Paralel Hesaplama ve CUDA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Paralel Hesaplama ve CUDA"

Transkript

1 6. Uluslar arası İleri Teknolojiler Sempozyumu (İATS 11), Mayıs 2011, Elazığ, Türkiye Paralel Hesaplama ve CUDA M. Akçay 1 B. ġen 2, Ġ.M. Orak 3, A. Çelik 4 1 University of Dumlupınar, Kütahya/Turkey, 2 University of Karabük, Karabük/Turkey, 3 University of Karabük, Karabük/Turkey, 4 University of Dumlupınar Kütahya/Turkey, Parallel Computing and CUDA Abstarct In this study, distributed shared-memory parallel systems are examined, the GPU (Graphic Processing Unit) running on the shared-memory system, parallel system with CUDA (Compute Unified Device Architecture) parallel and distributed systems are widely used in PVM (Parallel Virtual Machine) and MPI (Message Passing Interface) is introduced. Distributed systems offer economic solutions for highperformance computing needs. When you buy a graphics card of the NVIDIA CUDA driver software company along with easily installed and used. CUDA, the GPU as a parallel system on a shared memory is running at the same time millions Thread provides a parallel. Although it is easy to program CUDA distributed parallel systems is difficult. In this study, the program to run on the CUDA technology is shown with an example. Keywords Parallel, CUDA, PVM, MPI, Distributed, Shared memory parallel system, Thread, GPU. I. GĠRĠġ Yüksek performanslı sistem, paralel bir sistemin sonucudur. Tek iģlemcili bir sistemden yüksek performans elde etmek hem fiziksel ve hem de ekonomik nedenlerden dolayı gerçekleģtirilemez. Bunun yerine ortak bellekli veya dağıtık bellekli sistemler olarak ifade edilen paralel sistemlerin kullanılması çözüm olabilir. Ortak bellekli paralel sistemlerin programlanması kolay, ancak üretilmesi zor ve bu nedenle pahalıdır. Dağıtık bellekli sistemler ise programlaması zor, piyasadan kolaylıkla temin edilebilen bilgisayarların hızlı bir ağ ile haberleģtirilmesi sonucu elde edilerek kurulumu kolaydır. Dağıtık sistemlerde mevcut sistem kaynakları kullanılabildiğinden maliyeti de azdır. Amaç yüksek performans elde etmek olduğundan, pahalı kaynakların en verimli Ģekilde kullanılmasına dikkat edilmelidir [1]. Yüksek performanslı sistemlerin ihtiyaç duyulduğu birçok alan vardır. Bunlar; karmaģık ve büyük zaman alan sayısal hesaplamalar, farklı uygulamalar için simulasyonlar, deney sonuçlarının görüntülenmesi, hesaplamaların hata oranlarının tespiti gibi birçok uygulama için kullanılmaktadır. Özellikle mühendislik uygulamalarında, tasarım sürecindeki prototip gerçekleme ve test evresi ortadan kaldırılarak, artık simulasyon yoluyla üretilen ürünler test edilmektedir. Bu da zaman ve maliyet açısından önemli katkı sağlamaktadır. Örneğin artık araba firmaları üreteceği arabaların modellerini bilgisayar ortamında simule etmekte ve sonuçlarını (örneğin çarpıģma hasar deneyleri) değerlendirip, üreteceği modelin kısa zamanda revizyonlarını yaparak, üretim sürecine geçmektedir [1]. Donanım kaynaklarının paralel olarak kullanılmasıyla performans arttırılması en çok tercih edilen yoldur. Örneğin iģlemci veri yolu arttırılarak daha fazla bit (1,0), üretim hattı (pipeline) mimarisi tasarlanarak iģlemci içine ilave edilen donanım ile aynı anda birden fazla komut icra edilebilir hale getirildi. Bu iki paralel sistem iģlemci içi (donanımsal) paralelliğe örnek teģkil etmektedir. Özellikle görev dağıtımı yoluyla paralellik yazılım yoluyla gerçekleģtirildiğinden diğer yöntemlere göre daha esnek ve ekonomiktir. II. PARALELLĠK TÜRLERĠ Paralellik iģlemci içinde ve iģlemci dıģında gerçekleģtirilebilir. Bilgisayar sistemlerinde paralellik, bit düzeyinde paralellik (Bit-level parallelism), komut düzeyinde paralellik (Instruction-level parallelism), veri paralelliği (Data parallelism) ve görev paralelliği (Task parallelism) olmak üzere 4 sınıfa ayrılmaktadır [2]. ĠĢlemci içindeki paralellik bir komutun evreleri veya komutlar arası ölçekte olmaktadır. Bu yüzden bit ve komut düzeyi paralellik iģlemci içinde gerçekleģmektedir. Veri ve görev paylaģımlı paralellik ise iģlemci dıģında gerçekleģmektedir. ĠĢlemci içi paralellik maliyet ve kullanıcı müdahale sınırlaması vardır. Esnek ve ekonomik değildir. 1. Bit düzeyinde paralellik (Bit Level Parallelism) ĠĢlemci içindeki bir saat dalgasında iģlenebilen bit miktarı bit düzeyindeki paralellik düzeyini göstermektedir. Eski nesil iģlemcilerde bir saat dalgasında 4 bit veri iģlenebiliyorken günümüzde ise 64 bit veriyi aynı anda iģleyebilen iģlemciler yaygın olarak kullanılabilmektedir. 2. Komut düzeyinde paralellik (Instruction-level parallelism) Bir bilgisayar programı, özünde, bir iģlemci tarafından yürütülen komut evresi akıģıdır. Bu akıģ Ģekliyle programın sonucu değiģtirmeden komutlar, paralel olarak yürütülebilir [2]. Komut düzeyinde paralellik aynı anda birden fazla komutun iģlenebilmesi temeline dayanır. Bu iģlemci içinde iģ hattı (pipeline) teknolojisiyle gerçekleģtirilir. ĠĢ hattı teknolojisine göre aynı anda 5 adet komut çalıģtırılabilmektedir. 3. Veri düzeyinde paralellik (Data parallelism) Veri paralelliği paralel olarak iģlenecek farklı iģlem düğümleri arasında veri dağıtımını odaklanan bir yöntemdir. Veri düzeyinde paralellik program döngülerin yapısında karģımıza çıkar. Her iģlemci dağıtılmıģ verilerin farklı parçaları üzerinde aynı görev yaptığında veri paralelliği sağlanır [3]. 218

