YENİDOĞAN İLAÇ REHBERİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YENİDOĞAN İLAÇ REHBERİ"

Transkript

1

2 YENİDOĞAN İLAÇ REHBERİ

3

4 YENİDOĞAN İLAÇ REHBERİ 5. BASKI Prof. Dr. Fahri OVALI Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi

5 2014 Nobel Tıp Kitabevleri Ltd. Şti. YENİDOĞAN İLAÇ REHBERİ 5. BASKI Yazan: Prof. Dr. Fahri Ovalı ISBN: ve 2936 sa yı lı Fi kir ve Sa nat Eser le ri ya sa sı hükümleri ge reğince her han gi bir bö lü mü, res mi ve ya ya zı sı, ya zar la rın ve ya yınla yı cı sı nın ya zı lı iz ni alın ma dan tek rar la na maz, ba sı la maz, kop ya sı çı ka rı la maz, fo to ko pi si alı na maz ve ya kop ya an la mı ta şı ya bi le cek hiç bir iş lem ya pı la maz. Yayımcı : Nobel Tıp Kitabevleri Tic. Ltd. Şti. Millet Cad. No: Fatih-İstanbul Yayımcı Sertifika No : Bas kı / Cilt : No- bel Mat ba acı lık San. Tic. Ltd. Şti. Kurtini Mevki, General Şükrü Kanatlı Cad. Ömerli - Hadımköy - İstanbul Matbaa Sertifika No : Sayfa Tasarımı - Düzenleme : Nobel Tıp Kitabevleri, Hande Dalsaldı Çaçur Kapak Tasarım : Özkan Kaya Bas kı Tarihi : Mart İstanbul

6 5. BASKIYA ÖNSÖZ Ülkemizde giderek artan yenidoğan yoğun bakım üniteleri ile yenidoğanla ilgilenen doktor ve hemşireler, yenidoğan mortalite ve morbiditesinin azaltılmasındaki en büyük etkendir. Yenidoğanların tedavilerinin zamanında, uygun ve doğru bir şekilde yapılması, bu bağlamda son derecede önemlidir. Yenidoğan İlaç Rehberi nin bu baskısında da, yenidoğanda sık kullanılan ilaçlarda gerek endikasyonlar, gerek dozlar, gerekse yan etkiler ve karıştırılmalar konusunda güncellemeler yapılmış, daha önceki baskıda yer alan minör hatalar düzeltilmiş, hazırlama ve uygulama önerileri gözden geçirilmiştir. Günümüzde birçok ilaçla ilgili bilgiye dijital ve internet ortamında ulaşmak mümkün olmakla beraber, basılı rehberlerin önemi azalmış değildir. Erişim kolaylığı, kullanım kolaylığı ve bir bütün olarak bir arada bulunması nedeniyle, Yenidoğan İlaç Rehberi nin önemli bir boşluğu doldurduğuna inanmaktayım. Bu baskıda da, bilgi ve deneyimleriyle rehbere katkıda bulunan başta Ebru Temizsoy olmak üzere ünitemiz hemşirelerine çok teşekkür ediyorum. Yenidoğan İlaç Rehberi nin devamlılığını sağlamakta en büyük etkenlerden biri olan, öneri, eleştiri ve katkılara çok teşekkür ediyor, kitabın bu baskısını da büyük bir titizlikle gerçekleştiren Nobel Tıp Kitabevleri ne şükranlarımı sunuyorum. Prof. Dr. Fahri OVALI Ocak 2014 v

7

8 KİTAP HAKKINDA Kullanım kolaylığı sağlaması açısından ilaçlar alfabetik olarak düzenlenmiştir. İlaçların tanıtımında, kısaca, endikasyonlar, farmakolojik özellikler, doz, yan etkiler, takip kriterleri, kullanımda ve saklama sırasında dikkat edilmesi gereken özellikler, karıştırılabilen serumlar, geçimsiz ilaçlar ve Türkiye de bulunabilen preparat isimlerine yer verilmiştir. Doz bilgileri için, karışıklığa neden vermemek amacıyla Neofax 2011 kaynak olarak alınmıştır. Türkiye de bulunan piyasa şekilleri için, Güncel Vademecum 2012 esas alınmıştır. Karıştırılabilen serumlar ve geçimsiz ilaçlar için, Trissel s Handbook on Injectable Drugs, 2009 kaynak olarak alınmıştır. Emzirme sırasında ilaç kullanımı ile ilgili olarak, Briggs in Drugs in Pregnancy and Lactation adlı eseri kaynak olarak alınmıştır. Karıştırılabilen Serumlar başlığı altında, yalnızca hakkında yeteri kadar bilgi bulunan serumlar sıralanmıştır. * işareti ile gösterilenler, aynı enjeksiyon yerinden başka bir setle (Y setle) verilebilir olanlardır. Böbrek fonksiyonları ve ilaç atılımları esas olarak postmenstrüel yaşla orantılı olduğundan, doz tablolarında postmenstrüel yaş kullanılmıştır. Postmenstrüel yaş, gestasyon yaşı ile postnatal yaşın toplamı olarak hesap edilir. Piyasa şekillerinden, yalnızca yenidoğanlarda kullanıma uygun olanlar yazılmıştır. Piyasa şekilleri, alfabetik sırayla yazılmış olup, yalnızca bilgi amaçlı olarak derlenmiştir. Herhangi bir preparatın veya mamanın kitapta yer alması/almaması, editörün tavsiye ettiği/etmediği anlamına gelmemektedir. vii

9 viii KİTAP HAKKINDA Türkiye de piyasada bulunmayan ancak neonatolojide sıklıkla kullanılan bazı ilaçların yurtdışı piyasa isimleri ve firmaları da eklenmiştir. Bu kitap bir el kitabı olduğundan, daha detaylı bilgiler için kapsamlı bir farmakoloji kitabına bakılması uygun olur. Zaman içinde, yapılan araştırmalar sonucunda ilaçların ve mamaların içerikleri ve kullanımları ile ilgili bilgiler değişebileceğinden, gerektiği durumlarda son kaynaklara veya prospektüslere baş vurulmalıdır. Bu kitaptaki bilgilerin doğruluğu konusunda bütün özen gösterilmiş olmasına rağmen, yazım ve diziliş hataları mümkün olabileceğinden, gerektiği durumlarda başka kaynaklara da bakılması ve bilgilerin doğrulanması tavsiye edilir.

10 İÇİNDEKİLER GENEL KURALLAR I. Yenidoğanlarda Farmakolojik İlkeler... 3 II. Yenidoğanlarda İlaç Kullanım Özellikleri... 7 III. İntravasküler Yolların Kullanımı ve Bakımı IV. İlaçların Saklanması V. Uygulama Hataları VI. İstenmeyen Etkiler VII. Böbrek Yetmezliğinde İlaç Kullanımı İLAÇLAR Adenozin Adrenalin (Epinefrin) Albumin Albuterol (Salbutamol) Alteplaz Amfoterisin B (Konvansiyonel) Amfoterisin B (Lipozomal) Amfoterisin B (Lipid Kompleks) Amikasin Aminofilin Amiodaron Ampisilin Ampisilin-Sulbaktam Anne Sütü Anne Sütü Güçlendiricileri Arjinin Asiklovir Atropin Azitromisin Aztreonam BCG aşısı Bumetanid Deksametazon Demir Diazepam Diazoksit Didanozin Difteri-Tetanoz-Boğmaca-HİB-İnaktif Polio Aşısı ix

11 x İÇİNDEKİLER Digoksin Dobutamin Dopamin Dornaz alfa EMLA Enalapril Enoksaparin Eritromisin Eritropoetin Eritrosit Süspansiyonu Esmolol Famotidin Fenilefrin Fenitoin Fenobarbital Fentanil Fentolamin Fibrin Yapıştırıcı Filgrastim Flekainid Flukonazol Flusitozin Folik asit Fosfenitoin Fosfor Furosemid Gansiklovir Gentamisin Glukagon Hemophilus Influenza Tip B Aşısı Heparin Hepatit B Aşısı Hepatit B İmmunglobulin Hidralazin Hidroklorotiazid Hidrokortizon Hyaluronidaz İbuprofen İmipenem/Silastatin İndometasin İnsülin İntravenöz Çözeltiler İntravenöz İmmunglobulin (Standart)

12 İÇİNDEKİLER xi İntravenöz İmmunglobulin (IgG den zengin) İpratropiyum Bromür İsoproterenol İzoniazid Kafein Sitrat Kalsiyum Kalsiyum, Fosfor ve D Vitamini Desteği Kaptopril Karglumik Asit Kaspofungin Ketamin Klindamisin Klonazepam Kloral Hidrat Klorotiazid Lamivudin Lansoprozol Levetirasetam Levotiroksin Lidokain Linezolid Lorazepam Magnezyum Sülfat Mamalar Meropenem Metadon Metilen Mavisi Metoklopramid Metronidazol Midazolam Milrinon Morfin Multivitaminler Mupirosin Nalokson Neostigmin Netilmisin Nevirapin Nifedipin Nikardipin Nistatin Nitrik Oksit Noradrenalin

13 xii İÇİNDEKİLER Oksijen Oktreotid Omeprazol Palivizumab Pankuronium Parasetamol Penisilin G Pentobarbital Periton diyaliz sıvıları Piperasilin Piperasilin-Tazobaktam Pnömokok aşısı Polistren sulfonat reçine Potasyum Prednisolon Primetamin Prokainamid Propranolol Prostaglandin E Prostasiklin Protamin Ranitidin Rifampin Sefazolin Sefepim Sefoksitin Sefoperazon Sefotaksim Seftazidim Seftriakson Siklopentolat Sildenafil Siprofloksasin Sitomegalovirus immunglobulin Sodyum benzoat Sodyum bikarbonat Sodyum nitroprussid Sotalol Spiranolakton Sükroz Sulfadiazin Surfaktan Taze Donmuş Plazma

14 İÇİNDEKİLER xiii Teikoplanin THAM Tikarsilin/Klavulonat Tobramisin Topiramat Trombosit Süspansiyonu Tropikamid Ursodeoksikolik asit Vankomisin Varisella-Zoster İmmunglobulin Vekuronium Vitamin A Vitamin B Vitamin D Vitamin E Vitamin K Vorikonazol Yağ emülsiyonları Zidovudin TABLOLAR Tablo 1. Emzirme sırasında ilaç kullanımı Tablo 2. Metrik sistem dönüşüm tablosu Tablo 3. Standart ekler Tablo 4. Yenidoğanlarda vücut yüzey alanı Tablo 5. İlk 24 ay aşı takvimi Tablo 6. Umbilikal arter kateterinden ilaç verilmesi Danışma merkezleri Kaynaklar Piyasa indeksi

