Yeni Ekonomi Düzeninde Kariyer ve E itim: Ankara OST M Organize Sanayi flyerlerinde Gerçeklefltirilen Bir Araflt rma

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Yeni Ekonomi Düzeninde Kariyer ve E itim: Ankara OST M Organize Sanayi flyerlerinde Gerçeklefltirilen Bir Araflt rma"

Transkript

1 - - Yeni Ekonomi Düzeninde Kariyer ve E itim: Ankara OST M Organize Sanayi flyerlerinde Gerçeklefltirilen Bir Araflt rma Hasan Hüseyin AKSOY* Özet Bu çal flman n amac, kariyer oluflturma ile iliflkili olarak yeni ekonomi düzeniyle birlikte ele al nan uygulamalara dikkat çekmek ve firmalar n örgütsel insan kayna- planlamas çabalar çerçevesinde ortaya ç kmas olas bulunan, firma içi yetifltirme / kariyer gelifltirme davran fllar n gözden geçirmektir. Araflt rmada, Ankara da yerleflik bulunan OST M Organize Sanayi iflyerleri yöneticilerinin yeni ekonomik geliflmeler çerçevesinde, çal flanlar n n ve kendilerinin çal flma içindeki e itimleri ile kurumlar n n geliflimleri konusundaki görüflleri saptanmaya çal fl lm flt r. Araflt rma, görüflme yoluyla, ulafl lan küçük ve orta ölçekli 26 iflyeri yöneticisinin iflyerlerindeki çal flanlar n kariyer geliflimlerini etkileyecek davran fl ve tutumlar konusundaki görüfllerini ve her iki grubun çal flma süreleri içinde kat ld klar e itimleri belirlemeye yönelmifltir. flyerlerinin yönetici düzeyindeki çal flanlar na kalite güvence sertifikasyonlar, gümrükleme prosedürleri ve yabanc dil gibi konularla s n rl bir yetifltirme sundu u, sosyal, kültürel, kiflisel geliflme ve estetik alanlar ndaki e itimlere çok az ilgi gösterildi i ve di er çal flanlar n ifl içi yetifltirmelerden uzakkald, görülmüfltür. Anahtar Kelimeler Yeni Ekonomi, Küçük ve Orta Ölçekli flletmeler, Kariyer Planlamas, flbafl nda E itim, flyerinde Ö renme. * Ankara Üniversitesi E itim Bilimleri Fakültesi E itim Bilimleri Bölümü Ö retim Üyesi Kuram ve Uygulamada E itim Bilimleri / Educational Sciences: Theory & Practice 7 (3) Eylül / September E itim Dan flmanl ve Araflt rmalar letiflim Hizmetleri Tic. Ltd. fiti.

2 Doç. Dr. Hasan Hüseyin AKSOY Ankara Üniversitesi E itim Bilimleri Fakültesi E itim Yönetimi ve Politikas Bölümü Cebeci, 06590, Ankara Elektronik Posta: Yay n ve Di er Çal flmalar ndan Seçmeler Aksoy, H. H. (2007).Teacher education student perceptions and views about equity and discrimination practised in universities in Ankara Turkey. World Applied Sciences Journal, 2, Aksoy, H. H. (2007). Seçilmifl göstergeler yoluyla e itimde nitelik e iliflkin bir tart flma. Abece E itim ve Ekin Dergisi, 249, 2-6. Aksoy, H. H. (2005). Medya ve bilgisayar teknolojisinin e itimde kullan m n n etkileri üzerine elefltirel görüfller: Orwell ve Huxley in gelecek tasar mlar çerçevesinde bir de erlendirme. E itim Bilim Toplum, 3 (11), Ünal, L. I., Kurul Tural N.,Aksoy, H. H. (2005). Mesleki E itim ve Yaflam Boyu E itim: Ekonomi Politik Bir De erlendirme. Yaflam Boyu Ö renme. Sempozyum Bildirileri ve Tart flmalar içinde (s ).. Ankara. E itim Bilimleri Enstitüsü ve PegemA Yay nc l k. Aksoy, H. H. (2005). Üniversiteye girifl sorunu ba lam nda toplumsal yeniden üretim mekanizmas olarak mesleki- teknik e itim. Abece E itim ve Ekin Dergisi, 226, Aksoy, H. H. (2005). Küresel kapitalizmin kamusal e itime etkileri. Abece E itim ve Ekin Dergisi, Say 232, 2-7. Aksoy, H. H. (2003). Uluslararas karfl laflt rma ölçütlerinin kullan m ve Türkiye. E itim Bilim ve Toplum, 1, (1), Aksoy, H. H., Aksoy, N. (2003).Okullarda krize müdahale planlamas. Ankara Üniversitesi E itim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 36 (1-2), Aksoy, H. H. (2003). E itim kurumlar nda teknoloji kullan m ve etkilerine iliflkin bir çözümleme. E itim Bilim Toplum, 1 (4), Aksoy, H. H. (2001). flsizlik- e itim iliflkisine genel bir bak fl ve gelecekte izlenecek politikalara iliflkin görüfller. Ankara Üniversitesi E itim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 32 (1-2), Aksoy, H. H. (1999). Relationship Between Education and Employment : How Do Employers Use Educational Indicators in Hiring? Results from a Participatory Observation. Journal of Interdisciplinary Education. Vol. 3, Number 1, Aksoy, H. H. (1997) Metal sanayi iflyerleri yöneticilerinin endüstriyel teknik ortaö retim mezunlar na iliflkin de erlendirmeleri. EYTEPE E itim Yönetimi, 3 (3), Aksoy, H. H. (1997) Ekonomik getirisi, istihdam ve piyasaya dönük etkileri aç s ndan mesleki ve teknik E itim. Ankara Üniversitesi E itim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 29 (1), Karakutuk K., Aksoy, H. H, Akcay, C. (1995). E itim yönetiminde de erlendirme süreci. Ankara Üniversitesi E itim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 27 ( 1), Aksoy, H. H. (1993). Amaç yap ve süreç boyutlar aç s ndan Küba e itim sistemi. Ankara Üniversitesi E itim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 25 (1), Aksoy, H. H. (1992) Mesleki ve teknik e itim yat r m projelerinin gerçekleflme durumlar ( Dönemi). Ankara Üniversitesi E itim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 24 (2), Aksoy, H. H. (1991). Ortaö retim düzeyindeki din e itimi okullar ve di er meslek liselerinin say sal geliflmeleri ( Dönemi). Ankara Üniversitesi E itim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 23 (1), ,

3 Yeni Ekonomi Düzeninde Kariyer ve E itim: Ankara OST M Organize Sanayi flyerlerinde Gerçeklefltirilen Bir Araflt rma Hasan Hüseyin AKSOY* Çal flma yaflam na girme haz rl yapan ve çal flma yaflam n n içinde uzun süredir yer alan pek çok kifli meslek yaflam yla ilgili daha çok fleyi kontrol alt na almak istemektedir. Bir ifle bafllamadan önce ve bafllarken gelecekte kendisini nas l bir çal flma koflulu, statü, emeklilik yaflam bekledi ini ö renmek ve mümkün oldu unca daha çok bu gelece i olumlu etkilemeye çal flmak do al ve yerinde bir davran fl olarak görülebilir. Bununla birlikte kapitalist küreselleflmenin getirdi i ekonomik ve toplumsal de iflmeler, bireylerin daha esnek ayn zamanda daha güvensiz ve güvencesiz bir çal flma yaflam geçirecekleri yönündeki kayg lar n da art rmaktad r (Sennett,1998/2002). Giderek daha belirsiz h zl bir çal flma yaflam sunan yeni ekonomi bu çabalar zorlaflt ran bir ortam sunmaktad r. Örgüt yap lar ndaki yenilenmeler, firma küçülmeleri, küresel nitelikteki yeni ekonomi düzeninde ifl bulma ve ifl güvencesi sa lama konusunda iflyerlerine/ ve kamuya güveni azaltmaktad r. Öyle görünmektedir ki bireylerin bu kayg lar yersiz de ildir. Dünyada iflsizlik oranlar ile ilgili rakamlar, iflsizli in Türkiye dahil, azgeliflmifl ve geliflmifl kapitalist ekonomiler için en temel sorunlardan biri olmaya devam edece ini göstermektedir (Kok, 2003, s.12-13; * Pamukkale Üniversitesi E itim Fakültesi nce Eylül 2005 tarihlerinde Denizli de gerçeklefltirilen XIV. Ulusal E itim Bilimleri Kongresinde sunulan araflt rman n, gözden geçirilmifl teorik çerçeve metni ve sonuçlar d r. Araflt rmada iflyerlerine ulaflmada büyük desteklerini gördü üm, Ostim deki iflyerlerinden birinin Genel Müdür Yard mc s dostum Ali Y ld r m a ve OST M Mesleki E itim Merkezi ö retmenlerinden de erli meslektafl m Kadir Öztürk e, metnin ngilizce yaz m n n gramer düzeltmelerindeki katk lar için Yvonne Burry ye ve ngilizce yaz m s ras nda metnin gelifltirilmesine iliflkin de erli önerileri için Prof. Morgan V. Lewis e teflekkür teflekkür etmeyi keyifli bir görev olarak görüyorum. Öte yandan zamanlar n ay rarak görüflme yapmam za izin veren ya da form doldurarak araflt rmaya kat lan iflyeri yöneticilerine de teflekkür borçluyum