2 Paralel Hesaplama ve CUDA 4. Görev Paylaşımlı (Task parallelism) Paralel Sistemlerin Sınıflandırılması Görev paylaģımlı paralel sistemlerde her fonksiyon farklı iģlemciler üzerinde çalıģır. Bu yüzden görev paylaģımlı paralel sistemler ortak bellekli (shared memory) ve dağıtık bellekli (distributed memory) olmak üzere iki ana sınıfa ayrılmaktadır. Görev paylaģımlı paralel sistemler CPU ve GPU üzerinde denenebilme yetisine sahiptir. III. ORTAK BELLEKLĠ SĠSTEMLER PaylaĢımlı bellekli sistemlerde birbirinin tamamıyla aynı olan çok sayıda iģlemciden oluģur. Bu iģlemciler aynı saat frekansı ile yürütülürler ve aynı belleği paylaģırlar (ġekil 1). ĠĢlemciler arasında iletiģim paylaģılan bellek üzerinden olduğundan veri paylaģımı oldukça hızlıdır. Ortak bellekli paralel sistemler hem CPU üzerinde hem de GPU üzerinde gerçekleģtirilebilmektedir. CPU üzerine kurulu sistemlerde tek iģletim sistemi tüm iģlemcileri ve belleği yönetir ve bilgisayar sistemi genelde tek bir kasa içinde bulunur. Bir sistemin ortak bellekli yapı olup olmağı donanımsal farklılığı kullanıcı (tek iģlemcili sistemlere göre) pek hissetmez. Uygulama yazılımlarının paralelleģtirilmesi donanım, derleyici ve iģletim sistemi yardımıyla gerçekleģtirilir ve kullanıcıya sadece ihtiyaç duyduğu iģlemci sayısını belirlemek kalır. GPU üzerinde ortak bellekli sistem gerçekleģtirimi ise üretici firmanın paralel programlama desteği veren sürücü (driver) yazılımının kurulumuyla gerçekleģtirilir. Bu tür sistemleri kullanmak, bu tür sistemler için yazılım geliģtirmek diğer paralel sistemlere göre daha kolaydır. Bu tür sistemlerde programlama Thread (iģ parçası) temeline dayanmaktadır. Ama bu mimarideki paralel sistemler genelde sınırlı miktarda imal edildiklerinden pahalı, farklı kullanım alanlarına entegresyonu zor olabilmektedir. islemci 0 islemci 1 islemci n Memory Veri yolu ġekil 1 : PaylaĢımlı bellekli paralel sistem mimarisi 1 CUDA : Hesaplamalı Tümleşik Aygıt Mimarisi (Compute Unified Device Architecture) Dağıtık sistemlerin kurulması ve PVM, MPI gibi paralel programla yazılımlarının kullanımı oldukça zordur. Ayrıca mevcut ortak bellekli paralel yazılım programları olan OpemMP, POSIX Threads ve Win 32/64 Threads ile tek bir programın birden çok iģ parçacığına dağıtılarak çalıģtırılmak üzere hazırlanması da oldukça zordur. Bahsedilen ortak bellekli yazılımlar da sadece CPU üzerinde programlama yapabilmektedir. Bu durumda bir ortak bellekli paralel yazılım olan CUDA, hem GPU üzerinde kullanılabilen ortak bellekli bir yazılım olarak hem de kolay Thread yönetimi yapısıyla oldukça kullanıģlı ve yararlı olan bir yazılımdır. CUDA ilk grafik iģlemciler üzerine yazılmıģ paralel programlama yazılımıdır. CUDA kolay ve güçlü bir yazımdır. CUDA, C temelli bir paralel programlama dili olduğundan, CPU için C programlama dili ile yazılmıģ olan uygulamaları, grafik iģlemci üzerinde çoklu thread (Multithread) kullanılarak koģturulmasına olanak sağlar [4]. CUDA teknolojisine donanımsal olarak bakıldığında (Ģekil 2) Thread ler SP (streaming processor) üzerinde çalıģır. 8 adet SP iģlemcisinin oluģturduğu yapıya ise SM (streaming Multiprocessor) olarak adlandırılır. SM ler ise ekran kartı donanımını oluģturmaktadır [9]. CUDA manuel olarak paralellik yarattığı için bütün zorlukları ortadan kaldırır. CUDA da yazılmıģ bir program, aslında kernel (Çekirdek) adı verilen seri bir programdır. GPU bu kernel in binlerce kopyasını çalıģtırarak onu paralel hale getirir. CUDA, C dilinin bir uzantısı olduğu için genellikle programları CUDA ya yönlendirmek veya onları multi-thread hale getirmek için mimarilerini değiģtirmeye gerek yoktur [5]. 2. CUDA Mimarisi ve Thread ler Program çalıģtırıldığında CPU kodun kendisine ait olan seri kısmını, GPU ise ağır hesaplamalar gerektiren paralel CUDA kodunu çalıģtırır. Kodun GPU kısmına kernel adı verilir. Kernel, belirli bir veri kümesine uygulanacak olan iģlemleri tanımlar. GPU, veri kümesinin her unsuru için ayrı bir kernel kopyası yaratır. Bu kernel kopyalarına Thread adı verilir. 512 adet Thread in yapıların birleģimiyle Thread gruplarına Blok yapılar, adetlik blok gruplarına ise Grid adı verilir (ġekil 3). Her bir Thread in, kendine ait program sayacı, kaydedici (register) ve durumu kaydedici (state) barındırır. Görüntü veya veri iģleme gibi geniģ veri kümelerinde bir seferde milyonlarca Thread oluģturulur ve paralel Ģekilde çalıģtırılır. CUDA teknolojisinin temeli birçok Thread dizisi tarafından GPU nun çalıģtırılması temeline dayanır. [4]. CPU üzerinde çalıģan ve yaygın olarak kullanılan ortak bellekli programlama yazılımları OpenMP, POSIX Threads ve Win 32/64 Threads olarak gösterebiliriz. GPU için yaygın olarak kullanılan ise NVIDIA tarafından geliģtirilen CUDA (Compute Unfied Device Architecture) paralel yazılımıdır. 219

3 B. Şen, İ.M. Orak, M. Akçay, A. Çelik bellek alanı kullanabilir (Shared memory). ġekil 4 de CUDA üzerinde program koģturma penceresi görülmektedir. Örnek program her bir Thread e bir sayı gönderip, her bir Thread in gönderilen sayının karesini alması istenmiģ ve Ģekildeki pencere görüntüsü elde edilmiģtir. ġekil 4: CUDA üzerinde örnek program çalıģtırılması IV. DAĞITIK BELLEKLĠ SĠSTEMLER ġekil 2: CUDA Hardware, Donanımsal yapısı Dağıtık bellekli paralel sistemler, ortak bellekli paralel sistemlerin eksiklerini gidermek için tasarlanmıģtır. En önemli avantajı hali hazırda kullanılmakta olan bilgisayarların, örneğin herhangi bir kuruma ait olan bilgisayarların, güçlü bir ağ (Ethernet, anahtar cihazı, kablo) donanımıyla birleģtirilmesiyle oluģturulmaktadır. Dağıtık bellekli yapıda, ağa dâhil edilecek bilgisayarların, donanım veya yazılım özelliklerinin birbirleriyle aynı olma gereksinimi yoktur. Ağ donanımlarıyla haberleģtirilen bu bilgisayarlara paralel yazılımlar (PVM, MPI vs) kurularak, içlerinden seçilecek bir bilgisayar üzerinde ortam konfigürasyonu sağlanmaktadır. Birbirlerine ağ donanımıyla bağlanmıģ bilgisayarlar ve bu bilgisayarlara yüklenmiģ yazılımlarla, süper bilgisayar denilen yüksek performanslı bilgisayar ortamı gerçekleģtirilmektedir. Dağıtık bellekli bilgisayarlar yüksek iletiģim olanağı sağlayan Ethernet kartı, tip A-B kablolama ve güçlü anahtar (switch) cihazıyla birleģtirilmektedir (ġekil 5). Dağıtık bellekli sistemlerde ortak bellekli sistemlerden farklı olarak komutlar arası paralellik değil de komut grupları arası paralellik mevcuttur. Kullanıcı isterse komutlarla paralel ortama müdahale edebilmektedir. Yüksek performans elde etmek isteyen araģtırma kurumları, üniversiteler ve değiģik ölçekteki kurumlar ekonomik olduğundan dolayı dağıtık bellekli paralel sistemleri tercih etmektedir. Bu sistemlerin temeli eski bilgisayarlarda (tek iģlemcili bilgisayarlarda) kullanıldığından, önceden oluģturulmuģ dağıtık mimarilerde hala yaygın olarak kullanılmaktadır. ġekil 3: CUDA Software Yazılımsal yapısı Her bir Thread in kendi karar mekanizması da mevcuttur. Bütün Thread ler aynı kodu çalıģtırabilir ve her bir Thread in bir ID nosu vardır. Aynı zamanda her bir Thread 220

