ENERJİ KAYNAKLARININ TÜRKİYE NİN SİYASİ YAPISINA ETKİSİ. Yüksel KAŞTAN ZKÜ Karabük T.E.F. ÖZET

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ENERJİ KAYNAKLARININ TÜRKİYE NİN SİYASİ YAPISINA ETKİSİ. Yüksel KAŞTAN ZKÜ Karabük T.E.F. kastanyuksel@hotmail.com ÖZET"

Transkript

1 ENERJİ KAYNAKLARININ TÜRKİYE NİN SİYASİ YAPISINA ETKİSİ Yüksel KAŞTAN ZKÜ Karabük T.E.F. ÖZET Dünya da 18.Yüzyılda buharlı makinenin icadı ile kömürün, 19.Yüzyılın sonlarında içten yanmalı motorların icadı ile petrolün önemi artmıştır. Osmanlı Devleti nin I.Dünya Savaşı na katılmaya zorlanmasının nedenleri arasında Orta-Doğu ve Kafkas Petrollerinin yanı sıra Zonguldak Kömür madenleri de yer alır. Osmanlı Devleti nin Mondros Ateşkes Antlaşması gereğince petrol bölgeleri elinden çıkmış, kömür madenleri işgal edilmiştir. Kafkas petrolleri için İngiltere, ABD ve Rusya mücadele içerisine girmiştir. Türk Kurtuluş Savaşı nda Kafkaslarda İngiliz ve ABD siyaseti, Irak ta İngiliz siyaseti, Güneydoğu Anadolu da ise Fransız askeri ve siyaseti ile mücadele edilerek zafere ulaşılmıştır. Soğuk Savaş sonrası Kafkas devletlerinin yeniden bağımsızlıklarını kazanmaları ile Kafkaslar gelişmiş ülkelerin nüfuz paylaşım alanı olmuştur. Türkiye Doğu sınırında Ermenistan ın siyaseti, Azarbaycan topraklarını işgali, Ermeni meselesini gündeme taşıması nedeniyle, Irak sınırında ise Körfez Savaşı, PKK ve mülteciler nedeniyle oldukça sıkıntı çekmiştir. Türkiye nin sınırlarının ve siyasi yapısının belirlenmesinde enerji kaynaklarının önemli ölçüde etkisi olmuştur. Bu çalışmada; kömür madenleri ve petrolün Türkiye Cumhuriyeti nin kurulmadan önce, kuruluşunda ve daha sonraki dönemlerde siyasi yapısına etkisi araştırılmıştır Giriş Dünyada enerji üretiminde fosil kökenli yakıtlar özel bir öneme sahiptir. Dünya nın enerji ihtiyacının %75 i fosil kökenli kömür, petrol ve doğal gazdan sağlanmaktadır. İngiltere de 18.Yüzyılda buhar gücü ile döndürülen makineler için kömür çok önemli bir enerji kaynağı olmuştur. Kömür madenine sahip ülkeler sanayileşmede daha hızlı ilerlerken aynı zamanda kömürün gemi ve donanmalarda kullanılmaya başlanması ile dünya ticaretine, uluslararası taşımacılığa ve askeri güce de sahip olmuşlardır.

2 Bir başka enerji kaynağı olan petrol 20. Yüzyılda içten yanmalı motorların (benzinli ve dizel) icat edilmesi ile önem kazanmaya başlamıştır. İçten yanmalı motorların seri üretimiyle; otomobil, kamyon, gemi ve uçaklarda akaryakıt olarak petrole olan talebi ciddi oranda arttırmıştır. Coğrafyacılar araştırmaları sonucu dünyada petrol rezervlerinin daha çok Orta Doğu ve Kafkaslarda olduğunu tespit etmiştir da 1000 tonu bulmayan dünya petrol üretimi 20.Yüzyılın başında 20 milyon tonu bulmuştur. Petrol ulaşım sektöründe % 70 oranında akaryakıt olarak kullanılmakla birlikte ilaç, gübre, kozmetik, boya gibi yaklaşık 4000 civarında alanda daha kullanılmaktadır. [1] Dünyada petrol tekelinin oluşması İngiltere ve ABD li şirketlerin öncülüğünde gerçekleşmiştir. ABD de Amerikan şirketleri, Orta ve Uzak Doğu da ise İngiltere şirketleri petrollere hakim duruma gelmişti. 19. Yüzyılın sonunda Avrupa Romanya, Polonya, Kafkaslar, Rusya ve Bakü petrolleri önem kazanmaya başlar. Dünyada 1913 yılında petrol ve petrol pazarındaki mücadele daha çok iki büyük kartel sahibi ABD li Rockefeller ile İngiltere adına Deterding arasında cereyan edecektir. [1] Karbon bazlı enerji kaynağının bir başka türü de doğalgazdır. Doğalgaz enerjide bugünkü konumuna gelişi 1816 yılında ABD nin Baltimore kentinin sokak lambalarının doğalgaz aracılığıyla aydınlatılmasıyla başlar. Bugün Dünya enerji tüketiminin % 22 si doğalgaza dayanmaktadır. Doğalgaz daha çok %75 oranında ısınmada kullanılmakla beraber az da olsa elektrik üretiminde de kullanılmaktadır. A. Enerji Kaynaklarının Osmanlı Devleti nin Siyasi Yapısına Etkisi a. Kömür Madeninin Osmanlı Devleti nin Siyasi Yapısına Etkisi Kömür madeni Osmanlı Devleti nde Ereğli de Uzun Mehmet tarafından 1829 yılında bulunmasına karşın işletmeye açılması ve devletin bu madenden faydalanması ancak 1848 yılında Tanzimat la beraber bir takım yasal düzenlemelerin yapılması sonrası olabilmiştir. Tanzimat a kadar özel sektöre veya yabancı şirketlere işletme imtiyazları verilememekteydi. Osmanlı Devleti nde kömür ocakları Bahriye Nezareti nce işletilmekteydi. [2,3,4,5] Tanzimat la beraber alınmaya başlanan dış borçların bir türlü ödenememesinin yanında bir de Osmanlı - Rus Savaşı nın mali yükü hazineye eklenince devletin maliyesi oldukça bozulur. Bu nedenlerle Bahriye Nezareti iyice borç batağına düşerek işletme sahiplerine kömür ücretlerini ödeyemez duruma gelmiştir. Galata

3 Sarraflarının, devlete baskısı sonucu kömürün % 40 ının ihraç edilmesine karar verilmiştir. Böylece yabancı sermaye ülkeye gelerek kömür havzasında İhsaniye, İnamiye, Eseyan Karamayan, Kurci, Ereğli gibi önemli şirketler kurmuştur yılında Ereğli de Fransız sermayeli Ereğli Şirketi kurulmuştur. [4,6,7] Osmanlı -Rus Savaş ında İngiltere ile Fransa nın Osmanlı Devleti ne destek vermemeleri sonucu Osmanlı Devleti ne Alman sermayesi girerek hakim olmaya başlamıştır da Alman sermayesi ile Anadolu Osmanlı Şimendifer Kumpanyası kurulmuştur. Rosa Lüxemburg a göre Osmanlı Devleti giderek Alman dış politikasına bağımlı, itaatli bir alet haline gelmekteydi. Bunun bir örneğini de kömür havzası oluşturur. 1913'te İngiltere'nin kömür ihracatının yaklaşık % 40 ı Osmanlı Devleti nce gerçekleştirilmekteydi. Aynı şekilde Fransa ve Almanya gibi Rusya da havzaya Maden Osmanlı Anonim Şirketi ni kurarak girmişse de bir süre sonra Bolşevik İhtilali ile havzadaki nüfuz ve etkisi yarım kalmıştır.[8,9] I.Dünya Savaşı nda kömür havzasının stratejik bir önemi bulunmaktaydı. Savaş boyunca İstanbul ile Goeben ve Breslau zırhlılarının kömür ihtiyacının tamamının Zonguldak'tan karşılanması zorunluydu. I.Dünya Savaşı nda Osmanlı-Alman yakınlaşması nedeniyle havza Almanların rahatça hareket edebildikleri bir bölge haline gelir. Birçok şirketin hisse seneti Alman sermayedarların eline geçer. Taşkömürü havzası, "Harp Kömür Merkezi" adı ile kurulan komisyon tarafından yönetilmeye başlanmıştır. Alman sermayesi Hügo Stinnes ile havzaya tamamen hakim olmaya çalışmış ve Fransız sermayesi ile mücadele ederek otoritesini kırmak istemiştir. Fakat Almanya nın savaşta yenilmesi ile Stinnes havzadaki imtiyazını Societe Commercial d Orien adlı İtalyan şirketine devretmek zorunda kalmıştır. [2,10,11] b.petrolün Osmanlı Devleti nin Siyasi Yapısına Etkisi 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başlarında petrolun değer kazanması ile birlikte Ortadoğu ve Kafkasların Almanya için önemi daha da artmıştır. Almanya stratejik yöneliminde, petrol yataklarına uzanmayı ve petrol yollarını kontrol altına almayı hedeflemiştir. Almanya, Bağdat-Berlin demiryolu ile civardaki petrol yataklarını kontrolü altına almak istiyordu. İngiltere ise Osmanlı Devleti içindeki halklarla gizli anlaşmalar yaparak bu topraklardaki maden ve petrol arama, ticareti, devri gibi faaliyetleri kontrolü altına almaya çalışmıştır. İngilizlerin Anglo Persian şirketine