4 1050 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER ILO, 2006). flsizli in bu denli yayg nlaflmas ve getirdi i sorunlar n yak c l yan nda çal flanlar aç s ndan da belirsizlik, mesleki geliflme ve yükselmede engellenme, yetersiz ücret alma, güvencesiz çal flma gibi sorunlar öne ç kmaktad r. Bu sorunlar aras nda gölgede kalan ya da bu sorunlar gölgelemede kullan lan ve mesleki geliflimi yans tan kariyer kavram da s kça telaffuz edilmektedir. Kariyer kavram do rudan bir meslek ve ifl türünü ya da bunlar n belli bir aflamas n göstermemektedir. Kariyer, bir kiflinin çal flma yaflam boyunca elde etti i, yerine getirdi i ifllerin bütününden oluflur. Kariyerde geliflme ve ilerlemenin örgütsel hiyerarflide yukar ya do ru bir ilerleme olarak kabulü çok yayg nd r. Ancak günümüzde kariyer kavram daha genifl bir çerçevede bireylerin tutum ve deneyimlerini de içerecek flekilde ele al nmaktad r. Örne in bir çal flan n, ayn iflte kalmas na karfl n yeni beceriler edinir, mevcut becerilerini gelifltirirse hiyerarflik bir yükselme yaflamad nda dahi baflar l bir kariyer elde etmifl olabilece i düflünülmektedir. Benzer flekilde, bir çal flan n ayn firmada dikey de il ancak yatay farkl l klara, ifllevlere sahip bölümlerde çal flt nda da elde etti i genifl ifl deneyiminin baflar l bir kariyer oluflturmas n sa layabilece i belirtilmektedir (Cummings ve Worley 1997, s. 402). Ancak h zla etki alan n geniflleten yeni ekonomi bireylerin uzun y llar çal flmayla elde etti i ya da edecekleri kariyer e de y k c bir etkide bulunmaktad r. Son y llarda geniflleyen yeni ekonomi düzeni insan n çal flma yaflam boyunca yapt klar n n birbiriyle iliflkili olarak geliflmesini engeller nitelikte görülmektedir. Özellikle, yap lan iflin esnek örgütlenmesi ve esnek istihdam modelinin geliflmesi (part time ve informal sektörlerde çal flman n yayg nlaflmas, sözleflmeli istihdam, parça bafl ifl verme, kendi hesab na tüketicilere de il firmalara çal flman n yayg nlaflmas tafleronlaflma- gibi geliflmeler) çal flma yaflam ndaki süreklili e darbe vurmaktad r. Sennett in deyifliyle; Esnekli e yap lan vurgu bizzat iflin anlam n ve dolay s yla onu anlatmak için kulland m z kelimeleri de ifltiriyor. Örne in ngilizce deki career (kariyer) kelimesi eskiden tafl tlar n (carriage) kulland bir yolu ifade ediyordu. Kelime çal flma ba lam nda kullan lmaya baflland nda da, kiflinin ekonomik u rafllar n n bir ömürboyu akt mecray anlat yordu. Esnek kapitalizm, kariyerin izledi i bu düz yolu kesti ve çal flanlar aniden bir ifl türünden di erine yönlendirdi. 14. yy. ngilizcesinde job (ifl) kelimesi bir maddenin tafl nabilecek büyüklük-

5 AKSOY / Yeni Ekonomi Düzeninde Kariyer ve E itim: Ankara OST M Organize Sanayi teki bir miktar n veya parças n ifade ediyordu. Günümüzde esneklik, insanlar n hayat boyu götürü çal flmalar, parça parça ifller yapmalar olarak, ifle eski anlam n iade eder (Sennett 2002, s..9-10). Çal flanlar n genellikle ifle girmesinden bafllayarak belli bir süre sonunda daha iyi koflullarda çal flmak, daha yüksek ücret ve statü elde etmek gibi beklentiler tafl yaca düflünülebilir. Yasal gereklilikleri de karfl layacak flekilde iflyerlerinin bu beklentilere karfl l k verecek düzenleme ve iflleyifle sahip olmas beklenir. Çal flanlar n gelecekte ne tür ifllere, unvanlara ulaflabilece ini belirleyen kariyer planlamas, örgütün yapt düzenlemeler aç s ndan bak ld nda örgütsel kariyer planlamas n ifade ederken, çal flanlar n kendilerini ve ifl iliflkilerini, kat ld klar etkinlikler, iflyeri koflullar çerçevesinde de erlendirmeleri, mesleklerindeki veya ifllerindeki gelece i etkilemeye yönelen kararlar bireysel kariyer planlamas olarak adland r lmaktad r (Griffin, 1993). Ancak, baz araflt rmalar, çal flanlar n n mesleki e itimleri için harcama yapmalar n n iflletmelerin gelecekte bekledikleri verimlilik ve uzun dönemde bu harcamalar geri alabilmelerine ba l oldu unu göstermektedir (Virtanen Kivimaki, Virtanen, Elovainio & Vahtera, 2003). Informal ve kas ts z ö renmeler de mesleki e itimde önemli yer tutmaktad r ve iflyerleri bireyler için iflbafl nda ö renme f rsatlar yaratmaktad r (Marsick & Watkins, 2001; Billet, 2004, s.320). Bireysel kariyer planlamas n n s n rlar n sadece örgütler içinde çal flan bireylerle s n rland rmak do ru olmaz. Kariyer planlamas n n ifl yaflam n n bafllamas ndan önceki aflamaya uzanan bir süreç olarak görülmesi, veya bireylerin yüksekö retim dönemiyle birlikte ele al nmas uygun görülmektedir (Erdo mufl, 2001). Kariyer planlamas n n s n rlar giderek daha genifl alg lanmakta ve yaflam bütünüyle etkileyen bir kararlar dizisi olarak görülmektedir (Drier, 2000, Bardick, Bernes, Magnusson & Witko, 2006). Türkiye deki üniversitelerde de say lar ve etkinlikleri giderek artan Kariyer Merkezleri ve Sürekli E itim Merkezleri de özellikle üniversite ö rencileri ve mezunlar için kariyer planlamas sürecinin ifl öncesi ve sonras ndaki çabalar n n bir parças olmaya çal flmaktad rlar (Erdo mufl, 2001). Öte yandan, Türkiye de lise dengi e itim alan ö rencilerin çok az n n üniversiteye gidebilmelerine olanak sa lanmas da üniversite öncesinde kariyer planlamas çabalar n n çok bilinmeyen-

6 1052 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER li bir denklemden farks z olmas na yol açmaktad r. Ekonomik sistem içinde var olan belirsizliklerin karar vermeyi (ve planlamay ) zorlaflt rd n düflündü ümüzde, lise ça ndaki gençlerin kendi kiflilik ve yeteneklerine uygun bir flekilde gelecek plan yapmalar n n oldukça zorlaflt n söyleyebiliriz. Üniversite e itiminin kapasitesindeki s n rlamalar n ö rencileri özel kurslar ve dershanelere gitmeye zorlamas n n mevcut e itim eflitsizliklerini derinlefltirece i gözlenmektedir (Gök, 2005, s.102). Ço u lise ça na dahi gelmeden çal flmaya bafllamak durumunda kalan çocuk ve gençler için durum daha fazla zorluklar içerecektir. Bu nedenle, ifl öncesi kiflisel ilgi ve yeteneklerini farketme ve gelifltirme olanaklar bulamayan çocuklar n mesleki niteli i olan ya da olmayan, kiflisel geliflimlerini destekleyecek e itimsel de eri olan etkinliklere kat labilmeleri ancak kurumsal desteklerle olanakl olabilecektir. Bu kurumsal desteklerden biri kamusal e itim kurumlar ve kâr amac gütmeyen toplumsal kurumlar/dernekler vb. iken di eri iflyerleri olacakt r. flyerlerinin içinde yer ald üretim iliflkileri ve gelece e yönelik beklentileri onlar n yapaca fiziki yat r mlar ve iflgücü gelifltirmeye yönelik çabalar n da etkileyecektir lerin sonunda, Bursa dokuma sanayiinde yap lan bir araflt rmada iflyeri sahiplerinin, gelecek beklentilerinin sektör için daha çok olumsuz olmakla birlikte, kendileri için umutlar n koruduklar n ve iyi para kazanmak için as l olarak geliflmifl tezgahlara sahip olmak gerekti i yönündeki düflünceleri ortaya konulmufltur (Aktar, 1990, s ). Bir baflka aç dan da geliflmifl tezgahlar, pek çok iflyerinin rekabet edememesi ve batmas, pek çok çal flan n iflsiz kalmas anlam n tafl maktad r. flgücü niteliklerinin geliflmesi konusundaki de erlendirmeleri ve bu konudaki etkileri, zaman kullan m ve sa layabilecekleri ekonomik destek nedeniyle iflyerlerinin ekonomik geliflmeler karfl s ndaki konumlar ve tepkileri oldukça büyük önem tafl maktad r. Ancak bu tepkileri ve iflgücüne yönelik de erlendirmeleri ortaya koyacak, farkl sektörler itibariyle de iflmeleri yans tacak nitelikte araflt rmalara gereksinim bulunmaktad r. Kariyer Kavramlar na liflkin Betimleme ve Tart flmalar Kariyer planlamas, kariyerlerinin her aflamas nda mesle ini, çal flaca kurumu/ifl yerini ve görevini seçmekte olan bireylerle ilgilidir. Kariyer gelifltirme ise, kariyer amaçlar na ulaflmak için çal -

