Mustafa AKGÜL. Özgür Yazılım. İnternet Yasakları üzerine.. ile

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Mustafa AKGÜL. Özgür Yazılım. İnternet Yasakları üzerine.. ile"

Transkript

1 . Özgürlü-gün Sınırlarını Sen Belirle! Mustafa AKGÜL ile Özgür Yazılım ve İnternet Yasakları üzerine..

2 Linux Dünyasından Haberler Mustafa AKGÜL ile Linux ve İnternet Yasakları Üzerine... (Söyleşi) Shotwell /Yiğit ATEŞ BAOBAB /Alev ERZURUMLU Dkopp /Alev ERZURUMLU Alien /Alev ERZURUMLU Blender /Mehmet ERİBOL C ile Programlama II /Aybars ÇAPAN YIL : 2 SAYI: 23 TARİH: 19 AĞUSTOS 2010 Sahibi: UBUNTU TÜRKİYE Dergi Tayfası / Yazarlar: Semetey COŞKUN Alev ERZURUMLU Ufuk KILIÇASLAN Aybars ÇAPAN Tasarım: SQL II /Semetey COŞKUN Heron /Aybars ÇAPAN Elif SUNGUR Ömer YATĞIN Ufuk KILIÇASLAN Mehmet ERİBOL Ramazan GÜRBÜZ Ayın Masaüstü Yarışması SUDO Dergisi, GNU/GPL lisansı ile dağıtılmaktadır. Kare Bulmaca Ayın İp Uçları /Semetey COŞKUN Kapak Fotoğrafı Tansu AKMASOY'a aittir. Katkıları için Teşekkür ederiz... Not: SUDO İçeriğindeki firma isimleri, logo ve amblemleri özel lisanslara sahip olabilirler. SUDO Dergi Tasarımında Tamamen Özgür Yazılımlar Kullanılmaktadır. web: e-posta:

3 Mısır mitolojisinde bir tanrı vardır, adı Thoth. Bu tanrı bu sayımızda da konu edindiğimiz 8.04 Hardy Heron sürümündeki balıkçıla görsel olarak oldukça benzemektedir. Thoth; bilgelik, zaman, akıl ve yazının (hiyerolgif) da temsilcisidir. Zaten çoğu kez elinde bir dolma kalem ile parirüslere kayıtlar yazarken resmedilmiştir. Tanrı Thoth, Yunan mitolojisindeki Hermes ile özdeş tutulur. Hızlı bir geçiş yaptık ama sonunda asıl varacağımız noktaya vardık, Hermes'e! Hermes'in anlatıldığı papirüslerden birisinde görüntülerin ve eylemlerin aslında birer hayal oldukları, özel ses ve sözcüklerle yenilerinin yaratılabileceği yazılıdır. Bu sözcüklerle her tür görüntü yaratılabilmektedir. Sanki belli "password" lerle çalışan holografik bir makineden söz edilmektedir. Bu makine ne olabilir sizce? Hermetik felsefeden ufak bir alıntıyla bitirelim: "Ölümsüz İnsan hermafroditti, kadın veya erkekti, ölümsüz gözleyiciydi, ne uyuyordu, ne de uyumuyordu. Gizem doğada saklıydı, sonra o, Gök Adam la evlendi, yedi adam ortaya çıktı; hepsi biseksüel, erkek ve kadındı, herbirisi doğanın ve gezegenlerin yedi gücüne sahipti. Hermes, yedi ırk, tür ve çarktı, insanın da içinde bulunduğu tüm yaşayan yaratıklar çift cinsiyetliydiler. Sonra onları ayırdı, erkekler kendileri, kadınlar kendileri oldular. Çünkü "Neden" böyleydi. Sonra Tanrı kutsal sözü söyledi, ruh herşeyin içine girdi. Arttılar, durmadan çoğaldılar, Onlar serbest bırakıldılar, Amaç kendilerinin ölümsüz olduklarını bilmekti. Çünkü ölümün nedeni bedeni sevmekti. Herşeyi öğrenmelerine izin verildi. Kendisini tanıdığında İyi nin olduğu yere girebilecek.

4 Broadcom, Duyurdu! Açık Kaynak N Sürücüsünü Broadcom ASCI (Uygulamaya Özel Tümleşik Devre) devreleri günümüz kablosuz ağ adaptörlerinde yoğun olarak kullanılmasına rağmen, donanım sağlayıcısının bu yonga setleri için hiçbir açık kaynak Linux sürücüsü veya yönergesi yayımlamaması nedeniyle Broadcom kablosuz ağ adaptörleri Linux kullanıcıları arasında uzun süredir kötü bir şöhrete sahipti adaptörlerini çalıştırabilmek için gerekli Linux sürücülerini ortaya çıkarmak ve arşivden çıkarılmış Windows aygıt yazılımının kullanılmasını sağlayabilmek için uzun süredir bcm43xx ve b43 gibi topluluk projeleri vardı, fakat Broadcom dan radikal bir hamle geldi ve yeni n yonga setleri için tamamen açık kaynak bir Linux sürücüsü yayımlandı! Broadcom tarafından geliştirilen bu açık kaynak sürücü, Linux çekirdeği ile doğal destek verilen mac80211 çatısını kullanıyor; BCM4313, BCM43224 ve BCM43225 yonga setlerini destekliyor ve gelecekte daha fazla sayıda Broadcom yonga setinin desteklenebilmesi için bir donanım çatısı içeriyor. Bu yeni sürücü, bcrm80211 olarak adlandırıldı ve henüz kullanım için hazır olmayan sürücüleri içeren kararsız Linux çekirdeği yayımından şu anda indirebilir durumda. Bu Broadcom n Linux sürücüsünün çekirdek ile gelecek sürücülere karar verilecek sonraki dönemde Linux çekirdeği ile gömülü olarak geleceğini umut ediyoruz. Haberler heyecan verici olmasına rağmen, sürücü henüz tam olarak hazır değil ve şu anda 40MHz kanalları, güç tasarrufu, AP (Erişim Noktası), IBSS (Bağımsız Temel Servis Seti), donanım tabanlı şifreleme, LED (ışık) ve RFKILL (Kablosuz aygıtları etkinleştirmek veya etkisizleştirmek için kullanılan bir araç) bileşenlerini desteklemiyor. Broadcam, açık kaynak camiasını sonunda dikkate almaya başladı ve bu özelliklerin ve diğer hata düzeltmelerinin de gelmesi bekleniyor. Yeni sürücü bağlantısındaki git inşası aracılığıyla kararsız yayıma dâhil edildi. Broadcom sürücüleri ile ilgili daha fazla bilgiyi bağlantısı aracılığıyla edinebilirsiniz. Linux-wireless e-posta listesinden Açık Kaynak AutoCAD klonu DraftSight Linux'a geliyor Özgür, profesyonel derecesinde 2B CAD yazılımı DraftSight kısa bir süre sonra Linux'a geliyor. Bu haber, profesyonel CAD kullanıcılarına, öğrencilere ve eğitimcilere muazzam avantajlar getiriyor. Geliştiricilere göre sürüm önümüzdeki bir ya da iki ay içinde hazır olacak ve kullanıcıların AutoCAD.dwg dosyalarını oluşturma düzenleme ve görüntülenmesine olanak sağlayacak. 4

5 DraftSight 2D CAD programı Beta sürümü yayımlandı. Bedava CAD sürümünü indirip.dwg dosyalarınızla çalışmaya başlayabilirsiniz daha sonra 3DSwYm DraftSight topluluk üyeleriyle paylaşabilir ve onlarla iletişime geçebilirsiniz. DraftSight gelişmiş mimari yapısı sayesinde birkaç dakika içinde indirip değişik işletim sistemlerinde hemen çalıştırabilirsiniz. PlayOnLinux 3.8 yayımlandı Birçok hata halen sabit: #22 numaralı hata: - PlayOnLinux kendi ortamında uzun süre çalışamıyor. - Program kullanıcıları mesa-utils paketi kurulmadığında 3B hızlandırmanın sunulmayacağı konusunda uyarmıyor. - Wine İçe Aktarma ve Çevrimdışı PlayOnLinux eklentilerindeki hatalar duruyor. Bunun yanı sıra birçok yeni özellik de var. Bazı eklentiler yeni özellikler ekleyerek şimdi yazılımımızla bütünleşiyor: -Capture, oyunlarınızı kaydetmenize olanak tanır. -Wine Import, PlayOnLinux'unuza yeni Wine uygulamaları eklemenize olanak tanır. -Cedega Import, Cedega oyunlarınızı içe aktarmanıza izin verir. -Wine Look, masaüstünüzle daha uyumlu olması için Wine uygulamanızın rengini değiştirmeye yarar. -Advanced Wine Configuration, Wine için birçok ince ayara erişim sağlar. -Offline PlayOnLinux, internet erişimi olmaksızın sunucu betiğini yerel olarak çalıştırıp PlayOnLinux'u çalıştırırmanıza olanak tanır. Red Hat'te Bulut Gelişmeleri Red Hat gelecekteki bulut stratejisini ana hatlarıyla belirlemişti. Haziran'daki tanıtımdan sonra şirket şimdi de uygulamayı basitleştirmek için yeni yönetim araçları ve bulut alt yapılarının yönetimi ile Bulut Vakfı'nı genişletmeyi planlıyor. Red Hat gücünü, farklı bulut yapılarına hitap edebilmek için standart API(Uygulama Programı Arabirimi) geliştirmek üzere bir yıl önce duyurulan ve bu yazın başlarından beri Apache Vakfı'nın himayesi altında korunan Deltacloud projesine harcayacak. Red Hat, Deltacloud API'yi DMTF'ye (http://www.dmtf.org/) standart bulut API olarak önerdi. Şu anda DMTF; CDM, DASH ve OVF'yi denetliyor. Geliştiricilere oluşturma, yapılandırma ve bulut uygulamalarını güncellemede yardımcı olması için bir uygulama kurucu araç tasarlandı. Bu araç ile 5

6 geliştirilen uygulamalar yazılım gereçleri olarak kullanılır ve fiziki sunucularda, sanal makinelerde ortak veri işleme merkezleri ya da herhengi bir değişiklik yapmadan bulutta çalışabilir. Şirket, ayrıca ziyaretçilere yeni özellik önerileri için APIWanted.org web sitesini açtı. Mozilla Laboratuvarları Tarayıcı Tabanlı Oyun Projesi Başlatıyor Mozilla laboratuvarları geliştiricileri yeni bir projenin başlatıldığını duyurdu. Bu proje oyun geliştiricilerinin, web için yenilikçi oyunlar geliştirilmesine yardımcı olacak. Proje kısaca, Mozilla Labs Gaming olarak adlandırılıyor ve bu proje ile HTML5 video ve ses, WebGL, geo-location ve hızlı JavaScript motoru gibi açık web teknolojilerini kullanarak oyunlar inşa etmek için geliştiricilere gereken platform ve araçların sağlanması hedefleniyor. Yeni projeyi başlatmak için Mozilla'nın araştırma ve geliştirme bölümü birinci uluslararası oyun yarışını başlatacaklarını açıkladı. Game On 2010 (https://gaming.mozillalabs.com/) yarışı Ekim ayı sonunda açılacak ve web için oyun tasarlamakla ilgilenen tüm geliştiricilere açık olacak. 6

7 a. Çok az yerde adı Linux olan ders var. b. Bazı Bilgisayar Mühendisliği bölümlerinde işletim sistemi dersi içinde Linux'tan bahsediliyor. Projelerin Linux üzerinde yapılmasını isteyen bölümler var. c. Kendileri masaüstü olarak Linux kullanan, bölüm sunucuları olarak Linux kullananlar da var; ama azınlıkta. d. Meslek yüksek okullarında da bir miktar Linux'u kullanlar var ama Kendisi şu sıralarda İNETD başkanığını yine azınlıkta. yürütmekte olup, internet yasakları ile mücadelede İNETD e. Bilgi işlemler de Linux kullanımı Linux eğitiminden daha fazla. Bu olarak sık sık adından söz ettirmektedir. uzun yılların sonucunda ulaşılmış bir durum. Sayın Mustafa AKGÜL, öncelikle söyleşi isteğimizi kabul ettiğiniz Tüm bu bilgiler için elimizde kapsamlı bir rapor yok. LKD'nin için teşekkür ederiz. böyle bir araştırmayı yapması ve her yıl güncellemesi güzel olur. Bunun Türkiye'de Linux ve İnternet denildiğinde akla gelen sayılı için bir miktar gönüllü ve uzman gerekir. isimlerden birisiniz. Aynı zamanda akademisyen tarafınız da mevcut. Yeterli çalışma Bilkent'te de yok. Bilgi İşlem yoğun olarak Sorularımıza buradan başlayalım. kullanıyor. Bilgisayar Mühendisliği işletim sistemi dersinde tanıştırıyor ve kullanıyor. Arada araştırmalarda kullananlar oluyor. Bilişim Sistemleri bölümünde Linux 101 diyebileceğimiz bir ders zorunlu ve Soru: Üniversitelerimiz Linux eğitimi konusunda ne düşünmekteler? Linux Sistem Yönetimi seçmeli ders. Linux eğitim/öğretim planında kendine yeterli yeri buluyor mu? Özele inersek sizin de öğretim görevlisi olarak ders verdiğiniz Bilkent Üniversitesi'nde durum nedir? Linux konusunda yeterli çalışma Soru: yapılmakta mıdır? Linux, ülkemizde ne yazık ki çok yaygın olarak kullanılmamakta. Geçmişi düşündüğümüzde kat edilen yolu en iyi Cevap: bilenlerden birisi olarak neler düşünüyorsunuz? Sizce ilerleme ivmesi Üniversitelerimiz, henüz Linux'un pek farkında değiller. Geniş yeterli mi? Bu bağlamda düşündüğümüzde ileriye yönelik olarak bir araştırma yapmadım ama durum pek parlak degil. Duruma Linux'un yaygınlaşması için neler yapılabilir? Bu konudaki şahsi Bilgisayar/Yazılım Mühendisliği, MIS, Bilişim Bölümleri, BÖTE düşünceleriniz nelerdir? bölümleri ve Bilgi İşlem Daireleri olarak bakarsak: Mustafa AKGÜL, Türkiye'de Linux ve internet denildiğinde akla gelen sayılı isimlerden biridir. Bilkent Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak yaşantısını sürdüren AKGÜL, uzun seneler boyunca LKD'de başkanlık görevinde bulunmuştur ve şu anda da onursal başkanlık vazifesini devam ettirmektedir. 7

8 Cevap: Türkiye'de Linux kullanımı, pratik olarak İnternetin gelişi ile başladı. Epey bir mesafe kat ettik. Üniversiteler, kamu kurumları, internet şirketleri ve büyük şirketlerde bir varlığımız var. Az sayıda Linux'tan para kazanan şirketlerimiz de mevcut. LKD gibi bir çatı örgütümüz var ve pek çok özgür yazılım oluşumu var. EMO, TÜBİDER gibi Linux'a destek veren STK'larımız da var. Ama, gidecek çok yolumuz var. Güçleri birleştiirp, ortak hedefler etrafında birlikte çalışmamız lazım. Bir eylem planı yapıp, belirlenen öncelikleri takip etmemiz gerekiyor. Bunun için de daha fazla gönüllünün çalışması lazım. Bizim bir çok cephede çalışma yapmamız şart: Kamuoyu oluşturma, ulusal politikaları etkileme, kültürü yayma; öğretmenleri, öğretim üyelerini yetiştirme, iknâ etme, ders malzemesi hazırlama, kamu kurumlarını iknâ, kamu ihalelerinin özgür yazılıma eşit sans vermesini sağlama, platformun bağımsız olması gibi alanlarda çalışmamız lazım. Soru: yazılım ve açık kaynak çalışmalarına çatı ya da şemsiye örgütü olmaya çalışıyor. Gönüllü birliktelik içinde, tüm grup ve oluşumlara destek vermeye çalışmaktadır. Birleştirici destek çabasını sürdürmeli, herkesin katılabileceği bir platform olmaya devam etmelidir. Biliyorsunuz yakında Özgür Web günleri yapılacak. Bu tür ülkemizdeki potensiyeli ortaya çıkaran çabaları sürdürmeli. Bir yandan da Özgür yazılım camiasına yeni katılımlara yol açacak çabalara devam etmelidir. Toplumun farklı kesimlerine yönelik etkinliklerimize de devam etmeliyiz. Soru: Sizce Türkiye'de Linux ve Açık Kaynak'ın tanıtılması konusunda açık kaynak topluluklarının üzerine düşenler nelerdir? Bu konuda ne tür çalışmalar daha etkili olur? Cevap: Uzun bir süre LKD başkanlığını yürüttünüz ve şu anda da onursal başkanısınız. LKD'nin bugüne kadar Türkiye'de yeterli yol Dayanışma içinde, koordineli olarak çalışmak ve çok çalışmak. katettiğini düşünüyor musunuz? Bundan sonrası için nasıl çalışmalar Her topluluk bağımsızlığını korumalı ama aynı çatı altında işbirliği yapılabilir ve Türkiye'deki diğer topluluklar nasıl konumlanmalıdır? yapmaya özen göstermelidir. Yaptıklarımızın birbiriyle uyumlu olması ve bir bütünün parçaları olması önemlidir. Birbirimizi haberdar etmek Cevap: ve iletişim kurmak için de çaba harcamalıyız. Yıllık etkinlklerin bir bölümünü de yeni oluşumları tanımak için, nasıl işbirliği yapabiliriz, ne LKD Linux ve özgür yazılıma bir ivme vermeyi, tüm camia ile yapmalıyız sorularına cevap almak için ayırmalıyız. birlikte başardı diye düşünüyorum. Ülkenin pek çok yerinde Linux semineri verdi; çeşitli etkinliklerle, Linux ve Özgür Yazılım'ın bayraktarlığını ve savunuculuğunu yaptı. Bu ne kadar yeterli, o başka mesele. Gidecek çok ama çok yolumuz var. LKD, ülkedeki özgür 8

9 Soru: Pardus'un ev sahibi TÜBİTAK, maalesef özgür yazılımı anlayabilmiş bir konusunda konumda değil. Tüm devlet yapısı, özgür yazılımı anlayamadığı için, özgür yazılıma ve Pardus'a pek sıcak bakmıyor. Kağıt üzerinde herkeste Pardus'a ulusal bir ürün olduğu için sahip çıkma arzusu görüntüsü var. Ama, bu Pardus'a ciddi bir desteğe dönüşmüyor. Bu hem kurumsal Cevap: boyutta hem de bireysel boyutta geçerli. Örneğin, TÜBİTAK Pardus'u kullanmak için ciddi bir çaba içinde değil. Pardus ve özgür yazılım Ciddi bir eğitim, yardımlaşma ve destek ortamı kurarak. LKD onların çok yabancısı olduğu konular. "Yağmıyorsan bile gürle" Linux listeleri bunu yapmaya çalışıyor. Bunu geliştirmeli ve bölgesel deyiminin ifade ettiği noktada bile değiller. Başta askeriye olmak Linux/özgür yazılım seminer ve sohbet toplantıları yapmalıyız. İlk üzere, pek çok kamu kurumunda az çok özgür yazılım olsa da, bu aşamada her üniversitede, her büyük ilde, EMO, TUBIDER, TBD'yi de genelde kurumsal bir tavır değil. yanımıza alarak periyodik etkinlikler yapmalıyız. Bunlar farkındalık yaratma, sorun çözme, "getir bilgisayarını Linux kuralım" gibi şekillerde Pardus, kendi varlığını duyurmada başarılı. Bir ürün olarak da olabilir. İnsanların çekinmeden sorularını sorabileceği, cevabını hızlıca oldukça başarılı olduğunu düşünüyorum. Bir bütün olarak projeyi alabileceği SSS (FAQ) ve benzer cevap mekanizmalarını sağlamamız değerlendirmek pek o kadar kolay değil. Elimizde yeteri bilgi yok. gerekir kanımca. Özgür yazılım dünyasında önemli kişileri kendi bünyesine almakta Yeni kullanıcıların Linux dağıtımı çekinceleri hangi yollardan giderilebilir? kullanma başarılı oldu. Ama, bunların çoğunu da kaybetti. Çalışma koşulları sanırım çok yorucu. İnsanlar bir dönem sonunda bir sürü nedenle Soru: Pardus'u bırakıyor. Bu kendi başına kötü değil. İnsanlar menun olarak, Ülkemizde Linux denildiğinde bu işin kıyısında köşesinde olan daha iyi kariyer olanakları için ayrılıyorsa ve yerine yeniler kolayca herkesin aklına hemen Pardus projesi gelmekte. Pardus hakkındaki bulunuyorsa, buna sevinmek lazım. Büyükçe bir ekiple, yoğun bir iş kişisel görüşleriniz nelerdir? Sizce Pardus'un yürütmekte olduğu misyon temposunun insana katacağı çok şey vardır. yeterli midir, değilse ne olmalıdır? Bu konuda Pardus'u başarılı buluyor musunuz? Soru: Pardus yönetimi ile topluluklar arasında ara ara çatışmaların yaşandığına şahit oluyoruz. Sizce bu çatışmalara sebep olan ana etmen nedir? Yönetim olarak Pardus tarafı mı daha uzlaşmacı bir tavır Pardus ülkemizde geliştiği ve arkasında büyük bir ulusal kurum takınmalıdır, yoksa topluluklar Pardus'u bulunduğu yerde kabul ederek olduğu için insanımız kendisine daha sıcak bakıyor. Pardus'un ortaya bu yönde mi şekillenmelidirler? çıkışında ulusal güvenlik açısından sağlam bir işletim sistemi fikri yatar. Cevap: 9