15

16 ETKİLERİNE GÖRE İLAÇLAR ANTİMİKROBİYALLER Amfoterisin B (Konvansiyonel)...44 Amfoterisin B (Lipozomal)...42 Amfoterisin B (Lipid Kompleks)...48 Amikasin...51 Ampisilin...60 Ampisilin-sulbaktam...62 Asiklovir...68 Azitromisin...72 Aztreonam...74 Eritromisin Flukonazol Flusitozin Gansiklovir Gentamisin İmipenem/silastatin İzoniazid Kaspofungin Klindamisin Lamivudin Meropenem Metronidazol Mupirosin Netilmisin Nevirapin Nistatin Penisilin G Piperasilin Piperasilin-Tazobaktam Primetamin Rifampin Sefazolin Sefepim Sefoksitin Sefoperazon Sefotaksim xv

17 xvi ETKİLERİNE GÖRE İLAÇLAR Seftazidim Seftriakson Siprofloksasin Sulfadiazin Teikoplanin Tikarsilin/klavulonat Tobramisin Vankomisin Vorikonazol Zidovudin AŞILAR, İMMUNGLOBULİNLER VE KAN ÜRÜNLERİ Albumin...38 BCG aşısı...77 Difteri-Tetanoz-Boğmaca-HİB-İnaktif Polio Aşısı...90 Eritropoetin Eritrosit Süspansiyonu Fibrin Yapıştırıcı Filgrastim Hemophilus Influenza Tip B Aşısı Hepatit B Aşısı Hepatit B immunglobulin İntravenöz İmmunglobulin (Standart) İntravenöz İmmunglobulin (IgG den zengin) Palivizumab Sitomegalovirüs immunglobulin Taze Donmuş Plazma Trombosit Süspansiyonu Varisella-zoster immunglobulin BESLENME ÜRÜNLERİ Anne sütü...64 Anne sütü güçlendiricileri...65 İntravenöz çözeltiler Mamalar Yağ emülsiyonları DİÜRETİKLER Bumetanid...78 Furosemid Hidroklorotiazid Klorotiazid...215

18 ENDOKRİN İLAÇLAR Diazoksit...88 Glukagon Hidrokortizon İnsulin Levotiroksin Oktreotid Prednisolon GASTROİNTESTİNAL İLAÇLAR Famotidin Lansoprazol Metaklopramid Omeprazol Ranitidin Ursodeoksikolik Asit GÖZ İLAÇLARI Fenilefrin Siklopentolat Tropikamid KARDİYOVASKÜLER İLAÇLAR ETKİLERİNE GÖRE İLAÇLAR xvii Adenozin...32 Amiodaron...58 Atropin...70 Digoksin...93 Dobutamin...97 Dopamin Enalapril Esmolol Flekainid Hidralazin İbuprofen İndometasin İsoproterenol Kaptopril Lidokain Milrinon Nikardipin Noradrenalin Prokainamid...310

19 xviii ETKİLERİNE GÖRE İLAÇLAR Propranolol Prostaglandin E Prostasiklin Sodyum nitroprussid Sotalol MERKEZİ SİNİR SİSTEMİ İLAÇLARI Diazepam...86 Fenitoin Fenobarbital Fentanil Fosfenitoin Klonazepam Kloral hidrat Levetirasetam Lorazepam Metadon Midazolam Morfin Nalokson Neostigmin Pankuronium Pentobarbital Topiramat Vekuronium SOLUNUM İLAÇLARI Albuterol (Salbutamol)...40 Aminofilin...55 Deksametazon...81 İpatropiyum Bromür Kafein sitrat Nitrik Oksit Oksijen Surfaktan VİTAMİN VE MİNERALLER Demir...84 Folik asit Fosfor Kalsiyum Kalsiyum, Fosfor ve D Vitamini Desteği Magnezyum Sülfat...232

20 ETKİLERİNE GÖRE İLAÇLAR xix Multivitaminler Potasyum Vitamin A Vitamin B Vitamin D Vitamin E Vitamin K DİĞER İLAÇLAR Alteplaz...42 Dornaz Alfa EMLA Enoksaparin Fentolamin Heparin Hyaluronidaz Metilen Mavisi Periton Diyaliz Sıvıları Polistren Sulfonat Reçine Sodyum Benzoat Sodyum Bikarbonat Sükroz THAM...365

21

22 KISALTMALAR ACTH : Adrenokortikotrop hormon ALT : Alanin aminotransferaz Amp : Ampul AST : Aspartat aminotransferaz BOS : Beyin omurilik sıvısı BPD : Bronkopulmoner displazi BUN : Kan üre azotu CVP : Santral venöz basınç D/AA : Dekstroz ve aminoasit karışımı D : Dekstroz Dak : Dakika DNA : Dezoksiribonükleik asit DSF : Dekstrozlu serum fizyolojik DT : Difteri, tetanoz DTP : Difteri, tetanoz, boğmaca EKG : Elektrokardiogram ET : Endotrakeal Fl : Flakon FRC : Fonksiyonel rezidüel kapasite G6PD : Glukoz 6 fosfat dehidrogenaz GI : Gastrointestinal GIS : Gastrointestinal sistem Hib : Hemofilus influenzae tip B IM : İntramüsküler IPV : İnaktif polio aşısı IU : İnternasyonel ünite IV : İntravenöz mcg : mikrogram mg : miligram MSS : Merkezi Sinir Sistemi NEK : Nekrotizan enterokolit NG : Nazogastrik OPV : Oral polio aşısı PD : Periton dializi xxi

23 xxii KISALTMALAR PDA PO PR PVC RDS SC SF Supp SVT Tab TKS TPN T 3 T 4 TSH : Patent duktus arteriosus : Oral yol ile : Rektal yol ile : Polivinilklorür : Respiratuar distres sendromu : Subkutan : Serum fizyolojik : Suppozituar : Supraventriküler taşikardi : Tablet : Tam kan sayımı : Total parenteral besleme : Triiodotironin : Tetraiodotironin (tiroksin) : Tiroid stimulan hormon

24 GENEL KURALLAR

25

26 I. YENİDOĞANLARDA FARMAKOLOJİK İLKELER Yenidoğanların fizyolojik ekstrauterin adaptasyonu sırasında gelişen olaylar ve meydana gelen değişiklikler, yenidoğanlarda kullanılacak ilaçların farmakokinetik özelliklerini önemli ölçüde etkiler. Ayrıca, böbrek ve karaciğerde meydana gelen değişiklikler de ilaçların atılımı ve dolayısıyla dozları üzerinde etkili olurlar ABSORBSİYON: Damar harici yollar ile (sublingual, bukkal, oral, intramüsküler, subkutan, rektal, topikal) verilen ilaçlar, birçok membrandan geçerek sistemik dolaşıma katılır ve etkisini göstereceği alana gider. Bu ilaçlar, ilacın kimyasal özellikleri ve hastadaki bazı kişisel özelliklere bağlı olarak emilir. Mide ve duodenumdaki asit düzeyleri, ilaçların çözünürlüğünü, iyonizasyonunu ve gastrointestinal motiliteyi etkiler. Asit ph da, asidik ilaçların emilimi artarken, bazik ph da ise bazik ilaçların emilimi artar ve asidik ilaçların emilimi azalır. Yenidoğanların midesindeki asit düzeyi (ph) doğumda iken, birkaç saat içinde hızla düşer. Bu düşüş, gestasyonel yaş ve doğum tartısından bağımsız olarak gerçekleşir. Bazal asit üretimi ise, postnatal yaş ile ilişkilidir ve en yüksek konsantrasyona doğumdan sonraki 10. günde ulaşırken, 13. günde ise en düşük düzeye iner. Mide boşalmasının hızlı olduğu durumlarda, bağırsaklardan ilaç emilimi azalabilir. Mide boşalması ise, gestasyon yaşı ve postnatal yaş ile birlikte beslenme şekli ile yakından ilişkilidir. Anne sütü ve hipokalorik beslenme mide boşalmasını artırırken, prematürite, respiratuar distres sendromu, gastroözofageal reflü, konjenital kalp hastalığı ve uzun zincirli yağ asitleri, mide boşalmasını yavaşlatır. Osmolarite ve postürün ise mide boşalması üzerinde anlamlı bir etkisi yoktur. Anne sütü ile beslenmede, önce hızlı bir boşalma periyodunun arkasından boşalma biraz yavaşlar. Mama ile beslenmede ise, boşalma hızı doğrusaldır. Kalori yoğunluğunun arttığı durumlarda, mide boşalması yavaşlar. Yenidoğanlarda safra asitlerinin yapımı, miktarı ve bağırsaklardaki transportu, erişkinlere kıyasla oldukça düşüktür. Prematüre bebeklerde pankreas enzimleri oldukça düşüktür. Ancak, beklenenin tersine, prematüre bebeklerde 1. haftadaki pankreas enzimleri, term bebeklere kıyasla daha yüksek bulunur. Amilaz, 23. gebelik haftasından itibaren ortaya çıkar ancak doğumdan sonra uzun süre 3

