M BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "M BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİ"

Transkript

1 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİPROJESİ) BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ İŞLETİM SİSTEMLERİTEMELLER ANKARA 2007

2 Milli Eğitim Bakanlğtarafndan gelitirilen modüller; Talim ve Terbiye Kurulu Bakanlğn tarih ve 269 saylkararile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarnda kademeli olarak yaygnlatrlan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarnda amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandrmaya yönelik gelitirilmiöğretim materyalleridir (Ders Notlardr). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandrmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacyla öğrenme materyali olarak hazrlanm, denenmek ve gelitirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarnda uygulanmaya balanmtr. Modüller teknolojik gelimelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandrmak koulu ile eğitim öğretim srasnda gelitirilebilir ve yaplmas önerilen değiiklikler Bakanlkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygn eğitim kurumlar, iletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulalabilirler. Baslmmodüller, eğitim kurumlarnda öğrencilere ücretsiz olarak dağtlr. Modüller hiçbir ekilde ticari amaçla kullalamaz ve ücret karlğnda satlamaz.

3 İÇİNDEKİLER AÇIKLAMALAR...iii GİRİŞ...1 ÖĞRENME FAALİYETİ İŞLETİM SİSTEMİNİN TEMELLERİ Sistem Kaynaklar Kesme İstekleri (IRQ) Doğrudan Bellek Eriimi (DMA) Giri/ÇkAdresleri (I/O) Bir İletim Sisteminin Bileenleri KullacArabirimi Çekirdek Dosya Yönetim Sistemi İletim Sisteminin İlevleri Dosya ve Klasör Yönetimi Uygulamalarn Yönetimi YardmcProgramlarDestekleme Bilgisayar DonamKontrol Etme İletim Sistemi Tipleri Çoklu Kullac(Multiuser) İletim Sistemleri Çoklu Görev (Multitasking) İletim Sistemleri Çoklu İlemci (Multiprocessing) İletim Sistemleri Çoklu Görev (Multithreading) İletim Sistemleri UYGULAMA FAALİYETİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME...18 ÖĞRENME FAALİYETİ DOSYA YÖNETİMİ Fat Dosya Yönetim Sistemi FAT (File Allocation Table Dosya Yerleim Tablosu-) Nedir? FAT Nasl Çalr? FAT Çeitleri (FAT16, FAT32, VFAT) NTFS Dosya Yönetim Sistemi NTFS Nedir?...22 UYGULAMA FAALİYETİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME...25 ÖĞRENME FAALİYETİ BELLEK YÖNETİMİ Bellek Yönetimi Nedir? Bellek Tipleri Geleneksel Bellek (Conventional Memory) Üst Bellek Ala(UMA Upper Memory Area-) ve GeniletilmiBellek UzatlmBellek (Extended Memory) GeniletilmiBellek (Expanded Memory ) Yüksek Bellek (High Memory Area-HMA) Diğer Bellek Çeitleri Sanal Bellek (Swap file veya Page file) i

4 Bootstrap Bellek Çakmalar KorumalModda Bellek Adresleme...35 UYGULAMA FAALİYETİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME...38 MODÜL DEĞERLENDİRME...40 CEVAP ANAHTARLARI...41 ÖNERİLEN KAYNAKLAR KAYNAKÇA...44 ii

5 KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE 40/16 ÖN KOŞUL YETERLİK AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR 481BB0019 Biliim Teknolojileri Alan Ortak İletim Sistemleri Temeller İletim sistemlerinin temellerini tatan öğrenme materyalidir. İletim sisteminin yönetimini yapmak Genel Amaç: Bu modül ile; gerekli ortam sağlandğnda, iletim sistemi yönetimi ve sistemin çalmasile ilgili bilgileri bilecek ve kullandğz iletim sisteminin yaplandrmasyapabileceksiniz. MODÜLÜN AMACI EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Amaçlar: Bu modül ile gerekli ortam sağlandğnda; 1. İletim sisteminin temellerini bilecek ve yaplandrma yapabileceksiniz 2. Dosya yönetiminin nasl yapldğbilecek ve gerekli ayarlamalaryapabileceksiniz 3. Bellek yönetimi nasl yaplr bilecek ve bellek yapsayarlayabileceksiniz. Bilgisayar laboratuarve bu ortamda bulunan bilgisayar, bilgisayar masalar, lisansliletim sistemi program, sabit disk ve bellek modülleri Her faaliyet sonrasnda o faaliyetle ilgili değerlendirme sorular ile kendi kendinizi değerlendireceksiniz. Modül içinde ve sonunda verilen öğretici sorularla edindiğiniz bilgileri pekitirecek, uygulama örneklerini ve testleri gerekli süre içinde tamamlayarak etkili öğrenmeyi gerçekletireceksiniz. Srasyla aratrma yaparak, grup çalmalarna katlarak ve en son aamada alan öğretmenlerine daarak ölçme ve değerlendirme uygulamalargerçekletiriniz. iii

6 iv

7 GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci; Bilgisayarlarn çalabilmesi için gereken temel yazlm iletim sistemidir. Bilgisayarlar çeitli donam ürünlerinin belli bir tasarma göre bir araya getirilmesiyle oluturulur. Ancak kendilerinden beklenen ileri gerçekletirmeleri için bu sadece donamdan oluan altyapyeterli değildir. Bir kelime ilem yazlmile belge oluturabilmek için önce bilgisayarn açlmas, donam ürünlerinin birbirlerini tamasve birlikte çalacaklarartlarn sağlanmas gerekecektir. Kullacklavyede bir tua bastğnda, bir harfin ekranda görüntülenmesi, yazlanlarn saklanmak istendiğinde belgenin disk üzerine yazlmas, belgeye bir dosya ad verilebilmesi yaplabilecek iler arasndadr. Kullalan yazlm ne tür olursa olsun baztemel ilemler hep aydr. Dosyalarn diske yazlmas, diskten alp ekrana görüntülenmesi, bir dosyan baslmak üzere yazcya gönderilmesi... Bu durumda tüm yazlmlarn üzerinde çalacağzemini oluturmak ve temel ilemleri gerçekletirmek üzere kullalan yazlm ile karlalr. Bu, iletim sistemidir. 1

8 2

9 ÖĞRENME FAALİYETİ 1 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ- 1 İletim sisteminin temellerini bilecek ve yaplandrma yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapmaz gereken öncelikli aratrmalar unlardr: Çevrenizdeki bilgisayarlarda kullalan iletim sistemlerinin isimlerini öğreniniz. Farkliletim sistemlerinin ortak noktalarkendinizce belirlemeye çalz. IRQ ayar tablosunu aratrz. DMA tablosunu aratrz. I/O adres aralklartablosunu aratrz. Farkl iletim sistemlerini birbirinden ayran en belirgin özelliklerini belirlemeye çalz ve bütün bu bilgileri sfta arkadalarzla paylaz. 1. İŞLETİM SİSTEMİNİN TEMELLERİ Bilgisayarlarda iletim sistemi, donamn doğrudan denetimi ve yönetiminden, temel sistem ilemlerinden ve uygulama programlarçaltrmaktan sorumlu olan sistem yazlmdr. En yaygn olarak kullalan iletim sistemleri iki ana grupta toplanabilir: Microsoft Windows grubu ve UNIX benzeri iletim sistemlerini içeren grup (bu grup içinde pek çok Unix versiyonu, Linux ve Mac OS saylabilir). İletim sistemi, bütün diğer yazlmlarn belleğe, girdi/çktaygtlarna ve dosya sistemine eriimini sağlar. Birden çok program ayanda çalyorsa, iletim sistemi her programa yeterli sistem kaynağayrmaktan ve birbirleri ile çakmamalarsağlamaktan da sorumludur. 3

10 1.1. Sistem Kaynaklar Sistem kaynaklar, bilgisayar sistemi içerisinde kullalan aygtlarn (seri, paralel, usb port, fare v.s.), programlarn kontrol edilebilmesi, kullaclara hizmet edebilmesi için gerekli mekanizmalaranlatmak için kullalan kelimelerdir. Sistem kaynaklar, sistem içerisindeki donam elemanlarn CPU ile haberleebilmesi için paylatrlr. Sistem kaynaklariki veya daha fazla donamn ayzamanda haberlemeye çalmas engeller. CPU nun sistem aygtlar tamlayabilmesini ve onlar ile haberleebilmesini sağlar Kesme İstekleri (IRQ) IRQ İngilizce karlğ Interrupt Request, yani kesme isteği kelimelerinin ksaltmasdr. IRQ ile donamlar sistem ilemcisi ile iletiim kurarlar. Bir nevi her donamn özel adresi denebilir. Bilgisayarmzn merkezi ilem ünitesi olarak CPU çevre birimleri ile olan tüm iletiimleri balatr, onlarn yönetimini elinde tutar. Peki herhangi bir çevre birimi CPU'nun kendisi ile ilgilenmesini nasl sağlayacak, onun dikkatini nasl çekecek. İte bu noktada IRQ (Donam kesmeleri) devreye girer. IRQ, çevre birimlerinin dikkat çekmek için kullandğ bir yöntemdir. Kesmeler (IRQ) Nasl Çalr? Bilgisayarmzdaki kesmeler Intel 8259 öncelikli kesme denetleyicisi (PIC) tarafndan sağlar. Önceleri ayrbir çip olarak bulunan bu kesme denetleyicisi, günümüz bilgisayarlarnda anakartn çipsetinde yerleik olarak bulunmaktadr. Bir kesme talebi geldiğinde 8259 CPU'yu elindeki ii geçici olarak durdurmaya ve hemen bu kesmeyi yönetmesine olanak sağlayan bir programçaltrmaya iter. CPU kesme hizmet programna dallarken dönüadresini yğn hafzada saklar ve ii bitince ileme yine kaldğyerden devam eder. Birçok aygt ayanda kesme hizmeti isteyebilir. Sistem tarafndan belirlenmi öncelik srasna göre talepler karlar. Genelde kesme hizmet programyüksek önceliğe sahip bir ilem tarafndan kesilebilir. Ama daha öncelikli veya eit seviyedeki bir cihazdan kesme talebi gelirse o anki kesme programbitene kadar bu istek saklar. 4