4 Paralel Hesaplama ve CUDA PC 0 PC 1 PC 0 Switch PC paralel sisteme ilave edilen makineler rsh için yapılandırılmalıdır. Tüm makinelere PVM paketi kurulduktan sonra bir makine konsol olarak belirlenir ve tüm sistem oradan yönetilir. Ġlk yapılacak iģ paralel sistem içinde yer alacak makineleri -sisteme ilave etmektir. Bu amaçla konsol makinede kabuktan pvm yazılır, ve arkasından paralel sistemin diğer üyeleri zahiri sisteme add komutuyla ilave edilir. Belirli sayıda ve özellikteki makineleri barındıran bir sistemi kısa sürede oluģturmak için bilgisayar adları bir dosyaya yazılabilir. Bu Ģekilde tek komutla, istenilen kadar bilgisayar sisteme ilave edilmiģ olur. Eklenen makinelerin durumları conf komutuyla kontrol edilebilir [1]. 2. MPI : Mesaj Geçiş Arayüzü (Message Passing Interface) ġekil 5: Dağıtık bellekli paralel sistem mimarisi. Dağıtık sistemlerin en büyük avantajı, ağa bağlı ve zaten kullanılmakta olan bilgisayarlardan ihtiyaç duyulan kadarını yazılım yoluyla yapılandırıp tek bir hızlı bilgisayara (süperbilgisayara) dönüģtürebilmesidir. Ayrıca, sisteme ilave edilen bilgisayarların, mimarileri ya da iģletim sistemleri farklı olabilmektedir. Dağıtık sisteme dâhil edilen makinenin iģ yükü dağılımı doğru bir Ģekilde yapıldığı takdirde kullanıcısının farkına varmadan bir makine dağıtık sistem üyesi olabilir ve üzerinde iģ koģturulabilmektedir. Bu tür sistemler ekonomik çözümler sunduğundan eğitim kurumlarında tercih edilmektedir. Dağıtık sistemlerden istenen performans elde etmek için sistem performansı gözlemleme monitörleri (XPVM, XMPI, vs.) tarafından izlenerek değerlendirilmesi yapılmalıdır. Dağıtık sistemlerde icra süresi (iģlem süresi) ilk prosesin icraya baģlamasından son prosesin icrayı sona erdirmesine kadar geçen süredir. ĠĢlem süresi birkaç durumdan oluģmaktadır. Bunlar; her proses zamanın bir kısmını hesaplamayla (iģlemcide geçen süre), bir kısmını iletiģimle (mesajlaģma) ve sistem içinde geçen sürelerdir. Sistemde harcanan süre genelde diğerleri yanında ihmal edilebilir düzeydedir. Ancak, paralel bir uygulamanın iletiģimde harcadığı sürenin, hesaplamada (iģlemcilerde) harcanan süreye oranı ne kadar küçük olursa, paralellik o oranda baģarılı olmuģ olur. Bu oran büyüdükçe verim düģer, performans tek iģlemcili sistemden bile daha kötü olabilir. Amaç, hesaplama süresi fazla uygulamalar gerçekleyebilmek olmalıdır [6]. 1. PVM Paralel Zahiri Makine (Parallel Virtual Machine) PVM, Tennessee Üniversitesi ve Oak-Ridge ulusal laboratuarları iģ birliğiyle, heterojen yapılar içinde çalıģabilen (Windows/Unix) dağıtık hesaplama yazılımıdır [12,13]. PVM bir grup makineye kurulup aktif hale getirildiğinde her makinede PVM sunucusu (pvmd daemon) arka planda çalıģır. Makineler arası iletiģim grup içinde farklı makinelerde uygulamaların çalıģtırılması rsh (remote shell: uzak kabuk) altyapısına dayanmaktadır. Bu nedenle MPI kavramı, ilk olarak Amerika ve Avrupa dan, devlet laboratuarlarında, üniversitelerde ve sanayi kuruluģlarında çalıģan, yaklaģık 60 araģtırmacının, Center For Research on Paralel Computing sponsorluğunda, Workshop on Standards for Message Passing in a Distrubuted Memory Environment adıyla Nisan de Williamsburg - Virginia da düzenlenen çalıģtayda ortaya atılmıģtır [7,11]. MPI (Message Passing Interface) paralel ortamda iletiģim ara yüzü görevini üstlenmektedir. MPI diğer paralel kütüphanelerden daha hızlı çalıģmaktadır, mesaj geçiģ programlarının yazılması temeline dayandığından dolayı, etkili ve esnek bir yapısı vardır. MPI ın temelini oluģturan mesaj geçiģi, verinin bir düğümün hafızasından diğer düğümün hafızasına kopyalanması metodudur. Dağıtık bellekli sistemlerde genellikler veriler paketler halinde network üzerinden gönderilmektedir. Gönderilen bu veri paketlerine mesaj da denilmektedir. Mesajlar, kontrol bilgileriyle birlikte bir veya birden fazla paketten oluģabilmektedir [8]. ġekil 6 da MPI ortamında koģturulan, bir problemin sonuçları görülmektedir. ġekil 6: MPI ortamında program koģturma [1]. MPI a yapısal olarak bakıldığında, PVM e oldukça benzemektedir. Bu yüzden dağıtık sistemlerde en çok bu iki yazılım kullanılmaktadır. KarĢılaĢtırma yapılırsa; MPI, PVM den sonra ortaya çıkmıģtır ve uzaktaki makinelere eriģim için PVM de kullanılan rsh (remote shell) kabuk yerine daha güvenli eriģim sağlayan ssh (security shell) 221

5 B. Şen, İ.M. Orak, M. Akçay, A. Çelik kullanılmıģtır. Bu yüzden MPI ın kullanımı daha yaygındır [6]. V. SONUÇ Bu çalıģmada ortak bellekli ve dağıtık bellekli paralel sistemler incelenmiģ olup, GPU üzerinde çalıģan, ortak bellekli paralel programlama yazılımı olan CUDA teknolojisi hakkında bilgi verilmiģ ve örnek bir program çalıģması gösterilmiģtir. Ayrıca CPU üzerinde çalıģan dağıtık bellekli paralel programlama yazılımları (PVM, MPI) tanıtılmıģ ve MPI üzerinde bir programın çalıģtırılması gösterilmiģtir. Multi-Thread temeline dayanan CUDA teknolojisi GPU paralel programlamasında ilk kullanılan yazılım olmakla birlikte oldukça iģlevsel ve kullanımı kolaydır. Paralel sistemlerin amacı performans arttırmaya yönelik olduğundan, CPU ve GPU üzerinde performans arttırmaya yönelik paralellik sağlanarak uygulamalar gerçekleģtirilmektedir. Sistemin bütün donanımlarından sorumlu olan ve yeterince iģ yüküne sahip olan CPU nun yanında, GPU üzerinde de grafik iģlemler için paralellik sağlanarak performansının arttırılması olacaktır. KAYNAKLAR [1] Paralel Bilgisayar Sistemlerinin Performans Analizi Ahmet Çelik Yüksek Lisans Tezi, ElektrikElektronik Mühendisliği Anabilim Dalı Ocak [2] [3] [4] NVIDIA CUDA Compute Unified Device Architecture Programming Guide Version 1.0 6/23/2007 [5] Getting Started with CUDA, NVISION 08 The world of visual computing - Greg Ruetsch, Brent Oster [6] Dağıtık Paralel Sistemler Hakkında Kıyaslamalı Bir ÇalıĢma: PVM ve MPI 5. Uluslar arası Ġleri Teknolojiler Sempozyumu (ĠATS 09), Mayıs 2009, Karabük, Türkiye [7] MPI: A Message-Passing Interface Standard Version 2.1 Message Passing Interface Forum June 23, 2008 [8] [9] Introduction to CUDA Tanya Ivanovska School of Engineering and Science Jacobs University, Bremen, Germany 28 September 2009 [11] [12] [13] 222

DAĞITIK PARALEL SİSTEMLER HAKKINDA KIYASLAMALI BİR ÇALIŞMA: PVM VE MPI A COMPARATIVE STUDY ON DISTRIBUTED PARALLEL SYSTEMS: PVM AND MPI