7 AKSOY / Yeni Ekonomi Düzeninde Kariyer ve E itim: Ankara OST M Organize Sanayi flanlara yard mc olmakla ilgili görülmektedir. Kariyer planlamas, bireysel kariyer amaçlar oluflturmakla iliflkili bir etkinliktir. Oldukça kiflisellefltirilmifltir ve genellikle birinin ilgisini, kapasitesini, de- erlerini ve hedeflerini de erlendirmeyi, alternatif kariyerleri gözden geçirmeyi, mevcut ifli etkileyebilecek kararlar vermeyi ve istenen yönde nas l ilerlenece ini planlamay içerir. Bu süreç, kiflilerin mesleklerini, örgütlerini ve ifllerini seçmeleriyle somutlafl r. Ancak giderek azalan seçme olana ve iflgücü talebinden çok daha h zl artan iflgücü arz, seçme edimini daha çok iflverenler için anlaml k lmaktad r. Geleneksel/liberal bir yaklafl mla kariyer planlamas, bireylerin yükselmeleri ve transferleri kabul edip etmeyecekleri, baflka bir ifl veya emeklilik için firmay terk edip etmeyeceklerini belirlemektedir. (Cummings ve Worley 1997, s. 403). Bireyler aç s ndan ortaya ç kan durum ise gerçek bir planlama ve seçme süreci olmaktan çok sunulan seçenekler aras nda bir tercih yapma ve bunun için yar fla girme fleklinde gerçekleflmektedir. Bu nedenle, kariyer plan bireyin kendisi ile ilgili geliflimine iliflkin kararlar süreci olmaktan ç k p, ekonomik ve toplumsal çevrenin daha önce belirledi i kifli ve kurumlar n n seçimine dahil olabilme çabas na dönüflebilmektedir. Seçeneklerin az, iflsizli in yüksek düzeyde oldu u kapitalist bir ekonomide kariyer planlamas da s n rl ve daha çok kariyer gelifltirme çabalar ile uyum sa lama etkinli ine dönüflebilecektir. Buna ra men, kariyer gelifltirme etkinliklerinin bir firma içi etkinlik olarak görülmesi ve bu konuda aç k bir bilgi sisteminin olmamas da yine kariyer planlamas çabalar n güçlefltiren bir baflka boyut olacakt r. Sonuçta, bir bireyin kariyer beklentisi, çabalar ve geliflimi içinde yaflad toplumsal gerçeklik ile bireyin özel konumunun (e itim, cinsiyet, sosyal ve kültürel sermaye vb.) etkilefliminin bir parças olacakt r. Her bir toplumun tarihsel, ekonomik, siyasal ve kültürel olarak ortaya koydu u koflullar ve bunlardaki de iflmeler do rudan ya da dolayl olarak ifl örgütlerinin ve bireylerin mesleki tercihlerinden meslek içi geliflimlerine de in etkide bulunacakt r. Bu anlamda kariyer planlamas ve kariyer gelifltirme toplumsal bir etkiyi de kaç n lmaz bir flekilde içinde tafl maktad r. Yani kariyer planlamas etkinli i bireyin içinde bulundu u özel tarihsel/toplumsal koflullar n bir etkileflimi olarak ortaya ç kacakt r.

8 1054 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER Kariyer Gelifliminin Toplumsal Boyutu Çok say da araflt rma e itim, cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey, yafl ve deneyim gibi pek çok de iflkenin insanlar n mesleki konumlar - n /geliflimlerini nas l etkiledi ini anlamaya çal flm flt r. (Bourdieu&Passeron, 1970/1990; Cummings ve Worley, 1997; Aksoy, 1999; 2002; Alfred, 2001; Loughlin Barling 2001; Oplatka, 2001; Russel & O Connell, 2001; Hultin, 2003; Sidanius, Laar, Levin & Sinclair, 2003; Kreimer, 2004; Lindley, 2005; Stone&Aliaga, 2005). Cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey, k r veya kent yerleflimlerinde yafl yor olma, ülkenin sahip oldu u ekonomik sistem ve geliflme düzeyi; sosyal, siyasal, kültürel ve inanç sistemleri bireylerin yaflam planlar ve geliflimleri ile birlikte kariyer beklentilerini de etkiler. Kendi ülkelerinde gelecekte olumlu geliflmeler olmayaca n düflünen genç e itimli kufla n kitlesel denilebilecek boyutlarda özellikle geliflmifl ülkelere geçifl yapmak için baflvuruda bulunmas bu etkiyi aç kça gözler önüne sermektedir. Ülke d fl na ç kabilmek için, sanal araçlardan, çöpçatan sitelerden yararlanarak yabanc ülkelerden efl bulma aray fl n n yayg nl da ülke içindeki mevcut durum ile gençlerin gelecek ile ilgili istek/beklentileri aras ndaki uyumsuzlu u gösteren bir baflka kaynak olarak görülebilir (Ortafl, 2003; Sanal Çöpçatan, 2005, s.2). Yine özellikle üniversite ö rencilerinin ve mezunlar n n çok yüksek oranlarda yurtd fl nda (Türkiye d fl nda) yaflamak istemeleri bu durumun sadece bir e itim sorunu olmad n düflünmeye yöneltmektedir. Öte yandan meslek seçiminden meslekte ilerlemeye de in etkili olan bir baflka etken de cinsiyet tir. Geliflmifl ülkeler de dahil olmak üzere, geleneksel cinsiyetçi anlay fl n hakim oldu u, kad nlar için mesleki yükselmede cam tavan ve cam duvar bulunan toplumlarda mesleki geliflimin bireysel yeterliklerle iliflkisi zay flamaktad r. Kad nlar n çal flma alanlar ve kariyer seçeneklerine iliflkin olarak oraya at lan pek çok mit /kal p yarg bulunmaktad r (Wirth, 2001, s.103). Örne in bir kad n n yönetici rolünü istemesi ve bunu elde etmesi zaten bir toplumsal engeli aflmak anlam na gelecektir. Bu görevdeki baflar durumu onun kariyerinde geri planda kalabilmekte ya da bu boyutla bireyler daha az ilgili olabilmektedir. Kariyer gelifliminde dikkate al nan de iflkenlerden biri de, yafl ve deneyim süresidir. Buna göre, çal flanlar n yafllar ilerledikçe ve deneyimleri artt kça bu ayn zamanda çal flma yaflam yla ilgili bireysel

9 AKSOY / Yeni Ekonomi Düzeninde Kariyer ve E itim: Ankara OST M Organize Sanayi özelliklerin geliflmesini de getirdi i, güven duygusunu art rd düflünülmektedir. Özellikle birincil piyasada yer alan iflyerlerinde/ifllerde çal flanlar için bu aç dan de erlendirmeler yap lmaktad r. Kariyere iliflkin boyutlardan yafl ve deneyimi dikkate alarak yap lan bir de erlendirmeye göre çal flanlar olgunlaflt kça ve deneyim kazand kça en az dört kariyer basama boyunca ilerlerler. Her aflaman n kendine özgü zorluklar, gereksinmeleri ve bireyin üstesinden gelme konusunda kendisine güven duyarak ortaya koyaca iddialar bulunmaktad r (Cummings ve Worley 1997, s ). Bu aflamalar a)kariyere bafllang ç aflamas (21-26 yafl), b) lerleme aflamas (26-40 yafl), c)sürdürme aflamas (40-60 yafl) ve d) Ayr lma (emeklilik) aflamas (60 ve yukar yafl) olarak belirtilmektedir. Belirtilen dört kariyer aflamas bireylerin kariyer geliflimlerini gözden geçirmek için kullan labilecek aflamalar ve her aflamada yer alan kariyer planlamas konular n göstermektedir. Ancak yeni ekonomi düzeninin ortaya koydu u çal flma düzeni ve ortaya ç kard insan davran fllar belirtilen düzenlilikte (cinsiyetçili in bulundu u alanlarda kad nlar için zaten söz konusu olamayacak) bir kariyer aflamalar flemas n gerçeklefltirmenin giderek güçleflti ini de göstermektedir. Sennett in (1998/2002) belirtti i gibi, kapitalist geliflme belirsizli i destekleyen bir yönde ilerlemektedir. Ancak bugünkü belirsizli in garip yönü, bunun hiçbir tarihi felaket olmadan var olmas d r; bu belirsizlik güçlü kapitalizmin gündelik iflleyifline sinmifltir. stikrars zl k normal olan bir durumdur. Schumpeter in giriflimci figürü, günümüzün s radan insan olarak sunuluyor. Karakterin afl nmas belki de kaç n lmaz bir sonuç. Uzun vade yok anlay fl uzun vadede kiflinin davran fl n yolundan sapt r yor, güven ve sadakat ba lar n zay flat yor; iradeyle davran - fl birbirinden kopar yor (Sennett, 1998/2002, s. 30). Ekonomik sistemin iflleyiflinin insan karakterini etkileyen yönleri üzerinde duran görüfller d fl nda, makro düzeyde toplumsal ve ekonomik sistem taraf ndan belirleniyor olsa da, insanlar n davran fl ve kararlar na yol gösteren çeflitli dayanaklar aras nda ilkeler, para, dostluk, aile, ifl, inanç gibi kiflisel etkenleri belirten görüfller de bulunmaktad r. Covey, (2001) insanlar n davran fllar na yol gösterdi i düflünülen temel de erlerle ilgili bir s n flamay gözden geçirmektedir. Bu de erler bireylerin sadece mesleksel seçimlerini de il, sürdürdükleri ifllerdeki olas davran fllar n ve izleyecekleri geliflme

