Din, Bilim ve Felsefe İlişkisi Risale-i Nur Yaklaşımı

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Din, Bilim ve Felsefe İlişkisi Risale-i Nur Yaklaşımı"

Transkript

1 Din, Bilim ve Felsefe İlişkisi Risale-i Nur Yaklaşımı Sempozyum Bildirileri 8-10 Mayıs 2015 Yüzüncü Yıl Üniversitesi İstanbul İlim ve Kültür Vakfı Van İlim ve Kültür Vakfı tarafından ortaklaşa düzenlenmiştir.

2 Van, 2016 Tüm yayın hakları anlaşmalı olarak Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yayınları na aittir. Kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir; izinsiz çoğaltılamaz, basılamaz. ISBN: Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yayınları - 60 Yayıncı Sertifika No: Kitabın Adı: Din, Bilim ve Felsefe İlişkisi Risale-i Nur Yaklaşımı Sempozyum Bildirileri Editör: Prof. Dr. İshak Özgel, Yrd. Doç. Dr. Rahmi Tekin Metin Editörü: Özlem Başboğa Yayına Hazırlayanlar: Hakan Gülerce, Celil Taşkın, İhsan Altıntaş Kapak Tasarım: Abdullah Kul İç Tasarım: Abdullah Kul Baskı Yeri ve Tarihi: İstanbul, Baskı ve Cilt: Mega Basım Sertifika No:12026

3 DÜZENLEME KURULU Abdülkerim AKBABA (Bitlis İl Müftüsü) İsmail Yaşar ALTAY (Van İlim ve Kültür Vakfı Başkanı) Nimetullah ARVAS (Van İl Müftüsü) Hayati AYDIN Prof. Dr. (YYÜ İlahiyat Fak. Öğr. Üyesi) Abdülaziz BEKİ Prof. Dr. (Bingöl Ün. İlahiyat Fak. Dekanı) İsmail ÇELİK Prof. Dr. (YYÜ Eğitim Fak. Dekanı) Hasan ÇİÇEK Doç. Dr. (YYÜ Edebiyat Fak. Öğr. Üyesi) Cemalettin ERDEMCİ Prof. Dr. (Siirt Ün. İlahiyat Fak. Dekanı) Şadi EREN Prof. Dr. (Iğdır Ün. İlahiyat Fak. Dekanı) Şakir GÖZÜTOK Prof. Dr. (YYÜ İlahiyat Fak. Öğr. Üyesi) Abdülbaki GÜNEŞ Prof. Dr. (YYÜ İlahiyat Fak. Dekanı) Faris KAYA Prof. Dr. (İstanbul İlim ve Kültür Vakfı İcra Kurulu Başkanı) İshak ÖZGEL Doç. Dr. (Süleyman Demirel Üniversitesi) Zeki TAŞTAN Prof. Dr. (YYÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü) Rahmi TEKİN Yrd. Doç. Dr. (YYÜ Edebiyat Fak. Öğr. Üyesi) Edip YILMAZ Yrd. Doç. Dr. (YYÜ İlahiyat Fak. Öğr. Üyesi) DANIŞMA KURULU Alparslan AÇIKGENÇ Prof. Dr. (YTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü) Servet ARMAĞAN Prof. Dr. (İstanbul Üniversitesi) Ali BAKKAL Prof. Dr. (Akdeniz Üniversitesi) Alaaddin BAŞAR Prof. Dr. (Atatürk Üniversitesi) Ramazan BİÇER Prof. Dr. (Sakarya Üniversitesi) Yunus ÇENGEL Prof. Dr. (Yıldız Teknik Üniversitesi) Halil ÇİÇEK Prof. Dr. (Bingöl Üniversitesi) Sayın DALKIRAN Prof. Dr. (Uşak Üniversitesi) Şener DİLEK Prof. Dr. (İnönü Üniversitesi) Âdem DÖLEK Prof. Dr. (Erzincan Üniversitesi) Bünyamin DURAN Prof. Dr. (Celal Bayar Üniversitesi) Bilal KUŞPINAR Prof. Dr. (Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi) Sait ÖZERVARLI Prof. Dr. (Yıldız Teknik Üniversitesi) İbrahim ÖZDEMİR Prof. Dr. (Hasan Kalyoncu Üniversitesi Kurucu Rektörü) Abdulkerim ÜNALAN Prof. Dr. (Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı) İdris ŞENGÜL Prof. Dr. (Sütçü İmam Üniversitesi)

4 BİLİM KURULU Hikmet AKDEMİR Prof. Dr. (Harran Üniversitesi) Murat AKGÜNDÜZ Prof. Dr. (Harran Üniversitesi) Ümit AKTI Yrd. Doç. Dr. (Harran Üniversitesi) Mustafa BAKTIR Prof. Dr. (Erciyes Üniversitesi) Murat BAYAT Yrd. Doç. Dr. (Düzce Üniversitesi) Niyazi BEKİ Doç. Dr. (Üsküdar Üniversitesi) Ekrem BEKTAŞ Doç. Dr. (Harran Üniversitesi) Ramazan BİÇER Prof. Dr. (Sakarya Üniversitesi) Kadir CANATAN Prof. Dr. (Yıldız Teknik Üniversitesi) Osman ÇAKMAK Prof. Dr. (Yalova Üniversitesi) Celil EBUZER Doç. Dr. (Harran Üniversitesi) Abdullah EKİNCİ Prof. Dr. (Harran Üniversitesi) Mustafa EKİNCİ Doç. Dr. (Harran Üniversitesi) Cüneyt GÖKÇE Yrd. Doç. Dr. (Harran Üniversitesi) Veysel GÜLLÜCE Prof. Dr. (Atatürk Üniversitesi) Nasrullah HACIMÜFTÜOĞLU Prof. Dr. (Atatürk Üniversitesi) İsmail Latif HACINEBİOĞLU Prof. Dr. (İstanbul Üniversitesi) Turgut KARABEY Prof. Dr. (Atatürk Üniversitesi) Ahmet KAYACIK Doç. Dr. (Erciyes Üniversitesi) Ahmet KIRKKILIÇ Prof. Dr. (Atatürk Üniversitesi) Ensar NİŞANCI Prof. Dr. (Namık Kemal Üniversitesi) Âdem ÖLMEZ Doç. Dr. (Harran Üniversitesi) Kadir PAKSOY Doç. Dr. (Harran Üniversitesi) Yusuf SANCAK Doç. Dr. (Atatürk Üniversitesi) Veli SIRIM Doç. Dr. (Muş Alparslan Üniversitesi) Vehbi ŞAHİNALP Yrd. Doç. Dr. (Harran Üniversitesi) Sami ŞEKEROĞLU Yrd. Doç. Dr. (Harran Üniversitesi) Mustafa TİFTİK Prof. Dr. (Samsun 19 Mayıs Üniversitesi) Neşet TOKU Prof. Dr. (Yıldız Teknik Üniversitesi) Halim ULAŞ Doç. Dr. (Atatürk Üniversitesi) Mevlüt UYANIK Prof. Dr. (Hitit Üniversitesi) Musa Kazım YILMAZ Prof. Dr. (Harran Üniversitesi) Atilla YARGICI Doç. Dr. (Harran Üniversitesi) Hüseyin YAŞAR Prof. Dr. (Dokuz Eylül Üniversitesi) Hüseyin YEĞİN Yrd. Doç. Dr. (Harran Üniversitesi) Mustafa YILDIRIM Prof. Dr. (Atatürk Üniversitesi) Ahmet YILDIZ Doç. Dr. (TOBB Üniversitesi) Abdulvahab YILDIZ Yrd. Doç. Dr. (Harran Üniversitesi)

5 Kâinat Kitabını Okumada Determinizme Risale-i Nur Penceresinden Eleştirel Bir Bakış 217 KÂİNAT KİTABINI OKUMADA DETERMİNİZME RİSALE-İ NUR PENCERESİNDEN ELEŞTİREL BİR BAKIŞ Doç. Dr. Orhan KÜÇÜK Gümüşhane Üni. İİBF Öğretim Üyesi Öz Cenab-ı Hak kı bilmek, O nun Zat ını bilmenin gayrıdır. Akıl mahlûk olup halikını ihata edemediğinden, Bediüzzaman ın beyanıyla, halikımızı ancak ve ancak isim ve sıfatlarına bakarak tanımak mümkündür. Şu hâlde kâinat kitabı, bize tüm bu âlemlerin yaratıcısını gösteren, tanıtan, anlatan tekvini bir tarif edicidir. Determinizm, ahlaki seçimler dahil bütün olayların, özgür iradeyi ve insanın başka türlü davranabilmesi olanağını dışlayarak, önceden var olan nedenlerce belirlendiğini savunan bir kuramdır. Bu kuram; evrenin tümüyle ussal bir yapısı olduğu, dolayısıyla her şeyin önceden kestirilebileceği, beklendiği şekilde cereyan edeceği ve görünen âlemin her şeyi izah etmede yeterli olacağı görüşlerine dayanmaktadır. Kâinat kitabına bakıldığında, eşyanın sebepsiz de vücuda geldiği, sebeplerin sonucun yanında bulunma zorunluluğunu karşılayamadıkları, sebebin sonuç yanında çok önemsiz kaldığı gibi hususlara parmak basan Bediüzzaman, determinizmin hiçbir şekilde bilimle izah edilemeyeceğini ortaya koymuştur. Bu çalışmanın amacı, özellikle kâinat kitabını okuyarak marifetullaha kapı açacak olan insana yol gösterme adına, her şeyin nasıl bir Zat-ı Vahid-i Ehad tarafından yaratıldığını ve hiçbir gücün buna müdahale edemeyeceğini, Cenab-ı Hak kın sebepsiz de yaratmaya muktedir olduğunu ve sebeplerin hikmetini Risale-i Nur bakış açısıyla incelemek ve böylece materyalist anlamda determinizmin asla bilim ve mantıkla izah edilemeyeceğini ortaya koymaktır. Bunun için Risale-i Nur külliyatı genel olarak incelenerek Bediüzzaman ın bu konudaki değerlendirmeleri bir bütünlük içerisinde sunulacaktır. Anahtar Kelimeler: Bediüzzaman, determinizm, sebep, müsebbep, müsebbibül esbab

6 218 Din, Bilim ve Felsefe İlişkisi Risale-i Nur Yaklaşımı Sempozyum Bildirileri LOOKING AT DETERMINISM IN READING THE BOOK OF THE UNIVERSE FROM THE WINDOW OF THE RISALE-I NUR COLLECTION (LETTERS OF LIGHT) Since the mind itself has been created and therefore cannot conceptualize its Creator in full sense; it is only possible, in the words of Bediüzzaman, to know our Creator by considering His names and attributes. So, the Book of Universe is an authentic depicter, which shows, introduces and tells us about the Creator of the universe. Determinism is a hypothesis that excludes the possibility of behaving in another way at all events by human beings, including ethical selections, and bases the foundation of the human behaviors on pre-defined reasons. This hypothesis claims that the universe completely consists of a mental structure, and therefore, anything can be predicted before it happens, anything will happen as expected, and the visible realm is sufficient in explaining everything. When the Book of Universe is considered, it is observed that Bediüzzaman pointed out to some issues such as the things having been created without a reason as well as with a basic reason, the reasons not covering the necessity of being close to the results, and the reason becoming very unimportant when compared with the result, and demonstrated that determinism cannot be explained by science at all. The purpose of this study is to demonstrate how the Creator has created everything, and there is nobody to interfere with this, to explain that the Creator has the power to create everything without any reasons; to show the reasons of the causes in the creation with the viewpoint of the Risale-i Nur Collection (Letters of Light) and especially for the purpose of guiding the human being who will open the door leading to the knowledge of the Creator by reading the Book of Universe; and also to reveal that materialist determinism can never be explained with science and reason. For this purpose, the Risale-i Nur Collection will be examined in a general sense, and the viewpoints of Bediüzzaman will be presented in integrity. 1. Giriş İnsan bu âleme ilim ve dua vasıtasıyla tekemmül etmek için gelmiştir. Ve bütün ulûm-u hakikiyyenin esâsı ve madeni ve nuru ve ruhu; Mârifetullah'tır. İnsan Rabbini mahiyetiyle bilemez, O nu ancak fiilleriyle, sıfatlarıyla ve isimleriyle tanıyabilir. Çünkü insan mahlûktur ve kendini yapanı kavrayamaz. Bu, onun idrak sınırlarını aşar. Görünen âlem tekvini bir kitaptır ve insan bu kitabı okuyarak Yaratanını tanıyabilir, kudretini ve azametini temaşa edebilir. Hikmet âlemi ve imtihan meydanı olan dünyada olaylar belli sırayla, belli vesilelere bağlı olarak veya beraber meydana gelmektedir. Tüm bunlar insanın