11 Resim1.1: Bir donam için IRQ ayargörme Eğer bilgisayarmzda bir donam cihazmz doğru çalmyor ise aygt yöneticisi penceresinden donam elemaseçerek çift tklarz ve de açlan sekmede kaynaklar sekmesi ile boolan bir irq seçmeliyiz. Ancak unutmamak gerekir ki, bu ayarlar için bilgi düzeyimiz yeterli değil ise müdahale etmememiz gerekir Doğrudan Bellek Eriimi (DMA) DMA İngilizce karlğdirect Memory Access anlamna gelen direkt hafza eriimi kelimelerinin ksaltmasdr. Özellikle disk sürücüleri ve benzeri cihazlar için bu seçeneğin aktif halde olmasbelli bir performans art sağlamaktadr. Çünkü bu durum sayesinde cihaz gerek duyduğu bilgileri ilemciye uğramadan direk olarak sistem belleğinden elde edebilir. Bu kanallar sistem belleğine bazaygtlarn (ses kart, ethernet kartgibi) eriimini hzlandrmak için kullalrlar. Bir sabit disk disk denetleyicisi sabit diskten bazverileri aldktan sonra bunlarram'e depolamak ister. Ayekilde yerel iletiim ağ(ethernet) 5

12 kartndan da veri geldiğinde bunlarn RAM'e depolanmasgerekebilir. BunlarI/O adresleri üzerinden CPU'ya oradan da RAM'e göndermek yerine bazkartlarn kullanabildiği DMA (Direct Memory Access - direk bellek eriimi) kanallarvastasyla daha hzlve CPU'yu da megul etmeden direk RAM'e ulatrmak mümkün. Bu sayede CPU megul edilmemi olacak ve de bizim isteğimiz daha hzlbir ekilde yerine getirilmiolacaktr. Tekrar özetlersek DMA verileri bir çevre biriminden RAM'e veya RAM'den çevre birimine CPU'nun müdahalesine gerek kalmadan aktarabilmeyi sağlar. Çevre birimlerinin birbirine direk ulamasna imkan sağlayamaz. Sisteminize DMA kullanmak üzere kaç tane kart taklabileceği srldr. Hafza eriim bilgilerini de kaynaklar sekmesinden görebiliriz. Ancak eriim adres bilgileri çoğunlukla bizim değitirebileceğimiz bilgiler değildir. Bütün donam kartlarile ilgili eriim adresleri bilgilerini bilmemiz gerekir ki bu da çok düük bir olaslktr Giri/ÇkAdresleri (I/O) Bilgisayarmzn patronu olan CPU'nun çevre aygtlaryla ve devre kartlar(ses kart, ethernet kartvs.) ile iletiim kurmak ve bu aygtlarbirbirinden ayrt edebilmek için kullandğgiri/çk(input/output) adresleridir. Bu adresler "port adresleri" veya "donam adresleri" olarak da bilinir. Zaten CPU'nun ddünya ile iletiim kurmak için kullandğiki yol vardr denilebilir. Bunlardan biri bilgisayarmzn ana belleğinin adresleri diğeri de bahsedildiği üzere I/O adresleridir. I/O Adres Çakmalar Her kartn mikroilemci ile haberlemesi için farklbir I/O adresi vardr. Birden fazla kartn ayadresi kullanmasdurumuna çakma denir. İki kartn ayadresi kullanmas durumunda mikroilemci tarafndan gönderilen komutlar bu kartlar tarafndan doğru alglanmaz. Bu durum kartlarn çalmamasna ya da hatalçalmasna neden olur. Çoğu çevre birimi ve kartlar tek bir I/O adres aralğkullar. En basit ekliyle klavyenizin kullandği/o adres aralğbaka bir kart kullanmaya kalkarsa, bu kart çalmayacak, bununla birlikte klavyeniz de devre dkalacaktr. Zaten kart üretilirken klavyenin I/O adresini kullanacak bir kart tasarmyaplmaz. Çünkü bu adres sabittir, klavye denetleyicisi tarafndan kullalmaktadr ve bir standart haline gelmitir. Kartlar üretilirken bunlar göz önünde bulundurulan önemli kriterlerdir. "Peki o zaman I/O çakmalarnasl olabilir?" diye bir soru gelebilir aklza. BazI/O değerleri standart değildir, sorunlarda zaten bu aralk değerlerini kullanan kartlarda görülmektedir. Şayet ayadresi birden fazla kart için ayarlarsaz çakmaya sebep olacağiçin kartlar görevlerini yapamayacaktr. Giri-çkadresleri bilgilerini de kaynaklar sekmesinden görebiliriz. Dediğimiz gibi bu bilgiler çoğunlukla bizim değitirebileceğimiz bilgiler değildir. Bu bilgiler neden vardr öyleyse? Cevap basit: Programlama ile uğraanlar için gerekli olabilir. Özel bir program gelitirildiğinde kullanacağdonam birimi ile ilgili özel ayarlar gerekir ise bu bilgilerden faydalanarak ayarlamalaryaparlar. 6

13 1.2. Bir İletim Sisteminin Bileenleri Bir iletim sistemi, kavramsal olarak, üç grupta toplanabilecek bileenlerden oluur: kullacarayüzü (bu bir grafik kullacarayüzü ve/veya komut satryorumlaycs ["kabuk" da denir] olabilir), dosya yönetim sistemi ve bir çekirdek KullacArabirimi Genel olarak arayüz, herhangi bir eyin kullamya da onda etkileimi sağlayan ksm olarak düünebilirsiniz Bir araba, gaz ve fren pedallarile aracyönlendirmeyi sağlayan direksiyonu da içeren daha karmak bir arayüze sahiptir. Bir bilgisayarn arayüzü klavye ve fare ile monitörde gözüken ve bilgisayarbirçok farkliiçin kullanabilmemizi sağlayan yazlmlardan oluur. Macintosh bilgisayarlarn çkve ardndan Microsoft un Windows yazlmn gelitirilmesinden beri birçok insan, arayüz dendiğinde otomatik olarak grafiksel kullac arayüzünü (GUI Graphic User Interface, grafik kullacarayüzü-) düünmektedirler. Bilgisayar kullamdaha kolay hale getirmede görsel nesneler kullamgittikçe geliiyor olsa da bu nesneler bilgisayar ve kullacarasnda etkileimi sağlayan seçenekler topluluğunun sadece bir parçasdr Çekirdek Resim 1.2: Grafik kullacarayüzü Çekirdek, diskteki dosyalarn izlerini tutar, programlarbalatr ve yürütür, belleği ve çeitli süreçlerin kaynaklardüzenler, ağdan paketleri alr ve gönderir, vb... Çekirdek kendi bana çok az iyapar, fakat diğer servislerin kullanabileceği araçlarsağlar. Ayrca 7

14 donamlara doğrudan ulaan kiileri önleyerek, onlarkendi sunduğu araçlarkullanmaya zorlar. Bu yolla çekirdek, kullaclardiğer kullaclara karkoruyacak bir yol izler. Çekirdek tarafndan sağlanan bu araçlar sistem çağrlarüzerinden kullalr. Sistem programlariletim sisteminin ihtiyacolan çeitli servisleri yerine getirmek için çekirdek tarafndan sağlanan bu araçlarkullarlar. Çekirdek, iletim sisteminin kalbidir. Adndan da anlalabileceği gibi, "kabuk", çekirdeğin çevresini sararken, donamla iletiim kurmak da çekirdeğin iidir. Donam <-> Çekirdek <-> Kabuk <-> Uygulamalar Kimi iletim sistemlerinde kabuk ve çekirdek tümüyle ayrbileenlerken, kimilerinde bu ayrm yalzca kavramsaldr Dosya Yönetim Sistemi İletim sisteminin dosyalarorganize etme ve yönetme için ne kullandğgösteren ifadedir. Dosya verilerin toplandğbirimlerdir. Sanal olarak bilgisayar bütün verilerini dosya olarak saklar. Bir çok dosya tipi vardr. Program dosyalar, veri dosyalar, text dosyalargibi Dosya sistemi adverilen bir yol ile iletim sistemi dosyalarn içindeki bilgileri organize eder. Genelde iletim sistemleri hiyerarik dosya yönetim sistemini kullar. Bu sistem ağaç yapsadverilen klasörler içerisinde dosyalarorganize eder. Bu klasör sisteminin balangç noktaskök dizindir (root directory, C:\>). Sistem içerisindeki veri kümeleri dosya (kütük) olarak adlandrlr. Bu nedenle ikincil bellekler daha genianlamyla giri/çkbirimleri (HDD, CD-ROM, Flashdisk v.s.) üzerinde tutulan verilerin yönetimi dosya yönetimi kapsamnda ele alr. Dosya yönetim sisteminin temel ilevleri üç maddede toplanmtr: 1 - Mantksal dosya yaplarndan fiziksel yaplara geçiin sağlanmas. 2 - İkincil belleklerin verimli kullalmassağlanmas. 3 - Dosyalarn paylalmas, korunmasve kurtarlmasile ilgili araçlarn sağlanmas İletim Sisteminin İlevleri Dosya ve Klasör Yönetimi Dosyalarve klasörleri yönetme, kaynaklarsaklama ve güvenliğini sağlamay, bu kaynaklarağkullaclarn kullamna sunmayve yine bu kaynaklardaki değiiklikleri yönetmeyi içerir. Bilgisayarda bulunan iletim sistemleri, tüm programlar, oyunlar, bizim hazrladğmz belgeler dosyalar halinde saklar. Bu dosyalar bilgisayarmzda harddisk adverdiğimiz fiziksel bir aygtta saklar ve bu dosyalarkendi aralarnda gruplamak içinde klasörler kullalr. Yani verilerin bir arada tutulduğu ortamlara dosya denir. 8