10 Cevap: Çok yakından takip edemedim ama görebildiğim kadarıyla sorun Pardus yönetiminde. Özgür yazılım projelerinde proje önderinin söz hakkı fazladır ama demokratik bir yapı vardır. İnsanların birbirini iknâ etmesi önemlidir. Profesyonellerin oluşturduğu Pardus ekibi ile gönülllülerin arasındaki ilişkinin dayanışma ve hoş görü temelli olması gerekir. Özgür yazılım projelerinin başarısında diyalog ve demokrasi çok önemlidir. Pardus gönüllü topluluklarının beklediği demokratik yapılar kurulamamış, en sonunda da özgür olmayan bir yazılımda "ben yaptım oldu" görüntüsü ile ısrar edilmesi bardağı taşırmıştır. Pardus yönetiminin daha açık, daha katılımcı, eleştirilere tahammüllü, hoş görülü olması gerekir. Özgür yazılım hareketi demokratik bir harekettir, başarısında bu demokratik olmanın payı büyüktür. Her iki tarafın da uzlaşma çabasında olmasında yarar var. Ama, ilk adımı atacak olan Pardus yönetimidir, onun harekete geçmesi esastır. Soru: Bu bağlamda Temmuz ayında son yaşanan bir tartışmadan sonra bazı gönüllü Pardus geliştiricileri projeyi terk ettiler. Sebep olarak da özgür yazılımı geliştirirken özgür olmayan bir aracın kullanılmasını, bu yönde kendilerinden bağımsız olarak karar alınmasını gösterdiler. Daha doğrusu bu olayın arkasında yatan düşünceyi vurguladılar. Sizce de özgür bir yazılım geliştirilirken özgür olmayan bir araç tercih edilebilir mi? Daha kuvvetsiz alternatifleri varken onlara mı yönelinmelidir, yoksa amaca hızlıca götürecek araçlar mı kullanılmalıdır? Cevap: Kullanılan aracın özgür olmasından daha önemlisi, sürecin özgür yazılımın ruhuna uygun olmasıdır. Özgür yazılım camiası büyük çoğunluğuyla Debian'ın "Toplumsal Sözleşmesi" türevlerini kabul etmiştir, etmelidir. Özgür alternatiflerin olmadığı ve yeterince gelişmediği zaman belki kısa bir dönem için kullanılabilir. Ama buna demokratik bir şekilde tartışarak ve iknâ ederek geçilmelidir. Soru: Şu anda İnternet Teknolojileri Derneği (İNETD) başkanlığını yürütmektesiniz. Bu dernek çatısı altında yaptığınız çalışmalar hakkında kısa bir bilgilendirme yapabilir misiniz? Cevap: INETD olarak, bu sene 15.sini yapacağımız "Türkiye'de İnternet" konferansı, inet-tr'yi 2-4 aralık 2010 da İTÜ'de yapıyoruz. Her yıl bir başka Anadolu şehrinde yaptığımız, üniversite bilişim dünyasına yönelik Akademik Bilişim Konferansı'nın 13.sünü 2-4 Şubat'ta İnönü Üniversitesi'nde yapıyoruz. Nisan ayında, Türkiye'de internetin doğum günü olan 12 Nisan'ı kapsayan iki haftalık süreyi, kardeş STK'larla birlikte "İnternet Haftası" olarak yapıyoruz. Bu sene 14.sünü yaptığımız etkinlik, İnternet kültürünü anadoluya yaymaya yönelik etkinlikleri kapsıyor. 10

11 Bunun dışında zaman zaman eğitim seminerleri düzenliyoruz. Adalet camiası genelde bilişime uzak. Yeni yeni bilişim savcıları Uzunca bir dönem LKD ile birlikte etkinlikler yaptik. Akademik Bilişim oluşuyor. Emniyette bilişim büroları kuruluyor. Hakimler genelde bu ve inet-tr sırasında LKD ile işbirliği içinde eğitim seminerleri yapıyoruz. konulardan çok uzaktalar. Mahkeme süreçleri yavaş ve uzun. Açtığımız idari dava usul yönünden reddedildi. Danıştaya gidecegiz ve ilgili Ayrıca, ülkemizde İnternet, Bilgi Toplumu ve e-devlet hakimi ayrıca şikayet edecegiz. Suç duyuruları henüz sonuçlanmadı. konularında gelişmeleri izliyor, paneller yapıyor, bildiriler yayınlıyoruz. Böylece kamuoyunu bilgilendirmeye ve ulusal politikların oluşmasına Üç yıllık mücadele sonucunda AİHM'ye dava açmanın dışında, katkıda bulunmaya çalışıyoruz. "İnternet Sansürüne Karşı Platformu"nu hep birlikte oluşturduk. Bir miktar kamuoyu oluşturabildik. Bir yürüyüş yaptık. Uzun ince bir yolda devam ediyoruz. İntenret, tüm dünyada bir saldırıya muhatap. Soru: Gelişmiş Avrupa'da da bu saldırı sürüyor. Hepimizi ciddi sorunlar İNETD olarak ülkemizde 5651 sayılı kanun kapsamında bekliyor. Herkes hazırlıklı olsun, gelişmeleri takip etsin derim. uygulanmakta olan internet yasakları için çalışmalar yapmaktasınız, bu konuda bildirgeleriniz mevcut. Kat ettiğiniz yol nedir ve bu konuda ilgili kişilerden olumlu veya olumsuz geri dönüşler aldınız mı? Örneğin Soru: mahkemelere yaptığınız suç duyuruları ile ilgili bir karar aldırabildiniz Youtube yasağını AİHM'ye taşıdınız. Bu taşıma esnasında ne gibi mi? zorluklarla karşılaştınız, bu süreç nasıl oluştu, şu anda ne durumda? Cevap: Cevap: Ülkemiz internet yasakları yoluyla dünya internetine savaş açmış durumda. Henüz ülkemiz kamuoyuna yasakların boyutunu, ülkemizin dünya ile savaşını anlatabilmiş durumda değiliz. 5651'in çıkışı sırasında bilişim STK'ları olarak "yangın var" diye bağırdık ama kimse sesimizi duymadı. "Çocuk pornosu" ile savaş illüzyonu toplum üzerinde öyle bir hava yarattı ve medya bu oyunun parçası haline geldi. Bunun sonucunda parlamentoda bir tane bile ciddi eleştiri olmadan yasa geçti, Cumhurbaşkanı onayladı, ana muhalefet yasayı Anayasa Mahkemesi'ne götürmedi. Bir davada Türkiye'de başvuracak başka bir makam kalmayıca AİHM'ye başvurabiliyorsunuz. Biz 2009 kasımında başvurduk. Youtube'u yasaklayan mahkeme itirazımızı reddetti. Bunun üzerine bir üst mahkemeye başvurduk. O da reddedince Türkiye'de yapacak bir şey kalmamıştı. Youtube yasağı bir tedbir kararıdır. Bir yargılama olmadığı için yargıtaya başvuramadık. İstinat Mahkemeleri de henüz çalışmadığı için oraya da başvuramadık. Altı aylık süre içinde AİHM'ye 11

12 başvurabilirdik. Biz bir taslak hazırlayıp, Türkiye internet kamuoyundan görüş sorduk. El elden üstündür, belki daha iyi fikirler ortaya çıkar diye. Daha sonra başvurduk. AİHM'ye başvurmak kolay ve ücretsiz. Türkçe de başvurabilirsiniz. Bir formu doldurup, postayla gönderiyorsunuz. Son yasa değişikliği sonucunda, şimdi AİHM'ye gitmeden Anayasa Mahkemesi'ne gitmek zorundasınız. Bizim başvurmuz inceleme aşamasında. Bize Brüksel'i takip eden çevrelerden başvurumuzun öne alındığı bilgisi geldi ama bu resmen bize bildirilmedi. AİHM'nin normal süresi 3 yıl. Bekliyoruz. İnternet yasakları, Dünya Ticaret Hukuku kapsamında değerlendirilmeye başlandı. Yasakların kalkması vakit alacak. Az önce de söylediğim gibi gelişmiş dünyada da internete saldırı söz konusu. Bir yandan Finlandiya gibi internete genişbant erişimi evrensel hizmet kapsamına alınıyor, yani devletin sağlaması gereken temel bir yurttaşlık hakkı haline geliyor, öte yandan Fransa, İngiltere ve Almanya'da internete erişime fikri haklar bahanesiyle, evrensel hukukun temel ilkeleri çiğnenerek kısıtlama getirilmesi gündemde. Sonunda özgürlük kazanacak ama sanırım epey uğraşacagız. Soru: Son olarak ülkemizdeki Linux kullanıcılarına tavsiyeleriniz nelerdir? Cevap: Linux'un ülkemizin kalkınması, bilişimin gelişmesi için hayati önemde olduğunu unutmadan Linux'u yaymak, gelişmesi için çalışmak hepimizin üzerine düşen bir görev. Her gün kendimize "Bu gün Linux ve Özgür Yazılım için ne yaptın?" sorusunu sormayı unutmayın. Birbirmizle bağlantıyı koparmadan hoş görü ve dayanışma içinde birlikte çalışmalıyız. Söyleşimize katıldığını için tekrar Sayın Mustafa AKGÜL'e teşekkür ederiz. 12

13 Shotwell, Linux üzerinde ve sınırlı özelliklerle Windows'ta çalışan dijital bir fotoğraf düzenleyicisidir. GNOME masaüstü ortamı için tasarlanmıştır. Fedora 13 ve Ubuntu Alpha 1'de öntanımlı fotoğraf yöneticisidir. Bir disk ya da kameradan fotoğraf aktarmanıza ve onları çeşitli yollarla düzenlemenize, tam pencere ya da tam ekran kipinde görüntülemenize ve başkalarıyla paylaşmak için dışa aktarmanıza olanak tanır. Geliştirme sürecinin son durumunu görmek ve son sürümü kullandığınızdan emin olmak için lütfen bağlantısını ziyaret edin. ( Shotwell Kur) bağlantısından kurulum hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz. Shotwell'i Türkçeleştirme Aşağıdaki yönergeler Türkçe çeviriye göre hazırlanmıştır. Bunun için bağlantısından çeviriyi indirip /usr/share/locale/tr/lc_messages dizinine atmalısınız. Shotwell'i yeniden başlattığınızda çeviri kullanılabilir duruma gelecektir. Shotwell'i Çalıştırma Shotwell doğrudan kendi inşa dizininden çalıştırılabilir, fakat bu yalnızca Shotwell'i test etmek isteyenler ve geliştiriciler için önerilmektedir. Kurulumdan sonra, Shotwell'i Uygulamalar menüsündeki Grafik bölümünden çalıştırabilirsiniz. Shotwell, bilgisayarınıza kamera takıldığında otomatik olarak başlatılmak üzere yapılandırılabilir. Bir kamera saptandığında Shotwell'i çalışmak üzere etkinleştirmek için Nautilus tercihlerinden ortam sekmesine gelin ve fotoğraflar bölümünden Shotwell'i seçin. Shotwell'i ilk çalıştırdığınızda size boş bir pencerede iki görünüm sunulacak. Fotoğraflar ve Olaylar. İlk işiniz olarak fotoğraf kitaplığınızı oluşturmaya başlayabilirsiniz. Fotoğrafları İçe Aktarmak Fotoğrafları içe aktarmanın üç yolu vardır: Sürükle-bırak yöntemi, bir dijital kameradan içe aktarım ve dosya menüsünden içe aktarım. Sürükle ve Bırak: Basitçe fotoğraflarınızı dosya yöneticinizden sürükleyin ve Shotwell penceresinin üzerine bırakın. Dosya ya da dizinleri sürükleyebilirsiniz. Fotoğraflar, kitaplığınıza aktarılacaktır. Gıyaben(sizin yerinize mi desek gıyaben yerine), size fotoğraf dosyalarınızı kitaplık dizinine kopyalamak isteyip istemediğiniz sorulacak (bu genelde, ev dizininiz içindeki Resimler dizinidir). Bu istemi iptal etmek için, eğer fotoğrafları sürüklerken Ctrl'ye basılı tutarsanız, Shotwell fotoğrafları içe aktaracak ve dosyaları kopyalayacaktır. Benzer şekilde, eğer fotoğrafları sürüklerken 13

14 Ctrl+Shift'e basılı tutarsanız, Shotwell fotoğrafları kopyalamadan içe aktaracaktır. Kamera: Dijital kameranızı bilgisayarınıza bağlayın. Shotwell, kamerayı tanıyıp kenar çubuğunda listeleyecektir. Kamerayı seçtiğinizde Shotwell her bir fotoğrafın önizlemesini yükleyecektir. İçe aktarmak için belli fotoğrafları seçebilir ya da hepsini içe aktarabilirsiniz. Fotoğraflar koleksiyonu, kitaplığınızdaki tüm fotoğrafları gösterir. Bu sayfa, içe aktardığınız fotoğraf sayısına bağlı olarak oldukça geniş olabilir. Olaylar ve etiketler de bu bölümdedir. Dosya Menüsü: Dosya -> Dizinden İçe Aktar... seçeneğini seçin ve seçim iletişim kutusundan bir dizin seçin. Shotwell tüm dizin ve alt dizinleri fotoğraf dosyaları için tarayacak ve onları otomatik olarak içe aktaracaktır. Dizini seçtikten sonra fotoğraf dosyalarını kitaplık dizininize kopyalamak isteyip istemediğiniz size sorulacaktır. Shotwell, dijital kameralarla iletişim için gphoto (http://gphoto.sourceforge.net/) kullanır. Eğer Shotwell'in kenar çubuğunda dijital kameranız gözükmüyorsa fotoğrafları aktarmada sorun vardır. Kameranızın desteklenip desteklenmediğini görmek için sayfasını ziyaret edebilirsiniz. Öntanımlı olarak, Shotwell fotoğraf kitaplığınızı XDG Resimler dizininde saklar. XDG Resimler'in konumu XDG_PICTURES_DIR in ~/.config/user-dirs.dirs olarak belirlenmiştir. Kitaplık konumunu değiştirmek için, Düzenle -> Tercihler seçeneğini seçin ve Kitaplık Konumu bölümünde bir kitaplık dizini seçmek ya da oluşturmak için Gözat düğmesine tıklayın. Şu anda, Shotwell; JPEG, PNG ve RAW fotoğraf dosyalarını içe aktarabilir. Shotwell henüz BMP, GIF ve TIFF gibi grafiksel biçimleri desteklememektedir. Fotoğraflarınızı Görüntülemek Olay, kabaca aynı zamanda çekilen fotoğrafların basit bir grubudur. Fotoğraflarınızı aktardığınızda; Shotwell, kameranızda fotoğrafların çekildiği tarihi gösteren etiketleri arar. Daha sonra fotoğrafları olaylara göre kümelendirir. Olaylar sayesinde mezuniyet balonuzda ya da yeni yılda çektiğiniz tüm fotoğrafları görebilirsiniz. 14

15 da renkli gibi. Bu tamamen size kalmış. Bir etiket oluşturduğunuzda kenar çubuğundaki Etiketler öğesinin altında gözükecektir, eğer hiç etiket yoksa gizlidir. Fotoğraflara bağlı birden çok etiket olabilir ve siz kenar çubuğunda verilen etiket adına tıklarsanız, bu etiketle ilişkilendirilmiş tüm fotoğrafları görebilirsiniz. Shotwell'deki herhangi bir koleksiyonunuzun slayt gösterisini Görünüm -> Slayt gösterisi seçeneğini seçerek başlatabilirsiniz. Fotoğraflarınızı Düzenlemek Shotwell'in mevcut sürümü; fotoğrafın boyutu ve yönünü ayarlamak, renklerini düzenlemek ve kayıtlı zaman ve tarihi değiştirmek için bir dizi düzenleme aracı sunar. Eğer kenar çubuğunda Olaylar öğesini seçerseniz, her olayı temsilen bir tek fotoğraf göreceksiniz. Buna anahtar fotoğraf denir. Anahtar fotoğraf üzerine çift tıklamak, sizi koleksiyona götürecektir. Kenar çubuğunda olaylar, yıl ve aya göre olayın ilk fotoğrafından başlayarak ağaç biçiminde depolanır. Hiyerarşi içindeki olayları doğrudan taşıyamazsınız, olaylar daima tarihlerine göre ayrılarak depolanmıştır. Buna rağmen, olayları artan ya da azalan sıraya göre ayırmayı seçebilirsiniz. Ayırma düzenini değiştirmek için Görünüm -> Olayları Sırala seçeneğinden, artan ya da azalandan birisini seçin. Etiketler elle oluşturulur ve görevlendirilir. Örneğin özel bir arkadaşınızın tüm fotoğraflarını onun adıyla etiketleyebilirisiniz. Etiketler, fotoğrafta gözüken yerler ya da nesneler olabilir: İstanbul, tatil ya 15

16 Düzenleme Hakkında Bazı Notlar Shotwell, uyumlu bir fotoğraf düzenleyicidir. Orijinal fotoğraflarınızı değiştirmez. Yani, eğer bir fotoğrafı döndürür ya da kırparsanız, kopya kitaplığınızda rötuşlanmamış şekilde kalır. Shotwell, düzenlemelerinizi bir veritabanı içinde depolar ve gerektiğinde onlara anında başvurur. Bu demektir ki, bir fotoğrafta yaptığınız değişikliği istediğiniz zaman geri alabilirsiniz. Bu aynı zamanda şu demektir; Shotwell, fotoğraflarınızın kopya sayısını azalatabilir ve ayrıca geri al seçeneğini öneriyorken onu sabit sürücünüzde depolar. Bunun için Fotoğraflar -> Özgün Haline Döndür seçeneğini kullanabilirsiniz. Döndürme Araç çubuğu üzerindeki Döndür düğmesi ile fotoğraflarınızı sola ve sağa dönderebilirsiniz (saat yönü ve aksine). Eğer birden fazla resim seçerseniz, tümünü aynı anda döndürebilirsiniz. Ayrıca herhangi bir fotoğrafın kopyasını da oluşturabilirsiniz. Sağa döndürmek için düğmeye basın, sola döndürmek için Ctrl tuşuna basılı tutun ve düğmeye basın. Her iki komut da fotoğraflar menüsünden kullanılabilir. Eğer bir fotoğrafın ikiz görüntüsünü oluşturmak isterseniz, Fotoğraflar menüsünden Yansıt komutunu kullanın. Bir görüntüyü dikey olarak çevirmek için aynı menüden Çevir komutunu kullanın. Otomatik-Düzeltme Bir fotoğrafı düzeltmenin en kolay yollarından birisi de Düzeltme düğmesini denemektir. Bu araç, fotoğrafın renklerini ve karşıtlığını analiz eder ve daha iyi bir resim için ayarlar. Bu basit adım, renkleri ortaya çıkarır ve ışıklandırma sorunu için gereken eksikleri ayrıntılandırır. Ayarların ince ayarını otomatik-düzelt aracı yapar, bunun için Ayarla düğmesine tıklayın. Kırpma Bir fotoğrafın alanını küçültmek ve bakanın dikkatini onun küçük bir kısmına çekmek için Kırpma aracını kullanın. Tam pencere kipine girmek için fotoğraf üzerinde çift tıklayın, daha sonra araç 16