10 1056 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER çizgisini de etkilemektedir. De erler en önemli gördü ümüz inançlard r. Baz lar na göre güvenlik, para, özgürlük onlar n yaflamlar n daha iyi hale getirir. Di erleri baflka de erleri öne ç karabilirler. Illinois Üniversitesi Psikoloji Profesörü Brent Roberts a göre insanlar yedi de er grubuyla iliflkili olarak amaçlar n belirlerler. Bunlar ekonomik, estetik görünüm, toplumsall k, akrabal k, siyasal, zevkle ilgili ve dinseldir (Aktaran Arenofsky, 2001). Ancak bunlar ve belirtilebilecek di er de erler herkesi ayn güçte etkilemeyecek ve yine her toplumda güçlü olan de erler bir di erine göre farkl laflacakt r. Ayn toplum içinde yer alan farkl gruplar n da bu de erlere iliflkin farkl l klar söz konusu olacakt r. Raider ve Burt (2001, s ) ise, Bourdieu nun (Bourdieu&Passeron, 1979/1990) kültürel sermaye kavram yla ifade etti i gibi, bireylerin ifle girme ve yükselme süreçlerini onlar n sahip olduklar sosyal sermayenin (social capital) etkiledi ini belirtmektedir. Sosyal sermaye, bireylerin di er kiflilerle kurduklar ba lant lar n yap - s na karfl l k gelmektedir. Bu anlamda, sosyal sermaye kiflilerin, do rudan ya da dolayl olarak iflgücü piyasas nda ulaflabilecekleri bilgiyi ve kontrolu ifade etmekte ve benzer e itim, yetenek ve deneyime sahip bireyler aras nda ortaya ç kacak gelir farkl l klar n aç klayabilecek bir de iflken olarak görülmektedir. Yeni Ekonomi Düzeninin Çal flanlar n Kariyer Planlar ve E itim Kurumlar Aç s ndan Do urgular Sennett (2002) kiflisel gözlemlerinden de yararlanarak yeni kapitalist ekonominin çal flanlar n iflleri ve çevreleri ile kurduklar iliflkilerin de- iflimine etkisini ele ald çal flmas nda, iflin yap lma biçimi ve firmalar n üretim için kurduklar networklerin de ifliminin çal flanlar aç - s ndan karakter afl nmas yaratt n ifade etmektedir. Sennett bu geliflmeleri ve kariyer e yapt etkiyi flu flekilde betimlemektedir Bugün esnek kapitalizm sözüyle nitelenen sistem, sadece bildi imiz bir olgunun yeni bir varyasyonundan ibaret de ildir. Burada vurgu esneklik üzerindedir. Bir yandan kat bürokrasi biçimleri di er yandan da kör rutinin zararlar elefltiriliyor. flçilerden seri hareket etmeleri, her an de iflime haz r olmalar, sürekli olarak risk almalar, düzenlemelere ve formel prosedürlere giderek daha az ba l kalmalar isteniyor. (Sennett 2002, s.9-10).

11 AKSOY / Yeni Ekonomi Düzeninde Kariyer ve E itim: Ankara OST M Organize Sanayi Kapitalist üretim iliflkilerindeki ana yap korunmas na karfl n, iliflki biçimlerinde ortaya ç kan de iflmeler, çal flanlar n nitelikleri, çal flma mekân, çal flma süresi ve bu sürenin gün içi da l m ile çal flanlar n karakterleri üzerinde de iflme yaratmaktad r. Esnek çal flma, ifl güvencesiz k sa süreli (proje, tak m çal flmas vs. adlarla) gerçekleflen çal flma biçimlerinin yayg nlaflmas, sürekli yenilenen yöntem (süreç) ve ürünler çal flanlar n uyum niteliklerinin geçmifl y llardaki iflgücünden beklenene göre ola anüstü art fl n gerektirmektedir. Bu art fl ola anüstü ya da ola an d fl diye tan mlamak uygun olacakt r. Çünkü bu süreçte uyum sa layamayanlar n kaybetmesi iflsiz, niteliksiz, mesleksiz, güvencesiz kalmas beklenir, kabullenilir, do al bir durum olarak ortaya konmaktad r (Sennett, 2002). E itim kurumlar n n da bu dönüflümle iliflkili olarak yeni politikalar ve düzenlemeler oluflturmak zorunda kalmas kaç n lmaz görünmektedir. Özellikle son y llarda, yaflam boyu e itim kavram çerçevesinde gerçeklefltirilen, piyasa kurumlar arac l yla yeni mesleksel beceriler kazand rma ve bunlar sürekli yenilemeye yönelen geliflmeler, yeni ekonomi düzeni içinde önemli bir yer tutan esneklik in do- as ile paralellik göstermektedir. Esneklik koflullar, bilgiye ve bu nedenle de e itime eriflimi ticarilefltirirken, di er yandan e itim paketleri sunan flirketlerin say s n art rmaktad r. Piyasa ile ba en güçlü e itim türü olan mesleki e itim de giderek piyasa ile bütünleflmekte, en kazançl e itim alanlar ndan birini oluflturmaktad r. Bu nedenle e itim, giderek daha büyük ölçüde araçsallaflmakta, kazanç getirmeyecekse gereksiz görülen bir sürece dönüflmektedir. (Ünal, Tural ve Aksoy, 2005, s. 144). Bu perspektif içinde yaflam boyu e itim programlar n n, iflgücünü, sanayinin istikrars z yap s na ve artan ölçüde iflgücü esnekli i talep eden iflgücü piyasas na uyumlu hale getirmek için formüle edildi i de savunulmaktad r (Ünal, Tural ve Aksoy, 2005, s.147). Çok daha önce ortaya konan baflka bir bak fl aç - s ndan ise yeni ekonomi düzeni ne haz rlanacak bireylerin yeni emek piyasas n n nas l çal flt n anlamalar n sa layacak yeni zihin haritalar na ve bilgiyi elefltirel olarak seçecek ve kullanacak becerilere sahip olmalar gerekti i ve bunlar n bireylere yararl olaca savlanmaktad r (Kerka, 1993, s.4 ). Öte yandan, örgün e itim kurumlar n n, bireyleri bu ola and fl l a haz rlayan bir süreç olarak rol üstlenmesi beklenebilir mi? Ya da e itim örgütlenmesinin bu geliflmeler karfl s nda mevcut tarihsel ve

12 1058 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER toplumsal rolü ile özerk bir ifllevi olabilir mi? Ba ml l k ya da uyum sa lama söz konusu olacak ise bunlar n neye ve kime karfl oldu u aç kça ortaya konabilecek midir? Bu konularda önemli dönüflümlerin yaflanmakta oldu unu belirtmek gerekmektedir. Ancak bu dönüflümler ile gerek kamuoyunda ortaya konan gerekse çeflitli kurumlar n kulland söylemler aras nda tam bir uyumun bulundu u da görülmemektedir. Bu söylemler yerel kurumlarca nas l ortaya konmakta, hangi topluluklar, e itim kurumlar ve ifl çevreleri nas l tepkiler vermektedirler? Farkl tepkiler, bir bak ma tüm dönüflümlerin farkl yaflanmakta oluflu ile, bir baflka aç dan da yaflad klar m - z n farkl yorumlanmas ile aç klanabilir. Geliflmifl kapitalist ülkelerdeki firmalar n çal flanlar na e itim deste i sa lamas ya da yeni beceriler kazanmay özendirmeleri genel anlamda tüm çal flanlar kapsayan bir politika olmaktan çok belirli bir çal flan kesimi iflyerinde tutmaya yönelik olmaktad r. Esnek çal flman n geliflti i, ileri teknoloji kullan m ile eme in ikame edildi- i geliflmifl kapitalist ülkelerde yeniden beceri kazanma firma d fl - na kaymaktad r. E itim dan flmanl k firmalar n n piyasada giderek daha çok yer almas yeni mesleksel beceriler kazanmak için gerekli görülen yetiflmenin birey taraf ndan piyasadan sat n al nmas h zla do allaflan bir süreç haline gelmektedir. Bu sürecin bir sonucu olarak bireyler, çal flma yaflam nda kendi istedikleri becerileri istedikleri zaman piyasadan elde edebilecekleri yan lsamas yaflamaktad rlar. Öte yandan geliflmifl kapitalist ülkelerde dahi, bir bilgi ekonomisi dönüflümünün ve yüksek nitelikli insangücünün bilgi toplumunun anahtar faktörü oldu una, e itim programlar n n ve e itim biliminin bunu sa lamadaki rolünü iyimserlikle ele alan görüfllere karfl kuflkular da daha çok dile getirilmektedir (Payne, 2000; Lloyd & Payne, 2002; 2003;). Bu çal flman n amac, kariyer oluflturma ile iliflkili olarak yeni ekonomi düzeniyle birlikte ele al nan uygulamalara dikkat çekmek ve firmalar n örgütsel insan kayna planlamas çabalar çerçevesinde ortaya ç kmas olas bulunan, firma içi yetifltirme / kariyer gelifltirme davran fllar n gözden geçirmektir. Araflt rmada, Ankara da yerleflik bulunan OST M Organize Sanayi iflyerleri yöneticilerinin yeni ekonomik geliflmeler çerçevesinde, çal flanlar n n ve kendilerinin çal flma içindeki e itimleri ile kurumlar n n geliflimleri konusundaki görüflleri saptanmaya çal fl lm flt r.