7 Kâinat Kitabını Okumada Determinizme Risale-i Nur Penceresinden Eleştirel Bir Bakış 219 dünyaya Cenab-ı Hak tarafından imtihan edilmek üzere gönderilmesi ile ilgilidir. Yoksa gözle görünen sebepler, eşyanın vücuda gelmesinde bizatihi söz sahibi değildir. Bediüzzaman sebeplerin yaratılması konusunda; Cenab-ı Hak kın esbab ve tabiatı dest-i kudretine perde yapmak suretiyle, izzetini muhafaza ettiğini beyan etmiştir. Ayrıca; sebeb, gâyet âdi, âciz ve ona isnad edilen müsebbeb ise, gâyet san atlı ve kıymetli olduğundan, sebebi azleder. ve Hem müsebbebin gayesi, faidesi dahi, câhil ve câmid olan esbabı ortadan atar diyerek, sebeplerin hiçbir şekilde söz sahibi olamayacağını ilmî usullerle ispat etmiştir. Bu çalışmada, sebeplerin sonuçları doğurduğu, sonuçların her halükârda ve başka bir güce bağlı olmaksızın sistematik olarak sebepler çerçevesinde meydana geleceği anlamında determinizmin mümkün olamayacağı, bunun akılla izah edilemeyeceği gerçeği, üç kategoride; varlık için bir Yaratıcı nın gerekliliği, sebeplerin hikmeti ve determinizm mümkün değildir başlıkları altında incelenmiştir. 2. Varlık İçin Yaratıcının Gerekliliği Bir şeyin, bu en küçük bir varlık, gözle görülemeyen bir canlı dahi olsa meydana gelebilmesi için bir yaratıcıya ihtiyaç vardır. Bir iğnenin bile ustasız olmayacağını ifade eden Bediüzzaman, aynı zamanda bir şeyin var olması için dört ihtimalin olacağını belirtmekte, eğer üçü imkân harici olursa o zaman dördüncü alternatifi kabul etmek lazım geldiğini beyan etmektedir. Bu yollardan birincisi sebeplerin bir araya gelerek eşyayı meydana getirmeleridir. Bu muhaldir çünkü akıl ve şuur sahibi olmayan sebepler gerekli ve belli miktarda, bir ilacı oluşturan eczalar gibi bir araya gelemezler ve maddi sebepler, eşyanın içine nüfuz edemezler. İkinci yol kendi kendine meydana gelmedir. Eşyanın kendi kendine meydana gelebilmesi için, her birinin aklı, şuuru, iradesi olması, birbirinin hem yapan hem de yapılanı olması gerekir. Bu da akıldan uzaktır. Üçüncü yol eşyanın tabiatında var olması dense o zaman da görünen sebeplerin de sonradan yaratılmış olduğu gerçeği, bu iddiayı çürütür. Her şeyin tabiatı, her şey gibi mahlûktur; çünkü sanatlıdır ve yeni oluyor. Hem her müsebbeb gibi, zâhirî sebebi dahi masnu dur. Ve madem her şeyin vücudu,

8 220 Din, Bilim ve Felsefe İlişkisi Risale-i Nur Yaklaşımı Sempozyum Bildirileri pek çok cihazat ve âletlere muhtaçtır. O hâlde, o tabiatı icat eden ve o sebebi halk eden bir Kadîr-i Mutlak var. Dolayısıyla tek bir yol kalıyor o da; kudretli bir Yaratıcı nın sebep gibi görünenlerle birlikte sebep olunanları ve bildiğimiz bilmediğimiz tüm eşyayı yarattığı gerçeğidir. (Nursi, Lem alar: 187). Bu Yaratıcı nın aynı zamanda tek ve eşsiz olması gereklidir. Çünkü; Hakimiyet müdahaleyi reddeder. Cenab-ı Hak tüm âlemlerin yaratıcısı olarak, her şeyi bizzat kendisi yaratır, tek ve yekta olarak hiçbir elin müdahalesine izin vermez. Böyle bir şeyin olması, O nun ferdiyetine, ehadiyyetine ve vahdetine zarar verir, Zat-ı Uluhiyyetine (haşa) halel getirir. Bediüzzaman bu konuyu şöyle değerendirmektedir: Hâkimiyetin şe ni müdahaleyi reddetmektir. Hattâ en ednâ bir hâkim, bir me mur; daire-i hâkimiyetinde oğlunun müdahalesini kabul etmiyor. Hattâ hâkimiyetine müdahale tevehhümiyle, bazı dindar padişahlar, Halife oldukları hâlde, mâsum evlâdlarını katletmeleri, bu redd-i müdahale kanunu nun hâkimiyette ne kadar esaslı hükmettiğini gösteriyor. Bir nahiyede iki müdürden tut, tâ bir memlekette iki padişaha kadar, hâkimiyetteki istiklâliyetin iktiza ettiği men-i iştirâk kanunu tarih-i beşerde çok acib herc ü merc ile kuvvetini göstermiş. Acaba âciz ve muavenete muhtaç insanlardaki âmiriyet ve hâkimiyetin bir gölgesi, bu derece müdahaleyi reddetmeyi ve başkasının müdahelesini men etmeyi ve hâkimiyetinde iştirâk kabul etmemeyi ve makamında istiklâliyetini nihayet taassubla muhafazaya çalışmayı gör.. sonra, hâkimiyyet-i mutlaka, Rubûbiyyet derecesinde; ve âmiriyyet-i mutlaka, Ulûhiyyet derecesinde; ve istiklâliyyet-i mutlaka, Ehadiyyet derecesinde; ve istiğnâ-yı mutlak, Kadiriyyet-i mutlak derecesinde bir Zât-ı Zülcelâl de, bu redd-i müdahale ve men-i iştirâk ve tard-ı şerik, ne derece o hâkimiyyetin zarurî bir lâzımı ve vâcib bir muktezası olduğunu kıyas edebilirsen et. (Nursi, Asa-yı Musa: 169). Yaratıcı, öyle bir yapıcı olmalıdır ki; O nun kudreti Zat ından olsun ve O na acz ilişemesin. Yoksa bir şeyin yapılması başka şeylere mani olabilir, küçüğü yapan büyüğü yapamayabilir, aynı anda farklı yerlerde birden fazla iş yapılamaz. Oysa bunların örneklerini, aynı anda farklı işlerin görüldüğünü, büyük küçük küreler ve zerrelerin nasıl tek elden yapıldığını, bir anda çok uzak menzillerde farklı mahiyetlerdeki işlerin nasıl bizzat meydana geldiklerini gözümüzle her an görüyoruz. Maahaza, şerik hadd-i zâtında mümteni dir. Bir ferdinin vücudu mümkün değildir. Çünki kudret-i kâmilenin tesiri gayr-ı mütenahîdir. Şerik olduğu takdirde, kudretin tesiri mahdud olur. Mütenahî olmadığı hâlde mütenahî

9 Kâinat Kitabını Okumada Determinizme Risale-i Nur Penceresinden Eleştirel Bir Bakış 221 olur, inkıtaa uğrar. Bu ise, birkaç cihetten muhaldir. Öyle ise istiklal ve infirad, uluhiyet için zâtî hassalardır. ve keza külfet ve uğraşmak da yoktur. Çünki kudret Sâni in zâtına zâtîdir, arazî değildir. Acz, kudretine tahallül edemez. Kudretin bir lem asına zerreler, şemsler mütesavidir. Büyük, küçükten ağır ve zahmetli değildir. Ve keza hayat, vücud, nur gibi şeylerin zâhir ve bâtınları şeffaf olduğundan, icadları zamanında, vesait-i esbab altında kudretin tasarrufu görünür. Evet hayatın vaziyetlerine ve derecelerine dikkat edilirse, kudretin tasarrufu görünür. (Nursi, Mesnevi-i Nuriye: 58). Yaratıcı'nın gerekliliği konusunda bir husus da akla yatkınlıktır. Kâinatta görünen her şeyi tek bir kudret sahibinin yaratmış olması, çok sayıda sebebin devreye girerek müdahale etmelerine göre daha kolay ve akla daha yatkındır. Çünkü vâcibe daha kolay olur. Meselâ, bir adamdan birkaç şeyin sudûru, birkaç adamdan bir şeyin sudûrundan daha ehvendir. Meselâ bal arısının hilkati, kudret-i İlahiyeye isnad edilmezse nihayetsiz müşkilât olur. Maahazâ, vâhidin kesrete yaptığı vaziyet ve maslahatı, kesret çok meşakkatlerden sonra yapabilir. Meselâ, bir kumandanın pek çok neferlere verdiği intizam vaziyeti, o neferlere verilse sühuletle yapamazlar. Demek Hâlık-ı Vâhid e yapılan isnadda, zâhiren bu d ve garabet varsa da esbab ve kesrete edilen isnadda, muzaaf olarak müteselsil muhaller vardır. Şöyle ki: Her bir zerrede, Vâcib-ül Vücud un sıfatlarını farzetmek lâzım geliyor. Çünki nakıştaki kemal, san attaki hüsün o sıfatları ister. Hem şirketi kabul etmeyen vücub hakkında, gayr-ı mütenahî şeriklerin farzı lâzımdır. Hem her bir zerrenin, bütün zerrelere hem hâkim-i mutlak, hem mahkûm-u mutlak olması lâzım geliyor. Çünki nizam ve intizam öyle ister. Hem her bir zerrede, ihatalı bir şuur, tam bir ilim lâzımdır. Çünki zerreler arasında tesanüd ve müvazene vardır. Bu tesanüd ve müvazene ise ilim ile olur. İşte, eşyayı esbaba isnad etmekte bu kadar muhaller vardır. Amma sahib-i hakikî olan Vâcib-ül Vücud a isnad edildiği vakit, o zerreler şöyle bir vaziyete girerler ki, şemsin cilvelerine, timsallerine, lem alarına mazhar olan su katreleri gibi; kudret-i ezeliyenin nuranî tecellisine, cilvelerine, lem alarına o zerreler de mazhar olup, sahib-i kudretin izniyle, gayr-ı mütenahî olan ilim ve iradesiyle, o zerrelerde teşekkülât ve terkibat yapılır. Binaenaleyh kudret-i ezeliyenin bir lem ası kudretin hâsiyetine mâlik olduğundan, esbabın binler lem asından ve esbabın sultanından daha tesirlidir. Çünki bunda tecezzi ve inkısam vardır, kudret-i ezeliyede ise yoktur. (Nursi, Mesnevi-i Nuriye: 59). Bu konuda ifade edilebilecek bir husus da, Allah ın yardımcıya ihtiyaç duymayacağı realitesidir. Allah, varlığı, kudreti, marifeti, sanatı ve tüm hususiyetleri, hiçbir güce bağlı olmadan kendinden olan, dolayısıyla hiçbir şekilde kendisine aczin arız olamadığı, yaparken, süslerken, hayat verirken hiçbir yardımcıya ihtiyaç duymayan, noksandan münezzeh, kusurdan Müberra, her türlü eksiklikten ve ihtiyaçtan doygun, aynı zamanda

10 222 Din, Bilim ve Felsefe İlişkisi Risale-i Nur Yaklaşımı Sempozyum Bildirileri hâkimiyetini kimseyle paylaşmayacak bir Vahid-i Ehad-ü Samed dir. Bu, O nun Allah olmasının lazımıdır. Allah ancak böyle olur. Helva gibi yenemez, Güneş gibi Ay gibi kaybolamaz. 3. Sebeplerin Hikmeti Cenab-ı Hak tüm eşyanın, semavat ve arzın Yaratıcısı olmakla beraber, bir kısım hikmetlerini anlayabildiğimiz kadarıyla, eşyanın var edilmesinde belli sebepler var etmiş, insanı da bu sebeplere yönlendirmiştir. Bu durum, kendisi de bir sebep olan insanda, imtihan sırrının bir cilvesi olarak yanlış değerlendirmelere sebep olabilmiştir. Fakat imtihanı kazanacak olanlar, akledenler, tefekkür edenler ve kâinat kitabını doğru okuyanlar gerçek yaratıcıyı ne kadar karmaşık olursa olsun tüm sebeplerin arkasından bulmuş, çıkarmış ve tek şükür merkezi, tek ubudiyet makamı ve tek dua, yakarış ve arz-ı hal mercii olarak kabul etmişlerdir. Burada sebeplerin yaratılmasının bir kısım hikmetleri, Risale-i Nur dan istifade edebildiğim kadarıyla sıralanmıştır Sebepler İmtihan Sırrının Bir Sonucudur İnsan dünyaya imtihan olunmak, Rabbi ni tanıyarak O na ibadet etmek üzere gönderilmiştir. Eğer çevresinde gördükleri sebepsiz ve doğrudan Allah ın kudretiyle var edilse, ibadet etmeyen veya Cenab-ı Hak kın rızası dairesinde hareket etmeyenler peşin ceza görseler o zaman imtihan sırrı ortadan kalkar, iyi ile kötü, Bediüzzaman ın ifadesiyle Ebubekir gibi elmas ruhlar ile Ebu Cehil gibi kömür ruhlar ayırt edilmezdi Sebepler Olumsuzlukları Kendi Üzerine Çeker Hastalıklar ve ölüm meleği gibi sebepler şikâyetlerin Cenab-ı Hak ka gitmemesini sağlar. Hatta Azrail in (as) kulların benden şekva eder hitabına, hastalıkları seninle onlar arasına perde yaparım hitab-ı ilahisi Risale-i Nur da latifeli bir tarzda beyan edilmektedir. Bunun yanında sebepler, görünürdeki bazı kusurların Cenab-ı Hak ka verilmemesini, Yüce Yaratıcı ya kusur atfedilmemesini sağlar. Çünkü görünürde bazı eksiklikler ve kusurlar, hikmet ve kudret sahibi Allah ın izzet ve kemali ile örtüşmez. Evet o hâlde; Hastalıklar birer perdedir, Azrail de (as) bir perdedir. Evet izzet ve azamet ister ki, esbab perdedar-ı dest-i kudret ola aklın nazarında; tevhid ve celâl

11 Kâinat Kitabını Okumada Determinizme Risale-i Nur Penceresinden Eleştirel Bir Bakış 223 ister ki, esbab ellerini çeksinler tesir-i hakikîden... (Nursi, Mesnevi-i Nuriye: 10-11) Hikmet Dairesinde Sebeplere Müracaat Esastır Sebepler birer perdedir ve onları bu mahiyette yaratan da yine Halik-ı Arz ve Semavat tır. Bu bakımdan sebeplere riayetsizlik de Allah a karşı bir nevi saygısızlık olarak değerlendirilebilir. Sebeplere müracaat etmeyi fiili duaya benzeten Bediüzzaman, şu değerlendirmeyi yapmaktadır: Demek iman tevhidi, tevhid teslimi, teslim tevekkülü, tevekkül saadet-i dareyni iktiza eder. Fakat yanlış anlama. Tevekkül, esbabı bütün bütün reddetmek değildir. Belki esbabı dest-i kudretin perdesi bilip riayet ederek; esbaba teşebbüs ise, bir nevi dua-i fiilî telakki ederek; müsebbebatı yalnız Cenab-ı Hak tan istemek ve neticeleri ondan bilmek ve ona minnettar olmaktan ibarettir. (Nursi, Sözler: ) Sebeplerin Güzel Gösterilmesi Cenab-ı Hak, sebeplere müracaatı güzel göstermiştir. Her bir sebebe ayrı bir güzellik takmıştır. Bu, hem insanları sebeplere yönlendirmesinin ve imtihan sırrının bir şubesi hem de Sani-i Hakîm in güzelliğinin, süsleyiciliğinin, kendini şuur sahibi olan arzın halifesi insana sevdirmek istemesinin bir göstergesidir. Bu konuda Bediüzzaman; Hem müsebbebin yüzündeki tezyinat ve meharetler, kendi kudretini zîşuurlara bildirmek isteyen ve kendini sevdirmek arzu eden bir Sâni -i Hakîm e işaret eder. (Nursi, Sözler: 681) demektedir. Burada bir işin yapılmasında bizzat tesir sahibi olmak değil, aracı olmak, vesile olmak durumu söz konusudur. Cenab-ı Hak bir işi murad etti mi, istemeyenler eliyle de yaptırabilir. Bu bakımdan sebeplere fazla takılmamak, haddinin fevkinde değer vermemek fakat bütün bütün de gözden kaçırmamak gerekir. Ölçüsünde bir teşekkür sebeplere takdim edilmelidir. Bu konuda Efendimiz (sav) yine bize en güzel rehber olmuşlardır. Şöyle ki; Kim kendisine yapılan bir iyiliğe karşı, bunu yapana: Allah sana hayırlı mükâfat versin derse, teşekkürü en mükemmel şekilde yapmış olur (Canan, age. C5/10, s. 11) buyurmuştur.