15 Sürücü: Dosya ve klasörlerin saklanabileceği fiziksel ortamlardr ve alfabede bulunan harfler ile temsil edilirler. Disket sürücüler A veya B harfi ile Harddiskler ise C ve sonrasnda gelen harfler ile temsil edilirler. CD-ROM, DVD-ROM ve Tape Backup üniteleri vb. diğer aygtlar ise Harddiskten sonra gelen harfler ile temsil edilirler. Klasör: Sürücüler içerisinde bulunan ve dosyalargruplamak amacile kullalan program grup isimleridir. Klasörler dosyalaryaptklarilere göre gruplandrrlar, bu sayede aradğmz herhangi bir dosyaybulmamz kolaylar. Bu olay tpkbir kütüphanede kitaplarn konularna göre gruplandrlmalarna benzer. Örneğin bilgisayarmzda hazrladğmz belgeler, hesap tablolar, sunular vb. C sürücüsünde bulunan Belgelerim adlklasörde gruplanmlardr. Windows a ait dosyalar C sürücüsünde bulunan Windows adl klasörde gruplanmlardr ve yine bu dosyalar yaptklarilere göre kendi aralarnda gruplandrlmlardr. Bu sayede örneğin bir oyunu silmek veya kopyalamak için o oyunu çaltran bütün dosyalartek tek seçmek yerine bu dosyalariçinde barndran klasörü seçerek istediğimiz ilemi biraz daha pratik yapabiliriz. Dosya: Bilgisayarda yaptğmz her ilem dosyalar araclğile yaplmaktadr. Bir oyun oynayacaksak onun için gerekli dosyalar ekran görüntüleri dosyalarda saklar. Kullandğmz bir muhasebe programnda girdiğimiz faturalar, çekler, senetler ilgili dosyalara kaydedilir. Yazdğmz belgeler, hesap tablolar, sunular vb. dosyalarda saklar. Bu sayede yaptğmz çalmalaristediğimiz herhangi bir zamanda açp okuyabilir gerekli güncellemeleri yapabiliriz. Bilgisayarda bulunan bütün dosyalar dosyaad.uzant eklinde saklar. Dosyaado dosyan yaptğie göre verilmimantksal bir isimdir ve toplam 255 karakter uzunluğunda olabilir, uzantise o dosyan ilevine göre bilgisayar tarafndan daha önceden belirlenmibir isim olabilir ve genelde 3 harf uzunluğundadr. Uzantlar sayesinde o dosyan hangi programla hazrlandğve hangi programlarla açlabileceğini anlayabiliriz. Aağda belli birkaç dosya uzantörneği bulunmaktadr; Uzant Açklama Exe Uygulama dosyalar Bat Toplu idosyalar Txt Metin dosyalar Bmp Resim dosyalar Jpg Resim dosyalar Doc Microsoft Word dosyalar Xls Microsoft Excel dosyalar Ppt Microsoft Powerpoint dosyalar Zip Sktrlmdosyalar Dosyalar bilgisayarmzda içeriklerine göre belirli bir alan kaplarlar. Her bir harf genellikle bilgisayarda 1 byte alan kaplar. 9

16 Uygulamalarn Yönetimi Kullacbir program çaltrmak istediğinde, iletim sistemi uygulaman yerini sabit diskten tespit eder ve uygulamayram e yükler. Bu ilem etkileimli ilem olarak adlandrlr. Etkileimli ilem kullaclara, uygulamalar dinamik biçimde yönetme, çaltrlan programlarn sonuçlar doğrudan elde edip, her an müdahale edebilme olanağsağlayan çalma türüne ilikin bir özelliktir. Bu çalma türünde kullaclar, bir iin çalma süreci boyunca ie, monitör ve klavye vastas ile her an müdahale edebilmektedirler. Yani bir baka söylemle, ekran banda oturan bir kullacn bilgisayara bir komut vermesi ve o komuta bilgisayardan yat almastüründe, bir nevi karlklkonuma yapar gibi çalma biçimine Etkileimli İlem denir. Bu tamdan da anlalacağgibi, kullaclar program gelitirme, metin dosyalar oluturma, program derleme ve test etme, veri tabasorgulariletme, bilgisayar ağ komutlargirme, internet servislerini kullanma gibi ksa süreli ilerini Etkileimli İlem olarak yürütürler YardmcProgramlarDestekleme İletim sistemi yardmcprogramlar, problemleri giderebilmek ve sisteminin sağlkl ilemesini sürdürebilmek amaçlkullar. Silinmi, hasarldosyalarbulabilmek, verilerin yedeğini alabilmek gibi ilemlerde kullar. İletim sistemi, üzerinde yer alan bazyazlmlar Sistem Yazlm olarak alr. Örneğin derleyiciler (compilers) ; yazdğmz programmakine diline çeviren ara program, editörler (editors), yararlprogramlar (utility) ; virüs temizleyen programlar gibi gerçek i için yardmclardr, veri tabayönetim sistemleri (database management system) ve bilgisayar ağyazlmlar(network software) yine birer sistem yazlmlardr. Ancak bu yazlmlar iletim sisteminin kendi öz parçalardeğildir. 10

17 Resim 1.3: Sistem araçlarna ulamak Balat menüsünde donatlar içerisinde sistem araçlariçerisinde bu tip yardmc programlara ulaabiliriz Bilgisayar DonamKontrol Etme İletim sistemi programlar ile BIOS arasnda durur. BIOS tüm donamkontrol eder. Programlarn da iletim sistemi ile haberleebilmesi için donam kaynaklarna ihtiyac vardr. İletim sistemi donama BIOS araclğile aygt sürücüleri ile ular. Bir bilgisayar sistemi, bir veya birden fazla ilemci (ya da diğer bir söylemle CPU ), gerçek bellek (RAM), saatler, terminaller, diskler, bilgisayar ağ(network) birimleri, yazc üniteleri, CD sürücüsü, disket ve teyp üniteleri gibi I/O ünitelerinden olumaktadr. Doğal olarak bir bilgisayar sistemi oldukça karmak bir yapdadr. 11

18 Kullac Uygulamalar İletim Sistemi BIOS Aygt sürücüleri Donam Şekil 1.1: Doğal bir bilgisayar sistemi Uygulama yazlm Uygulama yazlm Uygulama yazlm Uygulama yazlmlar Derleyiciler Editörler 4. Kuak diller Y. araçlar ler VTYS ler Ağ yazlmlar Sistem yazlmlar İletim Sistemi Makine Dili Mikroprogram Donam Fiziksel Birimler Şekil 1.2: Katmanlsistem 12

19 Programclar, donamn bu karmak yapsndan etkilenmemelerini sağlamak ve disk gibi donam ünitelerinin nasl çaltklaranlamak zorunda braklmamalariçin, donamn üzerine ilave edilen yazlmlarn katmanlar eklinde (layered system) oluturulmalarve bu sayede çok daha kolay bir ekilde, sistemin bütün parçalarn yönetilebilmesi eklinde bir yaplanma, uzun yllar önce gelitirilmibir yaklamdr. Bu yapn en alttaki üç katmadonamoluturmaktadr. En alttaki katman, fiziksel üniteler, entegre devreler, kablolar, power (elektrik destek) üniteleri, disket sürücüleri, disk üniteleri ve diğer benzeri donam birimlerinden olumaktadr. Bu katman mimari yaps ile ilgilenmek ve bunlarçalma prensiplerini gelitirmek elektronik mühendislerinin iidir. Fiziksel üniteleri (donam) doğrudan kontrol eden ve fiziksel katman bir üstündeki en ilkel yazlm düzeyini oluturan katman, microprogram dr. Bu katman genellikle read-only (yalzca okunabilir) bellek (ROM) sahasnda bulunur. Microprogram da ekleme (add), tama (move), karlatrma (compare) gibi makine diline ait temel komutlar adm adm yerine getirir. Microprogram, örneğin, Add ilemini yerine getirmek için eklenecek sayn nerede yer aldğsaptar ve üzerine eklenecek sayyilave ettikten sonra sonucu elde eder. Microprogramn yorumladğkomut seti (instruction set), makine dili (machine language) katmaoluturur ki, bu gerçekte makinenin gerçek bir donam parçasoluturmakta ve bir bilgisayar da donamn gerçek bir parçasym gibi nitelenebilmektedir. Bu nedenle bazmakinelerde Microprogram, donamn içinde varsayldğndan ayrbir katman eklinde bulunmaz. Makine dili, genel olarak 50 ile 300 arasnda komuta (intruction) sahiptir. Veri tama, aritmetik ilem yapma ve değerleri kyaslama gibi ilevleri yerine getirir. Makine dili, yazc ve disket sürücü gibi I/O (input/output) ünitelerinin denetimini özel yüklenmi bilgiler sayesinde yapmaktadr. Bir bilgisayar sisteminin dördüncü katmanda yer alan iletim sisteminin temel ilevi, donamn karmaklğkullacya yanstmamak ve daha elverili ortam hazrlayp, kullacn kolayca iini yapmassağlamaktr İletim Sistemi Tipleri Çoklu Kullac(Multiuser) İletim Sistemleri İki veya daha fazla kullacn programlar veya paylalan aygtlar üzerinde çalabilmesidir. Bu konuya en güzel örnek paylatrlan yazclardr. Bir çok kullacay anda yazcya belge gönderir ve de sra ile bu belgeler yazcdan çktalr. 13