17 çubuğu üzerinden Kırp düğmesine tıklayın. Fotoğrafın üzerinde beyaz bir kutu gözükecektir. Eğer imleci kutunun ortasına yerleştirirseniz, kırpma sınırını taşıyabilirsiniz. Kutunun köşelerine tıklarsanız, boyutunu ayarlayabilirsiniz. Kırpma dikdörtgeninin içindeki daha açık bölüm, fotoğrafı kırptığınızda neye benzeyeceğini gösterir. Ayrıca kırpma kutusunu pek çok genel boyuta sınırlandırabilirsiniz. Listeden ihtiyaçlarınıza uyan boyutu seçin. Eğer yanındaki çevir düğmesine basarsanız, sınırlamanın yönelimi yataydan dikeye dönecektir. Kırpma çerçevenizden memnunsanız, Uygula düğmesine tıklayın. Shotwell, kırpılan fotoğrafı gösterecektir. Fikrinizi değiştirecek olursanız, Kırpma düğmesine tekrar tıklayın ve kırpmanın ince ayarlarını yapın. Uygula yerine İptal'e tıklarsanız, Shotwell kırpmanın önceki boyutlarına dönecektir. Eğer kırpmayı tamamen kaldırmak isterseniz, Eski Haline Getir düğmesini kullanın. Kırmızı Göz Kırmızı göz, kameranın ışığı gözbebeğinden yansıdığında meydana gelir. Bunu fotoğraftan temizlemek için Kırmızı-göz aracını kullanın. Etkilenen gözbebeği üzerine halkayı sürükleyin, sürgü kontrolü ile boyutunu ayarlayın ve Uygula'ya basın. Bu süreci, fotoğraflarınızdaki tüm kırmızı gözbebekleri için yineleyin. Bittiğinde Kapat'a basın. Kurulum İkili Dosyalar: Shotwell'in önceden derlenmiş ikili dosyalarını aşağıdaki depodan edinebilirsiniz. Bu, kolay ve kararlı bir kurulum için önerilir. Shotwell 0.6.1'i Yorba Kişisel Paket Arşivi'nden kurmak için; depo listenize PPA ekleyin, güncelleyin ve Shotwell'i kurun: $ sudo add-apt-repository ppa:yorba/ppa $ sudo apt-get update $ sudo apt-get install shotwell Alternatif olarak Ubuntu (Lucid Lynx) deposundan Synaptic kullanarak ya da $ sudo apt-get install shotwell yazarak Shotwell 0.5.0'ı kurabilirsiniz. Kaynaktan: 1. Bağımlılıkları Kur Shotwell için bağımlılıkları şu şekilde kurabilirsiniz: $ sudo apt-get install libdbus-glib-1-dev libgconf2-dev libgtk2.0-dev libgudev-1.0-dev libexif-dev libgphoto2-2-dev libsoup2.4-dev libsqlite3-dev libunique-dev libwebkit-dev libxml2-dev Ayrıca aşağıdaki kütüphaneleri de, eğer daha önceden Ubuntu deponuzda kullanılabilir değil ise, kaynak kodundan derlemelisiniz: libraw ve gexiv (Karmic Koala) sürümünde, vala ve gee-1.0 Shotwell için çok eski bir sürümdedir, bu nedenle bunları kaynak kodundan kendiniz derlemeli ya da Vala team's PPA'dan (https://launchpad.net/~vala-team)'dan edinmelisiniz (Lucid Lynx) sürümünde, bu paketleri şu şekilde indirebilirsiniz: $sudo apt-get install valac libgee-dev 17

18 2. Kaynak Kodunu İndir Shotwell kaynak kodunu indirmenin iki yolu vardır: Kaynak kodu tar arşivini indirmek, (http://www.yorba.org/download/shotwell/0.6/shotwell tar.bz2): Kararlı bir sürüm için önerilir En son kaynak kodları için Subversion sunucumuzdaki kaynağı gözden geçirebilirsiniz: $ svn co svn://svn.yorba.org/shotwell/trunk shotwell 3. Derle ve Kur Shotwell'i derlemek ve kurmak için kaynak kodunu indirdiğiniz ya da çıkardığınız dizine gidin ve aşağıdaki komutları uygulayın: $./configure $ make # make install Öntanımlı olarak, Shotwell /usr/local içine kurulacaktır. Yapılandırma betiği, ön ek dizinini isteğe göre uyarlayabilir. Yönergeler ve diğer kurulum seçenekleri için./configure help komutunu çalıştırabilirsiniz. Eğer kurulum sistem dizinlerine kuruluyorsa, make install komutunu yetkili kullanıcı olarak yürütmelisiniz (ör. Sudo make install). Shotwell'i Çalıştırma Shotwell'i doğrudan inşa dizininden $./shotwell yazarak çalıştırabilirsiniz. Shotwell'i Kaldırmak # make uninstall komutunu çalıştırın. make install gibi bu komutu uygulayabilmek için de yetkili kullanıcı ayrıcalıklarına sahip olmalısınız. Kaynaklar: 18

19 Disk Kullanımı Çözümleyicisi, herhangi bir Gnome ortamında disk kullanımını analiz eden grafiksel, menülerle çalıştırılan bir uygulamadır. Disk Kullanımı Çözümleyicisi hem tüm dosya sistemi düzenini (*ağacını) hem de kullanıcının istediği özel bir dizin dalını (yerel ya da uzak) kolayca tarayabilir. Ayrıca ev dizininizde ve bağlı/çıkarılmış aygıtta yapılan tüm değişiklikleri eş zamanlı olarak otomatik saptar. Bunun yanı sıra Disk Kullanımı Çözümleyicisi seçilen her dizin için tam grafiksel ağaç haritası penceresi ve halka çizelge sunar. Başlarken Disk Kullanımı Çözümleyicisi üç yolla başlatılabilir: * Gnome menüden Uygulamalar ->Donatılar; * Uçbirim penceresinden; * Nautilus'tan "Birlikte Aç..." ; Eğer Disk Kullanımı Çözümleyicisi'ni uçbirimden başlatmak isterseniz, sadece şunu yazın: baobab <istenilen_dizinin_tam_adresi> sonra da Enter tuşuna basın. Eğer Gnome menüden başlatılırsa, Disk Kullanımı Çözümleyicisi başlar ve kullanıcıdan gelecek eylem için bekleme durumunda kalır. Disk Kullanımı Çözümleyicisi'ni başlattığınızda şöyle bir pencere görüntülenir. Gnome Menü'den Kullanıcının bundan sonra yapabileceği işlemler şöyle: * tüm dosya sistemi taraması başlatmak * taramak için özel bir yerel dizin kolu belirlemek * tarama için uzak bir sunucu ya da dizin belirlemek * tercihleri ayarlamak Tüm dosya sistemi taramasını seçtiğinizde Disk Kullanımı Çözümleyicisi penceresi, dosya sistemi taranmaya başlar başlamaz ağacı çizmeye başlayacak. Eğer dosya sistemine bağlı geniş bir bölüm varsa, o da taranacaktır. Kullanım Tüm Dosya Sistemini Tarama: Tüm dosya sistemini taramayı başlatmak için menüden Çözümleyici->Dosya Sistemini Tara (Analyzer -> Scan Filesystem) 19

20 öğesini seçin ya da araç çubuğundaki Dosya Sistemini Tara düğmesine basın. Tarama süreci bittiğinde, dosya sisteminizin tüm ağacını elde edeceksiniz, alttaki şekilde görüldüğü gibi. Tek Dizin Tarama Tek bir dosya taramayı başlatmak için menüden Çözümleyici-> Dizin Tara... (Analyzer -> Scan Folder... ) seçin ya da araç çubuğundaki Dizin Tara düğmesine basın. Uzak Tarama Disk Kullanımı Çözümleyicisi ne /proc dizini ne de "düz" dosya ile bağlantılı olmayan herhangi dosya boyutunu hesaba katmayacaktır, yani sembolik bağlantı, karakter blokları, aygıt blokları dizin boyutunun bir parçası olmayacaktır. Sabit bağlantılar farklı bir şekilde yönetilir: ilk sabit bağlantı normal bir dosya olarak hesaba katılır, aynı aygıt birimine işaret eden sonraki bağlantılar toplam hesabı içine katılmaz ancak pencerenin sağ sütununda belirtilir. (sabit bağlantılar içerir şeklinde) Eğer uzak sunucu-dizin taramanız gerekli ise, sadece araç çubuğunda Uzak Dizini Tara (Scan Remote Folder) simgesini tıklayın ya da menüden Çözümleyici-> Uzak Dizin Tara (Analyzer -> Scan Remote Folder) öğesini seçin, sağdaki iletişim kutusu karşınıza çıkacak. Disk Kullanım Çözümleyicisi ssh, ftp, smb, http ve https üzerinden bir sunucuya bağlanabilir. Tercihler Disk Kullanımı Çözümleyicisi uygulama tercihlerini değiştirmek için Düzen->Tercihler (Edit->Preferences) öğesini seçin. 20

21 Taranacak Aygıtları Seçin Tercihler penceresinin ilk bölümünde, belirlenen tüm bağlı aygıtlar listelenir. Bölümü dosya sistemi tarama işlemlerine dahil etmek ya da hariç tutmak için onay kutusuna tıklayın. "/" bağlama noktasına bağlı aygıt taramadan hariç tutulamaz. Ev Dizini İzlemeyi Etkinleştirme Eğer bu seçenek seçilirse, Disk Kullanımı Çözümleyicisi devamlı olarak ev dizini üzerinde dışarıdan gelen tüm değişiklikleri izler ve bir dosya eklendiğinde ya da kaldırıldığında kullanıcıyı uyarır. Kaynak: * İbrahim ALTUNOK'a Katkılarından Dolayı Teşekkür Ederiz. 21

22 Disk dosyalarınızı DVD'ye Kopyalayın ya da Yedekleyin Dkopp disk dosyalarınızı kaydedilebilir bir DVD ortamına kopyalayan bir linux programıdır. Dkopp ile dosyalarınızı koruma ya da arşivsel depolama için DVD'ye kopyalayabilirsiniz ve kopyanın doğrulamasını (okuma hatası var mı?) yapabilirsiniz. dkopp GNU lisansına sahiptir. Üç türlü yedekleme mümkündür: tam, artımlı ve birikimli. Tam yedek belirlenen tüm dosyaları kopyalar ve DVD'de bundan başka dosya bırakmaz. Artımlı yedek, sadece bir önceki dkopp DVD'si ile disk dosyalarını eşleyerek gereken dosyaları kopyalar: sadece değişmiş ya da yeni dosyalar kopyalanır. Bu normal olarak tam yedekten daha hızlı gerçekleşir. Artımlı yedek aynı zamanda uzun zamandır disk üzerinde sunulmayan DVD dosyalarını da kaldırır. Böylece, artımlı yedek almadan sonra, DVD tam olarak diskle eş olacaktır. Birikimli yedek artımlı yedeğe benzer, fakat eşleşmeyen DVD dosyaları kaldırılmaz. Öncelikle buradan(http://kornelix.squarespace.com/packages/).deb paketlerini aşağıdaki komutu kullanarak indirmeniz gerekir. wget 64-bit kullanıcılar için: wget Bu.deb paketini paketin üzerine çift tıklayarak ya da uçbirimden aşağıdaki komutu çalıştırarak kurun: sudo dpkg -i dkopp deb Kaynak: 22

23 Bu makale ile "Alien" isimli araç ile.rpm paketlerini nasıl.deb paketlerine çevirebileceğinizi anlatılacak. Alien'ı Debian ve Ubuntu'da kolayca depolarınızdan yükleyebilirsiniz. Fakat, Alien'ın klavuz sayfalarında belirttiği şu kısımları aklımızda tutmakta fayda var; "alien, sistemin çalışması için gerekli olan init, libc gibi önemli sistem paketlerinin çevrilmesinde kullanılmamalıdır. Bu paketlerin bir çoğu dağıtımların kendilerine özgü paketlemelerine sahiptir ve bir diğer dağıtım ile uyuşmaycaktır. Genel olarak eğer sistemizeden bir paketi tamamen kaldıramıyorsanız, bu paketi alien ile çevirdiğiniz bir paket ile değiştirmeyi denemeyin." ardından şu komutla bir bakalım klasör içerisinde neler olmuş; ls -l burada dönüştürülmüş olan mysql-zrm_1.1-2_all.deb paketini görebilirsiniz. Ayrıca çevirdiğimiz paketin versiyon numarasının değiştiğini de fark etmişsinizdir. Şuan paketimiz olarak görünüyor ama aslında 1.11'di orjinal rpm paketimiz. Bunu için -k anahtarını ekleyelim komutumuza; sudo alien -k MySQL-zrm noarch.rpm bu şekilde mysql-zrm_1.1-1_all.deb paketimizi aynı isimle oluşturmuş olacağız. Yeni.deb paketini yüklemek için ise dpkg -i komutunu kullanıyoruz. Öncelikli Not şöyle ki; Bu anlatımın orjinal kaynağında Debian Sarge, çevirisinde ise Ubuntu sudo dpkg -i mysql-zrm_1.1-1_all.deb Lucid Lynx kullanılmıştır. Her iki sistem için de aynı yöntem geçerlidir. Bu komutun ardından mysql-zrm yüklenmiş ve tam olarak çalışır Alien Yüklemesi durumda oluyor (ama siz yinede yüklediğiniz paketin ayar dosyalarına Alien Debian ve Ubuntu depolarında bulunmaktadır, bu yüzden bakmak isteyebilirsiniz..) aşağıdaki komut ile rahatlıkla yükleyebilirsiniz: Eğer dpkg -i işlemini dönüştürme işlemimiz ile birlikte yapmak istersenizde komutumuz: sudo apt-get install alien sudo alien -i MySQL-zrm noarch.rpm.rpm'den.deb e Dönüştürme İşlemi Bu komut ile rpm paket.deb'e dönüştürülür ve hemen ardından Şimdi örnek olması için mysql-zrm rpm paketinin (1.1-1 bu makale yüklenir. hazırlanırken kullanılan versiyondur) deb paketine dönüştürme işlemini Gördüğünüz üzere son derece kolay bir işlem. Alien'ın detayları için gerçekleştireceğiz. ise; /tmp klasörü altına geçiyoruz, siz elbette nerede isterseniz bu işlemi man alien yapabilirsiniz. cd /tmp Örnek dosyamızı indiriyoruz. wget paketimizi basitçe aşağıdaki komut ile.deb paketine çevirebiliriz. sudo alien MySQL-zrm noarch.rpm Kaynaklar: 23

24 20. sayımızda hatırlarsanız blender ile blender logosu yapmıştık. Bir sonraki sayı için ise ubuntu logosu yapmak istemiştim fakat her ikisi de aynı mantık kullandığı için vazgeçmiştim. Daha sonra internette Array Animation diye bir video gördüm(gördük). Hazırlayan kişi tabii bunun bir de dökümantasyonunu hazırlamış. Ben de şöyle basitinden bir animasyonu çok kişi sever(ben severim) diyerekten bunu yazmaya karar verdim. İşte bu yazımızda Array Animation denilen videoyu blenderda nasıl hazırlayacağımızı ele alacağız. Biraz çakma olacak tabii ama mantık değişmeyeceği için siz daha göze hoş gelen şeyler yapabileceksiniz. Bu belge için Blender sürümünü kullanacağız. Bu sürüm son beta sürüm oluyor, yani depodan kurduğunuz sürüm değildir. sitesinden son beta sürümünü indirip ev dizinine açıp içerisindeki blender dosyasına çift tıklayarak çalıştırabilirsiniz. Şimdi başlayabiliriz. Öncelikle hafiften bir pencerelerimizi tanısak nasıl olur? İyi olur bence. Öncelikle sol taraftaki panel bizim şu aşamada işimize yaramaz. Ekranı geniş tutmak daha isteyenler T tuşuna basıp paneli kaldırabilir. Alt tarafta önemli olan kısım küçük sahne alanımızdır. Geniş animasyon için değil sadece hangi karelere keyframe(anahtar kare, ben dönüş noktası diyorum :) ) eklendiğini görüyoruz, tabii o an hangi karede olduğumuzu da. Sağ tarafta ise iki panelimiz var. Üstteki panel ile nesnelerimizi görebiliriz ve onlar üzerinde işlem yapabiliriz(görünmez yapmak, seçmek, silmek vs). Alttaki ikinci panel ise bizim araçlar panelimiz. Birçok işlem burada yapılır ve en önemli paneldir. Panellerimizi tanıdık sanırım. Bir önceki yazıda bazı işlevleri detaylı yazmıştım ama burada önbilgi olduğunu düşünerek es geçeceğim(mesela RMB ile nesneyi seçin demenin anlamı yok artık, nesneyi seçmek yeterli). Bu beta sürümde en sık kullandığımız Space(Nesne Ekle) işlevinin yerine Shift+A tuşunu kullanıyoruz(blender beta sürümü özelleştirilebilir ama bu ayrı bir konu). Öncelikle varsayılan olarak gelen küpü seçiyoruz ve yanda gördüğümüz şekilde Array ekliyoruz. Şimdi eklediğimiz Array Modifier dan sonra sahnemize iki Empty ekleyelim. Eklediğimiz bu boş nesneleri Sağ Üst panelde görebilirsiniz. Ben isimlerini 1 ve 2 olarak değiştirdim. Siz de değiştirmek için bu boş nesneyi seçip N tuşuna basın ve açılan panelde Item sekmesinin altında ki kutucuğa istediğiniz ismi verebilirsiniz. Şimdi boş nesneyi birbirinden ayırt etmek için birkaç ufak ayar yapalım. 24

25 Boş nesnelerimizden birini seçip bu panelde ki gibi ayarlıyoruz (size 2 olacak şekilde). Böylece şekli ve boyutunu diğer boş nesneden farklı yapmış olacağız. Çünkü boş nesne seçili değilken onu diğerinden ayırt etmek zor oluyor. Ayrıca küpten büyük olması da işe yarar. Şimdi sıra nesnemize hareket vermekte. Önce tüm nesneleri seçin ve ardından i tuşuna basın. Aşağıdaki resimde görülen seçeneği seçin. Şimdi tekrar küpümüzü seçelim ve alttaki resimde gösterilen ayarlarımızı Array Modifier sekmesinden yapalım. Bu gördüğümüz ekran Array Modifier ayarlarının yapıldığı yer. Siz de küpü seçtikten sonra bu ayar penceresine gelip Array Modifier ayarını bu şekilde düzenleyin. Burada yaptığımız işlem 15 adet küpün kopyasını oluşturmak ve bu kopyaları 1(Empty nesnesi) nesnesine bağlamak. Böylece biz bu boş nesne ile bu 15 kopyayı kontrol edebileceğiz. Şimdi Copy'ye tıklıyoruz ve bu Array Modifier'ın bir kopyasını daha ekliyoruz ve bu defa tek fark olarak 1 yerine 2 yazıyoruz(2. Empty nesnemiz). İlk karemize noktamızı koyduk(dönüşüm noktamız:) ). Ardından 30. kareye gelelim. Bunu fareyle alt sahne alanımızdan yapabiliriz ayrıca klavyeden sağ-sol yön tuşları kareleri birer birer, aşağı-yukarı yön tuşları ise onar onar arttırıp azaltır. 30. karede iken Sağ Üst panelden 1 nesnemizi seçelim ve G ve X tuşlarınsa sırasıyla basıp faremizi hareket ettirelim. Aşağıdaki şekli elde ettikten sonra tüm nesneleri seçip(2 defa A tuşuna basmak gerekli) bir anahtar kare( LocRotScale) daha ekleyelim. 25

26 İstediğiniz herhangi bir kareye gelin ve 1 nesnesini seçip R ve Y tuşlarına basın. Aşağıdaki şekli elde etmeye çalışın ve ardından tüm nesneler için bir anahtar kare daha ekleyin. 60. kareye gelip 2 nesnemizi seçip ardından G ve Y tuşlarına basıp fareyi hareket ettirelim. Aşağıdaki gibi bir şekil elde etmiş olacaksınız. Bu şekli elde ettikten sonra yine tüm nesneleri seçip bir anahtar kare ekleyelim. Buraya kadar geldik madem sağ-sol yön tuşlarıyla 0. ve 90. kareler arasında yavaşça gidip gelin. Eğer bir hareketlilik varsa yeterli. Bundan sonrası için resim ekleyip o şekli hangi nesne üzerinde ne gibi bir oynama yaparak elde ettiğimizi yazsak yeterli olur. 26

27 120. kare; 2 nesnesi R ve Z tuş bileşimi 150. kare 1 nesnesi R ve Y tuşları(tersine çeviriyoruz, aynı görüntü yanıltmasın) 180. kare 2. nesne R v Y tuşları 200. kare 1. nesne S tuşu 27

28 220. kare 1. nesne R ve Y tuşları. Son olarak 250. kareye gelin ve Alt+G, Alt+R ve Alt+S tuş kombinasyonlarına sırasıyla basın. Böylece en ilk karemize dönmüş olduk. Tabii ben bu öğretiyi öğrendiğim yerde kareye kadar gelmişti eleman. Ben o kadarına gerek duymadım. Amaç az da olsa blender'ı kavramak sonuçta. Bir sonraki yazı da bu hareketli nesneyi kamerayla takip etmeyi ele almayı düşünüyorum. Eğer fazla yer kaplamazsa Işıklandırma konusunu da ekleriz. En son kısımda Videoyu düzenler ve videomuza ses ekleriz. Böylece basit bir animasyon tamamlanmış olur. Nasıl? Umarım beğenirsiniz. Kaynak: Kaynak video ve youtube üzerinde. Yapan nasıl yapmış ve sonuç ne olmuş derseniz arayacağınız videoyu Blender Tutorial Advanced Array Animation anahtar kelimeleriyle bulabilirsiniz. Tam adres vermek yerine bu yol daha iyi çünkü toplam da 10 video. 28