13 AKSOY / Yeni Ekonomi Düzeninde Kariyer ve E itim: Ankara OST M Organize Sanayi Çal flmada benimsenen nitel yaklafl m nedeniyle ayr nt l alt amaçlar, ya da alt problem cümleleri belirlenmemifl ancak iflyeri yöneticilerinin belirlenen genel amaçla iliflkili olarak görülen ve dikkati çeken, yo unlaflan görüfllerinin ortaya ç kar lmas tercih edilmifltir. Yöntem Araflt rma betimsel nitelikli, tarama modelindedir. Araflt rma, veri özellikleri ve metodolojik s n flama aç s ndan nitel bir araflt rma olarak tasarlanm flt r. Temel say lt lar ve hedef sorgulamalar aç s ndan (amaç, alt amaçlar), nitel araflt rma yaklafl mlar ndan kurucu/temel araflt rma yaklafl m (grounded theory) temel al nm flt r (Strauss ve Corbin, 1990; Bogdan ve Biklen, 1992, s ). Bu yaklafl m n do- as, araflt rman n sürdürülmesi ve analizlerin gerçeklefltirilmesinin birlikte yap lmas na ve henüz tamamlanmam fl araflt rmalar n izleyicilerle paylafl lmas na da izin vermektedir (Strauss ve Corbin, 1990, ss ). Araflt rma OST M Organize Sanayi flyerlerinin yöneticilerinin, bulunduklar iflyerlerindeki çal flanlar n kariyer geliflimlerini etkileyecek davran fl ve tutumlar konusundaki görüfllerini ve her iki grubun çal flma süreleri içinde kat ld klar e itimleri belirlemeye yönelmifltir. Bunu gerçeklefltirmek amac yla, daha önce belirlenmifl aç k uçlu sorulardan oluflan bir görüflme formu uygulanm flt r. OST M, Ankara da yerleflik, befl milyon metrekare aç k alanda küçük ve orta ölçekli yaklafl k 5 bin iflletmenin yer ald, 100 farkl sektörde 50 bin çal flan n bulundu u bir sanayi bölgesidir. OS- T M deki iflletmeler genel olarak makine imalat, metal iflleme, elektrik-elektronik, ifl makineleri, imalat ekipmanlar, otomotiv, plastik-kauçuk,t bbi araç gereçler, savunma sanayi ana bafll klar nda üretim yapmaktad r. (OST M Web Sitesi) Büyüklü ü ve farkl ifl kollar n içinde bar nd rmas nedeniyle OST M, küçük ve orta büyüklükteki iflletmeleri (KOB ) kapsayan e itim istihdam iliflkileri konusunda yap lan araflt rmalarda tercih edilen bir üretim bölgesini oluflturmaktad r (Tural, 1995). Veri toplama formunun uygulanmas ndan önce konu ile ilgili olarak, Nisan 2005 den bafllayarak OST M de Plastik Sanayi iflkolunda faaliyet gösteren (araflt rmac n n kiflisel olarak tan d, e itim yönetimi ve planlamas alan nda lisans e itimi alm fl) bir iflyeri yöneticisi

14 1060 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER ile derinlemesine ve form kullan lmadan pek çok defa görüflme yap lm flt r. Bu görüflmeler sonucunda iflyerlerinin genel olarak iflleyiflleri hakk nda bilgi edinilmifl ve son olarak haz rlanan form yoluyla görüflme yap lm flt r. lk olarak kullan lan görüflme formunda yer alan ve anlafl lmad düflünülen ifadeler yenilenmifl ve yeni görüflme formu araflt rmac n n bir baflka iflyeri yöneticisi ile yapt görüflmede kullan lm flt r. Bu görüflme sonras nda da aç klama gerektiren sorularla ilgili olarak ek ve düzeltmeler yap larak görüflme formlar ço alt lm fl, nas l uygulanaca /doldurulaca konusunda bilgi verilen araflt rma yard mc lar ve OST M Meslek E itim Merkezine devam eden ç rakl k sözleflmesi olan ö renciler arac l ile iflyeri yöneticilerine ulaflt r lm flt r. Bir hafta aradan sonra geri dönmeyen formlar ile ilgili olarak iflyerlerine telefon edilmifl, doldurmalar konusunda ve genel olarak bilgi verilecek konularla ilgili güçlükler konusunda bilgi al nm flt r. Uygulama döneminde (Eylül 2005) ulafl lmas öngörülen (plastik ve makine sanayinde faaliyet gösteren) iflyerleri aras ndan 5 i plastik-kauçuk sanayi alan nda 21 i makina imalat/metal sanayinden olmak üzere 26 s ndan dönüt al nabilmifltir. Ulafl lan iflyerlerinin 7 si 10 y ldan daha az bir süre, di erleri ise y ll k bir süredir faaliyette olduklar n belirtmifltir. Görüflme yap lan ya da görüflme sorular n yaz l doldurmay kabul eden bilgi kaynaklar n n bir k sm (7 si) do rudan iflyeri sahibi ya da ortak müdür pozisyonunda iken di erleri (19 u) yönetici ya da müdürler olmufltur. flyerlerinin toplam iflgücü say lar önemli farkl l k göstermektedir. Çal flan say s n n 10 dan az oldu u iflyeri say s 13 iken, 6 iflyerinin aras çal flan bulunmaktad r. Yedi iflyeri ise, 22, 30, 35, 43, 44, 50 ve 60 kiflilik bir iflgücü say s na sahiptir. Bu çal flmada ulafl lan iflyerlerinden sa lanan veriler nitel de erlendirme çerçevesinde anlamland r lmaya ve gerek literatürde yer alan gerekse araflt rmac n n gözlemleri aras nda bulunan bilgilerle iliflkilendirilmeye çal fl lm flt r. Ankara Ostim Organize Sanayi flyerlerinin Kariyer, E itim ve Gelecekle lgili Görüfllerine liflkin Araflt rma Bulgular ve Gözlemler Yoluyla Ulafl lan Sonuçlar 1. Araflt rmaya kat lan iflyeri yöneticilerinin yar s çal flma yaflam na iflçi ya da ç rak olarak bafllad klar n belirtmifltir. Di er yar s ise,

15 AKSOY / Yeni Ekonomi Düzeninde Kariyer ve E itim: Ankara OST M Organize Sanayi do rudan mesleki (mühendislik, üretim sorumlulu u gibi) pozisyonlar ya da mülkiyet nedeniyle sahiplik, yöneticilik gibi görevlerle bafllam flt r. Sahiplik ve yüksekö retim yoluyla do rudan yöneticilik ve yüksek nitelik gerektiren ifllerde çal flmaya bafllamak d fl nda iflyerlerinin bir k sm nda da ç rakl ktan iflyeri sahipli ine do ru bir mobilite gerçekleflmifltir. 2. flyerlerinin ço unlu unda (%69) 2 ile 5 aras nda yönetici rolü olan çal flan bulunmaktad r. flyerlerinin %23 ünde tek kiflinin yönetici rolü bulunmaktad r. Yönetici rolü olanlar n mesleki nitelikleri aras nda çok büyük oranda üniversite mezunu ve mühendis olma ile ustal k ve iflyeri sahipli i yer tutmaktad r. 3. flyerleri yöneticileri büyük bir ço unlukla (23 iflyeri, %88,5) iflyeri sahibi olma ve akrabal kla iliflkili olarak bu görevlerini yürütmektedirler. Di er yönetici pozisyonlar ise ustal k ve üniversite mezuniyeti gibi bir mesleksel formasyonla elde edilmektedir. Aile d fl ndan yöneticiler, plastik ve makine sanayi iflyerleri için ço unlukla mühendislik gibi teknik bilimlerden gelmektedir. Bu durum, öncelikle mülkiyet ve akrabal n daha sonra da üniversite mezuniyetinin yönetici pozisyonlar için etkili bir kaynak oldu unu göstermektedir. 4. Son 15 y ll k dönem içinde, baz firmalar krizler nedeniyle finansman sorunlar yaflad klar n belirtirken, ayn dönem baz firmalar için büyüme kayna olmufltur. Ayn ekonomik geliflmeler ya da krizler iflyerlerinde farkl sonuçlara yol açm flt r. Ancak iflyerlerinin yar dan fazlas nda (%61,5) gelecekle ilgili iyimser beklentiler bulunmaktad r. flyerleri yöneticilerinin %30,8 inde gelece e iliflkin kuflkulu, %7.7 sinde ise olumsuz görüfller hakimdir. 5. flyerlerinde iflgücü niteliklerinde de iflmeler yafland, özellikle bilgisayar bilgisi, çizim bilgileri konusunda belirgin iflgücü niteli i farkl l yafland belirtilmifltir. flgücü niteliklerindeki de iflmeler aras nda flunlar belirtilmifltir: e itim düzeyi yükseldi, teknolojik geliflme ile eleman say s nda azalma oldu, bilgisayar yard m yla çizim bilgilerinde ve CNC tezgâh kullan m bilgilerinde art fl oldu, ekonomik krizler çal flanlar n ahlaki e ilimlerini bozdu, kaliteye verilen önem artt, üniversite mezunlar nda ISO 9000 e itimleri artt. flyerlerinin yaklafl k üçte biri ise (8 iflyeri) çal flt rd klar iflgücü niteliklerinde bir de iflme olmad n, e itimsel niteliklerde bir de iflme olmad n, e itimli kiflileri çal flt rman n zor oldu u yönünde görüfl belirtmifltir.

