ELEKTRK MAKNALARI DENETM SSTEMLERNDE TMS320F2812 DSP KULLANIMI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ELEKTRK MAKNALARI DENETM SSTEMLERNDE TMS320F2812 DSP KULLANIMI"

Transkript

1 ELEKTRK MAKNALARI DENETM SSTEMLERNDE TMS320F2812 DSP KULLANIMI Selami KESLER Pamukkale Üniversitesi, Teknik Eitim Fakültesi, Elektronik ve Bilgisayar Eitimi Böl., DENZL ÖZET Mikroilemcili denetleyicilerin performansı ve kapasitelerinin geliime balı olarak elektrik makinalarının hız, konum ve moment gibi dinamiklerin denetiminde de daha karmaık yöntemler baarıyla uygulanabilmektedir. Özellikle vektör tabanlı denetim sistemler yüksek hızlı ve doruluklu ilem baarımına ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle günümüzde sayısal iaret ileyiciler(dsp s) elektrik makinalarının vektör tabanlı denetim sistemlerinde yaygın olarak kullanılmaya balamıtır. Bu çalımada elektrik makinalarının denetimi için son yıllarda tercih edilen ezdsp TMS320F2812 DSK in programlama ilkeleri ve açık kaynak kodları verilmitir. Temel olarak; DSP kurulumu, sistem balangıç ayarları, portların yönlendirilmesi, kayıtçıların kullanılması, hız, akım vb. analog bilgilerin okunması, zaman kesmelerinin ayarlanması, sayısal hız kodlayıcı bilgilerin okunması ve normalizasyonu, baımsız PWM kanallarının etkinletirilmesi ve baımsız PWM çiftlerinin üretilmesinde ölü zamanların ayarlanması gibi belli balı ilemlerin nasıl gerçekletirilecei açık kaynak kodları ile incelenmitir. Örnek bir model için sonuçlar verilmitir. Anahtar Kelimeler: Sayısal aret leyici (DSP), ezdsp TMS320F2812 DSK, Denetim Sistemleri, Elektrik Makinaları USING TMS320F2812 DSP IN CONTROL SYSTEMS FOR ELECTRICAL MACHINES ABSTRACT The complicated methods used in controlling electrical machines dynamics such as speed, position and induced torque can be implemented successfully in conjunction with developing performance and capacity of controllers using microprocessor. Specially, the vector based control systems entail performance of process with high accuracy and speedy. Therefore, digital signal processors are commonly used in vector based control systems for electrical machines. In this paper, the open source codes and programming principal of ezdsp TMS320F2812 DSK, which has held in high regard recently for controlling electrical machines, are given in order. Mainly, how to be realized some fundamentals such as installing DSP, settings of system initialization, directing of ports, using of registers, converting of analog signals to digital, settings of time interrupts, reading digital information from shaft encoder and its normalization, enabling of independent PWM channels and setting of dead band are described by open source codes. The results for exemplary model are included. Keywords: Digital Signal Processor (DSP), ezdsp TMS320F2812 DSK, Control Systems, Electrical Machines 1. GR Günümüzde DSP ler video, müzik, haberleme ve ölçme tekniinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Elektrik makinalarının hız, moment ya da konum denetiminde yüksek hızlı ve doruluklu ilem baarımının elde edilmesinde ve daha karmaık denetim yöntemlerinin uygulanmasında sayısal iaret ileyiciler önemli yer tutmaktadır. Güç elektronii sürücü düzeneklerinde kullanılan yarı iletken anahtarların daha hızlı ve daha karmaık denetimleri, sürekli gelien mikroilemci teknolojisiyle daha kolay yapılabilmektedir. Sayısal iaret ileyiciler DSP olarak bilinmektedirler. Her türlü konvertör ve motor denetimi için üretilmi hızlı ve yetenekli DSP lerden birisi de TMS320F2812 dir. Spectrum Digital tarafından deneysel kullanımlar için gelitirilmi kartı olan ezdsp TMS320F2812 DSK, bilgisayarların paralel portu üzerinden Code Composer Studio (CCS) arayüzü ile programlanabilmektedir[1-3]. Bir kontrol sisteminin DSP ille gerçekletirilmesinde, DSP nin kullanımı ve programlama ilkelerinin örenilmesi oldukça uzun zaman alabilmektedir. Bu amaçla bu çalıma bir rehber niteliinde sunulmutur.

2 2. TMS320F2812 DSP YAPISI TMS320F2812 DSP, sabit noktalı ilem yapan 32-bit 150Mhz bir ilemci olup, 16-kanal 6.67ns çözünürlüklü ölü zaman ayarlı programlanabilir PWM çıkıı, 16 kanal 12-bit 80ns dönüüm zamanlı A/D çevirici, 4 adet sayısal yakalama girii ve 4 adet kare dalga kodlayıcı girii, 16-bit 7 port programlanabilir sayısal giri-çıkı, 18K word RAM ve 128K word Flash EEROM ve C/C++ programlama desteine sahiptir. lemci sabit noktalı aritmetik ilem yapmasına ramen IQmath kütüphane destei ile kayan noktalı aritmetik ilem kolaylıında ve ona yakın dorulukta ilem yapabilmektedir. lemciye ilikin ilkesel bir model ekil 1 de verilmitir[1-3]. ekil 1. TMS320F2812 DSP Blok Çizgesi 3. CCS PROGRAMLAMA ARAYÜZÜ Texas Instruments firmasının ürettii bu sayısal iaret ilemcisi, Code Composer Studio (CCS) ile birlikte gelmektedir. lemcinin programlanması C++ ve ASM ile yapılabildii gibi MATLAB Simulink, VISSIM gibi özel paket programlar da kullanılabilmektedir. Ancak oluturulan program kodları yine CCS aracılııyla ilemciye yüklenmektedir. Bu ilem için CCS kullanılan program tarafından çarılmaktadır. Paket içerii olarak gelen CD ile sistem kurulumu standart PC donanım kurulumu gibidir. CCS in yeni sürümlerinde kart balantısı çalıma anında kesilebilmekte ve tekrar balanabilmektedir. Ancak önceki sürümlerinde DSP program yüklemesi ve koturulması bitene kadar kart ile balantının kesilmesine izin vermemektedir. CCS arayüzünde standart C/C++ proje oluturma ilemleriyle, CSS örnek dosyalarından her hangi birinde ana program çatısı oluturulabilir. CCS de açılan her yeni proje için kullanılan ilemciye ilikin f2812.gel dosyası eklenmelidir. F2812 ilemcisinin bütün birimlerinin adresleri ve adları C++ destei ile neyse yönelimli olarak tanımlanmıtır. Bu nedenle standart olarak ilemci birimlerine ilikin balık dosyaları, kütüphane dosyaları ve kullanıcı tarafından deitirilebilen kaynak dosyaları açılan projeye eklenmelidir. Bu dosyalar, kullanıcı tarafından oluturulacak yeni denetim yazılımları gibi kaynak dosyaları ile balanarak çıkı dosyası üretilir ve ilemciye yüklenir. lemcinin kullanılan birimlerine göre giri/çıkı kapıları, ADC girileri, PWM çıkıları, sayısal veri çıkıları, ilemci ve kullanılan birimlerin uygun çalıma hızları mevcut kaynak dosyalarında deitirilir. Özellikle kesme (interrupt) vektörleri program zamanlaması açısından doru ayarlanmalıdır. Örnein 2.5kHz lik bir PWM iareti üretimi için 400µs lik bir zaman kesme vektör yazılımı yapılmalıdır. Denetimi yürütecek program ya da program grubu bu süre içinde bir çevrimini tamamlamalıdır. Her giri/çıkı kapısı; giri, çıkı, iaret yakalama ya da PWM için baımsız olarak ayarlanabilir. Ancak ilemci bilgi sayfalarında verilen bacak balantı yapılarına dikkat edilmelidir. lemcinin temel birim kayıtçıları tam korumalı olduundan gerekli ayarlar yapılırken koruma kaldırılır ve ayarlama sonunda koruma kodları yeniden etkin yapılır. Bundan sonraki bölümlerde DSP nin programlanmasında takip edilecek ilem sırası aynı kod sırasıyla verilmitir. Kodlar verildii sırada yazılmalıdır DSP Sistem Balangıç Ayarları Kullandıımız ilemcinin bütün balık dosyalarının bulunduu ana balık dosyası olarak aaıdaki dosyalar programa eklenir. DSP281x_Device.h" DSP281x_Examples.h" DSP yongasında bulunan kendi çevresel birimlerinin (PLL, WatchDog Timer vb.) çalıma hızları ve etkin edilip edilmeme durumları DSP281x_SysCtrl.c kaynak