12 224 Din, Bilim ve Felsefe İlişkisi Risale-i Nur Yaklaşımı Sempozyum Bildirileri 3.5. Sebeple Müsebbeb Arasında Esmâ-i İlahiyye Yıldız Gibi Tulû Eder İnsan bu dünyaya Allah ı bilmek ve ibadet etmek üzere gönderilmiş, Allah ı da ancak isim ve sıfatlarını okuyarak tanıyabilecek mahiyette yaratılmıştır. Hikmet âlemi olan dünyada işler, sebepler dairesinde vücuda gelmekte fakat sebeple müsebbep arasında mesafe o kadar uzun olmaktadır ki, biraz dikkatli bakıldığında ikisinin arasından Esma-i İlahiye okunmaktadır. Bu durumu Bediüzzaman Yedinci Sırr-ı Belagât te şöyle izah etmektedir: sebebler çendan nazar-ı zâhirîde ve vücudda müsebbebat ile muttasıl ve bitişik görünür. Fakat hakikatta mabeynlerinde uzak bir mesâfe var. Sebebden müsebbebin icadına kadar o derece uzaklık var ki; en büyük bir sebebin eli, en edna bir müsebbebin icadına yetişemez. İşte sebeb ve müsebbeb ortasındaki uzun mesâfede, Esmâ-i İlahiye birer yıldız gibi tulû eder. Matla ları, o mesâfe-i mâneviyedir. Nasıl ki zâhir nazarda dağların daire-i ufkunda semânın etekleri muttasıl ve mukarin görünür. Hâlbuki daire-i ufk-u cibâlîden semânın eteğine kadar, umum yıldızların matla ları ve başka şeylerin meskenleri olan bir mesâfe-i azîme bulunduğu gibi; esbab ile müsebbebat mabeyninde öyle bir mesâfe-i mâneviye var ki, îmânın dürbünüyle, Kur anın nuruyla görünür. (Nursi, Sözler: ). 4. Determinizm Mümkün Değildir Risale-i Nur Külliyatı bütün olarak ele alındığında iman hakikatlerini asrın fehmine uygun olarak izah eden bir eserdir ve temel davası tüm tesirleri reddetmek, Hâkim-i Mutlak ın uluhiyetini ve rububiyetini ihsas etmektir. Sebeplere bir tesir gücü vermenin makul olmayacağının her eserde izah edildiği Risale-i Nur Külliyatı na bakıldığında açıkça şu görülmektedir: sebepler şuursuzdur, bazı sonuçlara nüfuz edemez, bazı sonuçların yanında bulunamazlar. Bunun yanında sebepsiz vücuda gelme vardır ve Hz. Adem ile Hz. İsa örneklerinde olduğu gibi sonucun var olması için sebeplere ihtiyacı yoktur. Bu başlıkta Bediüzzaman ın determinizmin mümkün olamayacağına ilişkin değerlendirmeleri ele alınmaya çalışılmıştır Determinizm, Gerçekte Allah ı Reddetmenin Adıdır Determinizm, materyalist düşüncede olanlar tarafından Yaratıcı'yı inkâr etmenin bir yolu olarak kullanılmakta, sebep sonuç ilişkileri çerçevesinde hadiselerin gerçekleştiği öne sürülmektedir. Bazen de safiyane sebeplere tesir

13 Kâinat Kitabını Okumada Determinizme Risale-i Nur Penceresinden Eleştirel Bir Bakış 225 verilebilmekte, bunun ne mahsuru olabilir? düşüncesi öne sürülebilmektedir. Oysa hikmet âleminin kuralları dışında başlı başına hiçbir sebep gerçek anlamda bir tesir sahibi veya yapıcı olamaz, yardımcı görevi üstlenemez. Çünkü; başka güce ihtiyaç duymama, tek ve eşsiz olma, yaratıcı olmanın lazımıdır. Bunlarsız yaratıcı olmaz. Bediüzzaman bu konuda şöyle bir tesbitte bulunmaktadır. Maahaza, icadın esbaba isnadında lâyüadd külfet, garabet olmakla beraber pek çok muhalata zemin teşkil ediyor. (Nursi, Mesnevi-i Nuriye: 93-94). * Her bir zerrede Vâcib-ül Vücud un sıfatlarının farzı lâzımdır. * Uluhiyette gayr-ı mütenahî şeriklerin iştiraki lâzım gelir. * Her bir zerrenin hem hâkim hem mahkûm olması lâzım gelir. Kubbeli binalarda birbirine dayanmakla düşmekten kurtulan taşlar gibi. * Şuur, irade ve kudret gibi sıfatların her zerrede bulunması lâzım gelir. Çünki hüsn-ü san at bu sıfatları iktiza eder Şükür Mahlûkata Bırakılamaz Ubudiyet düzeyindeki bir teşekkür, mahlûka bırakılamaz. Cenab-ı Hak insana verdiği nimetlerden ötürü bütün ubudiyet, dua, istiaze ve istianeyi bizzat kendisine yapmamızı istemekte, açık veya gizli şirk veya şirk anlamına gelebilecek her türlü tavır ve düşünceden men etmektedir. Bediüzzaman bu konuyu şu şekilde izah etmektedir (Nursi, Asa-yı Musa: ): Şu kâinatın Hâlik-ı Hakîm i, kâinatı bir ağaç hükmünde halk edip, en mükemmel meyvesini zîşuur ve zîşuurun içinde en câmi meyvesini insan yapmıştır. Ve insanın en ehemmiyetli, belki insanın netice-i hilkati ve gaye-i fıtratı ve semere-i hayatı olan şükür ve ibadeti; o Hâkim-i Mutlak ve Âmir-i Müstakil, kendini sevdirmek ve tanıttırmak için kâinatı halkeden O Vâhid-i Ehad, bütün kâinatın meyvesi olan insanı ve insanın en yüksek meyvesi olan şükür ve ibadetini başka ellere verir mi? Bütün bütün hikmetine zıd olarak, netice-i hilkati ve semere-i kâinatı abes eder mi? Hâşâ ve kellâ... Hem hikmetini ve Rubûbiyyetini inkâr ettirecek bir tarzda mahlûkatın ibadetlerini başkalara vermeye rıza gösterir mi, hiç müsaade eder mi? Hem hadsiz bir derecede kendini sevdirmeyi ve tanıttırmayı ef aliyle gösterdiği hâlde, en mükemmel mahlûkatının şükür ve minnettarlıklarını, tahabbüb ve ubûdiyetlerini başka esbaba vermekle, kendini unutturup, kâinattaki makasıd-ı âliyesini inkâr ettirir mi?

14 226 Din, Bilim ve Felsefe İlişkisi Risale-i Nur Yaklaşımı Sempozyum Bildirileri 4.3. Sebeplerin Yetersizliği Sebepler, bir şey vücuda gelirken çoğunlukla gerekli olmakta, hatta olmaması durumunda sonuç yine çoğunlukla gerçekleşmemektedir. Fakat sonuçları sebeplere bağlamak, tüm tesiri sebeplere vermek akılcı görünmemektedir. Çünkü sebepler olmadan da sonuçlar gerçekleşebilmekte, sebepler sadece gözle görülen sonuçlar için bile zayıf düşmektedir Sebeplerin Kesilmesi Âlemin nihayetinde sebepler kesileceği gibi, halihazırda sebepler geçerli iken müssebbep yani sebep olunanlar son bulabilmektedir. Tohum varken filiz olmayabilmekte, meyve veren ağaç neslini devam ettirme bir tarafa kendisi dahi kurumaktadır. Sebeplerin kesilmesine rağmen eşyanın vücuduna devam etmesi determinizmin olamayacağına en önemli delillerden biridir (Nursi, Sözler: 685) En Güçlü Sebebin Acziyeti Zahire bakıldığında akıl ve şuur sahibi, halife-i arz olan insan oldukça güçlü, icat etmeye, bir şey yapmaya, kendinden bir sonuç ortaya koymaya münasip veya müstaid gibi gözükmektedir. Oysa en güçlü sebep olarak görülen insan bile acz ve fakr ile donatılmış, tüm canlılar içinde ihtiyacı en fazla ve ihtiyaçlarını karşılama noktasında eli en kısa olandır. Birtakım güzellikler kendisinde gözükebilir fakat bunlar insanın kendi malı değildir, Cenab-ı Hak kın onda görünen tecellileridir. Kendinde gaflete de yol açan bu sır, insanda insanın lehinde ve aleyhinde cereyan eden işlere müdahalesinin olamaması ile kolayca anlaşılabilir. Efendimiz (sav) de bu konuda gafletten Allah a (cc) sığınarak; Allahım beni و ال ذ ى ن ف س م ح م د ب ي د ه etmiş, benim gözümde bana küçük göster! diye dua diyerek kendisinin bile nefsinin hakimiyetine sahip olmadığını, Cenab-ı Hak kın kudretinde olduğunu söyleyerek bize yol göstermiştir. Cenab-ı Hak kın, insanın zayıf cüz-i iradesini irade-i külliyesine bir şart-ı adi yaptığını (Nursi, Sözler: 468) belirten Bediüzzaman da bu konuda şu tespitte bulunmaktadır: Esbab içinde, bilbedâhe en eşrefi ve ihtiyarı en geniş ve tasarrufatı en vasi, insandır. İnsanın dahi en zâhir ef al-i ihtiyariyesi içinde en zâhiri; ekl ve kelâm ve fikirdir. Yâni: Yemek, söylemek, düşünmektir. Şu yemek,

15 Kâinat Kitabını Okumada Determinizme Risale-i Nur Penceresinden Eleştirel Bir Bakış 227 söylemek, düşünmek ise gâyet muntâzam, acib, hikmetli birer silsiledir. O silsilenin yüz cüz ünden, insanın dest-i ihtiyarına verilen ancak bir cüz üdür. Meselâ: Yemekten, bedenin tegaddi-i hüceyratından tut, tâ semeratın teşekkülüne kadar olan silsile-i ef al içinde, insanın dest-i ihtiyarına verilen yalnız ağızdaki dişlerin değirmenini tahrik edip onu çiğnemektir. Ve söylemek silsilesinden yalnız meharic-i huruf kalıplarına, havayı sokup çıkarmaktır. Hâlbuki ağzında bir tek kelime, bir çekirdek gibi iken, bir ağaç hükmündedir. Hava içinde milyonlar aynı kelime gibi meyveler verir. Milyonlarla dinleyenlerin kulaklarına girer. Bu misâlî sünbüle, insandaki hayalin eli ancak yetişebilir. İhtiyarın kısacık eli, nasıl yetişir? Mâdem esbab içinde en eşrefi ve en ziyade ihtiyar sahibi olan insan, böyle hakikî icaddan eli bağlansa, sâir cemadat ve behimat ve anasır ve tabiat; nasıl hakikî mutasarrıf olabilirler? Yalnız o esbab, birer zarftır ve masnuat-ı Rabbâniyeye bir kılıftırlar ve hedâya-yı Rahmâniyeye birer tablacıdırlar. Elbette bir padişahın hediyesinin kabı veya hediyeye sarılan mendil veyahut hediye eline verilip getiren nefer, o padişahın saltanatına şerik olamazlar. Ve onları şerik tevehhüm eden, saçma bir hezeyan eder. Öyle de esbab-ı zâhiriye ve vesait-i suriyenin, rubûbiyet-i İlahiyeden hiçbir cihette hisseleri olamaz. Hizmet-i ubûdiyetten başka nasibleri yoktur. (Nursi, Sözler: 608). Bir başka yerde de; Evet insan kâinatın en eşrefi ve esbab içinde ihtiyarı en geniş olduğu hâlde, ef al-i ihtiyarîsi içinde yemek ve içmek gibi en âdi bir fiilinde, yüz cüz ünden ancak bir cüz ü insana ait olabilir. Esbabın sultanı olan insan, böyle eli bağlı, tesirsiz olursa öteki esbab-ı camide ne halt edebilir? İşte kâinat şu hakikatten tebarüz eden vücud ve vahdet lisanıyla demektedir. yu tilavet eder. (Nursi, Mesnevi-i Nuriye: 57-59) ا لل ه ال ا له ا ال ه و 4.6. Yaratan İçin Az-Çok Farksızdır Cenab-ı Hak halik-ı arz ve semavat unvanıyla, büyük küçük, ulvi süfli her şeyi yaratandır. Hiçbir şey O nun izni dairesinden çıkamaz, O na rağmen olamaz. Aynı zamanda yaratmak konusunda hiçbir güce ihtiyacı olmayıp yaratmasında tek, az veya çok fark etmediğinden bir kısım işleri başka ellere havale etmesi de imkân dışıdır. Bediüzzaman bu hususu da harika bir biçimde izah etmiştir. Yani, ihata edilen cüz iyat ve küll ve külliyatın içinde bulunan ferdler ve tohumlar ve çekirdeklerin, ihata eden büyük külliyata nispetleri, güya küçücük numune ve gayet ince yazı ile çok küçük kıtada yazılmış aynı küll ve külliyatın misalleridir. Öyle ise, ihata eden külliyat, o cüz iyat Halikının kabzasında ve tamamen tasarrufunda bulunmak lazımdır. Ta, ilminin mizanlarıyla ve ince kalemleriyle o büyük muhitin kitabını,