29 Herkesin geçmiş bayramı mübarek olsun.kısa bir bayram tatilinin ardından tekrar beraberiz.okulların açılmasınada kısa bir süre var ve bizde yavaş yavaş dersimize kaldığımız yerden devam edelim. Geçtiğimiz ay,basit bir C programını nasıl oluşturup derleyeceğimizi ve çalıştıracağımızı,fonksiyon oluşturup kullanmayı,bilinirlik alanı,ömür ve bir kaç veri türünden kısaca bahsetmiştik. Bu ay, programlama yaparken en çok kullandığımız deyimleri yani kontrol ve döngü deyimlerini ele alacağız. Öncelikle deyim nedir biraz bunu açıklayalım. Deyim(statement) C dilinde yazılmış olan programların cümlelerine denir.iki çeşit deyim vardır; Bildirim Deyimi(declaration statement) Bu deyimler yalnızca derleyici programa bilgi verir.derleyicinin işlem yapan kodlar üretmesine neden olmaz. Yürütülebilir Deyim(executable statement) Bu deyimler ise derleyicinin işlem yapan kodlar üretmesine neden olur.bu deyim de kendi arasında gruplara ayrılır. Yalın Deyim(simpe statement) Sonlandırıcı atom ile oluşturulan tek bir ifadeden oluşan deyimdir. Örnek: x = 5; y++; topla(); Yukarıda üç tane yalın deyim bulunmakta. Boş Deyim(null statement) ";" sonlandırıcı atomunun veya kullanılmasıyla oluşturulur. Örnek:; {} boş bir bloğun tek başına Bileşik Deyim(compound statement) Birden fazla deyimin bir blok içinde oluşturduğu deyimdir. Örnek: { x = 5; y++; topla(); } Kontrol Deyimleri Adındanda anlaşılacağı üzere programın akışını farklı noktalara yönlendirmemizi sağlayan deyimlerdir.c dilinde bulunan kontrol deyimleri şunlardır; if deyimi while döngü deyimi do while döngü deyimi for döngü deyimi break deyimi continue deyimi switch deyimi goto deyimi return deyimi 29

30 if Deyimi C dilinde kontrol amaçlı olarak en çok kullandığımız deyimdir.şu şekilde bir yapısı vardır. { if(ifade1) deyim1; else if(ifade2) deyim2; else deyim3; } Kısaca açıklamak gerekirse; ifade1 doğru ise deyim1 yürütülür ve program sonlanır. ifade1 yanlış ise ifade2 kontrol edilir eğer doğru ise deyim2 yürütülür ve program sonlanır. Eğer o da yanlış ise deyim3 yürütülür ve program sonlandırılır. Yani tüm kontroller yanlış olsa bile eğer else kontrol deyimini kullanırsak mutlaka bir deyim yürütülür. Kontrol deyimleri ile kullanabileceğiniz operatörler ==: Eşittir!=: Eşit değildir >=: Büyük veya eşit <=: Küçük veya eşit! : Değil operatörü &&:Ve (Bu işlecin her iki terimide doğru olduğu sürece deyimler yürütülür. Aksi halde yürütülmez.) :Veya (Bu işlecin en az bir terimi doğru olduğu sürece deyimler yürütülür. Aksi halde yürütülmez.) Örnek ile göstermek gerekirse: 0 && 0 = 0 1 && 0 = 0 1 && 1 = = = = 1 Bir ifadenin yanlış veya doğru olması ne demektir? if, while gibi ifadeler belirli bir sonuç bekler ve buna göre ifadenin doğruluna göre ya da yanlışlığına göre programcının belirlediği kodları yürütürler. Burada "0" yanlış, sıfır dışı bir değer ise kontrol ifadeleri tarafından doğru olarak kabul edilir. Yani; int a = 5; int b = 6; if(a == b) printf("eşit") else printf("değil"); komutunu yürüttüğümüzde "else" bloğunun çalıştığını görürüz. Şu şekilde inceleyelim; "if" anahtarı bir değer bekliyor; bu değer ise (a == b) ifadesi ile sağlanıyor. Burada == operatörü a sayısı b sayısına eşit ise sıfırdan farklı bir değere, eşit değil ise 0 değerine 30

31 dönmektedir. Üretilen bu değer ise kontrol deyimleri tarafından doğru ve yanlış olarak algılanıyor. Yani eğerki programımız şu şekilde olsaydı; int a = 5; int b = 6; if(1) printf("eşit\n") else printf("değil\n"); ekranda "Eşit" yazısını görürüz. Çünkü ifadenin üretmesi gereken değeri biz doğrudan kendimiz girmiş olduk. Girdiğimiz değer sıfırdan farklı bir değer olduğu için if deyimi tarafından doğru olarak algılandı. Yani eğer ki 1 değil de 100 girmiş olsaydık yine ekranda "Eşit" yazısını görecektik. Daha iyi kavramak için örnek ile devam edelim... if deyimi kullanarak ilk programımızı oluşturalım. //01.c //01.c //01.c Switch Deyimi Genellikle uzun ve karmaşık else if merdivenlerine alternatif olarak kullanılır,kullanılmalıdır.genel yapısı şu şekildedir: { switch(ifade) { case 1:deyim1;break; case 2:deyim2;break; case 3: case 4:deyim3;break; default:deyim4; } } Yukarıdaki yapıyı inceleyecek olursak; ifade, 1'e eşit ise deyim1,2'ye eşit ise deyim2,3 veya 4'e eşit ise deyim3, bunlardan hiç birine eşit değilse deyim4 yürütülür. Burada daha sonradan bahsedeceğimiz "break" anahtarı zorunlu değil sadece işlemden çıkmak amaçlıdır. Örneğin ifade 2 sonucuna dönerse, case 2: bloğu yürütülür ve daha sonra diğer bloklara geçilir. Diğer blokların da yürütülmeden sadece case 2 bloğunu yürütüp çıkmak için break; anahtarını kullanıyoruz. "break" anahtarının tek kullanımı switch - case yapıları değildir, diğer işlevlerinden daha sonra bahsedeceğiz... Switch deyimi kullanılarak yapılmış bir örnek: //02.c //02.c //02.c 31

32 While Deyimi Genel yapısı şu şekildedir: { while(ifade) deyim; } Bu program x'e basana kadar devam eder. //04.c //04.c //04.c For Deyimi En çok kullanılan döngü deyimidir. Genel yapısı şu şekildedir. Eğer ifade doğru ise döngü başlar ve deyim yürütülür. Bu işlem sürekli tekrarlar ta ki ifade yanlış oluncaya kadar. Eğer hiç bir zaman ifade yanlış olmazsa döngüden çıkılamaz.bu duruma sonsuz döngü denir. { for(ifade1;ifade2;ifade3) deyim; } While döngüsü kullanarak arası tek sayıları ekrana yazdıralım: //03.c //03.c //03.c Döngü yapısına baktığımız 3 ifade görüyoruz. Bunları incelemek gerekirse; ifade1 genel olarak başlangıç için kullanacağımız değişkene ilk değer verdiğimiz kısımdır, yani for döngüsüne girildikte sonra sadece bir kere yürütülür. ifade2 ise döngümüzün bel kemiği, yani kontrol ifadesidir. Bu sebeple ifade2 doğru olduğu sürece deyim yürütülür ve her iterasyonda kontrol edilir. ifade3 ise döngünün gövdesindeki deyimler yürütüldükten sonra çalıştırılır ve her iterasyon sonunda çalıştırılır. Genelde ifade1'de kullandığımız değişkeni artırma veya azaltma işlemini burada yaparız. For döngüsü ile oluşturduğumuz programa geçmeden önce basit bir örnek versek daha iyi olur. Aşağıdaki döngülerin gövdesindeki deyimler n kez yürütülür. Do While Deyimi Genel yapısı şu şekildedir: { do deyim; while(ifade); } Çalışma şekli while döngüsü ile aynıdır. Aralarındaki tek fark do while döngüsü içerisindeki deyim en az bir defa yürütülür. Diğer bir noktayada dikkat çekmek lazım do while döngüsünün sonunda ";" sonlandırıcı atomu kullanılmalıdır. 32

33 //05.c //05.c //05.c { for(i = 0;i < n;i++) } { for(i = 1;i <= n;i++) } for döngüsünde dikkat edeceğimiz nokta ";" atomlarıdır. Derleyici "for" döngüsü gördüğü zaman iki tane ";" atomu arar. Bunlar kesinlikle olmalıdır. Eğer ki bu atomlar arasında tanımlama yapmayacak olsak bile derleyici tarafından bu atomları girmemiz beklenir aksi halde hata alırız. Örneğin; for(;;) Bu kullanım geçerlidir ve sonsuz döngü yapmak için kullanılır. Ya da; for(;i < n; ++i) Şeklinde istediğimiz kısımları doldurabiliriz, fakat iki tane ";" zorunluğunu tekrardan hatırlatalım. Ayrıca bu bölümleri virgül atomu ile istediğimiz kadar genişletebiliyoruz. Mesela; { for(i = 0, j = 10;i < n;i++, --i) } Bunlar dışında koşul bölümünü de &&, gibi mantıksal operatörler ile genişletebiliriz. Daha iyi anlamak için örnek ile devam edelim... For döngüsü ile abc=a +b +c sayıları listeleyelim. Break Deyimi Döngülerde ve switch deyiminde kullanılır. Döngü içinde karşılaşıldığında döngüyü sonlandırır. Switch deyiminde tam olarak bunu yapmasada bahsettiğimiz üzere benzer bir görevi vardır. Kullanımı şu şekildedir: break; Continue Deyimi Break deyimine benzer bir görevi vardır. Farkı ise döngüyü sonlandırmaz,yalnızca döngünün turunu bitmiş varsayar ve bir sonraki iterasyona geçilir. Böylece döngü içindeki kendisinden sonra gelen deyimler yürütülmez.kullanımı şu şekildedir: continue; Goto Deyimi Belirli bir koşul sonrasında bazı deyimleri yoksayarak atlama yapmayı veya bazı deyimlerin tekrardan çalıştırılmasını sağlamak amacıyla kullanılır. Böylelikle programın akışını istediğimiz noktaya yönlendirebiliriz. Kullanım açısından etkili olabilse de okunabilirlik açısından tavsiye edilmez. Genel yapısı şu şekildedir: koşulunu sağlayan 3 basamaklı 33

34 { goto etiket; etiket: deyim; } Kullanıcı adı ve şifre doğrulama programı. Şifre 3 kez üst üste yanlış girilirse program sonlanıyor. //06.c //06.c //06.c Bu dersimizin de sonuna geldik. Gelecek ay görüşmek üzere... 34

35 Merhabalar bu ay da aynı şekilde MySQL'e devam ediyoruz. Öncelikle şunu belirteyim, aynı veri tabanı üzerinde çalışabilmek için, "MySQL EK" dosyasında verilenleri oluşturmanız gerekiyor. Önce ubuntu_tr & uyeler dosyasından başlamanız gerekiyor. Çünkü kullanacağımız veri tabanını yarattığımız dosya o. Eğer içeriğine bakarsanız demek istediğimi anlayacaksınız. Ben aslında kolaylık olsun diye "ctrl + a" ile hepsini kopyaladıktan sonra "mysql>" satırına yapıştırmayı düşünüyordum fakat "ubuntu_tr & uyeler" dosyasını tamamı ile kopyalayıp yapıştırınca hep hata aldım. O nedenle bir kaç seferde yaparsanız (onar, on beşer şekilde) daha sağlıklık olur. Sorun çıkmayacağını düşünüyorsanız tümünü kopyalayıp deneyebilirsiniz, bir hata çıkarsa "drop" ile herşeyi sıfırlayıp baştan alırsınız. Diğer dosyalar zaten fazla uzun olmadığı için onlarda doğrudan "ctrl + a" ile kopyalayıp, "ctrl + shift + v" ile ya da "farenin orta tuşu" SQL sorgu satırına yapıştırabilirsiniz (Tayfa tablolarında kopyala yapıştır işleminden sonra enter'a ihtiyaç duymamanız için fazladan bir satır boşluk bırakılmıştır). Bu tabloları bu yazıyı takip etmek dışında pratik yapmak için de kullanmanızı öneririm. Çünkü bir hata sonucunda bütün "ubuntu_tr" veri tabanını silmek zorunda kalsanız bile geri dönüşü çok kolay olacak... Bütün herşeye tekrar kopyala yapıştır ile ulaşabilirsiniz. O nedenle rahat bir şekilde kurcalayabilin diye verdim. Çünkü ben de çalışırken bir şey denemek için veri tabanı sıkıntısı yaşıyorum, elimizin altında hemen yapılandırabileceğimiz bir veri tabanı olması kolaylık sağlayacaktır. Eğer bütün işlemleri eksiksiz yaptıysanız, "show databases;" komutunda "ubuntu_tr"yi görmeniz gerekir. Ve tablolar şu şekilde olmalıdır; mysql> show tables; Tables_in_ubuntu_tr AltYapi Ceviri FCM SUDO TT Wiki uyeler rows in set (0.00 sec) Bu komutu vermeden önce "ubuntu_tr" veri tabanını seçmeyi unutmayın. Şunu da not olarak düşeyim, "uyeler" ve tayfaların bulunduğu tablolar tamamen kendi hayal ürünümdür, kişiler gerçek ile alakasızdır. Ek olarak; daha fazla örnek veri olması için rapçilerin gerçek isimlerinden ve mahlâslarından oluşan bir takım veri grubu daha mevcut. İsimlerde bir yanlışlık varsa herkese karşı özürlerimi şimdiden dile getireyim. Bu yazıda, bir önceki yazıda öğrendiğimiz sorguları biraz daha geliştirip bazı yeni komutlar da göreceğiz. Başlayalım... Öncelikle şuradan başlayalım, oluşturduğumuz tabloların sorgu komutlarına bakarsanız eğer, "kullanici_adi" alanlarında "unique" anahtarını kullandığımızı göreceksiniz. Bunun nedeni, aynı kullanıcı adi ile birden fazla kayıt olmasını önlemek... 35

36 ORDER BY Şimdi öncelikle sorgu sonuçlarımızı biraz daha isteklerimiz doğrultusunda geliştirelim. Sorgularımızı "select" ile alıyorduk. Örnek söz dizimi şu şekildeydi; mysql> select id, isim, soy_isim from uyeler where id < 10; id isim soy_isim Satılmış Karabıyık 2 Tayfun Yanardöner 3 Süheyla Canbasar 4 Murat Gülbiçer 5 Umurcan Tutumlu 6 Emrah Kaçkın 7 Serkül Canayakın 8 Abdurrezzak Çiçek 9 Mahmut Yerebakar Bu şekilde "uyeler" tablosundan "id", "isim" ve "soy_isim" alanlarının değerlerini, "id" değeri 10'dan küçük olan sonuçlar için istediğimizi bildiriyorduk. Koşulumuzu "where" ile sağladığımızı hatırlatayım. Yani sorgudan "where id < 10" değerini çıkartsaydık eğer, işlem yapılacak tablodan (yani "uyeler" tablosundan), istediğimiz alanların ("id", "isim", "soy_isim" alanlarını istedik) bütün değerleri dönecekti. Örneğin sonuçları kullanıcı isimlerine göre sıralamak istiyoruz diyelim. Bu durumu "order by" ile sağlıyoruz. Aşağıdaki komutu inceleyin. mysql > select * from uyeler order by isim; /*Çıktı çok uzun olduğu için yazıya eklemeye gerek görmüyorum*/ Bu sorgunun sonucunu "isim" alan değerlerine göre alfabetik olarak görmeniz gerekiyor. "order by" anahtarından sonra gireceğiniz alana göre sıralama yapılacağı çok açık. Küçükten büyüğe değil de büyükten küçüğe sıralama işlemi için ise "desc" anahtarını kullanacağız (alfabetik ya da nümerik fark etmiyor, daima büyükten küçüğe ya da küçükten büyüğe sıralayabiliyoruz). mysql> select * from uyeler order by isim desc; mysql> select * from uyeler order by id desc; İki komutun çıktısını incelerseniz nümerik (id) ve alfabetik (isim) sıralamaya örnek göreceksiniz. "order by kıstas" ve "order by kıstas desc" komutları ile kıstasımıza göre büyükten küçüğe ya da küçükten büyüğe çıktı alabiliyoruz. LIMIT "limit" komutunu da "select" sorgumuzu şekillendirmek için kullanacağız. Şimdilik!.. "limit" adından anlaşılacağı üzere çıktılarımıza bir başka sınır getirmek için kullacağız. Aşağıdaki komutu inceleyin; 36

37 mysql> select * from uyeler limit 10; mysql> select * from uyeler limit 5, 15; id isim id isim soy_isim kullanici_adi soy_isim kullanici_adi Satılmış Karabıyık sevdicegim 6 Emrah Kaçkın Kaçardayakalanmaz 2 Tayfun Yanardöner yanmasadan 7 Serkül Canayakın Odane 3 Süheyla Canbasar hopbaninna 8 Abdurrezzak Çiçek Gülüm 4 Murat Gülbiçer Kara Murat 9 Mahmut Yerebakar yürekyakmaz 5 Umurcan Tutumlu Tulumlu 10 Ahmet Sultan Atarlı 6 Emrah Kaçkın Kaçardayakalanmaz 11 Kamil Leventci otobur 7 Serkül Canayakın Odane 12 Semih Kemik Gubarek 8 Abdurrezzak Çiçek Gülüm 13 Necmi Sami evetsayınseyirciler 9 Mahmut Yerebakar yürekyakmaz 14 Mualla Kezekli neala Sultan Atarlı 15 Uğur Tapınak woodoo 16 Kadir Denli nedenir 17 Kayhan Haligüzel Gözünüyiyim 18 Benay Şenay Kalbur 19 Selahattin Keçi kırıkkıraks 20 Semra Gözüpek pekican 10 Ahmet Çıktı sanıyorum komutun şu anki işlevini tamamen açıkıyor... "limit 10"; bu komut bizim sorgumuzu tam olarak 10 çıktı için sınırlıyor. Gelen sonuçlar tane olsaydı da biz yine 10 tanesini görecektik. Şu anda bir başlangıç noktası belirtmediğimiz için ilk sonuçtan itibaren başlamış oldu çıktımız. Sonuçların başlayacağı aşağıdaki komutu inceleyin: bir orjin noktası belirlemek için Bu komut ile gelecek çıktıdan (select * from uyeler) ilk 5 sonucu atıp geri kalan kısımdan ilk 15 sonucu göstermesini istiyoruz. MySQL'de gördüğümüz hiçbir komut birbirinden bağımsız değil, kendiniz de gördüğünüz komutları birleştirerek yararlı çıktılar almaya çalışabilirsiniz. 37

38 mysql> select * from uyeler where id < 50 order by id desc limit 5,15; id isim soy_isim kullanici_adi Bu şekilde değişik kombinezonlarla gerekli olan bilgilere ulaşabilirsiniz. Mesela bahsettiğim rapçiler "uyeler" tablosunda id'leri aralığında bulunuyorlar. Şimdiye kadar baktığımız konulardan yola çıkarak listedeki rapçileri ayıklayabilmeniz gerekir. Rapçiler: 44 Server Uraz pit10 43 Fuat Ergin fuat İlker Uncuğlu civciv id isim 41 Selahattin Ergün selo Ekincan Arslan sansar salvo 54 Raymond 39 Esen Özyavuz (Güler) kolera 53 Cordozar Calvin Jr Broadus Snoop Doggy Dogg 38 Ayben Özçalkan ayben 52 Andre Romlle Young Dr. Dre 37 Yunus Özyavuz sagopa kajmer 51 Oshea Jackson Ice Cube 36 Bilgin Özçalkan ceza 50 Tupac Shakur 2pac 35 Sefa Cefasız melankolik 49 Jonathan Simith lil jon 34 Kaya Çulsuz çaylarbenden 48 Curtis James Jackson 50 Cent 33 Fehmi Selamsız cümleten s.a. 47 Marshall Bruce Mathers eminem 32 Savaş Oyunbozar ezbersiz 46 Serhat Galatalı sirhot 31 Işıl Sucan kucak 45 Refik Yiğit pusat 30 Mücella Teksoy canavar uzmanı 44 Server Uraz pit10 43 Fuat Ergin fuat 42 İlker Uncuğlu civciv 41 Selahattin Ergün selo 40 Ekincan Arslan sansar salvo 39 Esen Özyavuz (Güler) kolera 38 Ayben Özçalkan ayben 37 Yunus Özyavuz sagopa kajmer 36 Bilgin Özçalkan ceza soy_isim Ayala kullanici_adi Daddy Yankee