4 karşı Almanlar Türkisch Petroleum Şirketi ni kurmuştur. Fakat bir süre sonra İngiltere ile mutabakata varılarak, Irak petrolleri Anglo Parsian % 50, Royal Dutch Shell % 25 ve Deutsche Bank % 25 oranında paylaşılmıştır. Almanya nın bu çıkışı Deterding ile Rockfeller in rekabetini sonlandırarak her iki şirket Almanya ya karşı ittifak olur. [1,12] I.Dünya Savaşı öncesi İngiltere Avrupa da giderek güçlenen Almanya karşısında durabilmenin yollarından birini de denizlere hakim olmakta görüyordu. Winston Churchill bu nedenle donanmasına mazotla çalışan gemiler yaptırtmıştır. İşte bu gemiler için acilen İngiltere ye petrol gerekmekteydi. I. Dünya Savaşı öncesinde Churchill, Osmanlı ya bağlı topraklarda petrol arama faaliyetine girerek petrol ticaretini kontrol etmeye çalışmıştır yılları arasında petrol tüketimi 13 kat artan Almanya ise Kafkaslar ve Orta Doğu petrollerini hayat alanı olarak görür. İngiltere ve Almanya nın Osmanlı petrol kaynaklarını paylaşma konusundaki çekişmesine ABD ve Rusya da dahil olmuştur.[13] II.Meşrutiyet sonrası İttihat ve Terakki Hükümeti nin Almanya ile ilişki daha ilerlemiştir. Özellikle I.Balkan Savaşı nda İngiltere ve Fransa nın kayıtsız kalması nedeniyle Osmanlı Devlet yöneticilerinin bu devletlere itimadı kalmamıştır. Osmanlı yöneticileri artık ittifak olarak Almanya ve Avusturya Macaristan İmparatorluğu nu görmeye başlamıştı. Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı'nın bitimine kadar Almanya ya petrol imtiyazlarını tanımıştır. [12,14] I.Dünya Savaşı sırasında İtilaf Devletleri Reval Paylaşım Projesi ne göre 1916 yılında Sykes- Picot Paylaşım Projesi ni gerçekleştirmiştir. Hicaz Kralı Hüseyin in oğlu Şeyh Faysal Irak Kralı olmuş ve böylece petrol imtiyazı İngiltere ye geçmiştir. Bu paylaşım planına göre; Kafkaslar Ruslara, Orta- Doğu İngiltere ye, Suriye, Lübnan ve Güneydoğu Anadolu Fransa ya, Ege İtalya ya verilecek ayrıca Doğu Anadolu da Ermeni ve Kürt devletlerinin kurulması sağlanacaktı. Ne var ki 1915 yılındaki destanlaşan Çanakkale savaşları sonrasında yardım ulaşamayan Rusya da iç kargaşanın artmasıyla 1917 yılındaki Bolşevik İhtilali çıkmıştır. Rusya Brest-Litovsk Antlaşması ile I.Dünya Savaşı ndan çekilmiştir yılında ABD nin de I.Dünya Savaşı na iştirak etmesiyle birlikte Rusya dan boşalan Kafkas petrol bölgesi İngilizler ile ABD arasında bir çekişme alanı oluşturmuştur. [15,16] 1913 yılında Royal Dutch Shell 27 milyon Florin kar payı dağıtırken, 1919 yılında 96 milyon Florin kar payı dağıtmıştır. Dünyada 1913 yılında genel petrol tüketimi 565

5 milyon varil iken 1918 yılında 687 milyon varile ulaşmıştır. Savaş sırasında ise tüketim günde 12 bin tona çıkmıştır. Ludendorf Müttefiklere savaşı asıl kazandıran petrol olduğunu ifade etmiştir. Lord Gurzon gelecek, müttefiklerin bir petrol seli üzerinde zafere doğru yürüdüklerini yazacaktır. demiştir sonlarında Fransız Devlet Başkanı Clemenseau, telgrafla ABD ye bir damla petrolün, bir damla kan kadar önem kazandığını belirtmekteydi. [14] Osmanlı Devleti ve Almanya nın I.Dünya Savaşı ndan yenik çıkmaları sonucu Orta Dogu ve Kafkaslardan uzaklaştırıldı. I.Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti nin toprakları İngiltere ve Fransa tarafından işgal edilmiş, Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasında Musul ve Kerkük bölgeleri İngiltere tarafından savaşmadan haksızca ele geçirilmiştir. Osmanlı Devleti ile I.Dünya Savaşı nın galipleri arasında yapılan Sevr Barış Anlaşması nda Wilson İlkeleri nin Self Determinasyon maddesi gereğince ülke parçalanmakta ve Türklere Orta Anadolu da sadece belirli bir coğrafya bırakılmaktaydı. Bu paylaşım planı Türk Kurtuluş Savaşı ile gerçekleşememiştir. B.Enerji Kaynaklarının Türkiye nin Siyasi Yapısına Etkisi a. Kömür Madeninin Türkiye nin Siyasi Yapısına Etkisi Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasında havzada Osmanlı Devleti nin siyasi nüfuzu yok olmuştur. Bu devrede havzaya Fransız, İtalyan ve Ruslar hakim olmaya başlamıştır. Fransız Hükümeti hem havzadaki imtiyazları garanti etmek, hem de Karadeniz deki donanmasına yakıt ikmali için 8 Mart 1920 tarihinde Zonguldak ı işgal etmiştir. Fransız ordusu 18 Haziran da Ereğli den, 21 Haziran 1920 de de Zonguldak tan ayrılmıştır. [4] TBMM Hükümeti 2 Mayıs 1920 de Zonguldak havzasını stratejik öneme sahip yer olarak belirlemiş taht-ı rabt etmek için harekete geçmiştir. Daha sonra kömür madenlerinde çalışanların haklarının belirli kanunlarla düzenlenmesi için Havza-i Fahmiyye Amele Kanunu 10 Eylül 1921 tarihinde çıkarılmıştır. Maden Müdürlüğü ne yeni atanan İzmir Milletvekili Mustafa Rahmi nin Memleket ve millet beş on şahsı mütegallibin değil, bilhassa bu fakir amelenin servet ve saadetiyle yükselecektir der. Yine Meclis te Emin Sazak Zonguldak ile ilgili durumu anlatırken bir konuşmasında Zonguldak ta her kime sorarsanız sorun her ne görürseniz görün hepsi Ereğli Şirketi nin hakimiyeti altındadır. Bu açıkcası gücüme gitti ifadesinde bulunmuştur. Ereğli Şirketi 1936 yılında devletleştirilerek Etibank a geçmiştir. [4,17]

6 b.petrolün Türkiye nin Siyasi Yapısına Etkisi I.Dünya Savaşı esnasında ABD nin İran petrollerini tekeline geçirme mücadelesi karşısında İngiltere Türklerin elinde bulunan Irak ve Musul petrollerine gözünü dikmiştir. Savaş sırasında Türklerden petrol bölgeleri alınmış, fakat savaş sonrasında Türkler barışa yanaşmamıştı. Versails Barış Anlaşması na gereğince Irak petrollerinden Almanya nın % 25 hakkı Fransa ya verilmiştir. Ayrıca Osmanlı Devleti ile imzalanan Mütarekenin 24. Maddesi nde Ermenilerin Doğu Anadolu Bölgesinde Vilayet-i Sitte de çoğunlukta oldukları ve bu bölgede bir kargaşa çıkarsa buraların İtilaf Devletleri nce işgal edilebileceğine yer verilmişti. Böylece bölgede büyük bir Ermeni devleti kudurtularak Kafkas ve Irak petrollerinden Türkler uzaklaştırılacaktı. İngiltere, Kafkaslarda da Bolşevik tehlikesine karşı; Azarbaycan, Gürcistan ve Ermenistan devletlerini kurdurarak tampon oluşturmuştur. Böylece 1917 yılında Bakü petrolleri İngilizlerin eline geçmiştir yılında Rusya Toris i ele geçirip Kazvin i almıştır. İngilizler Buşir, Şiraz ve İsfahan ı alarak ABD şirketlerini İran dan çıkartmak istemişlerdir lerde Kafkaslarda İngilizler büyük oranda petrol imtiyazlarını eline geçirmiş ve Anglo Caucasian Oil Co şirketini kurmuştur. Almanlar ise 1920 de Rusya ile Bakü petrolleri için Rabollı Andlaşmasını yapmıştır. Alman Rus ittifakı ile 1920 de Ruslar Bakü ye girmiş, İngilizleri İran ın Hazar Denizi limanı Enzeli den sürmüştür. [16,18,19,20,21,22] I.Dünya Savaşı sonlarında Rusya da Kerenski Hükümeti, Harlamof başkanlığında bir heyeti Kafkaslara göndererek Kafkaslar Ötesi Komiserliğini oluşturtur. 15 Kasım 1917 de Rusya Milletlerin Hakları Bildirisi yayınlayarak Doğu Anadolu da bir Ermeni devleti kurulmasına izin verir. Çarlık Rusya da meydana gelen Bolşevik ayaklanması sonrası Rusya Osmanlı Devleti ile Brest-Litovsk Antlaşması nı yaparak I.Dünya Savaşı ndan resmen çekilmiştir. Anlaşma gereği Kars, Ardahan ve Batum un Ermenilerce boşaltılmaması nedeniyle Türk ordusu ileri harekatı başlamıştır. 15 Nisan 1918 de Kars, 15 Mayıs 1918 de Gümrü nün alınmasıyla 3 Haziran 1918 tarihinde Ermenistan ile Batum Antlaşması yapılır. Brest-Litovsk Anlaşması gereğince Kars, Ardahan ve Batum illerinde halk oylaması yapılarak Türkiye ye katılmış olmasına karşın Mondros Mütarekesi ile Türk ordusunun I.Dünya Savaşı önceki sınırlarına çekilmesiyle Kars, Ardahan ve Batum da Türkiye nin egemenliği sona ermiştir. Bu antlaşma sonrasında bölgeyi İngilizler ele geçirince Türk ordusu bu defa da İngilizlerle mücadeleye başlamıştır. [12,23,24]