27 4 GENEL KURALLAR düşük kalır. Lipaz ise haftada ortaya çıkar ve ilk hafta içinde 5 kat artar. Yenidoğanlarda tripsin sekresyonu da düşüktür ve ilk bir yıl içinde giderek artar. Bağırsaklardan ilaç emilimi etkileyen en önemli faktörlerden birisinin fosforile glikoprotein olmasına karşın bu proteinin yenidoğanlardaki dağılımı hakkında fazla bilgi yoktur. Sindirim kanalının kolonizasyonu, safra asitleri ile ilaçların metabolizması ve bağırsak motilitesini etkiler ve yaş, doğum şekli, beslenme şekli ve kullanılan ilaçlara göre farklılık gösterebilir. Zamanında, vaginal yolla doğmuş, mamayla beslenen bebeklerde, postnatal 4-6. günlerde anaerob bağırsak florası yerleşir. Bağırsak yüzeyinin azaldığı durumlarda ilaçların emilimi de azalır. Protein-enerji malnütrisyonunda ise, villöz atrofi olduğu, mide boşalması geciktiği ve bağırsak boşalması uzadığı için, emilim azalır. Konjestif kalp yetersizliğinde de, mukozal ödemin gelişmesi, mide boşalmasının gecikmesi ve bağırsak dolaşımının azalması, ilaç emilimini etkiler. Hipo ve hipertiroidide ise bağırsak geçiş zamanı uzar veya azalır. İntramüsküler verilen ilaçların emilimi birçok faktöre bağlıdır. İlacın lipofilik olması, kapillerlere hızlı geçişini sağlar. Ancak enjeksiyon yerinde çökelmesini önleyebilmek için bir miktar suda çözünür olması da gerekir. Diğer taraftan enjeksiyon yerinin dolaşımı çok önemlidir ve yenidoğanlarda, özellikle kardiyak outputun düşük olduğu durumlarda ve respiratuar distres sendromunda, dolaşım bozulduğu için, emilim de düşük olur. Benzer şekilde, kas hareketinin az olduğu, ağır hasta ve motilitesi azalmış yenidoğanlarda veya kas paralizisi yapılan hastalarda intramüsküler enjeksiyonlardan sonra ilaçların dolaşıma katılması yavaştır. Yenidoğanların, özellikle de prematürelerin derileri yeterince gelişmediği ve yenidoğanların yüzey alanları, tartılarına göre çok daha fazla olduğu için deriden meydana gelen absorbsiyonlar önem kazanır. Yenidoğanlarda, hekzaklorofen, pentaklorofenol içeren çamaşır deterjanları, hidrokortizon ve anilin içeren dezenfektanlar ile zehirlenme vakaları bildirilmiştir. Bir yenidoğanın derisine, erişkindekine benzer bir dozda bir ilaç uygulandığında, kilo başına emilecek ilaç miktarı, yaklaşık 2.7 kat daha fazladır. Rektal yol, kusma, konvülziyon gibi durumlarda veya cerrahiye hazırlık için oral beslenemeyen bebeklerde kullanılabilir. Ancak, ilacın formu ve rektum içinde kalış zamanına göre, emilimi çok düzensiz olabilir. Rektumun kan dolaşımının özelliğinin bilinmesi bu açıdan önemlidir. Üst rektum venleri, portal vene ve karaciğere açılırken, alt rektum venleri inferior vena cava ile sistemik dolaşıma açılır. Dolayısıyla üst rektuma verilen ilaçlar öncelikle karaci

28 YENİDOĞANLARDA FARMAKOLOJİK İLKELER 5 ğere ulaşacağı için, ilk geçiş etkisine uğrarken, alt rektuma verilen ilaçlar karaciğere uğramadan sistemik dolaşıma ulaşır. Rektuma verilen ilaçların suda veya alkolde çözünenleri, supposituarlara kıyasla daha hızlı emilir. İlaçların istenilen bölgeye istenilen zamanda ulaşabilmesi için uygulama teknikleri de önem kazanır. Serum konsantrasyonlarının ölçülmesine göre davranılması gereken durumlarda uygulama yönteminin bilinmesi gerekir. Bunun için, uygulama sürelerinin standardizasyonu ve dokümantasyonu, verilen miktarın kaydedilmesi, intravenöz veya oral dozdan sonra verilen temizleme solüsyonlarının miktarı, istenilen osmolariteye göre ilaç konsantrasyonlarının ayarlanması, terapötik indeksi dar olan ilaçların infüzyon tekniklerinin standardizasyonu, intravenöz verilecek ilaçların dilüsyon ve infüzyon hacimlerinin standardizasyonu, aynı intravenöz porta birden çok ilaç infüzyonunun bağlanmasının önlenmesi, setler içinde kalan ilaç miktarının en az olmasına dikkat edilmesi ve intravenöz yolların mümkün olan en uzak yerinden ilaçların verilmesi noktaları göz önünde bulundurulmalıdır. Serum ilaç düzeylerinin takip edildiği durumlarda mutlaka ilaçların uygulama şekilleri kaydedilmelidir. DAĞILIM: İlacın, sistemik dolaşımdan değişik vücut bölgelerine, dokulara ve hücrelere doğru yer değiştirmesine dağılım denir. Dağılımı etkileyen faktörler arasında proteinlere bağlanma, vücut kompartmanlarının büyüklüğü, kardiak output, bölgesel kan akamı ve membran permeabilitesi gibi yaşa bağımlı unsurlar yer alır. Dağılım hacmi ise, vücutta bulunan ilaç ile plazma konsantrasyonu arasındaki bağlantıyı tarif eder. Dağılım hacmini etkileyen en önemli faktörlerden birisi, ilaçların proteinlere (özellikle albumine) bağlanma derecesidir. Proteinlere bağlanan serbest yağ asitleri ve bilirubin gibi maddeler ise, ilaçlar ile yarışarak, proteinlere bağlanma oranlarını değiştirir. Dağılım hacmini etkileyen bir diğer önemli faktör ise, vücuttaki su miktarı ve bu suyun vücuttaki dağılımıdır. Bebek ne kadar erken doğmuşsa, total vücut suyu o kadar fazladır ve bebek büyüdükçe total vücut suyu da azalır. Dolayısıyla küçük bebeklere, kilo başına verilmesi gereken ilaç miktarı erişkinlere kıyasla daha yüksektir. METABOLİZMA: İlaç vücuda girdiği anda, vücuttan atılma süreci de başlar. İlaçlar başlıca karaciğerde metabolize olmalarına karşın, böbrek, bağırsak, akciğer ve deride de bir miktar değişime uğrayabilirler. Bu metabolizma sonucunda ilaçların çoğu inaktif metabolitlere dönüşürken, bir kısmı ise, aktif metabolitlere dönüşür (teofilinin kafeine dönüşmesi gibi).

29 6 GENEL KURALLAR Plazma klirensi, birim zamanda ilaçtan temizlenen plazma miktarını belirtir. Oral verilen ilaçların emildikten sonra karaciğerden geçerken büyük bir kısmının metabolize olmasına ilk geçiş etkisi denir. Bu durumda ilaç, sistemik dolaşıma uğramadan önemli ölçüde metabolize olmuş olur. Böyle bir durumda ilacın parenteral verilmesi, sistemik etkisini artırır. Lidokain, propranolol, aspirin ve isoproterenol bu tip ilaçlara örnek olarak verilebilir. Kanda mevcut ilacın yarısının kaybolması için gereken zamana ise eliminasyon yarı ömrü (kısaca yarı ömür) denir. İlaçların yarı ömürlerinin bilinmesi, dozlama aralıklarının saptanması açısından önemlidir. Bazı fizyopatolojik olaylarda yarı ömür uzayabilir. Bu durumda, doz aralıklarının açılması gerekir.

30 II. YENİDOĞANLARDA İLAÇ KULLANIM ÖZELLİKLERİ Ana ilke olarak hiç kimse, dozu, etki mekanizması ve kullanımı ile doğabilecek sorunlar hakkında yeteri kadar bilgi sahibi olmadığı bir ilacı yazmamalıdır. Reçete ve istem yazımı: Yenidoğanlarda ilaçların sağlıklı kullanılabilmesi ve hataların en aza indirgenebilmesi için, ilaçların yazım yöntemlerinde bazı noktalara dikkat edilmesi yerinde olur. Bu özellikler şöylece sıralanabilir: a. Birçok ilacın yenidoğandaki yarı ömrü uzun olduğu için, günde bir veya iki kere verilmesi yeterli olur. Mutlak gerekli olmadıkça daha sık verilme, iş yükünü ve hata yapma oranlarını artırır. b. Yazılar okunaklı olmalıdır. İlaç isimlerinin büyük harflerle yazılması, daha okunaklı olacağı için tercih edilir. c. İlaçların jenerik isminin yazılması: Ampuller, flakonlar, şişeler vb. arasında geçişliliğin sağlanabilmesi için, ilaçların jenerik isimlerinin yazılması, ticari isimlerinin yazılmaması gerekir. Ticari isimler, yalnızca, karışımlı ilaçlar verileceği zaman kullanılmalıdır. d. Doz: Dozlar, gram (g), miligram (mg) veya mikrogram (microg) olarak belirtilmelidir. Eğer ünite kullanılacaksa, hiçbir zaman u yazılmamalıdır. e. Hacimler: Daima ml olarak yazılmalıdır. cc veya cm 3 uygun değildir. f. Ondalık: Mümkün olduğunca, ondalıklı rakamlardan kaçınmak gerekir. Eğer mutlaka kullanılması gerekiyorsa, mutlaka başına 0. eklenmeli, hiçbir zaman tek başına nokta konmamalıdır. g. Zaman: Saatler, 24 saatlik zaman dilimi kullanılarak belirtilmelidir. h. Veriliş yolu: Mutlaka belirtilmelidir. IV: intravenöz IM: intramüsküler PO: oral SC: subkutan (derialtı) RECT: rektal NEB: nebülizer i. İnfüzyon: Sürekli infüzyon şeklinde verilmesi istenen ilaçlar için sürekli infüzyon veya saatte sürekli infüzyon şeklinde açıklama yazılmalıdır. 7