39 Tahmin edersiniz ki çıktıyı tersten (id=36'dan id=54'e doğru) almanız da mümkündür. Ya da sadece Türkçe rapçileri ayıklayabilmeniz gerekir: id isim soy_isim şekilde sıralayıp sonra iki tane kaydı gösterecektik. "select" yerine "delete" kullanınca işlemimiz göstermek yerine silmeye yönelik oldu. Yani şu şekilde değerlendirelim; mysql> select * from uyeler; kullanici_adi Bilgin Özçalkan ceza 37 Yunus Özyavuz sagopa kajmer 38 Ayben Özçalkan ayben 39 Esen Özyavuz (Güler) kolera 40 Ekincan Arslan sansar salvo 41 Selahattin Ergün selo 42 İlker Uncuğlu civciv 43 Fuat Ergin fuat 44 Server Uraz pit10 45 Refik Yiğit pusat 46 Serhat Galatalı sirhot Komutu ile tablonuzadaki alan değerlerini inceleyin. Sonra; "order by" ve "limit" komutları sadece sorgumunuzun çıktısını şekillendirmek için değil diğer işlemlerimizde de daha detaylı çalışmamızı sağlar. Örneğin koşullu olarak silmeyi öğrenmiştik. "where" koşulu ve operatörler sayesinde istediğimiz kaydı belirtip silebiliyorduk. Fakat her zaman "where" koşulu bizim için yeterli olmayacaktır. Aşağıdaki komutu inceleyin: mysql> delete from uyeler order by id desc limit 2; Mantık çok basit, aynı "select" komutunda kullandığımız gibi. "select" olarak düşünürsek; "uyeler" tablosunu önce "id" göre azalan mysql> select * from uyeler order by id desc limit 2; Komutunun çıktısına bakıp aşağıdaki komutu verin; mysql> delete from uyeler order by id desc limit 2; Sonra değişikliği görün. "select * from uyeler order by id desc limit 2;" komutu ile gördüğünüz çıktıyı silmiş olmanız gerekir (Bu özellik MySQL 4 ve daha yeni sürümler için geçerlidir). JOIN JOIN ifadesini, tabloların hangi sıralar ile birleştirileceğini MySQL'e anlatmak için kullanıp çeşitli parametreler ile değişik koşullar belirtebilmek için kullanacağız. Yani tanımdan da anlayacağınız gibi tabloları birleştireceğiz. Öncelikle şu iki tabloyu incelemenizi öneririm: mysql> select * from uyeler; select * from TT; "join" ifadesini de yine örnek üzerinden anlatalım. Komutumuz: mysql> select uyeler.id, isim, soy_isim, unvan from uyeler inner join TT on uyeler.id = TT.id; 39

40 Şu kullanımı aslında zaten yapabiliyorduk şu an öğrendiklerimiz ile. Aşağıdaki komut ile aynı çıktıyı almanız gerekir: mysql> select uyeler.id, isim, soy_isim, unvan from uyeler, TT where uyeler.id = TT.id; Yani "inner join" komutuyla "where" komutunda olduğu gibi bir koşul (uyeler.id = TT.id) bildirmiş oluyoruz. Koşulu "on" ifadesi ile belirttiğimize dikkat edin! "inner join" ile koşulun aranacağı tabloyu belirtip "on" ile de koşulumuzu belirtiyoruz. (bu kullanım için "on" yerine "where" yazarak komutun çıktısına bakabilirsiniz). "join" ifadesinin bu ve bunun gibi bir çok kullanımı mevcut. Aşağıdaki komutu inceleyelim: mysql> select uyeler.id, isim, soy_isim, unvan from uyeler left join TT on uyeler.id = TT.id; id isim soy_isim unvan Satılmış Karabıyık Türkiye Tayfası 2 Tayfun Yanardöner Türkiye Tayfası 3 Süheyla Canbasar Türkiye Tayfası 4 Murat Gülbiçer Türkiye Tayfası 5 Umurcan Tutumlu Türkiye Tayfası 6 Emrah Kaçkın Türkiye Tayfası 7 Serkül Canayakın Türkiye Tayfası 8 Abdurrezzak Çiçek Türkiye Tayfası 9 Mahmut Yerebakar Türkiye Tayfası 10 Ahmet Sultan Türkiye Tayfası 11 Kamil Leventci Türkiye Tayfası 12 Semih Kemik Türkiye Tayfası 13 Necmi Sami NULL 14 Mualla Kezekli NULL 15 Uğur Tapınak NULL 16 Kadir Denli NULL 17 Kayhan Haligüzel NULL 18 Benay Şenay NULL 19 Selahattin Keçi NULL 20 Semra Gözüpek NULL 21 Cem Doğal NULL 40

41 Şeklinde uzayıp giden bir çıktı almanız gerekir. Bu kullanım "uyeler" tablosunun hepsini sonuç olarak döndürüp, karşısına TT tablosundan koşula uyanlar varsa değelerini karşısına yazdırıp, koşula uymayanlar için "NULL" ataması yapar. Aynı şekilde işlemin tersi gibi düşünebileceğiniz "right join" de mevcuttur. mysql> select uyeler.id, isim, soy_isim, unvan from TT right join uyeler on uyeler.id = TT.id; mysql> select uyeler.id, isim, soy_isim, unvan from uyeler right join TT on uyeler.id = TT.id; Daha kolay anlamak için sağ ve sol tabloların farkını görmek için yukardaki komutları ve çıktılarını da incelemenizde fayda var. REPLACE Kayıtlar üzerinde değişik yapmak için de tek seçeceğiniz "update" değil. Alternatif olarak "replace" komutunu kullanabiliriz. "replace" komutunun söz dizimi daha çok "insert" komutuna benzer. mysql> replace into uyeler (id, isim, soy_isim, kullanici_adi) values (58,"yeni","kayıt","oluşacak"); Gördüğünüz üzere, "insert into" dan tek farkı en baştaki komut. Şimdi sorgunun ne işe yaradığına bakalım. "replace" ile verdiğimiz komutta birincil anahtar değerine sahip bir alan eşleşirse bu kayıt silinip ilgili değişiklikler yapılır. Eşleşen birincil anahtar olmazsa da komut yeni kayıt ekler. Bizim tanımlamalarımızda "id" alanı birincil anahtar görevini görüyor ("describe uyeler" komutunda "id" alanı için "PRI" yazdığını görmelisiniz, bu durumu biz tabloyu yaratırken "id" alanına "primary key" anahtarını ekleyerek sağlamıştık). Bu durumda komutumuz; 58. değer varsa sil, yeni kaydı 58. olarak yerleştir, yoksa yeni kayıt ekle anlamına gelmiş oluyor. Bizim 58 id numarasına sahip bir verimiz olmadığı için, yeni kayıt eklemiş olduk. Çıktı sonuçlarında gönderilen mesajlardan da; bir kayıt vardı bunun üzerinde mi değişiklik yapıldı? Yoksa yeni kayıt mı eklendi? sorularının cevabını alabiliriz. Mesela bizim 58 id numaralı bir kaydıdımız olmadığı için "Query OK, 1 rows affected (0.00 sec)" gibi bir mesaj almamız gerekir. Çünkü yeni bir kayıt ekleyerek sadece bir satırı etkilemiş oluyoruz. Fakat 58. kayıt bulunsaydı "Query OK, 2 rows affected (0.00 sec)" gibi bir geri dönüş almamız gerekirdi. Çünkü bu şekilde önce 58 numaralı kaydı siliyoruz ve bu etkilediğimiz 1. satırımız, daha sonra yeni kayıt ekleyerek 2 satırı etkilemiş oluyoruz. (Komutu iki kere üst üste vererek "Query OK, 2 rows affected (0.00 sec)" çıktısını görebilirsiniz) Burada dikkatimizi çeken noktanın şu olması lazım, "replace" ile bir satır silinip, bir satır yeni bir satır ekleniyor. Yani aşağıdaki komut ile kullanıcı adında değişiklik yapmaya kalkarsak: mysql> replace into uyeler (id,kullanici_adi) values (52,"still dre"); istediğimiz değişikliği yapamayız. Burada birincil anahtar eşleştirmesi "id" ile yapıldı. Komut bakacak, id numarası 52 olan bir kayıt zaten mevcut. O zaman bu kaydı silip üzerine yeni satırı koyacak. Fakat biz sadece kullanici_adi girmiş olduk. Bu durumda isim ve soy_isim alanları "NULL" olarak geçilecektir. Bu komut ile değişiklik yaptığınızda şu şekilde kontrol edin; mysql> select * from uyeler where kullanici_adi = 'still dre'; Öğrendiğimiz komutların biraz değişik versiyonları üzerinde duralım. Mesela "insert"... Bu komut ile tabloya bir veri eklemek için şu söz dizimini kullanıyorduk: 41

42 mysql> insert into tablo_adi (alan1, alan2, alan3...) values (deger1, deger2, deger3...); "auto_increment" tanımladığımız alanları da burada belirtmiyorduk ve kendiliğinden arttılıyordu. Örneğin "uyeler" tablosu için yeni bir kayıt eklemeyi aynı komutu biraz değiştirerek de yapabiliyoruz, hangisi kolayınıza gelirse... Aşağıdaki komutu inceleyin: mysql> insert into uyeler ("","yeni_isim","yeni_soy_isim","yeni_kullanici_adi"); values "uyeler" tablosunun ilk alanı (MySQL'de alan ve sütunu aynı şekilde kullandığımızı hatırlatalım) auto_increment olarak tanımlanan "id" sütunudur. O nedenle bu kısmı boş bıraktık, nasılsa arka planda bazı şeyler kendiliğinden hallediliyor... Bundan sonrası ise bildiğimiz şekilde sırası ile alanlara yerleştirme yapılıyor. Yani yukardaki komut ile aşağıdaki komut tamamen aynı işleve sahiptir. Yalnız aynı anlama gelen bu iki komutu arka arkaya verirseniz (hatta arka arkaya da olmasına da gerek yok da) "ERROR 1062 (23000): Duplicate entry 'yeni_kullanici_adi' for key 'kullanici_adi'" gibi bir hata almanız gerekir. "unique" anahtarını hatırlayın... verirseniz "insert into" kamutunda olduğu gibi hata almazsınız. Çünkü kayıt zaten varsa silinecektir. Bu nedenle "unique" anahtarı ile ilgili durum ortadan kalmış olacaktır. Sonuç olarak iki komuttan da "Query OK, 2 rows affected (0.00 sec)" gibi bir geri dönüş almalısınız. Nedenini yukarda belirttiğimiz üzere 52 ID numaralı kaydımız zaten var... AS Çıktılarımıza şekil vermek adına kullanabileceğimiz bir diğer komut ise "as" komutudur. Bu komut ile tablolara ve alanlarımıza yeniden isim verebiliyoruz. Şimdilik sadece sütunları göstereceğim. Tablolara isim vermek biraz daha ilerde işimize yarayacak. MySQL'de sütunlara isim vermek için Türkçe karakter kullanamıyoruz. Yani "İSİM" adını verebileceğimiz bir tablo veya sütun oluşturamıyoruz.aşağıdaki komutu inceleyin; mysql> select isim as 'İSİM', soy_isim 'SOYİSİM' from uyeler limit 5; İSİM SOYİSİM mysql> insert into uyeler (isim, soy_isim, kullanici_adi) values ("yeni_isim","yeni_soy_isim","yeni_kullanici_adi"); Bu değişiklik replace komutu için de geçerlidir. mysql> replace into uyeler (id, isim, soy_isim, kullanici_adi) values (52,"SEN","BEN","still dre"); mysql> replace into uyeler values (52,"SEN","BEN","still dre"); Yani yukardaki iki komut aynı işleve sahiptir. Farkları tablolar üzerinde deneyerek görebilirsiniz. replace'de iki komutu arka arkaya Satılmış Karabıyık Tayfun Yanardöner Süheyla Canbasar Murat Gülbiçer Umurcan Tutumlu rows in set (0.01 sec) 42

43 Burada "as" komutunun işlevi dışında bir şey anlatmama gerek yok sanırım, diğer bütün elemanlardan daha önceden bahsetmiştik. Yani o kadar satır içinden neden 5 tane çıktı aldığımızı tahmin ediyorsunuzdur. Burada "as" ile "isim" sütununu "İSİM" adı ile, "soy_isim" sütununu ise "SOYİSİM" adı ile ekrana yazmasını söylemiş oluyoruz. Yani aslında "soy_isim" ve "isim" tablolarının adını değiştirmiş olmuyoruz, sadece çıktı için bir takma ad vermiş oluyoruz. Bu Unix/Linux sistemlerdeki "alias" komutu ile kıyaslanabilir, tam olarak işlevi aynı olmasa da bu şekilde kendi komutlarımızı oluşturduğumuzu hatırlayın... "as" ile şimdilik bu kadar bilginin yanında ilerde daha fazla işimize yarayacağını da bilmemizde fayda var... Önceden öğrendiklerimizden "update" komutundan da biraz bahsedebiliriz. "update" komutu ile var olan bir veriyi değiştirebiliyorduk ya da buna güncelleme de diyebiliriz. Mesela id değerinden yola çıkalım. id'si 1 olan kişinin id'sini 101 yapacağız gibi bir örnekten yola çıkalım. Burada vermemiz gereken komut normalde; mysql> update uyeler set id = 101 where id = 1; Bu komutumuz işe yarayacaktır. Fakat her zaman sabitler ile çalışmamız mümkün olmayabilir. Yani değeri 101 yapmak değil de var olan değer üzerine örneğin 150 eklememiz gerekebilir. Bu durumda önce bir sorgu ile var olan değeri çekip, daha sonra yeni bir sorgu ile üzerine ekleme yapmak yerine doğrudan var olan değeri kullanabiliriz. "update" bize böyle bir güzellik sunuyor. Komuta bakalım: mysql> update uyeler set id = id where id = 1; Biz örneğimizin kalitesiz olması nedeniyle yine "id" değerini bilerek işlem yaptık. Fakat normalde "update" komutunun bu haline gerçekten ihtiyaç duyabilirdik. Ya da yine çok kaliteli olmasa da en azından "id" değerini bilmesek de işlem yapabileceğimiz bir örnek de yapabiliriz. Örneğin kullanici_adi "yanmasadan" olan kişinin id değerini 200 arttırmak gibi... mysql> update uyeler set id = id where kullanici_adi = 'yanmasadan'; İÇ İÇE SORGULAR Evet... Biraz daha karışık konulara başladık diyebiliriz. Bu başlık altında iç içe "select" ler ile tablolar oluşturup yeni tablolarımızdan veri çekeceğiz. Şöyle başlayalım; "select" yapısını gözden geçirerek: mysql> select * from tablo_adi; Burada * ile tablodaki bütün sütunları istediğimizi belirtiyorduk. "from" ile de hangi tablodan veri çekeceğimizi belirliyorduk. Burada tablo adımız bariz bir şekilde kendini gösteren "tablo_adi" oluyor. Yani "from" dan sonra bir tablo adı girmemiz gerekiyor. Şimdi iç içe select yapılarını inceleyelim: mysql> select * from (select * from uyeler); Burada örneğimiz tabi ki her zamanki gibi kalitesiz ama yine bir o kadar açık bir örnek. Yapılmak istenen çok belli; önce "select * from uyeler" komutu ile bir tablo oluşturup daha sonra bu tablodaki her şeyi tekrar çekiyoruz. Fakat bu MySQL'de yanlış bir kullanımdır. Neden? "Çünkü"sünü aslında bir önceki paragrafta belirttik. Bir önceki 43

44 paragraftan bildiğimiz gibi; from'dan sonra verileri çekebileceğimiz bir tablo adı girmemiz gerekiyordu. Fakat "select * from uyeler" ile oluşturduğumuz tablonun bir adı yok. Aslında oluşturduğumuz tablo "*" parametresi ile "uyeler" tablosunun birebir aynısı oldu fakat sadece uyeler tablosunun bir sütununu da çekebilirdik. Yani tek sütunlu bir tablomuz olacaktı... Sonuç olarak aynısı veya bir bölümü fark etmiyor çektiğimiz tablonun şu anda bir ismi yok gibi düşünebiliriz. Bu durumda tahmin ettiğinizi tahmin ettiğim; "as" komutuna gidiyoruz tekrardan... mysql> select id, isim from uyeler as YENI; Önce burada "as" komutunun işlevini hatırlatım; sütunlardan bildiğimiz gibi "as" komutunu takma isim vermek için kullanıyorduk. Daha önceden sadece sütunlara nasıl isim verildiğini görmüştük. Bu örneğimizdeki şekilde de tablolara isim vermiş oluyoruz. Yeni oluşturduğumuz tablo "uyeler" tablosunun bir kısmından oluşuyor ("uyeler" tablosunun "id" ve "isim" alanlarından oluşuyor). İşte biz bu sorgumuz sonucunda elde ettiğimiz yeni tablomuza bir isim vermiş olduk. uyeler tablosunun hemen hemen yarısından oluşan tablomuza "YENI" ismini vermiş olduk. Şimdi aşağıdaki komutu inceleyelim; mysql> select id from (select id, isim, kullanici_adi from uyeler limit 5) as YENI; Şimdi... Böl, parçala, yönet... Komutumuzu kısımlara bölelim ki anlaması daha kolay olsun. Komutuzu aşağıdaki gibi sembolize edelim; mysql> a b as YENI; a = "select id from", b = "(select idi,isim,kullanici_adi from uyeler limit 5)". Komutumuzu tersten giderek inceleyelim. Önce parantez içinde bir sorgu göndererek 5 satır, 3 sütundan oluşan bir tablo oluşturuyoruz. Bu tabloya bakarsak eğer aşağıdakine benzer olmalıdır. mysql> select id, isim, kullanici_adi from uyeler limit 5; id isim kullanici_adi Satılmış sevdicegim 202 Tayfun yanmasadan 3 Süheyla hopbaninna 4 Murat Kara Murat 5 Umurcan Tulumlu rows in set (0.00 sec) Ana sorgumuzdaki b kısmı bu tabloyu oluşturuyor. Oluşturduğumuz bu tabloya "as YENI" komutu ile yeni bir takma isim veriyoruz. Komutumuzun a kısmı ise id sütununu çekmek için bir tablo adı bekliyor. Komutu hemen hemen çözümledik, buraya kadar komutun çözümlemesinde geldiğimiz nokta mantıken aşağıdaki gibi olmalıdır; mysql> select id from YENI; YENI tablosunun da nasıl olduğunu biliyoruz. Bu durumda komutumuzun yaptığı iş aşağıdaki tabloyu göstermek olacaktır: 44

45 Şimdi bu tablodaki bilgilere göre forumdaki bir kişinin Dergi Tayfası'ndan olup olmadığına ve Dergi Tayfası'nda ise görevine bakabiliriz. mysql> select id from (select id, isim, kullanici_adi from uyeler limit 5) as YENI; id mysql> select FORUM_ID, ÜNVAN from (select uyeler.id as "FORUM_ID", SUDO.id 151 as "GÖREV_ID", SUDO.kullanici_adi as "KULLANICI_ADI", SUDO.unvan as "ÜNVAN", SUDO.gorev as "GÖREV" from SUDO, uyeler where SUDO.kullanici_adi = uyeler.kullanici_adi) as YENI; FORUM_ID ÜNVAN rows in set (0.00 sec) Yani "select" sorgularını iç içe kullanabilmemiz için içteki sorgularımızın hepsine "as" ile yeni isimler atamak zorundayız. Bir örnek daha yapalım: mysql> select uyeler.id as "FORUM_ID", SUDO.id as "GÖREV_ID", SUDO.kullanici_adi as "KULLANICI_ADI", SUDO.unvan as "ÜNVAN", SUDO.gorev as "GÖREV" from SUDO, uyeler where SUDO.kullanici_adi = uyeler.kullanici_adi; Şeklinde bir tablo hazırlayalım. Çıktınız aşağıdaki gibi olmalıdır: FORUM_ID GÖREV_ID KULLANICI_ADI ÜNVAN GÖREV beyoğlufaciası Dergi Tayfası Dergi Yazarı 26 2 maden Dergi Tayfası Dergi Yazarı 28 3 etilalkol Dergi Tayfası Dergi Yazarı 29 4 hipermetrop Dergi Tayfası Dergi Yazarı 30 5 canavar uzmanı Dergi Yazarı Dergi Yazarı Dergi Tayfası 26 Dergi Tayfası 28 Dergi Tayfası 29 Dergi Tayfası 30 Dergi Yazarı Bu örneğimizde ilk önce SUDO tablosuna, kişilerin uyeler tablosundaki id'lerini de ekleyerek yeni bir tablo oluşturduk. İkinci komutumuzda bu yeni tablomuza "YENI" adını verip bunun içersinden kişilerin id numaraları ve görevlerini çekmiş olduk. Örnek "as" kullanımı ve iç içe sorgu olarak yeteri kadar açıklayıcı sanıyorum. Aslında örneğin tek amacı budur, bazı kavramların daha iyi oturması. Yoksa aşağıdaki komutun çıktısı da bize istediğimiz bilgiyi zaten verecektir: mysql> select uyeler.id, SUDO.unvan from uyeler, SUDO where uyeler.kullanici_adi = SUDO.kullanici_adi; 45

