖREN 1, H. MADENOĞLU 1, M. SERT 1, İ.H. METECAN 2, S. ERDEM 1, L. BALLİCE 1, M. YÜKSEL 1, M. SAĞLAM 1 1 Ege Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

FENOLÜN SULU ÇÖZELTİSİNİN DAMLAMALI YATAKLI REAKTÖRDE KATALİTİK ISLAK HAVA OKSİDASYONU

FENOLÜN SULU ÇÖZELTİSİNİN DAMLAMALI YATAKLI REAKTÖRDE KATALİTİK ISLAK HAVA OKSİDASYONU FENOLÜN SULU ÇÖZELTİSİNİN DAMLAMALI YATAKLI REAKTÖRDE KATALİTİK ISLAK HAVA OKSİDASYONU Tamer BEKTAŞ, Ferhan S. ATALAY, Canan URAZ Ege Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü, İzmir ÖZET Bu çalışmada sulu

Detaylı

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012 Araştırma Makalesi/Research Article BaCl 2 -Ba(H 2 PO 2 ) 2 -H 2 O Üçlü

Detaylı

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK 1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK Kentsel Atıksu Arıtım Tesislerinde Geliştirilmiş Biyolojik Fosfor Giderim Verimini Etkileyen Faktörler Tolga Tunçal, Ayşegül Pala, Orhan Uslu Namık

Detaylı

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ Sıra No: SULAMA SUYU ANALİZLERİ: 2014 FİYATI 1 ph 14,00 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 3 Sodyum (Na)

Detaylı

Katlı oranlar kanunu. 2H 2 + O 2 H 2 O Sabit Oran ( 4 g 32 g 36 g. 2 g 16 g 18 g. 1 g 8 g 9 g. 8 g 64 g 72 g. N 2 + 3H 2 2NH 3 Sabit Oran (

Katlı oranlar kanunu. 2H 2 + O 2 H 2 O Sabit Oran ( 4 g 32 g 36 g. 2 g 16 g 18 g. 1 g 8 g 9 g. 8 g 64 g 72 g. N 2 + 3H 2 2NH 3 Sabit Oran ( Sabit oranlar kanunu Bir bileşiği oluşturan elementlerin kütleleri arasında sabit bir oran vardır. Bu sabit oranın varlığı ilk defa 799 tarihinde Praust tarafından bulunmuş ve sabit oranlar kanunu şeklinde

Detaylı

YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ

YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA ANABİLİM

Detaylı

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR AMAÇ Çorlu katı atık depolama sahası sızıntı sularının ön arıtma alternatifi olarak koagülasyon-flokülasyon yöntemi ile arıtılabilirliğinin değerlendirilmesi Arıtma alternatifleri

Detaylı

Farklı Elektrotlar ile Delik Delme İşlemlerinde Yüzey Pürüzlülüğünün İncelenmesi

Farklı Elektrotlar ile Delik Delme İşlemlerinde Yüzey Pürüzlülüğünün İncelenmesi Farklı Elektrotlar ile Delik Delme İşlemlerinde Yüzey Pürüzlülüğünün İncelenmesi Examination of Surface Roughness in the Hole Drilling Process with Different Electrodes Volkan Yılmaz 1 *, Ceren Y. Yılmaz

Detaylı

GeoBiotics GEOCOAT Teknolojisi

GeoBiotics GEOCOAT Teknolojisi T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoteknoloji Anabilim Dalı GeoBiotics GEOCOAT Teknolojisi HAZIRLAYAN Soner TOP DANIŞMAN Prof. Dr. Oktay BAYAT ADANA GeoBiotics GEOCOAT Teknolojisi Gelişimi

Detaylı

Jeokimya Analizleri. Geochemical Analysis

Jeokimya Analizleri. Geochemical Analysis Jeokimya Analizleri Geochemical Analysis Jeokimya; minerallerin oluşumu esnasında ve sonrasında çevre kayaçlar ile yüzeysel ortamlarda gerçekleşen kimyasal değişikliklerin belirlenmesi temeline dayanır.