31 8 GENEL KURALLAR j. Sulandırma ve seyreltilme: Bu işlemin genellikle usulüne uygun olarak yapıldığı varsayıldığı için, ayrıca belirtmeye ihtiyaç yoktur. Bu amaçla, kitapta, her bir ilaç için ayrı ayrı hazırlanmış bölümlere bakılabilir. Eğer özel bir durum isteniyorsa, o zaman istenen seyreltilme yazılmalıdır. Seyreltilme hatalarının yapılmaması için, önce enjektöre bir miktar seyreltici çekilir, daha sonra aktif ilaç çekilir ve gerekiyorsa enjektör sallanarak tam bir karışımın meydana gelmesi sağlanır. Daha sonra ise kalan seyreltici üzerine eklenerek toplam seyreltici hacmine ulaşılır. k. Hassasiyet sınırı: Yenidoğanlarda ilaç dozları genellikle kg başına, bazen de metrekare başına hesaplanır. Bu hesaplamalar yapıldığında ortaya çıkan toplam dozun, uygulanabilir bir doz olmasına dikkat edilmesi gerekir. Pratik olarak, 1 ml lik enjektörler kullanılsa bile, 0.05 ml dan daha düşük hacimlerin çekilmesi ve uygulanması olanaksızdır. Dolayısıyla, örneğin 2.38 mg gibi dozların belirtilmesi doğru değildir. l. Değişen doz: İnsülin gibi sürekli değişen dozlarda ilaç verilmesinin gerektiği durumlarda, her dozdan önce yazılı talimat verilmesi mümkün olmayabilir. Bu durumda, verilen doz, saat belirtilerek mutlaka kaydedilmeli, imzalanmalı ve sorumlu kişiye bildirilmelidir. m. Doğumda yapılan ilaçlar: K vit gibi doğumdan sonra bütün bebeklere yapılan ilaçların talimat kağıdına yazılması şart değildir ancak, hasta dosyasının uygun bir yerine, yapıldığına ait bir işaretin mutlaka konulması gerekir. n. Acil resüsitasyon: Bu durumda kullanılan ilaçlar, eğer resüsitasyon notu içinde açık olarak belirtilmiş ise, talimat kağıdına ayrıca yazmaya gerek yoktur. o. Kan ürünleri ve aşılar: Talimat kağıdına yazılmasa bile, hasta dosyasının uygun bir yerine, kullanılan ürün ve seri numarası mutlaka kaydedilmelidir. p. Gerektikçe verilen ilaçlar: Ağrı kesiciler gibi gerektikçe verilmesi istenen ilaçların bir seferde ve bir günde verilebilecek maksimum dozları belirtilmelidir. r. Telefon mesajı: Acil durumlarda nadiren, doktorun telefonla verdiği ilaç talimatları yerine getirilebilir. Bunun için ideali, telefon mesajının iki hemşire tarafından alınması (biri sorumlu, biri şahit) yerinde olur. Yeşil ve kırmızı reçeteye tabi ilaçlar bu kapsam dışında tutulmalıdır. Tüm ilaçlar için yalnızca bir kereye mahsus olmak üzere telefonla talimat alınmalıdır. Yazılı doktor talimatı 12 saat içinde alınmalıdır.

32 YENİDOĞANLARDA İLAÇ KULLANIM ÖZELLİKLERİ 9 s. İmza: Her talimat doktor tarafından imzalanmalı, imzasız talimatlar kabul edilmemelidir. t. İptal: Verilmemesi gereken ilaçların üzeri tek bir çizgi ile çizilerek iptal edilmeli, yanına tarih, saat ve imza atılmalıdır. u. Kontrvizit: Değişen durumlara göre yapılacak kontrvizit talimatları, mutlaka CV olarak belirtilmeli, tarih ve saat mutlaka yazılmalı ve imzalanmalıdır. Bu talimatların yazıldıktan sonra, sorumlu hemşireye sözlü uyarıda bulunulması da yerinde olur. Yazım hatalarının azaltılması: Yenidoğan ünitelerinde sıkça rastlanan bazı yazım hatalarının azaltılması için aşağıdaki tablo kullanılabilir: Yanlış Doğru Oluşabilecek hatalar U veya IU Ünite veya IV veya 10 ile karışabilir internasyonel ünite 3x1 Günde 3 kez Veriliş aralığı anlaşılmayabilir. 5.0 mg 5 mg 50 ile karışabilir.3 g 0.3 g 3 ile karışabilir mcg veya µg mikrogram Mg ile karışabilir MgSO4 magnezyum sülfat Morfin sülfat ile karışabilr MS morfin sülfat Magnezyum sülfat ile karışabilir HCT Hidrokortizon Hematokrit ile karışabilir KCl Potasyum klorür HCl ile karışabilir D5 %5 dekstroz Konsantrasyon anlaşılmayabilir cc ml Sıfır rakamı ile karışabilir SC Subkütan SL (sublingual) ile karışabilir Tedavinin süresi: Tedavinin sonlandırılmasına karar vermek, tedaviye başlamak kararından daha zordur ve daha çok gözden kaçar. Bu duruma, özellikle antibiyotik tedavisinde sıkça rastlanır. İlk 48 saat içinde tanısı kesinleşmeyen durumlarda, tedavinin gözden geçirilmesi gerekir. Çok az bebekte tedaviye evde devam etmek gerekir. Taburcu etmeden mümkünse birkaç hafta önce bebeğin bütün tedavileri kesilmeli ve evde bakıma hazırlanmalıdır. İlaçların seyreltilmesi: Birçok ilaç, aslında erişkinler için üretildiği için, yenidoğanlarda kullanmadan önce seyreltilmesi gerekir. Sü-

33 10 GENEL KURALLAR rekli infüzyon yapılacak bütün ilaçlar da seyreltilmelidir. Bu durum, özellikle çok küçük miktarlardaki ilaç ile yapılacak seyreltmelerde önem kazanır. Burada, enjektör iğnesi içinde kalan ilaç miktarı da hesaba katılmalıdır. Örneğin; 1 ml lik bir enjektöre 0.05 ml ilaç çekip üzerini tamamladığınız zaman, aslında enjektördeki toplam miktar ml ilaç olur ve böylece vermek istenilenden 3 kat daha fazla ilaç verilmiş olur. Bu nedenle, yapılması gereken doğru davranış, önce enjektöre bir miktar seyreltici çekmek, daha sonra asıl ilacı çekip karıştırmak ve daha sonra kalan seyrelticiyi de ilave etmektir. Bu işlem, 10 kata kadar yapılacak seyreltmelerde doğru sonuçlar verirken daha fazla yapılacak seyreltmelerde hatalı sonuçlar verebilir. Böyle bir durumda, üçlü musluk kullanmak daha doğrudur. Küçük bir enjektöre flakondan çekilen istenilen miktardaki ilaç, üçlü musluk yoluyla daha büyük bir enjektöre aktarılır ve daha sonra üzerine gereken miktardaki seyreltici ilave edilir. Ağızdan ilaç kullanımı: Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde sıkça karşılaşılan hasta, şoktaki veya iyi gözükmeyen bir bebekte paralitik ileus ve emilimin yetersiz olmasından dolayı oral yol uygun değildir. Ağızdan beslenebilen bebeklerde ise oral yol kullanılabilir. Oral yol, intravenöz yoldan daha ucuz, kolay ve çabuktur. Birçok antibiyotik bu yolla verilebilir. Oral ilaçlar sıklıkla enjektr ile hazırlanır. Enjektöre çekilen ilaç, doğrudan bebeğin ağzına verilebilir. Fakat bu sırada ilacın dışarıya akmaması için enjektörün ucu ağzın arka kısmına yerleştirilir ve ilaç yavaş bir şekilde verilir. Eğer ilaç, nazogastrik tüp yoluyla veriliyorsa, tüpün içinde ilaç kalmamasına dikkat edilmeli ve verildikten sonra tüpün içinden bir miktar su geçirilmelidir. Küçük miktarlar, damlalık yardımıyla verilmelidir. Bu durumda da bebek ağzındaki damlayı yuttuktan sonra diğer damla verilmelidir. Ancak yine de yenidoğan bebekte bağırsak enzimlerinin gelişimi yetersiz olduğu için, ilaç emilmesi düzensiz olabilir. Yenidoğan bebekte midenin boşalma zamanı 6-8 saate kadar uzayabilir ve yetişkin değer olan 2 saate inmesi, 6-8 ayı bulabilir. Sayısı az da olsa, bazı ilaçların tablet formlarının kullanılması gerekebilir. Bu durumda, tabletlerin uygun şekilde eritilmesi ve daha sonra hesaplanacak miktarın oral yoldan veya gavaj yardımıyla bebeğe verilmesi gerekir. Bu şekildeki ilaçlar sulandırıldığı zaman eğer süspansiyon halinde kalıyorsa, kullanılacak miktar ayrılmadan önce mutlaka iyice karıştırılması ve çalkalanması gerekir. Bir miktar ilacın alınarak tekrar seyreltilmesi doğru değildir. Bu şekilde kullanılan ilaçlarda bile verilmek istenen dozun tam olarak ayarlanabilmesi mümkün değildir.

34 YENİDOĞANLARDA İLAÇ KULLANIM ÖZELLİKLERİ 11 Süte ilaç karıştırılması: Süte veya formül mamaya genellikle vitaminler eklenir. Sodyum, fosfat ve bikarbonat da bu yolla verilebilir. Ancak, eklenen sütün hepsini bebeğin aldığından emin olunmalıdır. Bu nedenle, bebeğin alacağı bir miktar sütün içine ilaçların karıştırılması ve bu miktarı aldıktan sonra kalan sütün bebeğe tekrar verilmesi daha doğru bir yaklaşımdır. İlaçların mümkünse bir öğünde verilmesi de düşünülmelidir. Bu konuda, her ünite kendi politikasını geliştirmelidir. Kullanım formu dışında ilaç kullanılması: Bazı ilaçlar, tabletler kırılarak, kapsüller açılarak veya ham ilaç tartılarak ve değişik sıvılara karıştırılarak yenidoğanlara uygun bir doz haline getirilmeye çalışılır. İlacın daha uygun bir formunun bulunmadığı durumlarda bu yöntem uygulansa da, ilaçların istenen dozda verildiği tam olarak belli olmadığı gibi biyoyararlanımları ve mikrobiyal stabiliteleri de değişkendir. Zorunlu olmadıkça bu yöntemlere başvurulmaması önerilir. Rektal ilaç kullanımı: Beslenemediği için oral yol kullanılamayan bebeklerde, normalde ağızdan verilebilecek bazı ilaçlar için rektal yol kullanılabilir. Bu yolla kloral hidrat, kodein fosfat, parasetamol, karbamazepin, diazepam ve paraldehit verilebilir. Ancak emilim daha yavaştır, azdır ve düzensizdir. Yenidoğanlarda supposituarlar kullanılabilse bile, sıvı formların kullanılması daha doğrudur. Örneğin, yarım supposituar verilmesi, yarı dozda ilacın verildiği anlamına gelmez. IV ilaç kullanımı: Genel olarak IV verilecek ilaçlar, dekstroz veya SF gibi bir serumun gitmekte olduğu bir yoldan, yavaş olarak verilmelidir. Hiçbir zaman kan ve kan ürünleri giden damardan ilaç verilmemelidir. Damardan cm uzağa yerleştirilen bir üçlü musluktan ilaç verildiğinde, ilacın tamamen bebeğe ulaşması 5-20 dakika alabilir. İlacın, hızlı bir şekilde verilmesinin gerektiği durumlarda (adenozin gibi) ilaç verildikten sonra 2 ml daha SF arkasından verilmelidir. Böyle durumlarda esas serumun infüzyon hızının artırılması doğru değildir, tehlikelidir. Hızı artırılan serum bu şekilde unutulabileceği gibi bebeğe fazla miktarda dekstroz veya elektrolit de gidebilir ve ne kadar gittiği de belli olmayabilir. IV yoldan birden çok ilaç kullanılıyorsa, birbirleriyle geçimli olup olmadıklarına dikkat etmek gerekir. Bunun için, bu kitapta her monograf içindeki Geçimsiz İlaçlar veya Karıştırılamayan Serumlar bölümlerine bakılması önerilir. Ayrıca, hava embolisi, infeksiyon, inflamasyon, tromboz ve ekstravazasyon risklerine karşı da dikkatli olmak gerekir.