46 IN NOT Şimdiye kadar öğrendiğimiz komutları kullanarak da oluşturabileceğimiz çıktıları "in" ile çok daha kısa bir şekilde oluşturacağız. in komutunun yapısını her zaman olduğu gibi komutlar üzerinden görelim. İstediğimiz koşulu sağlamayan sonuçları almak için "not" komutunu kullacağız. Yani komut olarak görevinin İngilizce anlamından pek bir farkı yok. İngilizce demişken "Ceviri" tablosundan örnek verelim, öncelikle tablonun içeriğini görmek için "select * from Ceviri;" ile kontrol etmekte fayda var. Daha sonra şu komutu verelim: mysql> select * from uyeler where id = 3 or id = 4 or id = 5 or id = 6 or id = 7; mylsq> select * from Ceviri where id in (1,3,5,7,9); id isim id kullanici_adi soy_isim kullanici_adi unvan gorev Süheyla Canbasar hopbaninna 1 evetsayınseyirciler Çeviri Tayfası Çeviri ve Proje Sorumlusu 4 Murat Gülbiçer Kara Murat 3 woodoo Çeviri Tayfası Çeviri Sorumlusu 5 Umurcan Tutumlu Tulumlu 5 Gözünüyiyim Çaylak Çeviri Takımı Çeviri Sorumlusu 6 Emrah Kaçkın Kaçardayakalanmaz 7 kırıkkıraks Çaylak Çeviri Takımı Çeviri Sorumlusu 7 Serkül Canayakın Odane 9 laklak Çaylak Çeviri Takımı Çeviri Sorumlusu rows in set (0.00 sec) 5 rows in set (0.00 sec) id değerlerinden 1 ve 2 olanı kasıtlı olarak önceki örneklerden hatırlarsanız 1 numaralı id numaralı id değerini ise 202 olarak değiştirmiştik. etmiyor gerçi bu bizim için. Bir de aşağıdaki inceleyelim: seçmedim. Çünkü değerini 151, 2 Çok da önem arz komutun çıktısını Buradaki komutu zaten biliyoruz. Sorgumuz id değeri parantez içindeki değerlere eşit olan sonuçlar ile kısıtlanmış oldu. Durumun tam tersini sağlamak için ise "not" komutunu kullanacağız. Kullanalım: mysql> select * from Ceviri where id not in (1,3,5,7,9); mysql> select * from uyeler where id in (3,4,5,6,7); id kullanici_adi unvan gorev İlk komut ile aynı sonucu almanız gerekir. Bu kullanımda "in" komutunun görevi; sorguyu "id" değeri parantez içindeki değerlere eşit olan sonuçlar ile kısıtlamaktır. "in" komutunun tek kullanımı bu değildir. IN/ANY/SOME gibi, bazı işinizi kolaylaştıracak anahtar kelimeleri ayrıca öğrenmenizde fayda var. 2 neala Çeviri Tayfası Çevirii Sorumlusu 4 nedenir Çeviri Tayfası Çeviri Sorumlusu 6 Kalbur Çaylak Çeviri Takımı Çeviri Sorumlusu 8 pekican Çaylak Çeviri Takımı Çeviri Sorumlusu

47 Çıktıdan anlayacağımız gibi koşulumuz tam tersi duruma dönüşmüştür. Bunu sağlayan da "not" komutudur. Tabi "not" komutunu "in" ile kullanma gibi bir zorunluluğumuz yok. mysql> select * from Ceviri where kullanici_adi = "evetsayınseyirciler" or kullanici_adi = "neala" ; id kullanici_adi unvan gorev evetsayınseyirciler Çeviri Tayfası Çeviri ve Proje Sorumlusu 2 neala Çeviri Tayfası Çevirii Sorumlusu "and" ve "or" komutlarını irdelemek için güzel örnek. Aynı komutu "or" ile verirsek neden bütün sonuçları görüyoruz? Komutumuz bu: mysql> select * from Ceviri where not "evetsayınseyirciler" or not kullanici_adi="neala"; kullanici_adi = IS NULL? Bu komut ile bir değerin "null" olup olmadığını anlayabiliyoruz. "is null" ile "null" değerlendirmesi yapıyoruz. Bir önceki komutumuz ile birleşmiş hali "is not null" ile de "null değil" değerlendirmesi yapabiliyoruz. Aşağıdaki komutu inceleyelim: 2 rows in set (0.00 sec) mysql> select uyeler.id, uyeler.isim, uyeler.soy_isim, gorev from uyeler left join FCM on uyeler.kullanici_adi = FCM.kullanici_adi; Şimdi koşulu tam tersine çevirelim.deneyelim: mysql> select * from Ceviri where not kullanici_adi = "evetsayınseyirciler" and not kullanici_adi="neala"; id kullanici_adi unvan gorev Şimdi iç içe sorgu ile "is null" ve "is not null" komutlarını birleştirerek yukarda oluşturduğumuz tablodan uyeler tablosunda olup da tayfalarda görevi olanları ve olmayanları ayıralım. Yukarda oluşturduğumuz tablomuza "YENI" ismini verelim ve önce FCM'de görevi olanları bulalım woodoo Çeviri Tayfası Çeviri Sorumlusu mysql> 4 nedenir Çeviri Tayfası Çeviri Sorumlusu uyeler.soy_isim, gorev from uyeler left join FCM on uyeler.kullanici_adi = 5 Gözünüyiyim Çaylak Çeviri Takımı Çeviri Sorumlusu FCM.kullanici_adi) as YENI 6 Kalbur Çaylak Çeviri Takımı Çeviri Sorumlusu kırıkkıraks Çaylak Çeviri Takımı Çeviri Sorumlusu isim 8 pekican Çaylak Çeviri Takımı Çeviri Sorumlusu laklak Çaylak Çeviri Takımı Çeviri Sorumlusu Seyfullah Büyümez Çeviri ve Proje Sorumlusu Zehra Kalamış İmla Denetçisi Hüseyin Erkök Çeviri Sorumlusu Cihat Emekçi Çeviri Sorumlusu rows in set (0.00 sec) select isim,soy_isim,gorev soy_isim from (select uyeler.id, uyeler.isim, where gorev is not null; gorev

48 Şimdi de TT'de görevi bulunmayan ve rapçi olmayan kişileri iç içe select, where, is not null gibi komutları birleştirerek bulalım. Rapçiler 36. sıradan itibaren başlıyorlardı. Fakat 1 ve 2 id numarasına sahip kayıtları 151 ve 202 olarak değiştirmiştik. Sorgumuz aşağıdaki gibi olacaktır; mysql> select id, isim,soy_isim from (select uyeler.id, uyeler.isim, uyeler.soy_isim, TT.gorev from uyeler left join TT on uyeler.kullanici_adi = TT.kullanici_adi) as YENI where id < 36 and gorev is null or id = 202 and gorev is null or id = 151 and gorev is null; id isim soy_isim Necmi Sami 14 Mualla Kezekli 15 Uğur Tapınak 16 Kadir Denli 17 Kayhan Haligüzel 18 Benay Şenay 19 Selahattin Keçi 20 Semra Gözüpek 21 Cem Doğal 22 Seyfullah Büyümez 23 Zehra Kalamış 24 Hüseyin Erkök 25 Cihat Emekçi 26 Aziz Haklı 27 Yusuf Beyoğlu 28 Emre Ateşli 29 Şaban Arıkovar 30 Mücella Teksoy 31 Işıl Sucan 32 Savaş Oyunbozar 33 Fehmi Selamsız 34 Kaya Çulsuz 35 Sefa Cefasız rows in set (0.00 sec) Evet işte listemizde rapçi olmayıp aynı zamanda TT'de de bulunmayan kişilerimiz bunlar. Bu çıktılara iç ice sorgular kullanmadan ya da daha kısa sorgular ile de ulaşma imkanımız vardır fakat bu şekilde karmaşıklaştırıp incelersek eğer bizim için yararlı olacaktır. GROUP BY Bu komut ile tablolarımızı belirli gruplayacağız. Yine komut üzerinden gidelim; kategorilere göre mysql> select gorev as "GÖREVLER" from TT group by gorev; GÖREVLER Forum Sorumlusu ve Genel Yönetici Genel Koordinatör ve Tayfa Sorumlusu Proje Sorumlusu İmla Denetçisi ve Koordinasyon Sorumlusu Gördüğünüz gibi "TT" tablosunun "gorev" alanını yine "gorev" alanına göre gruplamış oluyoruz. Bu şekilde verilerinizi gruplayarak tekrarlamayan çıktılar ile ilgilendiğiniz alanları daha rahat kontrol edebilirsiniz. HAVING "group by" ile gruplanan tablolara koşul koymak için "having" ifadesini kullanacağız. Mesela yukardaki tablomuza "id" numarasına göre bir kısıt getirmek isteyelim: 48

49 mysql> select gorev as "GÖREVLER" from TT group by gorev having id < 5; ERROR 1054 (42S22): Unknown column 'id' in 'having clause' Proje Sorumlusu Şeklinde bir hata ile karşılaşmamız gerekir. "id" alanının tanımlanamadığını söylüyor! Şu şekilde denesek: Proje Sorumlusu Genel Koordinatör ve Tayfa Sorumlusu İmla Denetçisi ve Koordinasyon Sorumlusu Forum Sorumlusu ve Genel Yönetici Forum Sorumlusu ve Genel Yönetici Forum Sorumlusu ve Genel Yönetici Forum Sorumlusu ve Genel Yönetici Forum Sorumlusu ve Genel Yönetici Forum Sorumlusu ve Genel Yönetici Forum Sorumlusu ve Genel Yönetici Forum Sorumlusu ve Genel Yönetici mysql> select gorev as "GÖREVLER" from TT where id < 5 group by gorev; GÖREVLER Genel Koordinatör ve Tayfa Sorumlusu Proje Sorumlusu İmla Denetçisi ve Koordinasyon Sorumlusu Hata almadık. Hata almamızın nedeni, tablomuzu "group by" gruplara ayırmadan önce koşul belirtmiş olduk. Buradan şunu çıkartabiliriz, "group by" komutu select ile çektiğimiz ana tablomuzdan, belirlediğimiz alana göre alt tablolar oluşturur. Bu durumda ilk sorgumuzda "id" alanının tanımlanamaması hatasını almamız normal. Çünkü dikkat ederseniz gruplanacak olan alt tablolar için "id" alanını çekmiyoruz. Tekrar bakalım komuta: GÖREVLER Gördüğünüz gibi MySQL id alanını bulamamakta haklı gibi... Bu bilgiler ile komutumuzu şu şekilde değiştirip deneyebiliriz: mysql> select gorev as "GÖREVLER", id from TT group by gorev having id < 5; GÖREVLER id mysql> select gorev as "GÖREVLER" from TT group by gorev having id < 5; Burada önce TT tablosundan "gorev" alanını çekiyoruz ("GÖREVLER" olarak çekiyoruz). Daha sonra gruplamak için komut veriyoruz. Bu durumda bizim gruplamaya çalıştığımız tablo aşağıdaki tablodur: Genel Koordinatör ve Tayfa Sorumlusu 3 Proje Sorumlusu 1 İmla Denetçisi ve Koordinasyon Sorumlusu

50 Bu sefer hata ile karşılaşmadık. Çünkü "group by" için koşul koyduğumuz tablo aşağıdaki gibi oldu: mysql> select gorev as "GÖREVLER", id from TT; GÖREVLER id Proje Sorumlusu 1 Proje Sorumlusu 2 Genel Koordinatör ve Tayfa Sorumlusu 3 İmla Denetçisi ve Koordinasyon Sorumlusu 4 Forum Sorumlusu ve Genel Yönetici 5 Forum Sorumlusu ve Genel Yönetici 6 Forum Sorumlusu ve Genel Yönetici 7 Forum Sorumlusu ve Genel Yönetici 8 Forum Sorumlusu ve Genel Yönetici 9 Forum Sorumlusu ve Genel Yönetici 10 Forum Sorumlusu ve Genel Yönetici 11 Forum Sorumlusu ve Genel Yönetici Doğal olarak "id" alanının bulunaması gibi bir durum söz konusu değil. Genel olarak işimize yarayacak çoğu şeyi yapabiliyoruz aslında bu yazıya kadar öğrendiklerimizle. Fakat büyük bir eksiklik hissetmeniz gerekiyor şu an bildikleriniz için. Şimdiye kadar hiç fonksiyon kullanmadık. Bundan sonraki yazılarda fonksiyonlara yöneliriz, şimdilik bırakalım... 50

51 Her ay bildiğiniz üzere ubuntu sürüm isimlendirmelerine konu olan hayvanları ele alıyoruz. Bu ayki hayvanımız 8.04 Hardy Heron sürümüne ismini vermiş olan balıkçıl. En çok bilinen türleri Adi balıkçıl, ak balıkçıl, kral balıkçıl, külrengi balıkçıl, erguvani balıkçıl, gece balıkçıl, balaban balıkçıl, pabuç gagalı balıkçıl ve kaşıkçı balıkçıldır. Hayvanlar alemindeki bilimsel sınıflandırması ise şu şekildedir; Alem: Animalia (Hayvanlar) Şube: Chordata (Kordalılar) Sınıf: Aves (Kuşlar) Takım: Ciconiiformes (Leyleksiler) Kendi aralarında irili ufaklı bir çok alt türü mevcuttur. Bu nedenle boyları ve ağırlıkları da türler arasında farklılık göstermektedir. Örneğin küçük ak balıkçıl cm boyunda ve gram ağırlığında iken büyük ak balıkçıl 1 metre boyuna ve 1 kilogram ağırlığa kadar ulaşabiliyor. Kanat uzunlukları ise 120 cm kadar olabiliyor. Genelde tüyleri beyaz, gagaları sarı, ayakları ve bacakları siyahtır. Balıkçılların uçuşları yavaştır. Uçuş sırasında ise boyunlarını geri çekerler. Balıkçıllar da göçmen kuş türlerindendir. Yaşam yerleri olarak sulak çayırları, su kıyılarını ve bataklıkları tercih ederler. Beslenmeleri de yaşadıkları yere göre balık, yengeç, kurbağa, fare ve böcek olarak değişir. Balıkçıllar avlarını hareketsiz bir şekilde beklerler. Keskin gagalarını balık, fare ve böcek gibi hedeflerine saplayarak avını etkisiz hale getirir. Yani Keskin gagalarını birer zıpkınmış gibi kullanarak avlarını şişlerler. Familya: Ardeidae (Balıkçılgiller) Cins: Ardea Tür: A. alba 51

52 Su kıyılarında yüksek ağaçlar üzerinde, koloniler halinde yuvalarını kurarlar. Genelde 3, 4 veya 5 yumurta yumurtlarlar. Kuluçka zamanı ise 25 ve 30 gün arasıdır. Balıkçıl yavrular ise ortalama 2 ay kadar kısa bir sürede kendi başlarının çarelerine bakabilecek kadar büyür ve yuvalarını terk ederler. İnce uzun parmaklarının arasında yüzme perdesi yoktur. Orta parmaklarının tırnağı ikiye ayrılmış olup tüylerini taramada tarak vazifesini görür. İçi oyuk ince uzun gagalarının ucu da törpü gibi dişlidir. Ayakları ile yetişemediği tüylerini gagaları ile tararlar. Balıkçılların en ilginç özellikleri ise tek ayak üzerinde uyumaları ve uçarken boyunlarını s harfi şeklinde kıvırmalarıdır. Bu balıkçıllar o kadar akıllı ki Miami yakınlarındaki Lord Adalarında yaşayan bir tür balıkçıl suya yem atarak balıkların toplanmasını sağlıyor ve onları çok rahat bir şekilde avlıyormuş. Bu şekilde avlanan balıkçıllar 25 dakikada bir düzine balık avlayabiliyormuş. Ubuntu sürüm isimlendirmelerine konu olan diğer hayvanlar gibi balıkçılında soyunun tehlikede olması sebebi ile bir çok ülkede kanunlar çıkarılmış. Bu kanunların işe yaraması sebebi ile olsa gerek ki 1978 yılından itibaren bu kuş türünün sayısı artmaya başlamıştır. Kaynaklar: 52

53 Bu ayki En Güzel Masaüstü Yarışması'nın kazananı: 9NOM3 Duvar Kağıdı: Sistem Simgeleri: Emerald Teması: GTK Teması: Ubuntu Studio Theme Conky'ler: Screenlets: 53

54 Soldan Sağa: 1- StarOffice kaynak kodlarından yararlanarak hazırlanan,ms Windows ve Unix sistemlerinde kullanılabilen özgür yazılım. 3- Windows Live ile benzer bir arayüze sahip anlık mesajlaşma programı. CD/DVD kopyalamak ve imaj dosyası hazırlamak için kullanılan bir GNOME uygulaması. 5-GLP lisansıyla kullanılan Mac OS,Unix ve MS Windows sistemlerinde kullanılabilen vektörel çizim programı. 8- PS alternatifi grafik düzenleme programı. Menü yerleşimi ve şeffaf görünümüyle MS Windows'a benzetilen masaüstü ortamı 10-Hafif ve hızlı olarak tanımlanan, düşük özellikli pc'ler için tavsiye edilen, Xubuntu için ön tanımlı masaüstü ortamı 11- Dosya, klasör ve disk kriptolama için kullanılan bir dizin şifreleme yazılımı. Yukarıdan Aşağı: 2- Mor güvercin simgesiyle bilinen anlık mesajlaşma programı. 5- İnternet üzerinden görüntülü ve sesli konuşma için tercih edilen hem MS Windows hem de GNU/Linux sistemlerde çalışan yazılım. 9-3Ds Max alternatifi olarak GNU/Linux sistemlerde kullanılan modelleme ve animasyon programı. 11- Pek çok eklentisi bulunan müzik ve video yürütme programı 13- GPL lisansıyla yayınlanan resim görüntüleme yazılımı. 15- RapidShare ve diğer benzeri siteler üzerinden kesintisiz yükleme yapmaya yarayan bir yazılım. Kare Bulmaca için Irmak Bıçakçıgil'e Teşekkür Ederiz. 54

e-imzatr Kurulum Klavuzu

e-imzatr Kurulum Klavuzu e-imzatr Kurulum Klavuzu Sürüm 0.0.1 1 İçindekiler İşletim Sistemi Sistem Türü Öğrenme Java yükleme Akis Kurulum Kart Okuyucu Sürücü Kurulum Kullanıcı Doğrulama 2 İşletim Sistemi Sistem Türü Öğrenme Bu

Detaylı

AutoCAD 2011 Kurulumu

AutoCAD 2011 Kurulumu AutoCAD 2011 Kurulumu AutoCAD Installation Wizard Kurulum için AutoCAD 2011 DVD sini sürücüye yerleştirdiğinizde, DVD-ROM un içeriğinin okunduğunu belirten Setup Initialization penceresinden sonra, karşınıza

Detaylı

Kurulum ve Başlangıç Kılavuzu. DataPage+ 2012 için

Kurulum ve Başlangıç Kılavuzu. DataPage+ 2012 için DataPage+ 2012 için Son Güncelleme: 29 Ağustos 2012 İçindekiler Tablosu Önkoşul Olan Bileşenleri Yükleme... 1 Genel Bakış... 1 Adım 1: Setup.exe'yi Çalıştırın ve Sihirbazı Başlatın... 1 Adım 2: Lisans

Detaylı

Harita Güncelleme MODEL. - Model ; DAİİCHİ üniteye sahip olan TÜM modeller PROSEDÜR. 1. Öncelikle bilgisayarınızdan

Harita Güncelleme MODEL. - Model ; DAİİCHİ üniteye sahip olan TÜM modeller PROSEDÜR. 1. Öncelikle bilgisayarınızdan Harita Güncelleme Bu broşür DAİİCHİ marka Navigasyon ünitesine sahip olan Hyundai modellerimizin, Navigasyon programındaki haritanın güncelleme işleminin nasıl yapılacağı konusunda bilgilendirme amacıyla

Detaylı

Microsoft PowerPoint

Microsoft PowerPoint Microsoft PowerPoint GİRİŞ Microsoft Powerpoint bir sunum hazırlama programıdır. Microsoft Powerpoint sayesinde sunumlarınıza içerisinde ses,video,animasyon,grafik,resim,köprüler,web içerikleri ve çeşitli

Detaylı

2000 de Programlarla Çalışmalar

2000 de Programlarla Çalışmalar Windows 2000 de Programlarla Çalışmalar 24 3 Windows 2000 de Programlarla Çalışmalar Programları Başlatmak Programları başlat menüsünü kullanarak, başlatmak istediğiniz programın simgesini çift tıklayarak

Detaylı

Pardus. S.Çağlar Onur, caglar@pardus.org.tr. 21 Aralık 2006. Pardus Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği

Pardus. S.Çağlar Onur, caglar@pardus.org.tr. 21 Aralık 2006. Pardus Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği Yenilikleri Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği 21 Aralık 2006 Yenilikleri İçerik 1 Neden? Nasıl? 2 Yenilikleri man 3 Yenilikleri Neden? Nasıl? 1 Neden? Nasıl? 2 Yenilikleri man 3 Yenilikleri

Detaylı

1. PROGRAM KURMA 1.1 LİNUX PROGRAMLARINI KURMA. 1.1.1 Yazılım Merkezi ile Program Kurma

1. PROGRAM KURMA 1.1 LİNUX PROGRAMLARINI KURMA. 1.1.1 Yazılım Merkezi ile Program Kurma 1. PROGRAM KURMA 1.1 LİNUX PROGRAMLARINI KURMA 1.1.1 Yazılım Merkezi ile Program Kurma Ubuntu işletim sisteminde en kolay program kurma yöntemidir. Birlikte Ubuntu Yazılım Merkezini tanımaya çalışalım.