3 dosyasında ayarlanmıtır. Programa bu kaynak dosya; InıtSysCtrl( ); koduyla dahil edilir. Kaynak kod dosyalarının bulunduu (source files) bölüme de DSP281x_SysCtrl.c dosyası eklenmitir. Bu dosya da sistem saat hızı ayarı HSPCLK hızına oranla PLL çıkıı olarak 150MHz çalıma durumu için aaıdaki kod, koruma kaldırılarak, eklenerek kayıtçılar tekrar korumaya alınır. Kullanılan kayıtçı nesne adları: biçimindedir. SysCtrlRegs.HISPCP.all = 0x0000; Genel amaçlı giri/çıkı kayıtçılarının ayarları kaynak dosyasında olduundan, sayısal giri ve çıkı olarak kullanılacak kapıların kayıtçıları yine korumalı olarak bu dosyada ayarlanır ve dosya ana program içine; InıtGpio( ); koduyla dahil edilir. DSP281x_Gpio.c kaynak dosyası da projeye eklenir. GPIO PortB nin ilk sekiz bitinin çıkı, son sekiz bitinin giri olarak ayarlandıı kaynak kodları aaıdaki gibidir. Genel tanımlama kapı(port) yönlendirme kayıtçısında (GPBDIR) yapılmaktadır. GpioMuxRegs.GPBMUX.all = 0x0; GpioMuxRegs.GPBDIR.all = 0x00FF; GpioMuxRegs.GPBQUAL.all = 0x0; Çevresel birimlerin kesme vektör tablosu ilenirken ilemci temel kesmelerinin yetkisiz kılınması gerekir. Bunun için CPU kesmeleri yetkisiz kılınır ve kesme bayrakları (interrupt flag) temizlenir. Gerekli kod sırası aaıdaki gibidir: DINT; InıtPieCtrl( ); IER=0x0000; IFR=0x0000; InitPieVectTable(); Çevresel birimlerin kesme vektörleri DSP281x_PieCtrl.c kaynak dosyasında ayarlanır. Bu dosya kaynak dosyalar bölümüne dahil edilir. Bu dosyada eer ADC örnekleme zamanına göre bir kesme vektörü kullanılacaksa; InitAdc(); PieVectTable.ADCINT = &adc_isr; PieCtrlRegs.PIEIER1.bit.INTx6 = 1; IER = M_INT1; EINT; ERTM; kaynak kodları girilmelidir. Ancak ADC nin kesme vektörleri CPU zamanlayıcılarından baımsız deildir. Bu yüzden CPU nun gerçek zamanlı kesmeleri de yetkilendirilmitir. Eer bir baımsız zaman kesmesi kullanılacak ve ADC nin buna uyması istenirse, zamanlayıcılardan birisine ilikin kesme vektörü ayarlanmalıdır. Ayrıca zamanlayıcının sayaç durumuna göre kesmenin zamanı da belirlenebilmektedir. Program döngüsü sonunda da kullanılan kesme vektörüne uygun bayraklar ayarlanır. TIMER1 in setlenen sayıcı deerine göre, sayıcı sıfırlama durumuna göre, sayıcı sonlanma durumuna göre ya da sayıcı karılatırma deerine (CMPR VALUE) kesme üretebilen bir kesme vektörüne sahiptir. TIMER1 periyot deerine göre kesme üreten TIMER1 zamanlayıcısı kesme vektörü kaynak kodları aaıdaki gibi oluturulmutur. PieVectTable.T1PINT = &t1pint_isr; PieCtrlRegs.PIEIER2.bit.INTx4 = 1; IER =0x0002; EINT; ERTM; Genel kesme hizmet yordamları (Interrupt Service Routine) DSP281x_DefaultIsr.c kaynak dosyasında olup, bu dosya kaynak dosyaları bölümüne dahil edilmelidir. Kaynak kodlarını yazdıımız kesme vektörleri ayarlanmadan önce; InıtPieVectTable(); kaynak kodu ana programa dahil edilmelidir. Ayrıca çevresel birimler balangıç deerlerine ayarlanması gerektiinden, DSP281x_InitPeripherals.c dosyası kaynak dosyaları bölümüne dahil edilip ana programa; InıtPeripherals();

4 kaynak kodu eklenmelidir. Denetim sistemleri uygulamasında en çok kullanılan birimlerden birisi de ADC dir. Bu yüzden gerekli ayarlamalar sonra yapılmak üzere balangıç ayar kodları bölümünde; InıtAdc(); kodu yazılarak, kaynak dosyaları bölümüne DSP281x_Adc.c dosyası da eklenir. F2812 ilemcisine ilikin genel deiken ve nesne tanımlarının yapıldıı; DSP281x_GlobalVariableDefs.c DSP281x_CodeStartBranch.asm dosyaları yine kaynak dosyaları bölümüne eklenmelidir. Denetim amaçlı oluturacaımız ana programa balamadan önce kütüphane ve balık dosyalarının kaynak dosyaların derlenmesinden sonra çıkı dosyasının ilemci belleinde yerleecei haritalama, balayıcı ve yükleyici dosyalar eklenmelidir. Bunlar ; DSP281x_Header_nonBIOS.cmd F2812_EzDSP_RAM_lnk.cmd dosyalarıdır. Bütün bu sözü edilen dosyalar CCS kurulumunda mevcuttur. Sadece açılan projeye eklenmesi ve ayarlanması gerekir. Örnek projelerden yola çıkarak, gerekli ekleme ve düzenleme ilemi daha kolaydır. Ancak F2812 ilemcisine ilikin çevresel birimlerin balık dosyalarının üretici firma web destek sitesinden indirilip kurulması gerekmektedir. Burada; GpioMuxRegs: Genel Amaçlı Giri/Çıkı Seçici Kayıtçısı, GPAMUX: GpioMuxRegs kayıtçısı altında bulunan A Kapısı Seçicisi, bit: A Kapısı Seçme Kayıtçısında bit düzeyinde ilem yapılacaı, PWM1_GPIOA0=1: A Kapısının A0 biti seçilecei ve PWM çıkıı olduu yazılan kodla belirtilmitir Analog Sayısal Dönütürücü Ayarları F2812 ilemcisi 12-bit çözünürlüklü 16 adet (2x8) 0-3V DC analog girili bir ADC ye sahiptir. Programın ilemcide koturulması sırasında okunacak analog girilerin sayısı ve analog iaretin hangi bacaa balandıı, dönütürme sırası ve biçimi ayarlanmalıdır. Örnekleme zamanı ve dönütürülen iaretin sayısal deerinin ana program tarafından hangi sıklıkla alınacaı kesme vektörleriyle belirlenir. ADC nin örnekleme hızı ise sistem saat hızına göre baımsız olarak ayarlanabilmektedir (ekil 2 ve ekil 3). Bu çalaımada ADC 25Mhz hızında ve dönütürme biçimi sıralı kip olarak seçildi. Böylece okunacak akım ya da dier analog girdiler öncelik sırasına göre dönütürülmütür DSP Kayıtçılarının Kullanımı F2812 ilemcisinin bütün çevresel birimleri C++ desteinde nesne olarak bit düzeyine kadar tanımlıdır. Programlamaya balamadan önce balık dosyaları tek tek incelenip kayıtçı nesne adları bellenmelidir. Program yazımı sırasında CCS de yardımcı olmaktadır. Açılan TAB menülerden kayıtçının ilgili bitleri ya da tamamı seçilebilir. Yapılacak ileme göre ilemci bilgi sayfalarından uygun kayıtçılar belirlenip sırasıyla setlenmelidir. Aaıda genel amaçlı giri/çıkı seçisi kayıtçılarından GPIO_ PORT_A nın bit düzeyinde PWM çıkıı yetkilendirmesi için bir örnek verilmitir. GpioMuxRegs.GPAMUX.bit.PWM1_GPIOA0=1; ekil 2. ADC birimimin sıralı dönüüm kipi Okunacak analog kanal sayısı (ADCMAXCONV), dönüüm yapılınca hangi kanalın hangi sonuç kayıtçısında tutulacaı (ADCSELSEQx ve ADCRESULTx), hangi olay yöneticisinin dönüümü yeniden balatacaı (EVA_SOC_SEQx) ve kesme vektörünün yeniden yetkilendirilmesi (INT_ENA_SEQx) her TIMER1 periyoduna balı gerçekleen kesmeler için ayarlanır. lgili kayıtçılar (ACTRLx,

5 ADCMAXCONVxx, ADCCHSELSEQx) AdcRegs içinde bulunur. Üç analog giri için kullanılan ayarlar örnek olarak aaıda verilmitir. AdcRegs.ADCMAXCONV.all = 0x0002; // üç adet kanal dönütürülecek AdcRegs.ADCCHSELSEQ1.bit.CONV00 = 0x7; // ADCINA7 bilgisi ADCRESULT0'a AdcRegs.ADCCHSELSEQ1.bit.CONV01 = 0x6; // ADCINA6 bilgisi ADCRESULT1'e AdcRegs.ADCCHSELSEQ1.bit.CONV02 = 0x0; //ADCINA0 bilgisi ADCRESULT2'e AdcRegs.ADCTRL2.bit.EVA_SOC_SEQ1 = 1; // Sıralı mod EVA olay yön.yetkili AdcRegs.ADCTRL2.bit.INT_ENA_SEQ1 = 1; // Kesmeler dönüüm sonunda yetkili AdcRegs.ADCTRL3.bit.ADCCLKPS=3; // ADC örnekleme hızı 150/6=25Mhz AdcRegs.ADCTRL1.bit.CPS=0; // Ardııl dönüüm hızı (pipeline) AdcRegs.ADCTRL1.bit.ACQ_PS=7; // ADC örnekleme penceresi Sayısal deere dönütürülen analog iaretler ADCRESULTx kayıtçılarında tutulur. Eer dörtten fazla kanal dönüümü yapılacaksa, SEQ1 ve SEQ2 kipleri ADCTRL1 ve ADCTRL2 kayıtçılarında setlenir. Bunun için Tablo 1 den faydalanılabilir. Tablo 1. ADC kanal seçim kayıtçı deerleri ekil 3. ADC çalıma hızının ayarlanması 3.4. PWM iaretlerinin Üretimi lemcinin daha önce sözü edilen zamanlayıcıları ve karılatırma mantık birimi kullanılarak üç-çift baımsız tümleyenli PWM iaretleri üretilir. Aynı hat üzerindeki anahtarların kısa devre olmasını önlemek amacıyla ölü zaman mantık birimi de ayarlanır. Çalımamızda TIMER1 ve EVA olay yöneticisi kullanılarak farklı frekanslarda PWM iareti üretilmitir. Sayıcı yukarı-aaı (up-down mode) çalıma kipine ayarlanarak, örnek olarak, f pwm f pcu 150Mhz = = = 2500 Hz T1. TPS. HISCP (2x30000).1.1 per T1 anahtarlama frekansı elde edilir. Bu kayıtçılar 16-bit olmasına ramen ADC 12- bit olduundan tutulan sayısal bilgi normal analog deerine dönütürülmeden önce 4-bit saa kaydırılarak kullanılır. Örnek kod aaıdaki gibidir. RefVoltDigital=(AdcRegs.ADCRESULT2 >>4); RefVoltAnalog= RefVoltDigital *3.0/4095; F2812 ilemcisi ADC si 0.732mV/bit duyarlılıktadır. Çok salınım yapan 12-bit yerine 11-bit kullanılabilir. Bu durumda be bit saa kaydırılabilir. ADC çalıma zamanı ayarlaması ekil 3 de verilmitir. ekil 4. Zamanlayıcılar ve simetrik PWM çiftlerinin üretimi TIMER1_PERIOD deeri setlendiinde, toplam zaman sayacı önce yukarı sonra aaı sayacaktır. Ayrıca her zamanlayıcının