DAĞITIK PARALEL SİSTEMLER HAKKINDA KIYASLAMALI BİR ÇALIŞMA: PVM VE MPI A COMPARATIVE STUDY ON DISTRIBUTED PARALLEL SYSTEMS: PVM AND MPI 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye DAĞITIK PARALEL SİSTEMLER HAKKINDA KIYASLAMALI BİR ÇALIŞMA: PVM VE MPI A COMPARATIVE STUDY ON DISTRIBUTED PARALLEL

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu bulunmaktadır; 1. Performans: İşletim sistemi, makine

Detaylı

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması Sistem Programlama Sistem programlama bilgisayar mühendisliğinin bir alanı olup karmaşık sistemlerin ve bu sistemlerin parçalarının ile ilgilenir. İşletim Sistemlerinin Programlaması Giriş/Cıkış( I/O)

Detaylı

Program AkıĢ Kontrol Yapıları

Program AkıĢ Kontrol Yapıları C PROGRAMLAMA Program AkıĢ Kontrol Yapıları Normal Ģartlarda C dilinde bir programın çalıģması, komutların yukarıdan aģağıya doğru ve sırasıyla iģletilmesiyle gerçekleģtirilir. Ancak bazen problemin çözümü,

Detaylı

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Matematik- Bilgisayar Bölümü, Eskişehir 2

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Matematik- Bilgisayar Bölümü, Eskişehir 2 Paralel Programlama Ortamları Elis Soylu 1, M. Akçay 2 1 Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Matematik- Bilgisayar Bölümü, Eskişehir 2 Dumlupınar Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

Donanımlar Hafta 1 Donanım

Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanım Birimleri Ana Donanım Birimleri (Anakart, CPU, RAM, Ekran Kartı, Sabit Disk gibi aygıtlar, ) Ek Donanım Birimleri (Yazıcı, Tarayıcı, CD-ROM, Ses Kartı, vb ) Anakart (motherboard,

Detaylı

Büyük Ölçekli Paralel Nükleer Kabuk Modeli Hesaplamaları

Büyük Ölçekli Paralel Nükleer Kabuk Modeli Hesaplamaları Büyük Ölçekli Paralel Nükleer Kabuk Modeli Hesaplamaları Yrd. Doç. Dr. Erdal DİKMEN Süleyman Demirel Üniversitesi Fizik Bölümü Araştırma Grubu: Sündüz Korkmaz (Doktora) Oğuz Öztürk (Yüksek Lisans) Hilal

Detaylı

BĠLGĠSAYAR AĞLARI. 1-Bilgisayar ağı nedir? 2-Ağ türleri 3-Ağ bağlantıları 4-Ġnternet kavramı ve teknolojileri

BĠLGĠSAYAR AĞLARI. 1-Bilgisayar ağı nedir? 2-Ağ türleri 3-Ağ bağlantıları 4-Ġnternet kavramı ve teknolojileri BĠLGĠSAYAR AĞLARI 1-Bilgisayar ağı nedir? 2-Ağ türleri 3-Ağ bağlantıları 4-Ġnternet kavramı ve teknolojileri Ağ Kavramı Bilgisayarların birbirleri ile iletiģimlerini sağlamak, dosya paylaģımlarını aktif

Detaylı

Paralel Programlama Ortamları

Paralel Programlama Ortamları Paralel Programlama Ortamları Elis Soylu ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ esoylu@ogu.edu.tr Paralel Programlama Ortamları Paralel Programlama Tanımı İş Parçacığı Tabanlı Yöntemler Java Thread ile Paralel

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2. Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2. Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2 Kaynakların Paylaşımı (Resource Sharing) Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine sunar. Bir işletim sisteminde paylaşılan kaynaklar

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ Von Neumann Mimarisi Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği mimariyi temel almaktadır. Merkezi İşlem Birimi Aritmetik ve Mantık Birimi Kontrol

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliği. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1

Bilgisayar Mühendisliği. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Bilgisayar Mühendisliği Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Mühendislik Nedir? Mühendislik, bilim ve matematiğin yararlı cihaz ve sistemlerin üretimine uygulanmasıdır. Örn: Elektrik mühendisleri, elektronik

Detaylı

BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI FAALĠYET RAPORU

BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI FAALĠYET RAPORU BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI FAALĠYET RAPORU 2011 BİRİM YÖNETİCİSİNİN SUNUŞU 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun yayınlanmasıyla beraber veri ve bilgiye dayalı bir yönetimin gerekliliği,

Detaylı

NETCAD 6 GIS KURULUMU (2012)

NETCAD 6 GIS KURULUMU (2012) NETCAD 6 GIS KURULUMU (2012) 1 İçindekiler 1. MĠNĠMUM SĠSTEM GEREKSĠNĠMĠ... 3 2. KURULUM ÖNCESĠ DĠKKAT EDĠLMESĠ GEREKENLER... 3 3. NETCAD 6 GIS KURULUMU... 3 a. TEKLĠ KURULUM... 4 i. HASP Driver Kurulumu...

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ Von Neumann Mimarisi Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği mimariyi temel almaktadır. Merkezi İşlem Birimi Aritmetik ve Mantık Birimi Kontrol

Detaylı

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM SİSTEM BİRİMİ ÇEVREBİRİMLERİ Ana Kart (Mainboard) Monitör İşlemci

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

SOME-Bus Mimarisi Üzerinde Mesaj Geçişi Protokolünün Başarımını Artırmaya Yönelik Bir Algoritma

SOME-Bus Mimarisi Üzerinde Mesaj Geçişi Protokolünün Başarımını Artırmaya Yönelik Bir Algoritma SOME-Bus Mimarisi Üzerinde Mesaj Geçişi Protokolünün Başarımını Artırmaya Yönelik Bir Algoritma Çiğdem İNAN, M. Fatih AKAY Çukurova Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Balcalı-ADANA İçerik Çalışmanın

Detaylı

Uygulamaların Grid e Aktarılması

Uygulamaların Grid e Aktarılması Uygulamaların Grid e Aktarılması www.grid.org.tr Bu sunum, Peter Kacsuk ve Gergely Sipos Introduction to Grids and Grid applications ve C. Loomis Characteristic of Grid Applications sunumlarından alıntılar

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

Hasan ARMUTLU 1 Muammer AKÇAY 2

Hasan ARMUTLU 1 Muammer AKÇAY 2 Hasan ARMUTLU 1 Muammer AKÇAY 2 1 Uşak Üniversitesi, Karahallı MYO, Bilgisayar Teknolojileri Bölümü, Uşak hasan.armutlu@usak.edu.tr 2 Dumlupınar Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Kütahya makcay@dpu.edu.tr

Detaylı

Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne "donanım" denir.

Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne donanım denir. Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne "donanım" denir. Bilgisayar ve Donanım Ana Donanım Birimleri Anakart (Motherboard,

Detaylı

Küme Bilgisayarlar. Enabling Grids for E-sciencE. Onur Temizsoylu. Grid ve Küme Bilgisayarlarda Uygulama Geliştirme Eğitimi ODTÜ, Ankara

Küme Bilgisayarlar. Enabling Grids for E-sciencE. Onur Temizsoylu. Grid ve Küme Bilgisayarlarda Uygulama Geliştirme Eğitimi ODTÜ, Ankara Küme Bilgisayarlar Onur Temizsoylu ODTÜ, Ankara www.eu-egee.org EGEE and glite are registered trademarks İçerik Neden hesaplamada kümeleme? Kümeleme nedir? Yüksek kullanılabilirlik kümeleri Yük dengeleme

Detaylı

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama BİL 542 Paralel Hesaplama Dersi Projesi MPJ Express Java Paralel Programlama Recep Ali YILMAZ 131419106 Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Yüksek Lisans Programı

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Donanım performans kriterleri Eş zamanlı çalışma Güç tüketimi Yazılım performans kriterleri

Detaylı

Uygulamaları ulut bilişime geçirmeden önce, firmanızın/şirketinizin ya da. işinizin gereksinimlerini göz önüne almanız gerekir. Aşağıda bulut bilişime