16 228 Din, Bilim ve Felsefe İlişkisi Risale-i Nur Yaklaşımı Sempozyum Bildirileri o küçücük yüzer kıtalarda, defterlerde derc edebilsin. Hem ihata edilen ecza ve cüz iyatın muhit ile nispetleri, temsilleri, güya süt gibi muhitlikten sağılmış katreler veya biri o muhiti sıkmış, o noktalar ondan akmış. Mesela, kavun çekirdeği, onun umum etrafından sağılmış bir katre veya o kitap tamamen içinde yazılmış bir noktadır ki, fihristesini, listesini, programını taşıyor. Madem böyledir, elbette o cüz iyat ve katreler ve noktalar ve fertler Saniinin elinde, o muhit küll ve külliyat bulunmak elzemdir. Ta, hikmetinin hassas düsturlarıyla o fertleri, katreleri, noktaları ondan sağsın. Demek bir tek tohumu, bir tek ferdi yaratan, elbette o büyük küll ve külliyat ve onları ihata eden ve onlardan çok büyük olan diğer külliyatları ve cinsleri yaratan yine Odur, başka olamaz. Öyle ise, bir tek nefsi yaratan, bütün insanları yaratabilir. Ve bir tek ölüyü dirilten, haşirde bütün cin ve ins ölülerini diriltebilir ve diriltecek. İşte, (Sizin yaratılmanız da, diriltilmeniz de, tek bir kişinin yaratılıp diriltilmesi gibidir. (Lokman/ 28) ayetinin hükmü ve davası gayet kati parlak bir surette hak ve ayn-ı hakikat olduğunu gör. (Nursi, Şualar: 575) Sebeplerin Varlığı Kendinden Değildir Her sebep olunanın, sonucun veya müsebbebin sebebi, yani ona aracı olan veya vesile olanlar, bir yanlış anlaşılmayla yapıyor gibi görülseler bile, aslında kendilerinin varlığı kendilerinden olmayıp sonradan yaratıldıklarından, gerçek anlamda yapıcı olamazlar. Bediüzzaman bu konuda yine enfes misaller paylaşmaktadır. (Nursi, Asayı Musa: 168). Ey esbabperest ve tabiata tapan bîçare adam! Mâdem her şeyin tabiatı, her şey gibi mahlûktur, çünki san atlıdır ve yeni oluyor... Hem her müsebbeb gibi, zâhirî sebebi dahi masnû dur. Ve mâdem her şeyin vücudu, pek çok cihazat ve âletlere muhtaçtır. O hâlde, o tabiatı îcad eden ve o sebebi halkeden bir Kadîr-i Mutlak var. Ve o Kadîr-i Mutlak ın ne ihtiyacı var ki âciz vesâiti, Rubûbiyyetine ve îcadına teşrik etsin, Hâşâ! Belki doğrudan doğruya müsebbebi, sebeb ile beraber halkederek, cilve-i esmâsını ve hikmetini göstermek için, bir tertip ve tanzim ile zâhirî bir sebebiyet, bir mukarenet vermekle eşyadaki zâhirî kusurlara, merhametsizliklere ve noksaniyetlere merci olmak için, esbab ve tabiatı dest-i kudretine perde etmiş; izzetini o suretle muhafaza etmiş. Acaba bir saatçi, saatin çarklarını yapsın; sonra saati çarklarla tertip edip tanzim etsin, daha mı kolaydır, yoksa hârika bir makineyi, o çarklar içinde yapsın; sonra saatin yapılmasını o makinenin câmid ellerine versin, tâ saati yapsın, daha mı kolaydır? Acaba imkân haricinde değil midir? Haydi o insafsız aklınla sen söyle..sen hâkim ol! Veyahut bir kâtib; mürekkeb, kalem, kâğıdı getirdi. Onunla kendi bizzat o kitabı yazsa, daha mı kolaydır.. yoksa; o kâğıd, mürekkeb, kalem içinde, o kitabdan daha san atlı, daha

17 Kâinat Kitabını Okumada Determinizme Risale-i Nur Penceresinden Eleştirel Bir Bakış 229 zahmetli..yalnız o tek kitaba mahsus olarak bir yazı makinesi îcad etsin; sonra o şuursuz makineye: Haydi sen yaz desin de kendi karışmasın, daha mı kolaydır? Acaba yüz defa yazıdan daha müşkil değil midir? 4.8. Standart Olmayan Eşya Sebepler, örneğin tabiat, bir makine gibi değerlendirilse, aynı türden ve standart ürün çıkarması, her bitkinin, kuşun, insanın birbirinin aynısı olması gerekir. Oysa tüm insanlar birbirinden farklıdır, hiçbir parmak izi birbirinin aynısı değildir. Risale-i Nur da bu konu yine temsil dürbünüyle açıklanmaktadır. Nakkaş-ı Ezelî, hadsiz kudretiyle nihayetsiz cilve-i esmâsını, her vakit tazelendirmekle ayrı ayrı şekilde göstermek için, eşyadaki teşahhusları ve hususî sîmâları öyle bir surette halk etmiştir ki; hiç bir mektub-u Samedânî ve hiçbir kitab-ı Rabbânî, diğer kitabların aynı aynına olamıyor. Alâküllihal, ayrı mânaları ifade etmek için, ayrı bir simâsı bulunacak. Eğer gözün varsa, insanın Sîmâsına bak, gör ki: Zaman-ı Âdemden şimdiye kadar, belki ebede kadar, bu küçük simâda, âzâ-yı esâside ittifak ile beraber her bir simâ, umum simâlara nisbeten, her birisine karşı birer alâmet-i fârikası var olduğu kat iyen sâbittir. Bunun için her bir simâ, ayrı bir kitabdır. Yalnız san atın tanzimi için ayrı bir yazı takımı ve ayrı bir tertib ve te lif ister. Ve maddelerini hem getirmek, hem yerleştirmek ve hem de vücuda lâzım olan her şeyi dercetmek için, bütün bütün başka bir tezgâh ister (Nursi, Asa-yı Musa: 168) Sonuçta Azim Faydaların Ortaya Çıkması Sebeplerin bir araya gelmesi ile o kadar azim faydalar ortaya çıkar ki; şuursuz sebeplere bu sonucun bağlanması akıl kârı değildir. * Elhasıl: Sebeb, gâyet âdi, âciz ve ona isnad edilen müsebbeb ise, gâyet san atlı ve kıymetli olduğundan, sebebi azleder. * Hem müsebbebin gayesi, faidesi dahi, câhil ve câmid olan esbabı ortadan atar, bir Sâni-i Hakîm in eline teslim eder. Meselâ: Bir salkım üzümün yapılması için ince, camid bir dal ve bir cam parçasında şemsin timsalini tersim için küçük bir delikten ziyanın geçmesi ve bir evi tenvir için bir kibrit tavassut ediyor. Ve bu gibi basit esbab altında yapılan o azîm ve garib işlerde kudretin tasarrufu gündüz gibi görünmesi aşikârdır. Ve keza esbab-ı zâhiriye pek basit, mahdud, fakir, camid, şuursuz, iradesiz ve kanunlar kısmı da itibarî, mevhum şeylerdir. Müsebbebatta bulunan hârika nakışlar, zînetler, garib ve acib san atların o gibi kıymetsiz esbab ile kat iyen münasebetleri yoktur. Binaenaleyh meselâ bedenin

18 230 Din, Bilim ve Felsefe İlişkisi Risale-i Nur Yaklaşımı Sempozyum Bildirileri hüceyratındaki nizamlı, intizamlı teşekkülâtı, ekmek yemesine; ve kuvve-i hâfızada yazılan gayr-ı mahdud muntazam nakışları, kulaktaki ve baştaki telafife; ve konuşmakta, tefekkürde, harflerin teşekkülâtına ve suver-i zihniyenin husulüne, lisan ve zihnin hareketleri gibi esbaba isnadları ahmakçasına bir hükümdür. Ancak o gibi müsebbebat, gayr-ı mütenahî bir kudret ile bir ilim ve bir iradeyi iktiza ediyorlar. Bu hakikate binaen sabittir ki, kevn ve vücudda müessir-i hakikî, ancak kudreti gayr-ı mütenahî bir Hâlık-ı Kadîr dir. Esbab ise bahanelerdir, vesait de perdelerdir. (Nursi, Mesnevi-i Nuriye: 58) Sebeplerin Kendi Güçlerinin Üzerindeki İşleri Yapmaları Bu konu ile ilgili bir husus da; gözümüz önünde gördüğümüz eşyanın, kendi gücünün çok üzerindeki görevleri yerine getirmeleridir. Bu durum açıkça bu varlıkların bu işleri kendi başlarına yapmadıklarını göstermektedir. Bediüzzaman bu konuda: her bir şey, bir Kadîr-i Ezelî nin vücûb-u vücûduna iki cihetle şehadet eder: Biri: Tâkatının binler derece fevkinde vazifeleri görmekteki acz-i mutlak lisaniyle o Kadîr in vücuduna şehadet eder. İkincisi: Her bir şey, nizam-ı âlemi teşkil eden düsturlara ve müvazene-i mevcudatı idame eden kanunlara tatbik-i hareket etmekle, o Alîm-i Kadîr e şehadet eder. demekte ve hadiseyi iki yönüyle ortaya koymaktadır. Örnek olarak da zerre gibi bir câmid, arı gibi küçük bir hayvanın, örümcek ve bülbül gibi hayvanatın Kitab-ı Mübin in mühim ve ince mes eleleri olan nizam ve mîzanı bilemeyeceğini paylaşmakta, bir و ا ن م ن ش ي ء ا ال ي س ب ح ب ح م د ه sırrını, nin bir و س ع ت ر ح م ت ه ك ل ش ي ء hads-i îmanî ile nin bir hakikatını, ا ا م ر ه ا ذ ا ا ر اد ش ي ئ ا ا ن ي ق ول ل ه ك ن ف ي ك ون nun bir düsturunu, nun bir nüktesini anlarsın. demektedir ف س ب ح ان ال ذ ى ب ي د ه م ل ك وت ك ل ش ي ء و ا ل ي ه ت ر ج ع ون (Nursi, Lem alar: 126) Sebeplerin Tesirlerine Bir Had Konulmuş Olması Kâinata bakıldığında ağaçlarda, böceklerde ve bitkilerde bir yayılma, her tarafı kuşatma ve istila etme temayülü görünmektedir. Fakat bu yayılma veya istilanın, görünmeyen bir elle tayin edilmiş olan bir hududu vardır ve istila orada durur, daha fazla gidemez. Eğer sebeplere kalsa yayılma devam eder, tüm âlemi sarardı. Fakat anlaşılıyor ki; her şeye sözü geçen bir Kadir-i Alim-i Hakîm vardır. Ağaçların dallarının büyümesinde de takdir edilmiş hudutlara riayet gözlenmektedir.

19 Kâinat Kitabını Okumada Determinizme Risale-i Nur Penceresinden Eleştirel Bir Bakış Tabiat Kanunu Denen Adetullah tır Çevremizde meydana gelen bazı olaylar için tabiat kanunu ifadesinin kullanıldığına şahit olmaktayız. Oysa tabiat kanunu dedikleri şey Adetullah tır, Allah ın kanunlarıdır, Sünnetullah tır. Bediüzzaman bu hususa, havas ve hâsiyetler dahi kudretin tecelliyatına ve lem alarına isim ve unvanlardır. Hem kanunlar ve nevamis denilen şeyler, ancak ilim ile irade ve emrin enva a olan tecellilerinin isimleridir. Evet kanun emirdendir, namus iradedendir. İşte kâinat müsebbebatın lisanıyla ا لل ه ال ا له ile Hâlık-ı Hakikî yi ilân ediyor (Nursi, Mesnevi-i Nuriye: 58) diyerek ا ال ه و parmak basmaktadır Birlikte Meydana Gelme Esbab-ı zâhiriyeyi perestiş edenleri aldatan; iki şeyin beraber gelmesi veya bulunmasıdır ki, iktiran tabir edilir, birbirine illet zannetmeleridir. Hem bir şeyin ademi, bir nimetin madum olmasına illet olduğundan, tevehhüm eder ki: O şeyin vücudu dahi, o nimetin vücuduna illettir. Şükrünü, minnetdarlığını o şeye verir, hataya düşer. Çünki bir nimetin vücudu, o nimetin umum mukaddematına ve şeraitine terettüb eder. Hâlbuki o nimetin ademi, bir tek şartın ademiyle oluyor. Meselâ: Bir bahçeyi sulayan cetvelin deliğini açmayan adam, o bahçenin kurumasına ve o nimetlerin ademine sebeb ve illet oluyor. Fakat o bahçenin nimetlerinin vücudu, o adamın hizmetinden başka, yüzer şeraitin vücuduna tevakkufla beraber, illet-i hakikî olan kudret ve irade-i Rabbaniye ile vücuda gelir. İşte bu mağlatanın ne kadar hatası zâhir olduğunu anla ve esbab-perestlerin ne kadar hata ettiklerini bil! Evet iktiran ayrıdır, illet ayrıdır. Bir nimet sana geliyor; fakat bir insanın sana karşı ihsan niyeti, o nimete mukarin olmuş; fakat illet olmamış. İllet, rahmet-i İlahiyedir. Evet o adam ihsan etmeyi niyet etmeseydi, o nimet sana gelmezdi. Nimetin ademine illet olurdu. Fakat mezkûr kaideye binaen; o meyl-i ihsan, o nimete illet olamaz. Ancak yüzer şeraitin bir şartı olabilir. Bediüzzaman bu konuda talebelerine, kendi üstadlığı ve talebelerin yazıya yardım etmeleri hususunda, birbirine iktiran etmiş, birbirinin illeti olamaz. Ben size teşekkür değil, belki sizi tebrik ediyorum. Siz de bana minnetdarlığa bedel, dua ve tebrik ediniz. demiştir. (Nursi, Mesnevi-i Nuriye: ). 5. Sonuç Yapılan incelemeler ışığında inkâr edenlerin veya bir şekilde yaradılışı ya da olayların gelişmesini sebeplere bağlayanların anlayamadıkları (?) birkaç

