Bu proje, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilmektedir.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bu proje, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilmektedir."

Transkript

1 Bu proje, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilmektedir.

2 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ PROJESİ ÇEVRENİN KORUNMASI EĞİTİM MODÜLÜ MEHMETÇİK EL KİTABI Ankara, Bu çalışma, Mehmetçik İçin Yurttaşlık Eğitimi (MİYE) Projesi kapsamında, Av. Nursel Atar (J.D.) tarafından hazırlanmış metinden yola çıkılarak Prof. Dr. C. Hakan Aydın, Doç. Dr. Hasan Çalışkan, Doç. Dr. Alper Tolga Kumtepe, Yrd. Doç. Dr. Yasin Özarslan dan oluşan öğretim tasarımı ekibi ile Mu. Alb. Ömer Evran ve Ulş. Bnb. Mehmet Akif Sözüeroğlu tarafından tasarlanmış ve düzenlenmiştir.

3 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ 2

4 Önsöz ve Giriş 1. Çevre ve Çevrenin Korunması 2. Çevrenin Korunmasına İlişkin Yaklaşımlar 3. Hukuk ve Çevresel Koruma 4. Yurttaşlar Açısından Çevre Hakkı Özet

5 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ ÖNSÖZ VE GİRİŞ Çevre, insan ve toplum hayatına büyük ölçüde etki eden bir olgudur. Bireyin içinde doğduğu ve büyüdüğü çevre, onun sağlıklı gelişimindeki en büyük etkenlerden biridir. Öte yandan dünyadaki ve Türkiye deki ekonomik gelişim göz önünde bulundurulduğunda, hem temel hak ve özgürlüklerin hem de sosyal hakların sağlıklı bir çevre ile birlikte daha fazla gelişme fırsatı bulduğu gözlemlenmektedir. Bu nedenle, çevrenin önemi konusunda bireylerin ve toplumun daha bilinçli bir tutum sergilemesi ve çevrenin korunmasının sağlanması gerekmektedir. Neyse ki, çevreyi korumak için hala umut var. Bu umut sizler, bizler ve hepimiziz. Bu umut, enerji elde etmek için fosil yakıt kullanımına olan bağımlılığımızın azalmasındadır. Bu umut, kaynaklarımızın korunmasında ve gelecekte çocuklarımıza yetecek kadar olmalarının sağlanmasındadır. Bu umut, çevreye zarar verenlere karşı durmamızda ve hatta gerektiğinde devletimizden çevreci düzenlemeleri istememizdedir. Bu umut, insan dayanıklılığında ve yaratıcılığındadır. Aslında bu umut en çok da her gün yaptığımız küçük işlerde kendini göstermektedir. Hareketlerimizdeki, alışkanlıklarımızdaki küçük değişikliklerin (gerekmeyen ışıkları söndürmek, boşa akan suyu kapatmak, özel araç yerine toplu taşıma araçlarını kullanmak, geri dönüşüm için atıklarımızı ayrıştırmak veya plastik poşetleri saklamak gibi) kişisel hayatımızdaki yeri önemsiz de olsa çok sayıda insan tarafından uygulandığında, ülkemizde ve dünya çapında önemli bir etkisi olacaktır. Hareketlerimizdeki bu küçük değişiklikler, neden olduğumuz büyük sorunun çözülmesinin temelidir. İnsanların neden olduğu ve gelecekte neden olabileceği çevresel felaketleri azaltmak veya önlemek bizim elimizde, hepimizin elindedir. Hayatımızın ve hareketlerimizin kontrolü, dolayısıyla sağlıklı bir çevrede yaşamak bizim elimizdedir. Bu nedenle, Mehmetçik İçin Yurttaşlık Eğitimi Projesi kapsamında planlanan eğitim etkinliklerinin altı ayağından biri Çevrenin Korunması Eğitimi dir. 4

6 ÇEVRENİN KORUNMASI EĞİTİM MODÜLÜ Bu eğitim ile hedeflenen, gündelik hayattaki hareketlerimizin, tükettiğimiz birçok ürünün, çevremize ve doğal kaynaklara olan etkileri konusunda bilgilenmek; bu bilgiler ışığında çevre bilincine sahip bireyler olarak topluma dâhil olmak; böylece çevreye vereceğimiz zararı en aza indirmektir. Unutulmamalıdır ki, içinde doğduğumuz ve büyüdüğümüz çevre, sağlıklı gelişmemizdeki en büyük etkenlerden biridir. Çevrenin korunması ve sürdürülebilirliğinin sağlanması için gündelik hayatta tüketilen birçok ürünün, çevremize ve doğal kaynaklara olan etkileri konusunda bilgilenmek ve çevre bilincine sahip bireyler olmak gerekmektedir. Mehmetçik İçin Yurttaşlık Eğitimi (MİYE) Projesi kapsamında planlanan eğitim etkinliklerinin altı ayağından biri Çevrenin Korunması Eğitimi dir. Bu eğitim, aşağıdaki konuları içermektedir: Çevre ve Çevrenin Korunması Çevre Kavramları Sektörlerin Yarattığı Çevre Sorunları Hava, Su ve Toprak Kirliliği İklim Değişikliği Çevrenin Korunmasına İlişkin Yaklaşımlar Çevre ve Toplum İlişkisi Kirlilikle Mücadele Yöntemleri, Çevre Koruma İlke ve Yaklaşımları Hukuk ve Çevresel Koruma Çevrenin Korunmasına İlişkin Temel Hukuki İlkeler Çevrenin Korunmasında Yurttaşların ve Devletin Sorumlulukları Uluslararası Sözleşmeler Türk Hukukunda Çevre Hakkı MEHMETÇİK EL KİTABI 5

7 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ Yurttaşlar Açısından Çevre Hakkı Hakkın Sahipleri ve Yükümlülükler İdarenin Karar Alma Sürecine Katılım ve Yargısal Yollara Başvuru Olanakları Çevrenin korunması konusundaki bu eğitimin sonunda şu becerilere sahip olmanız beklenmektedir: 1. Çevreye ilişkin kavramları açıklamak, 2. Çevre sorunlarının farklı türlerini ve davranışlarımızın çevreye etkisini açıklamak, 3. Toplumun çevreyle olan ilişkisini ve çevreye olan etkisini açıklamak; kirliliğin önlenmesine ilişkin yöntemleri açıklamak ve bu yönde girişimde bulunmak, 4. Çevrenin korunmasıyla ilgili olarak iç hukukumuzda ve uluslararası hukukta yer alan düzenlemelerden doğan hakları açıklamak, 5. Çevre hakkı kavramını, çevre hakkına ilişkin olarak başvurulabilecek hukuki yolları ve çevre hakkıyla ilgili olarak bireyin ve devletin sorumluluklarını açıklamak. 6

8 ÇEVRENİN KORUNMASI EĞİTİM MODÜLÜ 1. ÇEVRE VE ÇEVRENİN KORUNMASI Önem Fiziksel çevremiz canlı ve cansız öğelerden oluşmaktadır. Fiziksel çevremizi oluşturan canlı öğelerden sadece insanlar olarak bizler çevreyi kirletme kabiliyetine sahipken hayvanlar, bitkiler ve diğer tüm canlı organizmaların çevreye herhangi bir zararı olmamaktadır. Çevremizi oluşturan cansız öğeler ise tüm canlıların genel olarak yararlandıkları hava, su ve topraktan oluşmaktadır. Bunlar yine insan faaliyetleri sonucunda kirlenen, doğal dengesi bozulan öğelerdir. Canlı ve cansız öğelerin birbirleriyle etkileşiminde insanın olumlu etkisi olabileceği kadar olumsuz etkisi de olabilmektedir. Çevre kirliliğinin önüne geçilmesi için insanların çevre bilincine sahip olarak çevreye zarar verici faaliyetlerden kaçınmaları gerekmektedir. Türkiye de, 2011 yılında kişi başına düşen kirlilik oranı, 2001 yılına göre yaklaşık %33 artış göstermiştir. Bu artış, son 10 yılda kirliliğin aşırı arttığını, hatta tüm sanayileşme sürecindeki kirlenmenin %20 sinin bu son 10 yılda ortaya çıkmış olduğunu göstermektedir. Bu hızda bir kirlenme, doğa, çevre ve insanlık için çok büyük bir tehdittir. Bireylerin bilinçli şekilde faaliyette bulunmaları, çevrenin iyileştirilmesinde etkili bir araçtır. Çünkü bireylerin faaliyetleri ile ortaya çıkan atıklar ve tükettikleri enerji, çevre kirliliğine neden olmaktadır. MEHMETÇİK EL KİTABI 7