Detaylı

YEMEK ATIKLARINDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ

YEMEK ATIKLARINDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ YEMEK ATIKLARINDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ A. Pınar TÜZÜM DEMİR 1, S. Ferda MUTLU 1 Ege Üniversitesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 35100, Bornova, İzmir pinar.demir@ege.edu.tr Gazi Üniversitesi, Kimya Mühendisliği

Detaylı

Türkoğlu-Şekeroba (Kahramanmaraş, Türkiye) Baritlerinin Flotasyon ile Zenginleştirilmesi

Türkoğlu-Şekeroba (Kahramanmaraş, Türkiye) Baritlerinin Flotasyon ile Zenginleştirilmesi Türkoğlu-Şekeroba (Kahramanmaraş, Türkiye) Baritlerinin Flotasyon ile Zenginleştirilmesi Zehra Altınçelep 1, Oktay Bayat 2, Seda Demirci 3 1 Atatürk Üniversitesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Erzurum, Türkiye;

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası Hız ve Debi Pitot Tüpü Metodu TS ISO 10780

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası Hız ve Debi Pitot Tüpü Metodu TS ISO 10780 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE - 1/5 Hız ve Debi Pitot Tüpü Metodu TS ISO 10780 EMİSYON 1 İslilik Nem Partikül Madde CO, O 2 CO 2 NO NO X, NO 2 Renk Karşılaştırma (Bacharach)

Detaylı

TÜBİTAK-BİDEB Kimya Lisans Öğrencileri (Kimyagerlik, Kimya Öğretmenliği, Kimya Mühendisliği) Araştırma Projesi Eğitimi Çalıştayı KİMYA-1 ÇALIŞTAY 2010

TÜBİTAK-BİDEB Kimya Lisans Öğrencileri (Kimyagerlik, Kimya Öğretmenliği, Kimya Mühendisliği) Araştırma Projesi Eğitimi Çalıştayı KİMYA-1 ÇALIŞTAY 2010 TÜBİTAK-BİDEB Kimya Lisans Öğrencileri (Kimyagerlik, Kimya Öğretmenliği, Kimya Mühendisliği) Araştırma Projesi Eğitimi Çalıştayı KİMYA-1 ÇALIŞTAY 2010 GRUP AKTİF PROJE ADI AYÇİÇEĞİ ATIKLARINDAN AKTİF KARBON

Detaylı

AKTİFLEŞTİRİLMİŞ DOĞAL ZEOLİT İLE SULU ÇÖZELTİLERDEN METİLEN MAVİSİNİN ADSORPLANMASI

AKTİFLEŞTİRİLMİŞ DOĞAL ZEOLİT İLE SULU ÇÖZELTİLERDEN METİLEN MAVİSİNİN ADSORPLANMASI AKTİFLEŞTİRİLMİŞ DOĞAL ZEOLİT İLE SULU ÇÖZELTİLERDEN METİLEN MAVİSİNİN ADSORPLANMASI Naime Özdemir, Melek Bağrıaçık, Melek Yılgın, Ayşe Biçer, Filiz Kar* *Fırat Üniversitesi, Müh. Fak., Kimya Müh. Bölümü,

Detaylı

On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu

On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu Speaker: Ercan Basaran, Uwe Späth LAR Process Analysers AG 1 Genel İçerik 1. Giriş 2. Proses optimizasyonu 3. İki optimizasyon

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Deney Laboratuvarı Adresi : Kemankeş Mah. Mangır Sok. No:3 Kat:1 Karaköy Beyoğlu 34425 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0212 243 63 47 Faks : 0212 243 63 41 E-Posta : info@pentacevre.com

Detaylı

FINEAMIN 06 kullanılan kazan sistemlerinin blöfleri yalnızca ph ayarlaması yapılarak sorunsuzca kanalizasyona dreyn edilebilir.

FINEAMIN 06 kullanılan kazan sistemlerinin blöfleri yalnızca ph ayarlaması yapılarak sorunsuzca kanalizasyona dreyn edilebilir. Kazan Kimyasalları FINEAMIN 06 Demineralize su kullanlan, yüksek basınçlı buhar sistemleri için korozyon ve kireçlenmeyi önleyici kimyasal Kullanıcı ve Çevre Dostu: FINEAMIN 06, doğada hemen hemen tümüyle

Detaylı

Harran Üniversitesi Kısa tarihi

Harran Üniversitesi Kısa tarihi Harran Üniversitesi Kısa tarihi 1976 : Şanlıurfa Meslek Yüksek Okulu Kuruldu 1978: Dicle Üniversitesi ne bağlı Ziraat Fakültesi, 1984: Dicle Üniversitesi ne bağlı Mühendislik Fakültesi (İnşaat Mühendisliği