6 (TIMERx) baımsız olarak üç ayrı karılatırma deeri girilebilmektedir. Bunlar CMPRx kayıtçılarında tutulur. lgili kayıtçılar EvaRegs ve EvbRegs içinde bulunur. Simetrik bir PWM iaretinin zamanlayıcılarla üretim ilkesi ekil 4 de gösterilmitir. EVA olay yöneticisinde sayıcıyı sıfırdan balatan, TIMER1 periyodunu setleyen ve periyot sonunda ADC için kesme üretecek kodlar aaıdaki gibidir: EvaRegs.T1PR =30000; //2.5kHz için periyod deeri EvaRegs.GPTCONA.bit.T1TOADC = 2; //Periyot sonunda kesme yetkisi EvaRegs.T1CNT=0x0000; //Sayıcı balangıç deeri Her periyot sonunda kesme bayrakları ve vektörleri yeniden ayarlanır. EvaRegs.EVAIMRA.bit.T1PINT=0; EvaRegs.EVAIFRA.bit.T1PINT=1; EvaRegs.EVAIMRA.bit.T1PINT=1; EVA olay yöneticisinin TIMER1 için yukarıaaı sayma kipi ve karılatırma mantık biriminin etkin edilmesi için aaıdaki setleme yapılır. EvaRegs.T1CON.all = 0x0842; Her karılatırma ileminde PWM X ve PWM x+1 iaret çiftinin, sayıcı deerinin karılatırma deerine ulatıında PWM X in yükselmesi ve PWM x+1 in dümesi için aaıdaki setleme yapılmalıdır. EvaRegs.ACTRA.all=0x0666 SVPWM üretiminde anahtarlama süreleri her bir IGBT anahtar grubu için farklı ve her adımda deitii için hesaplanan anahtarlama süreleri CMPR deeri olarak alınmıtır. Örnek kodlar aaıda verilmitir. S1, S2, S3 hesaplanan anahtarlama süreleridir. Bu süreler zamanlayıcıların periyoduna oranlıdır. Saniye cinsinden deer deildir. EvaRegs.CMPR1= EvaRegs.T1PR -S1; //PWM 1-2 EvaRegs.CMPR2= EvaRegs.T1PR -S3; //PWM 3-4 EvaRegs.CMPR3= EvaRegs.T1PR -S5; //PWM 5-6 F2812 sayısal iaret ilemcisi daha önce de sözü edildii gibi genel amaçlı giri/çıkı kayıtçı ve kapılarına sahiptir. Bu nedenle üretilen PWM iaretlerinin görülebilmesi için bit düzeyinde PWM çıkıları ayarlanmalıdır. EVA kayıtçı ve mantıksal birimleri ekil 5 de gösterilmi olup, PWM çıkılarını ayarlayan kod yazılımı aaıdaki gibidir. GpioMuxRegs.GPAMUX.bit.PWM1_GPIOA0=1; GpioMuxRegs.GPAMUX.bit.PWM2_GPIOA1=1; GpioMuxRegs.GPAMUX.bit.PWM3_GPIOA2=1; GpioMuxRegs.GPAMUX.bit.PWM4_GPIOA3=1; GpioMuxRegs.GPAMUX.bit.PWM5_GPIOA4=1; GpioMuxRegs.GPAMUX.bit.PWM6_GPIOA5=1; Ayrıca GP zamanlayıcılarının da baımsız olarak periyot ve karılatırma deerleri ayarlanarak, iki-çift tümleyenli PWM iareti üretilebilmektedir. Bunlar T1PWM_T1CMP ve T2PWM_T2CMP dir. Sabit darbe genilikli simetrik bir PWM iaretinin üretim süreci blok çizgesi ekil 6 da verilmitir. GPIO_A kapısından alınan PWM iaretleri güç ve sürücü devresinden yalıtılarak kullanılmalıdır. ekil 5. EVA Olay yöneticisine balı ilemci birimleri Sabit darbeleme oranlı PWM üretimi için karılatırma deerleri (CMPRx) sabit girilir. ekil 6. PWM iareti üretim süreci blok çizgesi

7 3.5. PWM aretlerinin Ölü Zaman Ayarı IGBT eviricilerde aynı hatta balı anahtarlar, biri dierinden tümleyenli üretilmi PWM iareti ile sürülürse sürücü iaretin düen ve yükselen kenarlarında anahtar hızları yava kaldıı için üstteki anahtar henüz tıkamaya gitmeden alttaki anahtar tetiklenmi ve iletime sokulmaya zorlanmıtır (ekil 7). Bu durumda DA besleme hattı bu anahtarı grubu tarafından kısa devre olmakla birlikte IGBT anahtarlar da kısa devre akımından etkilenerek zarar görmektedir. Burada, DBTS deer kombinasyonu 6,4,3,2,1,0 ve DBT deer kombinasyonu F,E,D,C,A,9, 0 dır. ekil 8 de verilen EVA kayıtçılarının 16-bitlik açılımları bilgi sayfalarından bakılarak ölü zaman kombinasyonu deitirilebilir. ekil 8. EVA olay yöneticine balı ölü zaman birimleri ekil 7. Aynı Besleme hattına balı anahtarların sürülmesi Bu durum basit elektronik devreler ya da entegre devrelerle çözülebilse de haricen kullanılan devre elemanlarının hızı sayısal iaret ilemciye yetiemedii ve devre elemanlarının toleransları farklı olduu için yine sorun çıkmaktadır. En doru çözüm tümleyenli PWM iaretlerinin sayısal iaret ilemcisinde ölü zamanlı olarak üretilmesidir. F2812 ilemcisinde bunun için özel kayıtçılar ve mantıksal birimler vardır. Bu mantıksal birimler ekil 8 de gösterilmitir. lemcide ölü zaman üretimi için öncelikle ölü zaman mantık birimi etkinletirilmelidir. Daha sonra güç devresindeki anahtar elemanların iletime geçme ve tıkamaya gitme süreleri göz önüne alınarak uygun bit kombinasyonu DBTCONA ve COMCONA kayıtçılarında ayarlanır. PWM tümleyen çiftleri arasında 3µs lik bir ölü zaman ayar kodları aaıdaki gibidir. lemci hızı 75Mhz seçilirse yukarıdaki ayarlamalar 6µs lik ölü zaman üretecektir. Bunun nedeni, DBTCONA zamanlayıcılarının ilemci saatini kullanmasıdır Hız Kodlayıcıdan Bilgi Okunması Elektrik makinalarının farklı çalıma durumları göz önüne alınarak konum bilgisinin analog olarak alınmasında gürültü ve ADC etkilerini ve ortadan kaldırmak için sayısal konum kodlayıcı kullanılması daha doru bir denetim yapılmasına yardımcı olur. (Örnek bir model: ENB ). Bir sayısal hız/konum kodlayıcının çalıma blok diyagramı ekil 9 da gösterilmitir. EvaRegs.DBTCONA.bit.EDBT1=1;//PWM 1-2 EvaRegs.DBTCONA.bit.EDBT2=1;// PWM 3-4 EvaRegs.DBTCONA.bit.EDBT3=1;// PWM 5-6 EvaRegs.COMCONA.all=0xA600;//SVPWM 0xB600 EvaRegs.DBTCONA.bit.DBTPS=6;//Ölü zaman EvaRegs.DBTCONA.bit.DBT=12; //C->3µs ekil 9. Sayısal konum kodlayıcının çalıma ilkesi