20 Çoklu Görev (Multitasking) İletim Sistemleri Kullaclar sistemde ayanda birden fazla ilem (process) çaltrabilirler. Bu, siz bir ilemi balattktan sonra, o balattğz ilem çalmaya devam ederken baka bir ilem de balatabilirsiniz demektir. Çoklu görev, bir iletim sisteminde bir kullacn, birden fazla sayda ilemi ayanda iletime alnabilmesi özelliğidir. Yani çoklu görev, bellekteki birkaç veriyi ay anda ilemesi ve ilemci ile I/O ünitelerinin de bunlar arasnda ay anda kullandrlmas ortamn yaratlmasdr. Ancak bir bilgisayar sisteminde, iletim sisteminin kendisine ait birden fazla ilemin ayanda çaltrlmas, bu sistemde çoklu görev (multitasking) özelliği olduğunu göstermez. Bu nedenle bir iletim sisteminde çoklu görev özelliği, ancak bir kullacn birden fazla saydaki ilemi ayanda iletebiliyorsa vardr. Çoklu görev birçok uygulaman (programn) ayanda çaltrlmasdr. Bunun sağlanmasiçin, görevler (uygulamalar) ksa zaman dilimleri içinde ilemcide çaltrlr. Bu zaman dilimlerinin oldukça küçük zaman dilimleri olmasnedeniyle yapay da olsa bir e zamanllk söz konusu olur (İlemci ayanda iki ii yapamaz.) Çoklu İlemci (Multiprocessing) İletim Sistemleri Gittikçe yaygnlaan bir durum da bir basit sistemin içerisine birçok CPU bağlayarak çok önemli hesaplamalaryapmaktr. Her iletim sistemi birden fazla ilemciyi destekleyemiyor. İletim sistemi, yaplacak olan ilemleri iki veya daha fazla ilemci üzerine dağtmaybilmeli ve bunlarkontrol edebilmelidir. Bu özelliğe sahip olan iletim sistemleri arasnda Windows 2000, Windows NT, Linux, Unix, BeOS bulunuyor. Microsoft'un diğer iletim sistemleri (Win9x - ME) çok ilemcili sistemleri desteklemiyor. Destekleyememesinden dolay, fazladan taktğz ilemciyi bou bouna kullanmoluyorsunuz. Anlayacağz, ilemleri ilemci üzerine dağtabilme özelliğinden yoksun Çoklu Görev (Multithreading) İletim Sistemleri Program ihtiyaç halinde iletim sistemi tarafndan küçük parçalara ayrlr ve çaltrlabilir. Bu özellik ayzamanda çoklu kullacsistemleri de destekler. Ay programn parçalarfarklkullaclar tarafndan da kullalabilir. 14

21 UYGULAMA YETİ UYGULAMAFAALİ FAALİ YETİ İ lem Basamaklar Öneriler 1. Bilgisayar zdaki ses kart n IRQ ayar tespit İ rq ayarlar gereksiz ve de etmek için bilgisayar m simgesinden özellikler penceresine olarak deği tirmemeye ula z. Ayg t yöneticisi sekmesinden ses kart seçerek yanl çal t r z. Kaynaklar sekmesinden irq ayarlar tespit dikkat ediniz. ediniz. 2. İ letim sisteminizde yüklü olan yard mc yaz l mlardan disk birle tiricisi, disk temizleme, sistem bilgisi pencerelerini açarak uygulay z. a- Disk birle tirme i lemini c:\> sürücüsüne gerçekle tiriniz. 15 Bu yaz l mlar ne için kulla l yor, görevleri neler?

22 b- Disk temizleme i lemini gerçekle tiriniz. 16

23 c- Sistem bilgisi penceresinden sistem bilgilerinize ula z. 17

24 ÖLÇME ERLENDİ RME ÖLÇMEVE VEDEĞ DEĞ ERLENDİ RME A- OBJEKTİ F TESTLER (ÖLÇME SORULARI) A ağ daki sorulardan; sonunda parantez olanlar doğ ru yanl sorular d r. Verilen ifadeye göre parantez içine doğru ise D, yanl ise Y yaz z. Ş klsorularda doğ ru kk i aretleyiniz. 1. İ letim sistemi dona mlardenetleyen ve yöneten, uygulama yaz l mlar çal t ran temel yaz l md r. ( ) 2. A ağ dakilerden hangisi bir i letim sistemi değildir? A ) Windows XP B ) Linux C ) Unix D ) Microsott Office 3. Çevre birimlerinin bir iyapmak için i lemciden izin istemlerini, s raya girmelerini sağ layan sistemin adnedir? A ) PCI B ) IRQ C ) I/O D ) BIOS 4. Bir i letim sistemi kulla c arayüzü, çekirdek ve dosya yönetim sistemi bölümlerinden olu ur.( ) 5. Bilgisayarda yüklü olan her türlü bilginin sakland ğ birime ne ad verilir? A ) Sürücü B ) Klasör C ) Dosya D ) Byte 6. Bir dosya n içinde saklanan bilginin türü dosya ad na bak larak belirlenir.( ) 7. Bilginin girilmesinden ba layarak, sonuçlar n dökümüne kadar geçen süre, Ya t Süresi (response time) olarak adland r l r.( ) 8. Farklkulla c lara ait i leri ayanda yapabilen i letim sistemlerine ne ad verilir? A ) Çoklu kulla ci letim sistemi B ) Çoklu i lemci i letim sistemleri C ) Çoklu görev i letim sistemi D ) Çoklu kulla m (Server) i letim sistemleri 9. Çoklu i lemci, bir i letim sisteminde bir kulla c n, birden fazla say da i inin ay anda i letime al nabilmesi özelliğ idir.( ) 10. Bir i letim sisteminin çoklu kulla m özelliği varsa, o sistem genellikle multiprogramming de desteklenmektedir.( ) 18

25 ÖĞRENME FAALİ YETİ 2 AMAÇ ÖĞRENME FAALİ YETİ- 2 Dosya yönetiminin nas l yap ld ğ bilecek ve gerekli ayarlamalaryapabileceksiniz.. ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapma z gereken öncelikli ara t rmalar unlard r: Çevrenizdeki dokümanlarnas l düzenlediğinizi kafa zda tasarlay z. Bilgisayarlar n dokümanlarnas l düzenleyebileceği konusunda bir tablo olu turunuz. FAT dosya yerle im tablosunu aç klayan grafikler ara t r z. NTFS dosya sistemini aç klayan grafikler ara t r z FAT ile NTFS sistemlerini tablo üzerinde kar la t r n, edindiğiniz bilgileri s f zda arkada lar z ile s f ortam nda payla z. 2. DOSYA YÖNETİ Mİ Dosya yönetim sistemlerine geçmeden önce, sabit disklerle ilgili bazta mlamalar bilmekte fayda var. Kafa (Head) : Sabit disklerde okuma/yazma i lemini yapan mekanik parça. Plaka (Plate) : Bilgilerin yaz ld ğ parça. Bir sabit disk, birden çok diskten olu ur. Üste üste gelmibu diskler plaka olarak adland r l r. İ z (Track) : Sabit diskte bulunan plakalar n üzerinde gözle görülmeyecek e merkezli daireler vard r. İ te bu dairesel çizgilere track (iz) denir. Sektör (Sector) : İ z yap s n bölünmesiyle olu an ve sabit disk üzerinde adreslenebilir en küçük alana denk gelen parçaya sektör adverilir. Küme (Cluster) : Sektörler üzerinde ta mlanm en küçük küme olarak ta mlanabilir. Normalde FAT 16, FAT 32 ve NTFS dosya sisteminde, hard 19

26 diskteki bölümün kapasitesine göre formatlama s ras nda standart olarak belirlenmiboyutta kümeler olu maktad r. Cluster'lar n boyutunu, cluster'lar kullanan dosya sistemi ve bölümün kapasitesi belirlenir. Ancak cluster'lar n boyutu formatlama s ras nda (/Z:n) parametresi ile elle de ayarlanabilir. Arayüz (Interface) : Sabit disklerin hangi ara birimi kulland ğ belirtir. İ zler Sektörler Küme Silindir Plakalar RPM (Rotation Speed Moment) : Disklerin dakikadaki dönme h zlar belirtir. Şu anda piyasada bulunan IDE sürücüler, 5400 rpm ve 7200 rpm h zlar ndayken, SCSI sürücülerdeki diskin dönme h z10000, rpm h zlar nda dola maktad r. Veri Eri im H z(data Access Time) : Sabit diskteki kafa n, bir veriye eri ebilmesi için bir izden diğer bir ize geçerken kaydettiği zamand r. Kulla lan zaman birimi milisaniyedir. Bu süre ne kadar k sa olursa o kadar iyidir Fat Dosya Yönetim Sistemi FAT (File Allocation Table Dosya Yerle im Tablosu-) Nedir? Dosya yerle im tablosu ( FAT ), bir diskte bulunan dosyalara ait bilgilerin kay tl olduğu alanlarbelirtmeye yarar. Bir ba ka deyi le FAT, bir diskin haritasgibidir FAT Nas l Çal r? Bu tarz dosya sistemleri File Allocation Table - Dosya yerle im tablosu - adlbir sistem kulla rlar. Bu sistemde partisyon her biri belli miktarda sektör içeren "cluster", küme isimli parçalara ayr l r ve hangi dosyalar n bu cluster parçalar ndan hangilerine yerle tiği, 20

Dosya Yönetim Sistemi Hazırlayan : mustafa kaygısız Kaynak: megep.meb.gov.tr

Dosya Yönetim Sistemi Hazırlayan : mustafa kaygısız Kaynak: megep.meb.gov.tr Dosya Yönetim Sistemi Hazırlayan : mustafa kaygısız Kaynak: megep.meb.gov.tr İşletim sisteminin dosyaları organize etme ve yönetme için ne kullandığını gösteren ifadedir. Dosya verilerin toplandığı birimlerdir

Detaylı

Kesme İstekleri (IRQ) Kesmeler (IRQ) Nasıl Çalışır?