20 232 Din, Bilim ve Felsefe İlişkisi Risale-i Nur Yaklaşımı Sempozyum Bildirileri husus olabileceği değerlendirilmiştir. Bunlar şu şekilde ifade edilebilir. * Aynı anda çok sayıda iş yapılıyor. * Aynı anda farklı yerlerde işler oluyor. * Kâinatta meydana gelen her bir işin başlı başına yapılması bile halife-i arz ve eşref-i mahlûkat olmasına rağmen insana ağır geliyor. * Peşpeşe gerçekleşen, zahiren birbirini etkileyen olaylar var. * Bir arada meydana gelen işler oluyor. * İnsanın cüz i bir iradesi var. Kendine ve çevresine tam sözü geçmese de eşyaya belli ölçüde tesir edebiliyor, bu müdahaleyi gözünde büyütüyor. * Bitki ve ağaç gibi şuursuz ama insana fayda sunan sebeplere, ilgili faydayı elde etmek için belli ölçüde hizmet ediliyor. Bu ve benzer durumlar, insanların aldanmalarına neden olabilmekte veya bu sebepler gözde büyütülerek sebeplere bir güç, bir tesir verilmekte, ya da bu yolla insanlar aldatılarak inançtan uzaklaştırılmaya çalışılmaktadır. Oysa sebepler bir hikmet eseri olarak var edilmiş, insanın dünyaya imtihan için gönderilmesinin bir şubesi olan, eksiklik ve zahiri çirkinliklerin Yaratıcı ya verilmesinin önüne geçecek ince bir latife, beraberinde gabi veya inkârcı akılları şirke düşürebilecek bir sırdır. Dolayısıyla eşyanın sebeplere bağlı olarak vücuda gelmesi mümkün değildir, her şeyi sebebi ve sonucuyla birlikte yaratan bir Yaratıcı zorunludur. Nedensellik ise akıl dışıdır. Çünkü; sebepler şuursuzdur, bazı sonuçlara nüfuz edemez ve bazı sonuçların yanında bulunamazlar. Beraberinde sebepsiz vücuda gelme vardır. Hz. İsa örneğinde olduğu gibi sonucun var olmak için sebeplere ihtiyacı yoktur. Yine sebeplerin her bir araya gelişinde aynı sonuç çıkmamakta ve sebep ile sonuç aynı büyüklükte olmayabilmektedir. Yani bu sebeplerin bir araya gelmesi ile bu sonucun çıkması mümkün değildir. Kâinatta görülen ve sebep sonuç ilişkisi anlamında determinizmle açıklanmaya çalışılan düzen aslında bir kanunlar bütünüdür. Determinizmin mümkün olamayacağına ilişkin Risale-i Nurdan tespitler aşağıda sıralanmıştır. * Determinizm, gerçekte Allah ı reddetmenin adıdır. * Şükür mahlûkata bırakılamaz. * Sebepler, sonuçlar için yetersiz kalmaktadır.

21 Kâinat Kitabını Okumada Determinizme Risale-i Nur Penceresinden Eleştirel Bir Bakış 233 * Sebeplerin kesilmesine rağmen sonuçlar sürmektedir. * En güçlü sebep dahi acizdir. * Yaratan için az-çok farksızdır. * Sebeplerin varlığı kendinden değildir * Standart olmayan eşya söz konusudur. * Sonuçta azim faydalar ortaya çıkmaktadır. * Sebeplerin kendi güçlerinin üzerindeki işleri yapmaları söz konusudur. * Sebeplerin tesirlerine bir had konulmuştur, onun ötesine geçemez. * Tabiat kanunu denen, gerçekte adetullah tır. * Birlikte meydana gelme vardır. Bu ifade edilenler ışığında; Allah ın hikmet âlemi olarak yarattığı dünyada belli sonuçları belli sebeplere bağladığı yani bir sebep sonuç ilişkisinin Cenab-ı Hak kın belirlediği çerçevede var olduğu, bu sebeplere müracaat ederek sonuçlara ulaşılması konusunda yol gösterdiği, özendirdiği, Bediüzzaman ın bunu fiili bir dua olarak kabul ettiği, dolayısıyla sebeplere yönelmenin asıl olduğu fakat her halükârda gerçek yaratıcı ve tesir sahibinin Cenab-ı Hak olduğunun bilinmesi gerektiği, determinizmin bir yönüyle de inançsızlığa dayanak teşkil edecek şekilde kullanılmak istendiği fakat tüm eşyayı öncesi ve sonrasıyla, sebep ve sonucuyla birlikte yaratanın Allah olması münasebetiyle, sebeplere bağlı olarak sonuçların sistematik olarak ortaya çıkacağını ifade eden, haşa, yaratıcıyı dışlayan veya etkisizleştiren determinizm in bunun aklen izah edilemeyeceği ifade edilebilir. Son olarak şu söylenebilir: Sultan-ı Kâinat Bir dir, her şeyin dizgini O nun elinde, her şeyin anahtarı O nun yanındadır. Kaynakça CANAN, İbrahim, Kütüb-i Sitte, Muhtasarı, Tercüme ve Şerhi, Akçağ Basım Yayın, Ankara, KÜÇÜK, Orhan, Bilimsel Araştırma Yöntemleri: Araştırmacı El Kitabı, SAGE Matbaacılık, Ankara, NURSİ, Bediüzzaman Said, Risale-i Nur Külliyatı, Envar Neşriyat, İstanbul, 1993.

22

Din, Bilim ve Felsefe İlişkisi Risale-i Nur Yaklaşımı

Din, Bilim ve Felsefe İlişkisi Risale-i Nur Yaklaşımı Din, Bilim ve Felsefe İlişkisi Risale-i Nur Yaklaşımı Sempozyum Bildirileri 8-10 Mayıs 2015 Yüzüncü Yıl Üniversitesi İstanbul İlim ve Kültür Vakfı Van İlim ve Kültür Vakfı tarafından ortaklaşa düzenlenmiştir.

Detaylı

ISSN 2146-7846 ISSN 2146-7846

ISSN 2146-7846 ISSN 2146-7846 ISSN 2146-7846 J ISSN 2146-7846 J Yayınlayan Kurum / Publishing Institution: Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi / Bozok University Revelation Faculty Dil/Language: Türkçe, İngilizce, Arapça, Almanca,

Detaylı

Nefsini Bilen Rabbini Bilir

Nefsini Bilen Rabbini Bilir Mehmedkirkinci.com Nefsini Bilen Rabbini Bilir Nefis, zat manasına gelir. Yani cisim ve ruhun ikisine birlikte nefis denilir. Nefis, insanın daire-i hayatı içindeki cisim, ruh ve kalbin ve onlar içindeki

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ HARPUT ARAŞTIRMALARI DERGİSİ

FIRAT ÜNİVERSİTESİ HARPUT ARAŞTIRMALARI DERGİSİ T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ HARPUT UYGULAMA ve ARAŞTIRMA MERKEZİ FIRAT ÜNİVERSİTESİ HARPUT ARAŞTIRMALARI DERGİSİ JOURNAL OF HARPUT STUDIES Cilt/Volume: III Sayı/Number: 1 Mart/March 2016 Harput Araştırmaları

Detaylı

ALLAH`I (C.C.) BİZE TANITAN ÜÇ BÜYÜK TARİF EDİCİ

ALLAH`I (C.C.) BİZE TANITAN ÜÇ BÜYÜK TARİF EDİCİ Sorularlarisale.com ALLAH`I (C.C.) BİZE TANITAN ÜÇ BÜYÜK TARİF EDİCİ Cenab-ı Hakk ı bize anlatan, tarif eden üç büyük tarif edici vardır. Bunlardan birisi, kâinat kitabı, diğeri Kur an-ı Kerim ve üçüncüsü

Detaylı

ELMALILI M. HAMDİ YAZIR SEMPOZYUMU

ELMALILI M. HAMDİ YAZIR SEMPOZYUMU AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ELMALILI M. HAMDİ YAZIR SEMPOZYUMU 02 04 Kasım 2012, Antalya P r o g r a m 1. Gün (2 Kasım 2012 Cuma): Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Konferans Salonu, Kampüs

Detaylı

İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler

İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler Hani, Rabbin meleklere, Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım demişti. Onlar, Orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birini mi yaratacaksın? Oysa biz sana hamd

Detaylı

İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ

İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ DİN PSİKOLOJİSİ ÖZEL SAYISI Prof. Dr. Kerim Yavuz Armağanı Çukurova University Journal of Faculty of Divinity Cilt 12 Sayı 2 Temmuz-Aralık 2012 ÇUKUROVA

Detaylı

Onuncu Söz, Yedinci Hakikat hakkında bilgi verir misiniz?

Onuncu Söz, Yedinci Hakikat hakkında bilgi verir misiniz? Sorularlarisale.com Onuncu Söz, Yedinci Hakikat hakkında bilgi verir misiniz? Üstadımız bu Yedinci Hakikat'te, ism-i Hafîz in tecellisiyle ahirete bir pencere açmıştır. Bizler yine meseleyi özetleyerek

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM TEMEL GÖSTERGELERİ

YÜKSEKÖĞRETİM TEMEL GÖSTERGELERİ YÜKSEKÖĞRETİM TEMEL GÖSTERGELERİ 1 Nisan 2014 Tablo 1. Yükseköğretim Temel Göstergeler Temel Göstergeler Devlet Üniversiteleri Vakıf Üniversiteleri Vakıf MYO TOPLAM / ORAN Sayı Yüzde Sayı Yüzde Sayı Yüzde

Detaylı

1. Hz. İbrahim ve Dostluk Sempozyumu na teşriflerinizi bekleriz

1. Hz. İbrahim ve Dostluk Sempozyumu na teşriflerinizi bekleriz 1. 1. Hz. İbrahim ve Dostluk Sempozyumu na teşriflerinizi bekleriz Celalettin GÜVENÇ Şanlıurfa Valisi Sempozyum Onursal Başkanı Dr. A. Eşref FAKIBABA Şanlıurfa Belediye Başkanı Sempozyum Onursal Başkan

Detaylı

İLİ : GENEL TARİH : 29.01.2016. Hazırlayan: Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

İLİ : GENEL TARİH : 29.01.2016. Hazırlayan: Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü İLİ : GENEL TARİH : 29.01.2016 EN GÜZEL İSİMLER O NUNDUR Aziz Müminler! Okuduğum âyet-i kerimede Yüce Rabbimiz şöyle buyuruyor: O, yaratan, yoktan var eden, şekil veren Allah tır. Güzel isimler O nundur.

Detaylı

Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu

Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu Question Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu belirtir misiniz? Kur an ın lafızdan soyut olduğu bir merhale var mıdır? Answer: Her şeyin lâfzî

Detaylı

2015 PROGRAM ADI ÜNİVERSİTE FAKÜLTE İL Türü Öğrenim Şekli Dili Burs KONT/YERLEŞEN

2015 PROGRAM ADI ÜNİVERSİTE FAKÜLTE İL Türü Öğrenim Şekli Dili Burs KONT/YERLEŞEN PROGRAM ADI ÜNİVERSİTE FAKÜLTE İL Öğrenim Şekli Dili Burs Büyük 102710387 Acil Yardım ve Afet Yönetimi Çanakkale Onsekiz Mart Ünv. Çanakkale Sağlık Yüksekokulu Çanakkale Devlet 6 6 SAY 27802316 29506409

Detaylı

Buyruldu ki; Aklın kemali Allah u Teâlâ nın rızasına tabi olmak ve gazabından sakınmakladır.

Buyruldu ki; Aklın kemali Allah u Teâlâ nın rızasına tabi olmak ve gazabından sakınmakladır. BÜYÜKLERİN HİKMETLİDEN SÖZLERİ Buyruldu ki; Aklın kemali Allah u Teâlâ nın rızasına tabi olmak ve gazabından sakınmakladır. Buyruldu ki; Faziletli kimseler için (hiçbir yer) gurbet sayılmaz. Cahilin ise

Detaylı

MERSİN İL MÜFTÜLÜĞÜ 2015 YILI RAMAZAN AYI VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI VAİZİN

MERSİN İL MÜFTÜLÜĞÜ 2015 YILI RAMAZAN AYI VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI VAİZİN VAİZİN TARİHİ VAKTİ ADI VE SOYADI UNVANI İLÇESİ YERİ KONUSU İbrahim KADIOĞLU İl Müftü Yard. Akdeniz Ulu Camii 17 Haziran 2015 Çarşamba 18 Haziran 2015 Perşembe 19 Haziran 2015 Cuma Yunus GÜRER İl Vaizi

Detaylı

"Şimdi senin hayatının sureti ve tarz-ı vazifesi şudur ki,.." İnsanın hayatının sureti ve tarzı vazifesi ne demektir, izah eder misiniz?