Detaylı

TEHLİKELİ ATIK ÖN İŞLEM TESİSLERİ

TEHLİKELİ ATIK ÖN İŞLEM TESİSLERİ TEHLİKELİ ATIK ÖN İŞLEM TESİSLERİ i. Elleçleme (Handling) Tesisi Elleçleme tesisi, uygun tehlikeli ve tehlikesiz endüstriyel atıkların, parçalanması ve termal bertaraf tesislerinin istediği fiziksel şartları

Detaylı

LOGO. Doç. Dr. Esin SUZER. Prof. Dr. Aynur KONTAŞ. Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü

LOGO. Doç. Dr. Esin SUZER. Prof. Dr. Aynur KONTAŞ. Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü LOGO Doç. Dr. Esin SUZER Prof. Dr. Aynur KONTAŞ Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü Deniz Kirliliği İnsan kaynaklı ya da doğal etkiler sonucu ortaya çıkan,

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ DENEY NO: 5 HAVAANDIRMA ÇEVRE MÜHENDĠSĠĞĠ BÖÜMÜ Çevre Mühendisi atmosfer şartlarında suda çözünmüş oksijen ile yakından ilgilidir. Çözünmüş oksijen (Ç.O) su içinde çözünmüş halde bulunan oksijen konsantrasyonu

Detaylı

Elazığ İlinde Bir Maden Sahasından Kaynaklanan Sızıntı Sularının Maden Çayına Etkisi: II. Diğer Parametreler

Elazığ İlinde Bir Maden Sahasından Kaynaklanan Sızıntı Sularının Maden Çayına Etkisi: II. Diğer Parametreler Karaelmas Science and Engineering Journal/Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi 2 (1): 15-21, 212 Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi Journal home page: www.fbd.karaelmas.edu.tr Araştırma Makalesi Elazığ

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı Cu Copper 29 Bakır 2 Dünyada madenden bakır üretimi, Milyon ton Yıl Dünyada madenden bakır

Detaylı

TOA06 SÜRÜKLENME KANALLI TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ

TOA06 SÜRÜKLENME KANALLI TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ TOA06 SÜRÜKLENME KANALLI TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ T. Algül, B. Algül, Ö. M. Doğan, B. Z. Uysal Gazi Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü

Detaylı

NANO KURġUN ÜRETĠMĠ VE KARAKTERĠZASYONU

NANO KURġUN ÜRETĠMĠ VE KARAKTERĠZASYONU NANO KURġUN ÜRETĠMĠ VE KARAKTERĠZASYONU AHMET GÜNGÖR MERSĠN ÜNĠVERSĠTESĠ FEN BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ KĠMYA MÜHENDĠSLĠĞĠ ANA BĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS TEZĠ MERSĠN TEMMUZ 2015 NANO KURġUN ÜRETĠMĠ VE KARAKTERĠZASYONU

Detaylı

özet rejenere edilerek tekrar kullanılmaktadır (1). Denizli cevherleri için, bu metodun diğer metodlara karşı üstünlüğü şu noktalarda olmaktadır:

özet rejenere edilerek tekrar kullanılmaktadır (1). Denizli cevherleri için, bu metodun diğer metodlara karşı üstünlüğü şu noktalarda olmaktadır: OKSİDE BAKIR CEVHERLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UTKU SADIK* özet Asit yiyici karbonatlar ihtiva eden Denizli bölgesi bakır cevherine amonyak liçing metodu uygulanmış ve lâboratuvar çapta bazı optimum şartlara

Detaylı

REDA LOW TEMP. EVAPORATOR FOR WHEY CONCENTRATION. REDA EVAPORATOR Düşük ısıda Peynir Altı Suyu Konsantrasyonu için

REDA LOW TEMP. EVAPORATOR FOR WHEY CONCENTRATION. REDA EVAPORATOR Düşük ısıda Peynir Altı Suyu Konsantrasyonu için 1 REDA LOW TEMP. EVAPORATOR FOR WHEY CONCENTRATION REDA EVAPORATOR Düşük ısıda Peynir Altı Suyu Konsantrasyonu için Mod.CS5000-3E Peyniraltısuyu Konsantrasyonu için REDA Evaporatör ( 5.000l/h su uçurma