7 Osmanlı Devleti, Kafkasları İngilizlerin işgal ederek büyük bir Ermeni devleti kurma projesini engellemek için bölgeden çekilirken Acara Şura Hükümeti, Ahıska ve Ahıskelek Hükümetleri, Kafkas Geçici Hükümeti ve Nahcıvan Şura Hükümet leri kurulmasına vesile olmuştur. Kars Cenubigarbi Kafkas Hükümeti nin İngiliz ve Ermenilerin isteklerini reddetmesi üzerine İngilizler Kars ı işgal ederek Güney- Batı Kafkas Geçici Hükümeti ne son vermiş ve Hükümet üyelerini Malta adasına sürmek üzere tutuklamıştır. [25,26] 24 Eylül de Ermenilerin Türkler üzerine saldırıya geçmesi üzerine 28 Eylül tarihinde Türk Ordusu karşı taarruza geçerek 29 Eylül de Sarıkamış ı, 30 Ekim de Kars ı almıştır. Türk Ordusunun Gümrü ye girmesi sonucunda Ermenistan ile 2/3 Aralık 1920 tarihinde Gümrü Barış Antlaşması imzalanmıştır. TBMM Hükümeti, 22 Şubat tarihinde Gürcü Hükümeti ne gönderdiği bir notayla Brest-Litovsk Adlaşması gereği Türkiye ye verilen Artvin ve Ardahan ın geri verilmesini istemiş ve 11 Mart 1921 tarihinde Batum geri alınmıştır. Fakat Türkiye nin Batı cephesinde acilen para ve silaha ihtiyacı olduğu için I.İnönü Savaşı sonrasında 16 Mart 1921 tarihinde Rusya ile Moskova Dostluk Antlaşması imzalamış ve buna göre Batum Gürcistan da, Nahcıvan Azerbaycan da özerk olarak kalacak, Artvin ve Ardahan ise TBMM Hükümeti sınırları içerisinde kalmıştır. Bu anlaşma Sakarya Meydan Muharebesi sonrasında 13 Ekim 1921 de Kars Anlaşması ile teyit edilmiştir. [27,28,29,30, 31,32, 33,34,35,36] Türk Kurtuluş Savaşı İngiltere nin bölgeden petrol çıkartma planlarını engellemiştir. Hal böyle olunca Anglo Persian ın durumu da iyice güçleşmeye başlamıştır. Bu durum karşısında İngiltere Anadolu daki direnişi ve dikkatleri batıya çekme planları yaparak petrol bölgesini rahatlatmak istemiştir. Bunun için 1919 Ocak ayındaki Paris görüşmelerine Yunanistan da davet edilerek Ege Bölgesi İtalyanlardan alınarak kendilerine verilmiş ve Ege ye asker çıkarmalarına müsaade edilmiştir. Böylece Türkler petrol bölgesinden uzaklaşacak ve bütün gücünü Türk-Yunan savaşına harcayacaktır. Seine Bankası, Societe Parisien de Banque, Royal Dutch Shell hisseleri, Bank de L union Parisienne, National De Credit tarafından Yunanlıların mali kaynakları sağlanmış ve 300 bin Yunan askeri Anadolu ya 15 Mayıs 1919 da çıkartılmıştır. [1] 18 Ocak 1919 tarihindeki Paris Konferansı nda Ermenistan ın ABD mandası olarak Osmanlı Devleti nden ayrılmasına karar verilir. ABD Başkanı Wilson derhal Anadolu ya Amerikan heyetleri göndererek durumun tespit edilmesini ister. Harbord

8 başkanlığında bir general, beş albay, bir de Fransız irtibat subayından oluşan Amerikan İnceleme Kurulu 5 Temmuz da görevlendirilir. Yüzbaşı Emory Niles ile Arthur Sutherland ABD Hükümeti adına Doğu Anadolu daki durumu yerinde görerek, ABD ye rapor edecektir. [18,22,24,37,38,39] The New York Times da çıkan bir haberde Türkler kendilerini yönetemezler. İtilaf Devletlerince sıkı bir takip altında bulundurulmaları gerekir. denmesi ve yine aynı amaçla Müttefiklerarası Komisyon un King-Crane adıyla da anılan Amerikan Kolu, ABD nin Paris teki Delegasyon Başkanı Frank-Polk a verdiği raporda Türkiye; İstanbul, Türkiye ve Ermenistan olarak üçe bölünsün. Buralarda kurulacak mandaterlik için ilk sırada ABD düşünülebilir Kilikya Ermenistan a bağlanmalıdır denmekteydi. Near East Dergisi nin Ağustos 1919 sayısında Türkiye nin sınırlarını Güneyde Arap topraklarının bittiği, ABD Mandasının başladığı ve bu Mandanın batısında kalan topraklar olarak belirtilmekteydi. New York Herald başta olmak üzere Amerikan gazetelerine göre İngiltere ve Fransa Suriye ve Irak ı alırken ABD ye fakir olan Ermenistan ı bırakmıştır denmektedir. Bu nedenle paylaşımda bir haksızlıktan söz edilmektedir. Bu görüşmelerde Lloyd George hiçbir mesele yoktur ki, halli Türkiye meselesinin halli derecesinde İngiltere yi alakadar etsin. İmparatorluğumuzun geleceği Türkiye meselesinin halline bağlıdır demekteydi. Amerikan petrol firması Standart Oil of Newyork iki uzmanını petrol keşifleri için Ortadoğu ya göndermiştir. Uzmanlardan birinin ülkesine yazdığı raporda Pasta o kadar büyük ki, bunun Amerika ya ait olması için her şey yapılmalıdır şeklinde ifade etmektedir. [40,41,42] 1920 deki Barış görüşmelerinde Fransa ya Irak petrollerinin % 25 i söz verilmişti. San Remo da Fransız- İngiliz Anlaşması ile İran petrollerinden de Fransa ya belirli ölçüde bir pay verilecekti. Ama Standard Oil Co nun bu karara karşı çıkması ile Fransa nın İran daki payı daha başlamadan sona ererek Fransa nın Irak petrollerinden alacağı pay % 23.2 de kalmıştır. Savaşın sonunda petrol bölgesine sahip olan Gürcü petrol imtiyazlarını yine İngiltere ye verince İngiliz şirketleri daha karlı çıkarken ABD şirketleri daha az pay alır duruma düşmüştür. Bu nedenle ABD San Remo kararlarını reddetmiştir. [1] Halk Komiseri Sulinof Standard Oil Co nun büyük ortağı olduğu Kuzey Amerika Demiryolları Şirketi yle anlaşmıştır. Bu şirket Groezni Petrol bölgelerinden Hazar Denizi ne ve Batum a elektrikli tren hattı yapmıştır. Bakü bölgesi demiryollarını