9 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ Sanayileşme sürecinde gelişen makine, metal, inşaat, enerji, tarım ve tekstil gibi pek çok sektörün faaliyetleri sonucu ortaya çıkan işletmeler sektörel çevre kirliliğine neden olmaktadır. Enerji sektörü, özellikle enerji üretiminin fosil yakıtlardan elde edilmesi nedeniyle çevreyi olumsuz etkileyen sektörlerin başında gelmektedir. Tarım, inşaat, makine-metal, tekstil ve GSM gibi sektörler de önemli boyutta çevre kirliliğine neden olmaktadır. Ne yazık ki bazı işletmeler, faaliyetlerini doğayı hiçe sayarak gerçekleştirmekte ve doğayı tahrip eden yapılar inşa etmektedirler. Zararlı maddelerin doğaya atılması, ağaçların kesilmesi, ormanların yok edilmesi gibi faaliyetler bu yapıların çevreye zarar verme şekillerine örnek verilebilir. Bireyler de gündelik hayatın önemli bir parçası olan ısınma, ulaşım, tüketim ve atık üretimi gibi faaliyetleriyle çevre kirliliğine neden olurlar. Bazı bireyler, günlük hayatlarındaki pek çok hareketlerinde doğaya verdikleri zararın ya hiç farkında olmamakta veya verdikleri zararın boyutları hakkında doğru bilgi sahibi olmamaktadırlar. Bireysel olarak kullandığımız sudan, elektrikten, kâğıttan tasarruf edeceğimiz küçücük miktarlar bile çevrenin korunmasına azımsanmayacak oranda katkı sağlayabilmektedir. Oysa, çevre bilincine sahip kişiler, çevrenin korunmasına aşağıdaki şekillerde katkıda bulunurlar: - Çevre bilincine sahip kişiler, çevreye zarar veren insan davranışlarının (mesela ağaç kesmek, anız yakmak vb.) neler olduğunu bilir ve bunları yapmazlar. - Çevre bilincine sahip kişiler, bireysel olarak kullanılan sudan, elektrikten, kâğıttan edilen küçücük tasarruf miktarlarının bile çevrenin korunmasına azımsanmayacak oranda katkı sağladığının farkında olurlar. - Çevre bilincine sahip kişiler, gündelik olarak hayatlarında yapabilecekleri küçük değişikliklerin çevrenin korunmasına büyük katkılar sağlayacağını bilirler (mesela, bireysel olarak geliştirilebilecek olan evsel atık ayrıştırma sistemi ile çöplerin cam, plastik, kâğıt, alüminyum gibi ayrımlara tabi tutularak geri dönüşümünün sağlanmasına katkıda bulunurlar. Böylece hem çevreye verilen zararı azaltır, hem de atıkları ekonomiye kazandırarak ülkeye faydalı olurlar). 8

10 ÇEVRENİN KORUNMASI EĞİTİM MODÜLÜ - Çevre bilincine sahip kişiler, çocuklarının, eşlerinin, anne-babalarının hatta arkadaşlarının dahi çevre bilinci geliştirmesi için bildiklerini paylaşırlar. Bu yolla onların hareketlerini etkilemeye çalışarak çevre bilincine sahip bireylerin sayısının toplumda artması için uğraşır, çevrenin korunmasına verilen katkıyı artırırlar. Herhangi bir nedenle kesilen ormanlardaki yetişmiş ağaçların her biri, günde 17 kişinin oksijen ihtiyacını karşılar. Yetişmiş bir ağaç, oksijen ihtiyacımızı karşılarken, 10 yaşına kadar olan genç ağaçlar ile yaş arası hastalıklı ağaçlar metan gazı salarak havayı kirletirler. Bu nedenle yetişmiş ağaçların kesilerek yerine genç ağaçların dikilmesi durumunda dikilen ağaçların iklim değişikliğini önleyici etkilerinin devreye girebilmesi için yıllar geçmesi gerekmektedir. Bir başka deyişle, bir ağaç kesmekle verilen zararın giderilmesi, yeni ağaç dikmekle mümkün olmaz. Doğal yapıyı koruyabilmek çevre için en doğru yöntemdir. Hava, su ve toprak kirliliği insan ve çevre sağlığını olumsuz etkilemektedir. Su kirliliği, hem insanlar da dahil olmak üzere tüm canlıları, hem de cansız varlıkları olumsuz yönde etkilemektedir. Su kirliliği yüzünden pek çok canlı, yaşam alanı bulamamaktadır. Her yıl in (yüz binin) üzerinde deniz memelisi, denizdeki plastik çöpleri yedikleri veya bunlara takıldıkları için ölmektedir. Hava kirliliği sebebiyle ortaya çıkan olumsuz etkiler, özellikle insan sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Hava kirliliği yüzünden dünyada her yıl 3 milyon insan ölmektedir. MEHMETÇİK EL KİTABI 9

11 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ Toprak, insanlar için hem sosyal açıdan hem de yaşamsal faaliyetler açısından büyük önem taşımaktadır. Toprağa karışan atıklar topraktan yeraltı sularına iner. Bu atıklar, yeraltı sularından denizlere, göllere ve akarsulara karışıp ya buharlaşmakta ya da insanlar ve insanların besin olarak tükettikleri bitki ve hayvanlar tarafından tüketilerek insan vücuduna zehirli maddeler olarak girmektedir. Bu maddeler de insanlarda kanser ve daha pek çok hastalığa sebep olmaktadır. Günümüzde kanserin bu kadar artmasının ardındaki en önemli nedenlerden birisi çevre kirliliğidir. Tüm Avrupa da (on bin) adet değişik bitki türü varken bu sayı Türkiye de civarındadır. Bitki çeşitliliğinin korunması, toprak sağlığına bağlı olduğu için, toprak kirliliğini önlememiz çok önemlidir. İşletmeler sektörel faaliyetleri, insanlar ise günlük hayatlarındaki tüketimleri sonucunda atmosfere bir takım zehirli gazların salınmasına neden olmaktadır. Kullandığımız otomobiller, yaktığımız kömürler ve daha birçok tercihimiz bu gazları üretir ve havaya verir. Bu gazlar, güneş ışınlarının etkisini artırarak atmosferde dengenin bozulmasına, bu dengenin bozulması ise iklim değişikliği denilen bir sürece yol açmaktadır. İklim değişikliği, uzun vadede insan ve çevre sağlığını olumsuz etkiler. İklim değişikliği ile insanların ve doğanın dengesi zarar görmektedir. Bilim insanları, insan faaliyetlerinin neden olduğu çevre kirliliği sonucunda oluşmakta olan iklim değişikliği nedeniyle 2050 yılına kadar bazı ülkelerin sular altında kalacağını, pek çok doğal afetin oluşacağını ve pek çok canlının neslinin tükeneceğini öngörmektedir. İklim değişikliği, insanlık âleminin şimdiye kadar karşılaştığı en büyük ortak sorun olarak sağlıklı bir çevrede yaşamamıza en büyük engeli oluşturmaktadır. Hepimizin ortak sorunu olan iklim değişikliğinin etkilerini yıllar- 10

12 ÇEVRENİN KORUNMASI EĞİTİM MODÜLÜ dır görmekteyiz. Bireysel olarak bizler de iklim değişikliğinin neden olduğu pek çok etkiyi Türkiye de hâlihazırda yaşamaktayız. Verimli ovalarımız gitgide çölleşmekte, nehirlerimiz ve göllerimiz kuruyup su kaynaklarımız azalmakta, ülkemizdeki pek çok canlı türü yok olmaktadır. Bilim insanı olmamamıza rağmen, mevsimlerin birbirine karıştığını, baharı görmeden yazın geldiğini hepimiz fark edebiliyoruz. Günümüzde varlığı hissedilmiş en büyük çevre sorunu olan iklim değişikliği ve sonucundaki küresel ısınmanın oluşmasında bütün insanların mutlaka bir payı ve katkısı olduğu artık bilinen bir gerçektir. Doğaldır ki, neden olduğumuz bu etkilerin önlenmesi ve azaltılmasında da bütün insanların görevleri ve sorumluluğu olmalıdır. Farkına varamadığımız en acı gerçek, insan faaliyetlerinin kaynaklarımızın azalmasına ve kirlenmesine yol açmakta olduğudur. Buna ek olarak, insan faaliyetlerinin küresel ısınma ve iklim değişikliğine de neden olduğu, bilim insanlarının çoğunluğu tarafından kabul edilen bir olgudur. Ancak, farkına varmamız gereken diğer bir gerçek ise kaynaklarımızın azalmasına veya kirlenmesine yol açan şey iklim değişikliği olmasa bile dünyamızın kaynakları sınırlıdır ve günden güne azalmaktadır. Gelecek nesillere güzel bir dünya bırakabilmek için bu sınırlı kaynaklara zarar vermeyerek onları tasarruflu bir şekilde kullanmalıyız. İklim değişikliği, insanların çeşitli faaliyetleri sonucunda atmosfere salınan sera gazlarının (karbon dioksit, azot monoksit, metan, su buharı, kloroflorokarbon) atmosferdeki oranının artması nedeniyle, yeryüzü sıcaklığının yapay olarak yükselmesi olarak tanımlanabilir. İklim değişikliğine neden olan sera gazlarının artmasına, temel olarak, fosil yakıtların (petrol ürünleri, kömür, doğal gaz) yakılması, sanayi, ulaştırma, arazi kullanımı değişikliği, tarımsal etkinlikler, müsrifçe tüketim ve atıkların deri dönüştürülmemesi gibi tamamıyla insanlardan kaynaklanan faaliyetler katkı sağlamaktadır. İstanbul Teknik Üniversitesi Avrasya Yerbilimleri Enstitüsü nün hazırladığı bir senaryoya göre, iklim değişikliğinin neden olduğu küresel ısınma aynı şekilde devam ederse, 2070 yılında tüm dünyada ve ülkemizde sıcaklıkların 6 dereceye kadar artması söz konusu olabilecektir. MEHMETÇİK EL KİTABI 11