Uygulamaları ulut bilişime geçirmeden önce, firmanızın/şirketinizin ya da. işinizin gereksinimlerini göz önüne almanız gerekir. Aşağıda bulut bilişime Bulut Bilişim-Planlama Uygulamaları ulut bilişime geçirmeden önce, firmanızın/şirketinizin ya da işinizin gereksinimlerini göz önüne almanız gerekir. Aşağıda bulut bilişime geçemden önce dikkat edilmesi

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Komut Seti Mimarisi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Komut Seti Mimarisi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ Komut Seti Mimarisi Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Komut Seti Mimarisi Bilgisayarın hesaplama karakteristiklerini belirler. Donanım sistemi mimarisi ise, MİB(Merkezi İşlem Birimi),

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 1 Tanıtım Gösterisi Hazırlayan: Arş. Gör. Ahmet Cengizhan Dirican İçerik 1. 1. Üniversitemiz 2. 2. Bilgisayar Mühendisliği 3. 3. Bölümümüz

Detaylı

Bilgisayar Ağları ve Dağıtık Programlama

Bilgisayar Ağları ve Dağıtık Programlama KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUARI Bilgisayar Ağları ve Dağıtık Programlama 1. Giriş Bu deneyde paralel programlama standartlarından olan MPI (Message

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN İŞLETİM SİSTEMLERİ Bilinen İşletim Sistemleri İşletim Sistemlerinin Görevleri İşletim Sistemlerinin Gelişim Evresi İşletim Sistemi Türleri İşletim

Detaylı

Sanallaştırmada Özgür Yazılım Çözümleri. Alper YALÇINER alper.yalciner@gmail.com

Sanallaştırmada Özgür Yazılım Çözümleri. Alper YALÇINER alper.yalciner@gmail.com Sanallaştırmada Özgür Yazılım Çözümleri Alper YALÇINER alper.yalciner@gmail.com 1 Sanallaştırma Nedir? Sanallaştırma; işletim sistemleri, sistem ya da ağ kaynakların mantıksal olarak bölünmesi veya yalıtılmasıdır.

Detaylı

PR362009 24 Kasım 2009 Yazılım, PC-tabanlı kontrol Sayfa 1 / 5

PR362009 24 Kasım 2009 Yazılım, PC-tabanlı kontrol Sayfa 1 / 5 Yazılım, PC-tabanlı kontrol Sayfa 1 / 5 IT standartları otomasyonu geliştiriyor: Microsoft Visual Studio entegrasyonlu TwinCAT programlama ortamı TwinCAT 3 extended Automation Beckhoff, otomasyon dünyasını

Detaylı

KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Elektrik ve Elektronik Teknolojisi KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince çeşitli bilgileri

Detaylı

Sonsuz İmkan için Esnek İnce İstemci

Sonsuz İmkan için Esnek İnce İstemci SC-T45 İnce İstemci: Güç ve Esneklik Sonsuz İmkan için Esnek İnce İstemci Genel Bakış ViewSonic SC-T45 İnce İstemci PC'si, Windows 7 Embedded Standard OS ile güçlü Intel Atom N2800'ü kullanır. SC-T45;

Detaylı

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 İşletim Sistemlerine Giriş Bilgisayar Sistemi uygulama programları derleyici editör komut yorumlayıcı işletim sistemi makina dilinde programlar mikroprogram (ROM da)

Detaylı

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER KARABÜK ÜNĠVERSĠTESĠ TEKNOLOJĠ FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER ArĢ. Gör. Emel SOYLU ArĢ. Gör. Kadriye ÖZ Intel X86 Mimarisi ve gelişimi Veri Gösterim Birimleri nibble =

Detaylı

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software)

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software) Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software) Yazılım (Software) Eğitim TV - egitimtv.biz - facebook.com/egitimtv 2 Yazılım Daha önce de bahsettiğimiz gibi; yazılım, bilgisayar üzerinde çalışan

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Tanıtım Gösterisi 1 İçerik 1. Üniversitemiz 2. Bilgisayar Mühendisliği 3. Bölümümüz 4. Son Sözler 2 Üniversitemiz 3 1. Teknoloji Enstitüsü

Detaylı

Grid Uygulamaları. www.grid.org.tr

Grid Uygulamaları. www.grid.org.tr Grid Uygulamaları www.grid.org.tr Bu sunum, Peter Kacsuk ve Gergely Sipos Introduction to Grids and Grid applications ve C. Loomis Characteristic of Grid Applications sunumlarından alıntılar ile oluşturulmuştur.

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞI İLE HAVA SICAKLIĞI TAHMİNİ APPROXIMATION AIR TEMPERATURE WITH ARTIFICIAL NEURAL NETWORK

YAPAY SİNİR AĞI İLE HAVA SICAKLIĞI TAHMİNİ APPROXIMATION AIR TEMPERATURE WITH ARTIFICIAL NEURAL NETWORK YAPAY SİNİR AĞI İLE HAVA SICAKLIĞI TAHMİNİ Hande ERKAYMAZ, Ömer YAŞAR Karabük Üniversitesi / TÜRKĠYE herkaymaz@karabuk.edu.tr ÖZET : Bu çalıģmada Yapay Sinir Ağları (YSA) ile hava sıcaklığının tahmini

Detaylı

Intel Parallel Studio ile Paralel Hesaplama

Intel Parallel Studio ile Paralel Hesaplama Intel Parallel Studio ile Paralel Hesaplama Muammer Akçay 1, Hüseyin Aşkın Erdem 2 1 Dumlupınar Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Kütahya 2 Hava Harp Okulu, Havacılık ve Uzay Teknolojileri

Detaylı

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru 1 Konular 1. Bilgisayar Nedir? 2. Bilgisayarın Tarihçesi 3. Günümüz Bilgi Teknolojisi 4. Bilgisayarların Sınıflandırılması

Detaylı

Windows'da çalışırken pek çok durumda bir işe başlamadan önce işletim sisteminin o işe ilişkin bilgileri depolayacağı bir alan yaratması gerekir.

Windows'da çalışırken pek çok durumda bir işe başlamadan önce işletim sisteminin o işe ilişkin bilgileri depolayacağı bir alan yaratması gerekir. Handel Kavramı: Windows'da çalışırken pek çok durumda bir işe başlamadan önce işletim sisteminin o işe ilişkin bilgileri depolayacağı bir alan yaratması gerekir. Alanın yaratıldığı bölge Windows'un kendi

Detaylı

Bilişim Teknolojilerine Giriş

Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilginin toplanması, işlenmesi, saklanması ve iletilmesini sağlayan teknolojilerin bütününe bilişim teknolojileri denir. Bilişim Teknolojisi Girilen verileri saklayan, işleyen,

Detaylı

ODTÜ Kampüs Izgara Hesaplama Uygulaması

ODTÜ Kampüs Izgara Hesaplama Uygulaması ODTÜ Kampüs Izgara Hesaplama Uygulaması Mete Özay, Tuğba Taşkaya Temizel Enformatik Enstitüsü ODTÜ Taslak Kampüs Izgara Hesaplama Mevcut Uygulamalar ODTÜ Kampüs Izgara Hesaplama Sistem Testleri ODTÜ Kampüs

Detaylı

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince

Detaylı

Java 2 Micro Edition (J2ME)

Java 2 Micro Edition (J2ME) Java 2 Micro Edition (J2ME) Arş.Gör. Cenk ATLIĞ Bahar 2005-2006 Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği İçerik Giriş MIDP nedir? MIDP in Java 2 Platformundaki yeri Java 2 Platformunda cihazların kullanım