9 döşemiş ve ABD Bakü petrollerinden pay almaya başlamıştır. Standard Oil Co nun 1920 yılında kurduğu özel gizli servis ile Rus ajan Einhorn birlikte çalışıyordu. [1] İtilaf Devletleri nin 26 Nisanda SPA Konferansı nda kararlaştırdığı ve 11 Mayıs ta İstanbul Hükümetine tebliğ ettiği metin 10 Ağustos 1920 de Sevr de imzalamıştır. Sevr Anlaşması Türkiye yi İngilizler, Fransızlar, İtalyanlar ve Ermeniler arasında paylaştırıyor ve Ankara-Eskişehir-Kastamonu-Samsun çevresindeki küçük bir araziyi Türkiye toprağı olarak tanıyordu. Doğu da özerk bir Kürdistan kuruluyor. Ermenistan devletlerinin sınırlarını çizme işi ABD ye bırakıyordu. [42] İngiltere ile Fransa arasında yapılan gizli bir anlaşma ile İngiltere işgal ettiği Urfa ve Antep bölgesini Fransızlara devrederek kendisi Irak petrollerinin üzerine doğru kaymıştır. Fransa Ermenileri Suriye ile Türkiye arasında bir bölgeye göç ettirerek hem Irak hem de Suriye arasında bir tampon devlet oluşturmaya çalışacaktı. İstanbul da İngilizlerin baskın kalması ve Güney Cephesinde halkın mücadele ve başarısı sonrasında Fransa Ankara Hükümeti yle 20 günlük ateşkes anlaşması ve Sakarya Meydan Savaşı sonrasında da Ankara Antlaşması nı yaparak savaşı bitirmiştir. Böylece Türkiye nin İskenderun ve Antakya sancakları hariç güney sınırı belirlenmiştir. [43,44] 1922 yılında Londra da İngiltere ile ABD arasında Musul Petrolleri ile ilgili bir anlaşma yapılır. Anlaşmayı Standard Oil Co Başkanı Walter Teagle parafe etmiştir. Irak petrolleri İngiliz ve Amerikan firmaları arasında pay edilir. Ortadoğu petrolleri konusunda bilgisi olan ve Batılı devletlere bu konuda yardımları bulunan Ermeni asıllı Osmanlı vatandaşı Gülbenkyan a da %5 pay verilmiştir. Böylece Orta Doğu nun su ve petrol kaynakları işgal altına girmiştir. Amerika da 1922 yılında hazırlanmış bir raporda Türkler Musul ve Kerkük ü Misak-ı Milli sınırları içersinde gösteriyorlar ve Van, Erzurum illerinin yanı sıra bu bölgelerdeki büyük petrol yataklarına son derece büyük ehemmiyet veriyorlar denmekte ve bu da ABD nin Orta Doğu ile Kafkaslara olan ilgisini göstermektedir. [1,14] Lozan Barış Antlaşması nda Musul ve Kerkük meselesi bir çözüme kavuşamamıştır. Dokuz ay sonra İngiltere ile Türkiye arasında tekrar görüşülecektir ve bu zamana kadar mevcut durum devam edecektir yılında Hakkari bölgesinde çıkan Nasturi ve 1925 yılında Doğu Anadolu Bölgesi nde çıkan Şeyh Said isyanları ile uğraşan Türkiye nin 1926 yılında İngiltere ile Musul- Kerkük anlaşması

10 yapılarak bölge elinden çıkmıştır. Bu isyanlarda İngiltere nin etkisi olmuştur. Daha sonraki süreçte Koçgiri, Dersim gibi Kürt isyanları yine İngilizlerin kışkırtmaları ile meydana gelmiştir. Bu isyanların temel amacı Türkiye nin petrol bölgelerinden uzaklaşması ve arada tampon devletlerin oluşturulmasıydı. c.soğuk Savaş Sonrası Enerji Politikaları ve Türkiye Sovyetler Birliği nin dağılmasından sonra Orta Asya ve Kafkasya daki petrol ve doğal gazın Avrupa ülkelerine taşınmasında Türkiye önemli bir konum arz etmiştir. ABD nin Batı Rotası planı Kafkas ve Orta Asya enerji kaynaklarının Gürcistan ile Türkiye üzerinden uluslararası piyasalara ulaştırılmasını amaçlamıştır. Bu plan çerçevesinde 2000 yılında Azeri petrol şirketi SOCAR yedi uluslararası petrol şirketiyle Bakü-Ceyhan hattı için bir anlaşma imzalamıştır. Bu tarihi proje kapsamında Bakü'den başlayıp, Ceyhan'da son bulacak toplam 1774 km uzunluğunda bir boru hattı ile (Türkiye kesimi 1074 km) başta Azeri petrolü olmak üzere bölgede üretilecek yılda 50 milyon ton düzeyinde ham petrolün, Ceyhan'da inşa edilecek deniz terminaline ve buradan da tankerlerle dünya pazarlarına ulaştırılması amaçlanmaktadır. Bu proje Doğu- Batı enerji koridorunun önemli bir ayağını oluşturan BTC hattının çıkış noktasında olması nedeniyle Türkiye'nin jeopolitik önemini arttıracak ve Ceyhan ın önemli bir uluslararası petrol piyasası merkezi haline gelmesini sağlayacaktır. Böylece Kıbrıs ın neden AB, ABD ve Rusya tarafından farklı siyasetlerde desteklendiği sanırım daha net anlaşılmaktadır. [45,46,47,48,49] AB içinde en çok ithal edilen enerji kaynağı petroldür. AB'de tüketilen petrolün %78'i ithalat yoluyla karşılanmaktadır: AB de petrolü %36 ile doğal gaz ve %32 ile diğer yakıtlar takip eder yılı itibarıyla dünya kanıtlanmış petrol rezervlerinin %65 i Orta Doğu da, gaz rezervlerinin %39 u Eski SSCB ülkelerinde, %34 ü Orta Doğu ülkelerinde bulunmaktadır. BP nin 1999 verilerine göre dünya petrol üretiminin yaklaşık %41 i OPEC üyesi ülkeler tarafından üretilmektedir. Dünya petrol tüketimin %30 u Kuzey Amerika, %22 si Avrupa ülkeleri ve %27 si Asya-Pasifik ülkeleri tarafından gerçekleştirilmektedir. Dünya ispatlanmış toplam rezervleri yaklaşık 1 trilyon varil olup Irak % 11 lik oranla önemli bir rezerve sahip ülkedir. Dünyada alınıp satılan petrolün ise % 75 i Orta Doğu ülkelerine aittir. Petrolün İngiltere de % 65 i, Avrupa Ortak Pazar ülkelerinde % 60 ı, Japonya da % 65 i Orta Doğu ülkelerinden

11 sağlanmaktadır. Bu oranlara göre Orta Doğu da çatışmaların daha da şiddetleneceği aşikardır.[46,47,50,51,52,54,55] Bu nedenle Petrol dünyanın en önemli enerji kaynaklarından birisidir. Bir yandan sanayileşme ile birlikte petrol tüketimindeki hızlı artış diğer taraftan petrole alternatif bir enerji kaynağının henüz bulunamamış olması petrolün önemini daha da artırmıştır. Batılı güçlerin petrol rezervlerinin yakın gelecekte bitecek olması ABD, AB ve diğer Avrupa Ülkelerinin dikkatini Orta Asya ve Orta Doğu ya yöneltmesine neden olmuştur. Türkiye stratejik konumu nedeniyle Avrupa'ya petrol taşınması için önemini gittikçe arttırmaktadır. Eski Sovyetler Birliği devletleri için INOGATE programı (Avrupa'ya Devletlerarası Petrol ve Doğal Gaz Taşımacılığı) çerçevesinde önemli bir çalışma yapılmıştır. [56,57,58] Sonuç Osmanlı Devleti uzun süre kömür madenlerine sahip olduğundan İngiltere, Fransa ve Almanya nın nüfuzu altında kalmış ve bu ülkelerin ülkenin siyasi yapısına ve ekonominse etkide bulunmuş, parçalanmanın devam etmesini sağlamıştır. 20.Yüzyılın başından itibaren ise petrolün önem kazanması ile yine dünyada en zengin rezervlerin olduğu yerler Osmanlı Devleti ne aitti. Bu nedenle I.Dünya Savaşı ve Türk Kurtuluş Savaşı nda petrol bölgelerinin önemli etkisi olmuş ve Türkiye Cumhuriyeti nin siyasi yapısının şekillenmesinde öncü olmuştur. O dönemde ülkede borçlar, Ermeni, Kürt meselesi, azınlıklar gibi nedenler öne sürülerek parçalanmaya çalışılmaktaydı. Orta- Doğu da uzunca süre devam eden İran- Irak Savaşı ve Irak ın Kürt bölgesinde 1988 yılında Halepçe de gerçekleştirdiği hadise sonrasında binlerce Peşmerge mülteci Türkiye ye sığınmıştır. Bu nüfus hem Türkiye nin, hem de bölgenin sosyal ve ekonomik yapısında olumsuz etkilerde bulunmuş ve daha sonraki süreçte bölgede terör faaliyetlerinin hızla artmasında etken olmuştur. İran, Kafkas ve Orta Doğu petrolleri Türkiye nin etrafında ve komşuları olduğundan bu ülkelerdeki siyasi gelişmeler Türkiye nin siyasi, ekonomik ve ticari ilişkilerinde yakından etkilemiştir. İran da Hizbullah ve türevleri gibi oluşturulan illegal örgütler Türkiye Cumhuriyeti için bir tehlike teşkil etmiştir. Ülke içinde uzunca süre devletin güvenlik güçleri bu örgütlerin elemanlarını, hücrelerini, bağlantılarını bulmak ve