Detaylı

Ağınız üzerinde tarama yapmak için Web Hizmetleri'ni kullanma (Windows Vista SP2 veya üzeri, Windows 7 ve Windows 8)

Ağınız üzerinde tarama yapmak için Web Hizmetleri'ni kullanma (Windows Vista SP2 veya üzeri, Windows 7 ve Windows 8) Ağınız üzerinde tarama yapmak için Web Hizmetleri'ni kullanma (Windows Vista SP2 veya üzeri, Windows 7 ve Windows 8) Web Hizmetleri protokolü, Windows Vista (SP2 veya üstü), Windows 7 ve Windows 8 kullanıcılarının,

Detaylı

ecyber Kullanıcı Kılavuzu 1 / 1 1. ecyber hakkında... 1 2. Sistem gereksinimleri:... 2 Donanım:... 2 Yazılım:... 2 3. Kullanım Rehberi...

ecyber Kullanıcı Kılavuzu 1 / 1 1. ecyber hakkında... 1 2. Sistem gereksinimleri:... 2 Donanım:... 2 Yazılım:... 2 3. Kullanım Rehberi... ecyber Kullanıcı Kılavuzu 1 / 1 1. ecyber hakkında... 1 2. Sistem gereksinimleri:... 2 Donanım:... 2 Yazılım:... 2 3. Kullanım Rehberi... 3 İndirme... 3 Sunucu yazılım kurulumu... 3 Kurulum sayfası çıkacaktır...

Detaylı

http://www.microsoft.com/visualstudio/eng/downloads

http://www.microsoft.com/visualstudio/eng/downloads Visual Studio 2012'nin kurulumunu, Visual Studio'nun kullanımını ve Windows Store'da basit bir proje hazırlanmasını anlatacağım. Hepsinden önce Visual Studio ortamından biraz bahsedelim. Visual Studio

Detaylı

GOOGLE DRİVE KULLANARAK FORM OLUŞTURMA

GOOGLE DRİVE KULLANARAK FORM OLUŞTURMA GOOGLE DRİVE KULLANARAK FORM OLUŞTURMA Google Docs yani Google Dokümanlar hizmeti bir süre önce Google Drive adlı bulut depolama hizmetinin içerisine alındı ve çok daha gelişerek yoluna devam etti. Google

Detaylı

Giriş. Memeo Instant Backup Hızlı Başlangıç Kılavuzu. 1. Adım: Ücretsiz Memeo hesabınızı oluşturun. 2. Adım: Depolama aygıtınızı bilgisayarınıza takın

Giriş. Memeo Instant Backup Hızlı Başlangıç Kılavuzu. 1. Adım: Ücretsiz Memeo hesabınızı oluşturun. 2. Adım: Depolama aygıtınızı bilgisayarınıza takın Giriş Memeo Instant Backup, karmaşık dijital dünya için basit bir yedekleme çözümüdür. Memeo Instant Backup, C sürücünüzdeki değerli dosyalarınızı otomatik ve sürekli olarak yedekleyerek verilerinizi korur

Detaylı

NOT: LÜTFEN BU BELGEYİ OKUMADAN YAZILIMI YÜKLEMEYİ DENEMEYİN.

NOT: LÜTFEN BU BELGEYİ OKUMADAN YAZILIMI YÜKLEMEYİ DENEMEYİN. INSITE YÜKLEME BÜLTENİ Sayfa 2: INSITE yükleme Sayfa 8: INSITE kaldırma NOT: LÜTFEN BU BELGEYİ OKUMADAN YAZILIMI YÜKLEMEYİ DENEMEYİN. HATALI YÜKLEME VEYA KULLANIM YANLIŞ VERİLERE VEYA EKİPMANIN ARIZALANMASINA

Detaylı

Açılan programın pencere görünümü aşağıdaki gibidir. 2. Araç Çubuğundan kaydet düğmesi ile

Açılan programın pencere görünümü aşağıdaki gibidir. 2. Araç Çubuğundan kaydet düğmesi ile POWERPOINT PROGRAMI Powerpoint bir sunu hazırlama programıdır. Belirli bir konu hakkında bilgi vermek için, derslerle ilgili bir etkinlik hazırlamak için, dinleyicilere görsel ortamda sunum yapmak için

Detaylı

Kurulum ve Başlangıç Kılavuzu. DataPage+ 2013 için

Kurulum ve Başlangıç Kılavuzu. DataPage+ 2013 için DataPage+ 2013 için En Son Güncellenme Tarihi: 25 Temmuz 2013 İçindekiler Tablosu Önkoşul Olan Bileşenleri Yükleme... 1 Genel Bakış... 1 Adım 1: Setup.exe'yi Çalıştırın ve Sihirbazı Başlatın... 1 Adım

Detaylı

BEUN VPN Hizmeti. VPN Nedir?

BEUN VPN Hizmeti. VPN Nedir? BEUN VPN Hizmeti VPN Nedir? VPN, Virtual Private Network, yani Sanal Özel Ağ ın kısaltılmasıdır. VPN, İnternet gibi halka açık telekomünikasyon altyapılarını kullanarak kullanıcılar veya uzak ofisleri

Detaylı

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 02

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 02 Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 02 İçerik Web sunucusunun yapılandırılması için gerekli yazılımların temini Yazılımlarının sunucuya yüklenmesi Ön test Uygulama yazılımlarının yapılandırılması Son

Detaylı

ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ WEBMAIL KULLANIM KLAVUZU

ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ WEBMAIL KULLANIM KLAVUZU ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ WEBMAIL KULLANIM KLAVUZU Üniversitemiz Webmail servisi yenilenmiş olup Roundcube webmail üzerinden servis vermeye başlamıştır. Daha önce kullanılan SquirrelMail servisi https://oldwebmail.cankaya.edu.tr/

Detaylı

İçindekiler. Akıllı Tahta Uygulaması (ATU) Kullanma Kılavuzu. İçindekiler. Bölüm 1: Uygulama Hakkında Genel bilgi 2

İçindekiler. Akıllı Tahta Uygulaması (ATU) Kullanma Kılavuzu. İçindekiler. Bölüm 1: Uygulama Hakkında Genel bilgi 2 İçindekiler 1 İçindekiler Bölüm 1: Uygulama Hakkında Genel bilgi 2 Bölüm 2: Akıllı Tahta Uygulamasının Yüklenmesi Akıllı Tahta Uygulaması nı yükleme 3 Akıllı Tahta Uygulaması nı kaldırma 3 Akıllı Tahta

Detaylı

İnternet Uygulamaları. FATİH Projesi PARDUS Temel Eğitim Kursu

İnternet Uygulamaları. FATİH Projesi PARDUS Temel Eğitim Kursu İnternet Uygulamaları FATİH Projesi PARDUS Temel Eğitim Kursu İnternet Uygulamaları İnternet tarayıcı programları Günümüz bilgisayar kullanıcılarının bilgisayar başında en çok vakit harcadıkları internet

Detaylı

Laboratuvar Çalışması 3.6.4 Konak Bilgisayarları Bağlama ve Yapılandırma

Laboratuvar Çalışması 3.6.4 Konak Bilgisayarları Bağlama ve Yapılandırma Laboratuvar Çalışması 3.6.4 Konak Bilgisayarları Bağlama ve Yapılandırma Hedefler Bir düz kablo kullanarak PC yi bir yönlendiriciye bağlama. PC yi uygun bir IP adresiyle yapılandırma. PC yi bir NetBIOS

Detaylı

Capture Pro Yazılımı. Başvuru Kılavuzu. A-61640_tr

Capture Pro Yazılımı. Başvuru Kılavuzu. A-61640_tr Capture Pro Yazılımı Başvuru Kılavuzu A-61640_tr Kodak Capture Pro Yazılımı'na Başlarken Bu kılavuz, kısa sürede başlamak için, Kodak Capture Pro Yazılımı'nın yüklenmesi ve başlatılmasına yönelik basit

Detaylı

Windows 8.1 Güncelleştirmesi Adım Adım Kılavuzu

Windows 8.1 Güncelleştirmesi Adım Adım Kılavuzu Windows 8.1 Güncelleştirmesi Adım Adım Kılavuzu Windows 8.1 Yükleme ve Güncelleştirme BIOS yazılımını, uygulamaları, sürücüleri güncelleştirme ve Windows Update'i çalıştırma Yükleme türünü seçme Windows

Detaylı

SMART Board EĞİTİMLERİ(sürüm:10) 1. Aşama

SMART Board EĞİTİMLERİ(sürüm:10) 1. Aşama SMART Board EĞİTİMLERİ(sürüm:10) 1. Aşama Bölüm 1:SMART Board, bilgisayar ve projeksiyon cihazının bağlanması SMART Board interaktif tahtaları dokunmatiktir ve bilgiyasayar ve projeksiyon cihazıyla üçlü

Detaylı

Şekil 7.14: Makro Kaydet Penceresi

Şekil 7.14: Makro Kaydet Penceresi 7.2.4. Makrolar Kelime işlemci programında sık kullanılan bir görevi (çok kullanılan düzenleme ve biçimlendirme işlemlerini hızlandırma, birden çok komutu birleştirme, iletişim kutusu içinde daha kolay

Detaylı

Bağlantı Kılavuzu. Desteklenen işletim sistemleri. Yazıcıyı Yazılım ve Belgeler CD'sini kullanarak kurma. Bağlantı Kılavuzu

Bağlantı Kılavuzu. Desteklenen işletim sistemleri. Yazıcıyı Yazılım ve Belgeler CD'sini kullanarak kurma. Bağlantı Kılavuzu Sayfa 1 / 6 Bağlantı Kılavuzu Desteklenen işletim sistemleri Yazılım ve Belgeler CD'sini kullanarak, yazıcıyı aşağıdaki işletim sistemlerine kurabilirsiniz: Windows 7 Windows Server 2008 R2 Windows Server

Detaylı

Windows 7'ye Format Atmak, XP Repair ve XP Kurmak

Windows 7'ye Format Atmak, XP Repair ve XP Kurmak Bu yazımda Windows 7 işletim sisteminin nasıl kurulacağını adım adım resimlerle öğreneceğiz.. Kurulumdan önce yapmamız gereken bir kaç adım var. Öncelikle elimizde olması gerekenler: 1- Windows 7 CD' si

Detaylı

Yükleme kılavuzu Fiery Extended Applications 4.2 ile Command WorkStation 5.6

Yükleme kılavuzu Fiery Extended Applications 4.2 ile Command WorkStation 5.6 Yükleme kılavuzu Fiery Extended Applications 4.2 ile Command WorkStation 5.6 Fiery Extended Applications Package (FEA) v4.2 Fiery Server ile ilişkili görevleri gerçekleştirmek için Fiery uygulamalarını

Detaylı

Windows Live Movie Maker

Windows Live Movie Maker Windows Live Movie Maker Nedir? Movie Maker ile, bilgisayarınızda yer alan fotoğraf ve videolarınızı kullanarak, bunlar üzerinde düzenlemeler, değişiklikler yapabilir, müzik dosyaları ekleyebilir, mikrofon

Detaylı

Windows Live Mail Programı Kurulumu ve Ayarlanması

Windows Live Mail Programı Kurulumu ve Ayarlanması Windows Live Mail Programı Kurulumu ve Ayarlanması MEB in e-posta hizmetine Internet sitesi üzerinden girildiğinde sistemin çok yavaş çalıştığı veya açılmadığı gibi sorunlarla karşılaşılmaktadır. Bu nedenlerle

Detaylı

Linux Kurulumu (Sürüm 1.52) İçindekiler

Linux Kurulumu (Sürüm 1.52) İçindekiler Linux Kurulumu (Sürüm 1.52) İçindekiler 1. Kurulum Başlangıcı 2. Kurulum Yönergeleri 3. Uygulama Çalıştırma Yönergeleri 4. Uygulama Kaldırma 5. Notlar 6. Ek: Sürüm 1.5.2 7. Logoların değiştirilmesi 8.

Detaylı

Touchstone Kisisel-Egitim Sürümü Level 2 DVD-ROM ve Video DVD talimatlari ve bilinen teknik konulari

Touchstone Kisisel-Egitim Sürümü Level 2 DVD-ROM ve Video DVD talimatlari ve bilinen teknik konulari Touchstone Kisisel-Egitim Sürümü Level 2 DVD-ROM ve Video DVD talimatlari ve bilinen teknik konulari DVD-ROM u kullanma Touchstone Self Study DVD-ROM Kopyasını iki şekilde çalıştırabilirsiniz: 1. Programı

Detaylı

Sanal Makine Üzerine Linux(Pardus) Kurulumu ve Özellikleri. Proje Grubu. 230941-Ramazan TUNÇ 244835-Bilge BAHÇECİ 244866-Selma GÖĞÜŞ 244873-Ayşe ALP

Sanal Makine Üzerine Linux(Pardus) Kurulumu ve Özellikleri. Proje Grubu. 230941-Ramazan TUNÇ 244835-Bilge BAHÇECİ 244866-Selma GÖĞÜŞ 244873-Ayşe ALP KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FATİH EĞİTİM FAKÜLTESİ BİLGİSAYRA VE ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENLİĞİ İŞLETİM SİSTEMLERİ VE UYGULAMALARI DERSİ ÖDEV RAPORU Sanal Makine Üzerine Linux(Pardus) Kurulumu ve

Detaylı

Xilinx ISE Webpack 14.7 Kurulum Tutorial

Xilinx ISE Webpack 14.7 Kurulum Tutorial Xilinx ISE Webpack 14.7 Kurulum Tutorial Bu dönemki Bil264L dersinde Xilinx firmasının üretmiş olduğu Spartan3E isimli FPGA geliştirme kiti üzerinde mantıksal devreler tasarlayacağız. Derste kullanacağımız

Detaylı

HIZLI BAşVURU KILAVUZU

HIZLI BAşVURU KILAVUZU HIZLI BAşVURU KILAVUZU Windows Vista için İçindekiler Bölüm 1: Sistem Gereksinimleri...1 Bölüm 2:...2 Yerel Yazdırma Yazılımını Yükleme... 2 Ağdan Yazdırma Yazılımını Yükleme... 5 Bölüm 3: WIA Sürücüsünü

Detaylı

Yedekleme ve Kurtarma

Yedekleme ve Kurtarma Yedekleme ve Kurtarma Kullanıcı Kılavuzu Copyright 2007 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Windows; Microsoft Corporation kuruluşunun ABD de tescilli ticari markasıdır. Bu belgede yer alan bilgiler

Detaylı

Trend Micro Worry-Free Business Security 8.0 İlk Kez Kurulumla İlgili İpuçları ve Püf Noktaları

Trend Micro Worry-Free Business Security 8.0 İlk Kez Kurulumla İlgili İpuçları ve Püf Noktaları Trend Micro Worry-Free Business Security 8.0 İlk Kez Kurulumla İlgili İpuçları ve Püf Noktaları Casus Yazılımdan İstenmeyen E- Koruma Postadan Koruma Virüsten Koruma Kimlik Avından Koruma İçerik ve URL

Detaylı

NPratik Yazılım Kurulum Kılavuzu. Yedekleme İşlemi

NPratik Yazılım Kurulum Kılavuzu. Yedekleme İşlemi NPratik Yazılım Kurulum Kılavuzu Herhangi bir neden ile bilgisayarınızı formatlamadan önce NPratik Yazılım Verilerinizi yedeklemeniz gerekmektedir. Programı ilk defa kuruyorsanız NPratik Yazılım Kurulum

Detaylı

İdari Birimler Yönetim Paneli Kullanma Kılavuzu Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Web Tasarım Ve Yazılım Birimi

İdari Birimler Yönetim Paneli Kullanma Kılavuzu Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Web Tasarım Ve Yazılım Birimi İdari Birimler Yönetim Paneli Kullanma Kılavuzu Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Web Tasarım Ve Yazılım Birimi Duyurular Nasıl Girilir? Duyuru girmek için ilk olarak İKÇ yönetim panelinden; 1-Kullanıcı adınızı

Detaylı

VIRTUALIZATION SANALLAŞTIRMA

VIRTUALIZATION SANALLAŞTIRMA VIRTUALIZATION SANALLAŞTIRMA EĞİTMEN AD SOYAD : FAHRETTİN ERDİNÇ TECRÜBE : 17 YIL OKUL : 1995 DEÜ ELK-ELKTR MÜH. BİLİMSEL AKADEMİ KİMDİR? BİLİMSEL AKADEMİ, 1996 YILINDAN BERİ EĞİTİM KONUSUNDA FAALİYET

Detaylı

Windows Grup İlkesi Düzenleyici

Windows Grup İlkesi Düzenleyici Windows Grup İlkesi Düzenleyici Microsoft Windows ta kullanıcı ve bilgisayar grupları için kullanıcı ve bilgisayar yapılandırmaları tanımlamak üzere Grup İlkesi kullanılır. Grup ilkesi Microsoft Yönetim

Detaylı

MS POWERPOINT 2010. Şekil 111 Powerpoint 2010 Programını Başlatmak

MS POWERPOINT 2010. Şekil 111 Powerpoint 2010 Programını Başlatmak MS POWERPOINT 2010 1.Giriş: PowerPoint, Windows ortamında çalışan bir sunu paket programıdır. Metin, taslak, çizim ve grafikler kullanılarak sunular, slaytlar, broşürler, bildiriler, konuşmacı notları

Detaylı

MEB E-Posta Hizmetleri ve Outlook Programı

MEB E-Posta Hizmetleri ve Outlook Programı MEB E-Posta Hizmetleri ve Outlook Programı İçindekiler Bakanlık E-Posta Hizmetleri ve Sistem Ara yüzü E-posta Hizmetlerinin Outlook Programına Bağlanması Outlook 2010 Kullanımına ilişkin temel bilgiler

Detaylı

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA TEMEL BİLGİSAYAR Ders Notları Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA Pencerenin ortasında bulunan beyaz sayfa, slayt tasarımında kullanacağımız sayfamızdır. Sol panelde bu slayt sayfasının küçültülmüş halde bir

Detaylı

ADOBE CONNECT 9.2.1 Versiyonu KULLANIM KLAVUZU

ADOBE CONNECT 9.2.1 Versiyonu KULLANIM KLAVUZU ADOBE CONNECT 9.2.1 Versiyonu KULLANIM KLAVUZU Menü çubuğunda toplantı sahibi Toplantı, Düzenler, Bölmeler, Ses ve Yardım menülerini görür. Sunucu veya katılımcı sadece Toplantı ve Yardım menülerini görür.

Detaylı

Windows Live ID ve parolanızı giriniz.

Windows Live ID ve parolanızı giriniz. Ücretsiz Deneme Hesabı Oluşturma ve Temel Özelliklerin Kullanım Kılavuzu Bilgi girilmesi gerekli alanlar Kişisel bilgi içeren alanlar http://www.windowsazure.com/tr-tr/pricing/free-trial/ adresine gidiniz

Detaylı

MİCROSOFT WORD. Araç çubukları: menü çubuğundan yapabileceğimiz işlemleri daha kısa zamanda araç çubukları ile yapabiliriz.

MİCROSOFT WORD. Araç çubukları: menü çubuğundan yapabileceğimiz işlemleri daha kısa zamanda araç çubukları ile yapabiliriz. MİCROSOFT WORD Office programlarının içersinde genelde yazı yazmak amaçlı kullanılan bir programdır Microsoft Word. Aşıdaki şekilde çalışma sayfası görülür. Şimdi Word çalışma sayfasını inceleyelim. Microsoft

Detaylı

firefox özel sayısı e-lapis

firefox özel sayısı e-lapis Mozilla Firefox El Kitabı Bölüm: Menüler İçindekiler Dosya... Düzen Görünüm Git Yer İmleri Araçlar Yardım..............................................................................................................

Detaylı

Kurulum ve Sistem Gereklilikleri 1

Kurulum ve Sistem Gereklilikleri 1 Kurulum ve Sistem Gereklilikleri 1 1 KURULUM VE SISTEM GEREKLILIKLERI...2 1.1 DONANIM VE YAZILIM GEREKLILIKLERI...2 1.2 KURULUM...3 1.3 LIFTDESIGNER 5 UYGULAMASINI İLK DEFA BAŞLATMA...6 1.4 DIGIPARA SUITE

Detaylı

Kaynak Kodlardan Derleme. Turquaz Muhasebe. Versiyon 0.2. Hüseyin Ergün. 26 Mart 2005

Kaynak Kodlardan Derleme. Turquaz Muhasebe. Versiyon 0.2. Hüseyin Ergün. 26 Mart 2005 Kaynak Kodlardan Derleme Turquaz Muhasebe Versiyon 0.2 Hüseyin Ergün 26 Mart 2005 Turquaz Muhasebe, Kaynak Kodları Derleme Sayfa 2 İçindekiler İÇİNDEKİLER 2 GEÇMİŞ DEĞİŞİKLİKLER 3 1. GİRİŞ 4 1.1 AÇIKLAMA

Detaylı

Windows Server 2012 Kurulum Hazırlıkları. Windows Server 2012 Kurulum Seçenekleri. Windows Server 2012 Kurulum Adımları. Full GUI Kurulum Seçeneği

Windows Server 2012 Kurulum Hazırlıkları. Windows Server 2012 Kurulum Seçenekleri. Windows Server 2012 Kurulum Adımları. Full GUI Kurulum Seçeneği Merhaba, Aşağıda hazırlamış olduğum dokümanda Windows Server 2012 işletim sistemi kurulumunu sizlerle paylaşacağım. Windows Server 2012 Kurulum Hazırlıkları Eğer elinizde bir Windows Server 2012 işletim

Detaylı

www.elektrikogretmenleri.com

www.elektrikogretmenleri.com DREAMWEAVERDA NESNELERE DAVRANIŞ EKLEME Dreamweaver da fare hareket olaylı, animasyonlu görüntüler oluşturmak istenildiğinde hazır scriptler anlamına gelen Davranışlar(behaviors) kullanılmaktadır. Yukarıdaki

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 3 ÖĞRENME FAALİYETİ 3

ÖĞRENME FAALİYETİ 3 ÖĞRENME FAALİYETİ 3 ÖĞRENME FAALİYETİ 3 ÖĞRENME FAALİYETİ 3 AMAÇ Bu öğrenme faaliyeti ile tasarım düzenlemelerini yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA Tema ne demektir? Temayı oluşturan ögeler nelerdir? Araştırınız. Arka plan ne demektir?