8 Hız/konum kodlayıcının beslemesi ilemciden alınarak, kodlayıcı çıkı iaretlerinin GND seviyesi F2812 DSP ile eitlenmelidir. Kullanılan sayısal hız/konum kodlayıcı iki fazlı iaret üretmektedir. Fazlardan biri QEP1, dieri QEP2 adlı ilemci bacaına balanır. Bu balantılar GPIOA kayıtçı ve kapısında olduundan GPIOA8_QEP1 ve GPIOA9_QEP2 öncelikle giri olarak ayarlanmalıdır. A ve B kanal iaretleri arasındaki konum farkının negatif olması, sayıcının büyük bir deerden balaması anlamına gelir. Buda motor milinin ters dönmesi demektir. Bu durumda dönü yönü önemli deilse sayıcı üst deerine göre (65535) okunan sayıcı deeri dorulanmak üzere, bu üst deerden çıkartılır. okunur. Bunun için aaıdaki kodlama bit düzeyinde yapılmalıdır: 1.adım: QEP1 ve QEP2 giri için yetkilendirilir. GpioMuxRegs.GPAMUX.bit.CAP1Q1_GPIOA8=1 GpioMuxRegs.GPAMUX.bit.CAP2Q2_GPIOA9=1 2.adım: Zamanlayıcı periyodu ayarlanır ve sayıcı sıfırlanır EvaRegs.T2PR=0xFFFF; EvaRegs.T2CNT=0x0000; 3.adım: Sayıcının iki yönlü sayıına izin veren, TIMER1 den baımsız çalımayı salayan, arıza durumunda programa durma iareti üreten, ilemci frekansından baımsız çalımayı salayan TIMERx karılatırıcılarını devre dıı bırakan ve TIMER2 periyodunu esas alan EvaRegs içindeki T2CON kayıtçısının FREE=0, SOFT=0, DMODE=3, T2SWT1=0, TPS=0, TCLKS10=3, TCLD10=0, TECMPR=0,SET1PR=0, TENABLE=1 bit düzeyinde kodlarına karılık gelen: EvaRegs.T2CON.all=0x1870; ekil 10. Hız kodlayıcının F2812 ilemcisine balantısı QEP1 ve QEP2 den gelen kare dalga iaretlerinin hem yükselen hem de düen kenarlarında sayma ilemi gerçekleir. Böyle devir baına 1024 kare dalga üreten bir kodlayıcı için sayıcı 4096 sayısına ulaır. PWM anahtarlama periyodu 2.5kHz ise, sayısal hız bilgisi de 400µs aralıkla okunacaktır. Bu durumda en fazla devir sayısı 3000 dev/d göz önüne alınarsa 400µs de sayıcı deeri 81,92 olmalıdır. Bu tam sayı olmadıından, hız bilgisinin her anahtarlama periyodunda okunması hataya yol açacaktır. Bu nedenle sayıcı 25 döngüde okunarak en yakın tam sayısı 2048 elde edilebilir. Bu da tam duyarlıkla hız bilgisinin normal deere çekilmesini salar. 5kHz anahtarlama frekansı için bu sayı 1024 olarak hesaplanır. Bu durumda gerçek hız bilgisi normal deeri çarpanı (3000/1024) olur. Sayısal hız kodlayıcı ekil 10 daki gibi balanarak, GPIO_TIMER2 ve sayıcısı üzerinden hız bilgisi kodu ana programa eklenir. Index iaretine ihtiyaç duyulmadıından yakalama kayıtçısını devre dıı bırakmak için CAPCONA kayıtçısının uygun deerine ayarlanması için aaıdaki setleme yapılır: EvaRegs.CAPCONA.all=0xE000; Her zaman kesmesi (time interrupt) sonunda okunan EvaRegs.T2CNT sayıcı deeri hız kodlayıcıdan gelen darbe sayısı olduundan bir bölünebilir tamsayı deerine ulaıncaya kadar döngü yapılır ve normalize edildiinde sayıcı deeri ve sayıcı toplam darbe sayısını tutan deiken sıfırlanır Analog aretlerin Örneklenmesi F2812 DSP 25 MHz hızında çalıan ve 0-3V doru gerilim deerini okuyup 12-bit sayısal dönüüm yapan bir ADC birimine sahiptir. Bu sayısal deerler 16-bit lik kayıtçılarda tutulur. Akım, gerilim ve analog hız bilgileri okunurken kayıtçı verileri 4-bit saa kaydırılarak kullanılır. Ancak alternatif genlikli iaretlerin bu ADC den okunması için örneklenecek iaretler en fazla

9 1.5V genlikli olacak ekilde ayarlanmalı ve bir analog iaret bindirme devresinden geçirilmelidir. Böylece örneklenecek iaretin negatif genlikleri de ADC ye verilebilir. Böyle bir analog iaret bindirme devresi ekil 11 de ilkesel olarak gösterilmitir. Burada kullanılan ilemsel yükselteçler ile bir toplama devresi tasarlanmıtır[6]. Ancak örneklenecek iarete bu devrede bindirilecek gürültüler için çıkı iaretleri filtre edilebilir ya da ilemsel yükselteçlerde uygun ayarlamalar yapılabilir. basamaklarını, her türlü ondalıklı ilem için, ilemciye uygun olarak dönütürse de bu oldukça zaman almaktadır. lem baarım hızını azaltmadan ondalıklı sayılarla da çalıabilmek için F2812 DSP üreticisi tarafından gelitirilen IQmathLib.h balık dosyası, ilemci programlanırken sistem balık dosyaları içine eklenir ve balı kütüphane kurallarına göre deikenler tanımlanır.bu durumda standart kayan noktalı aritmetik ilemler dorudan C/C++ dilinde yazılabilir. C++ için balık dosyası IQmathCPP.h dir[1,2]. IQmath yaklaımında I integer (tam), Q Quotient (kesir) anlamında kullanılır. Buna göre farklı formatlar kullanılmakla birlikte geleneksel 32-bit IQmath yaklaımında I8Q24 formatı kullanılmakla birlikte Q19-Q26 formatı da ilem kararlılıına sahiptir. ekil 12 de kayan noktalı aritmektikle yapılan bir ilemin geleneksel sabit noktalı biçimi ve bu ilemin C ve C++ için IQmath yaklaımı gösterilmitir[1-3]. ekil 11. Analog iaret bindirme devresi Analog iaret bindirilerek örneklenmi olan iaretlerde +1.5V luk ekleme olduundan ADC sonuç kayıtçılarından okunan deerden 2048 deeri çıkartılarak normalize edilir. Bu durumda ADC için dönütürülecek en büyük analog genlik 1.5V olacaktır IQmath Kütüphane Destei F2812 DSP sabit noktalı ilem aritmetiine çalıır. Bu nedenle programda kullanılan bütün deerler ilemcinin tanıdıı en büyük tamsayıya ölçeklendirilir. Ondalıklı sayılar yerine tamsayılarla çalıılır. Bu durumda ilem baarım hızı azalmaz. Çarpma, toplama, çıkarma ve bölme gibi ilemler birlikte yapıldıında anlamlı bitlerin kaybedilmemesi için bit kaydırma yöntemleri kullanılsa da karekök, üstel ve trigonometrik ilemlerde genellikle okuma tabloları kullanılır. Bu deer tabloların ilemciye yüklenmesi gerekir. Bu ilem hem bellekten harcar hem de programlama da zorluklara neden olur. Aynı zamanda elde edilecek analog deerlerde yuvarlamalara neden olur[1]. Ancak bu ilemcilerin programlanmasında assembly yerine C/C++ kullanıldıında derleyici dorudan yazılmı en karıık ilem ekil 12. F2812 DSp için IQmath ilem yaklaımı Benzer ekilde dier fonksiyonlar içinde Tablo 2 den faydalanılabilir. Tablo 2. IQmath yaklaımında aritmetik ilemler ve trigonometrik fonksiyonlar

10 4. ÖRNEK MODEL VE UYGULAMA Önceki bölümde açıklanan programlama ilkeleri kullanılarak bilezikli bir asenkron motorun rotor sargıları üzerinden bir IGBT evirici yardımıyla rotor sargılarına gerilim uygulayarak hız denetimi TMS320F2812 DSP ile gerçekletirilmitir. Rotor sargılarına anlık rotor gerilimi ve frekansını takip eden gerilim uygulanırsa bu gerilimin etkin deeri ve faz açısına balı olarak sırasıyla motorun hızı ve güç katsayısı deitirilebilmektedir. Uygulanan gerilimle birlikte hız deiecei için uygulanması gereken frekans da deimektedir. Bu nedenle rotorda indüklenen gerilimin frekansı sürekli olarak takip edilmelidir[4-6]. Örnek model için ilkesel devre ekil 13 de verilmitir. olarak gözlenmesini salamaktadır. Ancak bir osiloskop gibi kullanılmasında en fazla 10Hz lik bir örnekleme salamaktadır. Yine de denetim deikenlerinin anlık durumları hakkında yeterli fikir vermektedir. Sayısal olarak hesaplanan deikenler ve okunan iaretlerin harmonik analizleri de CCS ile kolayca yapılabilmektedir. ekil 14 ve ekil 15 de verilen sonuçlar DSP den CCS vasıtasıyla alınmı örneklerdir. ekil 14. SVPWM anahtarlama bölgeleri ekil 13. Bilezikli asenkron motorun rotor sargılarına gerilim uygulanmasına ilikin denetim modeli Bu modelde rotor ve stator akımları, bir analog iaret bindirme devresi yardımıyla ADC den okunmutur. Rotor hız/konum bilgisi için ENB1024 sayısal hız kodlayıcı kullanılmıtır. Hız/konum kodlayıcı QEP1 QEP2 den okunmu ve normalize edilmitir. IGBT evirici DSP de üretilen SVPWM iaretleriyle sürülmütür. Bunun için istenen hız denetimine uygun anahtarlama süreleri DSP de hesaplanmıtır. Program C/C++ destekli yazılmıtır. PWM anahtarlama frekansı 2.5kHz olarak ayarlanmı ve ana program 400 µs de sonlanacak ekilde zaman kesmeleri ayarlanmıtır. 5. SONUÇLAR TMS320F2812 DSP nin programlanmasında kullanılan CCS, aynı zamanda bütün kullanılan deikenlerin ve kayıtçıların gerçek zamanlı ekil 15. Referans hız ve gerçek hız deiimi 6. KAYNAKLAR [1] Texas Ins., TMS320f2812 Digital Signal Processor Implementation Tutorial, 2004 [2] Texas Ins., EzDSP TMS320F2812 Digital Signal Processor Technical References, 2004 [3] Texas Ins. World Wide Web site [4] Tang, Y. ve Xu, L., Vector Control and Fuzzy Logic Control of Doubly Fed Variable Speed Drives with DSP Implemantation, IEEE Trans. Energy Conversion, 10, 4 (1995) [5] Poddar, G. ve Ranganathan, V.T., Direct Torque and Frequency Control of Doubly Inverter Fed Slip-Ring Induction Motor Drive, IEEE Trans. Industrial Electronics, 51,6 (2004) [6] Kesler, S., Bilezikli Asenkron Makinaların Bulanık mantık Tabanlı Hız Denetiminin TMS3220F2812 DSP ile Gerçekletirlmesi, Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2006.