13 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ Uluslararası İklim Değişikliği Paneli nin (IPCC) senaryosuna göre Türkiye de ortalama sıcaklığın ileriki yıllarda ortalama derece arasında artması, Ege de ve Doğu Anadolu daki artışın ise 4 dereceyi bulması muhtemeldir. Türkiye de ortalama sıcaklığın 2.5 ile 4 derece arasında artması durumunda karşılaşacağımız olaylardan bazıları ise şunlardır: -Türkiye nin güneyi ciddi kuraklık tehdidiyle karşı karşıya kalacak, - Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu yu kapsayan bölgelerde kış yağışları yüzde 20 ila 50 arasında azalacak, - Kuzey bölgelerde sel riski artacak, - Su kaynaklarımız azalacak, - Orman yangınları çoğalacak, - Ekonomimiz çok olumsuz etkilenecek, - Ani ve şiddetli yağışlar, seller, hortum, kasırga, heyelan ve erozyon gibi doğal afetler sonucu pek çok ölüm ve yaralanmalar olacak, - Bulaşıcı hastalıklar artarak yayılacak. İklim değişikliği ve küresel ısınma günümüzde varlığı hissedilmiş en büyük çevre sorunudur. Ne yazık ki, küresel ısınmanın potansiyel etkileri açısından Türkiye risk grubu ülkeler arasındadır. İklim değişikliği sonucu oluşan küresel ısınma sağlıklı bir çevrede yaşamamızın önündeki en büyük ve tamamıyla insanların neden olduğu bir tehlikedir. Bu tehlike sonucunda ülkemizin ve insanlığın çok büyük zararlar görmesi, uzak veya gerçekleşmeyecek bir olasılık değildir. İnsanların çevreye verdiği zarar nedeniyle oluşan bu tehlike, insanlığın ve dünyanın yok olması anlamına gelebilir. Sorunlar Türkiye de çevrenin korunması ve çevre eğitiminin üzerinde fazla durulmamaktadır. Bunun nedeni, okullarda, işyerlerinde veya belirli sosyal ve kamusal alanlarda çevre konusuna verilmesi gereken önemin henüz yaygınlaşmamış olmasıdır. Çevrenin, ekonomik gelişme ve insanlığın devamı için önemi günden güne artmaktadır. Bu sebeple, Türkiye de ve dünyada çevre bilinci geliştirmenin ve çevre eğitiminin önemi giderek daha fazla artmaktadır. 12

14 ÇEVRENİN KORUNMASI EĞİTİM MODÜLÜ Çevre bilincinin gelişmemiş olması ve kişilerin çevre eğitimi almaması, çevre korumasının sağlanamamasının başlıca nedenidir. İnsanların sadece evlerinden çıktıklarında değil, ev yaşantılarında da gerek tükettikleri enerji, gerek kullandıkları eşyalarla çevreyi olumlu veya olumsuz etkilediklerini fark etmeleri, ilk ve en önemli aşamadır. İkinci aşama ise yarattıkları olumsuz etkinin boyutlarının ne kadar büyük olabileceğinin farkına varmalarıdır. Çevrenin insan ve toplum hayatındaki önemi göz önünde bulundurulduğunda, çevre eğitimine ve çevre konusunda bilinçlenmeye tüm insanların katılım sağlamaları gerekmektedir. Kişilerin, bizzat kendilerinin hareketleri ile doğrudan veya dolaylı olarak çevreyi etkilediklerinin farkında olmaları çevre bilincine sahip olmanın ilk adımıdır. Çevre bilincine sahip olan bireylerden oluşan bir toplumda, çevrenin korunması için gereken adımlar daha kolay atılabilecektir. Çevre bilincine sahip olmayan ve çevre eğitimi almayan kişiler, hem ülkelerinin hem de kendilerinin daha iyi koşullarda yaşamalarının önünde her zaman engel oluşturacaklardır. Çözüm Çevre eğitimi ve çevre konusunda bilinçlendirilmeye ilişkin teşvikler devlet politikalarında yer almaktadır. Bu konuda yol gösterici hukuki metin olarak MEHMETÇİK EL KİTABI 13

15 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ 1977 de imzalanan Tiflis Bildirgesi gösterilmektedir. Tiflis Bildirgesi nin ikinci maddesinde yol gösterici ilkeler yer almaktadır. Bu maddede temel olarak çevre eğitiminin hedefleri ve ilkeleri belirlenmektedir. Bu belirlemeler çerçevesinde, çevrenin esas olarak sağlık, ekonomi, politika ve insanların sosyal hayatı ile bağlantılı olduğundan ve bireylerin çevreyi korumaları için çevre bilincine sahip tutumlar sergilemeleri gerektiğinden bahsedilmektedir. Bu nedenle, devlet başta Anayasa olmak üzere çeşitli kanunlar ve düzenlemelerle vatandaşların çevre bilincine sahip olmasını sağlayan veya destekleyen düzenlemeler yapmıştır. Bu düzenlemeler doğrultusunda pek çok kamu kurum ve kuruluşu çevreyi korumak, çevreye verilen zararları en aza indirmek amacıyla çalışmalar yapmaktadır. Türkiye de çevre sorunlarının giderilmesi amacıyla pek çok kamu kurum ve kuruluşu ile Sivil Toplum Kuruluşu (STK) çalışmalar yapmaktadır. Hem sanayi alanında hem de gündelik hayata etkisi açısından ön plana çıkan bu çalışmalar aşağıda sıralanmıştır: Alo Atık Hattı ( ): Lavabodan dökülen bir litre atık bitkisel yağ, bir milyon litre suyu kirletirken aynı zamanda yeraltı su kaynaklarına sızarak yer altı sularını da kirletmektedir. Arıtılmayan atık sular denizlere, göllere ve akarsulara döküldüğünde başta balıklar olmak üzere diğer canlılar da ya ölmekte ya da ciddi şekilde zarar görmektedir. Bu yağlar ayrıca denizlerde denizanası oluşumunu artırarak, deniz kirliliğini de hızlandırmaktadır. Kullanılmış yağlar lavaboya döküldüğü zaman dren sistemine sıvanır, kanalizasyon borusu içindeki atıkların yapışmasına ve zamanla kanalizasyon sisteminde tıkanmalara da neden olur. Tüm bu sebeplerden dolayı kızartma yağlarının lavaboya dökülmemesi gerekir. 14

16 ÇEVRENİN KORUNMASI EĞİTİM MODÜLÜ Ayrıca atık yağların geri dönüşümünün sağlanması, ülke ekonomisine de büyük faydalar sağlayacaktır. Türkiye, yılda 1 milyon 650 bin ton bitkisel yağ tüketimiyle Avrupa da üçüncü sırada yer alır ve ülkemizde her yıl 350 bin ton atık yağ doğaya bırakılmaktadır. Bu miktarda bitkisel atık yağın toplanarak, biyodizele dönüştürülmesi durumunda ülkemiz, yılda 750 milyon ton petrol ithalatı yapmak zorunda kalmayacak, bu sayede daha az petrol ithalatı yapacaktır numaralı Alo Atık hattını arayarak veya adresini ziyaret ederek, biriktirdiğiniz 5 litrenin üzerindeki bitkisel atık yağların, verdiğiniz adresten alınması mümkündür. Böylelikle, hem doğal yaşama hem de ülke ekonomisine katkıda bulunmuş oluruz. Bu çok küçük bir katkı gibi görünse de aslında, her bir litre atık yağı, lavabodan atmayarak, 1 milyon litre suyun temiz kalmasını sağlamış olacaksınız. Alo Atık Kâğıt Hattı: Türkiye de her yıl kişi başına ortalama 42 kg kâğıt tüketilmektedir. Tek bir insanın kâğıt, karton, broşür vs. tüketimleri sonucunda yaklaşık 7 yetişkin ağaç yok olmaktadır. Yüzde 100 geri MEHMETÇİK EL KİTABI 15

17 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ dönüşümlü kâğıttan üretilmiş bir ton kâğıt, 17 ağaç, 4100 kws enerji ve yaklaşık 26.5 m3 suyun tasarruf edilmesi demektir. Geri dönüşümlü liften üretilmiş kâğıt, hava kirliliğini yüzde 74, su kirliliğini yüzde 35, enerji sarfiyatını ise yüzde 28 oranında azaltmaktadır. Geri kazanılan tek bir ağaç Edirne den Kars a 3 kez seyahat eden (6.437 km yol alan) bir otomobilin havaya saldığı kirletici gazı (karbon dioksit) emip yok etmektedir. Kâğıtların tüketilmesinde israftan kaçınmak ne kadar önemliyse kullanılmış kâğıtların yeniden değerlendirilmesi de bir o kadar önemlidir. Gelişen teknik ve teknolojik imkânlar sayesinde, günümüzde kullanılmış kâğıttan %80 ila %100 oranında yeni kâğıt üretmek mümkündür. Pek çok il ve ilçedeki belediyelerin Alo Atık Hatlarını arayarak kâğıt atıklarımızın bu döngüye sokulmasını sağlayabiliriz. Bunun yanında TEMA ve ÇEVKO gibi vakıflar da atık kâğıt geri dönüşümü konusunda çalışmaktadır. Bu kuruluşlara ulaşarak kâğıtların israf edilmesini önlemeye katkıda bulunabiliriz. (ÇEVKO: Ücretsiz danışma hattı // TEMA VAKFI: Atık Kâğıt Geri Dönüşümüyle ilgili link: Alo Orman Yangını (177): Orman yangınları, hem bir ülkenin akciğerlerinin yok olmasına hem de çölleşmeye ve toprak kaymasına (erozyon) neden olmaktadır. Sonuç itibariyle büyük bir organik madde yığını olan ormanlar kendiliğinden tutuşmamaktadır. Ülkemizde görülen yangınların genel çıkış nedenleri, % 47 oranında ihmal, dikkatsizlik ve kaza, % 12 oranında kasıt, % 6 oranında yıldırım olarak gerçekleşmekte, % 35 nin ise nedeni bilinmemektedir. Yani, ülkemizdeki yangınların % 94 ü insan eliyle çıkarılmaktadır yılından 2007 yılı sonuna kadar çıkan orman yangınları göz önüne alındığında, ülkemizde yılda ortalama 1127 adet yangın çıkmış ve yıllık ortalama Bozcaada nın 5.5 katı kadar bir saha (22135 hektar) yanmıştır yılları arasındaki 10 yıllık dönemde ise yılda ortalama Bozcaada nın 2.5 katı kadar bir alan (9817 hektar) yanmıştır. 16