Şimdi senin hayatının sureti ve tarz-ı vazifesi şudur ki,.. İnsanın hayatının sureti ve tarzı vazifesi ne demektir, izah eder misiniz? Sorularlarisale.com "Şimdi senin hayatının sureti ve tarz-ı vazifesi şudur ki,.." İnsanın hayatının sureti ve tarzı vazifesi ne demektir, izah eder misiniz? Hayat, bütün kainat fabrikasının çarklarının

Detaylı

KUR AN ve SAHÂBE SEMPOZYUMU

KUR AN ve SAHÂBE SEMPOZYUMU XII. TEFSİR AKADEMİSYENLERİ KOORDİNASYON TOPLANTISI KUR AN ve SAHÂBE SEMPOZYUMU (22-23 MAYIS 2015 / SİVAS) Editör Prof. Dr. Hasan KESKİN Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR Sivas 2016 Cumhuriyet Üniversitesi

Detaylı

Yükseköğretim Kurumu Adı. o Sayı

Yükseköğretim Kurumu Adı. o Sayı ANA EYLEM 1 - ROGRAM ÜLKELERİ il ÖĞRENCİ v ERSONEL (KA103) Yüksköğtim Kuumlaı sonl Eğitim Alma Haktliliği Faaliyti Asgai sin Asgai Kaşılama Sıa Gö Kaşılama Sonası o Yüksköğtim Kuumu Adı 2015 Dönmi Düznlnn

Detaylı

Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları

Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları Kur ân-ı Kerim de Oruç Ey müminler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de sayılı günler içinde Oruç tutmanız farz kılındı. Umulur ki, bu sayede, takva mertebesine

Detaylı

T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Genel Sekreterlik

T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Genel Sekreterlik Sayı :11611387/051.04/ Konu :Sempozyum UŞAK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Üniversitemiz İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü tarafından Üniversitemizin ev sahipliğinde

Detaylı

MİHALIÇÇIK İLÇE GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ 2015 NİSAN-MAYIS-HAZİRAN DÖNEMİ SÜT DESTEK İCMALİ

MİHALIÇÇIK İLÇE GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ 2015 NİSAN-MAYIS-HAZİRAN DÖNEMİ SÜT DESTEK İCMALİ İL İLÇE S.No. ESKİŞEHİR MİHALIÇÇIK Müstahsil Bilgileri. Tarih :21.08.2015 T.C./Vergi No. Adı Soyadı. Baba Adı. D.Tarih. MİHALIÇÇIK İLÇE GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ 2015 NİSAN-MAYIS-HAZİRAN DÖNEMİ

Detaylı

ISSN: ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ

ISSN: ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ ISSN: 2148-0494 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ Cilt/Volume: 4 Sayı/Issue: 7 Bahar/Spring 2016 Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Cilt: 4 Sayı: 7 Bahar/2016

Detaylı

Kur'an-ı Kerimde tevafuk mucizesi Kainatta tesadüf yok, tevafuk vardır

Kur'an-ı Kerimde tevafuk mucizesi Kainatta tesadüf yok, tevafuk vardır Kur'an-ı Kerimde tevafuk mucizesi Kainatta tesadüf yok, tevafuk vardır Tevafuk birbirine denk gelmek, birbiriyle uygun vaziyet almak demektir. Tevafuklu Kur anda tam 2806 Allah lafzı pek az müstesnalar

Detaylı

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz.

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz. Söylenen her söz, içinden çıktığı kalbin kılığını üzerinde taşır. Ataullah İskenderî Söz ilaç gibidir. Gereği kadar sarf edilirse fayda veriri; gerektiğinden fazlası ise zarara neden olur. Amr bin As Sadece

Detaylı

TIP FAKÜLTESİ - Tıp Lisans Programı Sıra No Üniversite Program Puan T. Kont. Taban Tavan 1 İstanbul Üniversitesi Tıp (İngilizce) Cerrahpaşa MF-3 77

TIP FAKÜLTESİ - Tıp Lisans Programı Sıra No Üniversite Program Puan T. Kont. Taban Tavan 1 İstanbul Üniversitesi Tıp (İngilizce) Cerrahpaşa MF-3 77 TIP FAKÜLTESİ - Tıp Lisans Programı Sıra No Üniversite Program Puan T. Kont. Taban Tavan 1 İstanbul Üniversitesi Tıp (İngilizce) Cerrahpaşa MF-3 77 526,60898 572,2366 2 Hacettepe Üniversitesi (Ankara)

Detaylı

TÜM SİTEDEKİ KONU BAŞLIKLARI VE MAKALELER

TÜM SİTEDEKİ KONU BAŞLIKLARI VE MAKALELER TÜM SİTEDEKİ KONU BAŞLIKLARI VE MAKALELER - Allah'a İman ( 22 Öğeler ) - Allah'a Verilen Dilekçe ( 1 Makale ) - Oruç ve Ramazan ( 7 Öğeler ) - Sorular ve Cevaplar ( 1 Makale ) - Hz.Muhammed ( 13 Öğeler

Detaylı

2017 SONBAHAR DÖNEMİ PROGRAMI

2017 SONBAHAR DÖNEMİ PROGRAMI 2017 SONBAHAR DÖNEMİ PROGRAMI Herkes Kur ân a çağırdığını söylüyor. Fakat yollar başka başka yerlere çıkıyor. Sünnet ile zaten bazılarının arası hiç hoş değil. Sünnete çağırma konusunda ise niyet kadar

Detaylı

e-imza Prof. Dr. Hüsamettin İNAÇ Dekan Vekili

e-imza Prof. Dr. Hüsamettin İNAÇ Dekan Vekili Evrak Tarih ve Sayısı: 14/06/2017-70696 T. C. Sayı :72754420-051.01- Konu :Kongre TRAKYA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE Fakültemiz Kamu Yönetimi Bölüm Başkanlığı tarafından 26-27-28 Ekim 2017 tarihlerinde "18.Yüzyıldan

Detaylı

Revak Kitabevi, 2015 Tüm hakları Revak Kitabevi ne aittir. Sertifika No: 23108. Revak Kitabevi: 30 Bektaşîlik Serisi: 4. Fakrnâme Vîrânî Abdal

Revak Kitabevi, 2015 Tüm hakları Revak Kitabevi ne aittir. Sertifika No: 23108. Revak Kitabevi: 30 Bektaşîlik Serisi: 4. Fakrnâme Vîrânî Abdal Revak Kitabevi, 2015 Tüm hakları Revak Kitabevi ne aittir. Sertifika No: 23108 Revak Kitabevi: 30 Bektaşîlik Serisi: 4 Fakrnâme Vîrânî Abdal Yayına Hazırlayan Fatih Usluer ISBN: 978-605-64527-9-6 1. Baskı:

Detaylı

Onuncu Söz, Mukaddime, Birinci İşaret hakkında bilgi verir misiniz?

Onuncu Söz, Mukaddime, Birinci İşaret hakkında bilgi verir misiniz? Sorularlarisale.com Onuncu Söz, Mukaddime, Birinci İşaret hakkında bilgi verir misiniz? Mukaddimenin Birinci İşaret'inde Cenab-ı Hakk ın varlığına dair üç delil sunulmuştur. Birinci Delil: Nasılki bir

Detaylı

TÜKİYEDEKİ YÜZDELERİ 1 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ 5314 7,327533 2 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ 2716 3,745122 3 MARMARA ÜNİVERSİTESİ 2310 3,185284

TÜKİYEDEKİ YÜZDELERİ 1 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ 5314 7,327533 2 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ 2716 3,745122 3 MARMARA ÜNİVERSİTESİ 2310 3,185284 2014/2015 AKADEMİK YILI ULUSLARARASI SIRALAMA ÜNİVERSİTELER ÖĞRENCİ SAYILARI TÜKİYEDEKİ YÜZDELERİ 1 İSTANBUL 5314 7,327533 2 ANADOLU 2716 3,745122 3 MARMARA 2310 3,185284 4 ULUDAĞ 2235 3,081866 5 ANKARA

Detaylı

YGS İLE ÖĞRENCİ ALAN PROGRAMLARA ADAYLAR GEÇEN YIL YERLEŞİRKEN ORTALAMA HANGİ DİPLOMA NOTUNA SAHİPLERDİ?

YGS İLE ÖĞRENCİ ALAN PROGRAMLARA ADAYLAR GEÇEN YIL YERLEŞİRKEN ORTALAMA HANGİ DİPLOMA NOTUNA SAHİPLERDİ? Prog. Adı : Acil Durum ve Afet Yönetimi Puan Türü : 200350941 Trabzon Vakıf Avrasya Ü. Sağlık Hizmetleri Meslek Y.O. Tam Burslu İ.Ö. 72,25 43,35 200350923 Trabzon Vakıf Avrasya Ü. Sağlık Hizmetleri Meslek

Detaylı

İKTİSAT BÖLÜMÜ 2012-2013 YILLARI BAŞARI SIRASI VE TABAN PUAN KARŞILAŞTIRMASI

İKTİSAT BÖLÜMÜ 2012-2013 YILLARI BAŞARI SIRASI VE TABAN PUAN KARŞILAŞTIRMASI İKTİSAT BÖLÜMÜ 2012-2013 YILLARI VE TABAN PUAN KARŞILAŞTIRMASI ÜNİVERSİTE ADI TÜRÜ FAK-YO ADI PROGRAM Açıklaması Öğrenim T. OGR. SÜRE PUAN TÜRÜ 2012 2013 2013 T. Puan kont. Boğaziçi Ü. İstanbul Devlet

Detaylı

EHL-İ SÜNNET'İN ÜSTÜNLÜĞÜ.

EHL-İ SÜNNET'İN ÜSTÜNLÜĞÜ. EHL-İ SÜNNET'İN ÜSTÜNLÜĞÜ www.almuwahhid.com 1 Müellif: Şeyhu'l-İslam İbni Teymiyye (661/728) Eser: Mecmua el-feteva, cilt 4 بسم هللا الرحمن الرحيم Selefin, kendilerinden sonra gelenlerden daha alim, daha

Detaylı

Sıra No. Yükseköğretim Kurumu Adı

Sıra No. Yükseköğretim Kurumu Adı Proje ANA EYLEM 1 - PROGRAM ÜLKELERİ ile ÖĞRENCİ ve PERSONEL (KA103) Yükseköğretim Kurumları Ders Verme Hareketliliği Faaliyeti Hibe sine Talep 1 2015-1-TR01-KA103-019704 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

T.C. MERSİN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Genel Sekreterlik Yazı İşleri Şube Müdürlüğü DAĞITIM

T.C. MERSİN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Genel Sekreterlik Yazı İşleri Şube Müdürlüğü DAĞITIM T.C. MERSİN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Genel Sekreterlik Yazı İşleri Şube Müdürlüğü Sayı : 15302574 Konu : Tuje Dergi Tanıtımı DAĞITIM İlgi : 12.06.2017 tarihli ve 42220545-441200 sayılı yazı. Üniversitemiz

Detaylı

SORU : CEVAP: SORU: CEVAP:

SORU : CEVAP: SORU: CEVAP: SORU : Yediemin deposu açmak için karar aldım. Lakin bu işin içinde olan birilerinden bu hususta fikir almak isterim. Bana bu konuda vereceğiniz değerli bilgiler için şimdiden teşekkür ederim. Öncelikle

Detaylı

HARRAN Ü. İLAHİYAT FAK AKADEMİK YILI GÜZ DÖNEMİ FİNAL VE BÜTÜNLEME SINAV TAKVİMİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 1. SINIFLAR (ÖRGÜN VE İKİNCİ ÖĞRETİM)

HARRAN Ü. İLAHİYAT FAK AKADEMİK YILI GÜZ DÖNEMİ FİNAL VE BÜTÜNLEME SINAV TAKVİMİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 1. SINIFLAR (ÖRGÜN VE İKİNCİ ÖĞRETİM) S. N. HARRAN Ü. İLAHİYAT FAK. 2016 2016 AKADEMİK YILI GÜZ DÖNEMİ FİNAL VE BÜTÜNLEME SINAV TAKVİMİ 1. HADİS TARİHİ 2. TÜRK DİLİ DERSİN ADI İLAHİYAT FAKÜLTESİ 1. SINIFLAR (ÖRGÜN VE İKİNCİ ÖĞRETİM) FİNAL

Detaylı

Sayı : 73112577-301.01.01/13723 05/03/2014 Konu: SEMPOZYUM DUYURUSU

Sayı : 73112577-301.01.01/13723 05/03/2014 Konu: SEMPOZYUM DUYURUSU T.C. YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Sayı : 73112577-301.01.01/13723 05/03/2014 Konu: SEMPOZYUM DUYURUSU DAĞITIM YERLERİNE İlgi: Ankara Üniversitesi Rektörlüğünün 18.02.2014 tarihli ve 45571980-051.04/11004

Detaylı

NO ADI SOYADI AİDATLAR GÖZGÖZ 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 1 SEFER GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 2 ERCAN GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00

NO ADI SOYADI AİDATLAR GÖZGÖZ 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 1 SEFER GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 2 ERCAN GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 NO ADI SOYADI GÖZGÖZ 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 1 SEFER GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 2 ERCAN GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 60,00 60,00 60,00 3 SELMAN GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 60,00

Detaylı

2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ

2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ 2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ YÖNTEM Buçalışma,DoğruTercihAnalizEkibitarafındanhazırlanmışveKariyerPlanlamaDerneğiÜyelerilebirlikteyorumlanmıştır. Geçtiğimizyılardakontenjanartışveazalmalarınabakıldığında,çoğunluklaazalmanınbaşarısırasınınyükselmesine,artışlarındabaşarısırasındadüşüşe

Detaylı

2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ

2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ 2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ YÖNTEM Buçalışma,DoğruTercihAnalizEkibitarafındanhazırlanmışveKariyerPlanlamaDerneğiÜyelerilebirlikteyorumlanmıştır. Geçtiğimizyılardakontenjanartışveazalmalarınabakıldığında,çoğunluklaazalmanınbaşarısırasınınyükselmesine,artışlarındabaşarısırasındadüşüşe

Detaylı

T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Genel Sekreterlik

T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Genel Sekreterlik Sayı :11611387/824.02/ Konu :Dergi UŞAK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Üniversitemiz İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi bünyesinde 2017 yılında "Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi" yayın hayatına

Detaylı

Kur an Kerim ayetlerinde ve masumlardan nakledilen hadislerde arş ve kürsî kavramlarıyla çok

Kur an Kerim ayetlerinde ve masumlardan nakledilen hadislerde arş ve kürsî kavramlarıyla çok Question Kur an Kerim ayetlerinde ve masumlardan nakledilen hadislerde arş ve kürsî kavramlarıyla çok kez karşılaşmaktayız, bu iki kavramdan maksat nedir? Answer: Kuran müfessirleri ayet ve rivayetlere

Detaylı

İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ

İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ Çukurova University Journal of Faculty of Divinity Cilt 12 Sayı 1 Ocak-Haziran 2012 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ 2012 (12/1) Ocak-Haziran

Detaylı

T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Genel Sekreterlik

T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Genel Sekreterlik Evrak Tarih ve Sayısı: 25/05/2017-15469 T.C. Sayı :11611387/051.01/ Konu :Kongre KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ 5. Ulusal Kimya Eğitimi Kongresi 7-9 Eylül 2017 tarihleri arasında Üniversitemiz Eğitim

Detaylı

TEŞAHHUSAT-I MUVAKKAT [teşahhusat-ı muvakkat] : Geçici olan görüntü, şekil ve yaşayış.