35 12 GENEL KURALLAR IV enjeksiyonlar: Üçlü musluk kullanımı aşağıdaki gibidir: Dolu enjektörü musluğun serbest ucuna takın. Musluğu açarak ilacı hastaya verin. Musluğu çevirerek esas serumdan 0.2 ml kadar enjektöre çekin; tekrar musluğu açarak çektiğiniz bu miktarı tekrar hastaya verin. Sürekli IV infüzyon: Bu şekilde verilmesi istenen ilaç, esas serumun ucuna takılan bir üçlü musluktan, infüzyon pompası yardımıyla verilir. Toplam sıvı hacmini ve hızını doğru hesaplamak gerekir. Kazaen fazla ilaç verilmesini önlemek için, enjektör içine çekilen doz en fazla saatlik olmalıdır. Ayrıca, pompanın infüzyon hızı ve kalan ilaç miktarı saatlik olarak kontrol edilmelidir. IM ilaç kullanımı: Oral kullanımdan daha güvenilir olmasına karşılık, ilaç salınması bazen yavaş olabilir. Bu durum, nalokson, prokain penisilin, vitamin K1 gibi bazı ilaçların kullanılmasında avantaj olarak kullanılabilir. Dolaşım bozukluğu durumlarında da emilim düzensizdir. Kas kitlesinin az olmasından dolayı yenidoğanlarda kalçadan enjeksiyon yapılmaz. İlk 1 yaş içinde IM enjeksiyon için en uygun yer, quadriceps kasının dış tarafıdır. Birden çok enjeksiyon yapılacaksa, bacaklara sırayla yapılmalıdır. Enjeksiyon kas yerine derialtı yağ dokusu içinde kalırsa şişlik, sertlik, yağ nekrozu yapabilir. Kanama diyatezi olan hastalarda IM enjeksiyon yapılmamalıdır. Yanlışlıkla damara girilip girilmediği her zaman kontrol edilmelidir. İntradermal enjeksiyonlar, kalıcı nedbe dokusu bırakabilir. İntratekal ve intraventriküler ilaç kullanımı: Günümüzde kullanılan birçok antibiyotik, BOS a yeterli miktarlarda geçtiği için intratekal ve intraventriküler ilaç kullanımı giderek azalmaktadır. Bazı durumlarda, obstrüktif hidrosefali için sık sık tap yapılması gerekiyorsa birlikte gentamisin ve vankomisin verilebilir. Kalın duvarlı beyin abselerinde de aynı yöntem uygulanabilir. Bu şekilde verilecek ilaçlardaki doz, IV dozdan çok daha azdır. Birçok antibiyotiğin kendisinin ve içerdiği prezervatiflerin irritan olduğu bilinmelidir. İlaç verilmeden önce mutlaka seyreltilmeli ve BOS un geldiğinden emin olunduktan sonra verilmelidir. Topikal ilaç kullanımı: Yenidoğanlarda yapılacak topikal ilaç tedavisinde, bebeğin gestasyon yaşı önemlidir. Miadında doğan yenidoğanın cilt özellikleri erişkin cild özellikleri ile benzerdir; dolayısıyla geçirgenliği fazla değildir. Ancak bebeğin gestasyon yaşı ne kadar küçükse deriden ilaçların emilimi o derecede artacaktır.

36 YENİDOĞANLARDA İLAÇ KULLANIM ÖZELLİKLERİ 13 Diğer yandan, miadında yenidoğanların ağırlıklarına göre vücut yüzey oranları geniş olduğu için, kg başına ilaç emilimi, erişkinlere göre 2.7 kat daha fazla olacaktır. Deri yıkımına yol açan durumlarda emilim artar. Deriden emilebilen heksaklorofen, pentaklorofenol içeren deterjanlar, hidrokortizon ve anilin içeren dezenfektanları yenidoğanlarda dikkatli kullanmak gerekir. Temel ilke, önce zararlı olma olmalıdır. Göz ilaçlarının kullanımı: Eller yıkandıktan sonra, başparmak ve işaret parmağı ile göz kapakları açılır ve bebek yukarı doğru bakarken alt göz kapağı aşağı doğru çekilerek konjonktiva üzerine istenen sayıda ilaç damlatılır. İlacın oda ısısında olması gerekir. İlacın kornea üzerine damlatılması ağrıya neden olabilir. İşlemden sonra bebek birkaç dakika daha sırtüstü pozisyonda yatırılarak ilacın gözlerle temas etmesi sağlanır. Gözlerini kapatan bebekte ilacın emilimi daha fazla olur. Buruna ilaç uygulaması: Sırtüstü yatan bebeğin boynunun altına küçük bir yastık yerleştirilerek başı hiperekstansiyona getirilir veya hemşire veya annenin kucağında başı geriye eğilmiş şekilde sırtüstü tutulabilir. İlacı damlatmadan önce her 2 burun deliği aspire edilerek temizlenmelidir. Daha sonra damlalıkla uygun miktarda ilaç damlatılır ve bebek en az 1 dakika bu pozisyonda tutularak ilacın mukozalarla tam olarak temas etmesi sağlanır. Intraosseoz ilaç kullanımı: Acil durumlarda kemik içi yol kullanılabilir. IV olarak verilebilen bütün ilaçlar bu yoldan verilebilir. Bunun için, tibia üst uçta, tüberkülün biraz altından enjektörle girilir ve hafif burgu hareketleri yapılarak kemik iliğine ulaşılır. Bunun için en uygunu, 18 no kemik iliği iğnesidir. 21 no lomber ponksiyon iğnesi de kullanılabilir. En sık komplikasyonu osteomiyelittir. Akciğerlere ilaç verilmesi: Akciğerlere doğrudan verilen tek ilaç surfaktandır, ancak resusitasyon sırasında veya acil durumlarda adrenalin, atropin, diazepam, lidokain, midazolam, nalokson, propranolol ve tolazolin de bu yoldan kullanılabilir. Bu ilaçlar mutlaka seyreltilmeli veya verildikten sonra 2 ml SF ile yıkanmalıdır. İlaçların içindeki koruyucu maddeler (prezervatifler): İlaçların içindeki koruyucu maddelerin ve bu maddelere karşı gelişebilecek reaksiyonların bilinmesi gerekir. Örneğin IV benzil alkol, solunum durmasına neden olabilir. Bu nedenle günlük alımı 30 mg/kg ı geçmemelidir. Propilen glikol ise konvülziyonlar ve hiperosmolariteye neden olabilir. Deksametazon içindeki sülfit de nörotoksik etkilidir.

37 III. İNTRAVASKÜLER YOLLARIN KULLANIMI VE BAKIMI İntravasküler yol, bir çok amaç için kullanılır. Sıvı ve diğer besin elemanları verilebildiği gibi, ilaçlar da verilir. Ayrıca, kan örnekleri alınır ve arteryel ve venöz kan basınçları ölçülebilir. Bunlara karşılık, infeksiyon riskinin artışı önemli bir dezavantajdır. Tromboz, kanama, ekstravazasyon, sıvı yüklenmesi de diğer önemli komplikasyonlar arasında yer alır. Tromboz: Sıvılara heparin eklenmesi, tromboza bağlı obstrüksiyon riskini azaltsa bile, tromboz oluşumunu engelleyememektedir. Damar ne kadar büyükse, tromboz riski o kadar azdır ancak geliştiğinde ortaya çıkacak tehlike de o derecede büyüktür. Renal veya mezenter arter trombozunu engelleyebilmek için, arteryel kateterlerin uçlarının diyafragma üzerinde ve renal arterlerin altında bulunması tercih edilir. Periferik tromboza bağlı ekstremite iskemisi kolay tanınır ancak, tanı konduğu anda hasar gelişmiştir. Küçük bir arterin trombozu bile, özellikle de terminal arter ise, ciddi iskemik hasara neden olabilir. Öte yandan, venöz trombozlar sıklıkla sorun çıkarmazlar. Vasküler spazm: Özellikle arteryel kateter takıldıktan hemen sonra ortaya çıkabilir. Böyle bir durumda tek doz papaverin faydalı olabilir. Ekstravazasyon: Damar yolu yerinden çıkmış ise, infüzyonu hemen kesmek gerekir. Özellikle kalsiyum ve total parenteral beslenme sıvıları ciddi doku hasarlarına neden olurlar. Ekstravazasyon saptanmış ise, infüzyon kesilmeli ve hyaluronidaz uygulanmalıdır. Dokuya sıcak veya soğuk uygulamanın veya yukarı kaldırmanın faydası olmaz. İnfeksiyon: İntravasküler yol kullanımının en önemli komplikasyonudur. Lokalize veya sistemik infeksiyonlar gelişebilir. Buradaki en önemli etmenlerden birisi, işlem sırasında yeterli deri sterilitesine dikkat edilmemesidir. Uzun bir intravasküler kateter yerleştirilecek ise, eldiven, maske ve boks gömleği giyilmelidir. İğnenin girdiği yerin çevresinin transparan bir örtü ile kapatılması faydalı olabilirse de altındaki nemli ortamın bakteri üremesine uygun bir yer olduğunu da unutmamak gerekir. İnfeksiyonun en önemli kaynak 14

ANKARA NUMUNE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ HEMODİYALİZ KURSU HEMŞİRE SINAV SORULARI 16.08.2011

ANKARA NUMUNE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ HEMODİYALİZ KURSU HEMŞİRE SINAV SORULARI 16.08.2011 ANKARA NUMUNE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ HEMODİYALİZ KURSU HEMŞİRE SINAV SORULARI 16.08.2011 1. Hemodiyaliz sırasında kan akımının yetersizliğinin nedenleri nelerdir? (en az 4 adet)

