PART ÜRET M S STEM LE ÇALI AN KOB LERDE KAPAS TE KULLANIMI VE VER ML L K L K S N N NCELENMES : B R SAHA ARA TIRMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PART ÜRET M S STEM LE ÇALI AN KOB LERDE KAPAS TE KULLANIMI VE VER ML L K L K S N N NCELENMES : B R SAHA ARA TIRMASI"

Transkript

1 PART ÜRET M S STEM LE ÇALI AN KOB LERDE KAPAS TE KULLANIMI VE VER ML L K L K S N N NCELENMES : B R SAHA ARA TIRMASI Ferhat GÜNGÖR Marmara Üniversitesi Mustafa BOZKURT KOSGEB stanbul kitelli ÖZET Günümüzde rekabetin giderek zorla t küresel pazar ortam nda, i letmeler faaliyetlerini sürdürebilmeleri için belirledikleri stratejiye göre en uygun üretim sistemini olu turmak durumundad rlar. Küçük ve Orta Ölçekli letmeler (KOB ) esnek yap lara sahip olan ve de i en artlara kolayca uyum gösterebilen i letmelerdir. A rl kl olarak büyük i letmelerin ihtiyaç duydu u mamul/yar mamul üreten bu i letmeler, parti üretim sistemi ile çal maktad rlar. Yüksek say da ürün çe itlili i ve dü ük üretim h z gibi özelliklerin oldu u bu sistemde kapasite kullan m oran (KKO) ve verimlilik oranlar n n daha dü ük seviyede oldu u bilinmektedir. Bu çal mada, parti üretim sistemi ile faaliyetlerini yürütmekte olan KOB lerin kapasite kullan m oran ve verimlilik ili kisi incelenmi tir. Tala l malat Yapan KOB lerde Verimlilik Ara t rmas ad alt nda yap lan saha ara t rmas nda ortaya ç kan verilerden yararlan lm t r. Bu veriler analiz edilerek mevcut durum ve iyile tirme çal malar hakk nda de erlendirmeler yap larak sonuçlar yorumlanm t r. Anahtar Kelimeler: Kapasite Kullan m Oran,Verimlilik, Parti Üretim Sistemi, KOB A RESEARCH ON SMEs CAPACITY USE AND PRODUCTIVITY RELATIONSHIP WHICH IS WORKING WITH BATCH PRODUCTION SYSTEM: A FIELD SURVEY ABSTRACT Today, competition is increasingly difficult within global market therefore enterprises are obliged to create most appropriate production system according to their determined strategy.smallandmedium-sized Enterprises (SMEs) has flexible structure sand can adapt easily changing conditions. Mainly these enterprises produce finished/semi finished products that large enterprises needed and work batch production system. It is known that this system has a lower level of capacity utilization ratio (CUR) and productivity rates which has high number of product diversity and properties such as low production rate. In this study SMEs capacity utilization rate and productivity relationship examined that are carrying out their activities with batch production system. Productivity survey at SMEs engaged in machining named field surveys results datasareused. These data were analyzed and assesments about current situation and improvement work is made and results are interpreted. Keywords: Capacity Utilization Ratio, Productivity, Batch Production System, SME 437

2 F. Güngör, M. Bozkurt 1. G R H zl de i imin ya and günümüzde, makro seviyede ülke ekonomisinin mikro seviyede i letmelerin çabalar, yeni bilgi ve teknolojilere uyum sa layarak etkili ve verimli olmak, dolay s yla süreklilik ve büyüme gibi amaçlar etraf nda yo unla maktad r. letmelerin verimlili i, geli me ve büyümesiyle ilgili olarak yap lacakanaliz ve yorumlarda, i letme girdileri ve ç kt lar ile bunlar aras ndaki ili kiler önemli bir araç olmaktad r. letmelerde üretim girdileri aras nda hammadde, i gücü ve sermaye önemli bir yer tutmaktad r(küçük, 2009). Hammadde ve malzemelerin mamule dönü türülmesinde i çilerin ve makinelerin çal mas ile üretim ile ilgili çe itli maliyet giderlerine katlan lmaktad r. Bu dönü üm süreci içerisinde i letmelerin tam kapasiteli olarak çal t klar söylenemez. Örne in i letmelerde zaman zaman ya anan elektrik kesintileri, talep eksikli i, hammadde ve malzemenin zaman nda tedarik edilmemesi gibi nedenlerden dolay at l kapasite ortaya ç karak üretimin aksamas sözkonusu olmaktad r (Orhan ve Bozdemir, 2009). Ülkemizdeki i letmelerin büyük bir k sm n olu turan KOB lerin kapasite kullan m ve verimlilik ile mevcut durumlar n ve konu ile ilgileri görü lerini analiz edece imiz bu çal mada: 2009 y l Temmuz ay nda, stanbul Bayrampa a ve kitelli Organize Sanayi bölgesinde Tala l malat Yapan KOB lerde Verimlilik Ara t rmas ad alt nda yap lan saha ara t rmas nda ortaya ç kan verilerden yararlan lm t r. Günümüzde 2008 y l son çeyre inde ba layan global ekonomik kriz sonras, kapasite kullan m oranlar 2011 aylar nda dura an seyrini sürdürdü ü bilinmektedir. Ocak dönemleri halen yakalanmam durumdad r. May s 2011 dönemi için aç klanan KKO,may s ay nda bir önceki aya göre 0.3 puan artarak yüzde 75.2 oran na yükseldi. Geçti imiz y l n ayn ay nda bu oran, yüzde 73.3 seviyesindeydi. Yani y ll k bazda da iki puana yak n art söz konusu. Ancak nisan ay nda oldu u gibi may s ay nda da kapasite kullan m oran ndaki yükselme daha çok mevsimsel faktörlerden kaynaklanm. Mevsimselli e göre düzeltilmi kapasite kullan m oran ocak ay nda yüzde 77 oran na yükselmi ti. Son dört ayd r da ya dü üyor ya da yatay seyrediyor. Düzeltilmi endeks nisan ay nda 0.4 puan ve may s ay nda da bir puan dü erek son iki aydaki dü ü 1.4 puana ula t. A a daki grafikte kapasite kullan m oran nda görülen dura anl k net bir ekilde görülebiliyor. (www.tcmb.gov.tr) 2. TEMEL KAVRAMLAR 2.1. Küçük ve Orta Ölçekli letme (KOB ) Günümüzde küçük ve orta ölçekli i letmelerin, (KOB ) katma de er ve istihdam yarat c etkileri, tüm ülkeler aç s ndan oldukça önemli boyutlardad r. KOB lerin ülkede yaratt ekonomik etkilerin yan s ra, sosyal ve siyasi bak mdan önemli rolleri bulunmaktad r. KOB ler için yap lan tan mlar ülkeler, kurum, kurulu ve uzmanlar taraf ndan ülkelerin içinde bulunduklar ekonomik duruma ve sektörel hacme ba l olarak de i ikler göstermektedir. Bu nedenle her kesim taraf ndan kabul edilen ortak bir KOB tan m mevcut de ildir (Küçük, 2009). 438