Elektrik Makinaları Denetim Sistemlerinde TMS320f2812 DSP Kullanımı

Elektrik Makinaları Denetim Sistemlerinde TMS320f2812 DSP Kullanımı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale, 30 Ocak - 01 Şubat 2008 Elektrik Makinaları Denetim Sistemlerinde Pamukkale Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Elektronik ve Bilgisayar Eğitimi Böl.,

Detaylı

ELEKTRK MAKNALARI DENETM SSTEMLERNDE TMS320F2812 DSP KULLANIMI Bildiri ID:120

ELEKTRK MAKNALARI DENETM SSTEMLERNDE TMS320F2812 DSP KULLANIMI Bildiri ID:120 ELEKTRK MAKNALARI DENETM SSTEMLERNDE TMS320F2812 DSP KULLANIMI Bildiri ID:120 Dr. Selami KESLER Pamukkale Üniversitesi AKADEMK BLM 08 ÇANAKKALE ONSEKZ MART ÜNVERSTES ÖZET ÖRNEK BR MOTOR KONTROL SSTEM NEDEN

Detaylı

Pozisyon Kontrol Sistemi Üzerine Karakteristik Yapı Çalı ması: STANBUL - 2010

Pozisyon Kontrol Sistemi Üzerine Karakteristik Yapı Çalı ması: STANBUL - 2010 Pozisyon Kontrol Sistemi Üzerine Karakteristik Yapı Çalıması: Set Üzerinde Kullanılacak Ekipman: 1 Motor sürücü ve çıkı potansiyometresi, 1 Ayarlama amplifikatörü, 1 Türevsel amplifikatör, 1 Toplama amplifikatörü,

Detaylı

1. Tanım ve Özellikler. 1.1. Tanım

1. Tanım ve Özellikler. 1.1. Tanım 1. Tanım ve Özellikler 1.1. Tanım Modbus protokolü ile OmniCon, Bilgisayar, PLC ve dier cihazlarla haberleerek topladıı bilgileri göstermek üzere tasarlanmı Info Panel kontrol ve haberleme ünitesidir.

Detaylı

KONTROL SSTEMLER LABORATUARI

KONTROL SSTEMLER LABORATUARI YILDIZ TEKNK ÜNVERSTES ELEKTRK-ELEKTRONK FAKÜLTES KONTROL ve OTOMASYON MÜHENDSL BÖLÜMÜ KONTROL SSTEMLER LABORATUARI Doç.Dr. Haluk GÖRGÜN Ar.Gör. brahim ALIKAN Ar.Gör. Yavuz EREN STANBUL - 2010-1 - DiGiAC

Detaylı

RFID OKUYUCU / YAZICI

RFID OKUYUCU / YAZICI RFID OKUYUCU / YAZICI ÜRÜN KILAVUZU Version 1.2 (MAYIS 2006)!"#! $%%&'''()*+,-. %/ GENEL ÖZELLKLER Özellikler : 868 MHz. UHF bandında EN 300 220 uyumlu. RF çıkı gücü ayarlama özellii 2 adet -RS232 veya

Detaylı

PIC16F877 Mikrodenetleyicisi İle Uzay Vektör PWM İşaretlerinin Üretilmesi

PIC16F877 Mikrodenetleyicisi İle Uzay Vektör PWM İşaretlerinin Üretilmesi PIC16F877 Mikrodenetleyicisi İle Uzay Vektör PWM İşaretlerinin Üretilmesi Hakan ÇELİK 1 Eyyüp ÖKSÜZTEPE 2 Hasan KÜRÜM 3 1 TEİAŞ, Doğu Anadolu Yük Tevzi İşletme Müdürlüğü, 25020, Erzurum 2 Milli Eğitim

Detaylı

Şekil1. Geri besleme eleman türleri

Şekil1. Geri besleme eleman türleri HIZ / KONUM GERİBESLEME ELEMANLARI Geribesleme elemanları bir servo sistemin, hızını, motor milinin bulunduğu konumu ve yükün bulunduğu konumu ölçmek ve belirlemek için kullanılır. Uygulamalarda kullanılan

Detaylı

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır.

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. 6. Osiloskop Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. Osiloskoplar üç gruba ayrılabilir; 1. Analog osiloskoplar 2. Dijital osiloskoplar

Detaylı

INVT IVC1. -Kompakt Tip PLC. Marketing 2014 HM

INVT IVC1. -Kompakt Tip PLC. Marketing 2014 HM INVT IVC1 -Kompakt Tip PLC Marketing 2014 HM Özelikler IVC1 Özelikleri Genişleme 128 IO 7 modül genişleme Haberleşme Arayüzü 2 seri port: 1xRS232, 1xRS232/485 Temel komut işlem Hızı 0.3μs Pulse Girişi

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

AX5000 KONTROL PANELLER

AX5000 KONTROL PANELLER AX5000 KONTROL PANELLER ÜRÜN SPESFKASYONU UYGULAMA AX5000 serisi, farklı modellerde kontrol panellerinden oluur. Bazı AX5000 panelleri tek baına ya da bir haberleme aı içinde baka panellerle kullanılabilirler.

Detaylı

GÖRÜNÜM CM 707 KULLANIM KILAVUZU. Tanım. Özellikler

GÖRÜNÜM CM 707 KULLANIM KILAVUZU. Tanım. Özellikler TR CM 707 KULLANIM KILAVUZU Tanım Honeywell CM707, ısıtma sistem verimliliini kontrol etmek,siz evdeyken ve dıarıdayken konfor sıcaklıklarını salamak amacıyla dizayn edilmi bir programlanabilir oda termostatıdır.

Detaylı

SAYISAL TASARIM. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

SAYISAL TASARIM. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı SAYISAL TASARIM Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 5 ADC, Analog Sayısal Dönüştürücüler Analog İşaretler Elektronik devrelerin giriş işaretlerinin büyük çoğunluğu analogtur. Günlük yaşantımızda

Detaylı

BENMAR VE KURUTMA DOLABININ KULLANIMI

BENMAR VE KURUTMA DOLABININ KULLANIMI S.D.U. ARKKARAAAÇ MESLEK YÜKSEKOKULU GIDA LABORATUVARINDA BULUNAN BAZI MKROLEMCL ARAÇLARIN PROGRAMLANMASI VE ÇALITIRILMASI Mikroilemcili bir ekipmana program yapabilmek için ilemin yapılacaı anda herhangi

Detaylı

Üç Fazlı Sincap Kafesli bir Asenkron Motorun Matlab/Simulink Ortamında Dolaylı Vektör Kontrol Benzetimi

Üç Fazlı Sincap Kafesli bir Asenkron Motorun Matlab/Simulink Ortamında Dolaylı Vektör Kontrol Benzetimi Araştırma Makalesi Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi (05) 6-7 Üç Fazlı Sincap Kafesli bir Asenkron Motorun Matlab/Simulink Ortamında Dolaylı Vektör Kontrol Benzetimi Ahmet NUR *, Zeki

Detaylı

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta E sınıfı DC kıyıcılar; E sınıfı DC kıyıcılar, çift yönlü (4 bölgeli) DC kıyıcılar olarak bilinmekte olup iki adet C veya iki adet D sınıfı DC kıyıcının birleşiminden oluşmuşlardır. Bu tür kıyıcılar, iki

Detaylı

,$( -./(,$( 0$0$ 1 2 134(,$(

,$( -./(,$( 0$0$ 1 2 134(,$( !"#$ %& '()*' ' + -./( 0$0$ 1 2 134( 5(/ 4 2 " $#56L = {a n b n c n : n 0}222 #.(.)", #22(# 7# 2", #6,489: 7", #24$62.. ' # #2(; 7 #", #2, #2.24$;7" $.7 2# < #44 )" -2 # 22)#( #4# 7 #7= 8"- 2 " >"",.'#

Detaylı

Adres Yolu (Address Bus) Bellek Birimi. Veri Yolu (Databus) Kontrol Yolu (Control bus) Şekil xxx. Mikrodenetleyici genel blok şeması

Adres Yolu (Address Bus) Bellek Birimi. Veri Yolu (Databus) Kontrol Yolu (Control bus) Şekil xxx. Mikrodenetleyici genel blok şeması MİKRODENETLEYİCİLER MCU Micro Controller Unit Mikrodenetleyici Birimi İşlemci ile birlikte I/O ve bellek birimlerinin tek bir entegre olarak paketlendiği elektronik birime mikrodenetleyici (microcontroller)

Detaylı

TOPLU HAVALE EFT PROGRAMI

TOPLU HAVALE EFT PROGRAMI TOPLU HAVALE EFT PROGRAMI Toplu Havale EFT programı ile kurumlar, piyasa ve maa ödemelerine ilikin bilgileri hazırlayabilmekte ve bu bilgileri dosyalar halinde Garanti Bankası'na transfer edebilmektedirler.

Detaylı

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş C ile 8051 Mikrodenetleyici Uygulamaları BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş Amaçlar 8051 mikrodenetleyicisinin tarihi gelişimini açıklamak 8051 mikrodenetleyicisinin mimari yapısını kavramak 8051

Detaylı

Sürekli Mıknatıslı Senkron Motorun Sayısal İşaret İşlemcisi ile Histerezis Akım Denetleyicili Alan Yönlendirme Kontrolünün Gerçekleştirilmesi

Sürekli Mıknatıslı Senkron Motorun Sayısal İşaret İşlemcisi ile Histerezis Akım Denetleyicili Alan Yönlendirme Kontrolünün Gerçekleştirilmesi Fırat Üniv. Mühendislik Bilimleri Dergisi Fırat Univ. Journal of Engineering 27(1), 15-22, 2015 27(1), 15-22, 2015 Sürekli Mıknatıslı Senkron Motorun Sayısal İşaret İşlemcisi ile Histerezis Akım Denetleyicili

Detaylı

İLERI MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

İLERI MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı İLERI MIKRODENETLEYICILER Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 4 Motor Denetimi Adım (Step) Motorunun Yapısı Adım Motorlar elektrik vurularını düzgün mekanik harekete dönüştüren elektromekanik

Detaylı

R-2R LADDER SWITCHES 8-BIT DAC SUCCESSIVE APPROXIMATION REGISTER 3-STATE BUFFERS

R-2R LADDER SWITCHES 8-BIT DAC SUCCESSIVE APPROXIMATION REGISTER 3-STATE BUFFERS MİKROİŞLEMCİ UYUMLU A/D VE D/A ÇEVİRİCİLER A/D ve D/A çeviricilerin pratikte sıkça kullanılan türlerinden biri de mikroişlemci uyumlu olanlarıdır. Şekil.'de ZN8 D/A çeviricinin çalışma prensip şeması verilmiştir.