Kesme İstekleri (IRQ) Kesmeler (IRQ) Nasıl Çalışır? İŞLETİM SİSTEMİ İşletim sistemi, bütün diğer yazılımların belleğe, girdi/çıktı aygıtlarına ve dosya sistemine erişimini sağlar. Birden çok program aynı anda çalışıyorsa, işletim sistemi her programa yeterli

Detaylı

1.1. Sistem KaynaklarÕ 1.1.1. Kesme østekleri (IRQ) Kesmeler (IRQ) NasÕl ÇalÕúÕr?

1.1. Sistem KaynaklarÕ 1.1.1. Kesme østekleri (IRQ) Kesmeler (IRQ) NasÕl ÇalÕúÕr? 1.1.SistemKaynaklar Sistem kaynaklar, bilgisayar sistemi içerisinde kullan lan ayg tlar n (seri, paralel, usb port, fare v.s.), programlar n kontrol edilebilmesi, kullan c lara hizmet edebilmesi için gerekli

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ İŞLETİM SİSTEMLERİ TEMELLER ANKARA 2006 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

Bilgisayar Uygulamaları PSİ105

Bilgisayar Uygulamaları PSİ105 Bilgisayar Uygulamaları PSİ105 Yrd.Doç.Dr. Serdar YILMAZ Kaynak: Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Bilgisayar Kursu Ders Notları, Kasım 2007 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Başlat Düğmesi Bilgisayarınızı

Detaylı

Dosya sistemi (File system), dosyaların hard disk üzerinde nasıl yerleşeceğini ayarlayan bir sistemdir. Diğer bir tanıma göre dosya sistemi, bir

Dosya sistemi (File system), dosyaların hard disk üzerinde nasıl yerleşeceğini ayarlayan bir sistemdir. Diğer bir tanıma göre dosya sistemi, bir Dosya Sistemleri DOSYA NEDİR? Dosya;disk üzerinde depolanmışverilerin bütününe verilen isimlendirmedir. İşletim sistemi tipik olarak iki çeşit dosya içerir. Birincisi; bir sistem görevi yerine getirirken

Detaylı

DERS 10 İŞLETİM SİSTEMİ ÇALIŞMA PRENSİBLERİ VE HATA MESAJLARI

DERS 10 İŞLETİM SİSTEMİ ÇALIŞMA PRENSİBLERİ VE HATA MESAJLARI Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi Teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 10 İŞLETİM SİSTEMİ ÇALIŞMA PRENSİBLERİ VE HATA MESAJLARI Bilgisayarlarda işletim sistemi,

Detaylı

Genel bilgiler Windows gezgini Kes Kopyala Yapıştır komutları. 4 Bilinen Dosya Uzantıları

Genel bilgiler Windows gezgini Kes Kopyala Yapıştır komutları. 4 Bilinen Dosya Uzantıları İÇERİK 2 Dosya ve Klasör İşlemleri 3 Giriş BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI Windows 7 - Devam ÖĞR. GÖR. HASAN ALİ AKYÜREK http://www.hasanakyurek.com Sürümler Sürüm Karşılaştırmaları Masaüstü Görev

Detaylı

İşletim Sisteminin Katmanları

İşletim Sisteminin Katmanları İşletim Sistemi Bilgisayar donanımının doğrudan denetimi ve yönetiminden, temel sistem işlemlerinden ve uygulama yazılımlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır. Bütün diğer yazılımların belleğe,

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİNİN TEMELLERİ VE POST (İLK AÇILIŞ)

İŞLETİM SİSTEMİNİN TEMELLERİ VE POST (İLK AÇILIŞ) Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Elektrik ve Elektronik Teknolojisi İŞLETİM SİSTEMİNİN TEMELLERİ VE POST (İLK AÇILIŞ) Bilgisayarlarda işletim sistemi, donanımın doğrudan denetimi

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 2. Belirlediğiniz işletim sisteminin kurulumunu yapabileceksiniz.

ÖĞRENME FAALİYETİ 2. Belirlediğiniz işletim sisteminin kurulumunu yapabileceksiniz. AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ- 2 Belirlediğiniz iletim sisteminin kurulumunu yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA ÖĞRENME FAALİYETİ 2 Bu faaliyet öncesinde hazırlık amaçlıolarak u ilemleri yapmalısız. Konularda bazı kelimelerin

Detaylı

BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ

BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ BELLEKLER BELLEK BİRİMLERİ Bellek Nedir İşlemcinin istediği bilgileri en hızlı şekilde işlemciye ulaştıran ve bilgileri geçici olarak saklayan depolama birimidir Belleğin Görevi İşlemcinin

Detaylı

Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir.

Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir. 2 Dosya Nedir? Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir. Birincisi, bir sistem görevi yerine getirirken yada bir uygulama

Detaylı

ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7. 7. GELĠġMĠġ ÖZELLĠKLER

ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7. 7. GELĠġMĠġ ÖZELLĠKLER ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7 AMAÇ ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7 Bu faaliyette verilen bilgiler ile hazırlamıģ olduğunuz belgeye uygun baģvuruları (Ġçindekiler Tablosu, Dipnot/sonnot, Ģekil tablosu, resim yazısı vb.) hatasız

Detaylı

İstemci Yönetimi ve Mobile Printing (Mobil Baskı) Çözümleri

İstemci Yönetimi ve Mobile Printing (Mobil Baskı) Çözümleri İstemci Yönetimi ve Mobile Printing (Mobil Baskı) Çözümleri Kullanıcı Kılavuzu Telif Hakkı 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Microsoft ve Windows, Microsoft Corporation kuruluşunun ABD'de

Detaylı

Harddisk Disk Sabit diskler üstüste yerleştirilmiş plakalardan (platter) oluşmaktadır. Plakaların her iki yüzeyinde okuma/yazma için okuma yazma kafaları (read-write heads) monte edilmiştir. R/W kafaları

Detaylı

TARSUS HALK EĞİTİMİ MERKEZİ VE ASO MÜDÜRLÜĞÜ

TARSUS HALK EĞİTİMİ MERKEZİ VE ASO MÜDÜRLÜĞÜ TARSUS HALK EĞİTİMİ MERKEZİ ASO MÜDÜRLÜĞÜ KULLANIMI ( İŞLETMENLİĞİ OPERATÖR) KURS PLANI BŞL : 08.03.2011 - BTŞ : 02.05.2011 Hafta içi her gün: 14.30-17 :40 ( 4 saat ) TARİH GÜN SAAT MODÜL Açılış konuşması,

Detaylı

ÖĞRENME FAALĠYETĠ 6 ÖĞRENME FAALĠYETĠ 6. 6. NESNE ĠġLEMLERĠ

ÖĞRENME FAALĠYETĠ 6 ÖĞRENME FAALĠYETĠ 6. 6. NESNE ĠġLEMLERĠ ÖĞRENME FAALĠYETĠ 6 AMAÇ ÖĞRENME FAALĠYETĠ 6 Bu faaliyette verilen bilgiler ile belgeye uygun nesne iģlemlerini (Ģekil, resim, grafik, metin kutusu vb.) planlı ve hatasız yapabileceksiniz. ARAġTIRMA Kelime

Detaylı

Anonim Verilerin Lenovo ile Paylaşılması. İçindekiler. Harmony

Anonim Verilerin Lenovo ile Paylaşılması. İçindekiler. Harmony Anonim Verilerin Lenovo ile Paylaşılması İçindekiler Anonim Verilerin Lenovo ile Paylaşılması... 1 Harmony... 1 Lenovo Companion 3.0... 2 Lenovo Customer Engagement Service... 3 Lenovo Experience Improvement

Detaylı

1-Sabit diskler 2-Hafıza kartları 3-USB flash Diskler 4-CD-ROM- DVD-Blueray 5-Hafıza ölçümü 6-Bilgisayar performansı DEPOLAMA

1-Sabit diskler 2-Hafıza kartları 3-USB flash Diskler 4-CD-ROM- DVD-Blueray 5-Hafıza ölçümü 6-Bilgisayar performansı DEPOLAMA 1-Sabit diskler 2-Hafıza kartları 3-USB flash Diskler 4-CD-ROM- DVD-Blueray 5-Hafıza ölçümü 6-Bilgisayar performansı DEPOLAMA İÇ ve DIŞ DİSKLER Sabit Diskler Dahili (İç) sabit diskler Harici (Dış) taşınabilir

Detaylı

Windows VISTA Ultimate Kurulumu ve Yönetimi

Windows VISTA Ultimate Kurulumu ve Yönetimi Windows VISTA Ultimate Kurulumu ve Yönetimi Windows Vista Ultimate, Vista'nın tüm özelliklerini içinde barındırıyor ve en pahalısürüm olarak listede yerini alıyor. SİSTEM GEREKSİNİMLERİ 1 GHz 32-bit işlemci

Detaylı

1. Yapılan ayarları kontrol etmek 2. Hataların doğru anlaşıldığından emin olmak 3. Donanıma uygun işletim sistemini belirlemek İŞLEM ANALİZ FORMU

1. Yapılan ayarları kontrol etmek 2. Hataların doğru anlaşıldığından emin olmak 3. Donanıma uygun işletim sistemini belirlemek İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI Bilişim Teknolojileri İŞLEMİN ADI Bilgisayarın ilk açılış ayarlarını İŞLEM NUMARASI 2.1 İşletim sisteminin kurulumunu Montajı tamamlanmış bilgisayar, klavye, fare, monitör Sistemin ilk açılış

Detaylı

Bilgisayarın Tarihi Gelişimi ve Tanımı

Bilgisayarın Tarihi Gelişimi ve Tanımı Bilgisayarın Tarihi Gelişimi ve Tanımı Bilgisayar, uzun ve karmaşık hesapları bile büyük bir hızla yapabilen mantıksal bağlantılara dayalı karar verip işlem yürüten makinadır. Bilgisayarın Gelişim Süreci

Detaylı

BQTEK SMS Asistan. Kullanım Kılavuzu. Doküman Versiyon: 1.0 09.05.2016 BQTEK

BQTEK SMS Asistan. Kullanım Kılavuzu. Doküman Versiyon: 1.0 09.05.2016 BQTEK Kullanım Kılavuzu Doküman Versiyon: 1.0 09.05.2016 BQTEK İçindekiler İçindekiler... 2 Genel Bilgi... 3 Uygulamanın İndirilmesi... 3 iphone için... 3 Android için... 3 Windows ve Mac için... 3 Uygulamanın