TEŞAHHUSAT-I MUVAKKAT [teşahhusat-ı muvakkat] : Geçici olan görüntü, şekil ve yaşayış. TEŞAHHUS TEŞAHHUS [teşahhus] : Şahıslandırma, tarif edilebilir hâle getirme. TEŞAHHUSÂT [teşahhusat] : Teşahhuslar, şekillenmeler. TEŞAHHUSAT-I MUVAKKAT [teşahhusat-ı muvakkat] : Geçici olan görüntü, şekil

Detaylı

NOT : İMAM-I RABBANÎ Hz. bu mektubu muhterem şeyhi Muhammed Bakibillah'a yazmıştır.

NOT : İMAM-I RABBANÎ Hz. bu mektubu muhterem şeyhi Muhammed Bakibillah'a yazmıştır. 6.MEKTUP MEVZUU : a) Cezbe ve sülûk husulünün beyanı. b) Celâl ve cemal sıfatları ile terbiye almak. c) Fenanın ve bekanın beyanı. d) Nakşibendî tarikatına mensub olmanın üstünlüğü. Belâ ve musibet için

Detaylı

Kimya Mühendisliği. 2013 YGS - LYS Taban Puanları Kitapçığı (Başarı Sıralamalı) www.acidershaneleri.com.tr - www.acidergisi.com.tr

Kimya Mühendisliği. 2013 YGS - LYS Taban Puanları Kitapçığı (Başarı Sıralamalı) www.acidershaneleri.com.tr - www.acidergisi.com.tr 109710145 ULUDAĞ Üniv. Devlet BURSA MF-2 80 + 2 88 84 197,605 228000 218.000 109730052 ULUDAĞ Üniv. (İÖ) Devlet BURSA MF-2 80 + 2 88 5 199,186 299000 218.000 100410103 AFYON KOCATEPE Üniv. Devlet AFYONKARAHİSAR

Detaylı

fizik güncesi ALBERT EINSTEIN DAN 10 HAYAT DERSİ Haftalık E-bülten MARMARİS KAMPÜSÜ

fizik güncesi ALBERT EINSTEIN DAN 10 HAYAT DERSİ Haftalık E-bülten MARMARİS KAMPÜSÜ fizik güncesi MARMARİS KAMPÜSÜ Haftalık E-bülten Sayı: 3 / 13.03.2015 Hazırlayanlar Defne TÜRKER Herkes zekidir. Ancak bir balığı ağaca tırmanma kabiliyetine göre değerlendirirseniz tüm hayatını aptal

Detaylı

Ramazan ve Bayram Ramazan Ramazan Allah a yakınlaşmak için yegane bir zaman. Allah dünyada kendisi ve insanlar arasına perdeler koymuş. Bu perdeleri açmak ve aşmak, Allah a yakınlaşmak, onu hissetmek için

Detaylı

Birinci İtiraz: Cevap:

Birinci İtiraz: Cevap: Bazı din bilginleri tutulmalarla ilgili bazı itirazlarda bulunarak bu konuda şüpheler uyandırmaya çalışmışlardır. Ulemaların itirazlarından bazıları cevaplarıyla birlikte aşağıya sıralanmıştır. Birinci

Detaylı

ÖZEL BÜTÇELİ İDARELERİN FONKSİYONEL SINIFLANDIRMAYA GÖRE BÜTÇE GİDERLERİ İCMALİ

ÖZEL BÜTÇELİ İDARELERİN FONKSİYONEL SINIFLANDIRMAYA GÖRE BÜTÇE GİDERLERİ İCMALİ LENME, 3801 YÜKSEK ÖĞRETIM KURULU 26.875.500,61 56.956.381,24 83.831.881,85 3802 ANKARA ÜNIVERSITESI 115.355.442,18 4.066.718,01 68.153.357,81 3.398.770,13 338.689.520,62 529.663.808,75 3803 ORTADOĞU TEKNIK

Detaylı

Dünya: Ilahi bir TV kanalından ibarettir

Dünya: Ilahi bir TV kanalından ibarettir Bismillahirrahmanirrahim Dünya: Ilahi bir TV kanalından ibarettir Şeyh Eşref Efendi Berlin, 20.03.2009 Euzubillahiminesseytanirracim Bismillahirrahmanirrahim La havle vela kuvvete illabillahil aliyyül

Detaylı

TABLO-1 Tercih Edilebilecek Mühendislik Programları PROGRAM KODU PROGRAM ADI KONTENJAN ÖZEL KOŞUL VE AÇIKLAMALAR

TABLO-1 Tercih Edilebilecek Mühendislik Programları PROGRAM KODU PROGRAM ADI KONTENJAN ÖZEL KOŞUL VE AÇIKLAMALAR TABLO-1 Tercih Edilebilecek Mühendislik Programları PROGRAM KODU PROGRAM ADI KONTENJAN ÖZEL KOŞUL VE AÇIKLAMALAR LİSANS ALAN KODU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ (BOLU) 100110415 Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız. 4 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Devlet ANKARA Fen Fak. Aktüerya Bilimleri MF-1 411,216 337,320 72 66.100 4 ANKARA ÜNİVERSİTESİ Devlet ANKARA Fen Fak. Astronomi ve Uzay Bilimleri MF-1 241,591 197,251 72 315.000

Detaylı

BEDİÜZZAMAN IN TABİATÇILARA KARŞI MÜDAFAA STRATEJİSİ

BEDİÜZZAMAN IN TABİATÇILARA KARŞI MÜDAFAA STRATEJİSİ 2. ULUSLARARASI BEDİÜZZAMAN SAİD NURSİ SEMPOZYUMU İslâm Düşüncesinin 20. Asırda Yeniden Yapılanması ve Bediüzzaman Said Nursî 27-29 Eylül, 1992, İstanbul BEDİÜZZAMAN IN TABİATÇILARA KARŞI MÜDAFAA STRATEJİSİ

Detaylı

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız. TABLO ÜNİVERSİTE Tür ŞEHİR FAKÜLTE/YÜKSOKUL PROGRAM ADI AÇIKLAMA DİL 4 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ Devlet ADANA Ziraat Fak. Bahçe Bitkileri MF-2 280,446 255,689 47 192.000 4 ANKARA ÜNİVERSİTESİ Devlet ANKARA

Detaylı

TİN SURESİ. Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla TİN SURESİ TİN SURESİ TİN SURESİ TİN SURESİ TİN SURESİ TİN SURESİ. 3 Bu güvenli belde şahittir;

TİN SURESİ. Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla TİN SURESİ TİN SURESİ TİN SURESİ TİN SURESİ TİN SURESİ TİN SURESİ. 3 Bu güvenli belde şahittir; Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla 3 Bu güvenli belde şahittir; 1 4 1 İNCİR AĞACI ve zeytin (diyarı) şahittir! 4 Doğrusu Biz insanı en güzel kıvamda yaratmış, 2 İncir ile Hz Nuh un tufan bölgesi olan

Detaylı

Yanlış Anlaşılan Faizci

Yanlış Anlaşılan Faizci Yanlış Anlaşılan Faizci Aslam Effendi Başka bir gün Tota 1, faizci Sherzad ile karşılaştım. Bu herif hasta olmalı. Düşünsene, para ödünç vererek faiz temin ediyor. Din bu işi yasaklıyor ama yine de aramızda

Detaylı

ÜNİVERSİTE ADI 2012 BAŞARI SIRASI (0,12) 2011-ÖSYS 0,15BAŞA RI SIRASI (9) OKUL BİRİNCİSİ KONT (6) 2012-ÖSYS EN KÜÇÜK PUAN (11) PROGRAM KODU

ÜNİVERSİTE ADI 2012 BAŞARI SIRASI (0,12) 2011-ÖSYS 0,15BAŞA RI SIRASI (9) OKUL BİRİNCİSİ KONT (6) 2012-ÖSYS EN KÜÇÜK PUAN (11) PROGRAM KODU ÜNİVERSİTE ADI PROGRAM KODU PROGRAM AÇIKLAMASI GENEL KONT (5) OKUL BİRİNCİSİ KONT (6) YERLEŞEN 2011-ÖSYS 0,15BAŞA RI SIRASI (9) 2012 BAŞARI SIRASI (0,12) 2012-ÖSYS EN KÜÇÜK PUAN (11) Abant İzzet Baysal

Detaylı

Şeyh den meded istemek caizmidir?

Şeyh den meded istemek caizmidir? Eusubillahi-mineş-şeytanirrajim Bismillahirr-rahmanirrahim Şeyh den meded istemek caizmidir? Şeyh Eşref Efendi Esselamaleykum ve Rahmetullahi ve Berekatuhu Hazihis Salatu tazimen bi hakkike ya Seyyiduna

Detaylı

2014 YILI FAALİYETLERİ

2014 YILI FAALİYETLERİ 2014 YILI FAALİYETLERİ 28 Ağustos 2013 tarihinde Dekanımız Prof. Dr. Bayram Ali ÇETİNKAYA görevine başladı. 27 Eylül 2013 tarihinde Dekanımız Prof. Dr. Bayram Ali Çetinkaya Atatürk Üniversitesinde düzenlenen

Detaylı

5 ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ http://www.adiyaman.edu.tr/ 6 ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ http://www.adu.edu.tr

5 ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ http://www.adiyaman.edu.tr/ 6 ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ http://www.adu.edu.tr LIST OF UNIVERSITIES IN TURKEY No University name Web addresses 1 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ http://www.ibu.edu.tr 2 ABDULLAH GÜL ÜNİVERSİTESİ http://www.agu.edu.tr 3 ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ http://www.acibadem.edu.tr

Detaylı

1.Birlik ilkesi: İslam inancına göre bütün varlıklar, bir olan Allah tarafından yaratılmıştır.

1.Birlik ilkesi: İslam inancına göre bütün varlıklar, bir olan Allah tarafından yaratılmıştır. İnsanın toplumsal bir varlık olarak başkaları ile iyi ilişkiler kurabilmesi, birlik, barış ve huzur içinde yaşayabilmesi için birtakım kurallara uymak zorundadır. Kur an bununla ilgili ne gibi ilkeler

Detaylı

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız. TABLO ÜNİVERSİTE Tür ŞEHİR FAKÜLTE/YÜKSOKUL PROGRAM ADI AÇIKLAMA DİL 4 BAKÜ DEVLET ÜNİVERSİTESİ YDevlet BAKU Filoloji Fak. Azerbaycan Dili ve Edebiyatı TS-2 273,082 232,896 10 301.000 4 BAKÜ SLAVYAN ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

BAŞVURU BASLANGIÇ BAŞVURU BİTİŞ ÜNİVERSİTE

BAŞVURU BASLANGIÇ BAŞVURU BİTİŞ ÜNİVERSİTE ÜNİVERSİTE YIL 2015_2016 YATAY GE BAŞVURU BASLANGIÇ BAŞVURU BİTİŞ ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ 2015_2016 01.02.2016 ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ 2015_2016 18.01.2016 ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ 2015_2016 01.01.2016

Detaylı

ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ

ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ a. 14.Yüzyıl Orta Asya Sahası Türk Edebiyatı ( Harezm Sahası ve Kıpçak Sahası ) b. 14.Yüzyılda Doğu Türkçesi ile Yazılmış Yazarı Bilinmeyen Eserler c.

Detaylı

2016 YILI HAKEM VİZESİ GENEL SONUÇ LİSTESİ / 24-27 ARALIK 2015 - KOCAELİ

2016 YILI HAKEM VİZESİ GENEL SONUÇ LİSTESİ / 24-27 ARALIK 2015 - KOCAELİ SIRA NO ADI SOYADI İLİ LİSANSI KUMİTE SECİLDİĞ İ KONUM KATA SECİLDİĞ İ KONUM 2016 YILI HAKEM VİZESİ GENEL SONUÇ LİSTESİ / 24-27 ARALIK 2015 - KOCAELİ TERFİ SONUÇLARI 1 TİMUR ÖZDEMİR BURSA U.ARASI ORTA

Detaylı

2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ

2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ 2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ YÖNTEM Buçalışma,DoğruTercihAnalizEkibitarafındanhazırlanmışveKariyerPlanlamaDerneğiÜyelerilebirlikteyorumlanmıştır. Geçtiğimizyılardakontenjanartışveazalmalarınabakıldığında,çoğunluklaazalmanınbaşarısırasınınyükselmesine,artışlarındabaşarısırasındadüşüşe

Detaylı

28 Kasım 2016 Fırat Üniversitesi 26 Akademik Personel Alacak 11 Ocak Aralık 2016 Abant İzzet Baysal Üniversitesi 23 Akademik Personel Alacak

28 Kasım 2016 Fırat Üniversitesi 26 Akademik Personel Alacak 11 Ocak Aralık 2016 Abant İzzet Baysal Üniversitesi 23 Akademik Personel Alacak 28 Kasım 2016 Fırat Üniversitesi 26 Akademik Personel Alacak 11 Ocak 29 Aralık 2016 Abant İzzet Baysal Üniversitesi 23 Akademik Personel Alacak 12 Ocak 29 Aralık 2016 Abdullah Gül Üniversitesi 2 Akademik

Detaylı

YOZGAT SORGUN CAFERLİ KÖYÜ SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA DERNEĞİ ÜYE LİSTESİ

YOZGAT SORGUN CAFERLİ KÖYÜ SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA DERNEĞİ ÜYE LİSTESİ YOZGAT SORGUN CAFERLİ KÖYÜ SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA DERNEĞİ ÜYE LİSTESİ S.No Adı Soyadı Kan Baba Adı T.C. No GSM No Tel No 1 Osman AK 05368917287 2 Seyit Ahmet AK 05363272736 3 Aytekin AK 05052032022

Detaylı

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6]

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6] K U R B A N Şartlarını hâiz olub,allah a yaklaşmak amacıyla kesilen kurban;hz. Âdem in çocuklarıyla başlayıp [1],Hz. İbrahim-in oğlu İsmail-in kurban edilmesinin emredilmesi[2],daha sonra onun yerine koç

Detaylı

Acil Yardım ve Afet Yönetimi Kod Üniversite P.Türü 2014 Kon. 2015 Kon. 2014 Puan 2015 Puan 2013 Sıra 2014 Sıra 2015 Sıra OK.Bİ.T.P.