3 XI. Üretim Ara t rmalar Sempozyumu, Haziran 2011 Ülkemizde tan m birli ini sa lamak ve KOB tan m n Avrupa Birli i (AB) ile uyumla t rmak amaçlar yla yap lan çal malar; 2005 y l nda tamamlanm, haz rlanan Küçük ve Orta Büyüklükteki letmelerin Tan m, Nitelikleri ve S n fland r lmas Hakk nda Yönetmelik 18 Kas m 2005 tarihli Resmi Gazetede yay mlanarak 18 May s 2006 tarihinde yürürlü e girmi tir (KOSGEB, 2008). Bu yönetmelikte Küçük ve Orta ölçekli i letmeler, 250 ki iden az y ll k çal an istihdam eden ve y ll k net sat hâs lat ya da mali bilançosu 25 milyon Türk Liras n a mayan ve bu Yönetmelikte mikro i letme, küçük i letme ve orta büyüklükteki i letme olarak s n fland r lan ve k saca KOB olarak adland r lan ekonomik birimlerini ifade etmektedir (Bakanlar Kurulu KOB 2005/9617). KOB 'ler a a daki ekilde s n fland r lm t r (Bakanlar Kurulu KOB 2005/9617). a) Mikro i letme: 10 ki iden az y ll k çal an istihdam eden ve y ll k net sat has lat ya da mali bilançosu 1 milyon Türk Liras n a mayan çok küçük ölçekli i letmeler, b) Küçük i letme: 50 ki iden az y ll k çal an istihdam eden ve y ll k net sat has lat ya da mali bilançosu 5 milyon Türk Liras n a mayan i letmeler, c) Orta büyüklükteki i letme: 250 ki iden az y ll k çal an istihdam eden ve y ll k net sat has lat ya da mali bilançosu 25 milyon Türk Liras n a mayan i letmeler. KOB lerin s n f de i tirmesi ve KOB vasf n n kayb ;an lan yönetmelikte,hesaplar n n kapan tarihinde, i letme s n flar ve KOB vasf belirlenirken dikkate al nan kriterlerden herhangi birini, birbirini takip eden iki hesap döneminde de kaybeden veya a an i letmeler s n f de i tirir veya KOB vasf n kaybeder. ifadesi ile belirtilmi tir (Bakanlar Kurulu KOB 2005/9617) Verimlilik Genel bir tan mlama yap l rsa; verimlilik, bir üretim ya da hizmet sisteminin üretti i ç kt ile bu ç kt y yaratmak için kullan lan girdi aras ndaki ili kidir. Yüksek verimlilik, ayn miktardaki girdi ile daha fazla ç kt elde etmek ya da ayn miktarda ç kt için daha az girdi kullanmakt r. Bu ili ki genelde a a daki gibi ifade edilmektedir (Prokopenko, 2005, s.19). Ç kt Verimlilik Girdi Verimlilik, belirli bir dönemde tamamlanan ürün veya hizmetler (ç kt lar) ile onlar elde etmek için ayn dönemde kullan lan kaynaklar (girdiler) aras ndaki ili kiyi ifade eder ( ekil I.) (Tanya, 2000). Kaynaklar (Girdiler) ÜRET M VEYA H ZMET S STEM Ürünler (Ç kt lar) Verimlilik=Ç kt lar/girdiler ekil 1. Verimlilik Kavram Verimlilik, sonuçlar ile bu sonuçlara ula mak için harcanan süre aras ndaki ili ki olarak da tan mlanabilir. stenen sonuçlar elde etmek için ne kadar az zaman harcan rsa sistem o derece verimlidir. Ancak bu tan m ç kt n n sadece niceliksel boyutunu dikkate almakta, niteliksel boyutu üzerinde durmamaktad r. Oysa ayn üretim faktörlerini kullanarak daha önceki döneme göre daha kaliteli ürün elde edilmesi de, verimlilik olarak tan mlanmaktad r (Uzay, 2005). Verimlili e gereken önemin verilmemesi ve onun bir ya am felsefesi olarak kabul edilmemesi i letmeler için önemli ve olumsuz sonuçlar do urur. ekil II.15 de verimlilikte ya anan olumsuzluklar n i letmeleri ne ekilde etkiledi i ematize edilmi tir. Bu olumsuz çemberi k rman n yolu öncelikle çal anlar n verimlilik bilincinin art r lmas, i çi sendikas ve yönetim aras nda verimlili in önemi ve art r lmas konusunda tam bir uzla maya gidilmesidir (Tanya, 2000). 439

4 F. Güngör, M. Bozkurt gücü fazlal yat r mlar n azalmas Verimlilikteki dü meler Maliyetlerde Art lar Kapasite Kullan m Oran n n Azalmas Fiyatlar n Art r lmas Sat n azalmas ekil 2. Dü ük Verimlilik Oranlar n n letmelere Etkileri 2.3. Kapasite Kapasite, mal ve hizmet üretebilme yetene i ve olanaklar hakk nda fikir veren bir kavramd r. Ba ka bir deyimle kapasite bir i letmenin üretim gücü ölçüsü olarak ifade edilebilir (Orhan ve Bozdemir, 2009). Kapasite kavram,bir i letmenin belirli bir dönemde (ço unlukla bir y l olarak al n r) mevcut kaynaklar n kullanarak, elde edebilece i maksimum üretim miktar n ifade eder. Bir i letmenin mal ve hizmet üretebilme yetenek ve imkânlar n n belli bir ölçü ile ifade edilmesine i letme kapasitesi denilmektedir. Bir i letmenin para, hammadde, malzeme, makine, i gücü, do a ve bilgi gibi üretim faktörlerini en iyi ve en uygun biçimde bir araya getirerek, belirli bir dönem içinde üretti i mal ve hizmet miktar, o i letmenin kapasitesini ifade etmektedir (Küçük, 2009) Kapasite Türleri letmeler, sahip olduklar kaynaklardan her zaman tam olarak yararlanamaz. Makine bozulmalar, i görenlerin kanuni izin ve sa l k problemleri gibi nedenler üretimde aksamalara sebep olur. Bazen çe itli d etkenlerden kaynaklanan veya sermaye yetersizli i gibi i letmenin baz unsurlar ndaki eksiklikler, üretim miktar n kurulu ölçe in a a s na çeker. Böylelikle kar m za, i letme kaynaklar n n tam olarak kullan ld, baz lar n n at l b rak ld veya kabul edilebilir aksamalar göz önüne al narak belirlenen farkl kapasite kavramlar ç kmaktad r (Küçük, 2009). Kapasite türleri ekil 3. deki gibi gösterilebilir (Küçük, 2009). Zorlanm Kapasite At l (Aylak) kapasite Teorik (Maksimum) Kapasite Pratik (Normal) Kapasite Fiili (Gerçek) Kapasite ekil 3. Kapasite Türleri Kapasite Kullan m Oran (KKO) Çal ma derecesi olarak da bilinen kapasite kullan m, bir i letmenin elinde bulunan gerek be eri, gerekse fiziki ve parasal kaynaklardan yararlanma derecesini gösterir. Oran biçiminde ifade edilen ve Kapasite Kullanma Oran (KKO) diye bilinen rasyo, 440