Detaylı

İşaret Aygıtları ve Klavye Kullanıcı Kılavuzu

İşaret Aygıtları ve Klavye Kullanıcı Kılavuzu İşaret Aygıtları ve Klavye Kullanıcı Kılavuzu Copyright 2007 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Microsoft ve Windows, Microsoft Corporation şirketinin tescilli ticari markalarıdır. Bu belgede yer

Detaylı

B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet

B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet 57 Yrd. Doç. Dr. Yakup EMÜL, Bilgisayar Programlama Ders Notları (B02) Şimdiye kadar C programlama dilinin, verileri ekrana yazdırma, kullanıcıdan verileri alma, işlemler

Detaylı

Windows XP: Simple Sharing, Security ve ForceGuest Perşembe, 07 Eylül 2006 21:02 - Son Güncelleme Cumartesi, 12 Eylül 2009 06:36

Windows XP: Simple Sharing, Security ve ForceGuest Perşembe, 07 Eylül 2006 21:02 - Son Güncelleme Cumartesi, 12 Eylül 2009 06:36 Bu son derece ilgi ÇEKİCİ :) konuya bir göz atalım. The " Microsoft Windows XP Professional : Resource Kit Documentation " Part II, chapter 6 bakın neler diyor: Simple Sharing ve ForceGuest Domain'e üye

Detaylı

KWorld PlusTV Hybrid Stick

KWorld PlusTV Hybrid Stick KWorld PlusTV Hybrid Stick PlusTV Hybrid Stick Kurulum Kılavuzu İçindekiler V1.3 Bölüm 1 : PlusTV Hybrid Stick Donanım Kurulumu...2 1.1 Paket İçeriği...2 1.2 Sistem Gereksinimleri...2 1.3 Donanımı Kurulumu...2

Detaylı

ve Menüleri Özelleştirmek, Sistem Ayarlarını Değiştirmek

ve Menüleri Özelleştirmek, Sistem Ayarlarını Değiştirmek Masaüstünü ve Menüleri Özelleştirmek ve Sistem Ayarlarnıı Değiştirmek 36 4 Masaüstünü ve Menüleri Özelleştirmek, Sistem Ayarlarını Değiştirmek Bu bölümde Görev Çubuğu Özelliklerini kullanarak, Görev Çubuğu

Detaylı

BİLGİSAYAR DONANIMI. *** Gerçekleştirdikleri görev bakımından donanım birimleri ikiye ayrılır.

BİLGİSAYAR DONANIMI. *** Gerçekleştirdikleri görev bakımından donanım birimleri ikiye ayrılır. BİLGİSAYAR DONANIMI Donanım : Bilgisayarı meydana getiren fiziksel parçalara donanım denir. Bilgisayar donanımı ikiye ayılır. 1. Dış Donanım: Bilgisayar kasasının dışında bulunan, kablolar ya da bağlantı

Detaylı

İnsan zekâsının çalışması sonucu ortaya çıkan düşünce ürünü, İletişim?

İnsan zekâsının çalışması sonucu ortaya çıkan düşünce ürünü, İletişim? Bilgi? İnsan zekâsının çalışması sonucu ortaya çıkan düşünce ürünü, İletişim? Kişilerin duygu, düşünce yada fikirlerini çeşitli yollarla başkasına aktarmasına iletişim denir. BİLGİ + İLETİŞİM = BİLİŞİM

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. İşletmenlik Kursu Eğitim İçeriği

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. İşletmenlik Kursu Eğitim İçeriği ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU İşletmenlik Kursu Eğitim İçeriği İŞLETİM SİSTEMİNİN TEMELLERİ 1.1. Sistem Kaynakları 1.1.1. Kesme İstekleri (IRQ) 1.1.2. Doğrudan Bellek Erişimi (DMA) 1.1.3. Giriş/Çıkış Adresleri

Detaylı

YARDIMCI BELLEKLER VEYA DEPOLAMA BİRİMLERİ 1 HARD DİSKLER. Bilgilerin kalıcı olarak tutulduğu yerdir.

YARDIMCI BELLEKLER VEYA DEPOLAMA BİRİMLERİ 1 HARD DİSKLER. Bilgilerin kalıcı olarak tutulduğu yerdir. YARDIMCI BELLEKLER VEYA DEPOLAMA BİRİMLERİ 1 HARD DİSKLER Hard Disk Drive (HDD) Bilgilerin kalıcı olarak tutulduğu yerdir. Görevi, sayısal sinyallere çevrilmiş bulunan verileri manyetik ortamda saklamaktır.

Detaylı

SÜRE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜNİTE 1: : BİLGİ VE TEKNOLOJİ DERS SAATİ: 7

SÜRE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜNİTE 1: : BİLGİ VE TEKNOLOJİ DERS SAATİ: 7 7. 30Ekim - 2Kasım 202 6. AFTA 22-23Ekim 202 5. 5-9 Ekim 202 4. 8-2 Ekim 202 3. -5 Ekim 202 EYLÜL 2. 24-28 Eylül 202 EYLÜL. 7-2 Eylül 202 202 203 ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜNİTE : : BİLGİ VE TEKNOLOJİ

Detaylı

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince

Detaylı

Setup Yardımcı Programı

Setup Yardımcı Programı Setup Yardımcı Programı Kullanıcı Kılavuzu Copyright 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Bluetooth, sahibinin ticari markasıdır ve Hewlett-Packard Company tarafından lisanslı olarak kullanılmaktadır.

Detaylı

Digifresh Kullanım Kılavuzu

Digifresh Kullanım Kılavuzu DigiFresh programını çalıştırmadan önce bilgisayarınıza Net Framework kütüphanesinin yüklü olması gerekmektedir. Aşağıdaki linkten indirelebilir. http://www.microsoft.com/tr-tr/download/confirmation.aspx?id=17851

Detaylı

BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI HIZLI KLAVYE KULLANIMI (F KLAVYE) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI HIZLI KLAVYE KULLANIMI (F KLAVYE) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI HIZLI KLAVYE KULLANIMI (F KLAVYE) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu bulunmaktadır; 1. Performans: İşletim sistemi, makine

Detaylı

Merkezi İşlem. Birimi

Merkezi İşlem. Birimi VERİ: Kullanıcı veya bilgisayar tarafından sağlanırlar. Sayılar, harfler, sözcükler, ses sinyalleri ve komutlardır.. Veriler bilgisayarın giriş birimleri tarafından toplanırlar. Giriş İşlem Çıkış Önbellek

Detaylı

BTP 205 İŞLETİM SİSTEMLERİ

BTP 205 İŞLETİM SİSTEMLERİ BTP 205 İŞLETİM SİSTEMLERİ DOSYA SİSTEMİ Dr. Önder EYECİOĞLU 2012 DOSYA SİSTEMİ 1. Dosya Kavramı: 1. Dosya Özellikleri 2. Dosya Türleri 3. Dosya Operasyonları 4. Dosya Yapısı 5. Dahili Dosya Yapısı 2.

Detaylı

Hızlı Başlangıç Rehberi. Türkçe VTE-1016

Hızlı Başlangıç Rehberi. Türkçe VTE-1016 Hızlı Başlangıç Rehberi Türkçe VTE-1016 7025693 1 Artık başlayabiliriz! Kontrol cihazınızı PlayStation TV sisteminize bağlama PS TV sisteminizle birlikte DUALSHOCK 3 veya DUALSHOCK 4 kablosuz kontrol cihazınızı

Detaylı

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır.

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır. Yazıyı PDF Yapan : Seyhan Tekelioğlu seyhan@hotmail.com http://www.seyhan.biz Topolojiler Her bilgisayar ağı verinin sistemler arasında gelip gitmesini sağlayacak bir yola ihtiyaç duyar. Aradaki bu yol

Detaylı

Master boot record (MBR)

Master boot record (MBR) DİSK ve FAT Cluster büyüklükleri fat yapısına ve disk büyüklüğüne bağlıdır. Aşağıdaki tabloda FAT16 dosya sistemi için disk size larına göre cluster büyüklükleri verilmiştir. Disk size (partition büyüklüğü)

Detaylı

MSSQL Server 2000 Kurulumu

MSSQL Server 2000 Kurulumu MSSQL Server 2000 Kurulumu MSSQL Server 2000 Kurulumu ile ilgili işlem adımları Kurulum hazırlıkları : SQL Server 2000 in sistem ihtiyaçları gözden geçirilmelidir. Aşağıdaki tablo bu ürünün standart donanım

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI GEMİ YAPIMI TEKNE VE YAT YERLEŞTİRME RESMİ 521MMI623

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI GEMİ YAPIMI TEKNE VE YAT YERLEŞTİRME RESMİ 521MMI623 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI GEMİ YAPIMI TEKNE VE YAT YERLEŞTİRME RESMİ 521MMI623 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

Ö RENME FAAL YET 9 Ö RENME FAAL YET 9

Ö RENME FAAL YET 9 Ö RENME FAAL YET 9 Ö RENME FAAL YET 9 Ö RENME FAAL YET 9 AMAÇ Bilgisayar ve elektronik tablolama yaz l m ile çal ma esnas nda zaman iyi kullanmak için makro haz rlayabileceksiniz. ARA TIRMA Sürekli tekrar n yapt n zi lemlere

Detaylı

C) 19 inçlik CRT ile LCD monitörün görünebilir alanı farklıdır. D) Dijital sinyali, analog sinyale çevirmek için DAC kullanılır.