Detaylı

Deney süresince tüketilen (kullanılan) 400-335= 65 ppm tüketilmiştir. Bu hacimce ppm dir. ppm i mg/m 3 e dönüştürürsek,

Deney süresince tüketilen (kullanılan) 400-335= 65 ppm tüketilmiştir. Bu hacimce ppm dir. ppm i mg/m 3 e dönüştürürsek, ÇEVRE MİKROBİYOLOJİSİ ÖRNEK SORULARI (Prof. Dr. Yaşar Nuhoğlu) S.1 Karbondioksit ölçüm yöntemi ile bir ekosistemin ilk kademe verimini belirlemek için yapılan bitki odası deneyleri sonucunda 150 m 2 lik

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Mehmet S. Okaygün 2. Doğum Tarihi : 27 Ağustos 1963 3. Ünvanı : Yardımcı Doçent Profesör 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kimya Mühendisliği University of

Detaylı

Prof.Dr. Mustafa ODABAŞI

Prof.Dr. Mustafa ODABAŞI Prof.Dr. Mustafa ODABAŞI Dokuz Eylül Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Tınaztepe Yerleşkesi, 35160 Buca/İzmir E-mail : mustafa.odabasi@deu.edu.tr Ders İçeriği Temel Element Döngüleri Karbon Döngüsü

Detaylı

Alümiyum Şekillendirme Teknolojileri

Alümiyum Şekillendirme Teknolojileri Alümiyum Şekillendirme Teknolojileri Yard.Doç.Dr. Derya Dışpınar Soğuk Def Tavlama Toparlanma Yeniden Kristalleşme Tane Büyümesi iç gerilimler 3 Toparlanma Statik Toparlanma: Soğuk deforme edilmiş metalin

Detaylı

Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Günümüzde yapı kimyasalları sektöründe doğan farklı ihtiyaçlar için (yüksek sıcaklık, erken mukavemet, hızlı priz, çatlaksız yapı) farklı çözümler

Detaylı

Tablo: Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Araç-Gereç-Cihaz Listesi (2011)

Tablo: Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Araç-Gereç-Cihaz Listesi (2011) Tablo: Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Araç-Gereç-Cihaz Listesi (2011) No Adı ve Kaç 01 02 Metal Zımparalama ve Parlatma Cihazı, 1 Metalik malzemelerin inceleme işlemine hazırlanmasında Marka/Model ve Özellikleri:

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Deney Laboratuvarı Adresi : Adnan Menderes Mah. Aydın Blv. No:43 09010 AYDIN / TÜRKİYE Tel : 0 256 211 24 04 Faks : 0 256 211 22 04 E-Posta : megagidalab@gmail.com

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Deney Laboratuvarı Adresi : Organize Sanayi Bölgesi 1. Bulvar No: 18 İstasyon 47100 MARDİN / TÜRKİYE Tel : 0 482 215 30 01 Faks : 0 482 215 30 09 E-Posta : info@martest.com.tr

Detaylı

Pik (Ham) Demir Üretimi

Pik (Ham) Demir Üretimi Pik (Ham) Demir Üretimi Çelik üretiminin ilk safhası pik demirin eldesidir. Pik demir için başlıca şu maddeler gereklidir: 1. Cevher: Demir oksit veya karbonatlardan oluşan, bir miktarda topraksal empüriteler

Detaylı

DÖKÜMHANELERDE MAÇA FİRELERİNİN YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ. Berivan BODUROĞLU*, Veysel DURAK** *,** Erkunt Sanayi A.Ş.

DÖKÜMHANELERDE MAÇA FİRELERİNİN YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ. Berivan BODUROĞLU*, Veysel DURAK** *,** Erkunt Sanayi A.Ş. DÖKÜMHANELERDE MAÇA FİRELERİNİN YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ Berivan BODUROĞLU*, Veysel DURAK** *,** Erkunt Sanayi A.Ş., Ankara, Türkiye ÖZET Sanayinin ve teknolojinin gelişmesine paralel olarak Dünyada olduğu

Detaylı

BÖLÜM 3 DİFÜZYON (YAYINIM)

BÖLÜM 3 DİFÜZYON (YAYINIM) BÖLÜM 3 DİFÜZYON (YAYINIM) 1 Mürekkebin suda yayılması veya kolonyanın havada yayılması difüzyona örnektir. En hızlı difüzyon gazlarda görülür. Katılarda atom hareketleri daha yavaş olduğu için katılarda