12 çökertmek için mücadele etmiştir. Türkiye yıllarca coğrafyasında Orta Doğu ve Kafkas enerji kaynaklarının getirmiş olduğu sıkıntıları çekmiştir. 2 Ağustos 1990'da Irak'ın Kuveyt'i işgaliyle başladı. Bu duruma karşı ABD'nin tepkisi sert oldu. Irak'ın Kuveyt'i işgali ve ABD'nin isteklerine rağmen bunu sürdürmesi durumu iyice gerginleştirdi. Irak'ın bu hareketi Ortadoğu'daki petrole dayalı ABD'nin çıkarlarını alt-üst etmişti. Körfez Krizi ve Körfez Savaşı nda ABD nin Irak a müdahalesi ile Türkiye ihracatının yaklaşık % 40 ını gerçekleştirdiği bölgeleri kaybetmiş ve ekonomisi oldukça güç duruma düşmüştür. Bölgedeki inşaat sektöründeki Türk işçi ve firmalar işini kaybetmiş, alacaklarına da el konmuştur. Kerkük Yumurtalık Petrol boru hattı tahrip olmuş ve Türkiye nin buradan gelen geliri de kaybolmuştur. ABD nin Irak ı bölmesi ve Kuzey Irak ı ayırması sonrası bölgede oluşan otorite boşluğu nedeniyle PKK çok hızlı bir şekilde gelişme imkanı bulmuş ve Türkiye yi maddi, manevi olarak büyük zarara uğratmıştır. [53] Petrol yüzyılı aşan bir süredir dünyanın en önemli enerji kaynağı olmaya devam ediyor. Petrole eşdeğer yeni bir enerji kaynağı bulunmadığı sürece bu öneminin devam edeceği görülmektedir. Türkiye nin çevresinde meydana gelen savaşların, dünyanın bilinen rezervlerinin % 65 nin bulunduğu Orta Doğu ve Kafkas petrol havzalarına hakim olmak veya bu petrolün üretim ve dağıtımını kontrol etmek için verilmektedir. Günümüzde yine Türkiye PKK, Ermeni meselesi, borçlar ve iç meselelerle uğraşırken, enerji bölgelerinde Kafkaslarda Çeçenistan, Gürcistan, Ermenistan ve Azarbaycan da, Orta- Doğu da İran, Irak, Suriye, Filistin bölgelerinde çok sıkıntılı bir süreç yaşanmaktadır. Türkiye hem ülke dışındaki, hem de ülke içindeki bu tür sıkıntıları daha fazla çekmemek uyanık olmalıdır. Türkiye etrafındaki enerji potansiyeli nedeniyle devamlı Sevr Barış planı çerçevesinde sıkıştırılarak dışarıda Ermeni ve Kürt, içeride de alevi, Sünni, laik- anti laik ve etnik milliyetçiliğe dayalı çatışmalara her zaman hazır olmalı ve tedbirini almalıdır. Kaynakça 1. Zischka, A., Senyonow J., Perlo, V.; Bir Damla Petrol Bir Damla Kan, Çev. Tarık Dursun K. Kurul Yayınevi, İstanbul, Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası İstatistikleri;Cumhuriyetin 10.Yılında Zonguldak, ZTO Yay.1933, Zonguldak. 3.Waylett, W.J.; Zonguldak Havzasının Geliştirilmesinde Enternasyonal Kooperasyonun Hikayesi, Zonguldak, Aralık 1961, CENTO. 4. Çıladır,S.; Zonguldak Havzasında İşçi Hareketlerinin Tarihi , Yer altı Maden/ İş Yayınları, 1977, Ankara. 5.Naim,A.; Zonguldak Havzası (Uuzn Mehmet ten Bugüne), Hüsnü Tabiat Matbaası, İstanbul Tesal, N. D.; Zonguldak Vilayetinin İktisadi Ehemmiyeti, İstanbul 1957, Sulhi Garan Mat..

13 7. Hayat Ansiplopedisi, C.VI,s Avcıoğlu, D.; Türkiye nin Düzeni,Dün- Bugün- Yarın, Tekin Yayınevi, İstanbul Kıray,M.; Ereğli Ağır Sanayiden Önce Bir Sahil Kasabası, DPT Yayınları, Sönmez,M.; 100 Göstergede Kuruluşundan Çöküşe Türkiye Ekonomisi, İletişim Yay.,2003,İst. 11. Şanda,H. A.; Türkiye de 54 Yıl Önceki İşçi Hareketleri, Evren Yayınevi, İstanbul Earle, E., M.; Bağdat Demir ve Petrol Yolu Savaşı ( ), Çev.K.Yargıcı, N.Uğurlu,Örgün Yayınevi,İstanbul Kurmel,Ö., A.; Dünyada Yeni Jeostratejik Dengeler Ve Kuzey Kafkasya, Yedi Yıldız Dergisi, Sayı: Karadağ,R.; Petrol Fırtınası, Emre Yayınları, İstanbul, Çetinkaya,N.; Çağlar Öncesinden Günümüze Doğu Anadolu, ABO ajans, İstanbul Tansel, S.; Mondros tan Mudanya ya,c.i,meb Yayını,İstanbul Firuz B., Yalabıyık,İ., Orpen, S.; Türkiye Kömür İşletmeleri, TKİ Yayını, Ankara McCarthy, J.,; Ölüm ve Sürgün, İnkılap Yayınevi, II.Baskı, Ankara 1995, Çev.Bilge Umar. 19. Ursavaş,A. S.; Kilikya Faciası ve Urfa Kurtuluş Mücadeleleri, Ankara. 20. Aydemir,Ş. S.; Tek Adam, C.II,Remzi Kitabevi, İstanbul Shaw, S. J., Shaw, E. K.; Osmanlı İmparatorluğu ve Modern Türkiye, II.Cilt, e Yay., İst Sonyel,S. R.; Türk Kurtuluş Savaşı ve Dış Politika I ( ), TTK Yayını, Ankara Tansel,S.; Mondros tan Mudanya ya,c.ii,meb Yayını,İstanbul Gül, M.; Bir Amerikan Heyetinin 1919 Yılında Doğu Anadolu daki Tespitleri ve O Dönem Ermeni- Amerikan İlişkileri Üzerine Bir Değerlendirme, Askeri Tarih Bülteni. 25. Sonyel, S. R.;Türk Kurtuluş Savaşı ve Dış Politika II,TTK Basımevi, Ankara Önal,S.; Milli Mücadelede Oltu, Ankara Öztoprak,İ.; Türk ve Batı Kamuoyunda Milli Mücadele, TTK Yayını, Ankara Deliorman,A.; Türklere Karşı Ermeni Komitecileri, İstanbul Özçelik,A.; Ali Fuad Cebesoy, Akçağ Yayınevi, Öğüt, 11 Kasım Hakimiyet-i Milliye, 12 Ocak Yerasimos, S.; Ekim Devriminden Milli Mücadeleye Türk- Sovyet İlişkileri, Gözlem Yay.İst Tengirşek,Y. K.; Vatan Hizmetinde, İstanbul, Açıksöz, 22 Haziran 1921,s.I den 21 Haziran 1921 tarihli Le Temps. 35. Karabekir,K.; İstiklal Harbimiz, Türkiye Yayınevi, İstanbul Tansel,S.; Mondros tan Mudanya ya, C.IV, MEB Yayını,İstanbul İkdam, 27 Ekim Bıyıkoğlu,T.; Atatürk Anadolu da, C.I,Ankara 1959, T.İş Bankası Yayını. 39. Erol,M.; Türkiye de Amerikan Manda Meselesi , Giresun Sarıhan, Z.; Kurtuluş Savaşı Günlüğü, C.II,TTK Yayınları, Ankara İleri, 25 Ekim Tansel, S.; Mondros tan Mudanya ya,c.iii,meb Yay.,İst Atatürk,M. K.; Nutuk, İstanbul 1973, C.II. 44. Selek,S.; Anadolu İhtilali,C.II,Kastaş Yayınları, Fouskas,V. K.; Balkanlar, Orta Doğu, Kafkasya, Soğuk Savaş Sonrası ABD Politikaları,Çev.Ali Çakıroğlu, İmge Yayınevi Strategic Enerji Policy Challenges for the 21st Century, 21.yüzyılda Stratejik Enerji Politikaları Problemi. 48. Klare, M.; "Oiling the Wheels of War, Savaşın Tekerlekleri Yağlanıyor,, The Nation, 7 Ekim Observer, 6 Ekim Pamir, A.N., Dünyada ve Türkiye de Enerji, Türkiye nin Enerji Kaynakları ve Enerji Politikaları, Metalurji Dergisi, Sayı 134, Ankara, Temmuz Altın, V., Türkiye 2003 Enerji Vizyonu, TMMOB Enerji Politikaları, Enerji Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Ankara, Aralık Doğan, Y.; Milliyet, 26 Ekim Taşman, C. E.; 15 Günlük Mücadele Dergisi, Sayı: EnerGATE Dergisi, 2003/Şubat Sayısı. 55. International Petroleum Encyclopedia (2003) Oil & Gas Journal, December Rebuilding America's Defences, Amerika Savunmasının Yeniden İnşası. 57. The Grand Chessboard,[Büyük Satranç Tahtası. 58.