Detaylı

ÖĞRENME FAALĠYETĠ 3 ÖĞRENME FAALĠYETĠ 3

ÖĞRENME FAALĠYETĠ 3 ÖĞRENME FAALĠYETĠ 3 ÖĞRENME FAALĠYETĠ 3 AMAÇ ÖĞRENME FAALĠYETĠ 3 Bu öğrenme faaliyetiyle elektronik posta hesabınızı, e-posta yönetim yazılımlarını kullanarak yönetmeyi öğrenebileceksiniz. ARAġTIRMA Ġnternet ortamında e-posta

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Mikroişlemci Nedir? Bir bilgisayarın en önemli parçası Mikroişlemcisidir. Hiçbir bilgisayar mikroişlemci olmadan çalışamaz. Bu nedenle Mikroişlemci

Detaylı

Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Düğümler Arasında Veri HaberleĢmesi

Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Düğümler Arasında Veri HaberleĢmesi 6 th International Advanced Technologies Symposium (IATS 11), 16-18 May 2011, Elazığ, Turkey Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Düğümler Arasında Veri HaberleĢmesi M. Dener 1 and O.F. Bay 2 1 University of Gazi,

Detaylı

Bilgisayarım My Computer

Bilgisayarım My Computer My Computer Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2012 2013 Bahar Yarıyılı 12-13 Mar. 2012 Öğr. Gör. Murat KEÇECİOĞLU Bilgisayarım (my computer) simgesine sağ tıklar ve özellikler (properties) seçeneğini seçeriz.

Detaylı

BİLGİSAYAR AĞI NEDİR?

BİLGİSAYAR AĞI NEDİR? BİLGİSAYAR AĞLARI BİLGİSAYAR AĞI NEDİR? İki veya daha fazla bilgisayarın bir araya gelerek oluşturdukları yapıya bilgisayar ağı denir. Ağa bağlı tüm bilgisayarlar birbirleri ile iletişim kurabilirler,

Detaylı

MÜFREDAT DERS LİSTESİ

MÜFREDAT DERS LİSTESİ MÜFREDAT DERS LİSTESİ MÜHENDİSLİK FAK. / BİLGİSAYAR MÜHENDİSL / 2010 BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ Müfredatı 0504101 Matematik I Calculus I 1 GÜZ 4 5 Z 0504102 Genel Fizik I General Physics I 1 GÜZ 4 4 Z 0504103

Detaylı

2. A4 ÇOK FONKSĠYONLU YAZICI GENEL ÖZELLĠKLERĠ

2. A4 ÇOK FONKSĠYONLU YAZICI GENEL ÖZELLĠKLERĠ 1 KONU: Eğitimde Fırsat EĢitliğinin Sağlanması ve Zengin Öğrenme-Öğretme Ortamlarının OluĢturulması Amacıyla Fatih Projesi Kapsamında Ortaöğretim Okullarını Ġçeren Alım ĠĢidir. KISALTMALAR ĠĢbu Ģartnamede

Detaylı

1. PS/2 klavye fare 2. Optik S/PDIF çıkışı 3. HDMI Giriş 4. USB 3.0 Port 5. USB 2.0 Port 6. 6 kanal ses giriş/çıkış 7. VGA giriş 8.

1. PS/2 klavye fare 2. Optik S/PDIF çıkışı 3. HDMI Giriş 4. USB 3.0 Port 5. USB 2.0 Port 6. 6 kanal ses giriş/çıkış 7. VGA giriş 8. İşlemci: İşlemci,kullanıcıdan bilgi almak, komutları işlemek ve sonuçları kullanıcıya sunmak gibi pek çok karmaşık işlemi yerine getirir. Ayrıca donanımların çalışmasını kontrol eder. İşlemci tüm sistemin

Detaylı

Ġnternet ve Harekât AraĢtırması Uygulamaları

Ġnternet ve Harekât AraĢtırması Uygulamaları Ġnternet ve Harekât AraĢtırması Uygulamaları Cihan Ercan Mustafa Kemal Topcu 1 GĠRĠġ Band İçerik e- Konu\ Mobil Uydu Ağ Genişliği\ e- e- VoIP IpV6 Dağıtma Altyapı QoS ticaret\ Prensip Haberleşme Haberleşme

Detaylı

Paralel Hesaplama. Enabling Grids for E-sciencE. Onur Temizsoylu. Grid ve Küme Bilgisayarlarda Uygulama Geliştirme Eğitimi ODTÜ, Ankara

Paralel Hesaplama. Enabling Grids for E-sciencE. Onur Temizsoylu. Grid ve Küme Bilgisayarlarda Uygulama Geliştirme Eğitimi ODTÜ, Ankara Paralel Hesaplama Onur Temizsoylu ODTÜ, Ankara www.eu-egee.org EGEE and glite are registered trademarks İçerik Neden paralel hesaplama? Terminoloji Paralel hesaplamanın tarihi Teori: Hızlanma, Amdahl Yasası

Detaylı

Dağıtık Ortak Hafızalı Çoklu Mikroişlemcilere Sahip Optik Tabanlı Mimari Üzerinde Dizin Protokollerinin Başarım Çözümlemesi

Dağıtık Ortak Hafızalı Çoklu Mikroişlemcilere Sahip Optik Tabanlı Mimari Üzerinde Dizin Protokollerinin Başarım Çözümlemesi Dağıtık Ortak Hafızalı Çoklu Mikroişlemcilere Sahip Optik Tabanlı Mimari Üzerinde Dizin Protokollerinin Başarım Çözümlemesi İpek ABASIKELEŞ, M.Fatih AKAY Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Çukurova Üniversitesi

Detaylı

Ders - 1. BİL 221 Bilgisayar Yapısı GİRİŞ. Ders Hakkında. Ders İzlencesi

Ders - 1. BİL 221 Bilgisayar Yapısı GİRİŞ. Ders Hakkında. Ders İzlencesi Ders - 1 BİL 221 Bilgisayar Yapısı GİRİŞ Ders Hakkında Ders İzlencesi Bilgisayar Sınıfları Kişisel Bilgisayarlar$ Genel amaçlı, çok çeşitli yazılımlar$ Performans - maliyet ödünleşmesi hedeflenir$ Sunucular$

Detaylı

ÖZET. Anahtar kelimeler: Programlama Dili Olarak Java, Java Dilini Tanıyalım, Nedir Bu Java?, Java Sanal Makinesi Nedir?

ÖZET. Anahtar kelimeler: Programlama Dili Olarak Java, Java Dilini Tanıyalım, Nedir Bu Java?, Java Sanal Makinesi Nedir? II ÖZET Bu çalıģmada, günümüzün en popüler programlama dili olarak kabul edilen java dilinin ortaya çıkıģından günümüzdeki halini alıncaya kadar izlediği yolu en iyi Ģekilde incelemeye çalıģırken, java

Detaylı

İşletim Sistemleri. Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

İşletim Sistemleri. Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İşletim Sistemleri Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bu dersin sunumları, Abraham Silberschatz, Greg Gagne, Peter B. Galvin, Operating System Concepts 9/e, Wiley,

Detaylı

MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş

MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş Yard. Doç. Dr. Alper Kürşat Uysal Bilgisayar Mühendisliği Bölümü akuysal@anadolu.edu.tr Ders Web Sayfası: http://ceng.anadolu.edu.tr/ders.aspx?dersid=101

Detaylı

1. HAFTA. Öğr. Gör. KORAY AKİ

1. HAFTA. Öğr. Gör. KORAY AKİ 1. HAFTA Öğr. Gör. KORAY AKİ Bilgisayar Sisteminin İncelenmesi Bilgisayar; Giriş birimleri ile dış dünyadan aldıkları veriler üzerinde, aritmetiksel ve mantıksal işlemler yaparak işleyebilen ve bu işlenmiş

Detaylı

CNC (COMPUTER NUMERİCAL CONTROL)

CNC (COMPUTER NUMERİCAL CONTROL) CNC (COMPUTER NUMERİCAL CONTROL) Bilgisayarlı Sayısal Kontrol(CNC- Computer Numerical Control), takım tezgahlarının sayısal komutlarla bilgisayar yardımıyla kontrol edilmesidir. CNC Tezgahlarda, NC tezgahlardan

Detaylı

Kılavuz içerisinde TalksPBX kurulumu anlatılmakta olup, yapacağınız konfigürasyonlar satın aldığınız lisans ile sınırlıdır.