16 1062 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER 6. Son 15 y ll k dönemin firmalar aç s ndan belirlenen en önemli etkisinin firmalar n araç, makine ve teknoloji parklar ndaki büyümede oldu u görünmektedir. Ayr ca üretim ve finansman kapasitesindeki büyüme de belirtilmektedir. Finansman büyümesi öz sermaye büyümesinden çok banka kredilerinin ve di er finansman yöntemlerinin daha yayg n kullan lmas ile gerçekleflmektedir. 7. flyerleri, ço unlukla çal flanlar n n çal flma süresinde iflleriyle ilgili çeflitli konularda e itimlere kat lmas n destekler ya da ifl içinde e itim sa lar görünmektedir (%92). Ancak ifl d fl konulara destek iflle ilgili olanlara göre daha az (%62) olmaktad r. Çal flma alanlar d - fl ndaki kurs ve e itim etkinliklerine olumsuz yaklaflan ve firma d - fl na ç k fl için çaba olarak de erlendiren firmalar bulunmakla birlikte yine önemli bir düzeyde destek sa land ya da sa lanaca yönünde (%72) görüfl belirtilmifltir. Ancak, çal flanlar n gerek ekonomik durumlar gerekse bofl zamanlar n n olmamas nedeniyle, ifl d - fl nda bir e itim etkinli ine kat lamad klar da iflyeri yöneticilerince paylafl lan görüfller aras ndad r. Çal flanlara sa lanan e itim konular aras nda flunlar belirtilmifltir: Bilgisayar ve CNC kurslar, ç rakl k okulu, çizim, ISO 9000, ngilizce, proje yönetimi, d fl ticaret, ifl ve iflçi sa l, KOSGEB ifl plan haz rlama e itimi, insan kaynaklar yönetimi, teknik resim okuma. Toplumsal, kültürel, estetik ve demokratik içerikli bir e itim etkinli i hiçbir iflyerinde belirtilmemifltir. 8. flyerleri yöneticilerinin çal flma yaflamlar süresince e itim etkinliklerine kat lma durumlar yaflam boyu e itim vurgusuna denk bir düzeyde görünmemektedir. flyerlerinden sadece 11 inin (%42) yöneticisi, kendilerinin bir e itim program na kat ld klar n belirtmifllerdir. Bir e itim program ya da seminer kurs vb. etkinli e kat lan iflyeri yöneticilerinin kat ld klar e itim konular aras nda flunlar bulunmaktad r: D fl ticaret e itimi, enflasyon muhasebesi, ihracatta devlet yard mlar, ngilizce, makine e itimi, ISO 9000, iflletme master program, proje yönetimi, insan kaynaklar, ifl plan haz rlama, usta e itici belgesi için gerekli kurslar. Yöneticiler aç s ndan en çok tekrarlanan kurslar d fl ticaret e itimi ve ISO 9000 konular yla ilgili olanlar olmufltur. 9. flyeri yöneticilerinin, çal flanlar n ilerlemesi için önemli gördükleri de iflkenler aras nda en çok öne ç kanlar k dem ve tecrübe ile e itim olmufltur. Birkaç iflyeri, çal flanlar n ilerlemesinde k dem ve e itim d fl nda verimlilik, dürüstlük, s navlar, ifli iyi yapma, isteklilik, sadakat, el becerisi gibi özelliklere de yer vermifltir.

17 AKSOY / Yeni Ekonomi Düzeninde Kariyer ve E itim: Ankara OST M Organize Sanayi flyerlerinin ço unda (%61) iflyerinden iflgücü ç karman n yaflanmad, %39 unda ise iflgücü ç karma yafland belirtilmifltir. Küçük iflyeri özelli i olarak, ç rakl ktan istihdam etmenin ve çal flanlar n pek ço unun aile üyesi, akraba ve tan d k iliflkisi içinde bulunanlardan oluflmas n n iflten ç karma kararlar n n azalmas nda etkili olabilece i düflünülmüfltür. Öte yandan personel ç karma karar veren iflyerlerinin bu duruma gösterdikleri nedenler aras nda flunlar bulunmaktad r: ekonomik koflullar ve ekonomik krizler, çal flanlar n ifl ahlak, emre itaatsizlik, firma kurallar ve disiplinine uymama, gebelik, uyumsuzluk, lakaytl k, mesleki yetersizlik, personel aras nda huzursuzluk ç karma. flten ç karma nedenleri aras nda davran flsal ve kiflisel olanlar n da ekonomik ve yeterlikle ilgili olanlar denli yer ald görülmektedir. 11. flyerlerinin, çal flanlar n n kendi istekleri ile ayr lmalar durumu ile daha fazla karfl laflt (iflyerlerinin %91 inde) belirtilmifltir. flten ç karma gibi çal flanlar n iflten ayr lma nedenleri de sadece ekonomik ve rasyonel nedenlerle aç klanmamakta, ba l l k, duygusal nedenler de verimlilik ve performans gibi kavramlar aras nda say lmaktad r. Askere gitme, çal flanlar n iflten ayr lmalar nda önemli bir yer tutmaktad r. Çal flanlar n iflten ayr lma nedenleri aras nda flunlar yeralmaktad r: aile sorunlar, askerlik, uyum sa layamama, daha iyi ücret ve koflullar sunan baflka ifller bulma, ücret düflüklü ü, resmi kurumlarda ifl bulma, iflyeri açma, emekli olma, üniversite e itimi. 12. Araflt rmaya kat lan iflyerlerinin sadece %15 i (4 iflyeri) esnek çal flma yöntemlerinden birini kulland n belirtmifltir. Bunlar aras nda da bu yöntemin yayg n ve sürekli olmad as l istihdam ve ifl yapma biçiminin geleneksel tam zamanl oldu u belirtilmifltir. Araflt rma için seçilen küçük ölçekli iflyerlerinin yeni ekonomi nin bask n ifl yapma biçimine çok yak n olmad klar ve bu anlamda as l olarak geleneksel çal flma anlay fllar n sürdürdükleri görülmektedir. 13. Çal flanlar n n daha iyi bir ifl bulmalar durumunda iflyerlerinden ayr lma olas l klar olup olmad konusunda de erlendirme yapan iflyeri yöneticileri birbirlerinden farkl düflünmekle birlikte, böyle bir durumu da do al bulmaktad rlar. flyerlerinin yar s, daha iyi bir ücret için çal flanlar n ayr lma yönünde bir karar vermelerinin gerçekleflebilece ini belirtirken, di erleri çal flanlar n böyle bir karar vermeyeceklerine güvendiklerini veya çok az çal flan n bunu yapaca n belirtmektedir. Bu yöndeki bir de erlendirme, yeni ekono-