Detaylı

Elektrikli Araçlar İçin Çift Çevrim Destekli DA Motor Kontrol Uygulaması

Elektrikli Araçlar İçin Çift Çevrim Destekli DA Motor Kontrol Uygulaması Elektrikli Araçlar İçin Çift Çevrim Destekli DA Motor Kontrol Uygulaması A. M. Sharaf 1 İ. H. Altaş 2 Emre Özkop 3 1 Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Ne Brunsick Üniversitesi, Kanada 2,3 Elektrik-Elektronik

Detaylı

Sayı sistemleri iki ana gruba ayrılır. 1. Sabit Noktalı Sayı Sistemleri. 2. Kayan Noktalı Sayı Sistemleri

Sayı sistemleri iki ana gruba ayrılır. 1. Sabit Noktalı Sayı Sistemleri. 2. Kayan Noktalı Sayı Sistemleri 2. SAYI SİSTEMLERİ VE KODLAR Sayı sistemleri iki ana gruba ayrılır. 1. Sabit Noktalı Sayı Sistemleri 2. Kayan Noktalı Sayı Sistemleri 2.1. Sabit Noktalı Sayı Sistemleri 2.1.1. Ondalık Sayı Sistemi Günlük

Detaylı

Düşük Maliyetli DSP Uygulama Geliştirme Kartının Tasarımı ve Güç Sistemlerinde Harmonik Analizin Gerçekleştirilmesi

Düşük Maliyetli DSP Uygulama Geliştirme Kartının Tasarımı ve Güç Sistemlerinde Harmonik Analizin Gerçekleştirilmesi Düşük Maliyetli DSP Uygulama Geliştirme Kartının Tasarımı ve Güç Sistemlerinde Harmonik Analizin Gerçekleştirilmesi Metin Kesler 1, Metin Sunan 2 1,2 Kocaeli Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Elektrik

Detaylı

DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ. Kullanma Kılavuzu

DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ. Kullanma Kılavuzu DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ Kullanma Kılavuzu 01 Kasım 2010 Amatör elektronikle uğraşanlar için osiloskop pahalı bir test cihazıdır. Bu kitte amatör elektronikçilere hitap edecek basit ama kullanışlı bir yazılım

Detaylı

1. Satı ve Daıtım lemleri " # $ "!!

1. Satı ve Daıtım lemleri  # $ !! 1. Satı ve Daıtım lemleri " " " " " %& % ' (& " & ' ( Stok kartı ilemlerine girmeden pratik bir ekilde ilem ) " & * + (& ", ) (& Satı Fatura ilemlerinde bu alan tıklayarak veya F 2 - " '"(& ". / 0 " &

Detaylı

18/12 Kutuplu Bir Anahtarlı Relüktans Motorun Tasarımı, İncelenmesi ve Kontrolü

18/12 Kutuplu Bir Anahtarlı Relüktans Motorun Tasarımı, İncelenmesi ve Kontrolü Fırat Üniv. Fen ve Müh. Bil. Dergisi Science and Eng. J of Fırat Univ. 9 (), 9-, 7 9 (), 9-, 7 8/ Kutuplu Bir Anahtarlı Relüktans Motorun Tasarımı, İncelenmesi ve Kontrolü Zeki OMAÇ, Hasan KÜRÜM ve Ahmet

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ Üç Fazlı Asenkron Motorlarda Döner Manyetik Alanın Meydana Gelişi Stator sargılarına üç fazlı alternatif gerilim uygulandığında uygulanan gerilimin frekansı ile

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

SNS-HR12 RF HAND READER

SNS-HR12 RF HAND READER SNS-HR12 RF HAND READER ÜRÜN KILAVUZU Version 1.2 (OCAK 2007) VEDK ORGANZE SAN. BÖL. 21. CADDE 609. SOKAK NO:2 06370 OSTM / ANKARA TEL NO :(312) 395 68 75 76 FAKS NO:(312) 395 68 77 http:// www.udea.com.tr

Detaylı

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ 1. 8 bitlik Okunur Yazılır Bellek (RAM) Her biri ayrı adreslenmiş 8 adet D tipi flip-flop kullanılabilir. RAM'lerde okuma ve yazma işlemleri CS (Chip Select), RD (Read), WR (Write) kontrol sinyalleri ile

Detaylı

1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek.

1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek. DENEY 7-2 Sayıcılar DENEYİN AMACI 1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek. GENEL BİLGİLER Sayıcılar, flip-floplar

Detaylı

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ PROGRAMIN ADI DERSIN KODU VE ADI DERSIN ISLENECEGI DÖNEM HAFTALIK DERS SAATİ DERSİN SÜRESİ ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK MİK.İŞLEMCİLER/MİK.DENETLEYİCİLER-2 2. Yıl, IV. Yarıyıl (Güz) 4 (Teori: 3, Uygulama: 1,

Detaylı

TEKNİK ÖZELLİKLER. Giriş Beslemesi. Giriş besleme voltajı. Motor Çıkışı. Motor gerilimi. Aşırı yük ve kısa devre korumalı.

TEKNİK ÖZELLİKLER. Giriş Beslemesi. Giriş besleme voltajı. Motor Çıkışı. Motor gerilimi. Aşırı yük ve kısa devre korumalı. 1 TEKNİK ÖZELLİKLER Giriş besleme voltajı Maks. güç harcaması Besleme koruması Motor gerilimi Motor çıkış akımı Motor kontrol şekli Motor koruması Encoder tipi Encoder çözünürlüğü Encoder voltajı Kumanda

Detaylı

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER 1 MİKROİŞLEMCİLER RESET Girişi ve DEVRESİ Program herhangi bir nedenle kilitlenirse ya da program yeniden (baştan) çalıştırılmak istenirse dışarıdan PIC i reset yapmak gerekir. Aslında PIC in içinde besleme

Detaylı

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri Armatür (endüvi) gerilimini değiştirerek devri ayarlamak mümkündür. Endüvi akımını değiştirerek torku (döndürme momentini) ayarlamak mümkündür. Endüviye uygulanan

Detaylı

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR ENTEGRE MOTOR ÇÖZÜMLERİ Günümüzde enerji kaynakları hızla tükenirken enerjiye olan talep aynı oranda artmaktadır. Bununla beraber enerji maliyetleri artmakta ve enerjinin optimum

Detaylı

Koullar Bu kursun baarı ile tamamlanaması için gerekenler: Eitim Yaı Düzeyi (RAL) en az 13 CCNA 2 nin baarıyla tamamlanması

Koullar Bu kursun baarı ile tamamlanaması için gerekenler: Eitim Yaı Düzeyi (RAL) en az 13 CCNA 2 nin baarıyla tamamlanması CCNA 3: Anahtarlama Temelleri ve Orta Düzey Yönlendirme Hedef Kitle Hedef kitle, a oluturma alanına pratik ve teknik bir giri yapmak isteyen lise örencileri, üniversite örencileri, a teknisyeni, a mühendisi,

Detaylı

DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ

DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ Kullanma Kılavuzu 12 Ocak 2012 Amatör elektronikle uğraşanlar için osiloskop pahalı bir test cihazıdır. Bu kitte amatör elektronikçilere hitap edecek basit ama kullanışlı bir

Detaylı

KALE RF Geçi Kontrol Ünitesi

KALE RF Geçi Kontrol Ünitesi KALE RF Geçi Kontrol Ünitesi 1. Ünite Çalıma Prensibi. X3 Uzaktan Kumanda devresi entegre edilmi RF kart okuyucu ünitesi aracılııyla, X3 Uzaktan Kumanda Ünitesi fonksiyonlarının yerine getirilmesi için

Detaylı

SIEMENS LOGO KULLANIMI VE UYGULAMALAR

SIEMENS LOGO KULLANIMI VE UYGULAMALAR SIEMENS LOGO KULLANIMI VE UYGULAMALAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 SIEMENS S7 200 UYGULAMALARI UYGULAMA _1 3 Fazlı Asenkron motorun iki yönde

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ. Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN:

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ. Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN: ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ DENEYİ YAPANLAR Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN: Deneyin Yapılış Tarihi Raporun Geleceği Tarih Raporun

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

3. 27 I C C' C C (V B ' C ') C DC. EM1 Modeli I B C E (V B ' E ') E' r E ' I E

3. 27 I C C' C C (V B ' C ') C DC. EM1 Modeli I B C E (V B ' E ') E' r E ' I E 3. 27 3.2.2. EM2 Modeli EM2 modeli, bir bipolar tranzistordaki yük birikimi olaylarının temsil edildii birinci dereceden bir modeldir. Bu model, kısıtlı da olsa, frekans domeni ve geçici hal analizlerinin

Detaylı

Mikroişlemci ile Analog-Sayısal Dönüştürücü (ADC)

Mikroişlemci ile Analog-Sayısal Dönüştürücü (ADC) KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİ LABORATUARI Mikroişlemci ile Analog-Sayısal Dönüştürücü (ADC) 1. Giriş Analog işaretler analog donanım kullanılarak işlenebilir.