Kılavuz içerisinde TalksPBX kurulumu anlatılmakta olup, yapacağınız konfigürasyonlar satın aldığınız lisans ile sınırlıdır. HAKKIMIZDA Aktiftelecom, 1994 yılından bu yana deneyimli kadrosu ile telekomünikasyon sektöründe hizmet vermektedir. Satış sonrası hizmetler konusunda uzmanlaşmış teknik destek ekibi ve yurt çapında yayılmış

Detaylı

Multicore/Multithread Programlama

Multicore/Multithread Programlama Multicore/Multithread Programlama Onur Tolga Şehitoğlu Bilgisayar Mühendisliği 7 Şubat 2008 Başlıklar 1 Gereksinimi Dal ile Süreç Çok İşlemci ve Dal Modelleri Neden Çoklu Dal Programlama? 2 Çok İşlemci/Çok

Detaylı

KONTROL EDEN Bilal ERKEK Ömer SALGIN Hacı ġahin ġahġn Levent ÖZMÜġ Nevzat ÖZTÜRK

KONTROL EDEN Bilal ERKEK Ömer SALGIN Hacı ġahin ġahġn Levent ÖZMÜġ Nevzat ÖZTÜRK Sayfa : 1/11 Sayfa : 2/11 TANIMLAR: Veri Yedekleme: Her birimin kendi verilerini, Birimine teslim edene kadar gerekli güvenlik önlemlerini alarak uygun donanımlarda belirtilen sürelerde saklaması. Veri

Detaylı

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü OMNET++ 4.2.2 Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları OMNET++ OMNET++ (Objective Modular Network Testbed in C++), nesneye yönelik (objectoriented)

Detaylı

Küme Bilgisayarlarda PBS Kuyruk Sistemi

Küme Bilgisayarlarda PBS Kuyruk Sistemi Küme Bilgisayarlarda PBS Kuyruk Sistemi Aslı Zengin asli@ulakbim.gov.tr Ankara, Ekim 2007 www.grid.org.tr İÇERİK Küme Bilgisayar Bileşenleri Küme Bilgisayar Kuyruk Sistemi PBS Kuyruk Sistemi Özellikleri

Detaylı

4.35. ASP, PHP ve CGI YAZILIMLARIN PERFORMANS ANALİZİ

4.35. ASP, PHP ve CGI YAZILIMLARIN PERFORMANS ANALİZİ 4.35. ASP, PHP ve CGI YAZILIMLARIN PERFORMANS ANALİZİ AraĢ. Gör. Ferhat BAĞÇACI, Prof. Dr. Asaf VAROL Fırat Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi ferhatb@firat.edu.tr, asaf_varol@yahoo.com Özet Bu çalıģmada,

Detaylı

OPC Data Access (DA) Temelleri

OPC Data Access (DA) Temelleri OPC Data Access (DA) Temelleri Hazırlayan Kepware Technologies Türkçe Meal Salih GÖK Anket Data Access nedir? Data Access in getirileri OPC DA e giriş (Data Access) OPC DA Özelliklerine bakış Hızlı bir

Detaylı

Bilgisayarım My Computer. Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 Bahar Yarıyılı

Bilgisayarım My Computer. Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 Bahar Yarıyılı Bilgisayarım My Computer Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 Bahar Yarıyılı Öğr.Gör. Murat KEÇECİOĞLU 11-12 Mar. 2014 Bilgisayarım (my computer) simgesine sağ tıklar ve özellikler (properties) seçeneğini

Detaylı

Sistem Nasıl Çalışıyor: Araç İzleme ve Filo Yönetim Sistemi

Sistem Nasıl Çalışıyor: Araç İzleme ve Filo Yönetim Sistemi arvento Araç Takip ve Filo Yönetim Sistemleri ile araçlarınızı 7 gün 24 saat on-line ve geçmişe yönelik olarak izleyebilir, hızlarını, izlemiş oldukları güzergahı, duraklama yaptıkları yerleri uzaktan

Detaylı

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 Prosesler Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 Prosesler ve Proses Yönetimi bilgisayar sisteminde birden fazla iş aynı anda etkin olabilir kullanıcı programı diskten okuma işlemi yazıcıdan çıkış alma

Detaylı

Binnur Kurt binnur.kurt@ieee.org. İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar MühendisliM

Binnur Kurt binnur.kurt@ieee.org. İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar MühendisliM İşletim Sistemleri Binnur Kurt binnur.kurt@ieee.org İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar MühendisliM hendisliği i BölümüB İşletim Sistemleri Copyright 2005 1 Version 0.0.1 About the Lecturer BSc İTÜ,

Detaylı

UHeM ve Bulut Bilişim

UHeM ve Bulut Bilişim UHeM ve Bulut Bilişim Özden AKINCI Ulusal Yüksek Başarımlı Hesaplama Merkezi (UHeM) Bilim ve Mühendislik Uygulamalar Müdürü 11.07.2012 UHeM hakkında Vizyon: Yüksek başarımlı hesaplama, bilgi teknolojileri

Detaylı

T.C. GEBZE BELEDİYESİ BİLGİ İŞLEM MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV TANIMLARI. Karar Tarihi: 07 / 03 / 2008 Karar No: 84 Sayfa No: 1/6 BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ:

T.C. GEBZE BELEDİYESİ BİLGİ İŞLEM MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV TANIMLARI. Karar Tarihi: 07 / 03 / 2008 Karar No: 84 Sayfa No: 1/6 BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ: GÖREV TANIMLARI Karar Tarihi: 07 / 03 / 2008 Karar No: 84 Sayfa No: 1/6 AMAÇ: BİRİNCİ BÖLÜM Madde 1) Bu yönetmeliğin amacı 5393 Sayılı Belediye Kanunu nun 48 nci maddesi, ISO 9001-2000 kapsamında, Görev,

Detaylı

Linux İşletim Sistemleri. Eren BAŞTÜRK. basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com

Linux İşletim Sistemleri. Eren BAŞTÜRK. basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com Linux İşletim Sistemleri Eren BAŞTÜRK basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com Giriş Linux İşletim Sistemleri Linux Terimlerinin Açıklanması Gömülü Linux İşletim Sistemleri Ubuntu Kurulumu Linux İşletim

Detaylı

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU 1 2 KURS MODÜLLERİ 1. BİLGİSAYAR KULLANIMI 3 1. Bilişim (Bilgi ve İletişim) Kavramı Bilişim, bilgi ve iletişim kelimelerinin bir arada kullanılmasıyla meydana gelmiştir. Bilişim, bilginin teknolojik araçlar

Detaylı

Windows Eski Sürümleri Bellek Yapısı

Windows Eski Sürümleri Bellek Yapısı Windows Eski Sürümleri Bellek Yapısı -Intel 8086/8088 mimarili işlemciler//640k RAM -Segment Modeli(Segmented Model) -Her segment 64K uzunluğunda -Intel 80286,640K dan daha fazla RAM i destekledi -Windows

Detaylı

TÜRKĠYE TEKNOLOJĠ GELĠġTĠRME VAKFI (TTGV) DESTEKLERĠ

TÜRKĠYE TEKNOLOJĠ GELĠġTĠRME VAKFI (TTGV) DESTEKLERĠ TÜRKĠYE TEKNOLOJĠ GELĠġTĠRME VAKFI (TTGV) DESTEKLERĠ 3 TEMEL DESTEĞĠ MEVCUTTUR 1- Ar-Ge Proje Destekleri 2- Çevre Projeleri Destekleri 3- Teknolojik Girişimcilik Destekleri Ar-Ge Proje Destekleri a) Teknoloji

Detaylı

-Bilgisayarı oluşturan iki temel unsurdan diğeri ise YAZILIM dır.