18 1064 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER mi düzeni nin hakim oldu u savlanan günümüzde ekonomik karar ölçütleri d fl nda ba l l k, ekonomik ve rasyonel olmayan kiflisel tercihler gibi beklentilerin çal flma yaflam nda, özellikle de çal flanlar/iflgücü aras nda yerini koruyor olabilece ini düflündürmektedir. Yine iflyerlerinin de daha yüksek nitelikli çal flanlar bulunmas durumunda önceki çal flanlar yerine ifle al nmas ve öncekilerin iflten ç kar lmas seçene ine s cak bakmad klar görülmektedir. Bu yöndeki görüfllerin nedenleri aras nda çal flanlar ç karman n yarataca- tazminat maliyetinin de bulundu u görülmektedir. flten ç karma durumunda dikkate al naca belirtilen en önemli de iflkenin k dem olarak belirtilmesi de bu de erlendirmeyi desteklemektedir. Yine Weberyen bir liyakat ilkesi yerine ifle al mda öne ç kan ba lant lar (network) ve akrabal k/tan fl kl klar da bunda etkili bir de iflken olabilmektedir. 14. flyerlerinde, çal flanlar aç s ndan kariyer gelifltirme yönünde bir etkinlik yer almamaktad r. Ancak bu iflyerlerinde çal flanlar n birço unun ç rakl k sisteminden bafllayarak kalfa ve usta olmalar na giden bir süreci yaflamalar, kariyer gelifliminin geleneksel rollerin yerine getirilmesi ile sa lanm fl olaca yönündeki genel kabulü de yans tmaktad r. Yöneticilerden birinin belirtti i çal flan say s n n kifliye ulaflmamas durumunda kariyer gelifltirme çal flmalar yapmalar n n çok zor olaca, ayr ca bireylerin kariyer planlamas çal flmalar n n da piyasada etkisiz kalaca, ço u kez s f rdan bafllamay kabullenmek durumunda olduklar yönündeki görüfl, geleneksel çal flma biçimlerini sürdüren küçük ölçekli iflyerleri aç s ndan kariyer geliflimi seçeneklerinin s n rlar n göstermektedir. 15. Araflt rmaya kat lan iflyerlerinin kurumsal olarak gelecek 10 y ldaki olas durumlar yla ilgili de erlendirmeleri de büyük ölçüde olumlu (%62, 16 iflyeri) görülmektedir. Fikir belirtmekten kaç nan ya da tahmin yapmak istemeyenler d fl nda sadece %8 i (2 iflyeri) kurumsal olarak gelecekle ilgili olumsuz düflünceler tafl maktad r. Bu durum, iflyerlerinin gelecek konusunda çal flanlar ve iflsiz olanlar ile gençlerden daha iyimser bir yaklafl ma ya da farkl bir gelecek beklentisine sahip olduklar n göstermektedir. 16. flyeri yöneticilerinin ancak yar s, gelecek on y lda iflgücü niteli inin geliflimine ve iflyerlerinin de iflmelerine e itim kurumlar - n n dolayl ve do rudan iliflkiler yoluyla olumlu etkisi olaca n düflünmektedir. Öte yandan araflt rmaya kat lan iflyerlerinin di er ya-

19 AKSOY / Yeni Ekonomi Düzeninde Kariyer ve E itim: Ankara OST M Organize Sanayi r s, e itim kurumlar n n gelecekteki de iflmelere bir etkide bulunmayaca na inand klar n belirtmifltir. Özellikle Türkiye deki e itim kurumlar n n mevcut niteli inin böyle düflünmelerine yol açt - n, ancak di er ülkelerdeki e itim kurumlar ndan yararlanma yoluyla daha çok olumlu de iflme yaflayacaklar n belirten yöneticiler de olmufltur. Bu durum, küçük ve orta ölçekli iflletmelerin yöneticilerinin Türkiye deki e itim kurumlar ndan yüksek düzeyde olumlu görüfl ve beklentilere sahip olmad n göstermektedir. 17. Araflt rmac n n gözlemleri ve araflt rma bulgular na dayal bir sonuç olarak, OST M de yer alan iflyerlerinin önem verdikleri e itim konular ve kurumsal gelecek hedeflerinin d fla dönük bir üretim sürecine girme isteklili inde bulunduklar saptanm flt r. Ancak, ücretli çal flanlar ve yöneticiler için konu ve süre aç s ndan çok s n rl bir yeniden e itim süreci yafland ve çal flanlar n kariyer geliflimlerine uygun bir çevrenin öne ç kamad belirtilebilir. Küçük ve orta ölçekli iflyerlerinde sendikal çal flman n bölge düzeyinde yer almamas ve gözlenebilir düzeydeki düflük kad n istihdam, ücretlerin düzeyi ve farkl laflma koflullar yeni araflt rmalarda ele al nabilecek boyutlar olarak görülmüfltür. Kariyer ve istihdam - e itim aras ndaki iliflkiler konusunda yap lacak yeni araflt rmalar n sendikal kat l m, cinsiyet ve ücret düzeyleri boyutlar n da içermesi ve farkl ölçekteki iflyerlerinde tekrarlanmas konunun daha kapsaml bir flekilde anlafl lmas na katk da bulunabilecektir.

20 1066 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

Asgari Ücret Denklemi

Asgari Ücret Denklemi Asgari Ücret Denklemi Av. Mesut Ulusoy MESS Hukuk Müflaviri ve Dr. Aykut Engin MESS E itim Müdürü flçilere normal bir çal flma günü karfl l olarak ödenen ve iflçinin g da, konut, giyim, sa l k, ulafl m

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 1 2. B Ö L Ü M TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 199 12. Bölüm, TMS-19 Çal flanlara Sa lanan Faydalar

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi özcan DEMİREL 1750 Üniversiteler Yasası nın 2. maddesinde üniversiteler, fakülte, bölüm, kürsü ve benzeri kuruluşlarla hizmet birimlerinden oluşan özerkliğe ve kamu

Detaylı

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ Doç. Dr. Ülkü TATAR BAYKAL İÜ Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı ve Yönetici Hemşireler Derneği Yönetim Kurulu

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ ALANI ANKARA 2007 ÖĞRENME FAALİYETİ -19 HALKLA İLİŞKİLER VE

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ I Doç. Dr. Yonca Deniz GÜROL YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ II YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ Yay n No : 2377 flletme-ekonomi Dizisi : 447 1. Bask Ocak 2011 - STANBUL

Detaylı

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek Performans Ölçmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i Uluslararas Yüksekö retim Kongresi: Yeni Yönelifller ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 May s 2011, stanbul; 2. Cilt / Bölüm XI / Sayfa 1359-1364 Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN I Prof. Dr. Neslihan OKAKIN Marmara Üniversitesi..B.F. Çal flma Ekonomisi ve Endüstri liflkileri Bölümü Yönetim ve Çal flma Psikolojisi Anabilim Dal Ç a l fl m a Y a fl a m n d a nsan Kaynaklar Yönetimi

Detaylı

Amacımız Fark Yaratacak Makine Mühendisleri Yetiştirmek - OAIB Moment Expo

Amacımız Fark Yaratacak Makine Mühendisleri Yetiştirmek - OAIB Moment Expo Sayfa 1 / 6 OCAK 2016 SAYI: 92 Gelişen teknolojiye ayak uydurabilen, teknik bilgi ve becerilere sahip fark yaratacak lider makine mühendisleri yetiştirmek üzere yola çıktıklarını belirten MEF Üniversitesi

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KUYUMCULUK TEKNOLOJİSİ ALANI ANKARA 2007 ÖĞRENME FAALİYETİ -24 KUYUMCULUK TEKNOLOJİSİ AMAÇ Bu faaliyette

Detaylı

Bir Çal flan flten Ç karmak

Bir Çal flan flten Ç karmak Bir Çal flan flten Ç karmak Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta,

Detaylı

BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI HIZLI KLAVYE KULLANIMI (F KLAVYE) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI HIZLI KLAVYE KULLANIMI (F KLAVYE) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI HIZLI KLAVYE KULLANIMI (F KLAVYE) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

SANAT VE TASARIM GUAJ BOYA RESĠM MODÜLER PROGRAMI (YETERLĠĞE DAYALI)

SANAT VE TASARIM GUAJ BOYA RESĠM MODÜLER PROGRAMI (YETERLĠĞE DAYALI) T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü SANAT VE TASARIM GUAJ BOYA RESĠM MODÜLER PROGRAMI (YETERLĠĞE DAYALI) 2011 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde sanat dallarının değişim ile karşı

Detaylı

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM İŞ GÜVENLİĞİ VE İŞÇİ SAĞLIĞI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM İŞ GÜVENLİĞİ VE İŞÇİ SAĞLIĞI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM İŞ GÜVENLİĞİ VE İŞÇİ SAĞLIĞI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2010 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 287-291 287 KİTAP İNCELEMESİ Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri Editörler Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice

Detaylı

Halkla İlişkiler ve Organizasyon

Halkla İlişkiler ve Organizasyon Halkla İlişkiler ve Organizasyon A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ Halkla İlişkiler ve Organizasyon Hizmetleri alanı, küreselleşen dünya içinde kurum ve kuruluşlar için bir ihtiyaç olarak varlığını hissettirmektedir.