5 XI. Üretim Ara t rmalar Sempozyumu, Haziran 2011 KKO Gerçekkapasite. x100 NormalKapasite eklinde formüle edilir. (Küçük,2009) Ülkemizde, kapasite kullan m oran n belirleyen temel kriterler üzerinde kesin bir görü sa lanamad ve/veya konunun ne derece önemli oldu u belirlenmedi inden, hemen her i letme, kendisi taraf ndan belirlenen kriterlerden kapasite kullan m oran tespit etmektedir. letmelerin birbirleri ile uyumlu olmayan kriterlerden hareket ederek belirledikleri kapasite kullan m oranlar, resmi istatistiklere de yans d için ülke çap nda ç kar lan kümülatif sonuçlar tart labilir özellikler ta maktad r (Etçio lu, 2009) Üretim tipleri Üretim tiplerini benzer biçimde adland r p üçlü bir s n flama yapan Gavett ve Starr d ndaki yazarlar n genellikle ikili bir s n flama yapt klar görülmektedir. Buffa, Mayer, Boris ve Hopeman gibi yazarlar üretim sistemlerini s n fland r rlarkenürünün üretim ak kriterini kullanarak "sürekli" ve "kesikli" terimlerini kullanm lard r. Starr ve Gavett 'in yapt s n fland rmada, her üretim sistemi s n f geleneksel yerle im türlerinden birine kar l k gelmektedir. Üretim sitemlerinde yerle im planlamas a rl kl bir yer tuttu undan bu s n flama önem kazanmaktad r. Starr ve Gavett üretim sistemlerini üç ana grupta toplam lard r; 1- Seri Üretim (Flow-shop) 2- Atölye Tipi Üretim (Job-shop) 3- Proje Tipi Üretim (Project-shop) Di er üretim sistemlerinin s n fland r lmas ise; 1. Sürekli Üretim Sistemi 1.1. Kütle Üretim 1.2. Ak Tipi Üretim 2. Kesikli Üretim Sistemi 2.1. Kesikli Seri Üretim: Ürün çe idi 1-5 aras, saatlik üretim aras 2.2. Sipari e Göre Üretim: Ürün çe idi 100-binlerce, saatlik üretim 1den az 2.3. Parti Üretimi: Ürün çe idi aras, saatlik üretim 1-50 aras Parti Üretiminde, tek parça üretimi uygulanabilir. 3. Proje Tipi Üretim Sistemi Birçok yazar seri ve atölye tipi üretimi ayr ayr s n flamakla birlikte, proje tipi üretimi ya atölye tipi üretimin içinde ya da bu s n flardan birinin özel bir durumu olarak ele almaktad r. Çe itli yazarlara göre üretim sistemlerinin s n fland r lmas Üretim M ARTIN K. ELWOOD JOHN F. JAMES H. RAYM OND WILLIAM STARR S. B UFFA MA GEE GREENE R. MAYER J. GAV ETT Sistemleri Seri Üretim S eri Üretim Sürekli Ürün Ürün Hatt Sürekli Seri Üretim (Flow-Shop) Üretim Hatt Üretim Atölye tipi üretim (Job-Shop) Atölye tipi üretim Kesikli Üretim Fonksiyonel düzen Atölye tipi üretim Kesikli üretim Atölye tipi üretim Proje Üretimi (P roject-shop) Tek çe it ürün üretimi Tek çe it ürün üretimi Özellikle 1970'li y llardan sonra gündeme gelen ve yeni bir üretim felsefesi olarak ortaya ç kangrup düzenleme ve grup teknolojisi fikrinden hareketle geli tirilen "Hücre Tipi Üretim Sistemi (Cellular ManufacturingSystem)" ayr bir s n f olarak ele al nmakta, ayr ca ek olarak, Japonya'da ortaya ç kan ve s f r stok üretimine dayanan JIT (JustIn Time) üretim ekli de yer almaktad r Parti Üretimi Bir mamulün özel bir sipari i veya sürekli bir talebi kar lamak amac ile belirli miktarlardan olu an partiler halinde üretilmesidir. Bir parti mamulün üretimi gerçekle tikten sonra makine ve tesisler gerekli 441

6 F. Güngör, M. Bozkurt ayarlamalar yap ld ktan sonra ba ka cins bir mamulün üretiminde kullan l r. Makine, tak m, tertibat ve insan gücünün planlanmas nda gösterilecek özen parti büyüklü üne ve üretim periyodunun s kl na ba l d r. Parti üretiminde iki temel problem vard r: Bunlardan biri en uygun parti büyüklü ünün saptanmas, di eri minimum kapasite kayb na yol açan üretim programlar n n haz rlanmas d r. Parti üretimi endüstride a rl en fazla olan ve s k rastlan lan bir üretim tipidir(kobu, 2003). Ev e yas, haz r giyim, g da, matbuat gibi her çe it tüketim mal parti üretim grubunda yer al r. Parti üretimin en önemli özelli i ortalama say daki ürünün tek seferde ya da birkaç seferde belirli bir zaman süresi içinde i lem görerek imal edilmesidir. Parti büyüklü ü , hatta daha fazla olabilir. Burada da ürün çe itlili i yüksektir, gerekli proses say s fazlad r, dolay s yla ekipmanlar çok amaçl olarak kullan l r (Scallan, 2008). Tablo 1. Geleneksel Üretim Sistemlerine li kin Özet Çizelge malat sistemi Tan m Örnekler Proje Üretim Çok dü ük imalat h zlar yla uzun bir periyot boyunca tek olarak üretilmi ürün imalat /yap l Köprüler, gemiler, petrol kuleleri, genel amaçl büyük tezgâhlar Muhtelif Parça Üretim Tek bir operatör ya da operatör grubu kullanan tek olarak üretilmi ürün ya da küçük ölçekli ürün imalat Havac l k parçalar ve özel amaçl tezgâhlar, alt-birimler Parti Üretim Sipari e göre 5 ilâ 1000 birimin imalat ya da bazen sipari miktar na göre imalat Uçak ve otomotiv ürünleri için yedekler/bile enler, genel amaçl tezgâhlar, elektronik alt birimler Seri Üretim Sürekli Üretim /proses Üretim Mü teri sipari lerine göre stok için büyük oranlarda imalat Mü teri sipari lerine göre hammaddelerin girdi i ve son ürünlerin envanterde oldu u büyük bir proses Araba, televizyon, buzdolab, ocak gibi ev tak mlar Plastik, cam, petrokimya imalat, çelik 442

7 XI. Üretim Ara t rmalar Sempozyumu, Haziran 2011 Tablo 2. Geleneksel Üretim Sistemlerinin Karakteristiklerine li kin Özet Çizelge Karakteristik Üretim Sistemi Proses yerle imi gücü Proje Genel amaçl /Özel ekipman kar m Sabit pozisyonlu kalifiye ve esnek Muhtelif Parça Genel amaçl, esnek ekipman Prosesbazl Kalifiye ve esnek Parti Seri Üretim Sürekli Genel amaçl, esnek ekipman Özel, tek amaçl ekipman Özel ve genelde ileri teknoloji tabanl Proses-bazl Proses-bazl Proses-bazl Kalifiye ve esnek Kalifiye ancak tek fonksiyonlu Kalifiye seviyesi fonksiyona göre de i ir. Ürün çe itlili i Çok yüksek Çok Yüksek Yüksek Orta - Dü ük Çok dü ük Üretim h z Çok dü ük Dü ük Orta-dü ük Orta -Yüksek Yüksek Olu turma süresi malat ön süresi Çok uzun ve Çok uzun ve Uzun ancak ayr ca s k Uzun ve Uzun ancak ayr ca s k Uzun ve Uzun ve karma k K sa ve genelde sabit Uzun, karma k, pahal Çok K sa 3. SAHA ARA TIRMASI Kobilerde, verimlilik ve KKO aras ndaki ili kinin incelenmesi amaçlanm t r Evren ve Örneklem Ara t rman n evrenini, stanbul Bayrampa a ve kitelli Organize Sanayi bölgesindeparti üretim sistemi ile Tala l malat Sektöründe faaliyet gösteren i letmelerde çal an yönetici ve teknik elemanlar olu turmaktad r. Örneklem ise evren aras ndan tesadüfî olarak seçilen 34 ki inin verdi i bilgilerdir Demografik Veriler Ara t rmaya kat lan çal anlar n cinsiyetlerine göre da l m ; %2,9 ile Kad n ve %97,1 ile Erkek eklindedir. Tablo 3. Cinsiyet fadesinin Frekans ve Yüzde Da l mlar Cinsiyetiniz f % Kad n 1 2,9 Erkek 33 97,1 Ara t rmaya kat lan çal anlar n mezuniyet durumlar na göre da l m ; %17,6 ile Ortaö retim, %11,8 ile Lise, %17,6 ile Meslek lisesi, %23,5 ile Yüksekokul, %23,5 ile Lisans ve %5,9 ile Yüksek Lisans eklindedir. 443