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com MİLLİ MÜCADELE TRENİ TRABLUSGARP SAVAŞI Tarih: 1911 Savaşan Devletler: Osmanlı Devleti İtalya Mustafa Kemal in katıldığı ilk savaş Trablusgarp Savaşı dır. Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal in ilk askeri

Detaylı

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı nı sona erdiren antlaşmadır. Bu antlaşma ile Misak-ı Milli büyük ölçüde gerçekleşmiştir. Şekil 1. Kasım 1922 de Lozan Konferansı

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir?

Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? 1)Birinci İnönü Savaşının kazanılmasından sonra halkın TBMM ye ve düzenli orduya güveni artmıştır. Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? A)TBMM seçimlerinin yenilenmesine

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

KURTULUŞ SAVAŞI CEPHELER

KURTULUŞ SAVAŞI CEPHELER KURTULUŞ SAVAŞI CEPHELER DOĞU VE GÜNEY CEPHELERİ KURTULUŞ SAVAŞI DOĞU VE GÜNEY CEPHESİ DOĞU CEPHESİ Ermeniler XIX. Yy`a kadar Osmanlı topraklarında huzur içinde yaşadılar, devletin çeşitli kademelerinde

Detaylı

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları 1. Almanya ve İtalya'nın; XIX. yüzyıl sonlarından itibaren İngiltere ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmelerinin en önemli nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir? A) Siyasi birliklerini

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

TÜRKİYE ve IRAK. I I. TARİHSEL ARKA PLAN: ABD İŞGALİNE KADAR TÜRKİYE-IRAK İLİŞKİLERİ İngiliz Ordusu, 30 Ekim 1918'de imzaladığı Mondros Mütarekesi'ne rağmen, kuzeye doğru yaptığı son bir hamle ile Musul

Detaylı

T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ

T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ DİKKAT! BU BÖLÜMDE YANITLAYACAĞINIZ TOPLAM SORU SAYISI 0 DİR. ÖNERİLEN YANITLAMA SÜRESİ 40 DAKİKADIR. ) I Vatan ve Hürriyet Cemiyetini kurdu. ) Mondros Ateşkesi

Detaylı

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük DİRİLİŞİN DESTANI: SAKARYA

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük DİRİLİŞİN DESTANI: SAKARYA 1 Kütahya- Eskişehir Savaşı nda ordumuz Sakarya Nehri nin doğusuna çekilmişti. 2 TEKÂLİF-İ MİLLİYE NİN SAKARYA SAVAŞI NA ETKİSİ Tekâlif-i Milliye kararları daha uygulamaya yeni başlandığı için Sakarya

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Ortadoğu'da su ve petrol (*) Dursun YILDIZ İnş Müh Su Politikaları Uzmanı Petrol zengini Ortadoğu'nun su gereksinmesini gidermek amacıyla üretilen projelerden

Detaylı

CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ

CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ AYLAR İTİBARIYLA TAŞINAN HAM PETROL MİKTARLARI (BİN VARİL) "Son 12 Ay" YIL AY IRAK- TÜRKİYE CEYHAN- KIRIKKALE BATMAN- DÖRTYOL 2011 Aralık 12.653 1.739 1.232 17.743 2011

Detaylı

Fevzi Karamw;o TARIH 10 SHTEPIA BOTUESE

Fevzi Karamw;o TARIH 10 SHTEPIA BOTUESE Fevzi Karamw;o TARIH 10 FEN LisESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 i

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması. 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması

6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması. 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması 6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması 30 Ağustos 1922 - Başkumandan meydan muharebesi 2 Eylül 1922 - Yunan orduları başkomutanı

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

Araştırma Notu 15/179

Araştırma Notu 15/179 Araştırma Notu 15/179 27.03.2015 2014 ihracatını AB kurtardı Barış Soybilgen* Yönetici Özeti 2014 yılında Türkiye'nin ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,8 artarak 152 milyar dolardan 158 milyar dolara

Detaylı

İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ BENZER SORULAR

İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ BENZER SORULAR İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ BENZER SORULAR TEOG Sınav Sorusu-3 ANABİLİM Ödev Testi 3. Atatürk ün çocukluk yıllarını geçirdiği Selanik şehrinin aşağıdaki özelliklerinden hangisi, şehirde farklı

Detaylı

KÖRFEZ DE SAVAŞ. KAZANIM : Körfez Savaşlarının Türkiye ye siyasi, Sosyal, Askeri ve Ekonomik etkilerini değerlendirir.

KÖRFEZ DE SAVAŞ. KAZANIM : Körfez Savaşlarının Türkiye ye siyasi, Sosyal, Askeri ve Ekonomik etkilerini değerlendirir. KÖRFEZ DE SAVAŞ KAZANIM : Körfez Savaşlarının Türkiye ye siyasi, Sosyal, Askeri ve Ekonomik etkilerini değerlendirir. 1990 yılında Irak ın Kuveyt i işgali ile 1.Körfez savaşı başlamıştır. Irak Kuveyt i

Detaylı

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw 1 ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty Petrolden Başka Enerjı Kaynakları Var mıdır? uiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwertyui

Detaylı

5.5. BORU HATLARI 5.5-1

5.5. BORU HATLARI 5.5-1 5.5. BORU HATLARI Türkiye coğrafi ve jeopolitik açıdan çok önemli bir konumda yer almaktadır. Ülkemiz, dünyanın en büyük ham petrol ve doğal gaz rezervlerinin bulunduğu Ortadoğu ve Orta Asya ülkeleri ile

Detaylı

TÜRKİYE NİN ENERJİ SATRANCI EKİM 2007

TÜRKİYE NİN ENERJİ SATRANCI EKİM 2007 EKONOMİ TÜRKİYE NİN ENERJİ SATRANCI EKİM 2007 SARIKONAKLAR İŞ MERKEZİ C. BLOK D.16 AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE 02123528795-02123528796 www.turksae.com TÜRKİYE NİN ENERJİ SATRANCI Yirmi birinci yüzyılda ekonomik

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Dünyanın Enerji Kaynakları Konusunda En Zengin Ülkeleri A1 Capital Yorumu Coğrafya ve tarih kitaplarında ülkemiz için jeopolitik öneme sahip kilit ve kritik

Detaylı

Sosyal bilgiler öğretmeninin verdiği bu bilgiye dayanarak Mustafa Kemal Paşa ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Sosyal bilgiler öğretmeninin verdiği bu bilgiye dayanarak Mustafa Kemal Paşa ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? S-1 Sosyal bilgiler öğretmeni: (ikinci Meşrutiyet in ilanının ardından (Meşrutiyet karşıtı gruplar tarafından çıkarılan 31 Mart Ayaklanması, kurmay başkanlığını Mustafa Kemal in yaptığı Hareket Ordusu

Detaylı

AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI

AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI GÜNEY GAZ KORİDORU PROJELERİ ÇELİK BORU İMALATÇILARI DERNEĞİ 2012 AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI GÜNEY GAZ KORİDORU PROJELERİ 1. Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP)

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I. Laboratuar (saat/hafta) Uygulama (saat/hafta) Teori (saat/hafta) AKTS. 1.YIL/ 1.yarıyıl Güz

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I. Laboratuar (saat/hafta) Uygulama (saat/hafta) Teori (saat/hafta) AKTS. 1.YIL/ 1.yarıyıl Güz Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I Dersin Adı Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I Önkoşullar Dersin dili Dersin Türü Dersin öğrenme ve öğretme teknikleri Dersin sorumlusu(ları) Dersin amacı Dersin öğrenme

Detaylı

Sorgulayınız:Kurtuluş Savaşı'na Doğudan başlanması bir rastlantı olabilir mi? Niçin ilk açılan cephe doğu cephesi olmuştur?