Detaylı

Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas

Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas Girifl Schindler Kurumsal nsan Kaynaklar ( K) politikas, Schindler'in çal flanlar ile ilgili önceliklerini tan mlamaktad r. Bu belge, Navigator kitapç nda anlat

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME ÇELİK BORU TESİSATÇISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME ÇELİK BORU TESİSATÇISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME ÇELİK BORU TESİSATÇISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2008 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI Haberler 4857 SAYILI fi KANUNU LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI 14 May s 2004 tarihinde Sendikam z Binas Mesut Erez Konferans Salonunda 4857 Say l fl Kanunu le lgili Yönetmeliklerin

Detaylı

Tebriz (İran) Üniversitesi Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğrencilerinin Okuma Alışkanlıkları Üzerine Bir Çalışma

Tebriz (İran) Üniversitesi Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğrencilerinin Okuma Alışkanlıkları Üzerine Bir Çalışma and Literature of Tabriz University Türk Kütüphaneciliği 26, 4 (2012), 769-779 Tebriz (İran) Üniversitesi Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğrencilerinin Okuma Alışkanlıkları Üzerine Bir Çalışma A Study on

Detaylı

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı Panel Konuşması Erdem BAŞÇI 7 Nisan 2012, İstanbul Değerli Konuklar, Dünya ekonomisinin son on yılda sergilediği gelişmeler emtia fiyatları üzerinde

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man

Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man 214 EK M-ARALIK DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 214 y dördüncü çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 9 Ocak 215

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl Altan ÇET NKAL MESS fl Sa l ve Güvenli i Uzman Geliflen yeni yönetim anlay fllar, hiyerarflik yap - lanmadan

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

Degisimi_Yonetmek 4/19/10 5:12 PM Page 1 De iflimi Yönetmek

Degisimi_Yonetmek 4/19/10 5:12 PM Page 1 De iflimi Yönetmek De iflimi Yönetmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

BA IMSIZ DENET M ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA

BA IMSIZ DENET M ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA BA IMSIZ DENET M Doç.Dr. Lerzan KAVUT stanbul Üniversitesi flletme Fakültesi Doç.Dr. Oktay TAfi stanbul Teknik Üniversitesi flletme Fakültesi Dr. Tuba fiavli

Detaylı

Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ. eskemre@gmail.com

Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ. eskemre@gmail.com Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ eskemre@gmail.com Kaynaştırma Özel Gereksinimli Bireylerin Eğitim Ortamları Tam zamanlı genel eğitim sınıfı Öğretmene danışmanlık sağlandığı tam zamanlı

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

Proceedings/Bildiriler Kitabı I. G G. kurumlardan ve devletten hizmet beklentileri de. 20-21 September /Eylül 2013 Ankara / TURKEY 111 6.

Proceedings/Bildiriler Kitabı I. G G. kurumlardan ve devletten hizmet beklentileri de. 20-21 September /Eylül 2013 Ankara / TURKEY 111 6. ,, and Elif Kartal Özet Yeni teknolojiler her geçen gün organizasyonlara el. Bugün, elektronik imza (e-imza) e-imza kullanan e- ; e-imza e- im olabilmektir. Bu kapsamda, -imza konulu bir anket Ankete toplamda

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ÇOCUK DIŞ GİYSİLERİ DİKİMİ (CEKET- MONT- MANTO) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ÇOCUK DIŞ GİYSİLERİ DİKİMİ (CEKET- MONT- MANTO) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ÇOCUK DIŞ GİYSİLERİ DİKİMİ (CEKET- MONT- MANTO) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2008 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

Yay n No : 1891 letiflim Dizisi : 44. 1. Bask Ocak 2008 STANBUL ISBN 978-975 - 295-788 - 6

Yay n No : 1891 letiflim Dizisi : 44. 1. Bask Ocak 2008 STANBUL ISBN 978-975 - 295-788 - 6 I dil Say mer Sanal Ortamda Halkla liflkiler II dil Say mer, TED Ankara Kolejinin ard ndan lisans e itimini stanbul Üniversitesi, Bat Dilleri ve Edebiyatlar bölümünde tamamlam fl, yüksek lisans ve doktora

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler 1 TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Araflt rma ve Uygulama Merkezi 2003

Detaylı

Bakım Ve Onarım Elektrikçisi Mesleği Nedir, Şartları Ve Maaşları

Bakım Ve Onarım Elektrikçisi Mesleği Nedir, Şartları Ve Maaşları T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KIRIKKALE - MERKEZ - 17 Ağustos Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi Bakım Ve Onarım Elektrikçisi Mesleği Nedir, Şartları Ve Maaşları Bakım ve Onarım Elektrikçisi Mesleği Nedir,

Detaylı

DENKLİK İŞLEMLERİ. A-Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliğine Göre; Meslekî ve Teknik Eğitimde Belge, Sertifika ve Diplomaların Denkliği

DENKLİK İŞLEMLERİ. A-Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliğine Göre; Meslekî ve Teknik Eğitimde Belge, Sertifika ve Diplomaların Denkliği DENKLİK İŞLEMLERİ 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunun 35.maddesi ile verilen denklik yetkisi çerçevesinde; A-Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliğine Göre; Meslekî ve Teknik Eğitimde Belge, Sertifika ve Diplomaların

Detaylı

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor!

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dursun YILDIZ topraksuenerji 21 Ocak 2013 ABD Petrol İhracatçısı Olacak. Taşlar Yerinden Oynar mı? 1973 deki petrol krizi alternatif enerji arayışlarını arttırdı.

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER

Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER nternet, her fleyi de ifltirdi Hat rlamak ve zihnimizi kullanmak konusunda, geleneksel yöntemlerimizden h zla uzaklafl yoruz. Be endi imiz bir yeme in tarifini,

Detaylı

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ *

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ * Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği

PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği A.Faruk GÖKSU-ÇEKÜL Vakfı www.cekulvakfi.org.tr www.kentselyenileme.org ÇEKÜL Vakfı, kurulduğu günden bugüne kadar, Kendini Koruyan Kentler adı altında,

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri BÖLÜM 1 YÖNTEM Bu çal flma 11, 13 ve 15 yafllar ndaki gençlerin sa l k durumlar ve sa l k davran fllar n saptamay hedefleyen, kesitsel tan mlay c ve çok uluslu Health Behavior in School Aged Children,

Detaylı

Ortaö retim Alan Ö retmenli i Tezsiz Yüksek Lisans Programlar nda Akademik Ba ar n n Çe itli De i kenlere Göre ncelenmesi: Mersin Üniversitesi Örne i

Ortaö retim Alan Ö retmenli i Tezsiz Yüksek Lisans Programlar nda Akademik Ba ar n n Çe itli De i kenlere Göre ncelenmesi: Mersin Üniversitesi Örne i Ortaö retim Alan Ö retmenli i Tezsiz Yüksek Lisans Programlar nda Akademik Ba ar n n Çe itli De i kenlere Göre ncelenmesi: Mersin Üniversitesi Örne i Devrim ÖZDEM R ALICI * Özet Bu ara t rmada 2002-2003

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland.

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland. 21 OCAK-MART DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 21 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 1 Nisan 21 tarihinde

Detaylı

202 Türk ve Afrikal Sivil Toplum Kurulufllar / Turkish and African Civil Society Organizations

202 Türk ve Afrikal Sivil Toplum Kurulufllar / Turkish and African Civil Society Organizations 201 B RLEfiM fi M LLETLER ÇOCUKLARA YARDIM FONU (UNICEF) Ertan KARABIYIK UNICEF Türkiye Türkiye Temsilcili i E itim Bölümünün Çal flmalar Türkiye nin E itimle lgili Temel Göstergeleri Okul Öncesi E itim

Detaylı

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Konular Geçmi ten önemli trendler Esneklik ve esnek güvence Bireyselcilik ve azalan dayan ma Silikle en toplum 2 Toplumsal: Daha az evlilik Daha fazla

Detaylı

ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö

ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö G R ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö rencilerin Türkçe ö renirken yapt anla malardan dolay,

Detaylı

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU Aytaç ACARDA * I G R fi flletmeler belli dönemlerde sat fllar n artt rmak ve iflletmelerini

Detaylı

Hukuk için Biliflim, Biliflim için Hukuk... Kurultay : 1-A ve 1-B No lu Salonlar Sergi (Stant) : 2 No lu Salon zmir Uluslararas Fuar Alan - Kültürpark Ülkemizin bilgi otoyollar ile sar ld günümüzde, bilgiyi

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ ÖĞRETMENİ

ÇOCUK GELİŞİMİ ÖĞRETMENİ TANIM Çalıştığı eğitim kurum ya da kuruluşunda öğrencilere ya da yetişkinlere çocuk eğitimi ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN Çocuk gelişimi ile ilgili hangi

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

İngilizce Öğretmenlerinin Bilgisayar Beceri, Kullanım ve Pedagojik İçerik Bilgi Özdeğerlendirmeleri: e-inset NET. Betül Arap 1 Fidel Çakmak 2

İngilizce Öğretmenlerinin Bilgisayar Beceri, Kullanım ve Pedagojik İçerik Bilgi Özdeğerlendirmeleri: e-inset NET. Betül Arap 1 Fidel Çakmak 2 İngilizce Öğretmenlerinin Bilgisayar Beceri, Kullanım ve Pedagojik İçerik Bilgi Özdeğerlendirmeleri: e-inset NET DOI= 10.17556/jef.54455 Betül Arap 1 Fidel Çakmak 2 Genişletilmiş Özet Giriş Son yıllarda

Detaylı

10.000 Kad n Giriflimci Sertifika Program

10.000 Kad n Giriflimci Sertifika Program 10.000 Kad n Giriflimci Sertifika Program Gö ün Yar s Kad nlar nd r Çin Atasözü Kad nlara giriflimcilik e itimi verilmesi kifli bafl na düflen geliri 2020 y l na kadar tahminlerimizin %14 üzerinde, 2030

Detaylı