8 F. Güngör, M. Bozkurt Tablo 4. Mezuniyet Durumunuz fadesinin Frekans ve Yüzde Da l mlar Mezuniyet durumunuz? f % Ortaö retim 6 17,6 Lise 4 11,8 Meslek Lisesi 6 17,6 Yüksekokul 8 23,5 Lisans 8 23,5 Yüksek Lisans 2 5,9 Ara t rmaya kat lan çal anlar n meslekteki çal ma sürelerine göre da l m ; %2,9 ile 1 y ldan az, %20,6 ile 1-5 y l, %8,8 ile 5-10 y l, %23,5 ile y l ve %44,1 ile 15 y ldan fazla eklindedir. Tablo 5. Meslekteki Çal ma Süreniz? fadesinin Frekans ve Yüzde Da l m Meslekteki çal ma süreniz? f % 1 Y ldan Az 1 2,9 1-5 Y l 7 20, Y l 3 8, Y l 8 23,5 15 y ldan fazla 15 44,1 Ara t rmaya kat lan çal anlar n bulunduklar firmadaki hizmet sürelerine göre da l m ; %11,8 ile 1 y ldan az, %29,4 ile 1-5 y l, %5,9 ile 5-10 y l, %20,6 ile y l ve %32,4 ile 15 y ldan fazla eklindedir. Tablo 6.Bulundu unuz Firmada Hizmet Süreniz? fadesinin Frekans ve Yüzde Da l m Bulundu unuz firmada hizmet süreniz? f % 1 Y ldan Az 4 11,8 1-5 Y l 10 29, Y l 2 5, Y l 7 20,6 15 y ldan fazla 11 32,4 Ara t rmaya kat lan çal anlar n bulunduklar firmadaki görevlerine göre da l m ; %67,6 ile Yönetici, %11,8 ile Mühendis, %2,9 ile CNC Operatörü, ve %17,6 ile Di er eklindedir. Tablo 7. Göreve Göre Frekans ve Yüzde Da l mlar Göreviniz f % Usta 0 0 Ustaba 0 0 Mühendis 4 11,8 Yönetici 23 67,6 CNC operatörü 1 2,9 Di er 6 17,6 Toplam letmelerin çal an say s na göre da l m ; %52,9 ile 1-9 aras, %38,2 ile aras ve %8,8 ile aras eklindedir. 444

9 XI. Üretim Ara t rmalar Sempozyumu, Haziran 2011 Tablo 8. Çal an Say s Frekans ve Yüzde Da l mlar letmede çal an say s kaçt r? f % 1-9 aras 18 52, aras 13 38, aras 3 8,8 250 ve üstü 0 0,0 Görü ülen i letmelerin bulundurduklar ürün ve kalite belgelerine göre da l m ; %42,4 ile ISO 9000, %3 ile QS ve %3 ile CE eklindedir. letmelerin %51,5inin kalite belgesi bulunmamaktad r. Tablo 9. letmedeki Ürün ve Kalite Belgesi Frekans ve Yüzde Da l mlar letmedeki Ürün ve Kalite belgesi hangileridir? f % ISO ,4 ISO ,0 ISO/TS ,0 TSE 0 0,0 CE 1 3,0 Hiçbiri 17 51,5 Toplam ,0 Yap lan saha ara t rmas ndaki demografik verilere bak ld nda, anket sorular na cevap verenlerin ço unlukla yönetici düzeyinde oldu u ve üniversite e itimi ald klar görülmektedir.meslekteki çal ma süreleri ve firmadaki hizmet süreleri aç s ndan, yeterli ölçüde tecrübeye sahip olduklar söylenebilir. letmeler, KOB s n fland rmas içerisinde de erlendirildi inde % 52,9u (18 i letme) mikro, % 38,2si (13 i letme) küçük ve %8,8i (3 i letme) orta ölçekli olarak s n fland r lmaktad r Kapasite Kullan m Oranlar ve Verimlili e Dair Sonuçlar letmelerin kapasite kullan m oranlar s ras yla; %44,1 ile %51-%70, %32,4 ile %21-%50, %14,7 ile %71-%90, %5,9 ile %91-%100 ve %2,9 ile %0-%20 aral ndad r. Tablo 10. Kapasite Kullan m Oranlar Frekans ve Yüzde Da l mlar Kapasite kullan m oran n z nedir? f % %0-%20 1 2,9 %21 -% ,4 %51 -% ,1 %71 -% ,7 %91 -% ,9 Kapasite kullan m n engelleyen ba l ca faktörler; %34,4 ile Talep yetersizli i ve Finansman yetersizli i, %14,9 ile Nitelikli i gücü yetersizli i %9,8 ile Hammadde, malzeme yetersizli i, %6,5 ile Teknoloji yetersizli i olarak belirtilmi tir. Tablo 11. Kapasite Kullan m n Engelleyen Etkenler Frekans ve Yüzde Da l mlar Kapasite kullan m n z engelleyen etkenler nelerdir? f % Hammadde, malzeme yetersizli i 6 9,8 Talep yetersizli i 21 34,4 Teknoloji yetersizli i 4 6,5 Finansman yetersizli i 21 34,4 Nitelikli i gücü yetersizli i 9 14,9 445

10 F. Güngör, M. Bozkurt Hammadde veya yar mamül temininde kar la t m z s k nt lar s ras yla; %50,2 ile Fiyat art, %30,8 ile Stok yap lamamas ve %7,7 ile Teslimde ya anan sorunlar eklindedir. Tablo 12. Hammadde veya Yar mamül (Girdi) Temininde Kar la t m z S k nt lar Frekans ve Yüzde Da l mlar Hammadde veya yar mamül (Girdi) temininde kar la t m z s k nt lar hangileridir? f % Fiyat art 26 50,2 Stok yap lamamas 16 30,8 Teslimde ya anan sorunlar ( gecikme, kota vs.) Di er 6 11,3 Ara t rmaya kat lan i letmelerin, üretimde etkinli in ve verimlili in art r labilmesi için yap lmas gerekenlerle ilgili ifadeler aras nda en önemli bulduklar s ras yla; Üretim Planlamas Yapmak, Ürünleri ve Üretim Tekniklerini Standardize Etmek ve Kapasite Kullan m Oran n Art rmak ifadeleri olmu tur. Tablo 13. letmenizin Üretimde Etkinli i ve Verimlili i Art rabilmesi çin Yapmas Gerekenler Yüzde Da l mlar letmenizin Üretimde Etkinli i ve Verimlili i Art rabilmesi çin Yap lmas Gerekenler Hiç Önemli De il Önemsiz Ne Önemli Ne Önemsiz Önemli Çok Önemli % % % % % Üretim Planlamas Yapmak 0,0 0,0 0,0 44,1 55,9 Kalite Yönetim Sistemini Kurmak 0,0 0,0 2,9 50,0 47,1 Ürünleri ve Üretim Tekniklerini Standardize Etmek 0,0 0,0 5,9 41,2 52,9 Üretim Süreçlerine li kin Ar-Ge Faaliyetlerine A rl k Vermek 0,0 0,0 6,3 53,1 40,6 Kapasite Kullan m Oran n Art rmak 0,0 0,0 9,1 36,4 54,5 Saha ara t rmas n n yap ld 2009 y l Temmuz ay n n Kapasite kullan m oran Türkiye statistik Kurumu taraf ndan %72,3 olarak aç klanm t r. letmelerin sadece % 20,6l k k sm n n kapasite kulan m oranlar n n bu oran n yak n nda veya üzerinde oldu u görülmektedir. letmeler,kapasite kullan m n n önündeki en büyük engelin finansman ve talep yetersizli i oldu unu ifade etmektedirler.hammadde yetersizli inin de kapasite kullan m önünde engel oldu u verilen cevaplarda görülmektedir ve yine anket sonuçlar na bak ld nda girdi teminininde kar la lan en büyük s k nt y % 50,2 ilefiyat art te kil etmektedir. letmeler, üretimde etkinli in ve verimlili in art r labilmesi için üretim planlama yap lmas ve kapasite kullan m oran n n art r lmas gerekti ini dü ünmektedirler. 4. SON DE ERLEND RME VE ÖNER LER Ülkemiz ekonomisinde önemli yer tutan Küçük ve Orta Ölçekli letmelerin hedef kitle olarak al nd saha ara t rmalar ve akademik çal malar ile mevcut durumlar ve a lmas gereken sorunlar analiz edilebilmektedir. Nitekim bu amaçla yapt m z çal mada, parti üretim sistemi ile çal an i letmelerin kapasite kullan mlar n n ve üretim verimlili inin önünde birtak m engeller bulundu u görülmektedir. Kapasite kullan mlar n n önlerindeki en büyük engel olarak, talep yetersizli i ve finansman yetersizli i ilk s ralarda yer almaktad r. Ara t rman n yap ld zamanda ya anan global kriz göz önüne al nd nda bu etkenlerin i letmeler taraf ndan ifade edilmesi son derece do al kar lanmaktad r. Finansman yetersizli i i letmelerin yat r m ve ar-ge gibi politikalar n engelleyebilece i gibi i letmenin rutin faaliyetlerini de aksatabilir. Normal zamanda dahi özsermaye yetersizli i ve finansa ula mda ya anan zorluklar kriz zamanlar nda KOB leri daha fazla s k nt içerisine sokmaktad r. Bu noktada KOB lerin 446