Detaylı

Parenteral Beslenme AMAÇ TEMEL İLKELER. Tanımlar

Parenteral Beslenme AMAÇ TEMEL İLKELER. Tanımlar Parenteral Beslenme AMAÇ Oral ya da enteral yolla yeterli beslenemeyen hastaya, tüm besin gereksinimlerini karşılayan yüksek konsantrasyonda hipertonik solüsyonların santral kateter ya da periferal venöz

Detaylı

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her VİTAMİN BİYOKİMYASI D VİTAMİNİ BU BÖLÜMDE ANLATILACAK KONULAR: Tarihsel Bakış D vitamininin kimyasal ve biyolojik fonksiyonları Besin kaynakları Hazırlayan: V. Murat BOSTANCI Toksisite 1 2 TARİHSEL BAKI

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir. KULLANMA TALİMATI ASİST 1200 mg toz içeren saşe Ağızdan alınır. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir. Bu ilacı

Detaylı

KULLANMA TALİMATI FERICOSE

KULLANMA TALİMATI FERICOSE KULLANMA TALİMATI FERICOSE 100mg/5ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: 5 ml lik her bir ampul, 100 mg (20 mg/ml) elementer demire eşdeğer 2700 mg demir hidroksit

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 KONU İLGİ Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Besleme TERCÜME VE DERLEME Ürün Müdürü Esra ÇINAR

Detaylı

BEBEK FORMÜLLERİ TEBLİĞİ

BEBEK FORMÜLLERİ TEBLİĞİ Amaç BEBEK FORMÜLLERİ TEBLİĞİ Yetki Kanunu: Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete :04.09.2008-26987 Tebliğ No: 2008/52 Bebek Formülleri Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ Yayımlandığı

Detaylı

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM)

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) Buğday rüşeymi buğday başağının alt kısmında bulunan embriyodur. Buğdayın 1 tonundan sadece 1 kilogram rüşeym elde edilebilmektedir. Rüşeym özel yöntemlerle elde edilmediği

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi!

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! www.kenthospital.com Kent Hastanesi, hepimizden önce çocuklarımızın hastanesi! Çünkü, çocuklarımız, hepimizin geleceği! Kuruluşumuzdan bu yana

Detaylı

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır.

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır. SOLUNUM SİSTEMİ Canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. İhtiyaç duyulan bu enerji besinlerden karşılanır. Hücre içerisinde besinlerden enerjinin üretilebilmesi için,

Detaylı

ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER

ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER Şekil-1: BREADBOARD Yukarıda, deneylerde kullandığımız breadboard un şekli görünmektedir. Bu board üzerinde harflerle isimlendirilen satırlar ve numaralarla

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin Madde: Her bir ampul 1000 mg Kolin alfoskerat a

Detaylı

5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ

5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ 5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ KONULAR 1. Kumanda Devreleri 2. Doğru Akım Motorları Kumanda Devreleri 3. Alternatif Akım Motorları Kumanda Devreleri GİRİŞ Otomatik kumanda devrelerinde motorun

Detaylı

5 mg/kg/gün İV (lipid amphoterisin)

5 mg/kg/gün İV (lipid amphoterisin) ANTİBİYOTİK DOZLARI Abelcet: Asiklovir: Amikasin: Amphoterisin B: Ampisilin: Dalfopristin: Eritromisin: Flukanazol: Gansiklovir: Gentamisin: İmipenem-silastin: İzoniazid: Kanamisin: Klindamisin: Kloksasilin:

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI TİSİNON 10 mg kapsül Ağızdan alınır. Her kapsül; Etkin madde: 10 mg nitisinon Yardımcı maddeler: Prejelatinize nişasta ve opak beyaz gövde / opak lacivert kapak No:3 sert jelatin kapsül

Detaylı

KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ. Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde:

KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ. Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde: KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde: Her 1 gram merhemde 30 mg oksitetrasiklin e eşdeğer oksitetrasiklin hidroklorür ve 10.000 ünite polimiksin B ye eşdeğer

Detaylı

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİĞİN UYGULANMASINA İLİŞKİN GENELGE (2015/50) Bu Genelge, 25.05.2015

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB)

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB) ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB) B- BOŞALTIM SĐSTEMĐ (6 SAAT) BOŞALTIM SĐSTEMĐMĐZ VÜCUDUMUZDAN ATIKLARI UZAKLAŞTIRIR 1- Boşaltım Sistemi 2- Boşaltım Sistemi Organları

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: Her bir ml çözelti 2 mg ondansetron baza eşdeğer miktarda ondansetron hidroklorür dihidrat

Detaylı

D- BU AMELİYATIN RİSKLERİ Bu ameliyatın taşıdığı bazı riskler/ komplikasyonlar vardır. Ameliyattaki riskler:

D- BU AMELİYATIN RİSKLERİ Bu ameliyatın taşıdığı bazı riskler/ komplikasyonlar vardır. Ameliyattaki riskler: Mikro TESE Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi, Mikroskopik TESE ameliyatı genel, veya bolgesel anestezi altında yapılabilir. Skrotum (torba) orta hattan 4 cm lik bir kesi yapılırak testislere ulaşılır ve testisler

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI AMBREKS PEDİATRİK şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: 5 ml (1 ölçek) şurup solüsyonu, 15 mg ambroksol HCl içerir. Yardımcı maddeler: Sorbitol % 70 solüsyonu, metil paraben, propil paraben,

Detaylı

PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ

PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ TANIMLAR Preterm/Prematüre Bebek- 37 gestasyon haftasından önce doğan Gestasyon yaşına göre sınıflandırma Prematüre (erken doğan)

Detaylı

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş. 22-11-2013 Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU İş bu rapor, Galata Yatırım A.Ş. tarafından, Sermaye Piyasası Kurulu nun 12/02/2013 tarihli ve 5/145 sayılı kararında yer alan; payları ilk kez halka

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 447 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR Hüseyin ÇAYCI Özlem YILMAZ ÖZET Yasal metroloji kapsamında bulunan ölçü aletlerinin, metrolojik ölçümleri dikkate alınmadan

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

İÇİNDEKİLER SAYFA Önsöz 4 Stratejik Planlama ve Bütçe Yol Haritası 5 Örnek İşletme Hakkında 6 Gider Yükleme Sistemi 8 Satış Bütçesi Oluşturma 9 Faaliyet Gider Bütçesi Oluşturma 12 Bütçe Sistem Otomasyonu

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU (DAP DİAMONYUM FOSFAT)

GÜVENLİK BİLGİ FORMU (DAP DİAMONYUM FOSFAT) 1. MADDE / MÜHTAHZARIN TANIMI Diamonyum Fosfat (DAP), : 67/548/EEC Direktiflerine göre zararlı sınıfında değildir. 2.İNSAN SAĞLIĞI Deriyle Temasta Gözle temasta Yutulduğunda Uzun Süreli Etkileri : Gübreler

Detaylı

Evrak Ekle. Kurum İçi Giden Evrak Ekleme. Kırmızı renker; doldurulması zorunlu alanları ifade etmektedir. İleri Geri tarihli işlem yapılamamaktadır.

Evrak Ekle. Kurum İçi Giden Evrak Ekleme. Kırmızı renker; doldurulması zorunlu alanları ifade etmektedir. İleri Geri tarihli işlem yapılamamaktadır. Evrak Ekle Kurum İçi Giden Evrak Ekleme Kırmızı renker; doldurulması zorunlu alanları ifade etmektedir. İleri Geri tarihli işlem yapılamamaktadır. İçyazı No sistem tarafından otomatik verilmekte, müdahale

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

BULUġ BĠLDĠRĠM FORMU/ GIDA

BULUġ BĠLDĠRĠM FORMU/ GIDA Sayfa 1/ 7 / GIDA Bu forma uygun olarak yapacağınız çalışma, Buluşunuzun tarafımızdan en iyi şekilde tanımlanabilmesi ve İleride hukuk önünde istenen korumanın elde edebilmesi için temel teşkil edecektir.

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 725 mg (250 mg baza eşdeğer) Pirantel pamoat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 725 mg (250 mg baza eşdeğer) Pirantel pamoat içerir. KULLANMA TALİMATI KONTİL çiğneme tableti Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 725 mg (250 mg baza eşdeğer) Pirantel pamoat içerir. Yardımcı maddeler: Sodyum siklamat, povidon K-30, sukroz,

Detaylı

beslenmenin biyokimyasi

beslenmenin biyokimyasi Bilimin MUM IŞIĞINDA YEMEK beslenmenin biyokimyasi Prof. Dr. FİGEN GÜRDÖL İstanbul Tıp Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi NOBEL TIP KİTABEVLERİ 2014 Nobel Tıp Kitabevleri Tic. Ltd. Şti. BİLİMİN

Detaylı

B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet

B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet 57 Yrd. Doç. Dr. Yakup EMÜL, Bilgisayar Programlama Ders Notları (B02) Şimdiye kadar C programlama dilinin, verileri ekrana yazdırma, kullanıcıdan verileri alma, işlemler

Detaylı

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİ? Egzersiz reçetesi bireylere sistematik ve bireyselleştirilmiş fiziksel aktivite önerileri yapılmasıdır. EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ LABORATUAR, ÜNİTE VE ODA (SÜFLAB) KULLANIM YÖNERGESİ

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ LABORATUAR, ÜNİTE VE ODA (SÜFLAB) KULLANIM YÖNERGESİ YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ LABORATUAR, ÜNİTE VE ODA (SÜFLAB) KULLANIM YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- Bu Yönergenin amacı; Yüzüncü Yıl Üniversitesi,

Detaylı

PRETERM MAMALAR. Prematürelerin artan besinsel ihtiyaçlarını karşılar. Normal büyüme ve gelişimi destekler

PRETERM MAMALAR. Prematürelerin artan besinsel ihtiyaçlarını karşılar. Normal büyüme ve gelişimi destekler PRETERM MAMALAR Prematürelerin artan besinsel ihtiyaçlarını karşılar Normal büyüme ve gelişimi destekler Preterm mamalarla artan büyüme oranları elde edilmiştir Ağırlık artışı Baş çevresi genişlemesi Prematüre

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. SPRAMAX 1.5 M.I.U film kaplı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her kaplanmış tablet; 1.500.000 IU Spiramisin içerir. Yardımcı maddeler: Hidroksipropil selüloz, Prejelatinize Mısır Nişastası,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI SOMATOSTATİN EUMEDICA 250 µg i.v. İnfüzyon için Liyofilize Toz içeren Flakon Damardan uygulanır. Etkin madde: Her flakonda etkin madde olarak, 250 µg somatostatine eşdeğer miktarda hidratlanmış

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. PRONAT oral süspansiyon Ağız yoluyla alınır.