18 ÇEVRENİN KORUNMASI EĞİTİM MODÜLÜ Orman yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesi konusunda herkese aslında çok basit ve önemli görevler düşmektedir. Bunlardan bazıları şunlardır: açık alanda sigara içenler sigaralarını oturdukları yerde içmeli ve izmaritlerini tamamen söndürmeli, hareket halinde iken ise, özellikle rüzgârlı günlerde sigara içmemelidirler. Araç kullananlar sigaralarını araç küllükleri yerine dışarıya atmamalı ve ormanlık alanlardan geçerken söndürmelidirler. Anne-babalar özellikle küçük çocuklarını gözetim altında tutmalı, onların ateşle oynamalarına izin vermemeli, kibrit ve benzeri yakıcı maddeleri onların ulaşabileceği yerlerde bulundurmamalıdırlar. Çamaşır yıkamak maksadıyla sıcak ve rüzgârlı günlerde ateş yakılmamalıdır. Avcılar yangın dönemi içinde başlayan av mevsiminde ormanlardan uzak durmalıdırlar. Piknikçiler ormanda kesinlikle ateş yakmamalıdırlar. Yazlıkçılar, yazlıklarda, yaylalarda orman içindeki veya kenarındaki evlerinin etrafını temiz tutmalı, bu gibi yerlerde olası yangınlara müdahale etmekte kullanılabilecek uygun ayakkabı ve giysiler başta olmak üzere çeşitli el aletleri bulundurmalıdırlar. Orman yangınları görüldüğünde ALO 177 hattının aranarak haber verilmesi gerekmektedir. TEMA Vakfı: Basit tanımıyla toprağın akarsular ve rüzgârla aşınarak taşınması ve kaybı olan erozyon çevre için çok büyük bir sorundur. Erozyonla mücadele amacıyla, özel bir kuruluş olarak Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı kurulmuştur. Bu vakıf bünyesinde gerçekleştirilen etkinliklere katılarak veya bağışta bulunarak erozyona karşı önlem alınması sağlanabilmektedir. Bireylerin alabilecekleri önlemlerden bazıları ise şu şekilde sıralanabilir: - Orman alanları korunmalı, boş araziler ağaçlandırılmalı, - Meralara özel önem verilmeli, - Eğimli yamaçlarda taraça çalışmaları yapılmalı, Tarlalardaki anız örtüsü yakılmamalıdır. MEHMETÇİK EL KİTABI 17

19 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ Günümüzdeki çevre sorunlarının en büyüklerinden birisi de su kirliliği ve kuraklıktır. Bu sebeple, su tüketimi mümkün olduğunca azaltılmalı, boşa akan sular durdurulmalı, musluklar mutlaka kapatılmalıdır. Sonuç Bireylerin çevre bilincini kazanmaları, çevre ve çevrenin korunmasına ilişkin daha donanımlı hale gelmeleri ile mümkün olacaktır. Çevre sorunları, çevre bilincinin yaygın olmadığı toplumlarda daha çok görülmektedir ve çevre sorunlarının azaltılması için bireylerin çevre konusunda bilinçli hale gelmeleri şarttır. Çevre, bireylerin faaliyetlerinden etkilenmektedir. Bu faaliyetleri bireylerin iş hayatlarındaki ve gündelik hayatlarındaki faaliyetleri olarak ikiye ayırmak, bireylerin çevre ile etkileşiminin anlaşılmasında kolaylık sağlayacaktır. Bireylerin iş hayatlarındaki faaliyetleri, çalıştıkları sektörlerin çeşitliliğine bağlı olarak değişim göstermektedir. Bazı sektörler gerek insan sağlığına gerek çevre sağlığına zararlı faaliyetlerde bulunulmakta ve özellikle toprak, hava ve su gibi doğal kaynakların kirletilmesine neden olmaktadır. Gündelik faaliyetlerde ise özellikle ısınma ve aydınlatma gibi faaliyetlerde kullanılan enerjinin fosil yakıtlardan elde edilmesinden kaynaklanan kirlilik konusunda özellikle dikkatli olunmalıdır. Bunun yanı sıra hem gündelik hem sanayi hem de iş hayatı faaliyetlerinin sonucunda oluşan atıklar çevre kirliliği yaratmaktadır. Bu faaliyetlerin çevreye olumsuz etkisini artıran enerji sektörü ise gereksiz enerji üretimi ve enerji tüketimine neden olmaktadır ve bu süreçte çevreye daha fazla zarar verilmesine yol açmaktadır. Çevre bilincine sahip bireylerin yetiştirilmesi ve çevrenin korunması ile tüm bu olumsuz sonuçların önüne geçilmesi mümkündür. 18

20 ÇEVRENİN KORUNMASI EĞİTİM MODÜLÜ 2. ÇEVRENİN KORUNMASINA İLİŞKİN YAKLAŞIMLAR Önem Her birimizin sadece yaşamamız nedeniyle hayatımız boyunca çevre üzerinde bıraktığımız bir etki, bir iz vardır. İnsanlar birey olarak özel yaşamlarında ve bireyler olarak toplumsal faaliyetlerinde çevre kirliliğine neden olur. Çevre bilincine sahip olmayan bir toplumda, çevre sorunları bireylerin hayatını ve toplum hayatını olumsuz etkilemektedir. Toplumsal faaliyetlerde çevre bilincinin oluşturulması, devletin görevlerindendir. Çevre bilincinin olmadığı toplumlarda çevre kirliliği oluşmakta ve bu da ülkelerin ekonomik istikrarını olumsuz etkilemektedir. Böylelikle çevre kirliliğinden kaynaklı ekonomik sorunların önüne geçilmesi de, çevre bilincinin oluşturulmasındaki başka bir hedefi oluşturmaktadır. Kirliliğin önlenmesi yöntemleri ve politikaları genel olarak, sürdürülebilir kalkınma, geri kazanım, enerji verimliliği ve enerji tasarrufu olarak sıralanabilir. Sürdürülebilir kalkınma, ekonomik büyümenin sağlanması ile beraber çevrenin de korunması amaçlarını, doğal kaynakların gelecek nesillere aktarılmasıyla birleştirmektedir. Geri kazanım ile ise endüstriyel kirliliğin önüne geçilir. Geri dönüştürülebilir maddeler arasında kâğıt, cam, piller ve akümülatörler, alüminyum, plastik, tekstil atıkları, elektronik atıklar, organik atıklar, motor yağı ve beton gibi pek çok madde vardır. MEHMETÇİK EL KİTABI 19

21 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ Kullanılmış kâğıdın tekrar kâğıt imalatında kullanılması, kâğıt üretiminden kaynaklı hava kirliliğini %74-94, su kirliliğini %35, su kullanımını ise %45 oranında azaltabilmektedir. Örneğin bir ton atık kâğıdın kâğıt hamuruna katılmasıyla 8 ağacın kesilmesi önlenebilmektedir. Dönüştürülebilir maddelerin geri kazanım yoluyla tekrar üretilmesi sayesinde endüstriyel faaliyetlerin yarattığı kirliliğin azalması sağlanmaktadır. Alüminyum kutunun geri dönüşümünden, ham maddeden alüminyum kutu elde etmeye göre % 95 oranında enerji tasarrufu sağlanır. Katı atıklarda ayrılan kâğıdın, camın ve plastiğin yeniden işleme sokulması için gerekli olan enerji, sıfırdan üretim işlemleri için gerekli olan enerjinin % 50 si kadardır. Ayrıca, yeniden işlem sırasında %45 oranında su tasarrufu da sağlanır. Atık pillerin çöpler vasıtasıyla toprağa karışması, denizlere, akarsulara ve kanalizasyonlara atılması veya yakılmaları, içerdikleri tehlikeli kimyasal maddeleri 5 ila 15 yıl süre ile yavaş yavaş salarak çevrenin kirlenmesine yol açmaktadır. Bir litre eski, kullanılmış motor yağı, 1 milyon litre suyu kullanılamaz, 5 milyon litre suyu içilemez duruma getirir ve akarsu ve göllerdeki canlı hayatını da tehdit eder. Hurda lastiklerin yığıldığı yerlerde şiddetli yangınlar çıkabilmekte veya böceklerin rahatça üremeleri açısından elverişli bir ortam sağlanmış olmaktadır. Yangınlar sırasında atmosfere tonlarca zararlı kimyasal bileşik yayılmakta, söndürme çalışmaları ise toprak ve su kirliliğine neden olmaktadır. Örneğin Amerika da meydana gelen bir atık lastik yığını yangını yaklaşık 9 ay sürmüş ve bu yığınların yanmasıyla atmosfere tonlarca zehirli kimyasal bileşik yayılmıştır. Toplum için oldukça tehdit edici hastalıkların yayılması, özelikle yağmurlardan sonra görülme ihtimali taşıyan böceklerin çoğalması ile çok daha kolay gerçekleşmektedir. Yine Amerika da hurda lastik yığını yangınından sonra yapılan bir çalışmada çocuklarda meydana gelen rahat- 20