Detaylı

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DSP TABANLI ÇEVRİMİÇİ DURUM İZLEME SİSTEMİ

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DSP TABANLI ÇEVRİMİÇİ DURUM İZLEME SİSTEMİ T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DSP TABANLI ÇEVRİMİÇİ DURUM İZLEME SİSTEMİ Fırat YÜCEL Danışman: Yrd.Doç.Dr. Hakan ÇALIŞ YÜKSEK LİSANS TEZİ ELEKTRONİK-BİLGİSAYAR EĞİTİMİ ANABİLİMDALI

Detaylı

PIC 16F877 nin kullanılması

PIC 16F877 nin kullanılması PIC 16F877 nin kullanılması, dünyada kullanıma sunulmasıyla eş zamanlı olarak Türkiye de de uygulama geliştirenlerin kullanımına sunuldu., belki de en popüler PIC işlemcisi olan 16F84 ten sonra kullanıcılara

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak amacıyla tasarlanmış, kapalı

Detaylı

Matris Çevirici ve Gerilim Beslemeli Evirici ile Beslenen Sürekli Mıknatıslı Senkron Motor Sürücülerinin Karşılaştırılması

Matris Çevirici ve Gerilim Beslemeli Evirici ile Beslenen Sürekli Mıknatıslı Senkron Motor Sürücülerinin Karşılaştırılması 6 th International Advanced Technologies Symposium (IATS 11), 16-18 May 211, Elazığ, Turkey Matris Çevirici ve Geril Beslemeli Evirici ile Beslenen Sürekli Mıknatıslı Senkron Motor Sürücülerinin Karşılaştırılması

Detaylı

SMILE KONTROL PANELLER

SMILE KONTROL PANELLER ÖZELLKLER SMILE KONTROL PANELLER ÜRÜN SPESFKASYONU UYGULAMA Smile Smile serisi, serisi, farklı farklı modellerde modellerde kontrol kontrol panellerinden oluur. panellerinden Paneller röle oluur. sayısı

Detaylı

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE

Detaylı

T.C. RC SERVO MOTOR KONTROLÜ

T.C. RC SERVO MOTOR KONTROLÜ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ RC SERVO MOTOR KONTROLÜ İBRAHİM ALİ METİN BİLECİK 30 Mart 2015 T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK

Detaylı

Kullanım Kılavuzu. Çamaır Makinası PW9

Kullanım Kılavuzu. Çamaır Makinası PW9 Kullanım Kılavuzu Çamaır Makinası PW9 38 9065-31 05.51 çinder Genel...3 Program butonları...3 Opsiyon butonları... Balama butonu... Deterjan Haznesi... Gösterge bilgilsi...5 Arıza Kodları...6 Yıkama Programı...7

Detaylı

PIC16F84, PIC16F84A, PIC16F628,

PIC16F84, PIC16F84A, PIC16F628, Pic programlayıcı RS-232 portundan (

Detaylı

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir.

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir. MDS 8051 8051 AİLESİ DENEY SETİ 8051 Ailesi Deney Seti ile piyasada yaygın olarak bulunan 8051 ailesi mikro denetleyicileri çok kolay ve hızlı bir şekilde PC nizin USB veya Seri portundan gönderdiğiniz

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. İkili Kodlama ve Mantık Devreleri. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. İkili Kodlama ve Mantık Devreleri. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ İkili Kodlama ve Mantık Devreleri Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Kodlama Kodlama, iki küme elemanları arasında karşılıklığı kesin olarak belirtilen kurallar bütünüdür diye tanımlanabilir.

Detaylı

ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA

ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA ARTOS7F1 Arıza Tespit Cihazı ve PC Osiloskop her tür elektronik kartın arızasını bulmada çok etkili bir sistemdir. Asıl tasarım amacı

Detaylı

Bölüm 9 A/D Çeviriciler

Bölüm 9 A/D Çeviriciler Bölüm 9 A/D Çeviriciler 9.1 AMAÇ 1. Bir Analog-Dijital Çeviricinin çalışma yönteminin anlaşılması. 2. ADC0804 ve ADC0809 entegrelerinin karakteristiklerinin anlaşılması. 3. ADC0804 ve ADC0809 entegrelerinin

Detaylı

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 3 Veri Yapıları. Mustafa Kemal Üniversitesi

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 3 Veri Yapıları. Mustafa Kemal Üniversitesi Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 3 Veri Yapıları Veri yapısı, bilginin anlamlı sırada bellekte veya disk, çubuk bellek gibi saklama birimlerinde tutulması veya saklanması şeklini gösterir. Bilgisayar

Detaylı

T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ ALİAĞA MESLEK YÜKSEKOKULU

T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ ALİAĞA MESLEK YÜKSEKOKULU ELEKTRİK PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 2013 / 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM DÖNEMİ 1. SINIF 1. YARIYIL 107 Matematik-I 3 0 3 3 Sayılar,olasılık ile ilgili temel esasları uygulamak, cebir çözümlerini yapmak, geometri

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ YÜKSEK LSANS TEZ. Dilber Nalan STANBULLU BLGSAYAR DESTEKL FZK DENEYLER FZK ANABLM DALI

ÇUKUROVA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ YÜKSEK LSANS TEZ. Dilber Nalan STANBULLU BLGSAYAR DESTEKL FZK DENEYLER FZK ANABLM DALI ÇUKUROVA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ YÜKSEK LSANS TEZ Dilber Nalan STANBULLU BLGSAYAR DESTEKL FZK DENEYLER FZK ANABLM DALI ADANA, 2006 ÇUKUROVA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ nmööööööööööööööööööööööööööööööööööööööööööööööööööööööööööööö

Detaylı

REKLL. Burak COKUN. Elektrik-Elektronik Elektronik Yük. Y. burak.coskun@ .coskun@osmangaziedas.gov.tr

REKLL. Burak COKUN. Elektrik-Elektronik Elektronik Yük. Y. burak.coskun@ .coskun@osmangaziedas.gov.tr ENERJNN N TEDARK K SÜREKLS REKLL Burak COKUN Elektrik-Elektronik Elektronik Yük. Y Müh. M burak.coskun@.coskun@osmangaziedas.gov.tr Elektrik kesinti sayı ve sürelerinin s disiplin altına alınmas nması,,

Detaylı

Birol Çapa Özen Özkaya. 2008-2009 Güz Dönemi Eğitimleri

Birol Çapa Özen Özkaya. 2008-2009 Güz Dönemi Eğitimleri Birol Çapa Özen Özkaya 2008-2009 Güz Dönemi Eğitimleri Gömülü sistemlerin bir alt dalı olan mikrokontrolör tabanlı sistemler öncelikle çok geniş kullanım alanına sahiptir. Doğru elektronik donanımlarla

Detaylı

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak XIII İçİndekİler 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? Mikrodenetleyici Tanımı Mikrodenetleyicilerin Tarihçesi Mikroişlemci- Mikrodenetleyici 1. İki Kavram Arasındaki Farklar 2. Tasarım Felsefesi ve Mimari

Detaylı

Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7

Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7 FONKSİYON ÜRETECİ KULLANIM KILAVUZU (FUNCTION GENERATOR) İçindekiler Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7 Şekil Listesi Şekil 1 Fonksiyon üreteci... 2 Şekil 2 Fonksiyon

Detaylı

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme PROGRAMIN ADI DERSIN KODU VE ADI DERSIN ISLENECEGI DÖNEM HAFTALIK DERS SAATİ DERSİN SÜRESİ ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK MİK.İŞLEMCİLER/MİK.DENETLEYİCİLER-1 2. Yıl, III. Yarıyıl (Güz) 4 (Teori: 3, Uygulama: 1,

Detaylı

Y-0048. Fiber Optik Haberleşme Eğitim Seti Fiber Optic Communication Training Set

Y-0048. Fiber Optik Haberleşme Eğitim Seti Fiber Optic Communication Training Set Genel Özellikler General Specifications temel fiber optik modülasyon ve demodülasyon uygulamaların yapılabilmesi amacıyla tasarlanmış Ana Ünite ve 9 adet Uygulama Modülünden oluşmaktadır. Ana ünite üzerinde

Detaylı

2. SAYI SİSTEMLERİ VE KODLAR

2. SAYI SİSTEMLERİ VE KODLAR 2. SAYI SİSTEMLERİ VE KODLAR 2.1. Sabit Noktalı Sayı Sistemleri 2.1.1. Ondalık Sayı Sistemi Günlük yaşantımızda kullandığımız sayı sistemi ondalık (decimal) sayı sistemidir. Ayrıca 10 tabanlı sistem olarak

Detaylı

Kullanım kılavuzunuz HP IPAQ 316 TRAVEL COMPANION http://tr.yourpdfguides.com/dref/893269

Kullanım kılavuzunuz HP IPAQ 316 TRAVEL COMPANION http://tr.yourpdfguides.com/dref/893269 Bu kullanım kılavuzunda önerileri okuyabilir, teknik kılavuz veya HP IPAQ 316 TRAVEL COMPANION için kurulum kılavuzu. Bu kılavuzdaki HP IPAQ 316 TRAVEL COMPANION tüm sorularınızı (bilgi, özellikler, güvenlik

Detaylı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit değerli pozitif gerilim regülatörleri basit bir şekilde iki adet direnç ilavesiyle ayarlanabilir gerilim kaynaklarına dönüştürülebilir.

Detaylı

3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR

3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR 3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR 3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR Üç fazlı AC makinelerde üretilen üç fazlı gerilim, endüstride R-S-T (L1-L2- L3) olarak bilinir. R-S-T gerilimleri, aralarında 120 şer derece faz farkı

Detaylı

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş ASENKRON MAKİNELER Asenkron Motorlara Giriş İndüksiyon motor yada asenkron motor (ASM), rotor için gerekli gücü komitatör yada bileziklerden ziyade elektromanyetik indüksiyon yoluyla aktaran AC motor tipidir.