11 XI. Üretim Ara t rmalar Sempozyumu, Haziran 2011 finansmana eri imini sa layabilmek ad na ilgili kurum ve kurulu lar i letmelere destek olmaya gayret göstermelidirler. letmeler, bütün bu finansal yetersizli e ra men, talep yetersizli ini a abilmeleri için, pazarlama faaliyetleri ve reklam faaliyetlerinin artt r lmas, mü teri ihtiyaçlar n n belirlenerek yeni ürünler piyasaya sunulmas gibi stratejiler iletalep art n sa lamal d rlar. Kapasite kullan m n n önünde engel olarak görülebilen hammadde yetersizli inin dolayl olarak finans ile alakal oldu u söylenebilir. Direkt maliyete ve verimlili e etkisi olan hammadde girdisinin daha az maliyet ile kar lanmas n n yollar aranmal d r. Bu noktada KOB lerin kendi aralar nda yapabilece i sat nalma i birlikleri çözüm olarak sunulabilir. Ç kt lar n girdilere oran olarak da ifade edilen verimlili in tan m gere ince, i letmelerde verimlilik art sa lanabilmesi için kapasite planlamas yapmal, darbo azlar kald r lmal ve birim zamandaki ç kt nitelik ve nicelik aç s ndan maksimize edilmelidir. Ayn ekilde girdi maliyetleri minimum seviyeye indirilmelidir. Küçük ve orta ölçekli i letmelerin daha verimli çal abilmeleri, daha üretken olabilmeleri ve ekonomiye olan katk lar n art rmak için, KOB lere destek sa lamak amac yla kurulmu olan tüm kamu ve özel sektör kurulu lar n n gerekli deste i göstermeleri gerekmektedir. KAYNAKÇA Bulut, Z.A.: letmeler Aç s ndan Kapasite Planlamas ve Kapasite planlamas na Etki Eden Faktörler, Mevzuat Dergisi, Say : 80, Türkiye (2004) Etçio lu, E.: Kapasite Planlamas n n simülasyon Tekni i ile Optimizasyonu ve Bir malat letmesi Uygulamas, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, stanbul, Türkiye, (2009) Kobu, B.: Üretim Yönetimi, Avc ol Bas m Yay n, stanbul, Türkiye (2003) KOB ler hakk nda Bakanlar Kurulu Karar Say s : (2005/9617) KOSGEB Stratejik Plan, Ankara, Türkiye, (2008)http://www.kosgeb.gov.tr/dosyalar/Stratejikplan/KOSGEB_STRATEJ K_PLANI_ pdf ( ) Küçük, O.:Giri imcilik ve Küçük letme Yönetimi, Seçkin Yay nc l k, Ankara, Türkiye,(2009) Orhan, M. S.; Bozdemir, E.: Üretim letmelerinde At l kapasite Maliyetleri, Muhasebele tirilmesi ve Örnek Bir Uygulama, Muhasebe ve Finansman Dergisi, Say : 43, Türkiye (2009) Prokopenko J.: Verimlilik Yönetimi: Uygulamal El Kitab, çev. Olcay Baykal, Nevda Atalay ve Erdemir Fidan, MPM Yay nlar No: 476, Ankara, Türkiye, (2005) 19 Scallan, P.: malat Sektöründe Proses Planlama, çev. Çi dem Öz ar, Hakan Alpar ve Ayd n Bodur, TMMOB yay nlar Ankara, Türkiye, (2008) Tanya, M.: Endüstri Mühendisli ine Giri Cilt 1, rfan Yay nevi, stanbul, Türkiye (2000) 31 Uzay, N.:Verimlilik ve Büyüme, Nobel Yay n Da t m, Ankara, Türkiye (2005) (May s 2011) 447

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

SORU: Bölgeye katkı sağlayacak özel bir proje sahibi iktisadi kalkınma programında %50 hibeden fazlasını karşılayamıyorsa bir destek var mı?

SORU: Bölgeye katkı sağlayacak özel bir proje sahibi iktisadi kalkınma programında %50 hibeden fazlasını karşılayamıyorsa bir destek var mı? SORU: Bölgeye katkı sağlayacak özel bir proje sahibi iktisadi kalkınma programında %50 hibeden fazlasını karşılayamıyorsa bir destek var mı? 1. CEVAP: İktisadi kalkınma destek programında hiçbir destek

Detaylı

Ara rma, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba

Ara rma, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba 1.1 Ara rman n Amac Ara rmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba olarak hizmet vermekte olan; 1. Bütçe ve Performans Program ube Müdürlü ü 2. Stratejik Yönetim ve Planlama

Detaylı

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI (KOSGEB) KOBİ VE GİRİŞİMCİLİK ÖDÜLLERİ UYGULAMA ESASLARI

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI (KOSGEB) KOBİ VE GİRİŞİMCİLİK ÖDÜLLERİ UYGULAMA ESASLARI KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI (KOSGEB) KOBİ VE GİRİŞİMCİLİK ÖDÜLLERİ UYGULAMA ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- Bu uygulama

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi

Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi Amaç Madde 1- Bu Yönergenin amacı; Giresun Üniversitesi'nin akademik değerlendirme ve kalite geliştirme ile stratejik

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ

ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ 1 GENEL MÜDÜR SUNUŞU; Gündelik hayatın vazgeçilmez unsuru haline gelen enerji, bireylerin yaşamında ve ülkelerin sosyo-ekonomik

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar,

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Orman ve Su İşleri Bakanımız Sn. Veysel Eroğlu nun katılımları ile gerçekleştiriyor olacağımız toplantımıza katılımlarınız için teşekkür ediyor,

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

İnşaat Sanayi KSO da buluştu

İnşaat Sanayi KSO da buluştu Ayakkabı ve tekstil sektör toplantısı yapıldı. Sektörlerin sorunları ve çözüm önerilerinin konuşulduğu toplantı geniş bir katılımla gerçekleşti İnşaat Sanayi KSO da buluştu KSO Başkanı Kütükcü, Sektörlerimizi

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

2. İşbirliği-Güç birliği Destek Programı. 5. KOBİGEL Kobi Gelişim Destek Programı. 8. Kredi Faiz Desteği

2. İşbirliği-Güç birliği Destek Programı. 5. KOBİGEL Kobi Gelişim Destek Programı. 8. Kredi Faiz Desteği KOSGEB DESTEKLERİ 1. Tematik Proje Destek Programı 2. İşbirliği-Güç birliği Destek Programı 3. AR-GE, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı 4. Genel Destek Programı 5. KOBİGEL Kobi Gelişim

Detaylı

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ Hazırlayan: Doç.Dr. Hakan Güler Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Karlsruhe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Almanya

Detaylı

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 287-291 287 KİTAP İNCELEMESİ Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri Editörler Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice

Detaylı

AMASYA ÜNĠVERSĠTESĠ AVRUPA KREDĠ TRANSFER SĠSTEMĠ (ECTS/AKTS) UYGULAMA YÖNERGESĠ. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç-Kapsam-Dayanak-Tanımlar

AMASYA ÜNĠVERSĠTESĠ AVRUPA KREDĠ TRANSFER SĠSTEMĠ (ECTS/AKTS) UYGULAMA YÖNERGESĠ. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç-Kapsam-Dayanak-Tanımlar AMASYA ÜNĠVERSĠTESĠ AVRUPA KREDĠ TRANSFER SĠSTEMĠ (ECTS/AKTS) UYGULAMA YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç-Kapsam-Dayanak-Tanımlar AMAÇ Madde 1-(1) Bu Yönergenin amacı; Avrupa Birliğine üye ve aday ülkeler arasında

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm Üretim Yönetiminde Temel Kavramlar

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm Üretim Yönetiminde Temel Kavramlar İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm Üretim Yönetiminde Temel Kavramlar 1.1. Giriş... 2 1.2. Üretim Faktörleri ve Üretim... 3 1.3. Üretim ve İşlemler Yönetimi... 6 1.4. Üretim ve İşlemler Yönetiminin Kapsamı... 7

Detaylı

ĠliĢkin Usul Ve Esaslarda Yapılan DeğiĢiklikler Hakkında.