22 ÇEVRENİN KORUNMASI EĞİTİM MODÜLÜ sızlıkların %80 ine yakında bulunan hurda lastik yığınlarının neden olduğu savunulmuştur. Geri dönüşümün tek bir birey tarafından desteklenerek uygulanması bile çevrenin korunmasında olumlu ve küçümsenmeyecek bir etki sağlarken ekonomiye de büyük katkıda bulunur. Enerji verimliliği ve enerji tasarrufu ile enerji sektöründen kaynaklanan kirlilik önemli oranda önlenebilir. Ayrıca, enerji verimliliği tedbirleri kullanılarak aynı miktardaki enerji ile daha çok iş yapılması sağlanmaktadır. Enerji verimliliği sağlamak amacıyla geliştirilen teknolojilerden yararlanmak, çevre kirliliğini azaltırken ekonomiye de katkıda bulunur. Enerji tasarrufu ile gereksiz enerji tüketiminin önüne geçilmektedir. Enerji tasarrufunda, hem gereksiz yere enerji tüketilerek çevrenin zarar görmesi engellenir, hem de daha az tüketim olacağı için ekonomik açıdan fayda sağlanır. Gündelik hayatınızda yapacağınız çok basit değişiklikler, çevreye bireysel olarak verdiğiniz zararı önemli oranda azaltabilir. Örneğin tükettiğiniz enerji miktarını azaltmak için toplu taşıma kullanmak, boşa yanan lambaları söndürmek veya enerji tasarruflu ampuller tercih etmek çevreye daha az zarar vermek için yapabileceğiniz basit şeylerdir. Sorunlar Türkiye de toplumun çevre konusunda bilinçlendirilmesi açısından çalışmalar yürütülmektedir. Bu çalışmalar gerek bireyler ve sivil toplum kuruluşları, gerekse devlet tarafından yürütülmektedir. Devletin politikaları çerçevesinde toplumun çevreye karşı daha duyarlı hale getirilmeye çalışıldığı gözlemlense de bu duyarlılık henüz istenilen düzeye getirilememiştir. Zira yollarda çöpler için çöp kutusu bile bulmakta sıkıntı çeken bir toplumun bir anda geri dönüşüm yapması beklenemeyecektir. MEHMETÇİK EL KİTABI 21

Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine

Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine GERİ DÖNÜŞÜM Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine geri dönüşüm denir. Geri dönüşebilen maddeler;

Detaylı

ANKARA İLİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ANKARA İL MÜDÜRLÜĞÜ. Ankara da bilinçli. Çevre Gönüllüleri Yetişiyor

ANKARA İLİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ANKARA İL MÜDÜRLÜĞÜ. Ankara da bilinçli. Çevre Gönüllüleri Yetişiyor ANKARA İLİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ANKARA İL MÜDÜRLÜĞÜ 1923 Ankara da bilinçli Çevre Gönüllüleri Yetişiyor BOYAMA KİTABI İdris GÜLLÜCE Çevre ve Şehircilik Bakanı Çevreye yapılan yatırımın aslında

Detaylı

I. Evsel atıklar Günlük hayatta ve sanayide kullanılan milyonlarca çeşit madde vardır. Bu maddelerin büyük çoğunluğu bir süre kullanıldıktan sonra

I. Evsel atıklar Günlük hayatta ve sanayide kullanılan milyonlarca çeşit madde vardır. Bu maddelerin büyük çoğunluğu bir süre kullanıldıktan sonra I. Evsel atıklar Günlük hayatta ve sanayide kullanılan milyonlarca çeşit madde vardır. Bu maddelerin büyük çoğunluğu bir süre kullanıldıktan sonra fiziksel ve ekonomik ömrünü tamamlar ve artık kullanılamaz

Detaylı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇEVRECİ ŞEHİRLERE DOĞRU Kadir DEMİRBOLAT İklim Değişikliği Dairesi Başkanı 7 Temmuz 2012, Gaziantep Çevreci Şehircilik; Yaşam kalitesi yüksek, Çevreye duyarlı, Tarihi ve kültürel

Detaylı

Hava Durumu İKLİM İklim Değişiyor Peki Siz Bunun Farkında mısınız? Sera Etkisi Ve İklim Değişikliği En önemli sera gazları Karbon dioksit (CO2) Metan (CH4) Diazot monoksit(n2o) İklim Değişikliğine Sebep

Detaylı

Atık Yönetimi Mevzuatı ve Yeni Uygulamalar. Oğuzhan AKINÇ Kimya Yüksek Mühendisi

Atık Yönetimi Mevzuatı ve Yeni Uygulamalar. Oğuzhan AKINÇ Kimya Yüksek Mühendisi Atık Yönetimi Mevzuatı ve Yeni Uygulamalar Oğuzhan AKINÇ Kimya Yüksek Mühendisi Atık Nedir Atık: Üreticisi veya fiilen elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişi tarafından çevreye atılan veya bırakılan

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR.

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. SEVİM BUDAK Katı Atıklar Dünya nüfusu gün geçtikçe ve hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE NEDİR? İçinde bulunduğumuz canlı, cansız tüm varlıkların birbirleri ile ilişkilerini içine alan ortam. Çevrenin doğal yapısını ve bileşiminin bozulmasını,

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve ÇEVRE Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB ve Çevre- Temel ilkeler AB ve İklim Değişikliği AB ve Su Kalitesi AB ve Atık Geri Dönüşümü Müzakere sürecinde

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI. Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 15 Ekim 2016

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI. Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 15 Ekim 2016 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 16 Ekim Dünya Gıda Günü Herkesin gıda güvenliğine ve besleyici gıdaya ulaşma

Detaylı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı ARAZİ BOZULUMU LAND DEGRADATİON Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı LAND DEGRADATİON ( ARAZİ BOZULUMU) SOİL DEGRADATİON (TOPRAK BOZULUMU) DESERTİFİCATİON (ÇÖLLEŞME) Arazi Bozulumu Nedir - Su ve rüzgar

Detaylı

Çevre Yüzyılı. Dünyada Çevre

Çevre Yüzyılı. Dünyada Çevre Çevre Yüzyılı Çevre; canlıların yaşamı boyunca ilişkilerini sürdürdüğü dış ortamdır. Hava, su ve toprak bu çevrenin fizikî unsurlarını; insan, hayvan, bitki ve diğer mikroorganizmalar ise, biyolojik unsurlarını

Detaylı

Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri

Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri Küresel İklim Değişikliği Nedir? Çeşitli gaz ve çevre kirliliği gibi olaylar sonucu atmosfer incelmeye başlamıştır.böylece güneş ışınları dünyaya daha fazla

Detaylı

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: 1. 2. 3. 4. 5. Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Kullanımı Üzerindeki etkileri ASİT YAĞMURLARI

Detaylı

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SERAGAZI EMİSYONU İklim değişikliği, nedeni olursa olsun iklim koşullarındaki büyük ölçekli (küresel) ve önemli yerel etkileri bulunan, uzun süreli ve yavaş gelişen değişiklikler olarak

Detaylı

Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ

Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ Yazarlar Doç.Dr.Hasan Genç Doç.Dr.İbrahim Aydın Doç.Dr.M. Pınar Demirci Güler Dr. H. Gamze Hastürk Yrd.Doç.Dr. Suat Yapalak Yrd.Doç.Dr. Şule Dönertaş Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI HATUN ÖZTÜRK 20338647 Küresel Isınma Küresel ısınma, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama sıcaklıklarında belirlenen artış için kullanılan bir terimdir. Fosil yakıtların

Detaylı

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI KONULAR 1-Güneş Enerjisi i 2-Rüzgar Enerjisi 4-Jeotermal Enerji 3-Hidrolik Enerji 4-Biyokütle Enerjisi 5-Biyogaz Enerjisi 6-Biyodizel Enerjisi 7-Deniz Kökenli Enerji 8-Hidrojen

Detaylı

2872 SAYILI ÇEVRE KANUNU UYARINCA VERİLECEK İDARİ PARA CEZALARINA İLİŞKİN GENELGE (2006/2)

2872 SAYILI ÇEVRE KANUNU UYARINCA VERİLECEK İDARİ PARA CEZALARINA İLİŞKİN GENELGE (2006/2) Çevre ve Orman Bakanlığından: 2872 SAYILI ÇEVRE KANUNU UYARINCA VERİLECEK İDARİ PARA CEZALARINA İLİŞKİN GENELGE (2006/2) (24 Ocak 2006 tarih ve 26059 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.) 2872 sayılı