C) 19 inçlik CRT ile LCD monitörün görünebilir alanı farklıdır. D) Dijital sinyali, analog sinyale çevirmek için DAC kullanılır. 1(13) - Aşağıdaki yazıcı türlerinden hangisinde fotoğrafik resim kalitesinde çıktı elde edilebilinir? A) İğne Uçlu C) Lazer B) Nokta Vuruşlu D) Mürekkep Püskürtmeli 2(11) - Monitörlerle ilgili olarak verilen

Detaylı

Q-BIZ VIEWER KULLANIM KILAVUZU

Q-BIZ VIEWER KULLANIM KILAVUZU Q-BIZ VIEWER KULLANIM KILAVUZU 1 İçindekiler 1. Q-BIZ VIEWER NEDİR?... 3 2. Q-Biz Viewer a Giriş... 3 3. Q-Biz Viewer Ayarları... 3 3.1. Yerleşim... 4 3.1.1. Pencere Yönetimi... 4 3.1.2. Paylaş... 5 3.1.3.

Detaylı

Yedekleme ve Kurtarma Kullanıcı Kılavuzu

Yedekleme ve Kurtarma Kullanıcı Kılavuzu Yedekleme ve Kurtarma Kullanıcı Kılavuzu Telif Hakkı 2007 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Windows; Microsoft Corporation kuruluşunun ABD de tescilli ticari markasıdır. Bu belgede yer alan bilgiler

Detaylı

5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ

5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ 5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ KONULAR 1. Kumanda Devreleri 2. Doğru Akım Motorları Kumanda Devreleri 3. Alternatif Akım Motorları Kumanda Devreleri GİRİŞ Otomatik kumanda devrelerinde motorun

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı. Klasör ve Dosya Mantığı. Klasör ve Dosya Mantığı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı. Klasör ve Dosya Mantığı. Klasör ve Dosya Mantığı İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı İŞLETİM SİSTEMLERİ İşletim sistemini, bir bilgisayar sisteminde kullanıcı ile iletişim kurarak, donanım ve yazılım nitelikli kaynakların kullanıcılar arasında adil bir biçimde paylaştırılmasını

Detaylı

Osmancık İsmail Karataş Sağlık Meslek Lisesi

Osmancık İsmail Karataş Sağlık Meslek Lisesi Ünite Planı Öğretmenin Adı, Soyadı Okulunun Adı Okulunun Bulunduğu Mahalle Okulun Bulunduğu İl Emine ÇELİKCİ Osmancık İsmail Karataş Sağlık Meslek Lisesi Koyunbaba mahallesi ÇORUM Ünit Bilgisi Ünite Başlığı

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜÇ BOYUTLU GRAFİK ANİMASYON (3DS MAX) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜÇ BOYUTLU GRAFİK ANİMASYON (3DS MAX) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜÇ BOYUTLU GRAFİK ANİMASYON (3DS MAX) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2015 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim

Detaylı

MODÜL : 1 BİLGİSAYAR KULLANMA

MODÜL : 1 BİLGİSAYAR KULLANMA Kullanımı ( İşletmenlik ) Kursu Yıllık Planı Kurs Gün Hafta Ders Saati 1 1 4 2 1 4 3 1 4 4 1 4 5 1 4 6 2 4 7 2 4 8 2 4 KONULAR 1. Temel Bilgiler a. Donanım yazılım bilişim teknolojisi b. Bilgi ve iletişim

Detaylı

TS7200 PLATFORMU ÜZERİNDE SERİ PORT-ETHERNET DÖNÜŞTÜRÜCÜ UYGULAMASI

TS7200 PLATFORMU ÜZERİNDE SERİ PORT-ETHERNET DÖNÜŞTÜRÜCÜ UYGULAMASI TS7200 PLATFORMU ÜZERİNDE SERİ PORT-ETHERNET DÖNÜŞTÜRÜCÜ UYGULAMASI 22 Eylül 10 Ekim (3 Hafta) : TS-7200 gömülü sisteminin incelenmesi, çevrebirimlerin fonksiyonlarının araştırılması ve yazılım geliştirme

Detaylı

B05.11 Faaliyet Alanı

B05.11 Faaliyet Alanı 82 Yrd. Doç. Dr. Yakup EMÜL, Bilgisayar Programlama Ders Notları (B05. C de Fonksiyonlar) Bir tanıtıcının faaliyet alanı, tanıtıcının kod içinde kullanılabileceği program kısmıdır. Örneğin, bir blok içinde

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz.

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz. Temel Kavramlar-2 Byte = 8 Bit in bir araya gelmesiyle oluşan bellektir. Bilgisayarın tanıdığı harf rakam ve özel karakterlerden her biri 1 byte lık yer kaplar. Yani her bir harfin 1 veya 0 dan oluşan

Detaylı

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri İşletim Sistemi 2 İşletim sistemi (Operating System-OS), bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem

Detaylı

OFİS 365 ÖĞRENCİ MAİL SİSTEMİ KULLANIM KLAVUZU. Office 365

OFİS 365 ÖĞRENCİ MAİL SİSTEMİ KULLANIM KLAVUZU. Office 365 OFİS 365 ÖĞRENCİ MAİL SİSTEMİ KULLANIM KLAVUZU Office 365 Microsoft Office (Word, Excel vb.) dokümanlarınızı bulut platformuna taşımanızı sağlayan Office 365 ürününe https://portal.office.com/home adresinden

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ERKEK İŞ GÖMLEĞİ KALIBI ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar Bilgi Teknolojileri ve Uygulamalarına Giriş Dersin Konusu ve Amaçları: Bu dersin amacı daha önce bilgisayar ve bilgi teknolojileri alanında herhangi bir bilgi ve/veya deneyime sahip olmayan öğrenciye bilgi

Detaylı

Donanımlar Hafta 1 Donanım

Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanım Birimleri Ana Donanım Birimleri (Anakart, CPU, RAM, Ekran Kartı, Sabit Disk gibi aygıtlar, ) Ek Donanım Birimleri (Yazıcı, Tarayıcı, CD-ROM, Ses Kartı, vb ) Anakart (motherboard,

Detaylı

Braille Star 40 Başvuru Kitapçığı Sürüm 4.0 Lütfen bu başvuru kitapçığıyla birlikte paketinizde bulunan kullanıcı kılavuzunu da gözden geçirin.

Braille Star 40 Başvuru Kitapçığı Sürüm 4.0 Lütfen bu başvuru kitapçığıyla birlikte paketinizde bulunan kullanıcı kılavuzunu da gözden geçirin. Braille Star 40 Başvuru Kitapçığı Sürüm 4.0 Lütfen bu başvuru kitapçığıyla birlikte paketinizde bulunan kullanıcı kılavuzunu da gözden geçirin. Cihazın ön tarafında orta kısımda 2 adet aralık tuşu yer

Detaylı

ELITE A.G. KS100/HEFM SICAK-SOĞUK ETĐKET BOY KESME VE ĐŞARETLEME MAKĐNASI KULLANIM KILAVUZU

ELITE A.G. KS100/HEFM SICAK-SOĞUK ETĐKET BOY KESME VE ĐŞARETLEME MAKĐNASI KULLANIM KILAVUZU ELITE A.G. KS100/HEFM SICAK-SOĞUK ETĐKET BOY KESME VE ĐŞARETLEME MAKĐNASI KULLANIM KILAVUZU ANA EKRAN Makinenin şalteri açıldığında 5 sn boyunca açılış ekranı gelir. Daha sonra ana ekrana geçilir. Bu ekranda

Detaylı

BÖLÜM 7 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 1

BÖLÜM 7 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 1 1 BÖLÜM 7 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 1 Belli bir özelliğe yönelik yapılandırılmış gözlemlerle elde edilen ölçme sonuçları üzerinde bir çok istatistiksel işlem yapılabilmektedir. Bu işlemlerin bir kısmı

Detaylı

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM İŞ GÜVENLİĞİ VE İŞÇİ SAĞLIĞI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM İŞ GÜVENLİĞİ VE İŞÇİ SAĞLIĞI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM İŞ GÜVENLİĞİ VE İŞÇİ SAĞLIĞI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2010 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

Temel Bilgisayar Programlama

Temel Bilgisayar Programlama BÖLÜM 9: Fonksiyonlara dizi aktarma Fonksiyonlara dizi aktarmak değişken aktarmaya benzer. Örnek olarak verilen öğrenci notlarını ekrana yazan bir program kodlayalım. Fonksiyon prototipi yazılırken, dizinin

Detaylı

Message Broadcasting. İşletim ortamı. Message Broadcasting'in Yüklenmesi. Mesaj Oluşturma

Message Broadcasting. İşletim ortamı. Message Broadcasting'in Yüklenmesi. Mesaj Oluşturma Message Broadcasting Message Broadcasting, bir EasyMP Monitor eklentisidir. Yöneticiler eklentiyi kullanarak ağ üzerindeki bir veya daha fazla projektöre ya da tüm projektörlere mesaj veya duyuru gönderebilirler.