ĠliĢkin Usul Ve Esaslarda Yapılan DeğiĢiklikler Hakkında. 04.06.2014 ERTÜRK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE BAĞIMSIZ DENETİM A.Ş. SİRKÜLER 2014/79 KONU: Yurt DıĢında GerçekleĢtirilen Fuar Katılımlarının Desteklenmesine ĠliĢkin Usul Ve Esaslarda Yapılan DeğiĢiklikler

Detaylı

SİRKÜLER 2009 / 32. 1- İşsizlik Ödeneği Almakta Olan İşsizleri İşe Alan İşverenlere Yönelik Sigorta Primi Desteği

SİRKÜLER 2009 / 32. 1- İşsizlik Ödeneği Almakta Olan İşsizleri İşe Alan İşverenlere Yönelik Sigorta Primi Desteği KONU SİRKÜLER 2009 / 32 Sigorta Primi Desteklerine Yönelik Yeni Düzenlemeler (5921 Sayılı Kanun) Genel Olarak İşsizlikle mücadeleye yönelik bir yasal düzenleme olarak nitelendirilebilecek olan 5921 Sayılı

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

Girişimcileri destekleyen

Girişimcileri destekleyen Girişimcileri destekleyen kurum ve kuruluşlar KONUYA BAŞLARKEN 1. 2. Girişimci adayları kuracakları işlerle ilgili ne gibi desteklere ihtiyaç duyarlar? Kredi, hibe, teşvik kavramları size ne ifade etmektedir?

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ 2015 MALĠ YILI. Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü FAALĠYET RAPORU

SİİRT ÜNİVERSİTESİ 2015 MALĠ YILI. Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü FAALĠYET RAPORU SİİRT ÜNİVERSİTESİ 2015 MALĠ YILI Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü FAALĠYET RAPORU Ocak 2016 1 SUNUġ Siirt Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği 14.10.2008 tarih ve 27024 sayılı Resmî Gazetede

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

Park Elektrik Üretim Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. Sayfa No: 1

Park Elektrik Üretim Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. Sayfa No: 1 Sayfa No: 1 1. Raporun Dönemi 1.7.2010 30.9.2010 2. Şirketin Faaliyet Konusu Her türlü maden, maden cevheri ve bunların türevlerini aramak ve çıkarmak, işlemek, gerek kendi ürettiği ve gerekse temin ettiği

Detaylı

Bölüm 8 Tedarik Fonksiyonu

Bölüm 8 Tedarik Fonksiyonu Bölüm 8 Tedarik Fonksiyonu TEDARİK FONKSİYONUNUN KAPSAMI VE İŞLETME AÇISINDAN ÖNEMİ Geniş anlamda tedarik fonksiyonu, işletmenin üretimde bulunabilmesi için ihtiyaç duyduğu üretim faktörlerinin temin edilip

Detaylı

KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU

KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU Ocak 2016 Kuruyemiş sektörü geçtiğimiz sezon kuraklı ve don gibi olumsuz koşullar nedeniyle rekoltelerde düşüş yaşarken fiyatlarda önemli artışlara sahne olmuştur. Geçtiğimiz yıl

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Muş Alparslan Üniversitesi Uzaktan

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

MİKRO, KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ METAL İŞLERİ TESİSLERİNDE ENDÜSTRİYEL ATIKLARIN ARAŞTIRILMASI

MİKRO, KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ METAL İŞLERİ TESİSLERİNDE ENDÜSTRİYEL ATIKLARIN ARAŞTIRILMASI MİKRO, KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ METAL İŞLERİ TESİSLERİNDE ENDÜSTRİYEL ATIKLARIN ARAŞTIRILMASI ÖZET Ertan ARSLANKAYA * Yaşar AVŞAR * İsmail TOSUN * M.Talha GÖNÜLLÜ * Bu çalışmada, mikro, küçük ve orta ölçekli

Detaylı

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ Doç. Dr. Ülkü TATAR BAYKAL İÜ Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı ve Yönetici Hemşireler Derneği Yönetim Kurulu

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI KÜMELENME DESTEKLERİ

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI KÜMELENME DESTEKLERİ BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI KÜMELENME DESTEKLERİ Esra ALAGÖZ KAYA Şubat 2015 SUNUM PLANI I. KÜMELENME ANA DESTEK ALANLARI II. KÜMELENME DESTEKLERİNDE TEMEL

Detaylı

BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI HIZLI KLAVYE KULLANIMI (F KLAVYE) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI HIZLI KLAVYE KULLANIMI (F KLAVYE) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI HIZLI KLAVYE KULLANIMI (F KLAVYE) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 11 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Çağlar Kuzlukluoğlu 1 DenizBank Ekonomi

Detaylı

İlaca Erişimde Güncel Durum

İlaca Erişimde Güncel Durum İlaca Erişimde Güncel Durum Dr. Akif AKBULAT Fiyat, Mevzuat ve Araştırmalar Daire Başkanı T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 23.04.2013 Sunumun İçeriği I. İlaçların Fiyatlandırmasına

Detaylı

Öncelikle Markamıza göstermiş olduğunuz ilgiden dolayı teşekkür ederiz.

Öncelikle Markamıza göstermiş olduğunuz ilgiden dolayı teşekkür ederiz. Sayın Prefix İş Ortağımız, Öncelikle Markamıza göstermiş olduğunuz ilgiden dolayı teşekkür ederiz. İşletmenize daha fazla kazanç sağlayabilmek, daha kaliteli ve daha süratli hizmet verebilmek için, mevcut

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜÇ BOYUTLU GRAFİK ANİMASYON (3DS MAX) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜÇ BOYUTLU GRAFİK ANİMASYON (3DS MAX) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜÇ BOYUTLU GRAFİK ANİMASYON (3DS MAX) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2015 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim

Detaylı

Yasin ÇOBAN İŞLETME İKTİSADI

Yasin ÇOBAN İŞLETME İKTİSADI Yasin ÇOBAN İŞLETME İKTİSADI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII BİRİNCİ BÖLÜM İŞLETME İKTİSADI 1. İŞLETME İKTİSADININ TANIMI... 1 2. İŞLETME İKTİSADININ TARİHİ... 1 3. İŞLETME İKTİSADININ KONUSU... 1 4. İŞLETME İKTİSADININ

Detaylı

10 y l önce Alarko ve Carrier ortakl k için el

10 y l önce Alarko ve Carrier ortakl k için el 10 y l önce Alarko ve Carrier ortakl k için el s k m t. 1996 y l nda ba layan ve üç y l süren görü meler sonunda ortakl k ko ullar olu turuldu. Beklentiler... Aray lar... Aç l mlar... Hedeflerimiz; - leri

Detaylı

ZA4728. Flash Eurobarometer 196 (Observatory) Country Specific Questionnaire Turkey

ZA4728. Flash Eurobarometer 196 (Observatory) Country Specific Questionnaire Turkey ZA4728 Flash Eurobarometer 196 (Observatory) Country Specific Questionnaire Turkey Section 1: Genel Özellikler Q1. İşletmenizi nasıl tanımlarsanız? SADECE BİR CEVAP - bağımsız bir işletme olarak mı...1

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

BÖLÜM 3 FREKANS DAĞILIMLARI VE FREKANS TABLOLARININ HAZIRLANMASI

BÖLÜM 3 FREKANS DAĞILIMLARI VE FREKANS TABLOLARININ HAZIRLANMASI 1 BÖLÜM 3 FREKANS DAĞILIMLARI VE FREKANS TABLOLARININ HAZIRLANMASI Ölçme sonuçları üzerinde yani amaçlanan özelliğe yönelik gözlemlerden elde edilen veriler üzerinde yapılacak istatistiksel işlemler genel

Detaylı

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol 1. Giriş Bu yazıda, Bursa daki (ciro açısından) en büyük 250 firmanın finansal profilini ortaya koymak amacındayız.