Detaylı

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisi ihtiyacı, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden dolayı hızla artmaktadır. Gıda miktarlarında, artan talebin karşılanamaması sonucunda

Detaylı

Tarım Tarihi ve Deontolojisi Dersi 14.Hafta SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIM VE GİRDİ KULLANIMI. Dr. Osman Orkan Özer

Tarım Tarihi ve Deontolojisi Dersi 14.Hafta SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIM VE GİRDİ KULLANIMI. Dr. Osman Orkan Özer Tarım Tarihi ve Deontolojisi Dersi 14.Hafta SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIM VE GİRDİ KULLANIMI Dr. Osman Orkan Özer SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIM VE GİRDİ KULLANIMI Sürdürülebilir tarım; Günümüz kuşağının besin gereksinimi

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : İNSAN VE ÇEVRE

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : İNSAN VE ÇEVRE ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : İNSAN VE ÇEVRE C ÇEVRE SORUNLARI VE ETKİLERİ (5 SAAT) 1 Ekosistemlerin Bozulma Nedenleri (Çevre Sorunları) 2 Çevre Kirliliğine Neden Olan (İnsan Kaynaklı) Faktörler

Detaylı

GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER

GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER 2011 ATIK PİLLER Bu sunum; Atık Piller Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği kapsamı

Detaylı

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ Sulama? Çevre? SULAMA VE ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ SULAMA: Bitkinin gereksinimi olan ancak doğal yağışlarla karşılanamayan suyun toprağa yapay yollarla verilmesidir ÇEVRE: En kısa tanımıyla

Detaylı

KONUŞMACININ ADI SOYADI : İhsan ÖZEY. KONU BAŞLIĞI :Karayollarında Çevresel Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları

KONUŞMACININ ADI SOYADI : İhsan ÖZEY. KONU BAŞLIĞI :Karayollarında Çevresel Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları KONUŞMACININ ADI SOYADI : İhsan ÖZEY KONU BAŞLIĞI :Karayollarında Çevresel Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları Konu Başlığı : Karayollarında Çevresel Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları Sürdürülebilir

Detaylı

5. SINIF FEN BİLİMLERİ YER KABUĞUNUN GİZEMİ TESTİ

5. SINIF FEN BİLİMLERİ YER KABUĞUNUN GİZEMİ TESTİ 1) Aşağıdaki anıtlardan hangisi diğerlerinden farklıdır? A) B) C) D) 2) I Arazide daha önce olmayan, kaynak suların, suya doygun alanların ve su sızıntılarının oluşması. II Bina temelleri altında çatlama,

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı

EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI

EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine Đlişkin

Detaylı

ATIK YÖNETĠMĠ VE ÇEVRE EĞĠTĠM PROJESĠ AYÇEP

ATIK YÖNETĠMĠ VE ÇEVRE EĞĠTĠM PROJESĠ AYÇEP ATIK YÖNETĠMĠ VE ÇEVRE EĞĠTĠM PROJESĠ AYÇEP ÇEVRE NEDĠR? İçinde bulunduğumuz canlı, cansız tüm varlıkların birbirleri ile ilişki içerisinde bulunduğu ortamdır. Bu nedenle, canlıların sağlıklı bir yaşam

Detaylı

Ali Kemal Yıldız Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi alikemal.yildiz@bahcesehir.edu.tr

Ali Kemal Yıldız Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi alikemal.yildiz@bahcesehir.edu.tr Ali Kemal Yıldız Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi alikemal.yildiz@bahcesehir.edu.tr ANAYASAL KURALLAR Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir (Ay. m. 56/1). Çevreyi geliştirmek,

Detaylı

DOĞAL ÇEVRE VE EKOLOJİK SİSTEM Çevre, insanların ve diğer canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdükleri ve karşılıklı olarak etkileşim

DOĞAL ÇEVRE VE EKOLOJİK SİSTEM Çevre, insanların ve diğer canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdükleri ve karşılıklı olarak etkileşim ÇEVRE VE ÇÖP DOĞAL ÇEVRE VE EKOLOJİK SİSTEM Çevre, insanların ve diğer canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdükleri ve karşılıklı olarak etkileşim içinde bulundukları ortamdır. Dağlar, ovalar,

Detaylı

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları

Detaylı

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 KOBİ lere Yönelik Destekler -Kalkınma Ajansları -KOSGEB -TÜBİTAK -Bilim Sanayi

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE. Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016

SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE. Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016 SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016 Bölgesel Çevre Merkezi (REC) Ø Bağımsız, tarafsız ve kâr amacı gütmeyen uluslararası bir

Detaylı

BEYKENT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ

BEYKENT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ BEYKENT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ Değerli Katılımcı, Bu anket, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Yönetimi Anabilim Dalı İnsan Kaynakları ve Örgütsel Değişim Yüksek Lisans

Detaylı

AB ve TURKIYE KIYASLAMASI

AB ve TURKIYE KIYASLAMASI PLASTIKLERINBILINMEYEN YAŞAMI AB ve TURKIYE KIYASLAMASI PLASTİKLER DEĞERLİDİR TÜRKİYE DE ÜRÜNLERİN %47 Sİ PLASTİK MALZEME İLE AMBALAJLANIYOR PLASTİK AMBALAJLAR GIDA İSRAFINI ÖNLÜYOR TÜM AMBALAJ ATIKLARIN

Detaylı

EDİRNE BELEDİYE BAŞKANLIĞI

EDİRNE BELEDİYE BAŞKANLIĞI Beslenmemizde Bitkisel Yağların Önemi Kızartma işlemi, uygun şartlarda yapılırsa ve kızartılmış yiyecekler ölçülü olarak tüketilirse sağlığımız için yararlıdır. Çünkü; Ucuz, hızlı ve verimlidir. Gıdaların

Detaylı

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü

Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED) - Ekler Haziran 2014 Ek 2.1: Ulusal Mevzuat URS-EIA-REP-203876 Genel Çevre Kanunu, Sayı: 2872 ÇED Yönetmeliği

Detaylı

TÜRKİYEDE ÇEVRESEL BİLGİLENME HAKKI VE AB DİREKTİFLERİ. Yrd. Doç. Dr. Necla Akdağ Güney

TÜRKİYEDE ÇEVRESEL BİLGİLENME HAKKI VE AB DİREKTİFLERİ. Yrd. Doç. Dr. Necla Akdağ Güney TÜRKİYEDE ÇEVRESEL BİLGİLENME HAKKI VE AB DİREKTİFLERİ Yrd. Doç. Dr. Necla Akdağ Güney Çevre hakkının uygulanabilirliğini ancak onu sağlayacak mekanizmaların öngörülmesi ve güvence altına alınması ile

Detaylı

Türkiye de Belediye Atıkları Yönetiminde Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Türkiye de Belediye Atıkları Yönetiminde Sorunlar ve Çözüm Önerileri Türkiye de Belediye Atıkları Yönetiminde Sorunlar ve Çözüm Önerileri Recep ŞAHİN Türkiye Belediyeler Birliği Genel Sekreter Yardımcısı Ekim 2015, Ankara Belediyeler ve Atıklar Belediyelerin sorumlu olduğu

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XXI Birinci Bölüm Çevre Hukukunun Temelleri I. Genel Olarak...1

Detaylı

Küresel. İklim değişikliği

Küresel. İklim değişikliği Küresel İklim değişikliği ÇEVRE KORUMA ve KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI 1 nedir? Küresel iklim değişikliği Çeşitli gaz ve çevre kirliliği gibi olaylar sonucu atmosfer incelmeye başlamıştır. Böylece güneş

Detaylı

TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa

TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa Ülkemizde sulakalanların tarihi, bataklıkların kurutulmasının ve tarım alanı olarak düzenlenmesinin tarihiyle birlikte

Detaylı

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR Osman İYİMAYA Genel Müdür Enerji hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak başta sanayi, teknoloji,

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI HAVA Etrafımızı saran gaz karışımıdır ( Atmosfer). Kuru Temiz hava içerisinde yaklaģık olarak ; - %78 Azot - %21 Oksijen - %0,03 Karbondioksit

Detaylı

B O L U B E L E D İ Y E S İ TEMİZLİK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ

B O L U B E L E D İ Y E S İ TEMİZLİK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ TEMİZLİK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ DAHA TEMİZ BİR BOLU İÇİN EL ELE SİZ OLMADAN BAŞARAMAYIZ GELİN, BİRLİKTE ÇEVREMİZİ KORUYALIM Evsel Atıklar Ambalaj Atıkları Tıbbi Atıklar Bitkisel Atık Yağlar Atık Piller Kullanılmış

Detaylı

SÖZLÜK KELİME-KELİME GRUBU

SÖZLÜK KELİME-KELİME GRUBU SÖZLÜK Aşağıda proje araştırmanızda karşılaşabileceğiniz kelime ve kelime grupları listelenmiştir. Anlayamadığınız yeni kelimeleri koçunuza ya da başka bir yetişkine sormayı lütfen unutmayın. KELİME-KELİME

Detaylı

ATIK PİL NEDEN TOPLAMALIYIM Pil üreticileri, kullandıkları yeni teknolojilerle hem daha çok fayda yaratmakta, hem de çevre için daha dost üretim