Detaylı

Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Hızlı Başlangıç Kılavuzu Hızlı Başlangıç Kılavuzu 1. Adım Windows Server 2012'yi Yükleme Bilgisayarınız Windows Server 2012 yüklenmiş olarak teslim edildiyse, 1. Adım'ı atlayabilirsiniz. Yükleme Yönergeleri Yükleme yönergeleri,

Detaylı

İşletme Fakültesi Bil. Kullanımı Ders notları 2

İşletme Fakültesi Bil. Kullanımı Ders notları 2 İşletme Fakültesi Bil. Kullanımı Ders notları 2 Öğr.Gör.Ali ATALAY EXCEL PAKET PROGRAMI Günümüzde hesap tablosu, veri analizi, kod yazımı, grafik çizimi, veri tabanı oluşturma gibi bir çok özelliği olan

Detaylı

BİLGİSAYARDA OFİS PROGRAMLARI NESNE İŞLEMLERİ

BİLGİSAYARDA OFİS PROGRAMLARI NESNE İŞLEMLERİ BİLGİSAYARDA OFİS PROGRAMLARI NESNE İŞLEMLERİ Büro Yönetimi Öğretmeni Fatma GEZ RESİM EKLEME RESİM EKLEME Kelime işlemci programı, hazırlamış olduğumuz belgenin istenilen yerine resim ekleme özelliğine

Detaylı

Temel Linux Eğitimi 1., 2. ve 3. Bölümler

Temel Linux Eğitimi 1., 2. ve 3. Bölümler Süha TUNA Bilişim Enstitüsü UHeM Yaz Çalıştayı - 11.06.2012 İçerik 1. Linux, Kavramlar ve Dizin Yapısı 2. Temel Linux Komutları 3. Sunucuya Uzaktan Bağlanma 1. Linux, Kavramlar ve Dizin Yapısı Linux Linux,

Detaylı

Kategori:Allplan->Teknik Destek ve Kurulum->SSS_Allplan_2016_Server_Lisans_Kurulumu

Kategori:Allplan->Teknik Destek ve Kurulum->SSS_Allplan_2016_Server_Lisans_Kurulumu Lisans Serverin Kurulumu ve Konfigürasyonu SSS Teknik Destek Kategori:Allplan->Teknik Destek ve Kurulum->SSS_Allplan_2016_Server_Lisans_Kurulumu Program: Allplan 2016 Tarih: 10.12.2015 Döküman-TN: İnternet:

Detaylı

Hoş Geldiniz! Yandex.Disk aracılığıyla neler yapabileceğiniz konusunda açıklamaları bu dosyada bulabilirsiniz:

Hoş Geldiniz! Yandex.Disk aracılığıyla neler yapabileceğiniz konusunda açıklamaları bu dosyada bulabilirsiniz: Hoş Geldiniz Yandex.Disk ile dosyalar hep yanınızda. Dünyanın her yerinde, internet bağlantısı olan tüm cihazlardan fotoğraf, video ve dökümanlarınıza erişebilirsiniz. Yandex.Disk aracılığıyla neler yapabileceğiniz

Detaylı

Zoru Kolay Yapmak İçin...

Zoru Kolay Yapmak İçin... Zoru Kolay Yapmak İçin... 3308 Mesleki Eğitim Okullarında Öğrenci Takip Programı KURULUM Programı http://www.cetasey.com/userfiles/file/setup.exe adresinden bilgisayarınıza indirip kurun. Daha sonra programın

Detaylı

LMS PC aracı ACS420. LMS parametre ayarlarının yapılması için PC yazılımı. Kurlum ve çalıştırma talimatları

LMS PC aracı ACS420. LMS parametre ayarlarının yapılması için PC yazılımı. Kurlum ve çalıştırma talimatları LMS PC aracı ACS420 LMS parametre ayarlarının yapılması için PC yazılımı Kurlum ve çalıştırma talimatları 1 İçindekiler 1. ACS420 programının kurulumu.. 3 2. OCI430 ara yüzün sürücü kurulumu.. 7 OCI430

Detaylı

Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Hızlı Başlangıç Kılavuzu Hızlı Başlangıç Kılavuzu Microsoft Publisher 2013 önceki sürümlerden farklı görünüyor, bu nedenle öğrenmenizi kolaylaştırmak için bu kılavuzu oluşturduk. Hızlı Erişim Araç Çubuğu En sevdiğiniz komutları

Detaylı

U y g u l a m a A i l e s i (Abakus 360, T-Panel, T-CRM) Tarayıcı Ayarları. IPera İletişim Teknolojileri

U y g u l a m a A i l e s i (Abakus 360, T-Panel, T-CRM) Tarayıcı Ayarları. IPera İletişim Teknolojileri U y g u l a m a A i l e s i (Abakus 360, T-Panel, T-CRM) Tarayıcı Ayarları Başlarken İletişim yönetimi için gerekli tüm araçları sunan OfisTelefonu 07 programları Abakus 360, T-Panel ve T-CRM, bir kuruluştaki

Detaylı

PowerPoint 2010 Sunu Hazırlama Programı

PowerPoint 2010 Sunu Hazırlama Programı PowerPoint 2010 Sunu Hazırlama Programı 1 1-PowerPoint i Tanıyalım 2-PowerPoint programını açmak 3-Slayt Kavramı ve yeni slaytlar ekleme 4-Slayt Düzeni işlemleri 5-Slayt Tasarımı 6-Slayt geçişleri 7-Animasyonlar

Detaylı

DENEME SINAVI CEVAP ANAHTARI

DENEME SINAVI CEVAP ANAHTARI DENEME SINAVI CEVAP ANAHTARI ECDL BAŞLANGIÇ Bilgisayarı Kullanmak ve Dosyaları Yönetmek 1) Bilgisayar ı doğru şekilde kapatıp, açmak için uygun metodu uygulayınız.(bilgisayarı kapatın ve tekrar açın.)

Detaylı

Katılımcı Portalı Kullanım Kılavuzu yatırımınızdan daha fazlasını almak için en etkili araç

Katılımcı Portalı Kullanım Kılavuzu yatırımınızdan daha fazlasını almak için en etkili araç Katılımcı Portalı Kullanım Kılavuzu yatırımınızdan daha fazlasını almak için en etkili araç Rakiplerinizden bir adım önde olun Profiliniz ile dikkat çekin Performansınızı ölçün İçerik Oturumunuzu açın

Detaylı

BİOS MENÜSÜNE GİRMEK İÇİN BİLGİSAYARIMIZIN GÜÇ DÜĞMESİNE BASIYORUZ.GENELDE BİLGİSAYARLARDA GÜÇ DÜĞMESİ OLARAK DEL TUŞU KULLANILMAKTADIR.

BİOS MENÜSÜNE GİRMEK İÇİN BİLGİSAYARIMIZIN GÜÇ DÜĞMESİNE BASIYORUZ.GENELDE BİLGİSAYARLARDA GÜÇ DÜĞMESİ OLARAK DEL TUŞU KULLANILMAKTADIR. Kurulumdan önce yapmamız gereken bir kaç adım var. Öncelikle elimizde olması gerekenler: 1- Windows 7 CD si ya da DVD sine ihtiyacımız olacak. 2- İkinci olarak Windows 7 yi kuracağımız bilgisayarın donanımsal

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642 1 MİCROSOFT EXCEL Elektronik tablolama veya hesaplama programı olarak da adlandırılan Excel, girilen veriler üzerinde

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı. Klasör ve Dosya Mantığı. Klasör ve Dosya Mantığı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı. Klasör ve Dosya Mantığı. Klasör ve Dosya Mantığı İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı İŞLETİM SİSTEMLERİ İşletim sistemini, bir bilgisayar sisteminde kullanıcı ile iletişim kurarak, donanım ve yazılım nitelikli kaynakların kullanıcılar arasında adil bir biçimde paylaştırılmasını

Detaylı

Windows İşletim Sistemi

Windows İşletim Sistemi Windows İşletim Sistemi Bilgisayar (Özellikler) Bilgisayarınızın özelliklerini görüntülemek için : Masaüstünde Bilgisayar simgesine sağ tıklayarak Özellikler e tıklayın. Çıkan pencerede bilgisayarınızda

Detaylı

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sürüm 1.0 Aralık 2015

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sürüm 1.0 Aralık 2015 y Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sürüm 1.0 Aralık 2015 Bulut Depolama, genel bir terimle "dosya barındırma" hizmeti sunan bir yazılım sistemidir. Bu hizmet sayesinde önemli dosyalarınızı yedekleyebilir veya

Detaylı

AKADEMİK LMS Web Tabanlı Uzaktan Eğitim Genel Bilgi ve Ders Aktivitelerine Erişim Öğrenci Kullanım Kılavuzu

AKADEMİK LMS Web Tabanlı Uzaktan Eğitim Genel Bilgi ve Ders Aktivitelerine Erişim Öğrenci Kullanım Kılavuzu AKADEMİK LMS Web Tabanlı Uzaktan Eğitim Genel Bilgi ve Ders Aktivitelerine Erişim Öğrenci Kullanım Kılavuzu ÖNSÖZ Akademik LMS (ALMS), Türkiye'deki yüksek öğrenim kurumlarının ihtiyaçlarını karşılamak

Detaylı

Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Hızlı Başlangıç Kılavuzu Hızlı Başlangıç Kılavuzu Microsoft Excel 2013 önceki sürümlerden farklı görünüyor, bu nedenle öğrenmenizi kolaylaştırmak için bu kılavuzu oluşturduk. Hızlı Erişim Araç Çubuğu'na komutlar ekleme Şeridi

Detaylı

Microsoft Office Kurulumu 2012-09-12 Sürüm 2.1

Microsoft Office Kurulumu 2012-09-12 Sürüm 2.1 Microsoft Office Kurulumu 2012-09-12 Sürüm 2.1 İÇİNDEKİLER Microsoft Office Kurulumu... 2 Kurulum Öncesİ Bİlgİsİ... 2 Microsoft Office Kurulumu... 3 Başlarken... 7 Daha Fazla Yardım mı Gerekiyor?... 7

Detaylı

Hoş geldiniz. Twinspace Kılavuzu. Bu kılavuz, TwinSpace de yeni olan Öğretmen Yöneticiler tarafından kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Hoş geldiniz. Twinspace Kılavuzu. Bu kılavuz, TwinSpace de yeni olan Öğretmen Yöneticiler tarafından kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Hoş geldiniz Twinspace Kılavuzu Bu kılavuz, TwinSpace de yeni olan Öğretmen Yöneticiler tarafından kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Sizlere: - TwinSpace inize erişme - Profilinizi düzenleme - Proje aktiviteleri

Detaylı

LİGHTKOD SETUP MAKER KULLANIMI 1- Giriş Programı yükledikten sonra Setup Maker programını açtığımızda aşağıdaki pencereyi görürüz. Burada 1.

LİGHTKOD SETUP MAKER KULLANIMI 1- Giriş Programı yükledikten sonra Setup Maker programını açtığımızda aşağıdaki pencereyi görürüz. Burada 1. LİGHTKOD SETUP MAKER KULLANIMI 1- Giriş Programı yükledikten sonra Setup Maker programını açtığımızda aşağıdaki pencereyi görürüz. Burada 1. kutuya kurulum dosyasını yapacağımız programın ismini giriyoruz.

Detaylı

WINDOWS SERVER 2008 R2-SERVER 2012 DE IP SANALLAŞTIRMA

WINDOWS SERVER 2008 R2-SERVER 2012 DE IP SANALLAŞTIRMA WINDOWS SERVER 2008 R2-SERVER 2012 DE IP SANALLAŞTIRMA IP Sanallaştırma Nedir? Windows Server işletim sistemlerinde Remote Desktop Host Services (önceki ismi Terminal Services) teknolojisini kullanarak

Detaylı

Turquaz Windows kurulum dökümanı. ftp://ftp.mirror.ac.uk/sites/ftp.postgresql.org/binary/v7.3.1/windows/pgsql731wina1.exe

Turquaz Windows kurulum dökümanı. ftp://ftp.mirror.ac.uk/sites/ftp.postgresql.org/binary/v7.3.1/windows/pgsql731wina1.exe 1. Giriş Turquaz programını windows üzerinde çalıştırmak için öncelikle bilgisayarınızda postgresql ve Java nın kurulu olması gerekli. Aşağıdaki bilgi ve dökümanlar windows 2000 işletim sistemi üzerinde

Detaylı

10 ADIMDA KR AKADEMİ DVD İZLEME PROGRAMI KULLANIM KLAVUZU

10 ADIMDA KR AKADEMİ DVD İZLEME PROGRAMI KULLANIM KLAVUZU 10 ADIMDA KR AKADEMİ DVD İZLEME PROGRAMI KULLANIM KLAVUZU 1. Adım (Program Kurulumu Başlatma): KR Akademi KPSS DVD Setiniz içinde yer alan derslerden herhangi birinin 1. DVD sini DVD-ROM a takıp, DVD yi

Detaylı

Google Cloud Print Kılavuzu

Google Cloud Print Kılavuzu Google Cloud Print Kılavuzu Sürüm 0 TUR ların açıklamaları Bu kullanıcı kılavuzunda aşağıdaki simgeyi kullanıyoruz: lar ortaya çıkabilecek durumu nasıl çözmeniz gerektiğini size bildirir veya işlemin diğer

Detaylı

Çok işlevli USB Ağ Sunucusu Serileri

Çok işlevli USB Ağ Sunucusu Serileri Çok işlevli USB Ağ Sunucusu Serileri Hızlı Kurulum Kılavuzu Giriş Bu belge, Windows ortamında bir USB aygıt sunucusu gibi kullanılan Çok işlevli USB Ağ Sunucusunu kurmak ve yapılandırmak için gerekli olan

Detaylı

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar Bilgi Teknolojileri ve Uygulamalarına Giriş Dersin Konusu ve Amaçları: Bu dersin amacı daha önce bilgisayar ve bilgi teknolojileri alanında herhangi bir bilgi ve/veya deneyime sahip olmayan öğrenciye bilgi

Detaylı

KABLOSUZ TV AKTARMA KUTUSU

KABLOSUZ TV AKTARMA KUTUSU KABLOSUZ TV AKTARMA KUTUSU Hızlı Kurulum Kılavuzu DN-70310 1. Ürün tanıtımı DIGITUS Kablosuz TV aktarma kutusunu seçtiğiniz için teşekkür ederiz. Kullanımı için lütfen kullanma kılavuzundaki talimatlara

Detaylı

ACCESS DERS 2. 1. Tablolarda Düzenleme

ACCESS DERS 2. 1. Tablolarda Düzenleme ACCESS DERS 2 1. Tablolarda Düzenleme Geçen notlarda en durumda Musteri, iller ve ilçeler isminde 3 tane tablomuz olmuştu. Şimdi bu tablolar üzerinde düzenlemeler yapacağız. İlk düzenlemeyi tablo ve tablo

Detaylı

Flow Kullanım Klavuzu Mart 2014

Flow Kullanım Klavuzu Mart 2014 Flow Kullanım Klavuzu Mart 2014 İçindekiler Flow nedir? Bir Flow hesabı oluşturmak Oturum açmak Flow Hesabınız Genel Görünüm Flow Hesabınız Kullanım + Add (ekle butonu) Bibliography (Künye/Atıf butonu)

Detaylı

Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Hızlı Başlangıç Kılavuzu Hızlı Başlangıç Kılavuzu Microsoft Access 2013 önceki sürümlerden farklı görünmektedir, dolayısıyla öğrenme eğrisini en aza indirmenize yardımcı olmak üzere bu kılavuzu hazırladık. Ekran boyutunu değiştirme

Detaylı

ASSAM YÖNERGESİNE EK-T ASSAM WEB SİTESİ YÖNERGESİNE LAHİKA-2 WEB SİTESİ MAKALE EKLEME KILAVUZU 8.4.2014. www.assam.org.tr ASSAM

ASSAM YÖNERGESİNE EK-T ASSAM WEB SİTESİ YÖNERGESİNE LAHİKA-2 WEB SİTESİ MAKALE EKLEME KILAVUZU 8.4.2014. www.assam.org.tr ASSAM YÖNERGESİNE EK-T ASSAM WEB SİTESİ YÖNERGESİNE LAHİKA-2 WEB SİTESİ MAKALE EKLEME KILAVUZU 8.4.2014 ASSAM İçindekiler Önsöz... 3 ASSAM Web Sitesinde Makale Yayınlamak... 4 ASSAM Web Sitesine Nasıl Girerim?...

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi

Akdeniz Üniversitesi F. Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Akdeniz Üniversitesi Bilgi Teknolojileri Kullanımı Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans (x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi

Detaylı

Mahaya Bulmaca Sözlük 1.0

Mahaya Bulmaca Sözlük 1.0 Mahaya Bulmaca Sözlük 1.0 1 / 16 Table of contents Mahaya Bulmaca Sözlük'e Hoşgeldiniz... 3 Özellikler... 3 Lisans... 4 Kullanmaya Başlayın... 5 MBS'ü Başlatmak... 5 Yardım Almak... 5 Sistem Gereksinimleri...

Detaylı

Prezi kullanım hatırlatmaları

Prezi kullanım hatırlatmaları Prezi kullanım hatırlatmaları Prezi bize daha ilgi çekici sunumları hazırlama olanağı sunan çevrimiçi bir araç. edu uzantılı e-posta adresiyle alınan üyelikler daha kapsamlı özelliklere sahip. Hesabımızı

Detaylı

Samsun Çocuk Hizmetleri İ l Koordinasyon Sekretarya Birimi

Samsun Çocuk Hizmetleri İ l Koordinasyon Sekretarya Birimi Samsun Çocuk Hizmetleri İ l Koordinasyon Sekretarya Birimi Veri Giriş Sistemi Klavuzu Amaç Veri Giriş Sistemi, koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının takibinde ve uygulamasında ilgili kurumları daha

Detaylı

PlaceCam Video Konferans Görüntülü Görüşme Kullanıcı Kitapçığı

PlaceCam Video Konferans Görüntülü Görüşme Kullanıcı Kitapçığı PlaceCam Video Konferans Görüntülü Görüşme Kullanıcı Kitapçığı 1 HAZIRLIK : WEBCAM ve KULAKLIKLI MİKROFON Bilgisayarınızın USB girişine web kameranızı (webcam) takın ya da var ise bilgisayarın kendi web

Detaylı

DS150E Kullanıcı El Kitabı. Dangerfield June. 2009 V3.0 Delphi PSS

DS150E Kullanıcı El Kitabı. Dangerfield June. 2009 V3.0 Delphi PSS DS150E Kullanıcı El Kitabı 1 Ana bileşen...3 Kurulum talimatları...5 Bluetooth Ayarları...26 Arıza Teşhis Programı...39 Dosya...41 Ayarlar...43 Belgeler...51 Yardım...53 OBD İletişimi...56 Yazdır ve Kaydet...66

Detaylı

AirTies Kablosuz Erişim Noktası (Access Point) olarak kullanacağınız cihazı bilgisayarınıza bağlayarak ayarlarını yapabilirsiniz.

AirTies Kablosuz Erişim Noktası (Access Point) olarak kullanacağınız cihazı bilgisayarınıza bağlayarak ayarlarını yapabilirsiniz. USB Disk Paylaşımı Değerli Müşterimiz, AirTies desteklediği USB Tak&Paylaş özelliği ile hiçbir ekstra donanıma ihtiyaç duymadan yaygın olarak kullanılan standart USB disk sürücülerinizi tüm ağınıza paylaştırmanıza

Detaylı

OKUL HABER EKLEME MODÜLÜ TANITIM DOSYASI. Okul haberlerinizi ilçemiz web sitesinde yayınlayabilmek için aşağıdaki adımları uygulamanız gerekmektedir.

OKUL HABER EKLEME MODÜLÜ TANITIM DOSYASI. Okul haberlerinizi ilçemiz web sitesinde yayınlayabilmek için aşağıdaki adımları uygulamanız gerekmektedir. OKUL HABER EKLEME MODÜLÜ TANITIM DOSYASI Okul haberlerinizi ilçemiz web sitesinde yayınlayabilmek için aşağıdaki adımları uygulamanız gerekmektedir. http://maltepe.meb.gov.tr/mebpanel adresine giriniz.

Detaylı

HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ REKTÖRLÜĞÜ BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI

HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ REKTÖRLÜĞÜ BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ REKTÖRLÜĞÜ BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI Üniversitemiz FTP sunucusuna bağlanma, Windows 8 ve Office 2013 (Ġngilizce) kurulum dosyalarının indirilmesi ve Windows 7 ve Office 2010 un Windows

Detaylı