Sorgulayınız:Kurtuluş Savaşı'na Doğudan başlanması bir rastlantı olabilir mi? Niçin ilk açılan cephe doğu cephesi olmuştur? Kurtuluş Savaşında Cepheler 1.DOĞU CEPHESİ : 1878 Berlin Antlaşması nda Rusya nın Ermeniler in koruyuculuğunu üstlenmesiyle Ermeni sorunu ortaya çıkmıştır. Özellikle Rusya nın, ayrıca İngiltere ve Fransa

Detaylı

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ 1. Osmanlı İmparatorluğu nun Gerileme Devrindeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi 2 de Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi AK Parti İstanbul İl Kadın Kolları nda AK Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya gelmenin mutluluğunu yaşadı. 8 de YIL: 2012 SAYI

Detaylı

YÖN339 Taşımacılık Yönetimine Giriş. Ders - III. Yrd. Doç. Dr. A. Özgür KARAGÜLLE Arş. Grv. Gültekin ALTUNTAŞ

YÖN339 Taşımacılık Yönetimine Giriş. Ders - III. Yrd. Doç. Dr. A. Özgür KARAGÜLLE Arş. Grv. Gültekin ALTUNTAŞ YÖN339 Taşımacılık Yönetimine Giriş Ders - III Yrd. Doç. Dr. A. Özgür KARAGÜLLE Arş. Grv. Gültekin ALTUNTAŞ Giriş Taşıma, taşınacak eşyanın bir başlangıç noktası ile bitiş noktası arasındaki fiziksel hareketi

Detaylı

TARİH BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI

TARİH BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI TARİH BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI 1750 Sanayi Devrimi ile Avrupa da: Fabrikalar kuruldu. İşçi sınıfı ortaya çıktı. Sendikalar kuruldu. Seri bol ve ucuz üretim başladı. Buna bağlı olarak hammadde ve Pazar ihtiyacı

Detaylı

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9 FRANSA ÜLKE BÜLTENİ Başkent Resmi Dil(ler) Yönetim Biçimi Cumhurbaşkanı Başbakan Paris Fransızca Parlamenter Başkanlık Tipi Cumhuriyet Nicolas Sarkozy François Fillon Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958

Detaylı

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 1998-2014/ SON 16 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 1998-2014/ SON 16 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ 998-008 OKS 03... TEOG 009-04 SBS T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 998-04/ SON 6 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ Metin ÖZDAMARLAR Sosyal Bilgiler Öğretmeni

Detaylı

ATATÜRK. Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde

ATATÜRK. Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde ATATÜRK Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanımdır. Doğup büyüdüğü Selanik, o dönemde önemli bir kültürel merkezdi. XIX. yüzyılın son çeyreğinde

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

Bilgi Raporu. KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi. Tarih: 24.04.2006

Bilgi Raporu. KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi. Tarih: 24.04.2006 KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi Tarih: 24.04.2006 Bilgi Raporu Sayı : 2006/130/190-2006/135/95 Konu : Osmanlı Dönemi Merkez Bankacılığı Cumhuriyet Dönemi Merkez Bankacılığı ve TCMB nin Kuruluşu

Detaylı

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 27.12.2012 Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 000 Sinem KARADAĞ Gözde TOP Babasının denge siyasetini başarıyla yürüten İlham Aliyev, Azerbaycan ın bölgesel nitelikli

Detaylı

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ,

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, Araştırma grubumuza destek amacıyla 2000-2015 seneleri arasındaki konuları içeren bir ARŞİV DVD si çıkardık. Bu ARŞİV ve VİDEO DVD lerini aldığınız takdirde daha önce takip edemediğiniz

Detaylı

Mustafa Kemal in Samsung a Çıkışı

Mustafa Kemal in Samsung a Çıkışı Mustafa Kemal in Samsung a Çıkışı Yetkisi (görevi): 9.Ordu müfettişi Görevi ; 1-Görev sahasında kalan bölgede Türklerle Rumlar arasındaki çatışmaları sona erdirmek. 2- Türklerin elindeki silahları toplamak

Detaylı

PETROL PİYASASI 2010 YILI 1. ÇEYREK RAPORU

PETROL PİYASASI 2010 YILI 1. ÇEYREK RAPORU PETROL PİYASASI 2010 YILI 1. ÇEYREK RAPORU ANKARA 2010 TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 2010 Birinci Çeyrek Petrol İthalatı (Ton)... 3 Tablo 2 Petrol İthalatının Ülkelere Göre Dağılımı... 4 Tablo 3 2010 Birinci

Detaylı

ANKARA. İngilizler Tarafından İnşa Edilen Hatlar Fransızlar Tarafından İnşa Edilen Hatlar Almanlar Tarafından İnşa Edilen Hatlar İSTANBUL İZMİR

ANKARA. İngilizler Tarafından İnşa Edilen Hatlar Fransızlar Tarafından İnşa Edilen Hatlar Almanlar Tarafından İnşa Edilen Hatlar İSTANBUL İZMİR 1898 YILINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU'NUN ASYA'DAKİ TOPRAKLARINDAKİ YABANCI DEMİRYOLLARI (*) ANKARA KÜTAHYA Kasaba Ödemiş Tire Söke MANİSA AYDIN KONYA MERSİN ADANA HALEP HUMUS ŞAM İngilizler Tarafından İnşa

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

GİRİŞ. Anahtar kavramlar: Lojistik merkez, Kars, demir ipek yolu, kombine taşımacılık, enerji kaynakları, Avrupa, Çin, Orta Asya ve Kafkasya dır.

GİRİŞ. Anahtar kavramlar: Lojistik merkez, Kars, demir ipek yolu, kombine taşımacılık, enerji kaynakları, Avrupa, Çin, Orta Asya ve Kafkasya dır. LOJİSTİK MERKEZİNİN KARS TA KURULABİLİRLİĞİNE İLİŞKİN RAPOR GİRİŞ İki kutuplu sistem üzerine inşa edilen uluslararası ilişkiler teorileri, Soğuk Savaş sonrası dönemle birlikte yeni dünya düzenini açıklamakta

Detaylı

TEOG Tutarlılık. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

TEOG Tutarlılık. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 2015-2016 8. Sınıf TEOG Tutarlılık T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Sorularımızın TEOG sorularıyla benzeşmesi, bizler için olduḡu kadar, bu kaynaklardan beslenen yüz binlerce öḡrenci ve yüzlerce kurum

Detaylı

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir Yalnız z ufku görmek g kafi değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir 1 Günümüz bilgi çağıdır. Bilgisiz mücadele mümkün değildir. 2 Türkiye nin Jeopolitiği ; Yani Yerinin Önemi, Gücünü, Hedeflerini

Detaylı

HOCAİLYAS ORTAOKULU. ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK-8

HOCAİLYAS ORTAOKULU. ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK-8 1/11 ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor 1. Batıya Erken Açılan Kent Selanik 1.Atatürk ün çocukluk dönemini ve bu dönemde içinde bulunduğu toplumun sosyal ve kültürel yapısını analiz eder. 2. Mustafa Kemal Okulda

Detaylı

AZERBAYCAN EKONOMİSİ ve TARIMI

AZERBAYCAN EKONOMİSİ ve TARIMI AZERBAYCAN EKONOMİSİ ve TARIMI Resmi adı: Yönetim sekli: Temel Sosyal Göstergeler Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhuriyet Başkent: Diğer şehirler: İdari yapı: Komsuları: Federasyonu Yüzölçümü: Nüfus: Bakü Gence,

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Sektör Raporu Sayfa 2 / 11 İÇİNDEKİLER 1. ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER 2.TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ 3.1.İHRACAT 3.2.İTHALAT 3.DÜNYA TİCARETİ KAYNAKÇA Sayfa 3 / 11 1. ALKOLLÜ

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM)

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) 8. İLETİM TESİS VE İŞLETME GRUP MÜDÜRLÜĞÜ (İŞLETME VE BAKIM MÜDÜRLÜĞÜ) HAZIRLAYAN TEMMUZ 2008 Ankara 1 Gönderen: Recep BAKIR recepbakir38@mynet.com ENTERKONNEKTE

Detaylı

7. Yayınlar 7.1 Uluslar arası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities)

7. Yayınlar 7.1 Uluslar arası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Veli Yılmaz 2. Doğum Tarihi : 25.11.1948 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğretim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Subay Kara Harp Okulu 1969 Y. Lisans Kurmaylık Kara Harp

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ İnkilap Tarihi ve Atatürkçülük - 1. ÜNİTE -

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ İnkilap Tarihi ve Atatürkçülük - 1. ÜNİTE - -. ÜNİTE - Mustafa'da Çocuktu Selanik'in Sosyal ve Kültürel Yapısı 5. Soruda yer alan çok farklı ırkların bir arada yaşaması şehrin çok uluslu bir yapıda olduğunu ve kültürel yapının zengin olduğunu kanıtlamaktadır.