ATIK PİL NEDEN TOPLAMALIYIM Pil üreticileri, kullandıkları yeni teknolojilerle hem daha çok fayda yaratmakta, hem de çevre için daha dost üretim ATIK PİL NEDEN TOPLAMALIYIM Pil üreticileri, kullandıkları yeni teknolojilerle hem daha çok fayda yaratmakta, hem de çevre için daha dost üretim gerçekleştirmektedir. Yine de tükenen pilleri çevreye veya

Detaylı

21. Yüzyıl İçin Planlama Seminerleri 2015 Sonbahar III. 21. Yüzyılda Toprak, Tarım ve Gıda. 1/3 Yücel ÇAĞLAR İletişim:

21. Yüzyıl İçin Planlama Seminerleri 2015 Sonbahar III. 21. Yüzyılda Toprak, Tarım ve Gıda. 1/3 Yücel ÇAĞLAR İletişim: 21. Yüzyıl İçin Planlama Seminerleri 2015 Sonbahar III 21. Yüzyılda Toprak, Tarım ve Gıda 1/3 Yücel ÇAĞLAR İletişim: oduncugil@yahoo.com DÜŞÜNSEL BAĞIMLILIK: BAKIŞ AÇILARI - KAVRAMLAR - TERİMLER Çevre

Detaylı

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ A) GENEL BİLGİLER Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğümüz; 5393 Sayılı Belediye Kanunu, 2872 Sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna dayanılarak çıkartılan yönetmelikler çerçevesinde

Detaylı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı 27 Nisan 2011 KAYSERĠ OSB ġenol ATAMAN 7 Haziran 2011 NĠĞDE OSB 8 Haziran 2011 ADANA Ticaret Odası Kapsam İklim Değişikliği, Küresel Isınma Azaltım (Mitigasyon),

Detaylı

BĠTKĠSEL ATIK YAĞ. Çevre Koruma ve Kontrol Daire BaĢkanlığı Atıklar ġube Müdürlüğü

BĠTKĠSEL ATIK YAĞ. Çevre Koruma ve Kontrol Daire BaĢkanlığı Atıklar ġube Müdürlüğü BĠTKĠSEL ATIK YAĞ Çevre Koruma ve Kontrol Daire BaĢkanlığı Atıklar ġube Müdürlüğü 2011 BĠTKĠSEL ATIK YAĞLAR Bitkisel atık yağlarımızı lavaboya, çöpe ve toprağa dökmeyelim, biriktirelim. Lisanslı toplayıcılara/geri

Detaylı

İzmir ve Ege Bölgesinde Kuraklık Alarmı. Şebnem BORAN. Küresel ısınma korkutmaya devam ediyor.

İzmir ve Ege Bölgesinde Kuraklık Alarmı. Şebnem BORAN. Küresel ısınma korkutmaya devam ediyor. 2007 MART BÖLGESEL İzmir ve Ege Bölgesinde Kuraklık Alarmı Şebnem BORAN Küresel ısınma korkutmaya devam ediyor. 22. yüzyılın kuraklık yüzyılı olacağı, küresel ısınmanın birçok ülkede tarım faaliyetlerinin

Detaylı

ERZURUM DA HAVA KİRLİLİĞİNİ AZALTMAK İÇİN BİNALARDA ISI YALITIMININ DEVLET DESTEĞİ İLE SAĞLANMASI

ERZURUM DA HAVA KİRLİLİĞİNİ AZALTMAK İÇİN BİNALARDA ISI YALITIMININ DEVLET DESTEĞİ İLE SAĞLANMASI ERZURUM DA HAVA KİRLİLİĞİNİ AZALTMAK İÇİN BİNALARDA ISI YALITIMININ DEVLET DESTEĞİ İLE SAĞLANMASI Rasim Buluç, Fikret Büyüksoy Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Erzurum Daha önce Bayındırlık ve İskân İl

Detaylı

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ Bayram HOPUR Entegre Projeler Uygulama Şube Müdürü Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü www.cem.gov.tr 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu- 29.04.2013 İstanbul ULUSAL

Detaylı

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı KALKINMA AJANSLARI VE BÖLGE PLANLARI İÇİN ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ ÇALIŞTAYI 31 Ocak 1 Şubat 2013 CK Farabi

Detaylı

Araştırma ve Teknolojik Geliştirme Başkanlığı Bilim ve Teknoloji Merkezi. Şişecam Kurumsal Araştırma ve Teknolojik Geliştirme

Araştırma ve Teknolojik Geliştirme Başkanlığı Bilim ve Teknoloji Merkezi. Şişecam Kurumsal Araştırma ve Teknolojik Geliştirme Araştırma ve Teknolojik Geliştirme Başkanlığı Bilim ve Teknoloji Merkezi Şişecam Kurumsal Araştırma ve Teknolojik Geliştirme Şişecam Araştırma ve Teknolojik Geliştirme Başkanlığı 1 ŞİŞECAM ŞİRKET GRUPLARI

Detaylı

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI Yrd. Doç. Dr. Mustafa ERBAġ Sultan ARSLAN A. Nur DURAK Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü erbas@akdeniz.edu.tr Sunum Planı

Detaylı

Pilot İklim Değişikliğine Uyum Piyasa Araştırması: Türkiye

Pilot İklim Değişikliğine Uyum Piyasa Araştırması: Türkiye Pilot İklim Değişikliğine Uyum Piyasa Araştırması: Türkiye Piyasa araştırmasının hedefi İşletmelerin iklim değişikliği nedeniyle oluşan riskleri yönetmesi için yeni yaklaşımlar geliştirilmesi ve fırsatların

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

İklim Değişikliğinin Sanayiye Etkileri

İklim Değişikliğinin Sanayiye Etkileri İklim Değişikliğinin Sanayiye Etkileri Sadi SÜRENKS RENKÖK İnşaat Müh. ADASO Yönetim Kurulu Üyesi 20 Aralık 2006 İklim Değişikliğinin Nedenleri Fosil Yakıtlar (kömür, petrol, doğal gaz) Enerji Üretimi

Detaylı

Gökmen ÖZER/Coğrafya Öğretmeni

Gökmen ÖZER/Coğrafya Öğretmeni Gökmen ÖZER/Coğrafya Öğretmeni İnsan etkinlikleri neticesinde oluşan iklim değişikliği riskleri değerlendirmeleriyle sorumlu devletler arası bilimsel bir organdır. Heyet 1988 de Dünya Meteoroloji Örgütü,

Detaylı

Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü

Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Çevre Denetimi Ani, planlı, birleşik denetimler ve izlemeler yapılmaktadır. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve yönetmelikleri kapsamında Hava, Su,

Detaylı

olup tüm kişi, kurum ve kuruluşların çevre ile ilgili konularda bu kanuna uyması zorunludur.

olup tüm kişi, kurum ve kuruluşların çevre ile ilgili konularda bu kanuna uyması zorunludur. Ülkemizde çevre ile ilgili yasal düzenlemeleri içeren temel kanun 2872 Sayılı Çevre Kanunu olup tüm kişi, kurum ve kuruluşların çevre ile ilgili konularda bu kanuna uyması zorunludur. Bu Kanunun amacı,

Detaylı

2010-2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL ÇAMLICA KALEM İLKÖĞRETİM OKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI ORMANDAN BİO ENERJİ ELDE EDİLMESİ YIL SONU RAPORU

2010-2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL ÇAMLICA KALEM İLKÖĞRETİM OKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI ORMANDAN BİO ENERJİ ELDE EDİLMESİ YIL SONU RAPORU 2010-2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL ÇAMLICA KALEM İLKÖĞRETİM OKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI ORMANDAN BİO ENERJİ ELDE EDİLMESİ YIL SONU RAPORU AYLAR HAFTALAR EYLEM VE ETKİNLİKLER 2 Okullarda Orman projesini

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR DÜNYA İÇİN, ÇEVREYE DUYARLI PROJELER

SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR DÜNYA İÇİN, ÇEVREYE DUYARLI PROJELER SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR DÜNYA İÇİN, ÇEVREYE DUYARLI PROJELER Biz Alman Yapı olarak hem bugün hemde gelecek için tasarlanmış yüksek kaliteli yaşam alanları inşa ediyoruz ve projelerimizin altına imzamızı atmaktan

Detaylı

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ Ece SARAOĞLU Çevre ve Şehircilik Uzmanı 4. Türk-Alman Su İşbirliği Günleri 24.09.2014 Sunum İçeriği Atıksu Politikamız Atıksu Mevzuatı Su Kirliliği Kontrolü

Detaylı

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Çevre ve Orman Bakanlığından

Detaylı

Tehlikeli Atıkların Yönetimi. Betül DOĞRU Şube Müdürü

Tehlikeli Atıkların Yönetimi. Betül DOĞRU Şube Müdürü Tehlikeli Atıkların Yönetimi Betül DOĞRU Şube Müdürü Tehlikeli Atık Nedir Genel tanımı: İnsan sağlığına ve çevreye zarar verebilecek, tutuşabilen ve enfeksiyon yapıcı gibi özelliklerle, tahriş edici, zararlı,

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR --

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR -- YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Prof. Dr. Zafer DEMİR -- zaferdemir@anadolu.edu.tr Konu Başlıkları 2 Yenilenebilir Enerji Türkiye de Politikası Türkiye de Yenilenebilir Enerji Teşvikleri