Detaylı

Çizelge 2.6. Farklı ph ve su sıcaklığı değerlerinde amonyak düzeyi (toplam amonyağın yüzdesi olarak) (Boyd 2008a)

Çizelge 2.6. Farklı ph ve su sıcaklığı değerlerinde amonyak düzeyi (toplam amonyağın yüzdesi olarak) (Boyd 2008a) - Azotlu bileşikler Su ürünleri yetiştiricilik sistemlerinde oksijen gereksinimi karşılandığı takdirde üretimi sınırlayan ikinci faktör azotlu bileşiklerin birikimidir. Ana azotlu bileşikler; azot gazı

Detaylı

SELECTION OF THE OPTIMUM CLEANING TECHNOLOGY

SELECTION OF THE OPTIMUM CLEANING TECHNOLOGY CLEANING AND SURFACE PROCESSING SELECTION OF THE OPTIMUM CLEANING TECHNOLOGY Ümit Tekeli, Global Area Sales Turkey Forum: Surfaces in the metalworking industry, Istanbul, February 2016 www.durr.com DÜRR

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ;

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; NUMUNE ALMA T.C. Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/5 SU, ATIK SU 1 ph Elektrokimyasal Metot TS 3263 ISO 10523 İletkenlik Elektriksel İletkenlik Tayini TS 9748 EN 27888 Çözünmüş

Detaylı

SİVAS-DİVRİĞİ ULUÇAYIR LİNYİTİNİN YAĞ AGLOMERASYONU VE MİKRODALGA ENERJİSİNİN ETKİSİ

SİVAS-DİVRİĞİ ULUÇAYIR LİNYİTİNİN YAĞ AGLOMERASYONU VE MİKRODALGA ENERJİSİNİN ETKİSİ SİVASDİVRİĞİ ULUÇAYIR LİNYİTİNİN YAĞ AGLOMERASYONU VE MİKRODALGA ENERJİSİNİN ETKİSİ MEHTAP GÖRGÜN ERŞAN ve İLKAY ÜNAL* Cumhuriyet Üni. Kimya Müh. Böl., 581Sivas, mersan@cumhuriyet.edu.tr; *iunal@cumhuriyet.edu.tr

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

Proje Danışmanı Prof.Dr.Osman SERİNDAĞ

Proje Danışmanı Prof.Dr.Osman SERİNDAĞ TÜBİTAK BİDEB KİMYA BİLİM DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI ( 29 Ağustos 09 Eylül 2007 ) (Altın Cevheri) ANORGANİK KİMYA SİYANÜRSÜZ ALTIN ELDESİ Proje Ekibi Ali GÜRSOY Mustafa KEMEÇ Proje Danışmanı Prof.Dr.Osman

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Deney Laboratuvarı Adresi : Yakut Mah. Mustafa Kemal Paşa Bulvarı No:186 Kocasinan 38090 KAYSERİ / TÜRKİYE Tel : 0 352 337 09 45 Faks : 0 352 337 09 32 E-Posta

Detaylı

BACILLUS AMYLOLIQUEFACIENS İLE α-amilaz ÜRETİMİNİN İNCELENMESİ

BACILLUS AMYLOLIQUEFACIENS İLE α-amilaz ÜRETİMİNİN İNCELENMESİ BACILLUS AMYLOLIQUEFACIENS İLE α-amilaz ÜRETİMİNİN İNCELENMESİ M. Ş. TANYILDIZI, M. ELİBOL, D. ÖZER Fırat Üniversitesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 9, ELAZIĞ ÖZET Giderek endüstriyel üretimde payı artan

Detaylı

Siyah Şistin Yığın Liçi

Siyah Şistin Yığın Liçi T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoteknoloji Anabilim Dalı Siyah Şistin Yığın Liçi HAZIRLAYAN Soner TOP DANIŞMAN Prof. Dr. Oktay BAYAT ADANA Siyah Şistin Yığın Liçi 7.1. Tanıtım Biyoliç