KULLANMA TALİMATI. PRONAT oral süspansiyon Ağız yoluyla alınır. KULLANMA TALİMATI PRONAT oral süspansiyon Ağız yoluyla alınır. Her bir 5 ml süspansiyon; Etkin madde: 250,00 mg sodyum aljinat ve 133,50 mg sodyum bikarbonat ve 80 mg kalsiyum karbonat içerir. Yardımcı

Detaylı

E tkin madde: Her bir litre çözelti 100 gram dekstroz monohidrat içerir. Yardımcı madde(ler): Enjeksiyonluk su

E tkin madde: Her bir litre çözelti 100 gram dekstroz monohidrat içerir. Yardımcı madde(ler): Enjeksiyonluk su KULLANMA TALİMATI %10 DEKSTROZ SUDAKİ SOLÜSYONU SUDAKİ SOLÜSYONU Damar içine uygulanır. E tkin madde: Her bir litre çözelti 100 gram dekstroz monohidrat içerir. Yardımcı madde(ler): Enjeksiyonluk su Bu

Detaylı

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri ÖNEMLİ! İlaçlarınızı düzenli kullanmanız çok önemlidir. Kilonuza dikkat ediniz. Ani bir kan şekeri düşmesi (hipoglisemi) durumuna karşı yanınızda her zaman birkaç adet şeker bulundurunuz. Mutlaka egzersiz

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. CALCIUM PICKEN %10 Ampul Damar ve kas içine uygulanır.

KULLANMA TALĐMATI. CALCIUM PICKEN %10 Ampul Damar ve kas içine uygulanır. KULLANMA TALĐMATI CALCIUM PICKEN %10 Ampul Damar ve kas içine uygulanır. Etkin madde: Her bir ampul 225 mg kalsiyum glukonat monohidrat ve 572 mg kalsiyum levülinat dihidrat içerir. Yardımcı madde (ler):

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1. Projenin Amacı... 2. 2. Proje Yönetimi... 2. 3. Projenin Değerlendirilmesi... 2. 4. Projenin Süresi... 2. 5. Projenin Kapsamı...

İÇİNDEKİLER. 1. Projenin Amacı... 2. 2. Proje Yönetimi... 2. 3. Projenin Değerlendirilmesi... 2. 4. Projenin Süresi... 2. 5. Projenin Kapsamı... 0 İÇİNDEKİLER 1. Projenin Amacı...... 2 2. Proje Yönetimi... 2 3. Projenin Değerlendirilmesi... 2 4. Projenin Süresi... 2 5. Projenin Kapsamı... 2 6. Projenin Saklanması... 3 7. Proje ve Raporlama... 3

Detaylı

ELITE A.G. KS100/HEFM SICAK-SOĞUK ETĐKET BOY KESME VE ĐŞARETLEME MAKĐNASI KULLANIM KILAVUZU

ELITE A.G. KS100/HEFM SICAK-SOĞUK ETĐKET BOY KESME VE ĐŞARETLEME MAKĐNASI KULLANIM KILAVUZU ELITE A.G. KS100/HEFM SICAK-SOĞUK ETĐKET BOY KESME VE ĐŞARETLEME MAKĐNASI KULLANIM KILAVUZU ANA EKRAN Makinenin şalteri açıldığında 5 sn boyunca açılış ekranı gelir. Daha sonra ana ekrana geçilir. Bu ekranda

Detaylı

DR. ERGÜN ÇİL. www.erguncil.com

DR. ERGÜN ÇİL. www.erguncil.com DR. ERGÜN ÇİL www.erguncil.com TAŞİARİTMİLER BURSA TABİP ODASI 2014 2 TAŞİARİTMİLER BURSA TABİP ODASI 2014 3 DR. ERGÜN ÇİL www.erguncil.com Taşiaritmiler: Dar QRS li ( 0.08 sn) taşikardi Sinüzal taşikardi

Detaylı

KALÇA VE ALT EKSTREMİTE KIRIK ÇIKIK VE BURKULMALARI Hazırlayan NESLİHAN GÖÇMEN

KALÇA VE ALT EKSTREMİTE KIRIK ÇIKIK VE BURKULMALARI Hazırlayan NESLİHAN GÖÇMEN KALÇA VE ALT EKSTREMİTE KIRIK ÇIKIK VE BURKULMALARI Hazırlayan NESLİHAN GÖÇMEN Kalça ve alt taraf kemiklerinin kırık, çıkık ve burkulmaları, üst taraf kemiklerinde olduğu gibi düşme, çarpma ya da trafik

Detaylı

İNTRA MÜSKÜLER ENJEKSİYON ( IM)

İNTRA MÜSKÜLER ENJEKSİYON ( IM) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 14.Hafta ( 15-19 / 12 / 2014 ) İNTRAMÜSKÜLER ( Kas İçi IM ) ENJEKSİYON TEKNİĞİ Slayt No : 24 4 İNTRA MÜSKÜLER ENJEKSİYON ( IM) IM. Enjeksiyon Uygulanan Başlıca Kas Grupları

Detaylı

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir?

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir? Aile Hekimliği Sürekli Mesleki Gelişim Programı Hayatınız boyunca öngöremediğiniz ve hayat kalitenizi düşürecek pek çok sorun yaşayabilirsiniz. Şeker hastalığı(kısa olarak Diyabet diyebiliriz) ve obezite

Detaylı

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR Teknik Alan FORMÜLASYON Buluş, madde bağımlılığının tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

3- Kayan Filament Teorisi

3- Kayan Filament Teorisi 3- Kayan Filament Teorisi Madde 1. Giriş Bir kas hücresi kasıldığı zaman, ince filamentler kalınların üzerinden kayar ve sarkomer kısalır. Madde 2. Amaçlar İnce ve kalın filamentlerin moleküler yapı ve

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ. Tablet. Bir yüzü çentikli beyaz ila beyaza yakın kapsül şeklinde tablet.

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ. Tablet. Bir yüzü çentikli beyaz ila beyaza yakın kapsül şeklinde tablet. KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI AMİNESS-N film tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİMİ Etkin madde: Her tablet; 45 mg L-Histidin, 60 mg L-İzolösin, 90 mg L-Lösin, 96 mg L- Lizin asetat

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım Fonu

Detaylı

BÖLÜM 7 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 1

BÖLÜM 7 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 1 1 BÖLÜM 7 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 1 Belli bir özelliğe yönelik yapılandırılmış gözlemlerle elde edilen ölçme sonuçları üzerinde bir çok istatistiksel işlem yapılabilmektedir. Bu işlemlerin bir kısmı

Detaylı

100. Aşağıdaki ilaçlardan hangisi, bipolar (manik depresif) bozukluğun tedavisinde öncelikli bir seçenek değildir?

100. Aşağıdaki ilaçlardan hangisi, bipolar (manik depresif) bozukluğun tedavisinde öncelikli bir seçenek değildir? 100. Aşağıdaki ilaçlardan hangisi, bipolar (manik depresif) bozukluğun tedavisinde öncelikli bir seçenek değildir? A) Karbamazepin B) Lamotrijin C) Lityum karbonat D) Valproik asit E) Duloksetin Referans:

Detaylı

İlaç Doz Hesaplamaları Rehberi

İlaç Doz Hesaplamaları Rehberi İlaç Doz Hesaplamaları Rehberi Tüm Sağlık Çalışanlarına Yönelik Pratik Bilgiler Ahmet Emre AZAKLI www.ahmetemreazakli.com 1 Başlarken Sağlık çalışanı olmak; ciddi bir sorumluk ve disiplin sahibi olmayı

Detaylı

T.C AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ DÖNEM İÇİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ DÖNEM İÇİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ DÖNEM İÇİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1)Yönergenin Amacı, Ağrı İbrahim Çeçen

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 1 ETOMİDAT 20 MG/10ML AMPUL 0 2 PROPOFOL 0 MG/ML FLAKON 1800 3 PROPOFOL 200 MG/20ML AMPUL 00 4 FENTANİL SİTRAT 0.5 MG/10ML AMPUL 00 5 İBUPROFEN MG/5ML ŞURUP 6 TENOKSİKAM 20 MG KAPSÜL 7 DİKLOFENAK SODYUM

Detaylı

Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ

Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü UYGULAMA VİDEOSU LİTERATÜR GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ SUPRATHEL Geçici Deri Eşdeğeri İle Yenilikçi Yanık ve Yara Tedavisi

Detaylı

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Ödem, hiperemi, konjesyon Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 1 Hemodinamik bozukluklar Ödem Hiperemi / konjesyon Kanama (hemoraji) Trombüs / emboli İnfarktüs Şok 2 Hemodinamik bozukluklar Ödem 3 Ödem Tanım: İnterstisyel

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır. ESTRIOL Vajinal Krem, 1 mg Vajinal yolla veya haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 1 gramında 1 mg östriol bulunur. Yardımcı maddeler: Dekalinyum klorür, Parfüm yağı, Dokusat sodyum, Propilen

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

BÖLÜM 3 FREKANS DAĞILIMLARI VE FREKANS TABLOLARININ HAZIRLANMASI

BÖLÜM 3 FREKANS DAĞILIMLARI VE FREKANS TABLOLARININ HAZIRLANMASI 1 BÖLÜM 3 FREKANS DAĞILIMLARI VE FREKANS TABLOLARININ HAZIRLANMASI Ölçme sonuçları üzerinde yani amaçlanan özelliğe yönelik gözlemlerden elde edilen veriler üzerinde yapılacak istatistiksel işlemler genel

Detaylı

YENĠDOĞANDA TOTAL PARENTERAL BESLENME. Dr.Esin Koç Gazi Üniversitesi

YENĠDOĞANDA TOTAL PARENTERAL BESLENME. Dr.Esin Koç Gazi Üniversitesi YENĠDOĞANDA TOTAL PARENTERAL BESLENME Dr.Esin Koç Gazi Üniversitesi Oral alamayan bebeklerimizi nasıl besliyoruz? Yenidoğan ünitelerinin beslenme politikalarında farklılıklar var Erken 1970 ler TPN YYBÜ

Detaylı

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Konular Geçmi ten önemli trendler Esneklik ve esnek güvence Bireyselcilik ve azalan dayan ma Silikle en toplum 2 Toplumsal: Daha az evlilik Daha fazla

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ Deneyde dolu alan tarama dönüşümünün nasıl yapıldığı anlatılacaktır. Dolu alan tarama

Detaylı

M i m e d 2 0 1 0 ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları

M i m e d 2 0 1 0 ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları M i m e d 2 0 1 0 ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları S1: Erasmus kapsamında yapılan projelerle yarışamaya katılınabilir mi? C1: Erasmus kapsamında gidilen yurtdışı üniversitelerdeki

Detaylı

DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ

DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ Orman ve Su İşleri Bakanlığından: DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Maksat, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Maksat MADDE 1 (1) Bu Tebliğin maksadı, küçük yerleşim yerlerinde son kullanıcıya ulaşan

Detaylı

CALF MILK GOLD BUZAĞI MAMASI ÇİFTLİĞİNİZE, HAYVAN IRKINIZA ÇEVRE ŞARTLARINIZA, BESLENME ALIŞKANLIĞINIZA ÖZEL MAMALAR ÜRETİYORUZ!