Detaylı

Dünyanın sağlığı bozuldu; İklim Değişikliği

Dünyanın sağlığı bozuldu; İklim Değişikliği Dünyanın sağlığı bozuldu; İklim Değişikliği Dr. Hüseyin Toros (İTÜ Meteoroloji Mühendisliği) huseyintoros@yahoo.com (İnsan ve Hayat Dergisi Kasım 2011) İklim değişiklikleri, seller ve aşırı sıcaklar gündemden

Detaylı

ENTEGRE KATI ATIK YÖNETİMİ

ENTEGRE KATI ATIK YÖNETİMİ DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI ENTEGRE KATI ATIK YÖNETİMİ Yrd. Doç. Dr. Fatih TAŞPINAR Düzce Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Konuralp/DÜZCE 04.12.2012 1 KATI ATIK (ÇÖP) Toplumun

Detaylı

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 Geri Dönüşümün Amacı Var olan kaynakların sonsuz değil kısıtlı olduğunu bilerek harcama bilincine sahip olmaktır. Eğer geri dönüşümü sağlayabilirsek,

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI İLE KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ ÇEVRE KORUMA BAKANLIĞI ARASINDA ÇEVRE ALANINDA İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI İLE KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ ÇEVRE KORUMA BAKANLIĞI ARASINDA ÇEVRE ALANINDA İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI İLE KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ ÇEVRE KORUMA BAKANLIĞI ARASINDA ÇEVRE ALANINDA İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI Bundan böyle "Taraflar" olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti

Detaylı

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri On5yirmi5.com Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri Bir bölgedeki canlı varlıklarla cansız varlıkların oluşturduğu bütünlüğe ekosistem denir. Ekosistemdeki canlı ve cansız varlıklar birbiriyle

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158 412 5. Ünite ÇEVRE ve TOPLUM 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154 2. Çevre Sorunları... 156 Konu Değerlendirme Testi... 158 153 Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz? 413 414 İNSANLARIN DOĞAL ÇEVREYİ KULLANMA

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi

Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi Prof. Dr. Cengiz Türe Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Danışma Kurulu Üyesi ve Anadolu Üniversitesi Ekoloji Anabilim Dalı Başkanı

Detaylı

Prof.Dr.İlkay DELLAL

Prof.Dr.İlkay DELLAL TUSAF 2013 Buğday, Un, İklim Değişikliği ve Yeni Trendler Kongresi İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve ENERJİ KISKACINDA TARIM ve GIDA SEKTÖRÜ Prof.Dr.İlkay DELLAL 9 Mart 2013, Antalya GÜNDEM 9 Mart 2013 1. GÜNEŞ (%40)

Detaylı

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Kapsam Ayak izi kavramı Türkiye de su yönetimi Sanal su Su ayak izi ve turizm Karbon ayak

Detaylı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı AB ve Türkiye Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Avrupa Birliği Bakanlığı, Katılım Öncesi AB Mali Yardımı kapsamında finanse edilen diyalog sürecini desteklemeye devam etmektedir. Diyaloğu-IV

Detaylı

2013-2014 YILI ÇEVRE KANUNU GEREĞİNCE UYGULANACAK CEZALAR

2013-2014 YILI ÇEVRE KANUNU GEREĞİNCE UYGULANACAK CEZALAR 2013-2014 YILI ÇEVRE KANUNU GEREĞİNCE UYGULANACAK CEZALAR 2872 Sayılı Kanunun 5491 Sayılı Yasa ile Değişik 20 nci Maddesindeki Cezai işlemler HAVA KİRLİLİĞİ İLE İLGİLİ CEZALAR Kanundaki Ceza Miktarı 1/1/2013-31/12/2013

Detaylı

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI DERSĐN SORUMLUSU:Prof.Dr.Đnci MORGĐL HAZIRLAYAN:S.Erman SEVDĐ DENEYĐN ADI:FOTOVOLTAĐK PĐL YAPIMI;GÜNEŞ ENERJĐSĐNDEN ELEKTRĐK ÜRETĐMĐ DENEYĐN AMACI:GÜNEŞ ENERJĐSĐNDEN ELEKTRĐK

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE ÇİMENTO SEKTÖRÜ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE ÇİMENTO SEKTÖRÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE ÇİMENTO SEKTÖRÜ YAZARLAR SANAYİ VE ÇEVRE İLİŞKİSİ Prof.Dr. İsmail KOYUNCU, Doç.Dr. Derya Yüksel İMER, Ar.Gör. Reyhan ŞENGÜR ve Ar.Gör. Serkan GÜÇLÜ İstanbul Teknik Üniversitesi, Çevre

Detaylı

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ Arazi Kullanımı ve Ormancılık 3. ORMAN, MERA, TARIM VE YERLEŞİM GİBİ ARAZİ KULLANIMLARI VE DEĞİŞİMLERİNİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEMESİNİ SINIRLANDIRMAK 5. 2012 yılında yerleşim alanlarında

Detaylı

BAŞVURU FORMU. Başvuru Yapan Kurum Danışman Öğretmen Telefon ve e- posta Hazırlayan Öğrenci(ler) Hilal KARAKIŞ

BAŞVURU FORMU. Başvuru Yapan Kurum Danışman Öğretmen Telefon ve e- posta Hazırlayan Öğrenci(ler) Hilal KARAKIŞ BAŞVURU FORMU Başvuru Yapan Kurum Danışman Öğretmen Telefon ve e- posta Hazırlayan Öğrenci(ler) Proje Dalı Proje Adı Problem Durumu Amaç Hilal KARAKIŞ Bilişim Teknolojileri Bizde E-Artık diyoruz. Üzerinde

Detaylı

Entegre Acil Durum Yönetimi Sistemine Giriş

Entegre Acil Durum Yönetimi Sistemine Giriş İstanbul Teknik Üniversitesi Geomatik Mühendisliği Bölümü CBS & UA ile Afet Yönetimi Entegre Acil Durum Yönetimi Sistemine Giriş Amaçlar (1) Kriz yönetimi kavramının tartışılması Tehlike, acil durum ve

Detaylı

6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum

6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum 6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum Su kalitesi istatistikleri konusunda, halen Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) tarafından 25 havzada nehir ve göl suyu kalitesi izleme çalışmaları

Detaylı

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 Geri Dönüşüm Metotları Geri dönüştürme metotları her malzeme için farklılık göstermektedir: - Alüminyum - Demir (Çelik) - Plastik malzemeler

Detaylı

İKLİM VİDEO 3 Sera etkisi ne demek? Sera gazları hangileri? Sera gazı nedir? karbondioksit metan diazot monoksit

İKLİM VİDEO 3 Sera etkisi ne demek? Sera gazları hangileri? Sera gazı nedir? karbondioksit metan diazot monoksit İKLİM VİDEO 3 Sera etkisi ne demek? Güneşten dünyaya belli bir miktar enerji geliyor. Bu enerji dünyanın atmosferi olmayacak olsa dışarı kaçacak ve dünya şimdi olduğundan çok daha serin olacaktı. Fakat

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

İĞİ MEVZUATI ÇERÇEVESİNDE 2011 YILINDA ANKARA'DA YAŞANAN İĞİ. Erkin ETİKE KMO Hava Kalitesi Takip Merkezi Başkanı. 12 Ocak 2012 - Ankara

İĞİ MEVZUATI ÇERÇEVESİNDE 2011 YILINDA ANKARA'DA YAŞANAN İĞİ. Erkin ETİKE KMO Hava Kalitesi Takip Merkezi Başkanı. 12 Ocak 2012 - Ankara HAVA KİRLİLİĞİ İĞİ MEVZUATI ÇERÇEVESİNDE 2011 YILINDA ANKARA'DA YAŞANAN NO VE O KİRLİLİĞİ İĞİ 2 3 Erkin ETİKE KMO Hava Kalitesi Takip Merkezi Başkanı 12 Ocak 2012 - Ankara SUNUM PLANI 1. GİRİŞ İŞ 2. HUKUKİ

Detaylı

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) :

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) : Günümüzde küresel olarak tüm ülkelerin ihtiyaç duyduğu enerji, tam anlamıyla geçerlilik kazanmış bir ölçüt olmamakla beraber, ülkelerin gelişmişlik düzeylerini gösteren önemli bir kriterdir. İktisadi olarak

Detaylı

Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı. Gaziantep 2014

Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı. Gaziantep 2014 Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Gaziantep 2014 It is a general warming effect felt on Earth s surface, produced by greenhouse gases. Küresel ısınma nedir? Atmosfere verilen gazların sera etkisi

Detaylı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Enerji verimliliği / Sanayide enerji verimliliği Türkiye de enerji yoğunluğu Enerji tüketim verileri Türkiye de enerji verimliliği projeleri

Detaylı

ĞİŞİKLİĞİ. Yeni Mücadele ile Yüzleşmek. Kasım 2006

ĞİŞİKLİĞİ. Yeni Mücadele ile Yüzleşmek. Kasım 2006 İKLİM M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ Yeni Mücadele ile Yüzleşmek Kasım 2006 WWF Kimdir? WWF 5 kıtada, 50 den fazla ülkede temsilciliği bulunan dünyanın en büyük ve saygın doğa kuruluşlarındandır. 100 den fazla ülkede

Detaylı