-Bilgisayarı oluşturan iki temel unsurdan diğeri ise YAZILIM dır. YAZILIM -Bilgisayarı oluşturan iki temel unsurdan diğeri ise YAZILIM dır. Elektronik cihazların belirli bir işi yapmasını sağlayan ve komutlardan oluşan programların tümüne verilen isimdir. Yazılım temelde

Detaylı

1.Baskı Çözümleri: 2. Bilgisayar Bileşenleri: 1.Baskı Ürünleri. 1.1. Faks Cihazları. 1.2. Fotokopi Cihazları. 1.3. Tarayıcılar. 1.4.

1.Baskı Çözümleri: 2. Bilgisayar Bileşenleri: 1.Baskı Ürünleri. 1.1. Faks Cihazları. 1.2. Fotokopi Cihazları. 1.3. Tarayıcılar. 1.4. Yıldırım Bilişim - 2014 1.Baskı Çözümleri: 1.Baskı Ürünleri 1.1. Faks Cihazları 1.2. Fotokopi Cihazları 1.3. Tarayıcılar 1.4. Yazıcılar 2. Bilgisayar Bileşenleri: 2.1. Anakartlar 2.2. Bellekler 2.3. Ekran

Detaylı

5.50. OTOMOBĠL TEKERLEĞĠ MONTAJ OTOMASYONU

5.50. OTOMOBĠL TEKERLEĞĠ MONTAJ OTOMASYONU 5.50. OTOMOBĠL TEKERLEĞĠ MONTAJ OTOMASYONU Prof. Dr. Asaf VAROL avarol@firat.edu.tr GiriĢ: Hızla geliģen bilgisayar teknolojisi, her alanda olduğu gibi etkisini robot teknolojisi ve otomasyon sistemleri

Detaylı

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİSİ KULLANIMI. Bilgi Teknolojisi Temel Kavramları

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİSİ KULLANIMI. Bilgi Teknolojisi Temel Kavramları TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİSİ KULLANIMI Bilgi Teknolojisi Temel Kavramları Bilgisayar Nedir? Bilgisayar, aritmetiksel işlemler yapabilen, mantıksal kıyaslamalardan sonuçlar çıkarabilen, yüksek kapasitede veri

Detaylı

NComputing Erişim Cihazları Maksimum Esneklik ve Tasarruf Eylül 2010

NComputing Erişim Cihazları Maksimum Esneklik ve Tasarruf Eylül 2010 NComputing Erişim Cihazları Maksimum Esneklik ve Tasarruf Eylül 2010 Copyright 2010 dojop Teknoloji Hizmetleri Tic. Ltd. Şti Bilgi Teknolojilerinizde Devrim Yapın NComputing Erişim cihazları kişisel çalışma

Detaylı

Açık Kaynak Kodlu Yazılım

Açık Kaynak Kodlu Yazılım Temel Kavramlar İşletim Sistemi Bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan, aynı zamanda diğer uygulama yazılımlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.

Detaylı

2. ĠġLEMCĠLER. Genel bir bilgisayar dört ana birimden oluģur. Bunlar sırasıyla aģağıdaki gibidir:

2. ĠġLEMCĠLER. Genel bir bilgisayar dört ana birimden oluģur. Bunlar sırasıyla aģağıdaki gibidir: 2. ĠġLEMCĠLER ĠĢlemciler, mikroiģlemciler bilgisayara yüklenen iģletim sistemini ve diğer tüm programları çalıģtırıp bu programların iģlemlerini yerine getirir. Bu sebeple merkezî iģlem birimi (MĠB) adını

Detaylı

VACAM ÖZELLİKLERİ. VACAM Kontrol Yazılımı program çalıģırken dönüģtürülebilen 13 tercüme edilmiģ lisan ile

VACAM ÖZELLİKLERİ. VACAM Kontrol Yazılımı program çalıģırken dönüģtürülebilen 13 tercüme edilmiģ lisan ile VACAM KONTROL YAZILIMI VACAM kontrol yazılımı çelik iģleme makinaları alanında uzun yıllardan sonra elde edilen deneyimlerin bir sonucu olarak Voortman tarafından geliģtirilmiģtir. Voortman'ın imalat programındaki

Detaylı

Windows Server 2012: Sanallaştırmanın ötesine geçin. Oğuz Pastırmacı IT Pro Teknolojileri Yöneticisi Microsoft Türkiye

Windows Server 2012: Sanallaştırmanın ötesine geçin. Oğuz Pastırmacı IT Pro Teknolojileri Yöneticisi Microsoft Türkiye Windows Server 2012: Sanallaştırmanın ötesine geçin Oğuz Pastırmacı IT Pro Teknolojileri Yöneticisi Microsoft Türkiye Endüstrideki trendler ve zorluklar Windows Server 2012: Sanallaştırmanın ötesinde Eksiksiz

Detaylı

Bir yazılım geliştirme metodolojisi aşağıdaki adımlardan meydana gelir; Yazılım geliştirme sürecine destek verecek araçlar, modeller ve yöntemler.

Bir yazılım geliştirme metodolojisi aşağıdaki adımlardan meydana gelir; Yazılım geliştirme sürecine destek verecek araçlar, modeller ve yöntemler. Yazılım Mühendisliği kapsamındaki Yazılım Geliştirme Metodolojileri, bir bilgi sistemini geliştirme sürecinin yapımını, planlamasını ve kontrolünü sağlayan bir framework tür. Her farklı framework güçlü

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ BİL-109 ÖĞRETİM GÖREVLİSİ SEMİH ÇALIŞKAN

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ BİL-109 ÖĞRETİM GÖREVLİSİ SEMİH ÇALIŞKAN BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ BİL-109 ÖĞRETİM GÖREVLİSİ SEMİH ÇALIŞKAN SOFTWARE (YAZILIM) O Sahip olunan bilgisayarların üzerine, onları verimli bir şekilde kullanmak için, çeşitli programlar yüklenir. Bu programların

Detaylı

PARALOG POS AKTARIMLARI. Derece Yazılım 2009

PARALOG POS AKTARIMLARI. Derece Yazılım 2009 PARALOG POS AKTARIMLARI Derece Yazılım 2009 POS (Point of Sale) Satış Noktası anlamına gelen bu terim perakende ticarette kullanılan gelişmiş yazarkasalar için de kullanılmaktadır. POS cihazları sahip

Detaylı

Değerlerinizi Koruyun!

Değerlerinizi Koruyun! İnternet ve Bilgi Teknolojileri Değerlerinizi Koruyun! NetKilit ; Sizin dışınızdaki kullanıcıların internet ve dosya erişimlerini kolayca sınırlandırmanızı sağlayan, donanım korumalı (NetKilit Anahtarı)

Detaylı

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER KARABÜK ÜNĠVERSĠTESĠ TEKNOLOJĠ FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER ArĢ. Gör. Emel SOYLU ArĢ. Gör. Kadriye ÖZ Assembly Dili Assembly programlama dili, kullanılan bilgisayar

Detaylı

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ .... YILI BİLGİSAYAR KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA KURS PLANI KURS MERKEZİNİN ADI ALAN ADI KURSUN ADI. TOPLAM SÜRE BAŞLAMA TARİHİ BİTİŞ TARİHİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ 352 SAAT.. /.. /... /.. /. BİLGİSAYAR

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş Süreçler ve İş Parçacıkları(Thread) İşletim Sistemlerine Giriş - Ders03 1 Süreç -Tüm modern bilgisayarlarda bir çok iş aynı anda yapılabilir. *kullanıcı programları çalışır *disk

Detaylı

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS PROGRAMLAMA BG-213 2/1 2+0+2 2+1 5 Dersin Dili : TÜRKÇE Dersin Seviyesi : LİSANS

Detaylı