Detaylı

İŞLETMENİN TANIMI 30.9.2015

İŞLETMENİN TANIMI 30.9.2015 Öğr.Gör.Mehmet KÖRPİ İŞLETMENİN TANIMI Sonsuz olarak ifade edilen insan ihtiyaçlarını karşılayacak malları ve hizmetleri üretmek üzere faaliyette bulunan iktisadi birimler işletme olarak adlandırılmaktadır.

Detaylı

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ÇOCUK DIŞ GİYSİLERİ DİKİMİ (CEKET- MONT- MANTO) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ÇOCUK DIŞ GİYSİLERİ DİKİMİ (CEKET- MONT- MANTO) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ÇOCUK DIŞ GİYSİLERİ DİKİMİ (CEKET- MONT- MANTO) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2008 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı,

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... ÖZET Ekim ayında tüketici fiyatları yüzde 3,7 oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde 7, ya yükselmiştir. Bu artışın 1,3 puanı yönetilen/yönlendirilen fiyat ayarlamalarından kaynaklanmıştır. Döviz kuru

Detaylı

LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi

LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi Bir etkinliğin sonucunda elde edilen çıktıyı nicel ve/veya nitel olarak belirleyen bir kavramdır.

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

SANAT VE TASARIM GUAJ BOYA RESĠM MODÜLER PROGRAMI (YETERLĠĞE DAYALI)

SANAT VE TASARIM GUAJ BOYA RESĠM MODÜLER PROGRAMI (YETERLĠĞE DAYALI) T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü SANAT VE TASARIM GUAJ BOYA RESĠM MODÜLER PROGRAMI (YETERLĠĞE DAYALI) 2011 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde sanat dallarının değişim ile karşı

Detaylı

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. İş Sağlığı ve Güvenliği Fayda-Maliyet Analizi Proje Raporu

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. İş Sağlığı ve Güvenliği Fayda-Maliyet Analizi Proje Raporu ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İş Sağlığı ve Güvenliği Fayda-Maliyet Analizi Proje Raporu ANKARA, 2010 ÖZET İş kazaları ve meslek hastalıklarını önlemenin

Detaylı

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 1995 yılından bu yana, hazırladığı ve titizlikle uygulamaya çalıştığı Stratejik

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (Değişik:RG-14/2/2014-28913) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim

Detaylı

ÇEVRE KORUMA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK

ÇEVRE KORUMA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK ÇEVRE KORUMA VE KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK Çevre neden bu kadar önemli? Sera etkisi artıyor Doğal kaynaklar bitiyor Maliyetler yükseliyor Gelir eşitsizliği uçurumu büyüyor 2002 yılında Johannesburg da

Detaylı

1- Ekonominin Genel durumu

1- Ekonominin Genel durumu GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2014 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu 2014 yılı TCMB nin Ocak ayında faizleri belirgin şekilde arttırmasıyla

Detaylı

Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Satın Alma-Satma ve İhale Prosedürlerinin Hazırlanması ve Uygulanmasına İlişkin Yeni Yönetmelik Yayımlandı

Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Satın Alma-Satma ve İhale Prosedürlerinin Hazırlanması ve Uygulanmasına İlişkin Yeni Yönetmelik Yayımlandı Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Satın Alma-Satma ve İhale Prosedürlerinin Hazırlanması ve Uygulanmasına İlişkin Yeni Yönetmelik Yayımlandı I. Giriş Türkiye elektrik piyasasında dağıtım sisteminin kullanımına

Detaylı

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A..

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. KURUL GÖRÜ Ü TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. Kurul Toplant Tarihi : 18/10/2011 li kili Standart(lar) : TFRS 2, TFRS

Detaylı

Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man

Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man 214 EK M-ARALIK DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 214 y dördüncü çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 9 Ocak 215

Detaylı

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi ÜN VERS TEYE G R SINAV S STEM NDEK SON DE KL E L K N Ö RENC LER N ALGILARI Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Detaylı

SAVUNUCULUK, E M VE H ZMETLERE ULA TIRMA YOLU LE ANNE SA LI ININ

SAVUNUCULUK, E M VE H ZMETLERE ULA TIRMA YOLU LE ANNE SA LI ININ SAVUNUCULUK, E M VE H ZMETLERE ULA TIRMA YOLU LE ANNE SA LI ININ LE LMES PROJES (Bu proje, T.C. Sa k Bakanl Türkiye Üreme Sa Program kapsam nda Avrupa Birli i taraf ndan finanse edilmi tir. Bu yay n içeri

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım

Detaylı

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM İŞ GÜVENLİĞİ VE İŞÇİ SAĞLIĞI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM İŞ GÜVENLİĞİ VE İŞÇİ SAĞLIĞI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM İŞ GÜVENLİĞİ VE İŞÇİ SAĞLIĞI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2010 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ KÜÇÜK SANAYİ SİTELERİ TEKNOPARKLAR Oda Raporu

ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ KÜÇÜK SANAYİ SİTELERİ TEKNOPARKLAR Oda Raporu tmmob makina mühendisleri odası ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ KÜÇÜK SANAYİ SİTELERİ TEKNOPARKLAR Oda Raporu Hazırlayanlar Yavuz BAYÜLKEN Cahit KÜTÜKOĞLU Genişletilmiş Üçüncü Basım Mart 2010 Yayın No : MMO

Detaylı

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ Savaş AYBERK, Bilge ALYÜZ*, Şenay ÇETİN Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü, Kocaeli *İletişim kurulacak yazar bilge.alyuz@kou.edu.tr, Tel: 262

Detaylı

MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 ve 49 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 ve 49 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİLLER YÜKSEKOKULU EĞİTİM, ÖĞRETİM VE SINAV YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı Ağrı İbrahim Çeçen

Detaylı

TÜRKİYE DE ÇALIŞAN KADINLAR: SORUNLARI, BEKLENTİLERİ VE SENDİKALARA KARŞI TUTUMLARI

TÜRKİYE DE ÇALIŞAN KADINLAR: SORUNLARI, BEKLENTİLERİ VE SENDİKALARA KARŞI TUTUMLARI TÜRKİYE DE ÇALIŞAN KADINLAR: SORUNLARI, BEKLENTİLERİ VE SENDİKALARA KARŞI TUTUMLARI Anket Kasım 2014-Ocak 2015 tarihleri arasında 26 ilde, kadınların çalıştığı işkolları dikkate alınarak 10 işkolunda,

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Eylül 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Eylül 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Eylül 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNERGE 10 BÜTÇE YÖNERGESİ T E T A Ş TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BÜTÇE YÖNERGESİ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 Ekim 2014 İÇİNDEKİLER Giriş... 2 Dünya da Uluslararası Doğrudan Yatırım Trendi... 3 Yıllar

Detaylı

T.C. KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ STAJ YÖNERGESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ STAJ KURALLARI

T.C. KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ STAJ YÖNERGESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ STAJ KURALLARI T.C. KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ STAJ YÖNERGESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ STAJ KURALLARI Makine Mühendisliği Bölümü öğrencilerinin 9 ayrı konuda toplam 50 işgünü staj yapma zorunlulukları

Detaylı

TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME ÇELİK BORU TESİSATÇISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME ÇELİK BORU TESİSATÇISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME ÇELİK BORU TESİSATÇISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2008 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland.

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland. 21 OCAK-MART DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 21 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 1 Nisan 21 tarihinde

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM EKOSİSTEMİMİZDEKİ YAKIN ZAMANDAKİ GELİŞMELER. Prof. Dr. Hasan Mandal YÖK Yürütme Kurulu Üyesi

YÜKSEKÖĞRETİM EKOSİSTEMİMİZDEKİ YAKIN ZAMANDAKİ GELİŞMELER. Prof. Dr. Hasan Mandal YÖK Yürütme Kurulu Üyesi YÜKSEKÖĞRETİM EKOSİSTEMİMİZDEKİ YAKIN ZAMANDAKİ GELİŞMELER Prof. Dr. Hasan Mandal YÖK Yürütme Kurulu Üyesi YÜKSEKÖĞRETİM ALANINDAKİ EĞİLİMLER Rekabet odaklı kamu kaynakları Uluslararasılaşma Eğitim-öğretim

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

Kalite Güvence ve Standartları

Kalite Güvence ve Standartları Dersin İşlenişi Kalite Güvence ve Standartları KONULAR (%) Standardizasyon Kalite ve Kalite Kavramları Kalite Güvence, TKY Mesleki Standartlar 30 10 45 15 GİRİŞ 1. Standardizasyonun gelişim sürecini 2.