Acil Yardım ve Afet Yönetimi Kod Üniversite P.Türü 2014 Kon. 2015 Kon. 2014 Puan 2015 Puan 2013 Sıra 2014 Sıra 2015 Sıra OK.Bİ.T.P. Acil Yardım ve Afet Yönetimi 207610036 BİRUNİ ÜNİVERSİTESİ (T.B.) İSTANBUL MF 3 4 4 303026 307,50300 108000 106000 102710387 ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ ÇANAKKALE YGS 2 62 62 317815 306,34397 179000

Detaylı

BİLİM ve DANIŞMA KURULU

BİLİM ve DANIŞMA KURULU 19-21 NİSAN 2013 / ŞANLIURFA Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi & Şanlıurfa Mü ülüğü BİLİM ve DANIŞMA KURULU Prof. Dr. Abdurrahman ELMALI (Başkan) İhsan AÇIK (Şanlıurfa Mü üsü) Prof. Dr. Musa Kazım

Detaylı

ORGANİZATÖR Prof. Dr. Halit ÇALIŞ Konya Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi halitcalis@hotmail.com (+90332) 323 82 50 /80 72

ORGANİZATÖR Prof. Dr. Halit ÇALIŞ Konya Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi halitcalis@hotmail.com (+90332) 323 82 50 /80 72 DÜZENLEME ve BİLİM KURULU Prof. Dr. Ahmet Saim ARITAN Prof. Dr. Ali ÖZEK Prof. Dr. Halit ÇALIŞ Prof. Dr. Bedreddin ÇETİNER Prof. Dr. Orhan ÇEKER Prof. Dr. H. Tekin GÖKMENOĞLU Prof. Dr. Saffet KÖSE Prof.

Detaylı

SOSYAL KALKINMA SEMPOZYUMU

SOSYAL KALKINMA SEMPOZYUMU SANAT, MARİFET ve İTTİFAK İÇİN SOSYAL KALKINMA SEMPOZYUMU Programımızı teşriflerinizi bekleriz Prof. Dr. Gürbüz AKSOY AKAV Başkanı Dr. İsmail BENEK Risale Akademi Kurucu Üyesi Prof. Dr. Ayşegül Jale SARAÇ

Detaylı

T.C. YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği

T.C. YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği 09.02.2012 AÇIKLAMA Yükseköğretim Genel Kurulu 2012 yılının 3. toplantısını yapmak üzere 09.02.2012 de toplanmış; Eğitim, Kadro, Mevzuat ve Vakıf Üniversiteleri Koordinasyon komisyonları raporlarının yanı

Detaylı

Recep in İlk Üç Orucunun Fazileti

Recep in İlk Üç Orucunun Fazileti Mektub-u Attar Muhammed İlyas Kadiri Razavi tarafından tüm İslami Erkek Kardeşlerine ve İslami Kız Kardeşlerine, Medaris El Medine ve Camiat El Medine nin erkek öğretmenler, erkek öğrenciler, kadın öğretmenler

Detaylı

KADİR HAS ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL) Radyo, Tv ve Sinema (Tam Burslu) 4 TS-1 483,980 423

KADİR HAS ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL) Radyo, Tv ve Sinema (Tam Burslu) 4 TS-1 483,980 423 KADİR HAS ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL) Radyo, Tv ve Sinema (Tam Burslu) 4 TS-1 483,980 423 KOÇ ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL) Medya ve Görsel Sanatlar (İng.) (Tam Burslu) 8 TS-1 465,251 1.030 KOÇ ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)

Detaylı

VIII. Klâsik Türk Edebiyatı Sempozyumu (Alî Emîrî Hatırasına)

VIII. Klâsik Türk Edebiyatı Sempozyumu (Alî Emîrî Hatırasına) VIII. Klâsik Türk Edebiyatı Sempozyumu (Alî Emîrî Hatırasına) 15-17 Kasım 2012 DİYARBAKIR Dicle Üniversitesi Edebiyat ve Sanat Topluluğu ile Erciyes Üniversitesi Klâsik Türk Edebiyatı Topluluğu tarafından

Detaylı

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen Muâz b. Cebel'in Hz. Peygamber in (s.a.v.) sorduğu

Detaylı

GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKİ KAMU İDARELERİ

GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKİ KAMU İDARELERİ 1) Türkiye Büyük Millet Meclisi 2) Cumhurbaşkanlığı 3) Başbakanlık 4) Anayasa Mahkemesi 5) Yargıtay 6) Danıştay 7) Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 8) Sayıştay 9) Adalet Bakanlığı 10) Millî Savunma Bakanlığı

Detaylı

2015 OKUL PUANLARININ (HAM PUAN VE YERLEŞTİRME PUANI) 2016 YGS HAM PUANLARINDAKİ VE YERLEŞTİRME PUANLARINDAKİ YAKLAŞIK KARŞILIĞI

2015 OKUL PUANLARININ (HAM PUAN VE YERLEŞTİRME PUANI) 2016 YGS HAM PUANLARINDAKİ VE YERLEŞTİRME PUANLARINDAKİ YAKLAŞIK KARŞILIĞI Prog. Adı : Acil Durum ve Afet Yönetimi Puan Türü : YGS2 EK PUANSIZ EK PUANSIZ EK PUANLI Süresi : 2 Yıl 200350941 Trabzon Vakıf Avrasya Ü. Sağlık Hizmetleri Meslek Y.O. Tam Burslu İ.Ö. 223,250 266,603

Detaylı

6. DİYANET İŞLERİ REİSİ HASAN HÜSNÜ ERDEM SEMPOZYUMU

6. DİYANET İŞLERİ REİSİ HASAN HÜSNÜ ERDEM SEMPOZYUMU 6. DİYANET İŞLERİ REİSİ HASAN HÜSNÜ ERDEM SEMPOZYUMU 11-12 Kasım 2016, Antalya PROGRAM Akdeniz Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Konferans Salonu Kampüs / ANTALYA SEMPOZYUM DÜZENLEME KURULU Prof. Dr. Ahmet

Detaylı

ÖZEL BÜTÇELİ İDARELERİN FİNANSAL SINIFLANDIRMAYA GÖRE ERTESİ YILA DEVREDİLEN ÖDENEKLER CETVELİ

ÖZEL BÜTÇELİ İDARELERİN FİNANSAL SINIFLANDIRMAYA GÖRE ERTESİ YILA DEVREDİLEN ÖDENEKLER CETVELİ BÜTÇELİ İN FİNANSAL SINIFLANDIRMAYA GÖRE ERTESİ YILA DEVREDİLEN CETVELİ BÜTÇELİ 3801 YÜKSEK ÖĞRETIM KURULU 3802 ANKARA ÜNIVERSITESI 3.002.149,28 624,05 3.002.773,33 3803 ORTADOĞU TEKNIK ÜNIVERSITESI 159.780,73

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ cilt XIII, sayı 1, 2011/1

DİCLE ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ cilt XIII, sayı 1, 2011/1 DİCLE ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ cilt XIII, sayı 1, 2011/1 ULUSAL HAKEMLİ DERGİ CİLT: XIII, SAYI: 1 2011/1 DİYARBAKIR / 2011 DİCLE ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ D Ü İ F D ISSN:

Detaylı

T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ Rektörlüğü SENATO KARARI Toplantı Sayısı Karar Tarihi Karar Sayısı 12 19/08/2015 2015/1-13

T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ Rektörlüğü SENATO KARARI Toplantı Sayısı Karar Tarihi Karar Sayısı 12 19/08/2015 2015/1-13 T.C. Üniversitemiz Senatosu Rektör Prof. Dr. Faruk KOCACIK Başkanlığında toplandı. Karar No 1- Cumhuriyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği hükümleri gereğince Fen Bilimleri Enstitüsü

Detaylı

Cenab-ı Hakk neden insanları yarattı, imtihan olmadan cennete gönderseydi olmaz mıydı, insanın Yaratılış Gayesi Nedir?

Cenab-ı Hakk neden insanları yarattı, imtihan olmadan cennete gönderseydi olmaz mıydı, insanın Yaratılış Gayesi Nedir? Sorularlarisale.com Cenab-ı Hakk neden insanları yarattı, imtihan olmadan cennete gönderseydi olmaz mıydı, insanın Yaratılış Gayesi Nedir? Çevremize baktığımızda her varlığın belli bir amaca yönelik yaratıldığını

Detaylı

Sosyal Hizmet. 2013 YGS - LYS Taban Puanları Kitapçığı (Başarı Sıralamalı) www.acidershaneleri.com.tr - www.acidergisi.com.tr

Sosyal Hizmet. 2013 YGS - LYS Taban Puanları Kitapçığı (Başarı Sıralamalı) www.acidershaneleri.com.tr - www.acidergisi.com.tr 109110106 SİNOP Üniv. Devlet SİNOP TS-1 45 + 2 52 52 362,707 31600 26.500 108710139 RECEP TAYYİP ERDOĞAN Devlet RİZE TS-1 50 + 2 57 57 362,577 32100 26.600 103610049 ERZİNCAN Üniv. Devlet ERZİNCAN TS-1

Detaylı

101110581 Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği MF-4 2 347,463 359,586 101411037 Atatürk Üniversitesi

101110581 Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği MF-4 2 347,463 359,586 101411037 Atatürk Üniversitesi Lisans_KODU UniversiteAdi FakulteYuksekOkulAdi ProgramAdi PuanTuru OkulBirincisiKontenjani OBKTabanPuan OBKTavanPuan 102710387 Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Çanakkale Sağlık Yüksekokulu Acil Yardım

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ HARPUT ARAŞTIRMALARI DERGİSİ

FIRAT ÜNİVERSİTESİ HARPUT ARAŞTIRMALARI DERGİSİ T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ HARPUT UYGULAMA ve ARAŞTIRMA MERKEZİ FIRAT ÜNİVERSİTESİ HARPUT ARAŞTIRMALARI DERGİSİ JOURNAL OF HARPUT STUDIES Cilt/Volume: I Sayı/Number: 2 Eylül/September 2014 Harput Araştırmaları

Detaylı

GÜMÜŞHAN E GÜMÜŞHAN E

GÜMÜŞHAN E GÜMÜŞHAN E Acil Yardım ve Afet Yönetimi 207610036 BİRUNİ ÜNİVERSİTESİ (T.B.) İSTANBUL MF-3 4 303.026 108000 102710387 ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ ÇANAKKALE YGS-2 62 62 317.815 179000 167000 107310252 MEHMET

Detaylı

ALLAH TEÂLÂ'YA ÎMÂN. Muhammed Şahin. ] تر [ Türkçe Turkish. Tetkik : Ümmü Nebil

ALLAH TEÂLÂ'YA ÎMÂN. Muhammed Şahin. ] تر [ Türkçe Turkish. Tetkik : Ümmü Nebil ALLAH TEÂLÂ'YA ÎMÂN الا يمان باالله تعا ] تر [ Türkçe Turkish Muhammed Şahin Tetkik : Ümmü Nebil 2009-1430 1 الا يمان باالله تعا» باللغة ال ية «بن مسلم شاه مد مراجعة: أم نبيل 2009-1430 2 Allah Teâlâ'ya

Detaylı

FARABİ KURUM KODLARI

FARABİ KURUM KODLARI FARABİ KURUM KODLARI İstanbul 1. Boğaziçi D34-FARABİ-01 2. Galatasaray D34-FARABİ-02 3. İstanbul Teknik D34-FARABİ-03 Eskişehir 1. Anadolu D26-FARABİ-01 2. Eskişehir Osmangazi D26-FARABİ-02 Konya 1. Selçuk

Detaylı

Sıra No. Yükseköğretim Kurumu Adı

Sıra No. Yükseköğretim Kurumu Adı Yükseköğretim Kurumları Staj Hareketliliği Faaliyeti Süre Hibe sine Talep 1 2015-1-TR01-KA103-019704 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ 50 100 0 50.000,00 20.200,00 20.200,00 20.000,00 141,04 20.100,00 20

Detaylı

Kurban Nedir Ve Niçin Kesilir?

Kurban Nedir Ve Niçin Kesilir? Kurban sözlükte yaklaşmak, yakınlaşmak gibi anlamlara gelmektedir. Kurban, Allah a yaklaşmak ve onun hoşnutluğunu kazanmak amacıyla belirli bir zamanda uygun nitelikteki bir hayvanı kesmektir. Kesilen

Detaylı

Denizcilik İşletmeleri Yönetimi. Deri Mühendisliği. Dil ve Konuşma Terapisi. Dilbilim. Dilbilimi. Diş Hekimliği

Denizcilik İşletmeleri Yönetimi. Deri Mühendisliği. Dil ve Konuşma Terapisi. Dilbilim. Dilbilimi. Diş Hekimliği 206310448 ZİRVE Üniv. (%50 B.) Özel GAZİANTEP MF-4 12 + 0 26 26 235,671 224000 200.000 206310545 ZİRVE Üniv. (%25 B.) Özel GAZİANTEP MF-4 42 + 0 10 1 232,786 332000 204.000 103110681 DOKUZ EYLÜL Üniv.

Detaylı

TÜRK DİLİ EDEBİYATI ve ÖĞRETMENLİĞİ BAŞARI SIRALARI genctercih.com tarafından 2017 ÖSYS tercihleri için hazırlanmıştır.

TÜRK DİLİ EDEBİYATI ve ÖĞRETMENLİĞİ BAŞARI SIRALARI genctercih.com tarafından 2017 ÖSYS tercihleri için hazırlanmıştır. TÜRK DİLİ EDEBİYATI ve ÖĞRETMENLİĞİ 2012-2016 BAŞARI SIRALARI genctercih.com tarafından 2017 ÖSYS tercihleri için hazırlanmıştır. Üni Adı TÜRÜ PROGRAM ADI 2017 kont 2016 kont 2012 2013 2014 2015 BOĞAZİÇİ

Detaylı