CALF MILK GOLD BUZAĞI MAMASI ÇİFTLİĞİNİZE, HAYVAN IRKINIZA ÇEVRE ŞARTLARINIZA, BESLENME ALIŞKANLIĞINIZA ÖZEL MAMALAR ÜRETİYORUZ! CALF MILK GOLD BUZAĞI MAMASI %24 PROTEİN, %21 YAĞ PROBİYOTİK KATKILIDIR. YUMURTA IGG KATKILIDIR OREGANO (ANTİKRİPTO) ÖZEL AMİNOASİT DESTEĞİ YÜKSEK KALİTELİ SÜT PROTEİNİ ÖZEL YAĞ PROFİLİ ÇİFTLİĞİNİZE, HAYVAN

Detaylı

KuLLANMA TALİMATI. ROVAMYCINE 3 MIU film kaplı tablet Oral yoldan kullanılır.

KuLLANMA TALİMATI. ROVAMYCINE 3 MIU film kaplı tablet Oral yoldan kullanılır. KuLLANMA TALİMATI ROVAMYCINE 3 MIU film kaplı tablet Oral yoldan kullanılır. Etkin madde: Her bir tablet 3 000 000 IU spiramisin içerir. Yardımcı maddeler: Snowflake 12019 Maizena, Hidroksipropil Selüloz,

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

RHEOMACRODEX damar içi yoldan uygulanan berrak, renksiz bir çözeltidir.

RHEOMACRODEX damar içi yoldan uygulanan berrak, renksiz bir çözeltidir. KULLANMA TALİMATI RHEOMACRODEX %10 - İzotonik sodyum klorür solüsyonunda (Cam şişede) Damar yolundan kullanılır Etkin maddeler: Yardımcı maddeler: Her bir litre çözelti 9 gram sodyum klorür ve 10 gram

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ KORELASON VE REGRESON ANALİZİ rd. Doç. Dr. S. Kenan KÖSE İki ya da daha çok değişken arasında ilişki olup olmadığını, ilişki varsa yönünü ve gücünü inceleyen korelasyon analizi ile değişkenlerden birisi

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Danışma Kurulu Tüzüğü

Danışma Kurulu Tüzüğü Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu Otel Yöneticiliği Bölümü Danışma Kurulu Tüzüğü MADDE I Bölüm 1.1. GİRİŞ 1.1.1. AD Danışma Kurulu nun adı, Özyeğin Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu ve Otel

Detaylı

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu 3.Klinik Farmakoloji Sempozyumu-TRABZON 24.10.2007 Klinik ilaç araştırmalarına

Detaylı

KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI. LACDIGEST 2250 u/tab Çiğneme Tableti 2. KALĐTATĐF VE KANTĐTATĐF BĐLEŞĐM

KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI. LACDIGEST 2250 u/tab Çiğneme Tableti 2. KALĐTATĐF VE KANTĐTATĐF BĐLEŞĐM 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ LACDIGEST 2250 u/tab Çiğneme Tableti 2. KALĐTATĐF VE KANTĐTATĐF BĐLEŞĐM Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 2250 ünite tilaktaz içerir. Yardımcı maddeler:

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU 91 / 155 / EEC, 93 / 112 / EC, 2001 / 58 / EC ye göre

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU 91 / 155 / EEC, 93 / 112 / EC, 2001 / 58 / EC ye göre Düzenleme tarihi 01/12/2012 1. Ürün ve Firma Tanıtımı Ürün Adı FAGOR SY 820 Ürün Tanımı Alkali Köpüğü Kontrollü Şişe Yıkama Maddesi Ürün Kodu FH-017 Ürünün Uygulama Alanı Gıda Hijyeni Üretici/Tedarikçi

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI Portal Adres NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI : www.cayyolu.com.tr İçeriği : Gündem : http://www.cayyolu.com.tr/haber/nijerya-dan-gelen-yolcuda-ebolaya-rastlanmadi/96318 1/3 SAGLIK IÇIN EGZERSIZ

Detaylı

Kemoterapötik İlaçları Hazırlama ve Uygulama

Kemoterapötik İlaçları Hazırlama ve Uygulama Kemoterapötik İlaçları Hazırlama ve Uygulama AMAÇ Hastaların ve sağlık çalışanlarının kemoterapötik ilaçların olumsuz etkilerinden korunması, kemoterapötik ilaçları hazırlayan ve uygulayanların güvenli

Detaylı

İNTEGRAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. BİLGİLENDİRME POLİTİKASI

İNTEGRAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. BİLGİLENDİRME POLİTİKASI İNTEGRAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. BİLGİLENDİRME Doküman No : INM_PR_40 Yayın Tarihi : 30/03/2016 Revizyon Tarihi ve Sayısı : - Sayfa 1 BİLGİLENDİRME 1. Amaç Bilgilendirme Politikası nın temel amacı; ticari

Detaylı

ATAÇ Bilgilendirme Politikası

ATAÇ Bilgilendirme Politikası ATAÇ Bilgilendirme Politikası Amaç Bilgilendirme politikasının temel amacı, grubun genel stratejileri çerçevesinde, ATAÇ İnş. ve San. A.Ş. nin, hak ve yararlarını da gözeterek, ticari sır niteliğindeki

Detaylı

HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK. Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011

HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK. Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011 HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011 1 GÜVENLİ ANNELİK GİRİŞİMİ Yüksek maternal mortalite ve morbiditeyi azaltmak için, 1987 yılında DSÖ öncülüğünde Nairobi

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Yardımcı maddeler: Fosforik asit, Sodyum bisülfit, Glasiyel asetik asit, Enjeksiyonluk su.

KULLANMA TALİMATI. Yardımcı maddeler: Fosforik asit, Sodyum bisülfit, Glasiyel asetik asit, Enjeksiyonluk su. KULLANMA TALİMATI FRESELAMİN %8.5 Aminoasit IV infüzyon solüsyonu Damar yolundan uygulanır. Etkin maddeler: Her 100 ml lik çözelti: 0.59 g L-İzolösin; 0.77 g L-Lösin; 0.62 g Lizin (0.87 g L-Lizin asetat

Detaylı

Sait GEZGİN, Nesim DURSUN, Fatma GÖKMEN YILMAZ

Sait GEZGİN, Nesim DURSUN, Fatma GÖKMEN YILMAZ FARKLI ŞEKİL VE DOZLARDA UYGULANAN TKİ HÜMAS IN EKMEKLİK BUĞDAYIN BAYRAK YAPRAK BESİN ELEMENTİ KONSANTRASYONU, VERİM VE TANE PROTEİN KAPSAMINA ETKİLERİ Sait GEZGİN, Nesim DURSUN, Fatma GÖKMEN YILMAZ Bu

Detaylı

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi KİHG/İŞL-005 19.08.2009 07.08.2012 2 1/8 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama 11.11.2009 1 Belge içeriğinde ve belge numarasında değişiklik yapılması 07.08.2012 2 Komite, başlık,

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA ÇİFTLİĞİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu yönergenin amacı, Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) ne ait tarla arazisi,

Detaylı

CWC-MB Ocean Yürüteç Kullanım Kılavuzu

CWC-MB Ocean Yürüteç Kullanım Kılavuzu CWC-MB Ocean Yürüteç Kullanım Kılavuzu Ürünü monte etmeden ve kullanmaya başlamadan önce tüm kullanım kılavuzunu lütfen dikkatlice okuyunuz. İleride referans olması için kullanım kılavuzunu saklayınız.

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ PEDİATRİK RESÜSİTASYON HİZMETLERİ YÖNERGESİ

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ PEDİATRİK RESÜSİTASYON HİZMETLERİ YÖNERGESİ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ PEDİATRİK RESÜSİTASYON HİZMETLERİ YÖNERGESİ (Sağlık Bakanlığının 29.04.2009 tarihli Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Hasta ve Çalışan Güvenliğinin Sağlanması ve Korunmasına

Detaylı

Şekil 1. Sistem Açılış Sayfası

Şekil 1. Sistem Açılış Sayfası Sistemin Kullanım Amacı E-Tedarik, Türkiye Petrolleri nin doğrudan alım süreci sırasında firmalardan teklif alma kısmının elektronik ortama aktarılması amacıyla oluşturulmuş bir web tabanlı sistemdir.

Detaylı

ÖZEL LABORATUAR DENEY FÖYÜ

ÖZEL LABORATUAR DENEY FÖYÜ Deneyin Adı:Evaporatif Soğutma Deneyi ÖZEL LABORATUAR DENEY FÖYÜ Deneyin Amacı:Evaporatif Soğutucunun Soğutma Kapasitesinin ve Verimin Hesaplanması 1.Genel Bilgiler Günümüzün iklimlendirme sistemleri soğutma

Detaylı

DNA Đzolasyonu. Alkaline-SDS Plasmit Minipreleri. Miniprep ler bakteri kültüründen plasmit DNA sı izole etmenizi sağlar.

DNA Đzolasyonu. Alkaline-SDS Plasmit Minipreleri. Miniprep ler bakteri kültüründen plasmit DNA sı izole etmenizi sağlar. DNA Đzolasyonu Saflaştırılmak istenen DNA ya genomik DNA dır ya da genomik olmayan mtdna, chldna, plasmit DNAsıdır.DNA izolasyon kitleri, genomik ve genomik olmayan DNA izole etmemizi sağlayan standartlaştırılmış

Detaylı