Detaylı

ETKİLEŞİMLİ TAHTA KORUMA SİSTEMİ KURULUM

ETKİLEŞİMLİ TAHTA KORUMA SİSTEMİ KURULUM 1. Sistem 3 bileşenden oluşur a. Sunucu b. Koruma yazılımı c. Mobil anahtar ETKİLEŞİMLİ TAHTA KORUMA SİSTEMİ KURULUM Sunucu yazılımı: sunucu yazılımı öncelikle yerel ağda et (etkileşimli tahtaların) bağlı

Detaylı

Pikatel Airmax Web Arayüzü

Pikatel Airmax Web Arayüzü Pikatel Airmax Web Arayüzü Modemi, kutunun içerisinden ç kan cd ile değil de web arayüzünden kurmak için aşağ daki ad mlar takip ediniz. Önerilen cd ile kurulumdur. Pikatel Airmax web arayüzü, ADSL2+ operatör

Detaylı

Ö RENME FAAL YET - 6 Ö RENME FAAL YET - 6 6. SLAYT LEMLER

Ö RENME FAAL YET - 6 Ö RENME FAAL YET - 6 6. SLAYT LEMLER AMAÇ Ö RENME FAAL YET - 6 Bu faaliyette verilen bilgiler do rultusunda, sunuya ses ve görüntü dosyalar eklemeyi, sayfalar aras ndaki geçi leri düzenleyebilmeyi, nesnelere animasyonlar ekleyebilmeyi ö renecek,

Detaylı

T.C. NUH NACİ YAZGAN ÜNİVERSİTESİ YAZILIM KULÜBÜ TÜZÜĞÜ. BİRİNCİ BÖLÜM Kuruluş Gerekçesi, Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. NUH NACİ YAZGAN ÜNİVERSİTESİ YAZILIM KULÜBÜ TÜZÜĞÜ. BİRİNCİ BÖLÜM Kuruluş Gerekçesi, Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. NUH NACİ YAZGAN ÜNİVERSİTESİ YAZILIM KULÜBÜ TÜZÜĞÜ BİRİNCİ BÖLÜM Kuruluş Gerekçesi, Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Kuruluş Gerekçesi Kulüp, Nuh Naci Yazgan Üniversitesi, Yazılım Kulübü ismi ile

Detaylı

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Bu bölümde; Fizik ve Fizi in Yöntemleri, Fiziksel Nicelikler, Standartlar ve Birimler, Uluslararas Birim Sistemi (SI), Uzunluk, Kütle ve

Detaylı

Uzem Eğitmen Girişi. Şekil 1. Sisteme girdikten sonra Şekil 2 deki ekran karşımıza çıkacak. Bu ekrandaki adımları kısaca tanıyalım.

Uzem Eğitmen Girişi. Şekil 1. Sisteme girdikten sonra Şekil 2 deki ekran karşımıza çıkacak. Bu ekrandaki adımları kısaca tanıyalım. Uzem Eğitmen Girişi Sisteme eğitmen olarak giriş yapabilmek için http://uzem.uskudar.edu.tr adresini internet tarayıcımızın adres satırına yazdıktan sonra Şekil 1 deki ekranda ilgili alanlara kullanıcı

Detaylı

2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 5. SINIF 1. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI

2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 5. SINIF 1. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 5. SINIF 1. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN KULLANILDIĞI ALANLAR Eğitim alanında Güvenlik alanında Sosyal medya

Detaylı

BQ360 Modbus Dijital Giriş 24 Kanal. Kullanım Kılavuzu. Doküman Versiyon: 1.2 01.02.2016 BQTEK

BQ360 Modbus Dijital Giriş 24 Kanal. Kullanım Kılavuzu. Doküman Versiyon: 1.2 01.02.2016 BQTEK Modbus Dijital Giriş 24 Kanal Kullanım Kılavuzu Doküman Versiyon: 1.2 01.02.2016 BQTEK İçindekiler İçindekiler... 2 1. Cihaz Özellikleri... 3 2. Genel Bilgi... 4 2.1. Genel Görünüm... 4 2.3 Cihaz Boyutları...

Detaylı

Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır?

Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır? Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır? Bilgisayar, Hesap makinesi gibi araçlara neden ihtiyaç duyulmuştur? Zaman tasarrufu Bilginin depolanması ihtiyacı Hatasız işlem yapma isteği İletişim

Detaylı

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir.

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler çağırılma kaynaklarına göre 3 kısma ayrılırlar: Yazılım kesmeleri Donanım

Detaylı

Backup Premium Hızlı Başlangıç Kullanım Kılavuzu

Backup Premium Hızlı Başlangıç Kullanım Kılavuzu Hakkında Memeo Backup Premium, karmaşık dijital dünya için basit bir yedekleme çözümüdür. Memeo Backup Premium değerli ve önem verdiğiniz belgelerinizi otomatik olarak yedekleyerek, istediğiniz zaman dosyalarınızı

Detaylı

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU 1 2 KURS MODÜLLERİ 1. BİLGİSAYAR KULLANIMI 3 1. Bilişim (Bilgi ve İletişim) Kavramı Bilişim, bilgi ve iletişim kelimelerinin bir arada kullanılmasıyla meydana gelmiştir. Bilişim, bilginin teknolojik araçlar

Detaylı

-Bilgisayarı oluşturan iki temel unsurdan diğeri ise YAZILIM dır.

-Bilgisayarı oluşturan iki temel unsurdan diğeri ise YAZILIM dır. YAZILIM -Bilgisayarı oluşturan iki temel unsurdan diğeri ise YAZILIM dır. Elektronik cihazların belirli bir işi yapmasını sağlayan ve komutlardan oluşan programların tümüne verilen isimdir. Yazılım temelde

Detaylı

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ÇOCUK DIŞ GİYSİLERİ DİKİMİ (CEKET- MONT- MANTO) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ÇOCUK DIŞ GİYSİLERİ DİKİMİ (CEKET- MONT- MANTO) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ÇOCUK DIŞ GİYSİLERİ DİKİMİ (CEKET- MONT- MANTO) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2008 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

K12NET Eğitim Yönetim Sistemi

K12NET Eğitim Yönetim Sistemi TEOG SINAVLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Yeni sınav sistemi TEOG, yani Temel Eğitimden Orta Öğretime Geçiş Sınavlarında öğrenciler, 6 dersten sınav olacaktır. Öğrencilere Türkçe, Matematik, T.C. İnkılap Tarihi

Detaylı

Tasarım Raporu. Grup İsmi. Yasemin ÇALIK, Fatih KAÇAK. Kısa Özet

Tasarım Raporu. Grup İsmi. Yasemin ÇALIK, Fatih KAÇAK. Kısa Özet Tasarım Raporu Grup İsmi Yasemin ÇALIK, Fatih KAÇAK Kısa Özet Tasarım raporumuzda öncelikle amacımızı belirledik. Otomasyonumuzun ana taslağını nasıl oluşturduğumuzu ve bu süreçte neler yaptığımıza karar

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ BİL-109 ÖĞRETİM GÖREVLİSİ SEMİH ÇALIŞKAN

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ BİL-109 ÖĞRETİM GÖREVLİSİ SEMİH ÇALIŞKAN BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ BİL-109 ÖĞRETİM GÖREVLİSİ SEMİH ÇALIŞKAN SOFTWARE (YAZILIM) O Sahip olunan bilgisayarların üzerine, onları verimli bir şekilde kullanmak için, çeşitli programlar yüklenir. Bu programların

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO 103

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO 103 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO 103 4. HAFTA Bilgisayar Kullanımı Ve Dosya Yönetimi Bilgisayar cihazı Masaüstü Dosya yönetimi BİLGİSAYAR CİHAZI Kullanıcıdan aldığı veri yada bilgilerle istenilen doğrultuda işlem

Detaylı

5/8 Bağlantı Noktalı Gigabit Ethernet Anahtarı

5/8 Bağlantı Noktalı Gigabit Ethernet Anahtarı 5/8 Bağlantı Noktalı Gigabit Ethernet Anahtarı Kullanım Kılavuzu Onay FCC Beyanı Bu test edilmiş ve FCC Kuralları Kısım 15 de belirtilen teknik özelliklere göre B Sınıfı aygıtların sınırları ile uyumlu

Detaylı

İşaret Aygıtları ve Klavye Kullanıcı Kılavuzu

İşaret Aygıtları ve Klavye Kullanıcı Kılavuzu İşaret Aygıtları ve Klavye Kullanıcı Kılavuzu Copyright 2007 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Windows, Microsoft Corporation kuruluşunun ABD de tescilli ticari markasıdır. Bu belgede yer alan

Detaylı

Tor Üzerinden VPN Servisi "Privatoria"

Tor Üzerinden VPN Servisi Privatoria Tor Üzerinden VPN Servisi "Privatoria" Geçtiğimiz günlerde ortaya çıkan yeni bir oluşum internette güvenli gezinme yöntemlerimiz arasına bir yenisini daha ekledi. Privatoria adıyla yayın hayatına başlayan

Detaylı

İşaret Aygıtları ve Klavye

İşaret Aygıtları ve Klavye İşaret Aygıtları ve Klavye Kullanıcı Kılavuzu Copyright 2007 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Microsoft ve Windows, Microsoft Corporation kuruluşunun ABD de tescilli ticari markalarıdır. Bu belgede

Detaylı

QR Kodu Tarayıcısı / Okuyucusuna Uygun Uygulamalarda Kullanım İçin

QR Kodu Tarayıcısı / Okuyucusuna Uygun Uygulamalarda Kullanım İçin Xerox QR Code Uygulaması Hızlı Başlangıç Kılavuzu 702P03999 QR Kodu Tarayıcısı / Okuyucusuna Uygun Uygulamalarda Kullanım İçin QR (Quick Response) Code Uygulamasını şu uygulamalarla birlikte kullanınız:

Detaylı

İşaret Aygıtları ve Klavye

İşaret Aygıtları ve Klavye İşaret Aygıtları ve Klavye Kullanıcı Kılavuzu Telif Hakkı 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Microsoft ve Windows, Microsoft Corporation kuruluşunun ABD'de tescilli ticari markalarıdır. Bu

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Senato: 2 Mart 2016 2016/06-6 KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönergenin amacı, Kahramanmaraş

Detaylı

Windows 2000 veya XP kurarken dosya sistemini seçmeniz gerekir. Ya FAT32 dosya sistemini kullanırsınız ya da NTFS.

Windows 2000 veya XP kurarken dosya sistemini seçmeniz gerekir. Ya FAT32 dosya sistemini kullanırsınız ya da NTFS. Windows 2000 veya XP kurarken dosya sistemini seçmeniz gerekir. Ya FAT32 dosya sistemini kullanırsınız ya da NTFS. NTFS'nin FAT32'ye göre sağladığı bir çok avantajı vardır. Diski daha verimli kullanır.

Detaylı

Uzaktan Kumanda (Yalnızca Belirli Modellerde)

Uzaktan Kumanda (Yalnızca Belirli Modellerde) Uzaktan Kumanda (Yalnızca Belirli Modellerde) Kullanıcı Kılavuzu Copyright 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Microsoft ve Windows, Microsoft Corporation kuruluşunun ABD'de tescilli ticari

Detaylı