Detaylı

HP-DSO272 Dijital Osiloskop

HP-DSO272 Dijital Osiloskop 2015 HP-DSO272 Dijital Osiloskop Fatih GENÇ Model Hobby Projects 07.08.2015 HP-DSO272, basit mühendislik görevlerini yerine getirebilecek bir ürün olarak tasarlanmıştır. Bünyesinde 32bit ARM Cortex-M4

Detaylı

YAKMA YÖNETM VE BRÜLÖR KONTROL SSTEMLER

YAKMA YÖNETM VE BRÜLÖR KONTROL SSTEMLER 63 YAKMA YÖNETM VE BRÜLÖR KONTROL SSTEMLER Serdar HIZIROLU ÖZET Bu seminerde, mikroilemci kontrollu tam elektronik Yakma Yönetim ve Brülör Kontrol Sistemi ni oluturan ana kontrol ünitesi, servo motorlar,

Detaylı

BAS T VE KULLANI LI B R AKIM LEMSEL KUVVETLEND R C S TASARIMI

BAS T VE KULLANI LI B R AKIM LEMSEL KUVVETLEND R C S TASARIMI BAST VE KULLANILI BR AKIM LEMSEL KUVVETLENDRCS TASARIMI Atilla UYGUR Hakan KUNTMAN, Elektronik ve Haberleme Mühendislii Bölümü Elektrik-Elektronik Fakültesi stanbul Teknik Üniversitesi, 34469, Maslak,

Detaylı

25. Aşağıdaki çıkarma işlemlerini doğrudan çıkarma yöntemi ile yapınız.

25. Aşağıdaki çıkarma işlemlerini doğrudan çıkarma yöntemi ile yapınız. BÖLÜM. Büyüklüklerin genel özellikleri nelerdir? 2. Analog büyüklük, analog işaret, analog sistem ve analog gösterge terimlerini açıklayınız. 3. Analog sisteme etrafınızdaki veya günlük hayatta kullandığınız

Detaylı

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits)

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits) SE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates nd Logic Circuits) Sakarya Üniversitesi Lojik Kapılar - maçlar Lojik kapıları ve lojik devreleri tanıtmak Temel işlemler olarak VE,

Detaylı

EEM 311 KONTROL LABORATUARI

EEM 311 KONTROL LABORATUARI Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 311 KONTROL LABORATUARI DENEY 03: DC MOTOR FREN KARAKTERİSTİĞİ 2012-2013 GÜZ DÖNEMİ Grup Kodu: Deney Tarihi: Raporu

Detaylı

KONTROL VE OTOMASYON KULÜBÜ

KONTROL VE OTOMASYON KULÜBÜ KONTROL VE OTOMASYON KULÜBÜ C DİLİ İLE MİKROKONTROLÖR PROGRAMLAMA EĞİTİMİ Serhat Büyükçolak Ahmet Sakallı 2009-2010 Güz Dönemi Eğitimleri Mikrokontrolör Gömülü sistemlerin bir alt dalı olan mikrokontrolör

Detaylı

L300P GÜÇ BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ

L300P GÜÇ BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ L3P HITACHI HIZ KONTROL ÜNİTESİ KULLANIM KILAVUZU L3P GÜÇ BAĞLANTISI KONTROL DEVRESİ TERMİNAL BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ Terminal Tanımı Açıklama Sembolü L1 L2 L3 Giriş fazları Şebeke gerilimi bağlanacak

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

VAKUMSUZ OTOKLAV VE INKUBATOR ÜN KULLANIMI

VAKUMSUZ OTOKLAV VE INKUBATOR ÜN KULLANIMI S.D.U. ARKKARAAAÇ MESLEK YÜKSEKOKULU GIDA LABORATUVARINDA BULUNAN BAZI MKROLEMCL ARAÇLARIN PROGRAMLANMASI VE ÇALITIRILMASI Mikroilemcili bir ekipmana program yapabilmek için ilemin yapılacaı anda herhangi

Detaylı

TC ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEDİKAL BAKIM-ONARIM VE KALİBRASYON LABORATUVARI DENEY NO:3 EKG TESTİ

TC ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEDİKAL BAKIM-ONARIM VE KALİBRASYON LABORATUVARI DENEY NO:3 EKG TESTİ EKG Testi TC ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEDİKAL BAKIM-ONARIM VE KALİBRASYON LABORATUVARI DENEY NO:3 EKG TESTİ EKG cihazlarına hasta simülatörü bağlanarak hasta simülatöründen

Detaylı

Programlama Dilleri. C Dili. Programlama Dilleri-ders02/ 1

Programlama Dilleri. C Dili. Programlama Dilleri-ders02/ 1 Programlama Dilleri C Dili Programlama Dilleri-ders02/ 1 Değişkenler, Sabitler ve Operatörler Değişkenler (variables) bellekte bilginin saklandığı gözlere verilen simgesel isimlerdir. Sabitler (constants)

Detaylı

C-Serisi PLC İleri Seviye Eğitim

C-Serisi PLC İleri Seviye Eğitim C-Serisi PLC İleri Seviye Eğitim 1 PLC ye Giriş 2 PLC ye Giriş 3 PLC ye Giriş CJ1 I/O Modülleri - 8/16/32/64pts Max I/O - 160,640 Max Program Kapasitesi - 20K Steps Komut sayısı - 400 4 PLC Ladder Diyagram

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31 İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 Satır ve Sütunlar...11 Devre Şeması...14 Program...15 PIC 16F84 ile 4x4 klavye tasarımını gösterir. PORTA ya bağlı 4 adet LED ile tuş bilgisi gözlenir. Kendiniz Uygulayınız...18

Detaylı

Hacettepe Robot Topluluğu

Hacettepe Robot Topluluğu Hacettepe Robot Topluluğu PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş HUNRobotX - PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş Yazan: Kutluhan Akman, Düzenleyen: Canol Gökel - 4 Haziran

Detaylı

DSC TABANLI UZAY VEKTÖR DARBE MODÜLASYON TEKNİĞİNİ KULLANAN KOMPAKT ASENKRON MOTOR SÜRÜCÜSÜNÜN GELİŞTİRİLMESİ

DSC TABANLI UZAY VEKTÖR DARBE MODÜLASYON TEKNİĞİNİ KULLANAN KOMPAKT ASENKRON MOTOR SÜRÜCÜSÜNÜN GELİŞTİRİLMESİ DSC TABANLI UZAY VEKTÖR DARBE MODÜLASYON TEKNİĞİNİ KULLANAN KOMPAKT ASENKRON MOTOR SÜRÜCÜSÜNÜN GELİŞTİRİLMESİ Taner Göktaş,Ertan Murat, Sedat Sünter 3 Osmancık Ömer Derindere MYO Hitit Üniversitesi tanergoktas@hitit.edu.tr

Detaylı

E-Beyanname* *connectedthinking

E-Beyanname* *connectedthinking E-Beyanname* Neden E-beyanname? Maliye Bakanlıı, Tüm dünyada hızla gelien bilgi ilem teknolojilerinden yararlanmak, Vergi beyannameleri ile bildirim ve eklerinin hızlı, kolay bir ekilde beyanını salamak,

Detaylı

BÖLÜM 9 (COUNTERS) SAYICILAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır

BÖLÜM 9 (COUNTERS) SAYICILAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır SYISL ELETRONİ ÖLÜM 9 (OUNTERS) SYIILR u bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır Sayıcılarda Mod kavramı senkron sayıcılar senkron yukarı sayıcı (Up counter) senkron aşağı sayıcı (Down counter) senkron

Detaylı

UVA-TR10 VIDEO/AUDIO VERC ALICI SET

UVA-TR10 VIDEO/AUDIO VERC ALICI SET UVA-TR10 VIDEO/AUDIO VERC ALICI SET ÜRÜN KILAVUZU Versiyon 2.0 (ARALIK 2005) VEDK ORGANZE SAN. BÖL. 21. CADDE 609. SOKAK NO:15 06370 OSTM / ANKARA TEL NO :(312) 395 68 75 76 FAKS NO:(312) 395 68 77 http://

Detaylı

Bilgisayar Arayüzlü DsPIC Kontrollü Fırçasız Doğru Akım Motoru Sürücü Sistemi

Bilgisayar Arayüzlü DsPIC Kontrollü Fırçasız Doğru Akım Motoru Sürücü Sistemi Bilgisayar Arayüzlü DsPIC Kontrollü Fırçasız Doğru Akım Motoru Sürücü Sistemi Okan Bingöl 1 -Mehmet Ali Yalçınkaya 2 - Orhan Tosun 2 1 Süleyman Demirel Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Elektrik Elektronik

Detaylı

Mentor II - DC Sürücü

Mentor II - DC Sürücü 1 Mentor II - DC Sürücü un stün Performansı 2 DC sistem sürücüleri içinde dünyadaki en verimli sürücü Mikroişlemci kontrollu, 25 A den 1850 A e kadar 1 & 4 bölgeli Ayrıntılı gösterge, kolay anlaşılır fonksiyon

Detaylı

AYBEY ELEKTRON K REV21 SER S ASANSÖR REV ZYON KUTUSU KULLANIM VE MONTAJ KILAVUZU VERS YON:.0

AYBEY ELEKTRON K REV21 SER S ASANSÖR REV ZYON KUTUSU KULLANIM VE MONTAJ KILAVUZU VERS YON:.0 AYBEY ELEKTRONK REV21 SERS ASANSÖR REVZYON KUTUSU KULLANIM VE MONTAJ KILAVUZU VERSYON:.0 AYBEY ELEKTRONK LTD. T. e-mail: sales@aybey.com web: www.aybey.com MALATÇI FRMA AYBEY ELEKTRONK LTD. T. Merkez Mah.

Detaylı

ÖZKAY ELEKTRONİK. BK-103 Asansör Kumanda Kartı KULLANIM KILAVUZU

ÖZKAY ELEKTRONİK. BK-103 Asansör Kumanda Kartı KULLANIM KILAVUZU ÖZKAY ELEKTRONİK BK-103 Asansör Kumanda Kartı KULLANIM KILAVUZU 1. GİRİŞ BK-103 asansör kumanda kartında kumanda ayarlarını yapabilmek ve arıza kayıtlarını izleyebilmek gibi fonksiyonlar için 2x16 LCD

Detaylı

PIC16F84A Mikroislemci Denetimli Bir Sayisal Sinyal Üretici Tasarimi

PIC16F84A Mikroislemci Denetimli Bir Sayisal Sinyal Üretici Tasarimi PIC16F84A Mikroislemci Denetimli Bir Sayisal Sinyal Üretici Tasarimi ÖZETÇE Melike SAH ve Doç.Dr. Hasan KÖMÜRCÜGIL Bilgisayar Mühendisligi Bölümü Dogu Akdeniz Üniversitesi Gazimagusa, Kuzey Kibris Türk

Detaylı

PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI

PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI Prof. Dr. Doğan İbrahim Yakın Doğu Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Lefkoşa, KKTC E-mail: dogan@neu.edu.tr, Tel: (90) 392 2236464 ÖZET Bilgisayarlara

Detaylı