Detaylı

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2006; EYLÜL ANKARA Mustafa AKTAŞ DÜNYA BİLİNEN FOSİL REZERVLERİN ÖMRÜ (R/Ü,YIL) 2005 SONU 250 227 Y I L 200 150 100 50 0 136 65,1 40,6 14 16 PETROL DOĞALGAZ

Detaylı

KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS. GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK

KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS. GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK KPSS Sınavına hazırlık dosyalarımız son 3 yılda yapılan sınavlarda çıkmış sorular baz alınarak hazırlanmıştır. İtinalı çalışmalarımıza rağmen

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Bulgaristan Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Avrupa

Detaylı

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 1998-2013/ SON 16 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 1998-2013/ SON 16 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ 998-008 OKS 03... TEOG 009-03 SBS T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 998-03/ SON 6 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ Metin ÖZDAMARLAR Sosyal Bilgiler Öğretmeni

Detaylı

SAVAŞ, GÖÇ VE SAĞLIK. 18 Mayıs 2015 İstanbul Şeyhmus GÖKALP

SAVAŞ, GÖÇ VE SAĞLIK. 18 Mayıs 2015 İstanbul Şeyhmus GÖKALP SAVAŞ, GÖÇ VE SAĞLIK 18 Mayıs 2015 İstanbul Şeyhmus GÖKALP Sunu 1. Savaş? Savaş Ortamı 2. Tarihe dokunmak 3. IŞİD in Irak ve Suriye de ardışık saldırıları ve sonrasında gelişen Halk Sağlığı sorunları 4.

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

(1. Görsel materyalleri ve verileri kullanarak dünyada nüfus ve ekonomik faaliyetlerin dağılışının nedenleri hakkında çıkarımlarda bulunur.

(1. Görsel materyalleri ve verileri kullanarak dünyada nüfus ve ekonomik faaliyetlerin dağılışının nedenleri hakkında çıkarımlarda bulunur. ÜNİTE: ÜLKEMİZ VE DÜNYA ÖĞRENME ALANI: Küresel Bağlantılar Kazanımlar: (1. Görsel materyalleri ve verileri kullanarak dünyada nüfus ve ekonomik faaliyetlerin dağılışının nedenleri hakkında çıkarımlarda

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012)

2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. MISIR GENEL BİLGİLERİ 1. HARİTA ve BAYRAK 2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) Nüfusu : 85 milyon Yüzölçümü : 1.001.450 km 2 Dil : Arapça Din : Sünni Müslüman %90, Kıpti %9,

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

PETROL VE DOĞALGAZ ZENGİNİ ÜLKELER ORTASINDA TÜRKİYE

PETROL VE DOĞALGAZ ZENGİNİ ÜLKELER ORTASINDA TÜRKİYE WEC- TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ PETROL VE DOĞALGAZ ZENGİNİ ÜLKELER ORTASINDA TÜRKİYE Tebliğ Sahipleri: Y.Müh.Tuğrul ERKİN Semih DURAN Bosphorus Gas Corparation A.Ş 1 Doğalgaz 2.Dünya Savaşından sonra

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

ÜNĠVERSiTESĠ ULAġTIRMA VE LOJĠSTĠK BÖLÜMÜ LOJĠSTĠK KULÜBÜ 7.LOJĠSTĠK ZĠRVESĠ. 10 Mayıs 2010. Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Nabucco Boru Hattı Projeleri

ÜNĠVERSiTESĠ ULAġTIRMA VE LOJĠSTĠK BÖLÜMÜ LOJĠSTĠK KULÜBÜ 7.LOJĠSTĠK ZĠRVESĠ. 10 Mayıs 2010. Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Nabucco Boru Hattı Projeleri ĠSTANBUL ÜNĠVERSiTESĠ ULAġTIRMA VE LOJĠSTĠK BÖLÜMÜ LOJĠSTĠK KULÜBÜ 7.LOJĠSTĠK ZĠRVESĠ 10 Mayıs 2010 Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Nabucco Boru Hattı Projeleri Osman Z. Göksel BOTAġ BTC Proje Direktörü Nabucco

Detaylı

Savaş DİLEK Jeoloji Yük.Müh

Savaş DİLEK Jeoloji Yük.Müh * Ziya Buyuk "Geride Kalanlar II" Savaş DİLEK Jeoloji Yük.Müh *1998/1-2 sayılı Jeoloji Mühendisleri Odası Haber Bülteninden alınmıştır. yıkmış, tarım ile tarım dışı faaliyetlerin birlikteliğini

Detaylı

Technology. and. Machine

Technology. and. Machine Technology and Machine Cezayir Teknoloji İthal Etmek İSTİYOR Kuzey Afrika nın en geniş yüzölçümüne, 35 milyona yakın nüfusa ve büyük petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip olan Cezayir, ekonomik veriler

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Hazırlayan: Gündem KONT İzmir Ticaret Odası TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; ihracat 2015 yılı Mart ayında, 2014

Detaylı

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük MİLLİ EKONOMİ VE BAŞKENT ANKARA

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük MİLLİ EKONOMİ VE BAŞKENT ANKARA 1 Bir ülkede üretim, dağıtım, tüketim etkinliklerinin bütününe ekonomi denmektedir. Bir ülkenin kendi kendine yetebilmesi, ekonomik olarak bağımsız olması çok önemlidir. 2 Osmanlı Devleti 1911 yılından

Detaylı

Sanayileşmiş Devletler arasındaki ekonomik ve siyasal çıkar çatışmalarıdır. (Sömürge Yarışı)

Sanayileşmiş Devletler arasındaki ekonomik ve siyasal çıkar çatışmalarıdır. (Sömürge Yarışı) Savaşın Gerçek Nedeni: Sanayileşmiş Devletler arasındaki ekonomik ve siyasal çıkar çatışmalarıdır. (Sömürge Yarışı) Başlatan Olay: 28 Haziran 1914 Avusturya-Macaristan imparatorluğu veliahdının Saray Bosna'da

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

TRABLUSGARP SAVAŞI (1911-1912)

TRABLUSGARP SAVAŞI (1911-1912) TRABLUSGARP SAVAŞI (1911-1912) Osmanlı Devleti, Trablusgarp ın savunmasında bölgeye ordu sevk edememiştir. Çünkü Osmanlı kara kuvvetlerini Trablusgarp a ulaştırması için Mısır dan geçmesi gerekiyordu.

Detaylı

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN i 1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ Ömer Faruk GÖRÇÜN ii Yayın No : 2005 Politika Dizisi: 1 1. Bası Ağustos 2008 - İSTANBUL ISBN 978-975 - 295-901 - 9 Copyright Bu kitabın bu basısı

Detaylı

AÖĞRENCİLERİN DİKKATİNE!

AÖĞRENCİLERİN DİKKATİNE! 8. SINIF T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 2015 A KİTAPÇIK TÜRÜ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI 8. SINIF 1. DÖNEM T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ MERKEZİ ORTAK (MAZERET) SINAVI 13 ARALIK 2015 Saat:

Detaylı

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER 20. yy.da meydana gelen I. ve II. Dünya Savaşlarında milyonlarca insan yaşamını yitirmiş ve telafisi imkânsız büyük maddi zararlar meydana gelmiştir. Bu olumsuz durumun

Detaylı

1. Bir devletin, diğer devletlerle ilişkilerinde göz önünde bulundurduğu ilkeler, o devletin dış politikasını belirler.

1. Bir devletin, diğer devletlerle ilişkilerinde göz önünde bulundurduğu ilkeler, o devletin dış politikasını belirler. ÜNİTE: TÜRK ORDUSU VE MİLLİ SAVUNMA, TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİN DIŞ SİYASETİ, ATATÜRK ÜN SON GÜNLERİ VE ÖLÜMÜ KONU: Türk Ordusu ve Milli Savunma, Türkiye Cumhuriyeti nin Dış Siyaseti, Atatürk ün Son Günleri

Detaylı

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ Murat Sungur BURSA Enerji Grubu Başkanı Zorlu Holding (CEO Zorlu Holding Energy Group) 11 Ocak 2010 ANKARA SUNUM İÇERİĞİ 1. Türkiye nin doğalgaz üretim ve tüketim durumu

Detaylı

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA)

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) Osmanlı devletinde ülke sorunlarının görüşülüp karara bağlandığı bugünkü bakanlar kuruluna benzeyen kurumu: divan-ı hümayun Bugünkü şehir olarak

Detaylı

İktisat Tarihi II. XI. Hafta

İktisat Tarihi II. XI. Hafta İktisat Tarihi II XI. Hafta 19. yy da Ekonomik Gelişmeler 19. yy Avrupa da, sanayinin bir hayat tarzı olarak kesin zaferine şahit oldu. 19. yyda uluslararası ekonomik ilişkilerde ve devletlerin ekonomik

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA GÜNDEM Türkiye - Genel Bilgiler Orijinal - Jenerik İlaç Türkiye İlaç Sektörü Diğer Ülkeler ile Karşılaştırma Değerlendirme ve

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013 TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi Büyükçekmece İstanbul 1 İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMA KONUSU 3 1.1. FUAR KÜNYESİ 3 1.2. ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.3. ARAŞTIRMANIN

Detaylı

ÖZET. İhracat. İthalat. 2015 yılı Ocak- Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre:

ÖZET. İhracat. İthalat. 2015 yılı Ocak- Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre: ÖZET İthalat 2015 yılı Ocak-Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre: Ham petrol ithalatı %28,11 artarak 3.293.230 ton olarak gerçekleşmiştir. Motorin (biodizel ihtiva eden motorin hariç) ithalatı

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Bulgaristan a ihracat yapan 585 firma bulunmaktadır. 31.12.2013

Detaylı