Detaylı

SOMA BURUYAR ŞİRKETİNİN AGIR-ORTAM TAMBURU VE SİKLONUNDA KÖMÜR YIKAMA PERFORMANS ÇALIŞMASI

SOMA BURUYAR ŞİRKETİNİN AGIR-ORTAM TAMBURU VE SİKLONUNDA KÖMÜR YIKAMA PERFORMANS ÇALIŞMASI Türkiye 14 Komur Kongresi Bildiriler Kitabı, 2-4Hazıran 24, Zonguldak, Türkiye Proceedings of the 14 th Turkey Coal Congress, June 2-4, 24, Zonguldak, Turkey SOMA BURUYAR ŞİRKETİNİN AGIR-ORTAM TAMBURU

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ;

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; evresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/5 ATIK SU (1) ph Elektrokimyasal Metot SM 4500- H + İletkenlik Laboratuvar ve Saha Metodu SM 2510 B özünmüş Oksijen, Oksijen Doygunluğu Membran

Detaylı

EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ

EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ Atıksu muhtevası, balığın yüzgeçlerine yapışarak solunum epitellerinin şişmesine ve parçalanmasına neden olur ve bu şekilde balıklara zarar verir.

Detaylı

ÜRÜN PROSPEKTÜSÜ. ALKALİ ÇİNKO AK 16 HI-Z : Çok kalın kaplamalarda bile esnek kaplamlara imkan verir.

ÜRÜN PROSPEKTÜSÜ. ALKALİ ÇİNKO AK 16 HI-Z : Çok kalın kaplamalarda bile esnek kaplamlara imkan verir. SAYFA NO: 1/5 AtılımKimyasalları ALKALİ ÇİNKO KAPLAMA PROSESİ AK 16 HI-Z ÜRÜN TANIMI ALKALİ ÇİNKO AK 16 HI-Z : Düzgün çinko kaplamalar elde etmek için kullanılan, çoklu poliamid özel katkı maddeleri içeren

Detaylı

MALZEME-DEPOZİT VE SU BÖLÜMÜ

MALZEME-DEPOZİT VE SU BÖLÜMÜ MALZEME-DEPOZİT VE SU BÖLÜMÜ Malzeme ve su analizleri yaş yöntemle ve enstrümental analizle yapılır. Malzeme Analizleri 20652001 Demir bazlı malzeme analizleri(i) 708 Karbon çeliği Karbon(C), Kükürt(S),

Detaylı

BİYOLOJİK YÖNTEMLE ARITILAN KENTSEL ATIK SULARIN YENİDEN KULLANIMI İÇİN NANOFİLTRASYON (NF) YÖNTEMİNİN UYGULANMASI

BİYOLOJİK YÖNTEMLE ARITILAN KENTSEL ATIK SULARIN YENİDEN KULLANIMI İÇİN NANOFİLTRASYON (NF) YÖNTEMİNİN UYGULANMASI BİYOLOJİK YÖNTEMLE ARITILAN KENTSEL ATIK SULARIN YENİDEN KULLANIMI İÇİN NANOFİLTRASYON (NF) YÖNTEMİNİN UYGULANMASI Samuel BUNANI a, Eren YÖRÜKOĞLU a, Gökhan SERT b, Ümran YÜKSEL a, Mithat YÜKSEL c, Nalan

Detaylı

Kabak Çekirdeği Kabuğu ve Pirolizinin Buğday ın Gelişimi ve Bitki Besin Elementi. İçeriklerine Etkisi EMRE CAN KAYA

Kabak Çekirdeği Kabuğu ve Pirolizinin Buğday ın Gelişimi ve Bitki Besin Elementi. İçeriklerine Etkisi EMRE CAN KAYA Kabak Çekirdeği Kabuğu ve Pirolizinin Buğday ın Gelişimi ve Bitki Besin Elementi EMRE CAN KAYA NAZLI ZEYNEP ARIÖZ AYŞENUR ŞAHIN ABDULLAH BARAN İçeriklerine Etkisi 1. GİRİŞ Tarımda kimyasal girdilerin azaltılması

Detaylı

CONSOLID SİSTEMİ İLE GEÇİRİMSİZ TABAKA İNŞAAT METODU

CONSOLID SİSTEMİ İLE GEÇİRİMSİZ TABAKA İNŞAAT METODU CONSOLID SİSTEMİ İLE GEÇİRİMSİZ TABAKA İNŞAAT METODU Taban geçirimsizliği sağlamak amacıyla doğal zeminle birlikte karıştırılarak uygulanan Consolid Sistemi kullanılacaktır. Bu sistemin farklı zeminlerde

Detaylı