Detaylı

PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI. Sefer BÜTÜN. EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET:

PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI. Sefer BÜTÜN. EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET: PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI Sefer BÜTÜN EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET: Mülkiyeti kamuya ait işletme hakları özel sektöre devredilmemiş

Detaylı

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Rakamlarla Sektörümüz: 3 kıtadan 77 ülkeye doğrudan hizmet götüren, Toplam Yatırımı 5 Milyar Doları aşan, Yan sektörleri ile birlikte yaklaşık

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr

Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul 49 50 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 2008 yılında ABD de ipotekli konut kredisi piyasasında ortaya çıkan ve hızla tüm dünya ekonomilerinde

Detaylı

TR 52 BÖLGESİ (KONYA-KARAMAN) 2010-2013 BÖLGE PLANI HAZIRLIK ÇALIŞMALARI KAPSAMINDA. EĞİTİM, GENÇLİK ve İSTİHDAM KOMİSYONU RAPORU

TR 52 BÖLGESİ (KONYA-KARAMAN) 2010-2013 BÖLGE PLANI HAZIRLIK ÇALIŞMALARI KAPSAMINDA. EĞİTİM, GENÇLİK ve İSTİHDAM KOMİSYONU RAPORU TR 52 BÖLGESİ (KONYA-KARAMAN) 2010-2013 BÖLGE PLANI HAZIRLIK ÇALIŞMALARI KAPSAMINDA EĞİTİM, GENÇLİK ve İSTİHDAM KOMİSYONU RAPORU KONYA-KARAMAN, 20 1 MEVKA EĞİTİM, İSTİHDAM VE GENÇLİK KOMİSYONU SONUÇ RAPORU

Detaylı

Binalarda Enerji Verimliliği ve AB Ülkelerinde Yapılan Yeni Çalışmalar

Binalarda Enerji Verimliliği ve AB Ülkelerinde Yapılan Yeni Çalışmalar Binalarda Enerji Verimliliği ve AB Ülkelerinde Yapılan Yeni Çalışmalar Mak.Y.Müh. Nuri ERTOKAT Türkiye Gazbeton Üreticileri Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Çalışmamızın isminden de anlaşılacağı gibi Avrupa

Detaylı

ÇEVRE KORUMA TEMEL ALAN KODU: 85

ÇEVRE KORUMA TEMEL ALAN KODU: 85 TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ () TEMEL ALAN YETERLİLİKLERİ ÇEVRE KORUMA TEMEL ALAN KODU: 85 ANKARA 13 OCAK 2011 İÇİNDEKİLER 1.BÖLÜM: ÖĞRENİM ALANLARI VE ÇALIŞMA YÖNTEMİ...3 1.1.ISCED 97

Detaylı

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I İLİŞKİSEL PAZARLAMA 31 MAYIS 2014 K O R A Y K A R A M A N

Detaylı

İçindekiler Şekiller Listesi

İçindekiler Şekiller Listesi 1 İçindekiler 1.GĠRĠġ 3 2. Mekânsal Sentez ve Analiz ÇalıĢmaları... 4 3. Konsept....5 4. Stratejiler.....6 5.1/1000 Koruma Amaçlı Ġmar Planı.....7 6.1/500 Vaziyet Planı Sokak Tasarımı....7 7.1/200 Özel

Detaylı

İnşaat Firmalarının Maliyet ve Süre Belirleme Yöntemleri Üzerine Bir Alan Çalışması

İnşaat Firmalarının Maliyet ve Süre Belirleme Yöntemleri Üzerine Bir Alan Çalışması İnşaat Firmalarının Maliyet ve Süre Belirleme Yöntemleri Üzerine Bir Alan Çalışması Latif Onur Uğur Süslü Sokak No: 4/2 Mebusevleri, Beşevler, 06580 Ankara E-Posta: latifugur@mynet.com, onurugurtr@yahoo.com

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Tanımlar ve İstisnalar

İKİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Tanımlar ve İstisnalar TÜRKİYE RADYO TELEVİZYON KURUMU AMBAR HİZMETLERİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR (Yönetim Kurulunun 20/05/2009 tarih ve 2009/191 sayılı Kararı) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Tanımlar ve İstisnalar Amaç MADDE 1

Detaylı

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler Kurul, komisyon ve ekiplerin oluşturulması MADDE 107- (1) Okullarda, eğitim, öğretim ve yönetim etkinliklerinin verimliliğinin sağlanması, okul ve çevre işbirliğinin

Detaylı

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi KİHG/İŞL-005 19.08.2009 07.08.2012 2 1/8 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama 11.11.2009 1 Belge içeriğinde ve belge numarasında değişiklik yapılması 07.08.2012 2 Komite, başlık,

Detaylı

ULUDA ÜN VERS TES MÜHEND SL K M MARLIK FAKÜLTES MAK NE MÜHEND SL BÖLÜMÜ STAJ ÇIKTILARI

ULUDA ÜN VERS TES MÜHEND SL K M MARLIK FAKÜLTES MAK NE MÜHEND SL BÖLÜMÜ STAJ ÇIKTILARI MAK NE MÜHEND SL BÖLÜMÜ STAJ ÇIKTILARI 1. Bir i letmeye ait genel bilgileri (faaliyetler, sa lad ürün veya hizmetler, finansal bilgiler vb.) edinir. 2. Matematik, fen ve mühendislik bilgilerini kullanma

Detaylı

2015 KASIM AYI ENFLASYON RAPORU

2015 KASIM AYI ENFLASYON RAPORU 2015 KASIM AYI ENFLASYON RAPORU HAZIRLAYAN 03.12.2015 Yrd. Doç. Dr. Sema ULUTÜRK AKMAN - İstatistik Araştırma Merkezi Araş. Gör. Dr. Hakan BEKTAŞ İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü RAPOR Kasım ayında

Detaylı

Bölüm 11. Yönetim Stratejilerinin Uygulanmasında Kullanılan Teknikler İŞLETME BİRLEŞMELERİ. (Mergers)

Bölüm 11. Yönetim Stratejilerinin Uygulanmasında Kullanılan Teknikler İŞLETME BİRLEŞMELERİ. (Mergers) Bölüm 11 Yönetim Stratejilerinin Uygulanmasında Kullanılan Teknikler İŞLETME BİRLEŞMELERİ (Mergers) İki veya daha fazla sayıda bağımsız işletmenin, eski kimlik ve tüzel kişiliklerini sona erdirerek, sahip

Detaylı

TEŞVİK SİSTEMİNDE TARIM YATIRIMLARI VE KONYA

TEŞVİK SİSTEMİNDE TARIM YATIRIMLARI VE KONYA TEŞVİK SİSTEMİNDE TARIM YATIRIMLARI VE KONYA 2009/15199 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar 16/07/2009 tarih ve 27290 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Karar

Detaylı

İNGİLTERE DE ÜNİVERSİTE PLANLAMA VE BÜTÇELEME ÖRGÜTÜ

İNGİLTERE DE ÜNİVERSİTE PLANLAMA VE BÜTÇELEME ÖRGÜTÜ İNGİLTERE DE ÜNİVERSİTE PLANLAMA VE BÜTÇELEME ÖRGÜTÜ University Grants Committee (UGC) Çeviren : Doç. Dr. M. ÂDEM UGC, üniversitenin parasal gereksinmeleri konusunda Hükümete danışman olarak Temmuz 1919'da

Detaylı

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ Belirli amaçları gerçekleştirmek üzere gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve belirlenen hedefe ulaşmak için, ortak ya da yöneticilerin dikkat ve özen

Detaylı